Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου. H εναλλαγή κωδίκων:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου. H εναλλαγή κωδίκων:"

Transcript

1 Άρθρο δημοσιευμένο στο Σκούρτου, Ε. (επιμ.) (2000) Τετράδια Νάξου-διγλωσσία, Ρόδος: Παν/μιο Αιγαίου H εναλλαγή κωδίκων: μια δυναμική και πολυδιάστατη διγλωσσική πρακτική Ρούλα Τσοκαλίδου* Εισαγωγή Η χρήση δύο ή περισσοτέρων γλωσσών στην ίδια επικοινωνιακή πράξη αποκαλείται ''εναλλαγή κωδίκων'' (Hasselmo, 1970, Blom & Gumperz, 1972, Poplack & Sankoff, 1988). Είναι μία ισχυρή επικοινωνιακή πρακτική που καταλαμβάνει κεντρική θέση στην ανάλυση του δίγλωσσου λόγου. Το δίγλωσσο άτομο, σύμφωνα με τη σύγχρονη βιβλιογραφία, ορίζεται ως αυτό που μπορεί να παράγει ολοκληρωμένες προτάσεις με σημασία σε δύο (ή περισσότερες) γλώσσες (Haugen, 1953, Clyne, 1967, Bettoni, 1981, Pauwels, 1983, Romaine, 1989). Το άτομο αυτό δεν αποτελεί σύνολο δύο μονόγλωσσων αλλά έχει μοναδικό και ιδιαίτερο γλωσσικό χαρακτήρα. Αναπτύσσει τις ικανότητές του στις δύο γλώσσες ανάλογα με τις ανάγκες του και τις απαιτήσεις του περιβάλλοντός του. Χρησιμοποιεί τις γλώσσες του, μαζί ή χωριστά, για διαφορετικούς σκοπούς, σε διαφορετικούς τομείς της ζωής και με διαφορετικούς συνομιλητές/τριες (Grosjean, 1990:107). H παρατήρηση αυτή είναι σημαντική και μας οδηγεί στον κεντρικό άξονα του θέματος που διαπραγματευόμαστε, δηλαδή στην εναλλαγή του κώδικα (ή ΕΚ για συντομία) ως μία δυναμική και πολυδιάστατη διγλωσσική πρακτική. Πέρα από την ανάλυση του δίγλωσσου λόγου, η μελέτη της ΕΚ διαφωτίζει γενικότερα τη γλωσσική χρήση και ποικιλομορφία κάθε γλωσσικής κοινότητας (Ηorvath, 1985). Παραδείγματος χάρη, μέσα από την κατανόηση της EK καθίσταται ευκολότερη και πλουσιότερη η μελέτη της εναλλαγής του ύφους (style-shifting) γενικότερα. Επίσης, θέση αυτού του άρθρου είναι ότι η ΕΚ στο δίγλωσσο λόγο γίνεται το μέσο της διατήρησης της ασθενούς, κατά περίσταση, γλώσσας ή ποικιλίας και ότι η κατανόηση των ποικίλων διαστάσεων της ΕΚ μάς επιτρέπει να προβλέψουμε και να διασφαλίσουμε καλύτερα τη διατήρηση των ασθενών γλωσσών. Παρακάτω θα αναδείξουμε, μέσα από τη βιβλιογραφία και πορίσματα ερευνών σε δίγλωσσες κοινότητες, τόσο κάποιες σημαντικές επικοινωνιακές λειτουργίες της ΕΚ, όσο και τις προεκτάσεις της σε κοινωνικοπολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο, αφού αναφερθούμε πρώτα στα είδη της εναλλαγής του κώδικα που έχουν καταγραφεί στη

2 βιβλιογραφία και στα συγγενικά προς αυτήν θέματα και φαινόμενα στο δίγλωσσο λόγο. Είδη ΕΚ και συναφή φαινόμενα Η εναλλαγή του κώδικα μπορεί να γίνεται μέσα στην ίδια πρόταση, οπότε αποκαλείται ενδοπροτασιακή, ή ανάμεσα σε προτάσεις στην ίδια επικοινωνιακή πράξη, δηλαδή να είναι διαπροτασιακή. Eπίσης, σύμφωνα με κάποιες έρευνες, η ΕΚ μπορεί να είναι και ενδολεξική, δηλαδή να γίνεται μέσα στην ίδια λέξη (Nishimura, 1985). Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν προταθεί και άλλα είδη εναλλαγής του κώδικα, όπως η επισημειωμένη ή ομαλή ΕΚ, ανάλογα με το αν σημειώνεται κάποιος δισταγμός ή όχι στον λόγο του δίγλωσσου ατόμου που αλλάζει κώδικα (Poplack, 1980). Επίσης, η ΕΚ μπορεί να είναι ολική (overall switching), δηλαδή να παρουσιάζεται συνεχώς στην ίδια επικοινωνιακή πράξη, σε βαθμό που οι λειτουργίες της να αλληλοεπικαλύπτονται και αμαρκάριστη ή στιγματισμένη/μαρκαρισμένη (marked/unmarked) (Myers-Scotton, 1988), δηλαδή να αποτελεί αποδεκτή και ευρέως διαδεδομένη επικοινωνιακή πρακτική ή όχι, αντίστοιχα. Συνήθως η ολική ΕΚ είναι αμαρκάριστη και αναφέρεται σε παγιωμένες διγλωσσικές πρακτικές. Τα είδη αυτά της ΕΚ θα αναλυθούν παρακάτω μέσα από παραδείγματα. Διγλωσσικά φαινόμενα, συναφή προς την ΕΚ, που έχουν μελετηθεί στη βιβλιογραφία είναι η μεταφορά (transference) στοιχείων, ο δανεισμός λέξεων (borrowing) από τη μια γλώσσα στην άλλη, η εναλλαγή του ύφους (style-shifting) -μονόγλωσση και δίγλωσση- και η χρήση λέξεων που λειτουργούν ως σκανδάλη (triggering), προκαλώντας συχνά την ΕΚ. Oι λέξεις αυτές (Clyne, 1967, 1982) μπορεί να είναι κύρια ονόματα (π.χ. ονόματα πόλεων μιας χώρας), λεξικές μεταφορές (π.χ. καθιερωμένα δάνεια) από τη δεύτερη γλώσσα, σχεδόν ομόηχες λέξεις (π.χ. κανάλιcanal), καθώς και λέξεις αποτελούμενες από μορφήματα δύο γλωσσών (π.χ. shopi με την αγγλική ρίζα "shop"και την ελληνική κατάληξη «-ι»). Για τις ανάγκες αυτού του άρθρου, τέτοιες μικτής προέλευσης λέξεις αντιμετωπίζονται ως περιπτώσεις ΕΚ, οι οποίες αν και, δομικά, είναι μορφολογικές μεταφορές, λειτουργικά, ανήκουν στο δίγλωσσο επικοινωνιακό κώδικα. Η μεταφορά γλωσσικών στοιχείων από τη μία γλώσσα στην άλλη εκδηλώνεται κυρίως στο επίπεδο του λεξιλογίου αλλά παρατηρείται και στα επίπεδα της σημασιολογίας, της σύνταξης, της γραμματικής και της πραγματολογίας. Η ΕΚ μπορεί να θεωρηθεί πολλαπλή μεταφορά στοιχείων, μια μεταφορά που οδηγεί στην αλλαγή της γλώσσας. Επίσης, ο διαχωρισμός της ΕΚ από τα δάνεια και τη μεταφορά λεξημάτων δεν είναι πάντα εύκολος. Στη βιβλιογραφία (Gardner-Chloros, 1984) προτείνεται το κριτήριο της αφομοίωσης του δανείου ή του λεξήματος της δεύτερης γλώσσας στους κανόνες της πρώτης, ενώ ένα στοιχείο που εμφανίζεται επανειλημμένα στην πρώτη γλώσσα μπορεί να θεωρείται δάνειο και όχι στοιχείο ΕΚ. Άλλος τρόπος διαχωρισμού της ΕΚ από τη χρήση των δανείων είναι η κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η ΕΚ έχει εξωγλωσσικές

3 προεκτάσεις οι οποίες δεν υφίστανται στα δάνεια. Παρακάτω θα αναφερθούμε στις λειτουργίες της ΕΚ ως έναν ισχυρό κώδικα δίγλωσσης επικοινωνίας με πολιτικές/ιδεολογικές προεκτάσεις σε πολυγλωσσικό και πολυπολιτισμικό επίπεδο. Επίπεδα ανάλυσης της Εναλλαγής Κωδίκων Η ανάλυση του φαινομένου της ΕΚ, όπως είπαμε και προηγούμενως, έχει πλέον καταλάβει κεντρική θέση στον χώρο της επαφής των γλωσσών (language contact) και της διγλωσσίας. Οι περισσότερες, όμως, αναλύσεις του φαινομένου αυτού περιστρέφονται γύρω από τους γραμματικούς περιορισμούς που υφίστανται κατά την εναλλαγή από μία γλώσσα σε μια δεύτερη και τις ψυχογλωσσολογικές προεκτάσεις της ΕΚ για το δίγλωσσο άτομο. Ταυτόχρονα έχουν προταθεί μοντέλα για την εξακρίβωση της γλώσσας βάσης (base ή matrix language), δηλαδή της γλώσσας που παρέχει το γενικότερο πλαίσιο, και της προστιθέμενης γλώσσας (embedded language), της οποίας στοιχεία εισέρχονται στη γλώσσα-βάση για να συμπληρώσουν το δίγλωσσο λόγο (Myers-Scotton, 1990). Η ανάλυση, όμως, που εστιάζει το ενδιαφέρον της στη γραμματική ταξινομία που διέπει το φαινόμενο της ΕΚ, συνδέοντάς την κυρίως με τη γλωσσική ικανότητα του δίγλωσσου ατόμου, παραλείπει συχνά να εξετάσει τους κοινωνιογλωσσολογικούς και ατομικούς παράγοντες που υπεισέρχονται και καθορίζουν τη διαμόρφωση και φύση της ΕΚ. Η Gardner-Chloros (1995), με αφετηρία τον παραπάνω προβληματισμό, προτείνει μια αντιμετώπιση της ΕΚ που να υπερβαίνει τους περιορισμούς των εξωτερικών κανόνων και να αναδεικνύει την ποικιλομορφία του δίγλωσσου λόγου καθώς και τη συμβολική διάσταση της ΕΚ. Ο Gumperz (1982) είναι εκείνος που εγκαινίασε τη σημασιολογική προσέγγιση της ΕΚ, ακυρώνοντας έτσι την αντιμετώπισή της ως αποτέλεσμα γλωσσικής ημιμάθειας ή αγενούς συμπεριφοράς από τη μεριά των δίγλωσσων. Ο ίδιος πρότεινε τον διαχωρισμό της ΕΚ σε περιστασιακή και μεταφορική, όπου η πρώτη καθορίζεται από το περιβάλλον, τη συγκεκριμένη δραστηριότητα και τους συνομιλητές/τριές μας, και η δεύτερη υπερβαίνει τους εξωτερικούς παράγοντες και εκφράζει τις στάσεις του δίγλωσσου ατόμου. Συγκεκριμένα, ο ίδιος προτείνει μια σειρά από επικοινωνιακές λειτουργίες της ΕΚ. Οι κυριότερες λειτουργίες της ΕΚ έχουν να κάνουν με τις δυνατότητες που μας παρέχει να επιλέγουμε τον ακροατή/τριά μας, να δίνουμε έμφαση στα λεγόμενά μας, να κάνουμε καλύτερες επεξηγήσεις, να αναπτύσσουμε το θέμα μας, να κάνουμε τον λόγο μας περισσότερο προσωπικό ή ουδέτερο και να εκπροσωπούμε καλύτερα τον ιδιωτικό ή το δημόσιο χώρο μας. Στις παραπάνω μπορούμε να συμπληρώσουμε την δυνατότητα που μας παρέχεται μέσω της ΕΚ να βρούμε διέξοδο από μία δύσκολη θέση, να κάνουμε το «χρέος» μας στην ασθενή αλλά σημαντική για μάς γλώσσα και, γενικότερα, να αναφερθούμε στα πολιτισμικά στοιχεία που επιλέγουμε να φέρουμε στο προσκήνιο μία δεδομένη στιγμή, ενώ ταυτόχρονα δίνουμε χρώμα και το επιθυμητό ύφος στον λόγο μας. Η λειτουργία της ΕΚ ως μέσου εκπλήρωσης «φόρου τιμής» στην «άλλη» μας γλωσσική και πολιτισμική ταυτότητα είναι μία κεντρική λειτουργία που συνδέει τις επικοινωνιακές

4 ανάγκες με τη στάση και τις προτεραιότητες των μελών μίας εθνοτικής ομάδας. Από την έρευνά μου στην ελληνο-αυστραλιανή κοινότητα προέκυψε ότι οι δίγλωσσοι άντρες, που γενικά χρησιμοποιούν την ΕΚ λιγότερο από τις δίγλωσσες γυναίκες και κυρίως για να εκφράσουν έντονα συναισθήματα, συχνά χρησιμοποιούν την ασθενή τους γλώσσα «για να μην ξεχάσουν την καταγωγή τους» (Τσοκαλίδου, 1994). Επομένως, σε ένα πρώτο επίπεδο ανάλυσης, η ΕΚ αποτελεί το μέσο έκφρασης της γλωσσικής επιλογής του δίγλωσσου ατόμου στο πλαίσιο μίας συγκεκριμένης επικοινωνιακής περίστασης. Η γλωσσική μας επιλογή (language choice) όμως είναι προϊόν της αλληλεπίδρασης των άμεσων αναγκών της επικοινωνιακής περίστασής στην οποία βρισκόμαστε, των ατομικών μας αναγκών και της ταυτότητάς μας όπως εμείς οι ίδιοι την ορίζουμε. Σύμφωνα με τον Le Page (1985) η γλωσσική επιλογή των δίγλωσσων σημασιοδοτεί την επιλογή της ταυτότητας που επιθυμεί το δίγλωσσο άτομο να φέρει στην επιφάνεια σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Η συνεχής αλλαγή γλωσσικού κώδικα, που δηλώνει η ΕΚ, εκφράζει τη ρευστή φύση της ατομικής και κοινωνικής ταυτότητάς μας. Αυτή η διαπίστωση απαιτεί μια προσεκτικότερη ανάλυση της ΕΚ, ένα δεύτερο επίπεδο ανάλυσης. Το δίγλωσσο άτομο δεν χρειάζεται να επιλέξει την μία από τις δύο (ή περισσότερες) γλώσσεςταυτότητές του αλλά έχει διττά δικαιώματα και υποχρεώσεις, άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, που μόνο η ΕΚ μπορεί να τα εκφράσει με την απαραίτητη επάρκεια. Η ΕΚ γίνεται η γλωσσική νόρμα των δίγλωσσων. Θα απαιτηθεί, όμως, ένα τρίτο επίπεδο ανάλυσης για να μας δείξει τη σημασία της σε ιδεολογικό/πολιτικό επίπεδο. Τα τρία επίπεδα ανάλυσης που προτείνονται θα γίνουν περισσότερο εμφανή μέσα από τα παραδείγματα και την ανάλυση που ακολουθούν. Παραδείγματα και ανάλυση της ΕΚ Τα παραδείγματα που σχολιάζονται παρακάτω προέρχονται από αποσπάσματα δίγλωσσου λόγου, ελληνικά-αγγλικά (δίγλωσσα άτομα ελληνο-αυστραλιανής καταγωγής) (Τσοκαλίδου, 1994) και ελληνικά-αραβικά (δίγλωσση κοινότητα ελληνολιβανέζικης καταγωγής). Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στα πορίσματα επιτόπιας έρευνας στις αντίστοιχες κοινότητες που εστιάζονται στον προφορικό δίγλωσσο λόγο (Α) και σε δείγματα του έργου ελληνο-αυστραλιανού ποιητή που χρησιμοποιεί την ΕΚ στον γραπτό λόγο (Β). Η επιτόπια έρευνα που προηγήθηκε των δεδομένων σχεδιάστηκε με βάση τη συμμετοχική παρατήρηση των δίγλωσσων κοινοτήτων σε βάθος και με μακροσκοπική προοπτική. Οι κωδικοί που προσδίδονται στους συμμετέχοντες αναφέρονται στο φύλο τους (Θ=θηλυκό) και στον αριθμό της μαγνητοφώνησης. Τα παραδείγματα ακολουθούν αποδόσεις στα ελληνικά (ή στην κρητική διάλεκτο), στις οποίες υπογραμμίζονται οι αραβικές ή αγγλικές, αντίστοιχα, λέξεις του πρωτοτύπου. Με πλάγια γράμματα αποδίδονται οι μικτής προέλευσης λέξεις-εκ.

5 Α. Παραδείγματα προφορικού δίγλωσσου λόγου Ελληνο-αραβική ΕΚ 1. «Προτού οι άνθρωποι ήτανε mabsoutin. Εμείς χαέρια δεν έχουμε abadan πράμα» (=Προτού οι άνθρωποι ήταν ευτυχισμένοι. Εμείς χαέρια δεν έχουμε καθόλου πράμα) (Θ1.1.) 2. «Τηλεφώνησε inu στις πέντε του μηνός πρέπει να είμαι εκεί» (=Τηλεφώνησε ότι στις πέντε του μηνός πρέπει να είμαι εκεί) 3. «Τραγουδάει yunenika Τον εξέρουνε οι yunenides και τον εθέλουνε. Δεν γροικώ yunenika» (=Τραγουδάει ελληνικά. Τον εξέρουνε οι έλληνες και τον εθέλουνε. Δεν γροικώ ελληνικά) [εννοεί ότι μιλάει μόνο κρητικά] 4. «Η θυγατέρα μ κατέει, bas γναντίζ μα δε μιλάει» (Θ.2.1) (=Η θυγατέρα μ κατέει, μόνο γναντίζ μα δε μιλάει) Τα παραπάνω αποσπάσματα, από την αραβο-κρητική κοινότητα του Βόρειου Λιβάνου, προέρχονται από δίγλωσσα άτομα τέταρτης γενιάς. Η ΕΚ έχει κατεύθυνση από τα ελληνικά (κρητική διάλεκτο), τη γλώσσα-βάση, προς τα αραβικά, την προστιθέμενη γλώσσα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μεσολαβεί και η ποικιλία που συνδυάζει τις δύο προηγούμενες. Οι λέξεις «yunenika» και «yunenides» αποτελούνται από την αραβική ρίζα «yunen» (=Eλλάδα) και τις ελληνικές καταλήξεις «-ικά» και «-ηδες», αντίστοιχα. Οι «ορθές» αντίστοιχες λέξεις θα ήταν είτε «ελληνικά» και «Έλληνες» είτε «yuneni» και «yuneniyin». Αναλύοντας τις λειτουργίες της ΕΚ στα παραπάνω παραδείγματα, βλέπουμε ότι στο παράδειγμα Α.1 η ΕΚ δίνει έμφαση στο περιεχόμενο της δήλωσης (abadan πράμα), αφού και οι δύο

6 λέξεις έχουν αντίστοιχη σημασία. Η σημασία όμως της ΕΚ δεν βρίσκεται στις συγκεκριμένες λέξεις που χρησιμοποιούνται στα αραβικά αλλά στη συνολική σύνθεση του δίγλωσσου λόγου που εκφράζει τις ανάγκες του δίγλωσσου ατόμου. Έτσι μπορεί να γίνει κατανοητή η ΕΚ στα αραβικά για κάποιες λέξεις, π.χ. «inu" (A.2), "mabsutin", "bas" (A.4), δηλαδή, ως αναπόσπαστο μέρος του δίγλωσσου λόγου. Η ΕΚ είναι η μη-μαρκαρισμένη (unmarked) χρήση του λόγου και η κατανόησή της ως τέτοια είναι πολύ σημαντική και ξεπερνάει τα όρια της αντιμετώπισής της ως περιστασιακή ή μεταφορική, κατά το πρότυπο του Gumperz (1982). Η ανάλυση αυτή γίνεται περισσότερο εμφανής μέσα από το επόμενο παράδειγμα (Α.5). Ελληνο-αγγλική ΕΚ 5. «She is so set in her ways, you know, like "έτσι έμαθα από μικρή, δε μπορώ ν αλλάξω τώρα» you know, of course she can, «μπορείς ν αλλάξεις», «όχι, όχι, όχι, πρέπει να» like she is so "πρέπει να μαγειρέψω, πρέπει να πλύνω τα ρούχα, πρέπει να σιδερώσω», «mum sit down, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ» you know she says "όχι, όχι, όχι, έχω δουλειά, έχω δουλειά». It s terrible." (Θ14) (=Είναι τόσο απόλυτη στις συνήθειές της, ξέρεις, «έτσι έμαθα από μικρή, δε μπορώ ν αλλάξω τώρα», ξέρεις, φυσικά μπορεί «μπορείς ν αλλάξεις», «όχι, όχι, όχι, πρέπει να» είναι τόσο «πρέπει να μαγειρέψω, πρέπει να πλύνω τα ρούχα, πρέπει να σιδερώσω», «μαμά κάτσε κάτω, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ», ξέρεις, λέει «όχι, όχι, όχι, έχω δουλειά, έχω δουλειά». Είναι φοβερό».) Η ολική ΕΚ (overall switching) που παρατηρείται στο παραπάνω παράδειγμα δηλώνει τη συνεχή εναλλαγή των προτεραιοτήτων της ομιλήτριας και την αλληλεπίδραση και σύγκλιση των γλωσσικών και κοινωνικών ταυτοτήτων της, όπως τις αποκαλεί η Myers-Scotton (1988). Οι ταυτότητες αυτές, βέβαια, δεν αποτελούν σταθερές αξίες αλλά, μέσα από τις εμπειρίες μας, ανασχηματίζονται διαρκώς (Cummins, 1999). Σε επίπεδο επικοινωνιακών λειτουργιών, οι περισσότερες εκφάνσεις της ΕΚ έχουν ως σκοπό την παραπομπή στα λεγόμενα άλλου ατόμου (συγκεκριμένα, εδώ η ομιλήτρια αναφέρεται στη μητέρα της). Επίσης, είναι ένα παράδειγμα όπου ο διαχωρισμός της γλώσσας-βάσης από την προστιθέμενη γλώσσα είναι δύσκολος αλλά, κυρίως, ανώφελος. Η επικοινωνία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί παρά μόνο μέσα από τη ολική εναλλαγή ή μίξη των κωδίκων (overall switching, Myers-Scotton, 1988) που εκφράζουν τόσο τις επικοινωνιακές ανάγκες όσο και τη σύνθετη ταυτότητα του δίγλωσσου ατόμου. Για τον λόγο αυτό, η πρώτη ΕΚ στο παραπάνω παράδειγμα παραπέμπει στο χώρο της οικογένειας και στη σχέση της ομιλήτριας με την μητέρα της. Η σχέση αυτή φαίνεται να διαμορφώνεται με βάση την ελληνική γλώσσα και με επανειλημμένη ΕΚ στα αγγλικά ("mum, sit down, κάτσε κάτω, πιες έναν καφέ»). Η ταυτόχρονη χρήση των δύο κωδίκων, στην

7 επικοινωνία των δύο γυναικών, εκφράζει την επικοινωνία των δύο γενιών και το γεφύρωμα των δύο πολιτισμών που έρχονται σε επαφή. Η δίγλωσση ομιλήτρια εδώ, μέσω της ΕΚ, μπορεί να αναφέρεται ταυτόχρονα στον ιδιωτικό και στο δημόσιο χώρο, να προσδίδει αμεσότητα και χρώμα στον λόγο της, αποδίδοντας, ταυτόχρονα, "φόρο τιμής" και στις δύο ταυτότητές της που συνθέτουν τον διπολιτισμό της. Β. Παραδείγματα ΕΚ στο γραπτό δίγλωσσο λόγο Τα παρακάτω παραδείγματα προέρχονται από το έργο του ελληνο-αυστραλιανού ποιητή Π.Ο. και συγκεκριμένα από το έργο του FitzroyPoems. Το έργο του Π.Ο. είναι πρωτοποριακό για το χώρο της μετανάστευσης και του πολυπολιτισμού. Ο Π.Ο., Eλληνο-αυστραλός δεύτερης γενιάς, ακούει με μεγάλη προσοχή τη φωνή και τις εμπειρίες των μεταναστών γύρω του και τις αποτυπώνει στο έργο του. Έτσι, αξιοποιώντας την πολιτισμική ιδιαιτερότητα των μεταναστών, χαρτογραφεί την πορεία του πολυπολιτισμού. Η σημασία του έργου του για την κατανόηση της ιδεολογικής διάστασης της ΕΚ θα γίνει πιο ξεκάθαρη μέσα από τα παραδείγματααποσπάσματα που ακολουθούν. Δίπλα από το κάθε απόσπασμα δίνεται η μετάφρασή του στα ελληνικά, όπου υπογραμμίζονται οι λέξεις που στο πρωτότυπο αποτελούν παραδείγματα ΕΚ από τη γλώσσα-βάση σε μία δεύτερη, ενώ με πλάγια σημασιοδοτούνται οι διαλεκτικές λέξεις. 1. Greek Na mi Fukun Vrizzzzzis! Mi kanis t-o mistayk. Tha s-e Kop-so t-o kefali! Pros-eks-e. Να μη fuking Βρίζεις! Μη κάνεις το Λάθος. Θα σε κόψω Το κεφάλι! Πρόσεξε.

8 Pros-eks-e! Eye fix yoo Up! Vzzzzev-Zek! Tembeli! Πρόσεξε! Θα σε τακτοποιήσω! Ζεβζέκη! Τεμπέλη! / / Blaaja! Χαραμοφάη! Ο Π.Ο. γράφει τα ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες τόσο για να είναι προσβάσιμα τα ποιήματά του στην ευρύτερη κοινωνία, όσο γιατί η δική του γνώση των ελληνικών είναι κυρίως προφορική. Μέσα από το παραπάνω απόσπασμα, έρχεται στο προσκήνιο και η ιδιαίτερη καταγωγή του με τη χρήση της λέξης "vzzzzevzek" (= ζεβζέκη) από την ποντιακή ποικιλία. Μέσα από την εναλλαγή αυτή δίνει φωνή στην πρώτη γενιά των μεταναστών των οποίων την πραγματικότητα επιχειρεί να εκφράσει. Η πρώτη γενιά δεν έχει πρόσβαση στη γλώσσα της χώρας υποδοχής έτσι ώστε να μπορεί να χειρίζεται την κυρίαρχη ποικιλία της αγγλικής. Χαρακτηριστική είναι η πρόταση "Eye fix yoo up" όπου το "eye" παίρνειτη θέση του "I" για να δηλωθεί η μεταναστευτική ποικιλία και προφορά. Τα "σπασμένα" αγγλικά γίνονται ο κώδικας μέσα από τον οποίο φιλτράρεται ολόκληρη η κοινωνία της χώρας υποδοχής. Υπό το πρίσμα της λήψης και πρόσβασης στην κυρίαρχη κοινωνία, η οποία, κατά κύριο λόγο, πραγματοποιείται γλωσσικά, η ΕΚ αποκτά σημαντικές πολιτικές και ιδεολογικές διαστάσεις. Η ΕΚ είναι ο κώδικας που δηλώνει με πληρότητα τα βιώματα, τα συναισθήματα και τις σκέψεις των δίγλωσσων και διπολιτισμικών ατόμων. Αξιοσημείωτη είναι η προσταγή "Να μη fucking βρίζεις» της οποίας το νόημα ακυρώνεται με τη χρήση από τον ομιλητή της βρισιάς «fucking". Πιθανώς, η χρήση της ΕΚ εδώ να παρέχει τη δυνατότητα στον ομιλητή να υπερβεί το παράδοξο της δήλωσης αυτής (Τsokalidou, 1995). Το δεύτερο απόσπασμα από το έργο του Π.Ο. έχει επίσης πολύ ενδιαφέρον. 2. Chris Chris Comes into The shop:for the 4th day in row. O Chris μπαίνει μέσα στο μαγαζί για την 4η μέρα στη σειρά

9 The old man Who retired years ago Says: "H-ul-o Hris! Vvrik-es Th-oolya? He says: "No" "Yoo n-o look inuf" the old man says: "G-el fren, g-el fren! I g-omina tha ton traav-ay" Ο ηλικιωμένος που βγήκε στη σύνταξη πριν χρόνια Λέει: «Γειά σου Χρις! Βρήκες Δουλειά?» Λέει: «Όχι» «Δεν ψάχνεις αρκετά» λέει ο γέρος «Φιλενάδες, Φιλενάδες! Η γκόμενα θα τον τραβάει (he says To the rest of the shop). (λέει Στο υπόλοιπο μαγαζί). (Π.Ο., Fitzroy Poems) Ο Chris ανήκει στη δεύτερη γενιά των Eλλήνων της Αυστραλίας και ο ηλικιωμένος στην πρώτη. Αυτό μας γίνεται κατανοητό μέσα από την ΕΚ ανάμεσα στα αγγλικά του ποιητή που σχολιάζει και τα μεταναστευτικά αγγλικά αυτού που απευθύνεται στον Chris («Η-ul-o Hris! Yoo n-o look inuf"). Εναλλαγή όμως γίνεται και από τα αγγλικά του μετανάστη στα ελληνικά («g-el fren! I g-omina tha ton traav-ay"). Με την ΕΚ ο Π.Ο. κατορθώνει να εκφράσει, ανάμεσα στα άλλα, το χάσμα που χωρίζει τις δύο γενιές και που έχει να κάνει με τα διαφορετικά βιώματα και αντιλήψεις τους (λ.χ. για την ύπαρξη ευκαιριών για εργασία). Το χάσμα αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανές με τους διαφορετικούς κώδικες επικοινωνίας που αντιστοιχούν στην κάθε γενιά. Επίσης, η ΕΚ γίνεται και φορέας εξουσιαστικού λόγου, όπως φαίνεται από το «Gelfren (=Girlfriend)! Η γκόμενα θα τον τραβάει!». O ηλικιωμένος, που σημειώνει ο ποιητής- εδώ και χρόνια έχει πάρει σύνταξη, θεωρεί ότι γνωρίζει καλύτερα τις συνθήκες εργασίας που ισχύουν για τον Chris και έχει βγάλει την ετυμηγορία του σε σχέση με το λόγο για τον οποίο δεν βρίσκει δουλειά ο νέος. Η ετυμηγορία ανακοινώνεται και στους δύο κώδικες, αλλά κυρίως στα ελληνικά μιας και απευθύνεται στο ελληνόφωνο ακροατήριο του καφενείου (πρώτης γενιάς). Έτσι για τον Chris γίνεται ακόμη πιο σκληρή και απόμακρη η κριτική στάση του ηλικιωμένου. Μέσα στο πλαίσιο του ελληνικού καφενείου της Μελβούρνης, όπου και διαδραματίζονται τα περισσότερα από τα ποιήματα του Π.Ο., την εξουσία και τον πρώτο λόγο κατέχει η πρώτη γενιά, της οποίας ισχυρός κώδικας επικοινωνίας είναι η ελληνική γλώσσα. Αυτό όμως ανατρέπεται μόλις κλείσει η πόρτα του καφενείου και ανοίξει η πόρτα της εξωτερικής πολυπολιτισμικής κοινωνίας, στην οποία κυριαρχεί ο δεύτερος, ασθενής, «σπασμένος» κώδικας των μεταναστών της πρώτης γενιάς.

10 Σε κάποιες από τις καθημερινές συνέπειες του σπασμένου κώδικα πρόσληψης της πραγματικότητας αναφέρεται ο Π.Ο. σε άλλο ποίημά του της ίδιας συλλογής. Ο δίγλωσσος ποιητής περιγράφει την εμπειρία ενός εργάτη-μετανάστη που σχεδόν παράτησε τη δουλειά του στο εργοστάσιο όταν χρειάστηκε ένα σιδεροπρίονο και προσπάθησε να το ζητήσει από τον επιστάτη. Ο τελευταίος, όταν τον κατάλαβε, του είπε την λέξη στα αγγλικά «hacksaw". Ο μετανάστης όμως άκουσε "ekso" και κατάλαβε «έξω», με συνέπεια να αρχίσει να μαζεύει τα εργαλεία του για να φύγει. Την παρεξήγηση έλυσε ένας συνάδελφός του ελληνικής καταγωγής που εξήγησε και στους δύο τη διαφορά στη σημασία των ομόηχων λέξεων. Πολυπολιτισμός και πολυγλωσσία σε μακροκοινωνικό επίπεδο περικλείουν την συνύπαρξη πολλών και διαφορετικών γλωσσών, τρόπων σκέψης, βιωμάτων, εμπειριών, προτεραιοτήτων, υποχρεώσεων και δικαιωμάτων. Αν και η συνύπαρξη αποτελεί προϋπόθεση για να γεφυρώνονται τα χάσματα των πολιτισμών, συχνά μέσω αυτής οι διαφορές τους γίνονται ακόμη εντονότερες. Η επαφή του αδύναμου με το ισχυρό μπορεί εν δυνάμει να ενισχύσει το πρώτο και να αμβλύνει το δεύτερο, αλλά συχνά οδηγεί στην περαιτέρω υποχώρηση του ανίσχυρου μπροστά στο άλλο, ισχυρότερο, πρωτεύον και κυρίαρχο στοιχείο. Στη διαδικασία επαφής τους δεν είναι όλες οι γλώσσες ισότιμα μέλη, είναι όμως ισάξια για τα δίγλωσσα άτομα και τις κοινότητές τους. Η ΕΚ στη δίγλωσση επικοινωνία γίνεται φορέας διατήρησης της ασθενούς γλώσσας μας δίπλα στην κυρίαρχη του περιβάλλοντός μας. Επομένως, ο μόνος τρόπος που μας απομένει για να διαφυλάξουμε το ασθενές γλωσσικό ή πολιτισμικό στοιχείο είναι μέσω της αντιπαραβολής του με το ισχυρό. Αυτό ακριβώς είναι που επιτυγχάνεται μέσα από την Εναλλαγή Kωδίκων, γλωσσικών και πολιτισμικών. Συμπεράσματα Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η ΕΚ είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα που αφορούν τον χώρο της επαφής των γλωσσών και τη μελέτη των δίγλωσσων ατόμων και κοινοτήτων. Για τη μελέτη της ΕΚ έχουν προταθεί γραμματικά, μορφολογικά και σημασιολογικά κριτήρια και επίπεδα ανάλυσης. Με αφετηρία τη σημασιολογική προσέγγιση του θέματος μπορούμε να διερευνήσουμε και να εκτιμήσουμε το εύρος των επικοινωνιακών λειτουργιών της ΕΚ για τα δίγλωσσα άτομα. Η ΕΚ ως γενικότερο χαρακτηριστικό του δίγλωσσου λόγου εκφράζει τη δίγλωσση ταυτότητα και πραγματικότητα, επιτρέποντας στους/στις δίγλωσσους/ες να μην επιλέγουν ένα μόνο συγκεκριμένο κώδικα. Από την άλλη μεριά, σε μακροκοινωνικό επίπεδο, η ΕΚ εκφράζει τη φύση του πολυπολιτισμού εν γένει. Το γεγονός αυτό έρχεται στην επιφάνεια μέσα από το έργο του Π.Ο., αλλά και από κάθε προσπάθεια που έχει ως στόχο της να αποτυπώσει τη μεταναστευτική πραγματικότητα. Η μελέτη, καταγραφή και αποδοχή της γλωσσικής

11 ποικιλίας των δίγλωσσων είναι σημαντική όχι μόνο ως αυτοσκοπός, αλλά και ως απαραίτητο στάδιο για τον επαναπροσδιορισμό της γλωσσικής νόρμας εν γένει. Οι μικτής προέλευσης λέξης που συμπληρώνουν τον λόγο των δίγλωσσων, σπάζοντας τους γραμματικούς κανόνες των γλωσσών από τις οποίες προέρχονται, περικλείουν τη δίγλωσση εμπειρία. Η «στιγματισμένη» προφορά δεν παραπέμπει μόνο σε έναν ιδιόμορφο τρόπο έκφρασης, αλλά επίσης και σε έναν «σπασμένο» τρόπο λήψης του εξωτερικού κόσμου από τους/τις μετανάστες/τριες. Η χρήση της γλωσσικής ποικιλίας των μεταναστών και στο γραπτό λόγο μπορεί να οδηγήσει στην καταξίωσή της ως θεμιτού γλωσσικού κώδικα, ενός κώδικα που, από τη φύση του, παραπέμπει σε εξωγλωσσικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και πολιτικά θέματα. Πέρα από την καταξίωση, όμως, η ΕΚ συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση των ασθενών γλωσσών, οι οποίες μόνο σε συνάρτηση με τις ισχυρές θα μπορέσουν να κληροδοτηθούν στις νεότερες γενιές. Μέσα από την ανάλυση της ΕΚ, λοιπόν, ερχόμαστε αντιμέτωποι/ες με μια σειρά από θέματα και προβληματισμούς που διεκδικούν την προσοχή, το ενδιαφέρον αλλά και τη φροντίδα μας. Είναι προφανές ότι η συνειδητοποίηση της ιδιαίτερης σημασίας και αξίας της ΕΚ και των διγλωσσικών φαινομένων γενικότερα θα επηρεάσουν τη συμπεριφορά και τις απόψεις μας σε κάθε επίπεδο της ζωής μας στην πολυπολιτισμική κοινωνία που ζούμε. Θα αποτελέσει σταθερό θεμέλιο για την ειλικρινή αποδοχή του διαφορετικού. Ο επαναπροσδιορισμός της επικοινωνιακής πράξης, μέσα από το πρίσμα της διγλωσσίας και της ΕΚ, μας οδηγεί στην ανατροπή και τον επαναπροσδιορισμό της γλωσσικής και, κατ επέκταση, πολιτισμικής νόρμας γενικότερα. Κλείνω με ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα διγλωσσίας και διπολιτισμού από το κείμενο «Ο Καραγκιόζης Μετανάστης στην Αυστραλία» που χρησιμοποιήθηκε σε μία τάξη της Μελβούρνης: Κολλητήρι, πήγαινε, παιδί μου στο «γιάρι», πάρε την «μπασκέτα» και βαλ την στο «κάρο», στο «μπούτι» «Γκόου» γιατί θέλω να τελειώσω τα «φένσια».

12 Βιβλιογραφία Bettoni, C. (1981) Italian in North Queensland. James Cook University of North Queensland: Capricornia (Occasional monographs of the Department of Linguistics). Blom, J.P. and J.J. Gumperz (1972) Social meaning in linguistic structures: codeswitching in Norway. In J.J. Gumperz and D. Hymes (eds) Directions in Sociolinguistics. New York: Holt, Rinehart and Winston, pp Clyne, M. (1967) Transference and Triggering. The Hague:Martinus Nijhof. Clyne, M. (1982) Multilingual Australia. Melbourne: River Seine Publications. Cummins, J. (1999) Ταυτότητες υπό Διαπραγμάτευση. Εκπαίδευση με σκοπό την Ενδυνάμωση σε μια Κοινωνία της Ετερότητας (Εισαγωγή-Επιμέλεια Ε. Σκούρτου), Αθήνα: Gutenberg/Διαπολιτισμική Παιδαγωγική/5. Gardner-Chloros, P. (1984) Code-switching in relation to language contact and convergence. In G. Luedi (ed.) Actes du 2e colloque sur le bilinguisme. Universite de Neuchatel. Tubingen, Germany: Max Niemeyer, pp Gardner-Chloros, P. (1995) Code-switching in community, regional and national repertoires. In Milroy, L & P. Muysken (eds) One speaker, two languages. Cambridge: Cambridge University Press. Grosjean, F. (1990) The psycholinguistics of language contact and code-switching: concepts, methodology and data. In Papers for the workshop on concepts, methodology and data. Basel: European Science Foundation Network on Codeswitching and Language Contact, pp Gumperz, J.J. (1982) Conversational code-switching. In J.J. Gumperz (ed.) Discourse strategies. Cambridge: Cambridge University Press, pp Hasselmo, N. (1970) Code-switching amd modes of speaking. In G. Gilbert (ed.) Texas Studies in Bilingualism. Berlin: de Gruyter, pp Haugen, E. (1953) The Norwegian Language in America: A study in bilingual behaviour. Philadelphia: University of Pennsylvania Press [Reprinted in Bloomington: Indiana University Press]. Horvath, V. (1985) Variation in Australian English. Cambridge: Cambridge University Press. Le Page, R. B. and A. Tabouret-Keller (1985) Acts of Identity. Creole-based approaches to language and ethnicity. Cambridge: Cambridge University Press.

13 Milroy, L. & P. Muysken (1995) One speaker, two languages. Cambridge: Cambridge University Press. Myers-Scotton, C. (1988) Codeswitching as indexical of social negotiations. In M. Heller (ed.) Codeswitching Anthropological and Sociolinguistic Perspectives. Berlin: Mouton de Gruyter, pp Myers-Scotton, C. (1990) Codeswitching and borrowing: Interpersonal and macrolevel meaning. In R. Jacobson (ed.) Codeswitching as a worldwide phenomenon. N.Y.: Peter Lang Publishing, Inc., pp Nishimura, M. (1985) Intrasentential code-switching in Japanese-English. PhD Thesis, University of Pennsylvania. Pauwels, A. (1983) Limburgs and Swabian in Australia. PhD Thesis, Monash University. Π.Ο., (1989) Fitzroy Poems. Melbourne: Collective Effort Press. Poplack, S. (1980) Sometimes I ll start a sentence in English y termino en espagnol: Toward a typology of code-switching. Linguistics, 18, Poplack, S. & D. Sankoff (1988) Code-switching. In U. Ammon, N. Dittmar and K.J. Mattheiner (eds) Sociolinguistics: An International Handbook of Language and Society. Berlin: Walter de Gruyter, pp Romaine, S. (1989) Bilingualism. Oxford: Basil Blackwell. Τσοκαλίδου, Ρ. (1994) Cracking the Code-An Insight into Code-switching and Gender among Second Generation Greek-Australians. PhD Thesis, Monash University, Australia. Tsokalidou, R. (1995) Π.Ο.: The poet who cracked the code. Southerly 55/4, Sydney: The English Association, pp

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ Greek ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΟΥ ΚΩΦΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΣΕΙ ΔΙΓΛΩΣΣΟ The Greek translation of The right of the deaf child to grow up bilingual by François Grosjean University of Neuchâtel, Switzerland Translated

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου ως έκφραση γλωσσικής ταυτότητας και δημιουργικότητας

Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου ως έκφραση γλωσσικής ταυτότητας και δημιουργικότητας 852 Η εναλλαγή κωδίκων από μαθητές Νηπιαγωγείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ελλάδα Abstract This paper explores the pragmatic dimensions of code-switching among immigrant children, and in particular Albanian

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση σας παρουσιάζουμε σήμερα τους στόχους και το περιεχόμενο του πρώτου

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ

2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ 2 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ Πριν διαβάσετε το δεύτερο κεφάλαιο, σκεφτείτε: Έχετε μαθητές/τριες που μιλούν και άλλες γλώσσες; Συγκεκριμένα, έχετε μαθητές/τριες, που στο σπίτι τους

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ. Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ. Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η ΕΠΑΦΗ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ : ΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Ρούλα Τσοκαλίδου* Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Abstract Language contact has been, traditionally, dealt with as

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΠΙΤΟΠΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ρούλα Τσοκαλίδου* Abstract The present paper discusses the silent bilingualism of children of migrant background in Greek primary schools,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά Προφίλ διγλωσσίας: - Θα θέλαμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας απαντώντας στις ακόλουθες ερωτήσεις σχετικά με το γλωσσικό σας ιστορικό, τη χρήση, τη νοοτροπία και τις δεξιότητες. Αυτή η έρευνα δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλός και ο κακός δίγλωσσος μαθητής Ελένη Σκούρτου* Εισαγωγική παρατήρηση Στο κείμενο που ακολουθεί βασίζομαι στα θεωρητικά μοντέλα του Cummins για το θέμα της αλληλεξάρτησης των γλωσσών, της μέγιστης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕ. Γ. & ΤΕ. ΤΡ. Δ. ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: Φ.Π. ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ Καθηγήτρια Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Κατεύθυνση: Φυτική Παραγωγή Ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01

Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01 Διαστάσεις της διγλωσσίας (1) Διγλωσσία και διδακτική της Ελληνικής ως Γ2 A08 Π01 Aντί να δώσουμε έναν ορισμό, Είναι προτιμότερο να παρουσιάσουμε το φαινόμενο της ατομικής διγλωσσίας με βάση τυπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean. ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr 1 Δραστηριότητα Πόσο διεθνοποιημένος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Σελίδα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΪΟΣ 2014. Α1. (Μονάδες 15)

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Σελίδα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΪΟΣ 2014. Α1. (Μονάδες 15) ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΘΕΜΑΤΑ: GI_A_NEG_0_4580 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΣΤΟΥΡΑΙΤΗΣ Α1. (Μονάδες 15) Α1. Γιατί ο θεσμός της πιστοποιήσης ξένων γλωσσών προάγει το ευρωπαϊκό ιδεώδες της πολυγλωσσίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας

Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας 635 Ανάμεσα σε δύο γλώσσες: Ζητήματα διγλωσσίας στα παιδιά αλβανικής καταγωγής προσχολικής και σχολικής ηλικίας Ελλάδα Abstract The present paper aims at articulating the voices of primary and preschool

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής

11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Λήδα 1 11ο Συνέδριο Γεροντολογίας Γηριατρικής Μοναχικοί Ηλικιωμένοι στην Ευρώπη: Πού και Πόσο Φαίνεται η Απουσία της «Οικογενειακής Αλληλεγγύης»; Θωμάς Γεωργιάδης 1 Διευθετήσεις διαβίωσης ατόμων 8+: Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ. EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ EC-ASE: European Certification for Advisors/ Educators of Social Economy Διαδικασία Αξιολόγησης Αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων: γνώσεις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας

Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Διδασκαλία γλώσσας σε συνθήκες γλωσσικής ετερότητας: Αξιοποίηση των γλωσσών των μαθητών μας στη διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Σκούρτου Ελένη Πανεπιστήμιο Αιγαίου Περίληψη Οι σχολικές τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Γεφυρώνοντας το κενό µεταξύ των ερευνητών και της κοινωνίας προκειµένου να βοηθήσουµε περισσότερα παιδιά να ωφεληθούν από την διγλωσσία

Γεφυρώνοντας το κενό µεταξύ των ερευνητών και της κοινωνίας προκειµένου να βοηθήσουµε περισσότερα παιδιά να ωφεληθούν από την διγλωσσία Γεφυρώνοντας το κενό µεταξύ των ερευνητών και της κοινωνίας προκειµένου να βοηθήσουµε περισσότερα παιδιά να ωφεληθούν από την διγλωσσία Συµβουλές και πληροφορίες για δίγλωσσες οικογένειες βασισµένες σε

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου

Μικρές γλώσσες σ ένα µεγάλο δίκτυο Το παράδειγµα της διδασκαλίας της Ελληνικής ως δεύτερης / ξένης γλώσσας µέσω διαδικτύου Σκούρτου, Ε. (2003) Μικρές Γλώσσες σ ένα Μεγάλο ίκτυο. Το Παράδειγµα της ιδασκαλίας της Ελληνικής ως εύτερης / Ξένης Γλώσσας µέσω ιαδικτύου. Πρακτικά Συνεδρίου: «Η Αξιοποίηση των Νέων Τεχνολογιών στη ιδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

1 Blumenthal, M., & Julien, M. (2000). Geen diagnose zonder anamnese meertaligheid. Logopedie & Foniatrie, 1, 13-17.

1 Blumenthal, M., & Julien, M. (2000). Geen diagnose zonder anamnese meertaligheid. Logopedie & Foniatrie, 1, 13-17. Ιστορικό Πολύγλωσσων Παιδιών Οµάδα µελέτης πολύγλωσσων παιδιών Η λίστα µε τα διαθέσιµα ιστορικά βρίσκεται στην ιστοσελίδα www.sig-net.be σε µορφή PDF. Πρώτη έκδοση 2006 εύτερη έκδοση 2011 Sig vzw Kerkham

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Λίγα Λόγια Το Hellas Alive καλύπτει πέντε επίπεδα γλωσσοµάθειας της Ελληνικής.Το κάθε επίπεδο χωρίζεται σε 15 ενότητες µε κάθε ενότητα να αναπτύσσεται σε 4 µαθήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου. Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου. Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυπριακός Όμιλος Ενιαίας Εκπαίδευσης (ΚΟΕΕ) 10ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ "ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΕΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή

Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή Εργαστήρι για την επαγγελματική ζωή Μπορώ να συνεργάζομαι και να επικοινωνώ αποτελεσματικά; Ένα εργαστήρι βιωματικών ασκήσεων αυτο-αξιολόγησης Φαίη Ορφανού - Σοφία Μακρή 4 0 Θ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο Ν

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα / γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Η γλώσσα / γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήµιο Αιγαίου Σκούρτου, Ε. (υπό έκδοση), Η γλώσσα / οι γλώσσες ως µέσον κοινωνικής ένταξης. Πρακτικά συνεδρίου «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Πολιτισµικός Πλουραλισµός και Εκπαίδευση στην Ευρώπη, Ρόδος, Νοέµβριος 2002 Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα