Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου. H εναλλαγή κωδίκων:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου. H εναλλαγή κωδίκων:"

Transcript

1 Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου H εναλλαγή κωδίκων: μια δυναμική και πολυδιάστατη διγλωσσική πρακτική Ρούλα Τσοκαλίδου* Εισαγωγή Η χρήση δύο ή περισσοτέρων γλωσσών στην ίδια επικοινωνιακή πράξη αποκαλείται ''εναλλαγή κωδίκων'' (Hasselmo, 1970, Blom & Gumperz, 1972, Poplack & Sankoff, 1988). Είναι μία ισχυρή επικοινωνιακή πρακτική που καταλαμβάνει κεντρική θέση στην ανάλυση του δίγλωσσου λόγου. Το δίγλωσσο άτομο, σύμφωνα με τη σύγχρονη βιβλιογραφία, ορίζεται ως αυτό που μπορεί να παράγει ολοκληρωμένες προτάσεις με σημασία σε δύο (ή περισσότερες) γλώσσες (Haugen, 1953, Clyne, 1967, Bettoni, 1981, Pauwels, 1983, Romaine, 1989). Το άτομο αυτό δεν αποτελεί σύνολο δύο μονόγλωσσων αλλά έχει μοναδικό και ιδιαίτερο γλωσσικό χαρακτήρα. Αναπτύσσει τις ικανότητές του στις δύο γλώσσες ανάλογα με τις ανάγκες του και τις απαιτήσεις του περιβάλλοντός του. Χρησιμοποιεί τις γλώσσες του, μαζί ή χωριστά, για διαφορετικούς σκοπούς, σε διαφορετικούς τομείς της ζωής και με διαφορετικούς συνομιλητές/τριες (Grosjean, 1990:107). H παρατήρηση αυτή είναι σημαντική και μας οδηγεί στον κεντρικό άξονα του θέματος που διαπραγματευόμαστε, δηλαδή στην εναλλαγή του κώδικα (ή ΕΚ για συντομία) ως μία δυναμική και πολυδιάστατη διγλωσσική πρακτική. Πέρα από την ανάλυση του δίγλωσσου λόγου, η μελέτη της ΕΚ διαφωτίζει γενικότερα τη γλωσσική χρήση και ποικιλομορφία κάθε γλωσσικής κοινότητας (Ηorvath, 1985). Παραδείγματος χάρη, μέσα από την κατανόηση της EK καθίσταται ευκολότερη και πλουσιότερη η μελέτη της εναλλαγής του ύφους (style-shifting) γενικότερα. Επίσης, θέση αυτού του άρθρου είναι ότι η ΕΚ στο δίγλωσσο λόγο γίνεται το μέσο της διατήρησης της ασθενούς, κατά περίσταση, γλώσσας ή ποικιλίας και ότι η κατανόηση των ποικίλων διαστάσεων της ΕΚ μάς επιτρέπει να προβλέψουμε και να διασφαλίσουμε καλύτερα τη διατήρηση των ασθενών γλωσσών. Παρακάτω θα αναδείξουμε, μέσα από τη βιβλιογραφία και πορίσματα ερευνών σε δίγλωσσες κοινότητες, τόσο κάποιες σημαντικές επικοινωνιακές λειτουργίες της ΕΚ, όσο και τις προεκτάσεις της σε κοινωνικοπολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο, αφού αναφερθούμε πρώτα στα είδη της εναλλαγής του κώδικα που έχουν καταγραφεί στη

2 βιβλιογραφία και στα συγγενικά προς αυτήν θέματα και φαινόμενα στο δίγλωσσο λόγο. Είδη ΕΚ και συναφή φαινόμενα Η εναλλαγή του κώδικα μπορεί να γίνεται μέσα στην ίδια πρόταση, οπότε αποκαλείται ενδοπροτασιακή, ή ανάμεσα σε προτάσεις στην ίδια επικοινωνιακή πράξη, δηλαδή να είναι διαπροτασιακή. Eπίσης, σύμφωνα με κάποιες έρευνες, η ΕΚ μπορεί να είναι και ενδολεξική, δηλαδή να γίνεται μέσα στην ίδια λέξη (Nishimura, 1985). Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν προταθεί και άλλα είδη εναλλαγής του κώδικα, όπως η επισημειωμένη ή ομαλή ΕΚ, ανάλογα με το αν σημειώνεται κάποιος δισταγμός ή όχι στον λόγο του δίγλωσσου ατόμου που αλλάζει κώδικα (Poplack, 1980). Επίσης, η ΕΚ μπορεί να είναι ολική (overall switching), δηλαδή να παρουσιάζεται συνεχώς στην ίδια επικοινωνιακή πράξη, σε βαθμό που οι λειτουργίες της να αλληλοεπικαλύπτονται και αμαρκάριστη ή στιγματισμένη/μαρκαρισμένη (marked/unmarked) (Myers-Scotton, 1988), δηλαδή να αποτελεί αποδεκτή και ευρέως διαδεδομένη επικοινωνιακή πρακτική ή όχι, αντίστοιχα. Συνήθως η ολική ΕΚ είναι αμαρκάριστη και αναφέρεται σε παγιωμένες διγλωσσικές πρακτικές. Τα είδη αυτά της ΕΚ θα αναλυθούν παρακάτω μέσα από παραδείγματα. Διγλωσσικά φαινόμενα, συναφή προς την ΕΚ, που έχουν μελετηθεί στη βιβλιογραφία είναι η μεταφορά (transference) στοιχείων, ο δανεισμός λέξεων (borrowing) από τη μια γλώσσα στην άλλη, η εναλλαγή του ύφους (style-shifting) -μονόγλωσση και δίγλωσση- και η χρήση λέξεων που λειτουργούν ως σκανδάλη (triggering), προκαλώντας συχνά την ΕΚ. Oι λέξεις αυτές (Clyne, 1967, 1982) μπορεί να είναι κύρια ονόματα (π.χ. ονόματα πόλεων μιας χώρας), λεξικές μεταφορές (π.χ. καθιερωμένα δάνεια) από τη δεύτερη γλώσσα, σχεδόν ομόηχες λέξεις (π.χ. κανάλιcanal), καθώς και λέξεις αποτελούμενες από μορφήματα δύο γλωσσών (π.χ. shopi με την αγγλική ρίζα "shop"και την ελληνική κατάληξη «-ι»). Για τις ανάγκες αυτού του άρθρου, τέτοιες μικτής προέλευσης λέξεις αντιμετωπίζονται ως περιπτώσεις ΕΚ, οι οποίες αν και, δομικά, είναι μορφολογικές μεταφορές, λειτουργικά, ανήκουν στο δίγλωσσο επικοινωνιακό κώδικα. Η μεταφορά γλωσσικών στοιχείων από τη μία γλώσσα στην άλλη εκδηλώνεται κυρίως στο επίπεδο του λεξιλογίου αλλά παρατηρείται και στα επίπεδα της σημασιολογίας, της σύνταξης, της γραμματικής και της πραγματολογίας. Η ΕΚ μπορεί να θεωρηθεί πολλαπλή μεταφορά στοιχείων, μια μεταφορά που οδηγεί στην αλλαγή της γλώσσας. Επίσης, ο διαχωρισμός της ΕΚ από τα δάνεια και τη μεταφορά λεξημάτων δεν είναι πάντα εύκολος. Στη βιβλιογραφία (Gardner-Chloros, 1984) προτείνεται το κριτήριο της αφομοίωσης του δανείου ή του λεξήματος της δεύτερης γλώσσας στους κανόνες της πρώτης, ενώ ένα στοιχείο που εμφανίζεται επανειλημμένα στην πρώτη γλώσσα μπορεί να θεωρείται δάνειο και όχι στοιχείο ΕΚ. Άλλος τρόπος διαχωρισμού της ΕΚ από τη χρήση των δανείων είναι η κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η ΕΚ έχει εξωγλωσσικές

3 προεκτάσεις οι οποίες δεν υφίστανται στα δάνεια. Παρακάτω θα αναφερθούμε στις λειτουργίες της ΕΚ ως έναν ισχυρό κώδικα δίγλωσσης επικοινωνίας με πολιτικές/ιδεολογικές προεκτάσεις σε πολυγλωσσικό και πολυπολιτισμικό επίπεδο. Επίπεδα ανάλυσης της Εναλλαγής Κωδίκων Η ανάλυση του φαινομένου της ΕΚ, όπως είπαμε και προηγούμενως, έχει πλέον καταλάβει κεντρική θέση στον χώρο της επαφής των γλωσσών (language contact) και της διγλωσσίας. Οι περισσότερες, όμως, αναλύσεις του φαινομένου αυτού περιστρέφονται γύρω από τους γραμματικούς περιορισμούς που υφίστανται κατά την εναλλαγή από μία γλώσσα σε μια δεύτερη και τις ψυχογλωσσολογικές προεκτάσεις της ΕΚ για το δίγλωσσο άτομο. Ταυτόχρονα έχουν προταθεί μοντέλα για την εξακρίβωση της γλώσσας βάσης (base ή matrix language), δηλαδή της γλώσσας που παρέχει το γενικότερο πλαίσιο, και της προστιθέμενης γλώσσας (embedded language), της οποίας στοιχεία εισέρχονται στη γλώσσα-βάση για να συμπληρώσουν το δίγλωσσο λόγο (Myers-Scotton, 1990). Η ανάλυση, όμως, που εστιάζει το ενδιαφέρον της στη γραμματική ταξινομία που διέπει το φαινόμενο της ΕΚ, συνδέοντάς την κυρίως με τη γλωσσική ικανότητα του δίγλωσσου ατόμου, παραλείπει συχνά να εξετάσει τους κοινωνιογλωσσολογικούς και ατομικούς παράγοντες που υπεισέρχονται και καθορίζουν τη διαμόρφωση και φύση της ΕΚ. Η Gardner-Chloros (1995), με αφετηρία τον παραπάνω προβληματισμό, προτείνει μια αντιμετώπιση της ΕΚ που να υπερβαίνει τους περιορισμούς των εξωτερικών κανόνων και να αναδεικνύει την ποικιλομορφία του δίγλωσσου λόγου καθώς και τη συμβολική διάσταση της ΕΚ. Ο Gumperz (1982) είναι εκείνος που εγκαινίασε τη σημασιολογική προσέγγιση της ΕΚ, ακυρώνοντας έτσι την αντιμετώπισή της ως αποτέλεσμα γλωσσικής ημιμάθειας ή αγενούς συμπεριφοράς από τη μεριά των δίγλωσσων. Ο ίδιος πρότεινε τον διαχωρισμό της ΕΚ σε περιστασιακή και μεταφορική, όπου η πρώτη καθορίζεται από το περιβάλλον, τη συγκεκριμένη δραστηριότητα και τους συνομιλητές/τριές μας, και η δεύτερη υπερβαίνει τους εξωτερικούς παράγοντες και εκφράζει τις στάσεις του δίγλωσσου ατόμου. Συγκεκριμένα, ο ίδιος προτείνει μια σειρά από επικοινωνιακές λειτουργίες της ΕΚ. Οι κυριότερες λειτουργίες της ΕΚ έχουν να κάνουν με τις δυνατότητες που μας παρέχει να επιλέγουμε τον ακροατή/τριά μας, να δίνουμε έμφαση στα λεγόμενά μας, να κάνουμε καλύτερες επεξηγήσεις, να αναπτύσσουμε το θέμα μας, να κάνουμε τον λόγο μας περισσότερο προσωπικό ή ουδέτερο και να εκπροσωπούμε καλύτερα τον ιδιωτικό ή το δημόσιο χώρο μας. Στις παραπάνω μπορούμε να συμπληρώσουμε την δυνατότητα που μας παρέχεται μέσω της ΕΚ να βρούμε διέξοδο από μία δύσκολη θέση, να κάνουμε το «χρέος» μας στην ασθενή αλλά σημαντική για μάς γλώσσα και, γενικότερα, να αναφερθούμε στα πολιτισμικά στοιχεία που επιλέγουμε να φέρουμε στο προσκήνιο μία δεδομένη στιγμή, ενώ ταυτόχρονα δίνουμε χρώμα και το επιθυμητό ύφος στον λόγο μας. Η λειτουργία της ΕΚ ως μέσου εκπλήρωσης «φόρου τιμής» στην «άλλη» μας γλωσσική και πολιτισμική ταυτότητα είναι μία κεντρική λειτουργία που συνδέει τις επικοινωνιακές

4 ανάγκες με τη στάση και τις προτεραιότητες των μελών μίας εθνοτικής ομάδας. Από την έρευνά μου στην ελληνο-αυστραλιανή κοινότητα προέκυψε ότι οι δίγλωσσοι άντρες, που γενικά χρησιμοποιούν την ΕΚ λιγότερο από τις δίγλωσσες γυναίκες και κυρίως για να εκφράσουν έντονα συναισθήματα, συχνά χρησιμοποιούν την ασθενή τους γλώσσα «για να μην ξεχάσουν την καταγωγή τους» (Τσοκαλίδου, 1994). Επομένως, σε ένα πρώτο επίπεδο ανάλυσης, η ΕΚ αποτελεί το μέσο έκφρασης της γλωσσικής επιλογής του δίγλωσσου ατόμου στο πλαίσιο μίας συγκεκριμένης επικοινωνιακής περίστασης. Η γλωσσική μας επιλογή (language choice) όμως είναι προϊόν της αλληλεπίδρασης των άμεσων αναγκών της επικοινωνιακής περίστασής στην οποία βρισκόμαστε, των ατομικών μας αναγκών και της ταυτότητάς μας όπως εμείς οι ίδιοι την ορίζουμε. Σύμφωνα με τον Le Page (1985) η γλωσσική επιλογή των δίγλωσσων σημασιοδοτεί την επιλογή της ταυτότητας που επιθυμεί το δίγλωσσο άτομο να φέρει στην επιφάνεια σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η συνεχής αλλαγή γλωσσικού κώδικα, που δηλώνει η ΕΚ, εκφράζει τη ρευστή φύση της ατομικής και κοινωνικής ταυτότητάς μας. Αυτή η διαπίστωση απαιτεί μια προσεκτικότερη ανάλυση της ΕΚ, ένα δεύτερο επίπεδο ανάλυσης. Το δίγλωσσο άτομο δεν χρειάζεται να επιλέξει την μία από τις δύο (ή περισσότερες) γλώσσεςταυτότητές του αλλά έχει διττά δικαιώματα και υποχρεώσεις, άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, που μόνο η ΕΚ μπορεί να τα εκφράσει με την απαραίτητη επάρκεια. Η ΕΚ γίνεται η γλωσσική νόρμα των δίγλωσσων. Θα απαιτηθεί, όμως, ένα τρίτο επίπεδο ανάλυσης για να μας δείξει τη σημασία της σε ιδεολογικό/πολιτικό επίπεδο. Τα τρία επίπεδα ανάλυσης που προτείνονται θα γίνουν περισσότερο εμφανή μέσα από τα παραδείγματα και την ανάλυση που ακολουθούν. Παραδείγματα και ανάλυση της ΕΚ Τα παραδείγματα που σχολιάζονται παρακάτω προέρχονται από αποσπάσματα δίγλωσσου λόγου, ελληνικά-αγγλικά (δίγλωσσα άτομα ελληνο-αυστραλιανής καταγωγής) (Τσοκαλίδου, 1994) και ελληνικά-αραβικά (δίγλωσση κοινότητα ελληνολιβανέζικης καταγωγής). Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στα πορίσματα επιτόπιας έρευνας στις αντίστοιχες κοινότητες που εστιάζονται στον προφορικό δίγλωσσο λόγο (Α) και σε δείγματα του έργου ελληνο-αυστραλιανού ποιητή που χρησιμοποιεί την ΕΚ στον γραπτό λόγο (Β). Η επιτόπια έρευνα που προηγήθηκε των δεδομένων σχεδιάστηκε με βάση τη συμμετοχική παρατήρηση των δίγλωσσων κοινοτήτων σε βάθος και με μακροσκοπική προοπτική. Οι κωδικοί που προσδίδονται στους συμμετέχοντες αναφέρονται στο φύλο τους (Θ=θηλυκό) και στον αριθμό της μαγνητοφώνησης. Τα παραδείγματα ακολουθούν αποδόσεις στα ελληνικά (ή στην κρητική διάλεκτο), στις οποίες υπογραμμίζονται οι αραβικές ή αγγλικές, αντίστοιχα, λέξεις του πρωτοτύπου. Με πλάγια γράμματα αποδίδονται οι μικτής προέλευσης λέξεις-εκ.

5 Α. Παραδείγματα προφορικού δίγλωσσου λόγου Ελληνο-αραβική ΕΚ 1. «Προτού οι άνθρωποι ήτανε mabsoutin. Εμείς χαέρια δεν έχουμε abadan πράμα» (=Προτού οι άνθρωποι ήταν ευτυχισμένοι. Εμείς χαέρια δεν έχουμε καθόλου πράμα) (Θ1.1.) 2. «Τηλεφώνησε inu στις πέντε του μηνός πρέπει να είμαι εκεί» (=Τηλεφώνησε ότι στις πέντε του μηνός πρέπει να είμαι εκεί) 3. «Τραγουδάει yunenika Τον εξέρουνε οι yunenides και τον εθέλουνε. Δεν γροικώ yunenika» (=Τραγουδάει ελληνικά. Τον εξέρουνε οι έλληνες και τον εθέλουνε. Δεν γροικώ ελληνικά) [εννοεί ότι μιλάει μόνο κρητικά] 4. «Η θυγατέρα μ κατέει, bas γναντίζ μα δε μιλάει» (Θ.2.1) (=Η θυγατέρα μ κατέει, μόνο γναντίζ μα δε μιλάει) Τα παραπάνω αποσπάσματα, από την αραβο-κρητική κοινότητα του Βόρειου Λιβάνου, προέρχονται από δίγλωσσα άτομα τέταρτης γενιάς. Η ΕΚ έχει κατεύθυνση από τα ελληνικά (κρητική διάλεκτο), τη γλώσσα-βάση, προς τα αραβικά, την προστιθέμενη γλώσσα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μεσολαβεί και η ποικιλία που συνδυάζει τις δύο προηγούμενες. Οι λέξεις «yunenika» και «yunenides» αποτελούνται από την αραβική ρίζα «yunen» (=Eλλάδα) και τις ελληνικές καταλήξεις «-ικά» και «-ηδες», αντίστοιχα. Οι «ορθές» αντίστοιχες λέξεις θα ήταν είτε «ελληνικά» και «Έλληνες» είτε «yuneni» και «yuneniyin». Αναλύοντας τις λειτουργίες της ΕΚ στα παραπάνω παραδείγματα, βλέπουμε ότι στο παράδειγμα Α.1 η ΕΚ δίνει έμφαση στο περιεχόμενο της δήλωσης (abadan πράμα), αφού και οι δύο

6 λέξεις έχουν αντίστοιχη σημασία. Η σημασία όμως της ΕΚ δεν βρίσκεται στις συγκεκριμένες λέξεις που χρησιμοποιούνται στα αραβικά αλλά στη συνολική σύνθεση του δίγλωσσου λόγου που εκφράζει τις ανάγκες του δίγλωσσου ατόμου. Έτσι μπορεί να γίνει κατανοητή η ΕΚ στα αραβικά για κάποιες λέξεις, π.χ. «inu" (A.2), "mabsutin", "bas" (A.4), δηλαδή, ως αναπόσπαστο μέρος του δίγλωσσου λόγου. Η ΕΚ είναι η μη-μαρκαρισμένη (unmarked) χρήση του λόγου και η κατανόησή της ως τέτοια είναι πολύ σημαντική και ξεπερνάει τα όρια της αντιμετώπισής της ως περιστασιακή ή μεταφορική, κατά το πρότυπο του Gumperz (1982). Η ανάλυση αυτή γίνεται περισσότερο εμφανής μέσα από το επόμενο παράδειγμα (Α.5). Ελληνο-αγγλική ΕΚ 5. «She is so set in her ways, you know, like "έτσι έμαθα από μικρή, δε μπορώ ν αλλάξω τώρα» you know, of course she can, «μπορείς ν αλλάξεις», «όχι, όχι, όχι, πρέπει να» like she is so "πρέπει να μαγειρέψω, πρέπει να πλύνω τα ρούχα, πρέπει να σιδερώσω», «mum sit down, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ» you know she says "όχι, όχι, όχι, έχω δουλειά, έχω δουλειά». It s terrible." (Θ14) (=Είναι τόσο απόλυτη στις συνήθειές της, ξέρεις, «έτσι έμαθα από μικρή, δε μπορώ ν αλλάξω τώρα», ξέρεις, φυσικά μπορεί «μπορείς ν αλλάξεις», «όχι, όχι, όχι, πρέπει να» είναι τόσο «πρέπει να μαγειρέψω, πρέπει να πλύνω τα ρούχα, πρέπει να σιδερώσω», «μαμά κάτσε κάτω, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ», ξέρεις, λέει «όχι, όχι, όχι, έχω δουλειά, έχω δουλειά». Είναι φοβερό».) Η ολική ΕΚ (overall switching) που παρατηρείται στο παραπάνω παράδειγμα δηλώνει τη συνεχή εναλλαγή των προτεραιοτήτων της ομιλήτριας και την αλληλεπίδραση και σύγκλιση των γλωσσικών και κοινωνικών ταυτοτήτων της, όπως τις αποκαλεί η Myers-Scotton (1988). Οι ταυτότητες αυτές, βέβαια, δεν αποτελούν σταθερές αξίες αλλά, μέσα από τις εμπειρίες μας, ανασχηματίζονται διαρκώς (Cummins, 1999). Σε επίπεδο επικοινωνιακών λειτουργιών, οι περισσότερες εκφάνσεις της ΕΚ έχουν ως σκοπό την παραπομπή στα λεγόμενα άλλου ατόμου (συγκεκριμένα, εδώ η ομιλήτρια αναφέρεται στη μητέρα της). Επίσης, είναι ένα παράδειγμα όπου ο διαχωρισμός της γλώσσας-βάσης από την προστιθέμενη γλώσσα είναι δύσκολος αλλά, κυρίως, ανώφελος. Η επικοινωνία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνο μέσα από τη ολική εναλλαγή ή μίξη των κωδίκων (overall switching, Myers-Scotton, 1988) που εκφράζουν τόσο τις επικοινωνιακές ανάγκες όσο και τη σύνθετη ταυτότητα του δίγλωσσου ατόμου. Για τον λόγο αυτό, η πρώτη ΕΚ στο παραπάνω παράδειγμα παραπέμπει στο χώρο της οικογένειας και στη σχέση της ομιλήτριας με την μητέρα της. Η σχέση αυτή φαίνεται να διαμορφώνεται με βάση την ελληνική γλώσσα και με επανειλημμένη ΕΚ στα αγγλικά ("mum, sit down, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ»). Η ταυτόχρονη χρήση των δύο κωδίκων, στην

7 επικοινωνία των δύο γυναικών, εκφράζει την επικοινωνία των δύο γενιών και το γεφύρωμα των δύο πολιτισμών που έρχονται σε επαφή. Η δίγλωσση ομιλήτρια εδώ, μέσω της ΕΚ, μπορεί να αναφέρεται ταυτόχρονα στον ιδιωτικό και στο δημόσιο χώρο, να προσδίδει αμεσότητα και χρώμα στον λόγο της, αποδίδοντας, ταυτόχρονα, "φόρο τιμής" και στις δύο ταυτότητές της που συνθέτουν τον διπολιτισμό της. Β. Παραδείγματα ΕΚ στο γραπτό δίγλωσσο λόγο Τα παρακάτω παραδείγματα προέρχονται από το έργο του ελληνο-αυστραλιανού ποιητή Π.Ο. και συγκεκριμένα από το έργο του FitzroyPoems. Το έργο του Π.Ο. είναι πρωτοποριακό για το χώρο της μετανάστευσης και του πολυπολιτισμού. Ο Π.Ο., Eλληνο-αυστραλός δεύτερης γενιάς, ακούει με μεγάλη προσοχή τη φωνή και τις εμπειρίες των μεταναστών γύρω του και τις αποτυπώνει στο έργο του. Έτσι, αξιοποιώντας την πολιτισμική ιδιαιτερότητα των μεταναστών, χαρτογραφεί την πορεία του πολυπολιτισμού. Η σημασία του έργου του για την κατανόηση της ιδεολογικής διάστασης της ΕΚ θα γίνει πιο ξεκάθαρη μέσα από τα παραδείγματααποσπάσματα που ακολουθούν. Δίπλα από το κάθε απόσπασμα δίνεται η μετάφρασή του στα ελληνικά, όπου υπογραμμίζονται οι λέξεις που στο πρωτότυπο αποτελούν παραδείγματα ΕΚ από τη γλώσσα-βάση σε μία δεύτερη, ενώ με πλάγια σημασιοδοτούνται οι διαλεκτικές λέξεις. 1. Greek Na mi Fukun Vrizzzzzis! Mi kanis t-o mistayk. Tha s-e Kop-so t-o kefali! Pros-eks-e. Να μη fuking Βρίζεις! Μη κάνεις το Λάθος. Θα σε κόψω Το κεφάλι! Πρόσεξε.

8 Pros-eks-e! Eye fix yoo Up! Vzzzzev-Zek! Tembeli! Πρόσεξε! Θα σε τακτοποιήσω! Ζεβζέκη! Τεμπέλη! / / Blaaja! Χαραμοφάη! Ο Π.Ο. γράφει τα ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες τόσο για να είναι προσβάσιμα τα ποιήματά του στην ευρύτερη κοινωνία, όσο γιατί η δική του γνώση των ελληνικών είναι κυρίως προφορική. Μέσα από το παραπάνω απόσπασμα, έρχεται στο προσκήνιο και η ιδιαίτερη καταγωγή του με τη χρήση της λέξης "vzzzzevzek" (= ζεβζέκη) από την ποντιακή ποικιλία. Μέσα από την εναλλαγή αυτή δίνει φωνή στην πρώτη γενιά των μεταναστών των οποίων την πραγματικότητα επιχειρεί να εκφράσει. Η πρώτη γενιά δεν έχει πρόσβαση στη γλώσσα της χώρας υποδοχής έτσι ώστε να μπορεί να χειρίζεται την κυρίαρχη ποικιλία της αγγλικής. Χαρακτηριστική είναι η πρόταση "Eye fix yoo up" όπου το "eye" παίρνειτη θέση του "I" για να δηλωθεί η μεταναστευτική ποικιλία και προφορά. Τα "σπασμένα" αγγλικά γίνονται ο κώδικας μέσα από τον οποίο φιλτράρεται ολόκληρη η κοινωνία της χώρας υποδοχής. Υπό το πρίσμα της λήψης και πρόσβασης στην κυρίαρχη κοινωνία, η οποία, κατά κύριο λόγο, πραγματοποιείται γλωσσικά, η ΕΚ αποκτά σημαντικές πολιτικές και ιδεολογικές διαστάσεις. Η ΕΚ είναι ο κώδικας που δηλώνει με πληρότητα τα βιώματα, τα συναισθήματα και τις σκέψεις των δίγλωσσων και διπολιτισμικών ατόμων. Αξιοσημείωτη είναι η προσταγή "Να μη fucking βρίζεις» της οποίας το νόημα ακυρώνεται με τη χρήση από τον ομιλητή της βρισιάς «fucking". Πιθανώς, η χρήση της ΕΚ εδώ να παρέχει τη δυνατότητα στον ομιλητή να υπερβεί το παράδοξο της δήλωσης αυτής (Τsokalidou, 1995). Το δεύτερο απόσπασμα από το έργο του Π.Ο. έχει επίσης πολύ ενδιαφέρον. 2. Chris Chris Comes into The shop:for the 4th day in row. O Chris μπαίνει μέσα στο μαγαζί για την 4η μέρα στη σειρά

9 The old man Who retired years ago Says: "H-ul-o Hris! Vvrik-es Th-oolya? He says: "No" "Yoo n-o look inuf" the old man says: "G-el fren, g-el fren! I g-omina tha ton traav-ay" Ο ηλικιωμένος που βγήκε στη σύνταξη πριν χρόνια Λέει: «Γειά σου Χρις! Βρήκες Δουλειά?» Λέει: «Όχι» «Δεν ψάχνεις αρκετά» λέει ο γέρος «Φιλενάδες, Φιλενάδες! Η γκόμενα θα τον τραβάει (he says To the rest of the shop). (λέει Στο υπόλοιπο μαγαζί). (Π.Ο., Fitzroy Poems) Ο Chris ανήκει στη δεύτερη γενιά των Eλλήνων της Αυστραλίας και ο ηλικιωμένος στην πρώτη. Αυτό μας γίνεται κατανοητό μέσα από την ΕΚ ανάμεσα στα αγγλικά του ποιητή που σχολιάζει και τα μεταναστευτικά αγγλικά αυτού που απευθύνεται στον Chris («Η-ul-o Hris! Yoo n-o look inuf"). Εναλλαγή όμως γίνεται και από τα αγγλικά του μετανάστη στα ελληνικά («g-el fren! I g-omina tha ton traav-ay"). Με την ΕΚ ο Π.Ο. κατορθώνει να εκφράσει, ανάμεσα στα άλλα, το χάσμα που χωρίζει τις δύο γενιές και που έχει να κάνει με τα διαφορετικά βιώματα και αντιλήψεις τους (λ.χ. για την ύπαρξη ευκαιριών για εργασία). Το χάσμα αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανές με τους διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας που αντιστοιχούν στην κάθε γενιά. Επίσης, η ΕΚ γίνεται και φορέας εξουσιαστικού λόγου, όπως φαίνεται από το «Gelfren (=Girlfriend)! Η γκόμενα θα τον τραβάει!». O ηλικιωμένος, που σημειώνει ο ποιητής- εδώ και χρόνια έχει πάρει σύνταξη, θεωρεί ότι γνωρίζει καλύτερα τις συνθήκες εργασίας που ισχύουν για τον Chris και έχει βγάλει την ετυμηγορία του σε σχέση με το λόγο για τον οποίο δεν βρίσκει δουλειά ο νέος. Η ετυμηγορία ανακοινώνεται και στους δύο κώδικες, αλλά κυρίως στα ελληνικά μιας και απευθύνεται στο ελληνόφωνο ακροατήριο του καφενείου (πρώτης γενιάς). Έτσι για τον Chris γίνεται ακόμη πιο σκληρή και απόμακρη η κριτική στάση του ηλικιωμένου. Μέσα στο πλαίσιο του ελληνικού καφενείου της Μελβούρνης, όπου και διαδραματίζονται τα περισσότερα από τα ποιήματα του Π.Ο., την εξουσία και τον πρώτο λόγο κατέχει η πρώτη γενιά, της οποίας ισχυρός κώδικας επικοινωνίας είναι η ελληνική γλώσσα. Αυτό όμως ανατρέπεται μόλις κλείσει η πόρτα του καφενείου και ανοίξει η πόρτα της εξωτερικής πολυπολιτισμικής κοινωνίας, στην οποία κυριαρχεί ο δεύτερος, ασθενής, «σπασμένος» κώδικας των μεταναστών της πρώτης γενιάς.

10 Σε κάποιες από τις καθημερινές συνέπειες του σπασμένου κώδικα πρόσληψης της πραγματικότητας αναφέρεται ο Π.Ο. σε άλλο ποίημά του της ίδιας συλλογής. Ο δίγλωσσος ποιητής περιγράφει την εμπειρία ενός εργάτη-μετανάστη που σχεδόν παράτησε τη δουλειά του στο εργοστάσιο όταν χρειάστηκε ένα σιδεροπρίονο και προσπάθησε να το ζητήσει από τον επιστάτη. Ο τελευταίος, όταν τον κατάλαβε, του είπε την λέξη στα αγγλικά «hacksaw". Ο μετανάστης όμως άκουσε "ekso" και κατάλαβε «έξω», με συνέπεια να αρχίσει να μαζεύει τα εργαλεία του για να φύγει. Την παρεξήγηση έλυσε ένας συνάδελφός του ελληνικής καταγωγής που εξήγησε και στους δύο τη διαφορά στη σημασία των ομόηχων λέξεων. Πολυπολιτισμός και πολυγλωσσία σε μακροκοινωνικό επίπεδο περικλείουν την συνύπαρξη πολλών και διαφορετικών γλωσσών, τρόπων σκέψης, βιωμάτων, εμπειριών, προτεραιοτήτων, υποχρεώσεων και δικαιωμάτων. Αν και η συνύπαρξη αποτελεί προϋπόθεση για να γεφυρώνονται τα χάσματα των πολιτισμών, συχνά μέσω αυτής οι διαφορές τους γίνονται ακόμη εντονότερες. Η επαφή του αδύναμου με το ισχυρό μπορεί εν δυνάμει να ενισχύσει το πρώτο και να αμβλύνει το δεύτερο, αλλά συχνά οδηγεί στην περαιτέρω υποχώρηση του ανίσχυρου μπροστά στο άλλο, ισχυρότερο, πρωτεύον και κυρίαρχο στοιχείο. Στη διαδικασία επαφής τους δεν είναι όλες οι γλώσσες ισότιμα μέλη, είναι όμως ισάξια για τα δίγλωσσα άτομα και τις κοινότητές τους. Η ΕΚ στη δίγλωσση επικοινωνία γίνεται φορέας διατήρησης της ασθενούς γλώσσας μας δίπλα στην κυρίαρχη του περιβάλλοντός μας. Επομένως, ο μόνος τρόπος που μας απομένει για να διαφυλάξουμε το ασθενές γλωσσικό ή πολιτισμικό στοιχείο είναι μέσω της αντιπαραβολής του με το ισχυρό. Αυτό ακριβώς είναι που επιτυγχάνεται μέσα από την Εναλλαγή Kωδίκων, γλωσσικών και πολιτισμικών. Συμπεράσματα Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η ΕΚ είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα που αφορούν τον χώρο της επαφής των γλωσσών και τη μελέτη των δίγλωσσων ατόμων και κοινοτήτων. Για τη μελέτη της ΕΚ έχουν προταθεί γραμματικά, μορφολογικά και σημασιολογικά κριτήρια και επίπεδα ανάλυσης. Με αφετηρία τη σημασιολογική προσέγγιση του θέματος μπορούμε να διερευνήσουμε και να εκτιμήσουμε το εύρος των επικοινωνιακών λειτουργιών της ΕΚ για τα δίγλωσσα άτομα. Η ΕΚ ως γενικότερο χαρακτηριστικό του δίγλωσσου λόγου εκφράζει τη δίγλωσση ταυτότητα και πραγματικότητα, επιτρέποντας στους/στις δίγλωσσους/ες να μην επιλέγουν ένα μόνο συγκεκριμένο κώδικα. Από την άλλη μεριά, σε μακροκοινωνικό επίπεδο, η ΕΚ εκφράζει τη φύση του πολυπολιτισμού εν γένει. Το γεγονός αυτό έρχεται στην επιφάνεια μέσα από το έργο του Π.Ο., αλλά και από κάθε προσπάθεια που έχει ως στόχο της να αποτυπώσει τη μεταναστευτική πραγματικότητα. Η μελέτη, καταγραφή και αποδοχή της γλωσσικής

11 ποικιλίας των δίγλωσσων είναι σημαντική όχι μόνο ως αυτοσκοπός, αλλά και ως απαραίτητο στάδιο για τον επαναπροσδιορισμό της γλωσσικής νόρμας εν γένει. Οι μικτής προέλευσης λέξης που συμπληρώνουν τον λόγο των δίγλωσσων, σπάζοντας τους γραμματικούς κανόνες των γλωσσών από τις οποίες προέρχονται, περικλείουν τη δίγλωσση εμπειρία. Η «στιγματισμένη» προφορά δεν παραπέμπει μόνο σε έναν ιδιόμορφο τρόπο έκφρασης, αλλά επίσης και σε έναν «σπασμένο» τρόπο λήψης του εξωτερικού κόσμου από τους/τις μετανάστες/τριες. Η χρήση της γλωσσικής ποικιλίας των μεταναστών και στο γραπτό λόγο μπορεί να οδηγήσει στην καταξίωσή της ως θεμιτού γλωσσικού κώδικα, ενός κώδικα που, από τη φύση του, παραπέμπει σε εξωγλωσσικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και πολιτικά θέματα. Πέρα από την καταξίωση, όμως, η ΕΚ συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση των ασθενών γλωσσών, οι οποίες μόνο σε συνάρτηση με τις ισχυρές θα μπορέσουν να κληροδοτηθούν στις νεότερες γενιές. Μέσα από την ανάλυση της ΕΚ, λοιπόν, ερχόμαστε αντιμέτωποι/ες με μια σειρά από θέματα και προβληματισμούς που διεκδικούν την προσοχή, το ενδιαφέρον αλλά και τη φροντίδα μας. Είναι προφανές ότι η συνειδητοποίηση της ιδιαίτερης σημασίας και αξίας της ΕΚ και των διγλωσσικών φαινομένων γενικότερα θα επηρεάσουν τη συμπεριφορά και τις απόψεις μας σε κάθε επίπεδο της ζωής μας στην πολυπολιτισμική κοινωνία που ζούμε. Θα αποτελέσει σταθερό θεμέλιο για την ειλικρινή αποδοχή του διαφορετικού. Ο επαναπροσδιορισμός της επικοινωνιακής πράξης, μέσα από το πρίσμα της διγλωσσίας και της ΕΚ, μας οδηγεί στην ανατροπή και τον επαναπροσδιορισμό της γλωσσικής και, κατ επέκταση, πολιτισμικής νόρμας γενικότερα. Κλείνω με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα διγλωσσίας και διπολιτισμού από το κείμενο «Ο Καραγκιόζης Μετανάστης στην Αυστραλία» που χρησιμοποιήθηκε σε μία τάξη της Μελβούρνης: Κολλητήρι, πήγαινε, παιδί μου στο «γιάρι», πάρε την «μπασκέτα» και βαλ την στο «κάρο», στο «μπούτι» «Γκόου» γιατί θέλω να τελειώσω τα «φένσια».

12 Βιβλιογραφία Bettoni, C. (1981) Italian in North Queensland. James Cook University of North Queensland: Capricornia (Occasional monographs of the Department of Linguistics). Blom, J.P. and J.J. Gumperz (1972) Social meaning in linguistic structures: codeswitching in Norway. In J.J. Gumperz and D. Hymes (eds) Directions in Sociolinguistics. New York: Holt, Rinehart and Winston, pp Clyne, M. (1967) Transference and Triggering. The Hague:Martinus Nijhof. Clyne, M. (1982) Multilingual Australia. Melbourne: River Seine Publications. Cummins, J. (1999) Ταυτότητες υπό Διαπραγμάτευση. Εκπαίδευση με σκοπό την Ενδυνάμωση σε μια Κοινωνία της Ετερότητας (Εισαγωγή-Επιμέλεια Ε. Σκούρτου), Αθήνα: Gutenberg/Διαπολιτισμική Παιδαγωγική/5. Gardner-Chloros, P. (1984) Code-switching in relation to language contact and convergence. In G. Luedi (ed.) Actes du 2e colloque sur le bilinguisme. Universite de Neuchatel. Tubingen, Germany: Max Niemeyer, pp Gardner-Chloros, P. (1995) Code-switching in community, regional and national repertoires. In Milroy, L & P. Muysken (eds) One speaker, two languages. Cambridge: Cambridge University Press. Grosjean, F. (1990) The psycholinguistics of language contact and code-switching: concepts, methodology and data. In Papers for the workshop on concepts, methodology and data. Basel: European Science Foundation Network on Codeswitching and Language Contact, pp Gumperz, J.J. (1982) Conversational code-switching. In J.J. Gumperz (ed.) Discourse strategies. Cambridge: Cambridge University Press, pp Hasselmo, N. (1970) Code-switching amd modes of speaking. In G. Gilbert (ed.) Texas Studies in Bilingualism. Berlin: de Gruyter, pp Haugen, E. (1953) The Norwegian Language in America: A study in bilingual behaviour. Philadelphia: University of Pennsylvania Press [Reprinted in Bloomington: Indiana University Press]. Horvath, V. (1985) Variation in Australian English. Cambridge: Cambridge University Press. Le Page, R. B. and A. Tabouret-Keller (1985) Acts of Identity. Creole-based approaches to language and ethnicity. Cambridge: Cambridge University Press.

13 Milroy, L. & P. Muysken (1995) One speaker, two languages. Cambridge: Cambridge University Press. Myers-Scotton, C. (1988) Codeswitching as indexical of social negotiations. In M. Heller (ed.) Codeswitching Anthropological and Sociolinguistic Perspectives. Berlin: Mouton de Gruyter, pp Myers-Scotton, C. (1990) Codeswitching and borrowing: Interpersonal and macrolevel meaning. In R. Jacobson (ed.) Codeswitching as a worldwide phenomenon. N.Y.: Peter Lang Publishing, Inc., pp Nishimura, M. (1985) Intrasentential code-switching in Japanese-English. PhD Thesis, University of Pennsylvania. Pauwels, A. (1983) Limburgs and Swabian in Australia. PhD Thesis, Monash University. Π.Ο., (1989) Fitzroy Poems. Melbourne: Collective Effort Press. Poplack, S. (1980) Sometimes I ll start a sentence in English y termino en espagnol: Toward a typology of code-switching. Linguistics, 18, Poplack, S. & D. Sankoff (1988) Code-switching. In U. Ammon, N. Dittmar and K.J. Mattheiner (eds) Sociolinguistics: An International Handbook of Language and Society. Berlin: Walter de Gruyter, pp Romaine, S. (1989) Bilingualism. Oxford: Basil Blackwell. Τσοκαλίδου, Ρ. (1994) Cracking the Code-An Insight into Code-switching and Gender among Second Generation Greek-Australians. PhD Thesis, Monash University, Australia. Tsokalidou, R. (1995) Π.Ο.: The poet who cracked the code. Southerly 55/4, Sydney: The English Association, pp

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και Εκπαίδευση

Διγλωσσία και Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Διγλωσσία και Μάθηση Διδάσκουσα: Ρούλα Τσοκαλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία Ασπασία Χατζηδάκη Πανεπιστήμιο Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr 1. H διγλωσσία ως παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο H δι/πολυγλωσσία είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση 6.000 γλώσσες oμιλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ Greek ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ The Greek translation of The right of the deaf child to grow up bilingual by François Grosjean University of Neuchâtel, Switzerland Translated

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση σας παρουσιάζουμε σήμερα τους στόχους και το περιεχόμενο του πρώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ (Γλωσσική Επαφή (-Αλλαγή))

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ (Γλωσσική Επαφή (-Αλλαγή)) Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Τµήµα Φιλολογίας Eαρινό Εξάµηνο 2012-13 Π. ΦΙΛΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ (Γλωσσική Επαφή (-Αλλαγή)) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΕΡΓΑ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Akmajian, A. (2010). Linguistics: An Introduction

Διαβάστε περισσότερα

Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου ως έκφραση γλωσσικής ταυτότητας και δημιουργικότητας

Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου ως έκφραση γλωσσικής ταυτότητας και δημιουργικότητας 852 Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ελλάδα Abstract This paper explores the pragmatic dimensions of code-switching among immigrant children, and in particular Albanian

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ Πριν διαβάσετε το δεύτερο κεφάλαιο, σκεφτείτε: Έχετε μαθητές/τριες που μιλούν και άλλες γλώσσες; Συγκεκριμένα, έχετε μαθητές/τριες, που στο σπίτι τους

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL)

ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL) ΕΕΓΔ Οδηγίες προς τους μαθητές για τη χρήση του λογισμικού εξέτασης (EL) Πίνακας Περιεχομένων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΤΕΣΤ 3 2.1 Η σύνδεση με το σύστημα (log-in) 3 2.2 Έλεγχος του ήχου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης/ Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Επιστημονικός συνεργάτης ΤΕΙ Ηπείρου

Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης/ Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Επιστημονικός συνεργάτης ΤΕΙ Ηπείρου Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΩΔΙΚΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΙΓΛΩΣΣΩΝ-ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης/ Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Επιστημονικός συνεργάτης ΤΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΤΔΕ ΣΙ ΓΛΩΕ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟ ΣΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΗ Ν.Α. ΕΤΡΩΠΗ» Καμαρούδης Σταύρος, Γρίβα Ελένη Στάμου Αναστασία

«ΠΟΤΔΕ ΣΙ ΓΛΩΕ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟ ΣΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΗ Ν.Α. ΕΤΡΩΠΗ» Καμαρούδης Σταύρος, Γρίβα Ελένη Στάμου Αναστασία ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΔΤΣΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΣΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΔΩΝ «ΠΟΤΔΕ ΣΙ ΓΛΩΕ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟ ΣΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΗ Ν.Α. ΕΤΡΩΠΗ» ΑΝΑΛΤΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΟ Σίτλος μαθήματος ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ. Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ. Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract Language contact has been, traditionally, dealt with as

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και γλωσσική εκπαίδευση: αρχές σχεδιασμού μιας παρέμβασης. (σσ ) Δημήτρης Κουτσογιάννης Ρούλα Τσοκαλίδου

Διγλωσσία και γλωσσική εκπαίδευση: αρχές σχεδιασμού μιας παρέμβασης. (σσ ) Δημήτρης Κουτσογιάννης Ρούλα Τσοκαλίδου ΥΠ.Ε.Π.Θ., Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων & αλλοδαπών στο σχολείο για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο). Πρακτικά Διημερίδας με θέμα: «Διδασκαλία και μάθηση στο πολυπολιτισμικό σχολείο: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά Προφίλ διγλωσσίας: - Θα θέλαμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας απαντώντας στις ακόλουθες ερωτήσεις σχετικά με το γλωσσικό σας ιστορικό, τη χρήση, τη νοοτροπία και τις δεξιότητες. Αυτή η έρευνα δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ Καθηγήτρια Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Κατεύθυνση: Φυτική Παραγωγή Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 943 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 943 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα

PHOTOVOICE. Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE Κλειώ Κούτρα PHOTOVOICE ΤΙ ΕΙΝΑΙ PHOTOVOICE; ΓΙΑΤΊ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ; ΠΟΙΟΣ ΠΡΈΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΕΙ; ΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ; ΠΏΣ ΜΠΟΡΕΊΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ PHOTOVOICE

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΜΙΣΥ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ. Dr Maria Hatzigianni Lecturer E:

Η ΑΡΧΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΜΙΣΥ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ. Dr Maria Hatzigianni Lecturer E: Η ΑΡΧΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΗΜΙΣΥ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ Dr Maria Hatzigianni Lecturer E: maria.hatzigianni@mq.edu.au ΜΑΘΑΙΝΩ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ 1) ΑΝΑΜΦΙΣΒΗΤΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΓΛΩΣΙΑΣ. 2) ΑΝΑΜΦΙΣΒΗΤΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016

Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης. Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Το μάθημα των Νέων Ελληνικών στα ΕΠΑΛ: Ζητήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης Βενετία Μπαλτά & Μαρία Νέζη Σχολικές Σύμβουλοι Φιλολόγων 5/10/2016 Στόχοι της εισήγησης: Επισήμανση βασικών σημείων από τις οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Γαλήνη Σαπουντζάκη Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Γαλήνη Σαπουντζάκη Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Γαλήνη Σαπουντζάκη Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2014-15 Αναδυόμενος γραμματισμός και κωφό παιδί: Αρχή: Τα κωφά παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Υποψήφιος διδάκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Υποψήφιος διδάκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων «Διαφορές στην Επίδοση κατά την Κατανόηση Καθημερινών Γραπτών Κειμένων Ανάμεσα σε Μαθητές και Μαθήτριες που Βρίσκονται στο Τέλος της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης» Γκαραβέλας Κωνσταντίνος Υποψήφιος διδάκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean. ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr 1 Δραστηριότητα Πόσο διεθνοποιημένος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή (Ελένη Σκούρτου & Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη)

Εισαγωγή (Ελένη Σκούρτου & Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη) Εισαγωγή (Ελένη Σκούρτου & Βασιλεία Κούρτη-Καζούλλη) Η ειρηνική ή συγκρουσιακή συνύπαρξη γλωσσών και η λόγω αυτής ανάπτυξη γλωσσικής ετερότητας (πολυγλωσσίας/πολυμορφίας) είναι ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αγγελική Αλεξοπούλου

PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ. Αγγελική Αλεξοπούλου PRAGMATIQUE ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αγγελική Αλεξοπούλου ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 1) Γενικές αρχές 2) Δείξη 3) Η θεωρία των λεκτικών πράξεων 4) Η θεωρία των υπονοημάτων 5) Τα αξιώματα και η αρχή της συνεργασίας 6) Προϋπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες

Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες Ο Κώστας πάει στην τράπεζα για να ανοίξει λογαριασμό. Ακούστε τον διάλογο μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά KET (Key English Test) Η εξέταση ΚΕΤ αναγνωρίζει την ικανότητα του υποψηφίου να χρησιμοποιεί αγγλικά βασικού επιπέδου σε καθημερινό επίπεδο τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. KET for Schools

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μάθημα: Εισαγωγή στις επιστήμες λόγου και ακοής Ιωάννα Τάλλη, Ph.D. Σύνταξη Είναι ο τομέας της γλώσσας που μελετά τη δομή των προτάσεων, δηλαδή ποια είναι η σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

LOG475 LOG220, LIN218

LOG475 LOG220, LIN218 Τίτλος Μαθήµατος: Κωδικός Μαθήµατος: Πολυγλωσσία στη Λογοθεραπεία LOG475 Κατηγορία Μαθήµατος: Υποχρεωτικό (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Επίπεδο Μαθήµατος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου Πτυχίο (1ος Κύκλος) κύκλου)

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας και της γλωσσικής αλλαγής μέσα από την θεωρία των κοινωνικών δικτύων

Η ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας και της γλωσσικής αλλαγής μέσα από την θεωρία των κοινωνικών δικτύων Η ανάλυση της γλωσσικής ποικιλίας και της γλωσσικής αλλαγής μέσα από την θεωρία των κοινωνικών δικτύων Εισαγωγή Γεώργιος Κ. Μικρός Τμήμα Ιταλικής και Ισπανικής Γλώσσας και Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01

Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01 Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01 Aντί να δώσουμε έναν ορισμό, Είναι προτιμότερο να παρουσιάσουμε το φαινόμενο της ατομικής διγλωσσίας με βάση τυπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλός και ο κακός δίγλωσσος μαθητής Ελένη Σκούρτου* Εισαγωγική παρατήρηση Στο κείμενο που ακολουθεί βασίζομαι στα θεωρητικά μοντέλα του Cummins για το θέμα της αλληλεξάρτησης των γλωσσών, της μέγιστης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ρούλα Τσοκαλίδου* Abstract The present paper discusses the silent bilingualism of children of migrant background in Greek primary schools,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας

Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας 635 Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας Ελλάδα Abstract The present paper aims at articulating the voices of primary and preschool

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ενότητα # 9: Ερωτηματολόγιο Μιλτιάδης Χαλικιάς Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Πολιτισμός και σχολικές πρακτικές: αναζητάμε τη σχέση τους, προβληματιζόμαστε και κρίνουμε.

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Πολιτισμός και σχολικές πρακτικές: αναζητάμε τη σχέση τους, προβληματιζόμαστε και κρίνουμε. Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Το σεμινάριο αυτό Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Σελίδα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΪΟΣ 2014. Α1. (Μονάδες 15)

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Σελίδα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΪΟΣ 2014. Α1. (Μονάδες 15) ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΘΕΜΑΤΑ: GI_A_NEG_0_4580 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΣΤΟΥΡΑΙΤΗΣ Α1. (Μονάδες 15) Α1. Γιατί ο θεσμός της πιστοποιήσης ξένων γλωσσών προάγει το ευρωπαϊκό ιδεώδες της πολυγλωσσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Πολιτισμική επίγνωση Διαπολιτισμική ενσυναίσθηση Πολιτισμική επάρκεια Πολιτισμική ενδυνάμωση Διαπολιτισμική διαμεσολάβηση Παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών.

Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Η γλωσσική ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν φαντάζεται ότι ο λόγος θα εμφανισθεί απότομα, στην τελική του μορφή μ ένα χτύπημα μιας μαγικής ράβδου, σαν μια μηχανή έτοιμη για χρήση. Η εγκατάσταση του πολύπλοκού

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα