Σχεδόν Επιστήμη Φωτογραφία, Ταξινομία και Τυπολογία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σχεδόν Επιστήμη Φωτογραφία, Ταξινομία και Τυπολογία"

Transcript

1 Σχεδόν Επιστήμη Φωτογραφία, Ταξινομία και Τυπολογία Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι ανθρωπολόγοι ανακάλυψαν με έκπληξη ότι οι πολιτισμοί των πρωτόγονων κοινωνιών, πριν την εισαγωγή της γραφής, εμπεριείχαν σύνθετα συστήματα ταξινόμησης για ανθρώπους, ζώα, φυτά και αντικείμενα τα λεγόμενα τοτεμικά συστήματα τα οποία παρείχαν ένα είδος ταξινομικού χάρτη του κόσμου και της κοινωνίας (1). O Λέβι-Στρος υποστήριξε ότι η διαδικασία της ταξινόμησης αυτών των κοινωνιών, την οποία αποκάλεσε «άγρια σκέψη», αντέγραφε στην πραγματικότητα τον τρόπο λειτουργείας του ανθρώπινου εγκεφάλου με όρους ζευγών, συνήθως αντιθετικών. Οι επιστήμονες κατέληξαν στο ότι η διαδικασία αυτή δεν αφορά αποκλειστικά τις πρωτόγονες κοινωνίες μπορεί να βρεθεί και στην καρδιά των σύγχρονων κοινωνιών. Ταυτόχρονα, χαρακτηρίζει σε μεγάλο βαθμό και την ίδια τη σύγχρονη επιστήμη. «Eίναι ένα κεντρικό μεθοδολογικό αξίωμα των κοινωνικών επιστημών» παρατηρεί ο Robert Bocock (2) «ότι οι θεωρίες, οι υποθέσεις και τα δεδομένα πρέπει να διατυπώνονται και να παρουσιάζονται με τέτοιον τρόπο που να επιτρέπει τη χρησιμοποίησή τους σε συγκριτικές μελέτες». Και αυτό προϋποθέτει καταρχήν μία διαδικασία ταξινόμησης των δεδομένων, αυτό που στη σύγχρονη πολιτισμική θεωρία ονομάζεται ταξινομία ή τυπολογία. Παραθέτω α πό το κοινωνιολογικό λεξικό της Oξφόρδης: «ταξινομία ή τυπολογία: η κατάταξη, η ταξινόμηση (δεδομένων, κοινωνικών φαινομένων κλπ.) κάτι που δε συνεπάγεται απαραίτητα την εξήγησή τους». Οι αντιλήψεις μας για τον κόσμο είναι διανοητικές αναπαραστάσεις που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες πραγμάτων, εννοιών, προσώπων, αλλά και συναισθημάτων, συμπεριφορών, γεγονότων και λειτουργιών- οι οποίες με τη σειρά τους συνδέονται με τις ευρύτερες γνωσιακές δομές μας (Murphey 2004). Συνοπτικά δηλαδή, θα λέγαμε πως οι αντιλήψεις αποτελούν περιληπτικές αναπαραστάσεις μιας τάξης πραγμάτων. H αναπαράσταση εμπεριέχει γλωσσολογικές και οπτικές συμβολικές μορφές που κωδικοποιούν το μήνυμα που μεταφέρεται. O τρόπος που κατανοούμε τον Kόσμο στηρίζεται πάντα στην αναγωγή του συγκεκριμένου στο γενικό. Tο κάθε αντικείμενο, άνθρωπος ή συμπεριφορά αναγνωρίζεται με βάση τον «τύπο» του, το σχήμα δηλαδή εκείνο που είναι απλό και αναγνωρίσιμο και περιέχει τις περισσότερες δυνατές πληροφορίες ώστε να χαρακτηρίζει το γενικό. Η φωτογραφία αναπτύχθηκε στην Ευρώπη κατά την ακμή της Bρετανικής Aυτοκρατορίας και μεταξύ των πρώτων θεμάτων της ήταν αποικιοκρατούμενοι λαοί σε όλο τον κόσμο. Oι Bρετανοί κυβερνούσαν τεράστια τμήματα του κόσμου με μικρή 1

2 στρατιωτική παρουσία και ο έλεγχος ασκούνταν μέσω των συστημάτων ελέγχου των πληροφοριών που διέθεταν -κατάλογοι, απογραφές, χάρτες και εικόνες, με λίγα λόγια, ταξινόμηση (3). Οι Bρετανοί συνέλλεγαν πληροφορίες για τις χώρες που προσέθεταν στο χάρτη τους από ολόκληρη την υφήλιο. Ερευνούσαν και ταξινομούσαν. Έκαναν απογραφές, δημιουργούσαν στατιστικές. Συνέταξαν ατέλειωτους καταλόγους ζώων, ανθρώπων, πραγμάτων. Κατόπιν τοποθέτησαν τα στοιχεία που είχαν συλλέξει σε μια σειρά από ταξινομήσεις. Συνέλλεγαν και αντιπαρέβαλλαν πληροφορίες (4). πάνω: Ανώνυμος, Δύο από τέσσερις όψεις γυναίκας ιθαγενούς της νότιας Αυστραλίας, ʻEllenʼ ετών 22. Σύμφωνα με τις φωτομετρικές οδηγίες του T.H.Huxley, c.1870 κάτω: Prince Roland Bonaparte, Billy and Jenny, Παρίσι Ο Billy και η Jenny (Yerembera) ήταν επιζώντες από μια ομάδα εννέα Αβορίγινων της Αυστραλιας. Μεταφέρθηκαν από το Queensland στις αρχές του 1883 για να γίνουν "εκθέματα" περιοδεύουσας δημόσιας έκθεσης. Ενώ οι φωτογραφίες αποτελούν ένα σημαντικό τμήμα αυτών των αρχείων, το νόημά τους προέρχεται από τη σχέση τους με υλικά άλλου είδους και από το σώμα των επιστημονικών ιδεών μέσω των οποίων επικυρώθηκαν. Aυτό το Bικτοριανό πάθος για ταξινόμηση, επεκτάθηκε έπειτα σε ολόκληρους λαούς, οι οποίοι κατηγοριοποιήθηκαν και ταξινομήθηκαν σύμφωνα με "ανθρωπολογικούς τύπους". Υποστηριζόμενο από τις θεωρίες της Φυσιογνωμικής και της Eυγονικής, οι οποίες με τη σειρά τους κατέτασσαν και ταξινομούσαν ανθρώπινους τύπους και συμπεριφορές, επεδίωξε να καταδείξει τις "αντικειμενικές" διαφορές ανάμεσα στους λαούς, τις φυλές, 2

3 τις κάστες και τις κοινωνικές κατηγορίες. Εκείνοι που έγιναν αντικείμενα του βλέμματος του αποικιοκράτη αντιμετωπίζονταν συχνά ως απλοί αντιπροσωπευτικοί τύποι φυλετικών ή κοινωνικών ομάδων, και συνήθως τοποθετούνταν με τρόπο που να ενσωματώνει συγκεκριμένους κοινωνικούς ρόλους και κουλτούρες. Αυτό που επεστράφη στο Δυτικό θεατή ήταν εικόνες των ιθαγενών λαών που τους τυποποιούσαν ως πρωτόγονους, βάρβαρους ή απλά γραφικούς. Στην υπηρεσία αυτών των τυπολογιών, οι άνθρωποι φωτογραφήθηκαν με τρόπους που έμοιαζαν αρχετυπικοί. Όπως παρατητηρεί ο John Urry (5): Να φωτογραφίζεις σημαίνει κατά κάποιο τρόπο να οικειοποιείσαι το αντικείμενο που φωτογραφίζεται. Είναι μια σχέση εξουσίας/γνώσης. Το να έχει κανείς την οπτική γνώση ενός αντικειμένου είναι εν μέρει το να έχει εξουσία, ακόμα κι αν είναι μόνο για μια στιγμή. Η φωτογραφία εξημερώνει το αντικείμενο του βλέμματος, με πιό εντυπωσιακά τα παραδείγματα των εξωτικών πολιτισμών. Στις ΗΠΑ οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις έκαναν πολλά για να δημιουργήσουν "Iνδιάνικα" φωτογραφικά αξιοθέατα, επιλέγοντας προσεκτικά τις φυλές εκείνες που είχαν μια ιδιαίτερα "γραφική και αρχαία" εμφάνιση. John S. Billings, Συνδυαστικές Φωτογραφίες αριστερά: οκτώ κρανία ενήλικων ανδρών Ponca Indians, δεξιά: επτά κρανία ενήλικων Sandwich Islanders Όταν πάρουμε έναν «τύπο», μειώσουμε στο ελάχιστο τις πληροφορίες που παρέχει, διογκώσουμε σε σημείο υπερβολής τα πράγματα που χαρακτηρίζει και τον θεωρήσουμε αναλλοίωτο και παγιωμένο, τότε δεν έχουμε πλέον έναν «τύπο» αλλά ένα «στερεότυπο». Kαι τα στερεότυπα είναι ο πιο εύκολος τρόπος ταξινόμησης προκειμένου να 3

4 αντιληφθούμε κάτι που αγνοούμε (6). Oι διαφορετικές κοινωνικές και πολιτισμικές ομάδες το «Άλλο»- έχουν ελάχιστο έλεγχο πάνω στη διαμόρφωση της εικόνας τους. Στην πραγματικότητα, είναι συνήθως εντελώς αποκλεισμένες από αυτή τη διαδικασία. H δε αναπαράστασή τους στηρίζεται συνήθως σε εικονογραφικά και κοινωνικά στερεότυπα. John Lamprey, Ανθρωποµετρική σπουδή, c Η Elizabeth Edwards (7) διακρίνει τρεις διαφορετικούς τρόπους χρήσης της φωτογραφίας σε σχέση με την ταξινομία: Tη χρήση των φωτογραφιών για να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν δεδομένα μέσω των οποίων μπορούν να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν οι ταξινομίες την παραγωγή δηλαδή συγκρίσιμων μορφολογικών δεδομένων για αναλυτικούς και ταξινομικούς σκοπούς. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα ανθρωπομετρικά συστήματα του Huxley και του Lamprey (και τα δύο συστήματα σαφείς εκφράσεις «μαθηματικοποίησης ή ποσοτικοποίησης της εμπειρίας»), καθώς και οι συνδυαστικές εικόνες του Francis Galton (που καθιέρωσαν μια γενικότερη αισθητική «επιστημονικής αναφοράς») και του John Billings. 4

5 Nelly (Έλλη Σεραϊδάρη), Μιλώντας για εικόνες... οι Έλληνες εξακολουθούν να µοιάζουν στους προγόνους τους, περιοδικό LIFE Τη χρήση φωτογραφιών για την παρουσίαση και επίδειξη μιας θέσης στην οποία έχουμε καταλήξει επιστημονικά, εκεί δηλαδή όπου τα φωτογραφικά δεδομένα χρησιμοποιούνται από έναν επιστήμονα για να αποδείξει την άποψή του. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι εικόνες του Duchenne και του Rejlander που χρησιμοποίησε ο Δαρβίνος. Και, τέλος, τη χρήση των φωτογραφιών για την επιβεβαίωση προϋπαρχόντων ταξινομικών αναγνώσεων οι εικόνες των ινδιάνων της Aμερικής του David Barry ή αυτές στην Eθνογραφική Φωτογραφική γκαλερί των διάφορων φυλών του ανθρώπου, του Damman, (συνολικά 600 φωτογραφίες «ανθρωπολογικού ενδιαφέροντος») ένα λεύκωμα για το οποίο η Edwards ισχυρίζεται πως «αποτελεί, όχι τόσο μια ταξινομία με επιστημονικούς όρους, όσο μια σειρά εικονογραφήσεων πάνω στις οποίες μπορούσαν να προβληθούν ακριβείς ταξινομικές αναγνώσεις». H φωτογραφία υποστήριζε ότι ήταν σε θέση να δημιουργήσει αντικειμενικές, "επιστημονικές" καταγραφές, οι φωτογραφίες αντιμετωπίστηκαν σαν να ήταν αδιαμεσολάβητες και ουδέτερες αντανακλάσεις του κόσμου. Φ υσικά, τόσο η φωτογραφία ως μέσο όσο και η ανθρωπολογία, η ψυχιατρική, η εγκληματολογία κ.ο.κ. ως επιστημονικοί τομείς κάλυψαν τις ιδεολογικές θέσεις τους επικαλούμενες την επιστημονική αντικειμενικότητα (8). Ετσι, στην περίπτωση των ανθρωπολογικών μελετών, για παράδειγμα, αυτό που επεστράφη στο Δυτικό θεατή ήταν εικόνες των ιθαγενών λαών που τους καθιέρωναν ως πρωτόγονους, παράξενους, βάρβαρους ή απλά γραφικούς. 5

6 Παρά τους ισχυρισμούς περί της ακρίβειάς της και για το ότι είναι άξια εμπιστοσύνης, γράφει ο Ryan (9), η φωτογραφία δεν καταγράφει τόσο το πραγματικό όσο το σηματοδοτεί και το κατασκευάζει. Μέσα από ποικίλους ρητορικούς και εικονογραφικούς μηχανισμούς, από ιδέες περί του γραφικού έως τα σχήματα επιστημονικής ταξινόμησης, και μέσω των διαφορετικών οπτικών θεμάτων, από τα τοπία έως τους ʻφυλετικούς τύπουςʼ, οι φωτογράφοι αναπαρέστησαν τις φαντασιακές γεωγραφίες της Aυτοκρατορίας. Οι ανθρωπομετρικές μελέτες των ιθαγενών της Αυστραλίας και της Νοτίου Αφρικής, που έγιναν για λογαριασμό της Βρετανικής Εθνολογικής Εταιρίας με βάση της οδηγίες του T. H. Huxley, αναπαριστούσαν τις εγγενείς στους αποικιοκρατικούς θεσμούς ιεραρχικές δομές της κυριαρχίας και της υποτέλειας. Τα πορτρέτα των ιθαγενών της Αμερικής από τον David Barry μετέτρεπαν αρχικά τα άτομα σε αντικείμενα κι έπειτα σε φυλετικά στερεότυπα που ορίζονταν με βάση ανατομικές διαφορές που ήταν εμφανείς και μπορούσαν να μετρηθούν. Οι φωτογραφίες των νέγρων σκλάβων του Αμερικανικού Νότου, που έγιναν μετά από ανάθεση για λογαριασμό του φυσικού επιστήμονα Luis Agassiz, του πανεπιστημίου Harvard, το 1850, παρουσιάζουν αυτό που θεωρούνταν ως εγγενής κατωτερότητα της μαύρης φυλής αντανακλώντας το κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο δημιουργήθηκαν. Τα σώματα σε αυτές τις φωτογραφίες, γράφει ο John Pultz (10), στερημένα από την αξιοπρέπειά τους με το να ποζάρουν γυμνά, αντανακλούν τη μεγαλύτερη έλλειψη ελευθερίας μέσα στο θεσμό της δουλείας: παρουσιάζονται ως ʻτύποιʼ αντί για άτομα. Όπως το Άλλο, το διαφορετικό ως προς τον Ευρωπαίο-Δυτικό λευκό αποικιοκράτη, απεικονίστηκε με επιστημονική αποστασιοποίηση ως είδος ώστε να μετρηθεί, να οριστεί και να κατηγοριοποιηθεί, ανάλογα αντιμετωπίστηκε και το Άλλο μέσα στην ίδια τη μητρόπολη. Εγκληματολόγοι και ψυχίατροι χρησιμοποίησαν εκτεταμμένα τη φωτογραφία προκειμένου να ορίσουν και να παρουσιάσουν την φυσιολογική και την αποκλίνουσα συμπεριφορά, να καθορίσουν τον τύπο του περιθωριακού, του εκληματία ή του τρελού διαχωρίζοντάς τον από αυτόν του φυσιολογικού και του καθωσπρέπει (11). Ίσως οι πιο γνωστές μελέτες σε αυτή την κατηγορία, είναι αυτές του Βρετανού επιστήμονα Francis Galton, από τους ιδρυτές της Ευγονικής της μελέτης της ανθρώπινης εξέλιξης μέσα από το γενετικό έλεγχο. 6

7 Frank Gilbreth, Μελέτες πάνω στην οικονομία της κίνησης των εργαζομένων, 1917 Frank Gilbreth, Μελέτες πάνω στην οικονομία της κίνησης των εργαζομένων, 1915 Θα πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι δεν έχουν όλες οι ταξινομικές μελέτες της περιόδου αντίστοιχες ιδεολογικές αναφορές, όυτε έχουν δεχθεί όλες ανάλογη κριτική (πχ. οι μελέτες πάνω στην κίνηση των ανθρώπων και των ζώων από τους Muybridge και Marey ή από τον Thomas Eakins σε συγκριση με τις αντίστοιχες μελέτες πάνω στην «οικονομία της κίνησης» των εργαζομένων από τον Gilbreth). Και οι τρεις περιπτώσεις που περιγράφει η Edwards αφορούν τη χρήση της φωτογραφίας από έναν συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα. Oφείλουμε, πιστεύω, να διαχωρίσουμε την περίπτωση όπου η ίδια η φωτογραφία χρησιμοποιεί στοιχεία γνώσεις, 7

8 προσεγγίσεις και δεδομένα- από άλλους επιστημονικούς τομείς για να δημιουργήσει ταξινομίες που παραμένουν κυρίως στην επικράτειά της αισθητικής. H περίπτωση του August Sander, για παράδειγμα, είναι προφανώς διαφορετική. Tο ίδιο και αυτή των Berndt και Hilla Becher (μια τυπική ταξινομική μέθοδος τακτοποίησης των τυπολογιών της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής), αλλά και η πιο πρόσφατη κριτική προσέγγιση με σαφείς αναφορές στις συνδυαστικές εικόνες του Galton- της Nancy Burson. Η αρχειακή μέθοδος που καθιερώθηκε το 19ο αιώνα, αναδιαμορφώνεται και εμφανίζεται στα έργα του 20ού με όρους φορμαλιστικής αισθητικής και ιδεολογικής κριτικής αποκτά μία πιο συνειδητή και λιγότερο αμφίσημη θέση σε σχέση με τις πολιτικές διαστάσεις του ταξινομικού λόγου. Nancy Burson, Androgyny 1982 / Mankind / Evolution II 1984 Στην ελληνική φωτογραφία, για παράδειγμα, η πρώτη τυπολογική εργασία είναι κατά το Γιάννη Σταθάτο (12) η «τριλογία του ελληνικού μικροπεριβάλλοντος», όπως την αποκαλεί: οι «Mικρές Eκκλησιές», τα «Hλεκτρικά Φωτα» και τα «Δεντρα της Πόλης» ( ) του Nίκου Παναγιωτόπουλου. «Tα έργα μας μιλούν για το πώς διευθετείται και ταξινομείται ο κόσμος, για τη διάταξη των πραγμάτων και για τη σημασία που έχει και η πιο ταπεινή ανθρώπινη χειρονομία» γράφει. Νίκος Παναγιωτόπουλος, από τη σειρά Δέντρα της Πόλης,

9 Νίκος Παναγιωτόπουλος, Δέντρα της Πόλης, Κάθε κοινωνία και πολιτισμός τείνει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, να επιβάλλει τις δικές της ταξινομήσεις του κοινωνικού, πολιτισμικού και πολιτικού κόσμου οι ο ποίες συγκροτούν αυτό που ο Stuart Hall (13) αποκαλεί κυρίαρχη πολιτισμική τάξη. Ο Παναγιωτόπουλος ξεκινά να φωτογραφίζει τη νεοελληνική πραγματικότητα κρίνοντας πως, στην προκειμένη περίπτωση, κυρίαρχη πολιτισμική τάξη είναι η Δυτική αντίληψη και θέαση του κόσμου, αυτό που ονομάζει «Δυτικό βλέμμα» ή «Δυτικό Λόγο». Kατά τον Παναγιωτόπουλο, η Eλληνική Φωτογραφία υπήρξε ένας μεσάζων εισαγωγής του Δυτικού Λόγου, ο οποίος έχοντας υιοθετηθεί ως φυσικό και ορθό σύστημα αξιολόγησης, επιβλήθηκε πάνω στην αναπαράσταση της ελληνικής πραγματικότητας. Tα αρχαιορομαντικά στερεότυπα, οδήγησαν σε προσομοιώσεις της μυθικής Aρκαδίας και η Eλλάδα παρουσιάστηκε ως «ένας τόπος με ελάχιστους, ημιάγριους ιθαγενείς, αλλά πλήρης ένδοξων αρχαίων ναών και ερειπίων» για να καταλήξουμε στην εικόνα του τουριστικού παραδείσου της δεκαετίας του ʼ70 όταν ξεκινά αυτή η δουλειά. Τόσο οι «Mικρές Eκκλησιές» και τα «Hλεκτρικά Φώτα», όσο και τα «Δέντρα της Πόλης» αποτελούν μια προσπάθεια αποδόμησης αυτής της τάξης -μιας στερεοτυπικής στην ουσία της ταξινόμησης των πραγμάτων- που ορίζει το πως είναι ένα «σωστό» παραδοσιακό εκκλησάκι με όρους τουριστικού αξιοθέατου (χωρίς πλαστικά λουλούδια ή μπουκάλια), αλλά και τι είναι σημαντικό και άρα άξιο να φωτογραφηθεί και τι όχι (τα «Δεντρα της Πόλης»). 9

10 Υπό αυτήν την έννοια, τα συγκεκριμένα έργα αντιστέκονται στην ταξινόμηση που επιβάλλεται στην ελληνική πραγματικότητα από το Δυτικό σύστημα αξιών για τη φωτογραφία. Ο Παναγιωτόπουλος χρησιμοποιεί ένα αισθητικό στοιχείο για να προσδώσει «αξία» στα θέματά του: τυπωμένα σε cibachrome δηλαδή έχοντας φωτεινά, κορεσμένα χρώματα και εντυπωσιακή λεπτομέρεια όλα αυτά τα τετριμμένα και αδιάφορα στοιχεία της πραγματικότητας αποκτούν ένα οπτικό/αισθητικό ενδιαφέρον. Μανώλης Μπαµπούσης, από τη σειρά Mπούστα, 1999 Γιώργης Γερόλυµπος, από τη σειρά Parking, 2000 Σε αυτό πλαίσιο, αρκετά χρόνια µετά, κινούνται πλέον αρκετοί φωτογράφοι: ο Γιώργης Γερόλυµπος µε τη σειρά Parking (2000), ο Γιαγκος Aθανασόπουλος µε τους Kενούς Xώρους, ο Mανώλης Mπαµπούσης µε τα Mπούστα, ο Kόζαρης µε τα Τροχόσπιτα, ο Θεοδωρόπουλος 10

11 µε τα θερµοκήπια. Στις δουλειές αυτές το τυπολογικό ύφος στην προσέγγιση του θέµατος ειναι ακόµα πιο εµφανές. Δεν υπάρχει αισθητικοποίηση του θέµατος τουλάχιστον όχι στο βαθµό που υπάρχει στη δουλειά του Παναγιωτόπουλου- καθώς η αξία προσδίδεται µε άλλους τρόπους (π.χ. µε το µεγάλο µέγεθος της εκτύπωσης και την παρουσίαση). Γενικά η αντιµετώπιση στις εργασίες αυτές είναι πιο ψυχρή και σαφώς πιο αποστασιοποιηµένη. Άλλωστε και τα ίδια τα θέµατα, µε εξαίρεση ίσως τους Kενούς Xώρους του Aθανασόπουλου, δεν επιτρέπουν εύκολα συναισθηµατικές επενδύσεις. Συνολικά πάντως, οι καταγραφές των parking ή των άδειων χώρων της πόλης αποτελούν µία συνέχεια της σειριακής προσέγγισης του κοινωνικού τοπίου της καθηµερινότητας που είδαµε στα Δέντρα της Πόλης και µοιράζονται το ίδιο ενδιαφέρον για την αποµάκρυνση από τις ιεραρχικές αξιολογικές κρίσεις που διαπότιζε το έργο των Becher. Νίκος Γιαννακόπουλος, Ανευ Τίτλου, 2007 (λεπτοµέρειες) 11

12 Φώτης Μηλιώνης, Ταξινοµίες,

13 Φώτης Μηλιώνης, Αντικείµενα, Φώτης Μηλιώνης, Περίπτερα,

14 Φώτης Μηλιώνης, Πορεία, Φώτης Μηλιώνης, Πορεία, (λεπτοµέρεια)

15 Φώτης Μηλιώνης, Κάµερες, Γιώργος Μπαλτάς, Grids,

16 Γιώργος Μπαλτάς, Grids, 2007 Γιώργος Μπαλτάς, Grids,

17 Δηµήτρης Ουρανός, Maiboxes,

18 Δηµήτρης Ουρανός, Numbers,

19 Δηµήτρης Ουρανός, Cans, Πάρνηθα 2007 Δηµήτρης Ουρανός, Τrunk I, Πάρνηθα

20 Δηµήτρης Ουρανός, Trunks II, Πάρνηθα

21 Δηµήτρης Ουρανός, Scull, Πάρνηθα

22 Stoyan Mishinev, Metro Stations, Athens, 2009 Έλενα Πανούλη,

23 Stoyan Mishinev, Τents, Athens, 2009 Stoyan Mishinev, Doors, Athens,

24 Παπαδοπούλου Γεωργία, Grids, (λεπτοµέρεια) 24

25 Η σειρά Γαµήλια Τελετή, µία εργασία υπό εξέλιξη του Περικλή Aλκίδη δεν αφορά το χώρο, όπως οι προηγούµενες εργασίες, αλλά τον άνθρωπο. Πρόκειται για µια σειρά από πολύπτυχα µε θέµα την τελετή του γάµου και τους κοινωνικούς ρόλους που σχετίζονται µε αυτόν. Ο Aλκίδης έχει φωτογραφίσει δεκάδες γάµους και µέσα από αυτό το τεράστιο υλικό τέθηκε τελικά αναπόφευκτα το ζήτηµα της ταξινόµησης και τελικά της τυπολογίας: ενώ χρησιµοποιεί για χρόνια αυτό το υλικό σε σειρές όπως τα «Snapshots» και τα «Kοινωνικά Nτοκουµέντα», καταλήγει κάποια στιγµή σε µία τέτοια οργάνωση του υλικού του. Tο πρώτο εργο ήταν ένα πολύπτυχο µε θέµα τα φιλιά του γάµου τα φιλιά που δίνουν στο γαµπρό και στη νύφη φίλοι και συγγενείς µε το τέλος του γαµου. Η χρήση του πλέγµατος (ή grid), ιδιαίτερα δηµοφιλής στους εννοιακούς καλλιτέχνες του 60, παραπέµπει στις αντίστοιχες ταξινοµικές µελέτες όπου το πλέγµα λειτουργεί ως επιστηµονικό όργανο µέτρησης και το φόντο απαλείφεται. Η δε επανάληψη της παρόµοιας σκηνής οδηγεί τελικά στην υπονόµευση και στην ισοπέδωσή της. Περικλής Αλκίδης, Γαμήλια Τελετή (εργασία υπό εξελιξη) Στο Αναπλάθοντας Ανθρώπινους Τύπους ο Βασίλης Kάντας αναδεικνύει µια σειρά από ζητήµατα που αφορούν τις κοινωνικές δοµές, τις σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονται και τις συγκεκριµένες γνώσεις που παράγονται και επιβάλλονται µέσα από αυτές. Οι σκηνοθετηµένες εικόνες του στηρίζονται στους «τύπους», ή αλλιώς σεξουαλικές ταυτότητες που περιγράφει ο Michel Foucault στην "Ιστορία της Σεξουαλικότητας". Ο Foucault ισχυρίστηκε ότι ανέκαθεν υπήρχαν συγκεκριµένοι µηχανισµοί γνώσης και εξουσίας γύρω από τη σεξουαλικότητα οι οποίοι δηµιουργούσαν και επέβαλλαν συγκεκριµένες ταυτότητες. Οι φωτογραφίες του Κάντα αποτελούν ένα είδος παρουσίασης µιας ήδη υπάρχουσας ταξινόµησης, µια παρουσίαση διαποτισµένη από έντονη ειρωνία και σαρκασµό: "Αυτοί οι ανθρώπινοι τύποι, πρωταγωνιστές εδώ των εικόνων, στιγµατισµένοι για την "ανώµαλη" συµπεριφορά τους, απεικονίζονται σε µια 25

26 ψευδο-ντοκουµενταρίστικη αφήγηση, αναπλασµένοι και τοποθετηµένοι στη σύγχρονη εποχή» λέει ο ίδιος. H έννοια της ταξινοµίας µοιάζει να απασχολεί συνολικά τον Kάντα, καθώς όλες οι µέχρι τώρα δουλειές του περιστρέφονται γύρω από αυτή (π.χ. «O επιρρεπής στην αποπλάνηση τύπος γυναίκας»). Η ιστορία της φωτογραφίας βρίθει παραδειγµάτων χρήσης των φωτογραφιών για την επιβεβαίωση προϋπαρχόντων ταξινοµικών αναγνώσεων, πολλές φορές ψευδεπιστηµονικών όπως στις περιπτώσεις της Φυσιογνωµικής και της Eυγονικής που προανέφερα. Οι «Ανθρώπινοι Τύποι» του Kάντα αποτελούν ένα σχόλιο πάνω σ αυτές τις αναγνώσεις: τις υπονοµεύουν, τις αποδοµούν, αναρωτιούνται που τελειώνει ο τύπος και που αρχίζει το στερεότυπο. «Με το πρόσωπο να "υπογραµµίζεται" από έναν κυκλικό σηµειακό φωτισµό, αυτοί οι χαρακτήρες αφήνουν τον θεατή είτε να τους καταδικάσει, ερµηνεύοντας το φωτιστικό εφέ ως προβολέα εντοπισµού, είτε να τους απαλλάξει από τις κατηγορίες τους, λαµβάνοντάς το ως φωτοστέφανο...» όπως λέει ο ίδιος. Κωστής Αντωνιάδης, The Walk από τη σειρά Photoset 26

27 Παρόµοια στοιχεία εµφανίζονται και στη σειρά Photoset του Kωστή Aντωνιάδη, µια εργασία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα σε σχέση µε το θέµα όχι µόνο γιατί έχει εµφανείς αναφορές στην τυπολογία, αλλά και γιατί ερευνά το ζήτηµα σε πολλά επιπεδα.τα Photoset ασχολούνται µε την τυποποίηση και τα στερεότυπα, µε την τυπολογία των ανθρώπινων ρόλων, µε την τυπολογία της αναπαράστασης αλλά και την αναπαράσταση της τυπολογίας. O Aντωνιάδης, γράφει ο Σταθάτος, µε τη σειρά Photoset, «συνεχίζει την υπονόµευση κωδικοποιηµένων συστηµάτων αναπαραστάσεως Διαλέγοντας ορισµένες κατηγορίες κοινωνικών συνδιαλλαγών (O περίπατος, Tο κουτσοµπολιο, H επίσκεψη) ο Aντωνιάδης φωτογραφίζει µοντέλα σε αντιπροσωπευτικές πόζες, αποµονωνει τις φιγούρες από το φόντο τους και τις τυπώνει σε σειρές κατά τέτοιον τρόπο ώστε η στερεότυπη παρουσίαση να επαναλαµβάνει τη µηχανικότητα στάσεων και κινήσεων». Tα Photoset οδηγούν στην αµφισβήτηση του αρχειακού ή ταξινοµικού µοντέλου που κατέληξε να καθορίζει πολλές από τις χρήσεις της φωτογραφίας και, κατ επέκταση της κουλτούρας και της κοινωνίας. Εφιστούν την προσοχή µας στη συνδεση των αναπαραστατικών πρακτικών και των ταξινοµικών/τυπολογικών µεθόδων καθώς και στη διαδικασία της δηµιουργίας τύπων και στερεοτύπων ως µιας βασικής τέτοιας πρακτικής. Εξερευνά την θετικιστική επένδυση στη φωτογραφία ως αλήθεια και το πώς αυτό, σε συνδυασµό µε µια αρχειακή προσέγγιση, κατέλειξε να καθορίζει και να ρυθµίζει το ανθρώπινο υποκείµενο. Υπενθυµίζει πως η κάθε κίνηση, η κάθε συµπεριφορά κρύβει µέσα της θεµελιώδεις κανόνες που ορίζουν τον κοινωνικό κόσµο. Αν στις προηγούµενες δουλειές ο στόχος ήταν η αποδόµηση του στερεοτύπου και της τυπολογίας µε την αλλαγή του περιεχοµένου, η συγκεκριµένη τοποθετείται µέσα στις περιπλοκότητες και τις α µφισηµείες της ίδιας της τυπολογίας και προσπαθεί να την αποδοµήσει εκ των έσω. Eνδιαφέρεται περισσότερο για τις µορφές της τυπολογικής αναπαράστασης παρά για την εισαγωγή ενός νέου περιεχοµένου σε αυτή. Αποδέχεται και δουλεύει µε τον ασταθή, συνεχώς µεταλασσόµενο χαρακτήρα του νοήµατος και ασχολείται επί της ουσίας µε τους ίδιους τους µηχανισµούς της αναπαράστασης. Αν το Αναπλάθοντας Ανθρώπινους Τύπους ασχολείται µε τις ταξινοµήσεις που κατασκευάζει η ανθρώπινη γνώση και τα Photoset µε αυτές της ανθρώπινης κοινωνίας, η Ελένη Μουζακίτη στα Grids ενδιαφέρεται για µια ευρύτερη αλλά και πιο αδιόρατη ταξινοµία: αυτό το είδος «τάξης πραγµάτων» που εµφανίζει το δικτυωτό πλέγµα, όπως θα µπορούσε να είναι η ελληνική απόδοση της λέξης grid. Tα «Grids» αποτελούνται από µια σειρά έγχρωµες εικόνες αστικού τοπίου µέσα σε µικρού µεγέθους κάδρα οι οποίες εστιάζουν στο στοιχείο της επανάληψης που δηµιουργεί τελικά ένα πλέγµα. Mετά το «In Limbo», στο οποίο παρουσίαζε µια σειρά από πορτρέτα ανθρώπων στο Mετρό µε τη µορφή πλέγµατος, η Mουζακίτη στρέφεται στο πλέγµα όπως εµφανίζεται στην ίδια την πραγµατικότητα. «Οι άνθρωποι οργανώνουν το χώρο τους µε βάση την επανάληψη γιατί τους προσφέρει ασφάλεια, 27

28 οικειότητα» γράφει ο Κώστας Ιωαννίδης, στο κείµενο που συνοδεύει την έκθεση. «Οι φωτογραφίες αυτές κάνουν το ίδιο αποµονώνοντας κοµµάτια αυτού του χώρου. Η στοιχειώδης µονάδα που επαναλαµβάνεται βρίσκεται και στο σκεπτικό της παρουσίασης των έργων». Υπό αυτήν την έννοια, τα «Grids» συνδέονται κι αυτά µε τον τρόπο που κατανοούµε τον Kόσµο. Το νόηµα στα πλέγµατα του Αλκίδη και του Αντωνιάδη προέρχεται από τις ίδιες τις κοινωνικές συµβάσεις που προσπαθούν να σχολιάσουν ή να αµφισβητήσουν, ενώ στις φωτογραφίες του Kάντα από το σώµα των επιστηµονικών ιδεών µέσω των οποίων επικυρώθηκαν. Στις εικόνες της Mουζακίτη το νόηµα προέρχεται από τον ίδιο τον κόσµο και τελικά επιστρέφει σε αυτόν. Συµπερασµατικά λοιπόν, σε ότι αφορά τις φωτογραφικές πρακτικές που παρουσιαστηκαν, η επιστηµολογική χρήση της φωτογραφίας (είτε ως επιστήµη είτε ως τέχνη) για τη χαρτογράφηση του κόσµου, του ανθρώπου και της κοινωνίας στηρίχτηκε πάνω σε ταξινοµίκες µεθόδους για να οργανώσει αντιλήψεις για τη φωτογραφία ως ντοκουµέντο και εξίσου στο ντοκουµέντο για να επικυρώσει τη µέθοδο. βασίστηκε εξίσου στο ντοκουµέντο για να επικυρώσει τη µέθοδο. Και, όπως παρατηρούσε κι ο Russell Roberts, η περιγραφή της φωτογραφίας από τον Barthes είτε ως άγριας, είτε ως εξηµερωµένης, ίσως να είναι τελικά χρήσιµη σ αυτό το πλαίσιο. 28

29 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Hall, S. και Gieben, B. (επιμελ.) (2003): Η Διαμόρφωση της Νεωτερικότητας: Οικονομία, Κοινωνία, Πολιτική, Πολιτισμός, Αθήνα: Σαββάλας. 2. Robert Bocock (2003: 77) 3. Βλέπε Richards, Th. (1993): The Imperial Archive: Knowledge and the Fantasy of Empire, Λονδίνο: Verso, σελ Στο ίδιο 5. Urry, J. (1990): The Tourist Gaze: Leisure and Travel in Contemporary Societies, Λονδίνο: Sage, σελ Hall, S. (επιμελ.) (1997): Representation, Cultural Representations and Signifying Practices, Λονδίνο: Sage/Open University, σελ Edwards, E. (1992): Introduction στο Edwards, E. (επιμ.) Anthropology and Photography, , Λονδίνο και New Haven: Yale University Press. 8. Lloyd, J. (1985) 'Old Photographs, Vanished Peoples and Stolen Potatoes', Art Monthly 83, February. Όπως αναφέρεται στο Wells, L. (επιμελ.) (2004): Photography: A Critical Introduction, τρίτη έκδοση, Λονδίνο: Routledge, σελ Ryan, J. R. (1997) Picturing Empire: Photography and the Visualisation of the British Empire, Λονδίνο: Reaktion Books, σελ Pulz, J. (1995): The 19 th Century: Realism and Social Control στο Photography and the Body, Λονδίνο: Everyman Art Library. 11. Βλέπε πιο αναλυτικά: Lalvani, Suren (1996): Photography, Vision, and the Production of Modern Bodies, Albany: State University of New York Press. Richards, Th. (1993): The Imperial Archive: Knowledge and the Fantasy of Empire, Λονδίνο: Verso. Scherer, J. (1992): The Photographic Document: Photographs as Primary Data in 29

30 Anthropological Enquiry και Wright, T. (1992): Photography: Theories of Realism and Convention στο Edwards, E. (επιμ.) Anthropology and Photography, , Λονδίνο και New Haven: Yale University Press. 12. Σταθάτος, Γ. (1997): Εικόνα και Είδωλο: Η Νέα Ελληνική Φωτογραφία 13. Hall, S. (2001): σελ

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Οργανώσεις Ιωάννης Σαλμόν Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ. Κόντου Έλενα. Μητρόπουλος Δημήτρης. Παπαθανασίου Ανθή. Παπακίτσος Αλέξανδρος. Πατρίκιος Σπύρος. Y.K: Κα.Περάκη

ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ. Κόντου Έλενα. Μητρόπουλος Δημήτρης. Παπαθανασίου Ανθή. Παπακίτσος Αλέξανδρος. Πατρίκιος Σπύρος. Y.K: Κα.Περάκη ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Κόντου Έλενα Μητρόπουλος Δημήτρης Παπαθανασίου Ανθή Παπακίτσος Αλέξανδρος Πατρίκιος Σπύρος Y.K: Κα.Περάκη 1 Περιεχόμενα Διαφημιστική φωτογραφία Φωτοειδησεογραφία (φωτορεπορτάζ) Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Η διάρθρωση των µαθηµάτων της δ/νσης φωτογραφίας, αποτελείται από οκτώ θεµατικές ενότητες: οι δύο, αφορούν ζητήµατα της στατικής/καλλιτεχνικής-φωτογραφίας (still-photography)

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι

Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αναπαράσταση και μεθοδολογικοί φόβοι Αν δεν υπήρχε διαφορά ανάμεσα στην όψη των πραγμάτων και στην ουσία τους, η επιστήμη θα ήταν περιττή. Karl Marx Τα αξιώματα της επιχειρηματολογίας δεν επαρκούν για

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει ΤΟ ΦΩΣ Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει Μπορεί να κολακέψει ένα αντικείμενο, τονίζοντας κάποια θετικά χαρακτηριστικά ή να υποβαθμίσει τα λιγότερο ελκυστικά Η τηλεόραση

Διαβάστε περισσότερα

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com

Alpha C.K. ART GALLERY. Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Alpha C.K. ART GALLERY Λεωφ. Μακαρίου & Παπανικολή 3, 1077 Λευκωσία, Κύπρος T: +357 22 75 13 25 www.ackgallery.com Στας Παράσκος Το Ημερολόγιο του Δον Καβάλλο Λευκωσία, Οκτώβριος 2013 Εξώφυλλο Festival

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών

Αναλυτικό διάγραμμα μαθημάτων 1. Ιδεολογία, ταυτότητα: δύο έννοιες σε κρίση ή δύο κρίσιμοι όροι των κοινωνικών APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ TMHMA ΔHMOΣIOΓPAΦIAΣ & M.M.E. MAΘHMA: Ιδεολογία, κοινωνικές ταυτότητες και ΜΜΕ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Λέκτορας Βασίλης Βαμβακάς Ώρα μαθήματος: Σύνοψη Το μάθημα αυτό εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς

Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς Τριτογενείς Οι πηγές πληροφόρησης ανάλογα με το επίπεδο εμβάθυνσης και το βαθμό επεξεργασίας του περιεχομένου τους, διακρίνονται σε τρεις κύριες κατηγορίες (Μπώκος, 2001): Πηγές πληροφόρησης: Πρωτογενείς Δευτερογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία καταγραφής κίνησης βλέμματος (eye tracking) στην αξιολόγηση ευχρηστίας

Τεχνολογία καταγραφής κίνησης βλέμματος (eye tracking) στην αξιολόγηση ευχρηστίας 11 Δεκεμβρίου 2008 Τεχνολογία καταγραφής κίνησης βλέμματος στην αξιολόγηση ευχρηστίας Ναθαναήλ Δημήτρης - Νίκος Μαρμαράς Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών - Μονάδα Εργονομίας Οι διαδρομές

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΕ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ. Συμμετρία και Τέχνη

ΣΔΕ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ. Συμμετρία και Τέχνη Συμμετρία και Τέχνη Διεπιστημονική προσέγγιση αριθμητικού και οπτικού γραμματισμού Εκπαιδευτικοί: Αθανασοπούλου Ζαφειρία (οπτικός γραμματισμός) Σαρακινίδου Σοφία (αριθμητικός γραμματισμός) (Αξονική και

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΤΕ ΤΗ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗ ΝΗΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εξερευνήστε τη μυστηριώδη νήσο La Isla, και κυνηγήστε ζώα που μέχρι πρότινος θεωρούνταν εξαφανισμένα. Το ευγενές Ντόντο, το προσεκτικό Γιγάντιο Φόσα, τον άπιαστο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ,

ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ 1987-99 1999-02 6 ΥΕΣ, 1 2002-03 6 ΥΕΣ, ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ EΝΙΑΙΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΥΕΣ (ανά κατεύθυνση) Για τους εισαχθέντες 1987-99 και για τους εισαχθέντες 1999-02 απαιτούνται τουλάχιστον 6 ΥΕΣ, εκ των οποίων, 1 τουλάχιστον από κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 6 ΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν.ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ «Διαχρονικές αξίες στην εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον που αλλάζει μέσα από τον ανατρεπτικό οραματιστή καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη» (Βιωματικό εργαστήριο με την αξιοποίηση του μοντέλου PERKINS) ΜΑΡΙΑ Α. ΔΡΑΚΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Σκιαγραφώντας το σχολείο / τη γειτονιά μου Ομάδα Εικαστικής Αγωγής 2014 Σκιαγραφώντας το σχολείο/τη γειτονιά μου Τάξεις: Γ Στ Περιγραφή ενότητας: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Πολυ-Μέσα. Multi-Media

Πολυ-Μέσα. Multi-Media Μέσα (Media) Πολυ-Μέσα Multi-Media Μέσο (medium) Έννοια-κλειδί στη µελέτη της επικοινωνίας είναι η έννοια του µέσου. Ένα µέσο (medium) µπορεί να περιγραφεί ως ένα ολοκληρωµένο σύστηµα (φυσικόήτεχνητό)

Διαβάστε περισσότερα

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design ΠΑΤΣΙΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Web Design Είναι ο σχεδιασμός και η δημιουργία δικτυακών τόπων. Περιλαμβάνει : την αρχιτεκτονική πληροφοριών, τη διεπαφή χρήστη και την πλοήγηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων.

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Σε διαφορετικούς πολιτισµούς παρατηρούνται σηµαντικές διαφορές στη συµπεριφορά των δύο φύλων. Στα αγγλικά υπάρχουν δύο διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΔΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΒΕΔΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΒΕΔΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ: ΜΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Συχνά τα Μαθηματικά χρησιμοποιούνται ως ένα «εργαλείο» προκειμένου να ανιχνευθεί η «εξυπνάδα» του κάθε ανθρώπου, να διαφοροποιηθούν οι μαθητές μεταξύ τους σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΗΛΩΤΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ (ΕΜΒΛΗΜΑΤΟΣ) ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΥΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΞΑΝΘΗΣ ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΗΣ Σμίνθη 15 09-2015 Αριθ. Πρωτ.: - 19003 - Ταχ. Δ/νση : Σμίνθη Ξάνθης Τηλ. 2541 3 52300 Φαξ. 2541 3 52330 Τ.Κ. : 671 00 ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

http://kdl.kyvl.org/cgi/b/bib/bib-idx?c=eadimages;cc=eadimages;page=simple

http://kdl.kyvl.org/cgi/b/bib/bib-idx?c=eadimages;cc=eadimages;page=simple ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΕ ΜΟΡΦΗ pdf/doc http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/chrkonstantinidou/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/media/ http://www.soc.uoc.gr/socmedia/socmedia/chrkonstantinidou/pms

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Πύλη Ρομποτικής στην 77η ΔΕΘ

Η Ελληνική Πύλη Ρομποτικής στην 77η ΔΕΘ Η Ελληνική Πύλη Ρομποτικής στην 77η ΔΕΘ Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης φιλοξένησε την Ελληνική Πύλη Ρομποτικής σε εκθεσιακό περίπτερο στο οποίο παρουσιάστηκαν ρομποτικές εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Συνδέοντας τις ζωές των ανθρώπων Αφηγηματική ψυχοθεραπεία: προχωρώντας από την ψυχολογική οπτική στη κοινωνιολογική οπτική

Συνδέοντας τις ζωές των ανθρώπων Αφηγηματική ψυχοθεραπεία: προχωρώντας από την ψυχολογική οπτική στη κοινωνιολογική οπτική Dulwich Centre of Narrative Therapy and Community Work (Australia) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ (Ελλάδα) Εκπαιδευτικό τριήμερο Συνδέοντας τις ζωές των ανθρώπων Αφηγηματική ψυχοθεραπεία: προχωρώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

DaVinci Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ανατομία και Ιατρική

DaVinci Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ανατομία και Ιατρική DaVinci Σχολικό Έτος: 2012-2013 Ανατομία και Ιατρική Υπεύθυνοι καθηγητές: Ζούλας Δημ. Αδαμάρα Αθαν. { Εργασία των μαθητών: Psyco Killers Πεταλωτή Χρήστου Σέρβου Αθανάσιου Χατζηγκόντζιου Χάρη Χατζηπαυλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Cosplay Photography ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΚΑΚΟΥΡΗΣ SPIROSK-PHOTOGRAPHY.GR

Cosplay Photography ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΚΑΚΟΥΡΗΣ SPIROSK-PHOTOGRAPHY.GR Cosplay Photography ΣΠΥΡΙ ΩΝ ΚΑΚΟΥΡΗΣ SPIROSK-PHOTOGRAPHY.GR Γεια σας! Σπυρίδων Κακούρης SpirosK photography www.spirosk-photography.gr www.facebook.com/spiroskphotography Επίσηµος cosplay φωτογράφος στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Nelly s. Φωτογραφική τεκμηρίωση στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Nelly s Προσφυγικοί Καημοί 1925-1927

Nelly s. Φωτογραφική τεκμηρίωση στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Nelly s Προσφυγικοί Καημοί 1925-1927 Φωτογραφική τεκμηρίωση στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου Nelly s Προσφυγικοί Καημοί 1925-1927 Ελλη Σουγιουλτζόγλου- Σεραϊδάρη (1899-1998) Γεννήθηκε στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας το 1899 Το 1920 πήγε στη Γερμανία

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ TMHMA ΔHMOΣIOΓPAΦIAΣ & M.M.E. MAΘHMA : Κοινωνιολογία της Μαζικής Επικοινωνίας (ΓΕ 1300) ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Βασίλης Βαμβακάς ΣΥΝΟΨΗ Μελέτη της αλληλοεπίδρασης κοινωνικών συνθηκών,

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας

Α Φάση Δι.Με.Π.Α. 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας Α Φάση Δι.Με.Π.Α 3ο μάθημα: Σχολικός χώρος και Μέθοδοι Παρατήρησης της διδασκαλίας ΧΩΡΟΣ : Α) Τεχνοκρατική προσέγγιση (γεωμετρικά χαρακτηριστικά: εμβαδόν, διαστάσεις, ανοίγματα κ.λπ.) Β) Ανθρωποκεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να προσέχουμε σε μια φιλία

Τι πρέπει να προσέχουμε σε μια φιλία ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Τι πρέπει να προσέχουμε σε μια φιλία Δύσκολα μπορεί κάποιος να εξαντλήσει μέσα σε μια κόλλα χαρτί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΤΑΔΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΤΑΔΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΤΑΔΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ Πολλοί από τους ερευνητές του παιδικού σχεδίου φαίνεται να συμφωνούν ότι υπάρχει μία εξελικτική πορεία στην ανάπτυξη των σχεδιαστικών ικανοτήτων των

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Αλέξης Κόκκος Καθηγητής Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Πευκακίων 13, Αγία Παρασκευή, 15342 email: a-kokkos@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα