Η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion)"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ -Π. Τ. Ν. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΙ ΙΚΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣΑΓΩΓΗΣ (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion) Αριστείδης Χαρούπιας PhD Οι παραποµπές στην εργασία αυτή πρέπει να συµπεριλαµβάνουν τις παραπάνω πληροφορίες. Σκοπός Στην εργασία µας αυτή θα ασχοληθούµε µε τις συνθήκες εκείνες που αποδίδουν κοµβικούς τρόπους υποστήριξης των παιδιών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες στο συνηθισµένο σχολείο. Ο κύριος σκοπός αυτής της προσέγγισής µας είναι η περιγραφή των διαδοχικών αυτών καταστάσεων και των συνεπειών που θα µπορούσε να έχει η υιοθέτησή τους για την εκπαίδευση των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Προσδοκώµενα αποτελέσµατα Με την ολοκλήρωση του κεφαλαίου αυτού κάθε ειδικευόµενος θα είναι σε θέση να: αναφέρει και να αναλύει τις διαφορετικές καταστάσεις ή στάδια που είναι δυνατό να ισχύουν στο ελληνικό, αλλά και σε κάθε εκπαιδευτικό σύστηµα, σε σχέση µε την αγωγή και εκπαίδευση των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες παίρνει κριτική θέση απέναντι στην επικρατούσα στάση της Πολιτείας, αναφορικά µε την ανάληψη των ευθυνών που εγγυώνται την παροχή ισότιµης συνεκπαίδευσης στα πρόσωπα µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες προσδιορίζει τις ενέργειες εκείνες που θα βοηθούσαν σε µια αποτελεσµατική (ποιοτική) ι- σότιµη συνεκπαίδευση του προσώπου µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο. Έννοιες κλειδιά Ένταξη Συνεκπαίδευση Ενσωµάτωση Ισότιµη συνεκπαίδευση 2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ για την ελληνική γλώσσα σε όλο τον κόσµο

2 2 Η ισότιµη συνεκπαίδευση Εισαγωγικά Την οκταετία έχουν συντελεστεί στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση της χώρας µας σηµαντικές ανακατατάξεις. Μια πληθώρα ευρωπαϊκών προγραµµάτων έχουν κλείσει τον κύκλο τους και µένει να αξιολογηθεί η προσφορά τους από τη σχολική κοινότητα και την κοινωνία, οµάδες εκπαιδευτικών που εργάζονται στο χώρο ενεργοποιούνται, συζητούν, συγκροτούν ενώσεις (υπάρχουν από όσο γνωρίζουµε ήδη πέντε επιστηµονικές ενώσεις!) και γενικότερα παρατηρείται έντονη ενεργητικότητα. Το ερώτηµα, ωστόσο, που γεννάται σε όσους από ε- µάς τους παλαιότερους που, χρόνια τώρα, βλέπουν τις ελπίδες τους για µια δωρεάν, δηµόσια, ποιοτική ειδική αγωγή και εκπαίδευση να µαταιώνονται ή να παραπέµπονται στις γνωστές καλένδες, αν και κατά πόσο θα ήταν δυνατό κάτι να αλλάξει, παραµένει αναπάντητο! Θα µπορούσε άραγε µε την υπάρχουσα κατάσταση να υπάρξει σχεδιασµός που να αναφέρεται σε ολόκληρη την επικράτεια, ώστε να υπάρχουν σε κάθε περιοχή διαθέσιµες σε πρώτη ζήτηση όλες οι απαραίτητες υπηρεσίες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης; Βρισκόµαστε στις αρχές της τρίτης χιλιετίας και η Ελληνική Πολιτεία δεν είναι σε θέση να απαντήσει µε επάρκεια και αντικειµενικότητα στο επιστηµονικό αυτό ζήτηµα, αλλά και αίτηµα ενός συνόλου πολιτών της χώρας µας, που η Έκθεση Warnock εκτιµά ότι ανέρχεται στο 20% του µαθητικού πληθυσµού (Department of Education and Science, 1978). Στην έκθεση Warnock, την αναφορά της επιτροπής στην ο- ποία προήδρευε η διακεκριµένη ερευνήτρια Baroness Mary Warnock, µελετάται µε προσοχή το ζήτηµα των προσώπων µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες. Η έκθεση Warnock συνέβαλλε κατά τρόπο µοναδικό στην αλλαγή του τρόπου που προσεγγίζεται το άτοµο µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες και επηρέασε τις εξελίξεις στη γνωστική αυτή περιοχή στο Ηνωµένο Βασίλειο, στην Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσµο. Η Έκθεση Warnock σε συνδυασµό µε τη ιακήρυξη της Σαλαµάνκα (UNESCO, 1994) θεωρούνται, µαζί µε τις διακηρύξεις του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώµατα των παιδιών, από τα σηµαντικότερα κείµενα για το παιδί και τον άνθρωπο που διατυπώθηκαν στον 20 ο αιώνα και έγιναν αποδεκτά και ενσωµατώθηκαν στη νοµοθεσία της πλειοψηφίας των πολιτισµένων κρατών της γης. Στις τρεις αυτές ιστορικές κινήσεις για την κοινωνική ένταξη και ειδικότερα για την εκπαίδευση των αναπήρων βασίζεται και η φιλοσοφία της έννοιας inclusion. Η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion) των παιδιών και νέων µε και χωρίς αναπηρία αποτελεί φιλοσοφική παραδοχή, η οποία στηρίζεται σε βασικές αρχές της Παιδαγωγικής και της Ψυχολογίας, αλλά και αναφαίρετο δικαίωµα κάθε προσώπου που ζει σε µια σύγχρονη δηµοκρατική κοινωνία. Είναι δικαίωµα κάθε προσώπου να ζει και να αναπτύσσεται σε ένα κοινωνικό και σχολικό περιβάλλον µε τα κατά το δυνατό λιγότερα εµπόδια στην αυτοέκφραση, την αυτοπραγµάτωση και την κοινωνική συµµετοχή. Θεωρούµε ότι η πορεία προς την ισότιµη συνεκπαίδευση είναι µια πορεία απαιτητική και χρονοβόρα και απαιτεί, εκτός των

3 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 3 ιδιαιτέρων υλικών µέσων και του εξειδικευµένου εξοπλισµού, επιστηµονική γνώση όλων των συνεργαζοµένων προσώπων και πάνω απ όλα δέσµευση στην επίτευξη των ιδανικών της. Η ισότιµη συνεκπαίδευση θεωρούµε ότι είναι στην ουσία η κατάληξη µιας χρονοβόρας και επίπονης διαδικασίας που ξεκινά από την τοποθέτηση του παιδιού στη σχολική κοινότητα και ολοκληρώνεται µε την απόδοσή του στην κοινωνία ως ενεργού πολίτη, µε όρους που να είναι συµβατοί µε το σεβασµό στο δικαίωµα στη διαφορά. Την έννοια της πορείας από τον ακραίο διαχωρισµό - που εκφράζεται µε την παραµονή του προσώπου εκτός εκπαίδευσης ή σύµφωνα µε τις σύγχρονες απόψεις µε την απλή παρουσία του στο συνηθισµένο σχολείο χωρίς υποστήριξη- προς την ισότιµη συνεκπαίδευση, ίσως κατανοήσουµε περισσότερο, αν περιγράψουµε καταστάσεις που να εξεικονίζουν διαφορετικές προσεγγίσεις εκπαίδευσης προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές καταστάσεις διαχρονικά στην πορεία της ιστορίας της εκπαίδευσης ή εξελικτικά στην ιστορία των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Στα πλαίσια του υπαρκτού σχολείου είναι δυνατό να ισχύσουν διαφορετικές προσεγγίσεις και µοντέλα αντιµετώπισης της εκπαίδευσης των παιδιών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες. Ανάλογα µε την έκταση και την ποιότητα των παροχών που τα µοντέλα αυτά εξασφαλίζουν στον τελικό χρήστη, είναι δυνατό να τοποθετηθούν -θεωρητικά τουλάχιστον- σε µία ταξινοµητική διάταξη, η οποία και να προσδιορίζει τη σχέση τους µε έννοιες σηµαντικές τόσο για το µαθητή όσο και για τους γονείς, το προσωπικό του σχολείου και την κοινωνία. Στην ταξινοµητική αυτή διάταξη ανάµεσα στις ακραίες «τιµές» του ολοκληρωτικού διαχωρισµού, από την µία πλευρά, και της πλήρους και δεσµευτικής -ως προς την εξασφάλιση των απαιτουµένων ανθρωπίνων και υλικών πόρων- ενσωµάτωσης από την άλλη, συµπεριλαµβάνονται και µια σειρά από άλλες ενδιάµεσες καταστάσεις. Η χρήση των όρων για την ονοµασία των καταστάσεων αυτών είναι ενδεικτική και θεωρούµε ότι θα πρέπει να αποτελέσει αντικείµενο εκτενούς συζήτησης στην επιστηµονική κοινότητα και την κοινωνία, µε στόχο την υιοθεσία της πλέον αποδεκτής ορολογίας. Παραµονή εκτός σχολικού συστήµατος Ισότιµη συνεκπαίδευση + Σχήµα 1 Από το διαχωρισµό στην ισότιµη συνεκπαίδευση ραστηριότητα 1 Η Έκθεση Warnock σε συνδυασµό µε τη ιακήρυξη της Σαλαµάνκα (UNESCO, 1994) θεωρούνται, µαζί µε τις διακηρύξεις του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώµατα των παιδιών, από τα σηµαντικότερα κείµενα για το παιδί και τον άνθρωπο που διατυπώθηκαν στον 20 ο αιώνα και έγιναν αποδεκτά και ενσωµατώθηκαν στη νοµοθεσία της πλειοψηφίας των πολιτισµένων κρατών της γης.

4 4 Η ισότιµη συνεκπαίδευση Σχολιάστε την παράγραφο αυτή αφού µελετήσετε τα σχετικά ντοκουµέντα και παραθέσετε τις προσωπικές σας απόψεις για την πρόοδο των υποθέσεων της σύγχρονης ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Κατά την άποψή σας η ελληνική εκπαιδευτική πραγµατικότητα έχει ενσωµατώσει στη νοµοθεσία και τις πρακτικές της τις παρακαταθήκες των τριών αυτών σηµαντικών κινήσεων; Αν όχι τι θα προτείνατε να γίνει; ικαιολογήστε µε συντοµία τις απόψεις σας (περιοριστείτε στις 300 λέξεις). 1. Ενδεικτικές διακριτές καταστάσεις αγωγής και εκπαίδευσης των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο σχολείο: Από το διαχωρισµό στην ισότιµη συνεκπαίδευση Στα πλαίσια της εργασίας αυτής έχουµε επιλέξει την ονοµασία των τεσσάρων διακριτών αυτών καταστάσεων µε τους όρους: ένταξη, συνεκπαίδευση, ενσωµάτωση και ισότιµη συνεκπαίδευση, αντίστοιχα. Για µία ακόµη φορά επισηµαίνουµε ότι δεν είναι η ορολογία που επηρεάζει την ποσότητα και την ποιότητα της παρεχόµενης εκπαίδευσης, αλλά η υιοθετούµενη φιλοσοφία και οι πρακτικές που επιλέγονται και εκφράζονται στις επιµέρους καταστάσεις. Στη συνέχεια θα περιγράψουµε αδροµερώς τις διακριτές αυτές καταστάσεις. 1.1 Η ένταξη Ως ένταξη, στα πλαίσια της εργασίας αυτής, θεωρείται η τοποθέτηση µαθητών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες σε γενικά πλαίσια σχολικής φοίτησης συνοµηλίκων (στα συνηθισµένα ή γενικά σχολεία), µε σκοπό την αποφυγή του διαχωριστικού τρόπου αντιµετώπισης της εκπαίδευσής τους, χωρίς, ωστόσο, να υπάρξει ανάλογη µέριµνα διαθεσιµότητας των απαραίτητων υποστηρικτικών υπηρεσιών, οι οποίες θα ήταν δυνατό να εγγυηθούν κάτι παρόµοιο. Η ένταξη διαφέρει από τη συνεκπαίδευση στο ότι η πρώτη υποδηλώνει µία φυσική παρουσία, µία εξασφάλιση συνύπαρξης στο συνηθισµένο σχολείο παιδιών µε και χωρίς αναπηρίες, ενώ η συνεκπαίδευση δηλώνει την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης, χωρίς διαφοροποιήσεις. Η ένταξη δεν οδηγεί αναγκαστικά στη συνεκπαίδευση, η οποία, ωστόσο, προϋποθέτει την ύπαρξη της ένταξης. Ενέργεια ένταξης µπορούµε να θεωρήσουµε ότι αποτελεί η αποδοχή της «τοποθέτησης» των παιδιών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες στην πλειοψηφία (ή και σε όλα) τα ελληνικά σχολεία της δηµοσίας (και σε ορισµένες περιπτώσεις και της ιδιωτικής) εκπαίδευσης. Άλλωστε εκεί, στα δηµόσια γενικά σχολεία βρίσκεται αναγκαστικά για λόγους που δεν είναι της παρούσης εργασίας και το µεγαλύτερο ποσοστό των παιδιών αυτών, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ουσιαστική και δεσµευτική µέριµνα για την υποστήριξη των αναγκών τους. Είναι εξάλλου διαπιστωµένο από την καθηµερινή πρακτική, αλλά και ερευνητικά, ότι η τόσο επιθυµητή από τους γονείς και την Πολιτεία ένταξη, όταν δεν

5 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 5 ότι η τόσο επιθυµητή από τους γονείς και την Πολιτεία ένταξη, όταν δεν συνοδεύεται από προσχεδιασµένη και συστηµατική υποστήριξη, συνήθως, οδηγεί ακόµα και σε ακραίο διαχωρισµό Η συνεκπαίδευση Ο όρος συνεκπαίδευση αναφέρεται στην τοποθέτηση των µαθητών µε µειονεξίες σε πλαίσια γενικής εκπαίδευσης, µε σκοπό τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών και την εξασφάλιση του ελάχιστα περιοριστικού περιβάλλοντος. Συχνά πρόκειται για επιλεκτική τοποθέτηση, όχι όµως σε όλες τις περιπτώσεις. Στις προδιαγραφές της συνεκπαίδευσης ανήκει η ελάχιστη, αν υπάρχει και αυτή, υποστήριξη του παιδιού µε µειονεξίες. Εκφρασµένη αιτιολογία της υιοθέτησης της ίσης υποστήριξης θεωρείται η αποδοχή της έννοιας της ισότητας των ευκαιριών ως βασικής κατευθυντήριας αρχής. Σύµφωνα µε τη φιλοσοφία της προσέγγισης αυτής, ακόµα και οι θετικές διακρίσεις (επιπλέον ή ποιοτικά καλύτερες υπηρεσίες) δηµιουργούν διαχωρισµούς και πληγώνουν τα πρόσωπα προς τα οποία απευθύνονται. Κριτική Τα πρόσωπα, για να επωφεληθούν από το εθνικό αναλυτικό πρόγραµµα εκπαίδευσης, θα πρέπει να έχουν το απαραίτητο γνωσιακό υπόβαθρο, αλλά και τις ικανότητες και δεξιότητες ε- κείνες που θα τους επιτρέψουν να ενταχθούν στο θεσµό της συνεκπαίδευσης και να χρησιµοποιήσουν τις µικρές διαφοροποιήσεις που είναι δυνατό αυτή να προσφέρει (φροντιστηριακή εξατοµικευµένη διδασκαλία, µικρής έκτασης διορθωτικές προσαρµογές του προγράµµατος και των πόρων κ.τ.ό.), ώστε να γίνει πραγµατικότητα η πρόοδός τους, ανάλογα µε τις δυνατότητές τους. Η συνεκπαίδευση χαρακτηρίζεται από καλές προθέσεις, οι οποίες, ωστόσο, δεν είναι δυνατό να ευοδωθούν µε δεδοµένες τις ουσιαστικές ατοµικές διαφορές που η φύση µας έχει επιφυλάξει και το γενικότερο ανταγωνιστικό κλίµα που η Πολιτεία έχει επιλέξει και εφαρµόζει µετά την πρόσφατη εκπαιδευτική µεταρρύθµιση. 1.3 Η ενσωµάτωση Ο όρος ενσωµάτωση αναφέρεται στη δέσµευση των παραγόντων της εκπαιδευτικής κοινότητας να φέρουν στην τάξη και να εκπαιδεύσουν παιδιά µε µειονεξίες, ώστε να µη διαφέρουν από το γενικό µαθητικό πληθυσµό. Στην περίπτωση της ενσωµάτωσης το σύστηµα παραµένει όπως είναι ενώ προβλέπεται η παροχή πρόσθετων υποστηρικτικών υπηρεσιών και τεχνικών διευθετήσεων στους µαθητές µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες που να τους επιτρέπουν τη φοίτηση στο γενικό σχολείο και παράλληλα να εξασφαλίζουν εγγυήσεις της ακώλυτης φοίτηση των άλλων µαθητών. Οι παροχές αυτές γίνονται µέσα σε ένα γενικότερο κλίµα συνεργασίας, το οποίο υποστηρίζεται από την έλλειψη ανταγωνισµού, την αναγνώριση της προσωπικής ιδιαιτερότητας, την επένδυση στις δυνατότητες των προσώπων και την ελάττωση ή

6 6 Η ισότιµη συνεκπαίδευση ρότητας, την επένδυση στις δυνατότητες των προσώπων και την ελάττωση ή εξουδετέρωση των αδυναµιών τους. Κριτική Η ενσωµάτωση συνιστά µια διαρκή σπειροειδή ανελικτική πορεία µε επιτεύξεις και οπισθοδροµήσεις, µια επιλογή που δεν αρνείται τη διαφορά, αλλά την κεφαλαιοποιεί µε έναν τρόπο δηµιουργικό που επιτρέπει στις ιδιαίτερες ανάγκες να αναδεικνύονται, αλλά δεν αφήνει να γίνονται διαφοροποιήσεις εξαιτίας τους. Η ενσωµάτωση αναφέρεται σε µερική τοποθέτηση µαθητών µε µειονεξίες σε τάξεις γενικής εκπαίδευσης. Στόχος της προσέγγισης είναι η προσαρµογή του σχολείου στις ανάγκες του παιδιού κατά τρόπο που να µη διαταράσσεται η λειτουργία της τάξης για τους άλλους µαθητές. Αντί να τροποποιούµε το πρόγραµµα της τάξης, σύµφωνα µε τις ανάγκες των µαθητών µε µειονεξίες, επιλέγουµε τα µαθήµατα, τις ενότητες ή ακόµα και τις επιµέρους διδακτικές ώρες στις οποίες ο µαθητής θα µπορούσε να ωφεληθεί, αν συµµετείχε µε την απαραίτητη, πάντα, υποστήριξη. Η ενσωµάτωση απαντά στη δύσκολη και πολλές φορές απογοητευτική για τα πρόσωπα µε ιδιαίτερες ανάγκες πραγµατικότητα. Είναι παραδεκτό ότι δεν αρκούν οι καλές προθέσεις για την υλοποίηση των φιλόδοξων προγραµµατισµών της: τα προγράµµατα ενσωµάτωσης δεν µπορούν να είναι διαθέσιµα σε κάθε σχολείο, ούτε και αν ακόµα υπάρχουν οι αναγκαίοι πόροι και το α- νάλογο εξειδικευµένο προσωπικό. Στην προσπάθειά µας να προσφέρουµε το καλύτερο δυνατό θα πρέπει να είµαστε σε θέση να εξασφαλίσουµε τουλάχιστον ένα µέρος των υπηρεσιών που έχουν ανάγκη τα παιδιά µας. Η αποτελεσµατικότητα της ενσωµάτωσης σχετίζεται περισσότερο µε τη διαχείριση των διαδικασιών σχεδιασµού και υλοποίησης του απαραίτητου για κάθε παρό- µοια διαδικασία Ατοµικού Προγράµµατος Εκπαίδευσης (Α.Π.Ε.) και της διεπιστηµονικής οµάδας που είναι υπεύθυνη για αυτό. Η ενσωµάτωση είναι µια επιλογή και η επιλογή αυτή δεν µπορεί να είναι πάντα διαθέσιµη, θα ήταν κατά συνέπεια τουλάχιστον άδικο για τα παιδιά µε ιδιαίτερες ανάγκες να στερηθούν τη σχετική υποστήριξη επειδή δεν είµαστε σε θέση ως σύστηµα εκπαίδευσης να τους προσφέρουµε την απολύτως κατάλληλη λύση. Παρά την εµφανή βελτίωση των υπηρεσιών που συνεπάγεται η υλοποίηση µιας πολιτικής ενσωµάτωσης προκρίνεται από τις αναπηρικές οργανώσεις ως όρος διαχωριστικός κυρίως, ε- πειδή παραπέµπει σε σχέσεις υποταγής σε κάποια υπέρτερη οµάδα και σε επιλογές που δηλώνουν άρνηση της ιδιαιτερότητας. Ενσωµατώνοµαι σηµαίνει χάνω την ιδιαιτερότητά µου, την πολιτισµική µου ή τη γλωσσική µου ταυτότητα και αποκτώ χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες της νέας κοινωνικής οµάδας, του νέου σώµατος! Για παράδειγµα, το πρόσωπο µε ιδιαίτερες ανάγκες εξαιτίας ακουστικής µειονεξίας δεν µπορεί να έχει τη δική του γλώσσα, τη νοηµατική,

7 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 7 θα πρέπει να αποκτήσει τη γλώσσα του γενικού πληθυσµού, του σώµατος της κοινωνίας και αυτή θεωρείται παραδοσιακά η οµιλούµενη γλώσσα. 1.4 Η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion) Από τη δεκαετία του 80 και µετά στις χώρες της δυτικής Ευρώπης και στις Η.Π.Α. η έννοια της ενσωµάτωσης αρχίζει να διαφοροποιείται και να αναπροσδιορίζεται. Παγκόσµιοι οργανισµοί όπως η UNESCO διαµορφώνουν οδηγίες και κατευθύνσεις, σύµφωνα µε τις οποίες θα πρέπει τα κράτη να προχωρήσουν στην προσαρµογή του εκπαιδευτικού συστήµατος ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθεί ανάγκες των παιδιών (UNESCO, 1994). Η ουσιαστική και µε προέχοντα χαρακτηριστικά ποιότητας συνεκπαίδευση, µια επιθυµητή αλλά και εφικτή εξέλιξη της φιλοσοφίας της παιδείας, θεωρούµε ότι είναι η ισότιµη συνεκπαίδευση (inclusion). Επιλέξα- µε την απόδοση στην ελληνική γλώσσα του όρου inclusion, όρου µε διεθνή εµβέλεια και αποδοχή, επειδή η εκπαίδευση επιβάλλεται να είναι: ισότιµη δηλ. θα πρέπει σε κάθε πρόσωπο να δίνεται η ευκαιρία, ώστε να επωφελείται από υπηρεσίες που να αναπληρώνουν και να δρουν αντισταθµιστικά στις µειονεξίες και τις διαφορές του, να παίρνει δηλ. το κάθε πρόσωπο µε ειδικές εκπαιδευτικές ή άλλες ανάγκες όσα έχει ανάγκη και να προσφέρει, ως αντίδωρο, αυτά που είναι σε θέση να δώσει συνεκπαίδευση, επειδή ο διαχωρισµός δηµιουργεί και συντηρεί, εµφανώς ή υπόγεια, πρακτικές ρατσισµού (φυλετικού, πολιτισµικού ή άλλου που είναι δυνατό να προκληθεί εξαιτίας της γνωσιακής ή άλλης ιδιαιτερότητας). Η ισότιµη συνεκπαίδευση ακολουθεί το µοντέλο της ελάχιστης απόρριψης, σύµφωνα µε το οποίο οι µαθητές µε µειονεξίες θα πρέπει να εκπαιδευτούν µαζί µε τους µαθητές χωρίς µειονεξίες σε όσο το δυνατό µεγαλύτερη έκταση επιτρέπουν οι όροι καταλληλότητας του συστήµατος εκπαίδευσης, οι ανθρώπινοι (ειδικό προσωπικό) και οι υλικοί πόροι (υλικοτεχνική υποδοµή, γενικότερες συνθήκες που σχετίζονται µε τη διαθεσιµότητα και την προσφορά των προσώπων στο σχολείο, στο σπίτι και την κοινωνία). Για να έχουµε ισότιµη συνεκπαίδευση, οι µαθητές στους οποίους αναφερόµαστε θα πρέπει να δέχονται τις υπηρεσίες του εκπαιδευτικού συστήµατος στο ίδιο πλαίσιο µε τα άλλα παιδιά της γειτονιάς, στην τάξη µε τα παιδιά της ίδιας χρονολογικής ηλικίας. Το σύστηµα θα πρέπει να διαφοροποιείται, ώστε να µπορεί να υποδέχεται τους µαθητές µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες χωρίς ωστόσο οι διαφοροποιήσεις αυτές να εισάγουν διαχωρισµούς µε τους συµµαθητές τους. Η ισότιµη συνεκπαίδευση των µαθητών στις τάξεις του γενικού σχολείου ακολουθεί τις αναλογίες που παρουσιάζουν οι στατιστικές για τη διασπορά των προσώπων µε ειδικές ανάγκες

8 8 Η ισότιµη συνεκπαίδευση στο γενικό πληθυσµό. Με βάση την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει, σε κάθε τάξη εικοσιπέντε µαθητών, οι µαθητές µε ειδικές ανάγκες να µην υπερβαίνουν τους δύο. Οι µαθητές µε µειονεξίες, όταν δεν είναι δυνατό να παρακολουθήσουν µε επάρκεια τις παραδόσεις της κοινής τάξης, εκπαιδεύονται παράλληλα µε τη βοήθεια άλλου προσωπικού ε- κτός του δασκάλου της τάξης. Ο δάσκαλος της τάξης και το άλλο επιστηµονικό προσωπικό της γενικής εκπαίδευσης (ειδικός σωµατικής αγωγής, µουσικός, εκπαιδευτικός καλλιτεχνικών µαθηµάτων κ.τ.ό.) έχουν την κύρια ευθύνη για την εκπαίδευση των παιδιών µε µειονεξίες, ενώ το προσωπικό ειδικής εκπαίδευσης και οι άλλοι ειδικοί (λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές κ.λπ.) υποστηρίζουν -σε κάθε περίπτωση που διαπιστώνεται η ανάγκη- το προσωπικό του γενικού σχολείου και τον ίδιο το µαθητή. Το αναλυτικό πρόγραµµα και το περιβάλλον µάθησης σχεδιάζεται µε τρόπο που να αναπτύσσει τις σχέσεις όλων των παιδιών µεταξύ τους (µε ιδιαίτερες και χωρίς ιδιαίτερες ανάγκες) και το κρυφό πρόγραµµα ή παραπρόγραµµα µπορεί να υποστηρίξει την κοινωνική αλληλεπίδραση, χωρίς ιδιαίτερη έµφαση στη σωµατική ικανότητα, τις δεξιότητες ή τη γνωσιακή λειτουργικότητα. Άλλωστε όλοι οι µαθητές επωφελούνται από τη συµµετοχή σε ένα ερεθιστικό περιβάλλον στο οποίο οι ατοµικές διαφορές και ο ιδιαίτερος τρόπος µάθησης λαµβάνονται υ- πόψη και εξασφαλίζεται χρόνος για ερωτήσεις, πειραµατισµό, συζήτηση και συνεργατική µάθηση (Armstrong, Belmont & Verillon, 2000). Κριτική Στην ουσία η ισότιµη συνεκπαίδευση είναι ένα όραµα, ένα ιδεώδες στη σύλληψη και ουτοπικό στην υλοποίηση εγχείρηµα. Είναι φανερό ότι η ισότιµη συνεκπαίδευση είναι µια απαιτητική και «ακριβή» διαδικασία. Οι υποστηρικτές της θεωρούν, ωστόσο, ότι είναι ανθρώπινο δικαίωµα κάθε µαθητή να εκπαιδεύεται στο σχολείο της γειτονιάς του, µε τους συνοµηλίκους του και τους φίλους του. ραστηριότητα 2 Επιλέξτε ένα µαθητή ή µαθήτρια µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από το σχολείο στο οποίο υπηρετείτε και αφού µελετήσετε τις διαφορετικές καταστάσεις παροχής υπηρεσιών ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης που αναφέρονται στο κείµενο, προσπαθήστε να προσδιορίσετε σε ποια κατάσταση, κατά τη γνώµη σας, θα µπορούσε να αντιστοιχηθεί η περίπτωσή του. ικαιολογήστε µε συντοµία τις απόψεις σας (περιοριστείτε µέχρι τις 100 λέξεις). ραστηριότητα 3 Στην περίπτωση του µαθητή ή της µαθήτριας µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που αναφερθήκατε στη δραστηριότητα 2, προσπαθήστε να προσδιορίσετε υποθετικές εναλλακτικές υ-

9 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 9 ποστηρικτικές ενέργειες της σχολικής κοινότητας και της Πολιτείας που, κατά τη γνώµη σας, θα µας επέτρεπαν να θεωρούµε ότι διασφαλίζουν τις συνθήκες υλοποίησης µιας πραγµατικά ισότι- µης συνεκπαίδευσης. ικαιολογήστε µε συντοµία τις απόψεις σας (περιοριστείτε µέχρι τις 100 λέξεις). 2. Το Σχολείο για Όλους µε Όλους Από τη δεκαετία του 70 άρχισε στο εξωτερικό και συνεχίστηκε µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 80 µια κριτική για το µοντέλο της επανορθωτικής ή ενισχυτικής εκπαίδευσης (remedial education). Η κριτική αυτή οδήγησε την εκπαιδευτική κοινότητα σε προτάσεις ανα- µόρφωσης των θεσµών. Οι προτάσεις αναµόρφωσης προσδιορίστηκαν από την έκθεση της επιτροπής Warnock (1978) και πήραν την πρώτη τους νοµική υπόσταση το 1981 στη Μεγάλη Βρετανία και στις Η.Π.Α. µε το Νόµο PL που ενεργοποιήθηκε το Στη χώρα µας άρχισε σχετικά καθυστερηµένα και συνεχίζεται µέχρι και σήµερα µια λεκτικά τουλάχιστον εκφρασµένη κριτική προς το µοντέλο της επανορθωτικής ή ενισχυτικής εκπαίδευσης. Από τη διαπιστωµένη πραγµατικότητα, ωστόσο, θεωρούµε ότι η κριτική αυτή µπορεί να βοήθησε σηµαντικά στην αλλαγή των στάσεων, ελάχιστα όµως βοήθησε ώστε να πάψει να ισχύει η προσέγγιση αυτή στο υπαρκτό σχολείο. Η κριτική στηριζόταν σε βασικά επιχειρήµατα που είχαν σχέση µε θέ- µατα σηµαντικά όπως: Την υιοθέτηση του «ιατρικού µοντέλου» σε µια διαδικασία προσδιορισµένη µε κριτήρια εκπαιδευτικά. Την αποδοχή του προγραµµατικά επιβαλλόµενου αυστηρά περιοριστικού περιβάλλοντος, µε τις διαχωριστικές ετικέτες της κατηγοριοποίησης των προσώπων και την τοποθέτησή τους στα πλαίσια όπου «ανήκουν»! Την επικέντρωση της διαδικασίας αναγνώρισης, αξιολόγησης και διαδικασιών αποκατάστασης στην έννοια της µειονεξίας και όχι στις δυνατότητες των προσώπων. Από τη δεκαετία του 80 και ως απάντηση στην κριτική αυτή, διατυπώνονται νέα ερωτή- µατα και προτείνονται νέες προσεγγίσεις, ώστε το εκπαιδευτικό σύστηµα να είναι περισσότερο αποτελεσµατικό και συνάµα µη διαχωριστικό απέναντι στα πρόσωπα µε ειδικές ανάγκες. Το προτεινόµενο µοντέλο διαφέρει από εκείνο της επανορθωτικής ή ενισχυτικής εκπαίδευσης σε τέσσερα σηµεία:

10 10 Η ισότιµη συνεκπαίδευση (α) Ξεκινά από την υπόθεση ότι τα παιδιά µε δυσκολίες στη µάθηση έχουν εµπειρίες µαταίωσης και διαχωρισµού σε όλη την έκταση του αναλυτικού προγράµµατος. (β) Αναγνωρίζει το δικαίωµα των παιδιών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες να έχουν πρόσβαση σε ένα ευρύτερο φάσµα του εθνικού αναλυτικού προγράµµατος και όχι µόνο στα βασικά µαθήµατα (γλώσσα και µαθηµατικά). (γ) Θεωρεί ότι το προσωπικό του γενικού σχολείου θα πρέπει να είναι υπεύθυνο για τους µαθητές µε δυσκολίες στη µάθηση και ότι η κύρια εργασία θα πρέπει να γίνεται µέσα στην τάξη µε υιοθέτηση τεχνικών επανορθωτικής και αντισταθµιστικής εκπαίδευσης και σκοπό τη γενικότερη βελτίωση του παρεχόµενου εκπαιδευτικού έργου. (δ) Προτείνει όπως οι ειδικοί παιδαγωγοί και το άλλο εξειδικευµένο προσωπικό αναλάβουν περισσότερο ευέλικτες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, όπως εκείνων της συνεργατικής διδασκαλίας και της συµβουλευτικής προς το προσωπικό του γενικού σχολείου, ώστε να βελτιώσουν το επίπεδο των ικανοτήτων τους στην υποστήριξη όλων των παιδιών µέσα στην τάξη. Στο νέο µοντέλο είναι φανερό ότι οι απαιτήσεις σε γνώσεις, δεξιότητες, αλλά και σε υποστηρικτικό µηχανισµό και υπηρεσίες αυξάνουν τόσο για το προσωπικό του σχολείου όσο και για όλους τους άλλους φορείς που εµπλέκονται άµεσα ή έµµεσα στο σχεδιασµό, την υλοποίηση, τη διαµορφωτική και την τελική αξιολόγηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Είναι φανερό ότι η υλοποίηση παροµοίων σχεδίων έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις σε διαθέσιµο χρόνο και προσπάθεια και για το λόγο αυτό θεωρούµε ότι θα πρέπει να προταθούν νέοι εξελιγµένοι τρόποι διαχείρισης των ανθρωπίνων και των υλικών πόρων, οι οποίοι θα πρέπει να δοκιµαστούν πειραµατικά, ώστε να αξιολογηθούν και να βελτιωθούν πριν εφαρµοστούν στο υπαρκτό σχολείο. Ένα προτεινόµενο σύστηµα διασύνδεσης των εµπλεκοµένων θεσµών και προσώπων παρουσιάζεται στο Παράρτηµα Ι, στο τέλος αυτής της εργασίας. Κύρια χαρακτηριστικά του προτεινόµενου µοντέλου είναι: Η δυνατότητα αρχικής, διαµορφωτικής και τελικής αξιολόγησης µε σκοπό τη διαρκή βελτίωση του συστήµατος. Με την προτεινόµενη προσέγγιση, έχουµε τη δυνατότητα πρόσβασης σε ένα σύστηµα που µαθαίνει από τα λάθη του και δεν εγκλωβίζεται στους βρόγχους της αέναης επανάληψής τους, εξαιτίας κυρίως της αδράνειας που χαρακτηρίζει τα παραδοσιακά συστήµατα διαχείρισης της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Προσιτούς σε κόστος και ευέλικτους τρόπους ενδοσχολικής επιµόρφωσης µε τη χρήση των µεθόδων και τεχνικών της Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και την εκµετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (τόσο

11 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 11 σε επίπεδο προσωπικού των σχολείων και µαθητών, αλλά και σε επίπεδο γονέων, παραγόντων της τοπικής κοινωνίας και µη κυβερνητικών οργανώσεων) 1. Εναλλακτικές προτάσεις εξατοµικευµένης ή µικροοµαδικής παρέµβασης, µε σκοπό την αποτελεσµατική διασύνδεση του εθνικού αναλυτικού προγράµµατος µε τις ατοµικές και ενδοατοµικές διαφορές (σε επίπεδο γνωσιακό, σωµατικό και συναισθηµατικό) των τελικών χρηστών της προσέγγισης. υνατότητα να παραµένουν όλο και περισσότεροι µαθητές µε ειδικές ανάγκες στο γενικό σχολείο, µε όλο και περισσότερες και ποιοτικά βελτιούµενες υποστηρικτικές υπηρεσίες. Η διαδικασία που µπορεί να εγγυάται την ισότιµη συνεκπαίδευση των µαθητών µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό εκπαιδευτικό σύστηµα είναι µια διαδικασία απαιτητική, χρονοβόρα και σε ορισµένες περιπτώσεις ψυχοφθόρα για τους εµπλεκόµενους σ αυτήν. Α- παιτεί από τους συµµέτοχούς της, παράγοντες και φορείς, αλλαγή φιλοσοφίας και νοοτροπίας και απαιτεί την κατανόηση µιας πραγµατικότητας, η οποία εµφανίζεται ιδιαίτερα σύνθετη. Θεωρούµε όµως ότι κάθε προσπάθεια αναβάθµισης του συστήµατος θα πρέπει, για λόγους κυρίως οικονοµίας δυνάµεων, να στηρίζεται σε ορισµένες προσυµφωνηµένες παραδοχές και ορισµένα ερωτήµατα εργασίας. Η ερευνητική διαδικασία έχει ήδη στο ενεργητικό της µια εικοσαετία µελετών και µια πληθώρα εργασιών και προτάσεων. Θεωρούµε, ωστόσο, ότι και ο κάθε εκπαιδευτικός ως πρόσωπο θα πρέπει να συµµετέχει στη διαδικασία του καθορισµού θέσεων και απόψεων για συζήτηση και έρευνα. Εκφράζουµε την ευχή όπως οι πολιτικοί και οι υπηρεσιακοί παράγοντες που καθορίζουν τις τύχες της παιδείας, στην προαναγγελόµενη νέα περίοδο για τα τεκταινόµενα της χώρας µας, θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και θα αναθέσουν σε υπερκοµµατική επιτροπή επιστη- µόνων και επαγγελµατιών (ειδικής και γενικής αγωγής) την κριτική ερµηνεία και περαιτέρω εξειδίκευση και εκσυγχρονισµό των διατάξεων του νόµου 2817/2000 για την εκπαίδευση των ατόµων µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων (καθώς και της πρόσφατης αναθεώρησης και επαύξησής του), ώστε να εναρµονιστούν µε τις προδιαγραφές που θέτει η ιακήρυξη της Σαλαµάνκα (UNESCO, 1994). Για να διασφαλιστεί η ειλικρίνεια των προθέσεων θα πρέπει µε την έναρξη της λειτουργίας της επιτροπής να έχουν διασφαλιστεί οι αναγκαίοι οικονοµικοί πόροι και οι πραγµατικά ανεξάρτητοι µηχανισµοί προστασίας από την κατασπατάλησή τους. Απαραίτητη, επίσης, θεωρούµε την προσπάθεια διασφάλισης συνθηκών λειτουργίας της εκπαιδευτικής κοινότητας, µε τρόπους που να επιτρέπουν την 1 ες και: (α) Χαρούπιας, Α. & Βρέτταρος, Ι. (1995). Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών της δηµόσιας υποχρεωτικής εκπαίδευσης στις Νέες Τεχνολογίες. Πρακτικά Β Πανελλήνιου Συνεδρίου µε θέµα: ιδακτική των Μαθηµατικών και Πληροφορική στην Εκπαίδευση, Σύγχρονη Εποχή Κύπρου, Λευκωσία και (β) Burgess, Robert et al (1993). Implementing in-service education and training. Bristol, U.K.: The Falmer Press, σελ

12 12 Η ισότιµη συνεκπαίδευση ακώλυτη ενεργοποίηση των συµµέτοχων της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της κοινωνίας προς την κατεύθυνση της πραγµατοποίησης του οράµατος του Σχολείου για Όλους µε Όλους. Με την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής, παρακαλούµε επιστρέψτε στα Προσδοκώµενα αποτελέσµατα και ελέγξτε αν και κατά πόσο είστε σε θέση: να περιγράφετε και να αναλύετε τις διαφορετικές καταστάσεις ή στάδια που είναι δυνατό να ισχύουν στο Ελληνικό, αλλά και σε κάθε εκπαιδευτικό σύστηµα, σε σχέση µε την αγωγή και εκπαίδευση των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες να παίρνετε κριτική θέση απέναντι στην επικρατούσα στάση της Πολιτείας, αναφορικά µε την ανάληψη των ευθυνών που εγγυώνται την παροχή ισότιµης συνεκπαίδευσης στα πρόσωπα µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, και να προσδιορίζετε τις ενέργειες εκείνες που θα βοηθούσαν σε µια αποτελεσµατική (ποιοτική) ισότιµη συνεκπαίδευση του προσώπου µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες στο γενικό σχολείο. ΑΣΚΗΣΗ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 Για να είναι ένα εκπαιδευτικό σύστηµα περισσότερο αποτελεσµατικό και συνάµα µη διαχωριστικό απέναντι στα πρόσωπα µε ειδικές ανάγκες θα πρέπει να ισχύουν οι πιο κάτω συµβάσεις: (Επιλέξτε µε το σηµείο τις σωστές απαντήσεις) (α) Να ενισχυθεί το σύστηµα της ιατροδιαγνωστικής εξέτασης, ώστε να γίνει δυνατή η άµεση παραποµπή των παιδιών, που ο εκπαιδευτικός της τάξης θεωρεί ότι έχουν ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, για διάγνωση. Το σχολείο θα πρέπει να κάνει οικονοµία δυνάµεων για να βελτιώσει την ποιότητα της παρεχόµενης εκπαίδευσης στα παιδιά που µπορούν να ωφεληθούν από τις ήδη παρεχόµενες εκπαιδευτικές υπηρεσίες. (β) Οι ειδικοί παιδαγωγοί και το άλλο εξειδικευµένο προσωπικό να προάγουν ευέλικτες εκπαιδευτικές υπηρεσίες, όπως: συνεργατική διδασκαλία, συµβουλευτική προς το προσωπικό του γενικού σχολείου και να υποστηρίζουν όλα τα παιδιά που έχουν εκπαιδευτικές ανάγκες και µέσα στην τάξη. (γ) Η ισότιµη συνεκπαίδευση να είναι µια διαδικασία χωρίς αυξηµένες απαιτήσεις σε γνώσεις, δεξιότητες, αλλά και σε υποστηρικτικό µηχανισµό και υπηρεσίες για το προσωπικό του σχολείου και για τους άλλους φορείς που εµπλέκονται άµεσα ή έµµεσα στο σχεδιασµό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Για την υλοποίηση των αρχών της ισότιµης συνεκπαίδευσης αρκεί η δέσµευση του εκπαιδευτικού στην υποστήριξη της κοινωνικής ενσωµάτωσης του προσώπου µε ειδικές ανάγκες στο συνηθισµένο σχολείο. (δ) Η κύρια εργασία επανορθωτικής και αντισταθµιστικής εκπαίδευσης και η γενικότερη προσπάθεια βελτίωσης του παρεχόµενου εκπαιδευτικού έργου να γίνεται µέσα στην τάξη.

13 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 13 (ε) Τα παιδιά µε ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες, όπως και όλα τα παιδιά, να έχουν δικαίωµα να έχουν πρόσβαση σε ένα ευρύτερο φάσµα του εθνικού αναλυτικού προγράµµατος και όχι µόνο στα βασικά µαθήµατα (γλώσσα και µαθηµατικά). (ζ) Οι αρµοδιότητες που αφορούν τα πρόσωπα µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (γνωµατεύσεις για την ίδρυση ή κατάργηση των σχολικών µονάδων ειδικής αγωγής, µεταθέσεις προσωπικού ειδικής αγωγής, υπηρεσίες ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης στους µαθητές των γενικών σχολείων, Ατοµικά Προγράµµατα Εκπαίδευσης, έρευνα για τις υπηρεσίες ειδικής α- γωγής και εκπαίδευσης, ανίχνευση των προσώπων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, συµβουλευτική των γονέων παιδιών µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες) να µεταβιβαστούν στα Κ..Α.Υ. (η) Το προσωπικό του γενικού σχολείου να είναι υπεύθυνο και για τους µαθητές µε δυσκολίες στη µάθηση. (θ) Οι γονείς θα πρέπει να ενηµερώνονται για τις αποφάσεις που παίρνει η σχολική κοινότητα για την αγωγή και την εκπαίδευση των παιδιών τους και να µπορούν να επισκέπτονται το σχολείο µια φορά το µήνα σε προκαθορισµένη ηµέρα και ώρα. (ι) Η ισότιµη συνεκπαίδευση, που απαιτεί χρόνο και προσπάθεια, να ενισχύεται µε νέους ε- ξελιγµένους τρόπους διαχείρισης των ανθρωπίνων και των υλικών πόρων. Η µεταφορά της εµπειρίας των εκπαιδευτικών συστηµάτων του εξωτερικού, αν και είναι χρήσιµη, δεν αρκεί και για το λόγο αυτό οι νέοι τρόποι διαχείρισης που θα προταθούν θα πρέπει να δοκιµαστούν πειραµατικά ώστε να αξιολογηθούν και να βελτιωθούν πριν εφαρµοστούν στο υπαρκτό σχολείο. ΑΣΚΗΣΗ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 2 Αφού µελετήσετε το κείµενο και το Παράρτηµα Ι επιλέξτε καταστάσεις που θα πρέπει να ισχύουν για να γίνει πραγµατικότητα το Σχολείο για Όλους µε Όλους: (Επιλέξτε µε το σηµείο τις σωστές απαντήσεις) (α) Εξασφάλιση της δυνατότητας αρχικής, διαµορφωτικής και τελικής αξιολόγησης µε σκοπό τη διαµόρφωση ενός συστήµατος που µαθαίνει από τα λάθη του και δεν εγκλωβίζεται στους βρόγχους της αέναης επανάληψής τους. (β) ιάγνωση των αναπηριών του προσώπου από ειδικούς επιστήµονες (ψυχολόγους, παιδοψυχιάτρους, λογοπαθολόγους, φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, κινησιοθεραπευτές κ.λπ.) και προσεκτική κατάταξή του στην ανάλογη κατηγορία. (γ) Ενδοσχολική επιµόρφωση µε τη χρήση των µεθόδων και τεχνικών της Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και την εκµετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών.

14 14 Η ισότιµη συνεκπαίδευση (δ) ιασύνδεση του εθνικού αναλυτικού προγράµµατος µε τις ατοµικές και ενδοατοµικές διαφορές (σε επίπεδο γνωσιακό, σωµατικό και συναισθηµατικό) των τελικών χρηστών της προσέγγισης. (ε) Εξειδίκευση των ορισµών των διαφόρων κατηγοριών ειδικών αναγκών, ώστε να είναι ε- φικτή η άµεση τοποθέτηση των προσώπων στα ανάλογα πλαίσια ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης όπου ανήκουν. (στ) Βελτίωση των διαδικασιών αναγνώρισης, αξιολόγησης και των διαδικασιών αποκατάστασης, ώστε να ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες των προσώπων και να αναβαθµίζουν τις υπηρεσίες του κράτους προς τον πολίτη. (ζ) Όλο και περισσότεροι µαθητές µε ειδικές ανάγκες στο γενικό σχολείο µε όλο και περισσότερες και ποιοτικά βελτιούµενες υποστηρικτικές υπηρεσίες. Βιβλιογραφία Armstrong, D., Belmont, B. & Verillon, A. (2000). Inclusive Education. In: Armstrong, D., Armstrong, F. & Barton, Len (ed). Inclusive Education. David Fulton, London. Burgess, Robert et al (1993). Implementing in-service education and training. Bristol, U.K.: The Falmer Press. Clark, C., Dyson, A., Millward, A. Skidmore, D.(1997). New directions in special needs- Innovations in mainstream schools. London: Cassel. European Commission (1996). European guide of good practice Towards equal opportunities for disabled people. Bruxelles, Belgium: Helios II. Robards, Martin F. (1994). Running a team for disabled children and their families. Mac Keith Press, distributed by Cambridge Univ. Press. Χαρούπιας, Α. & Βρέτταρος, Ι. (1995). Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών της δηµόσιας υποχρεωτικής εκπαίδευσης στις Νέες Τεχνολογίες. Πρακτικά Β Πανελλήνιου Συνεδρίου µε θέµα: ιδακτική των Μαθηµατικών και Πληροφορική στην Εκπαίδευση, Λευκωσία: Σύγχρονη Εποχή Κύπρου. Χαρούπιας Α.Π. (1997). Ειδική Εκπαίδευση: Θεωρία και Πράξη- Τόµος Ι: Οι Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής στο Σχολείο για Όλους. Αθήνα.: Ατραπός, UNESCO (1994). ιακήρυξη της Σαλαµάνκα και πλαίσιο δράσης για την Ειδική Αγωγή. Παγκόσµια διάσκεψη για την Ειδική Αγωγή. Έκδοση της Ελληνικής Επιτροπής για την UNESCO, Αθήνα. United Nations (2001). The Aims of Education: 17/4/2001.CRC/GC/2001/1,CRC General comment 1. (General Comments). Convention on the Rights of the Child. Office of the

15 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 15 United Nations High Commissioner for Human Rights, Geneva, Switzerland.

16 16 Η ισότιµη συνεκπαίδευση ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ 1. Department of Education and Science (DES) (1978). Special Educational Needs (The Warnock Report). London: HMSO. 2. UNESCO (1994). ιακήρυξη της Σαλαµάνκα και πλαίσιο δράσης για την Ειδική Αγωγή. Παγκόσµια διάσκεψη για την Ειδική Αγωγή. Έκδοση της Ελληνικής Επιτροπής για την UNESCO, Αθήνα. 3. United Nations (2001). The Aims of Education: 17/4/2001.CRC/GC/2001/1,CRC General comment 1. (General Comments). Convention on the Rights of the Child. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Geneva, Switzerland. ΧΡΗΣΙΜΑ SITES ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1 Σωστές απαντήσεις είναι οι : (β), (γ), (δ), (ε), (η ), (ι). ΑΣΚΗΣΗ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 2 Σωστές απαντήσεις είναι οι : (α), (γ), (δ), (ζ).

17 ρ Αριστείδης Χαρούπιας 17 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 2 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΟΝΕΙΣ & Α.µ.Ε.Α. ΟΜΑ Α ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ -Τ.Ε.Ι.- ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΜΑ Α ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ & ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ (Microfiche/Electronic books κλπ.) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑ ΟΣΙΑΚΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ & ΜΕΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΑΞΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΜΑ Α ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ (ΜΕ ΓΝΩΣΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΑ Α ΕΠΙΣΚΕΠΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΩΝ (ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ & ΜΕ ΓΝΩΣΕΙΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ) ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΠΙΤΙ ΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ - ΑΛΛΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ & ΥΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΙ) 2 Στο: Χαρούπιας Α.Π. (1997). Ειδική Αγωγή- Θεωρία και πράξη: Τόµος Ι: Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής στο Σχολείο για Όλους. εκδ. ΑΤΡΑΠΟΣ, Αθήνα, Παράρτηµα Ι, σελ. 237.

18 18 Η ισότιµη συνεκπαίδευση ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ Επισκόπηση των Προτύπων Κανόνων του Ο.Η.Ε. σχετικά µε την ισότητα των ευκαιριών για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες 3 Στο έγγραφο µε τους Πρότυπους Κανόνες του Ο.Η.Ε. περιέχονται οι εξής 22 κανόνες: 1. Ευαισθητοποίηση: Τα κράτη οφείλουν να λάβουν µέτρα για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας όσον αφορά τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες (Α.Μ.Ε.Α.), τα δικαιώµατά τους, το δυναµικό και τη συνεισφορά τους. 2. Ιατρική φροντίδα: Τα κράτη οφείλουν να εξασφαλίζουν αποτελεσµατική ιατρική φροντίδα για τα Α.Μ.Ε.Α. 3. Αποκατάσταση: Τα κράτη οφείλουν να εξασφαλίζουν υπηρεσίες αποκατάστασης για τα Α.Μ.Ε.Α., ώστε να τα βοηθήσουν να φτάσουν και να παραµείνουν σε άριστο επίπεδο αυτονοµίας και λειτουργικότητας. 4. Υπηρεσίες στήριξης: Τα κράτη οφείλουν να εγγυώνται την ανάπτυξη και προσφορά υπηρεσιών στήριξης συµπεριλαµβανόµενων και τεχνικών βοηθηµάτων για τα Α.Μ.Ε.Α., ώστε να αυξηθεί ο βαθµός αυτονοµίας τους στην καθηµερινή ζωή και η δυνατότητα άσκησης των δικαιωµάτων τους. 5. Πρόσβαση: Τα κράτη οφείλουν να αναγνωρίσουν την καθολική σηµασία της πρόσβασης στη διαδικασία εξίσωσης των ευκαιριών σε όλους τους τοµείς της κοινωνίας. Για τα άτοµα µε οποιεσδήποτε ειδικές ανάγκες, τα κράτη οφείλουν: α) να εισαγάγουν προγράµµατα δράσης που θα καταστήσουν προσιτό το φυσικό περιβάλλον και β) να λάβουν µέτρα για την πρόσβαση στην πληροφόρηση και την επικοινωνία. 6. Εκπαίδευση: Τα κράτη οφείλουν να αναγνωρίσουν την καθολική σηµασία της πρόσβασης στη διαδικασία εξίσωσης των ίσων εκπαιδευτικών ευκαιριών στην πρωτοβάθµια, δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπαίδευση για παιδιά, νέους και ενήλικες µε ειδικές ανάγκες και σε προσαρµοσµένους χώρους. Τα κράτη οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι η εκπαίδευση των ατόµων µε ειδικές ανάγκες αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του εκπαιδευτικού συστήµατος. 7. Απασχόληση: Τα κράτη οφείλουν να αναγνωρίσουν την αρχή ότι τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες πρέπει να ενδυναµωθούν για να ασκούν τα ανθρώπινα δικαιώµατά τους, ιδίως στον τοµέα της απασχόλησης. Πρέπει να χαίρουν ίσων ευκαιριών παραγωγικής και κερδοφόρου απασχόλησης στην αγορά εργασίας, τόσο στην ύπαιθρο όσο και στις πόλεις. 8. Σταθερές αποδοχές και κοινωνική ασφάλιση: Τα κράτη είναι υπεύθυνα για την παροχή κοινωνικής ασφάλισης και σταθερών αποδοχών στα άτοµα µε ειδικές ανάγκες. 9. Οικογενειακή ζωή και προσωπική ολοκλήρωση: Τα κράτη οφείλουν να προωθούν την πλήρη συµµετοχή των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στην οικογενειακή ζωή, να προάγουν το δικαίωµα για προσωπική ολοκλήρωση και να εξασφαλίζουν ότι οι νόµοι δεν εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των ατό- µων µε ειδικές ανάγκες σε ό,τι αφορά τις σεξουαλικές τους σχέσεις, το γάµο και την τεκνοποιία. 3 Ευρωπαϊκή Επιτροπή (1996). `Ευρωπαϊκός Οδηγός Ορθής Πρακτικής- Παροχή Ίσων Ευκαιριών στα Άτο- µα µε Ειδικές Ανάγκες, Σειρά: Κοινωνική Ευρώπη, Helios II, Παράρτηµα Γ σελ

19 ρ Αριστείδης Χαρούπιας Πολιτιστική καλλιέργεια: Τα κράτη εξασφαλίζουν την ένταξη και τη δυνατότητα ισότιµης συµµετοχής των ατόµων µε ειδικές ανάγκες σε πολιτιστικές δραστηριότητες. 11. Ψυχαγωγία και αθλητισµός: Τα κράτη λαµβάνουν µέτρα που θα επιτρέψουν στα άτοµα µε ειδικές ανάγκες να έχουν ίσες ευκαιρίες ψυχαγωγίας και άθλησης. 12. Θρησκεία: Τα κράτη ενισχύουν τα µέτρα για ισότιµη συµµετοχή των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στη θρησκευτική ζωή της περιοχής τους. 13. Πληροφόρηση και έρευνα: Τα κράτη αναλαµβάνουν την τελική ευθύνη για τη συλλογή και διάδοση των πληροφοριών σχετικά µε τις συνθήκες διαβίωσης των ατόµων µε ειδικές ανάγκες και προωθούν την πλήρη έρευνα όλων των θεµάτων, συµπεριλαµβανοµένων των φραγµών, που επηρεάζουν τη ζωή των ατόµων µε ειδικές ανάγκες. 14. Χάραξη πολιτικής και προγραµµατισµός: Τα κράτη εξασφαλίζουν ότι τα θέµατα ειδικών αναγκών λαµβάνονται υπόψη σε κάθε σχετική δράση χάραξης πολιτικής και εθνικού προγραµµατισµού. 15. Νοµοθεσία: Τα κράτη ευθύνονται για τη δηµιουργία νοµικής βάσης µέτρων µε την επίτευξη των στόχων της πλήρους συµµετοχής των ατόµων µε ειδικές ανάγκες. 16. Οικονοµικές πολιτικές: Τα κράτη φέρουν την οικονοµική ευθύνη για τα εθνικά προγράµµατα και µέτρα που δηµιουργούν ισότητα ευκαιριών για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες. 17. Συντονισµός εργασίας: Τα κράτη είναι υπεύθυνα για τη σύσταση και την ενίσχυση εθνικών συντονιστικών επιτροπών ή ανάλογων φορέων που λειτουργούν ως εθνικό σηµείο σύγκλισης για θέµατα ειδικών αναγκών. 18. Οργανώσεις ατόµων µε ειδικές ανάγκες: Τα κράτη οφείλουν να αναγνωρίσουν το δικαίωµα των οργανώσεων ατόµων µε ειδικές ανάγκες να εκπροσωπούν τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Τα κράτη οφείλουν επίσης να αναγνωρίζουν το συµβουλευτικό ρόλο των οργανώσεων ατόµων µε ειδικές ανάγκες σε θέµατα χάραξης πολιτικής ειδικών αναγκών. 19. Κατάρτιση προσωπικού: Τα κράτη είναι υπεύθυνα για την εξασφάλιση κατάλληλης κατάρτισης του προσωπικού κάθε βαθµίδας που συµµετέχει στον προγραµµατισµό και την παροχή προγραµ- µάτων και υπηρεσιών για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες. 20. Εθνική εποπτεία και αξιολόγηση προγραµµάτων ειδικών αναγκών και της εφαρµογής των Προτύπων Κανόνων: Τα κράτη είναι υπεύθυνα για τη συνεχή εποπτεία και αξιολόγηση της εφαρ- µογής των εθνικών προγραµµάτων και υπηρεσιών που αφορούν στην ισότητα των ευκαιριών για τα άτο- µα µε ειδικές ανάγκες. 21. Τεχνική και οικονοµική συνεργασία: Τόσο τα εκβιοµηχανισµένα και αναπτυσσόµενα κράτη όσο και τα αναπτυσσόµενα κράτη οφείλουν να συνεργάζονται µεταξύ τους για τη λήψη και την εφαρµογή των µέτρων που θα βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης των ατόµων µε ειδικές ανάγκες στις αναπτυσσόµενες χώρες. 22. ιεθνής συνεργασία: ενεργός µέρος στη διεθνή συνεργασία σχετικά µε πολιτικές εξίσωσης ευκαιριών για τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

α) προσαρµογή της διδασκαλίας βάσει του Εξατοµικευµένου Εκπαιδευτικού Προγράµµατος (ΕΕΠ) του µαθητή που σχεδιάζεται αξιολογείται και τροποποιείται

α) προσαρµογή της διδασκαλίας βάσει του Εξατοµικευµένου Εκπαιδευτικού Προγράµµατος (ΕΕΠ) του µαθητή που σχεδιάζεται αξιολογείται και τροποποιείται Αριθ. 102357/Γ6 Ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των ατόµων µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους των σχολείων Ειδικής Αγωγής και τα Τµήµατα Ένταξης. Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

σκοπός Κατανόηση Όρος κατάλληλος; Άτομο με ειδικές ανάγκες Άτομο με αναπηρία Παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Φεβρουάριος 2012 σκοπός Κατανόηση της φύσης και της έννοιας της αναπηρίας της έκτασης και κατηγοριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό.

Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια. Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος. του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό. Δομές Ειδικής Αγωγής στην Δευτεροβάθμια 1 Εκπαίδευση και Εκπαιδευτική Ηγεσία: ο ρόλος του Διευθυντή μέσα από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο Δρ. Αργύριος Θ. Αργυρίου Διευθυντής Εκπαίδευσης Περιφερειακής ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις

Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης. µάθηση Απορρίπτοντας στερεότυπες αντιλήψεις και κατηγοριοποιήσεις Σύγχρονες αντιλήψεις στο χώρο της παιδαγωγικής Επιστήµης θεωρούν την Ειδική Αγωγή αναπόσπαστο τµήµα ολόκληρης της Εκπαίδευσης Σε µια κοινωνία ίσων ευκαιριών όλοι έχουν δικαίωµα στην εκπαίδευση και τη µάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ. Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ. Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ...

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση

Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση Άτομα με αναπηρία: συνεκπαίδευση 1. Ενσωμάτωση: ο όρος ενσωμάτωση (mainstreaming) εμφανίστηκε ως εφαρμογή της αρχής της ομαλοποίησης, αρχικά στις Σκανδιναβικές χώρες και στη συνέχεια και στις Η.Π.Α. Στόχευε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης»

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Καθορισμός Διαδικασίας Σχεδιασμού, Υλοποίησης και Αξιολόγησης Προγραμμάτων Συνεκπαίδευσης. Αποφασίζουμε

ΘΕΜΑ: Καθορισμός Διαδικασίας Σχεδιασμού, Υλοποίησης και Αξιολόγησης Προγραμμάτων Συνεκπαίδευσης. Αποφασίζουμε ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση : Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. - Πόλη : 151 80 - Μαρούσι

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές

Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Α. Στατιστικά Στοιχεία για Αλλοδαπούς και Παλιννοστούντες Μαθητές Τα ποσοτικά στοιχεία που ακολουθούν δίνουν µια συγκεντρωτική εικόνα των αλλοδαπών και παλιννοστούντων που φοιτούσαν στα δηµόσια σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ

Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ Διασφάλιση της Ποιότητας και η εφαρμογή της στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Ανδρέας Έλληνας Εκπαιδευτής ΜΤΕΕ 1 Η Επαγγελματική αποτελεί κεντρικό παράγοντα για την επιτυχία της Στρατηγικής της

Διαβάστε περισσότερα

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία

Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία Κείμενο Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία - 16540 Σύμφωνα με τη σχετική Σύμβαση του Ο.Η.Ε., τα συμβαλλόμενα κράτη αναγνωρίζουν το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Θέσεις της Γ.Σ.Ε.Ε προς το ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ H Γ.Σ.Ε.Ε υλοποιώντας την κοινωνική της δέσµευση για διαρκή διάλογο για τα θέµατα της εκπαίδευσης, συµµετέχει ενεργά στον εθνικό διάλογο για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε.

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. Τα Κράτη μέλη της Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενίσχυσαν τη συνεργασία τους το 2009 με το Στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ»

1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» 1o ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 7 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006 «ΣΩΣΤΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» ΕΥΑ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Βοηθός ιευθύντρια Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συντονιστής Παιδαγωγός Ένταξης/Ενσωµάτωσης. Ρόλος και κατανοµή δραστηριοτήτων

Ο Συντονιστής Παιδαγωγός Ένταξης/Ενσωµάτωσης. Ρόλος και κατανοµή δραστηριοτήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ -Π. Τ. Ν. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΙ ΙΚΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣΑΓΩΓΗΣ (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Ο Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα»

«Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Σεμινάριο Επιμόρφωσης και Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή «Η ειδική αγωγή στην Ελλάδα» Ονοματεπώνυμο: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΣΟΦΙΑ Τμήμα: ΞΑΝΘΗΣ 2 ΜΑΙΟΣ 2010 1 Περιεχόμενα: Περίληψη..σελ. 3 Εισαγωγή:...

Διαβάστε περισσότερα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα

Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα Δομή Το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα διαρθρώνεται σε τρεις διαδοχικές βαθμίδες: την Πρωτοβάθμια, τη Δευτεροβάθμια και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η Εκπαίδευση στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΠΣ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΜΟΝΑ Α Α2 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας»

ΔΡΑΣΗ 2: «Ενέργειες ενημέρωσης, προβολής και δημοσιότητας» Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» του ΕΣΠΑ 2007-2013 Πράξεις: «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Ένταξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (ΕΚΟ) στα Δημοτικά Σχολεία» Άξονες Προτεραιότητας 1, 2 & 3 ως υποψήφιες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο

ΕΠ Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση Ποιοτικά Κριτήρια Ένταξης Πράξεων ανά Ειδικό Στόχο ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΠΡΑΞΕΩΝ ΑΝΑ ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 1,2,3 Αναβάθµιση της ποιότητας της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ TOY ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2009 www.wikipolitics.gr http://programma.pasok.gr ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΣΟΚ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΔΙΑΛΟΓΟ Το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συντονιστής Παιδαγωγός Ένταξης/Ενσωµάτωσης (Σ.Π.Ε.)

Ο Συντονιστής Παιδαγωγός Ένταξης/Ενσωµάτωσης (Σ.Π.Ε.) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ -Π. Τ. Ν. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΙ ΙΚΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣΑΓΩΓΗΣ (ΕΡ.Ε.Θ.Α.) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Ο Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ, ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα Ζκθεςη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ι.Π. H.Q.A.A. ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ/ΤΕΙ. Έκδοση 1.0 HELLENIC REPUBLIC ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Α. Ι.Π. H.Q.A.A. ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ/ΤΕΙ. Έκδοση 1.0 HELLENIC REPUBLIC ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Α. Ι.Π. ΑΡΧΗ ΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ HELLENIC REPUBLIC H.Q.A.A. HELLENIC QUALITY ASSURANCE AGENCY FOR HIGHER EDUCATION ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΨΥΚΞ9-ΧΕΥ INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2014.10.03 18:00:55 EEST Reason: Location: Athens ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης

Γενική Αιρεσιμότητα 3. Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Γενική Αιρεσιμότητα 3 ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Σχεδιασμός Εκπαιδευτικής παρέμβασης Το κείµενο αυτό αποτελεί το σχεδιασµό εκπαιδευτικής παρέµβασης, η οποία θα επιτρέψει τη δηµιουργία µιας κοινής αντίληψης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Συνηγόρων του Παιδιού (ENOC) Δημόσια Θέση «Ίσες Ευκαιρίες για Όλα τα Παιδιά στην Εκπαίδευση»

Ευρωπαϊκό Δίκτυο Συνηγόρων του Παιδιού (ENOC) Δημόσια Θέση «Ίσες Ευκαιρίες για Όλα τα Παιδιά στην Εκπαίδευση» Ευρωπαϊκό Δίκτυο Συνηγόρων του Παιδιού (ENOC) Δημόσια Θέση «Ίσες Ευκαιρίες για Όλα τα Παιδιά στην Εκπαίδευση» Υιοθετήθηκε στην 20 η Γενική Συνέλευση του ENOC, 22 Σεπτεμβρίου 2016, Βίλνιους Εμείς, τα μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Ειδική Παιδαγωγός Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6ης Περιφέρειας ν. Λάρισας Ενσωμάτωση Κοινωνική ενσωμάτωση, μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Μονάδα Α2 ιεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία

Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ. Κατσούγκρη Αναστασία Ο ΔΙΑΚΡΙΤΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Κατσούγκρη Αναστασία akatsou0708@gmail.com Διαφοροποίηση στη διδασκαλία Προϋπόθεση για την συνεκπαίδευση Η προσαρμογή της διδασκαλίας για να ανταποκριθεί σε διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ)

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) Λεωφ. Κυρηνείας 184, 2112 Λευκωσία Κύπρος Τηλ. : 22817585 Φαξ : 22817599 Web : www.poed.com.cy E-mail : poed@cytanet.com.cy Λευκωσία, 9 Σεπτεμβρίου, 2016 Διευθυντές/Διευθύντριες

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

«Π.Α.Ι.Δ.Ε.Ι.Α. ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ»

«Π.Α.Ι.Δ.Ε.Ι.Α. ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ» «Π.Α.Ι.Δ.Ε.Ι.Α. ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ» Ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ Π.Α.Ι.Δ.Ε.Ι.Α. ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΜΕΛΩΔΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΤΟΝΩΝ ΚΑΙ ΟΡΑΜΑΤΩΝ. ΤΑ ΑΡΧΙΚΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ: Προσωπικότητα Αξίες Ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Παπαφλέσσα και Υψηλάντη, 262 22 ΠΑΤΡΑ ΣΕΠ ΕΑΠ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΥΡΟΓΙΩΡΓΟΣ Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Φιλοσοφίας- Παιδαγωγικής- Ψυχολογίας Τομέας Παιδαγωγικής Πανεπιστημιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση

Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Κώδικας εοντολογίας για Επαγγελματίες στην Υποστηριζόμενη Απασχόληση Η Ευρωπαϊκή Ένωση για την Υποστηριζόμενη Απασχόληση (εφεξής ΥπΑπ) έχει αναπτύξει έναν Κώδικα Δεοντολογίας, που περιλαμβάνει την αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Χρύσω Στυλιανού

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ. Χρύσω Στυλιανού ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ THΣ ΕΝΤΑΞΗΣ Παρουσίαση Χρύσω Στυλιανού Τέως Διευθύντρια Σχολής Κωφών ΕΝΤΑΞΗ: Συνεκπαίδευση με Ακούοντα Παιδιά Η.Β. OΡΟΛΟΓΙΑ: Η.Π.Α. Σ.Χ. Ενσωμάτωση Integration Ένταξη Μainstreaming Inclusion

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 39: Θέματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

Άρθρο 39: Θέματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Άρθρο 39: Θέματα πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης 1. α) Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 11 του ν. 3848/2010 (Α 71) αντικαθίσταται ως εξής: «1. Ως σχολικοί σύμβουλοι επιλέγονται εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Ενιαίο νοµοθετικό κείµενο 6 Ιουλίου 2000 2000/0022(COD) PE1 ***I ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ που καθορίσθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 6 Ιουλίου 2000 εν όψει της έγκρισης

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου kchatzop@uth.gr Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική αναδρομή Μορφές και τύποι της αξιολόγησης Η συζήτηση γύρω από την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ»

ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ, ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ «ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ & ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» ΜΟΝΑ Α Α2 Ταχ. /νση : Πιττακού

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III. Αξιολόγηση Τµήµατος από τους Αποφοίτους

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III. Αξιολόγηση Τµήµατος από τους Αποφοίτους ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III Αξιολόγηση Τµήµατος από τους Αποφοίτους ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Το Τµήµα ιαχείρισης Πληροφοριών του Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ στο πλαίσιο του έργου «Ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Ή/ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ Πλαίσιο πολιτικής ΣΥΝΟΨΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ. 18η ΠΡΑΞΗ ΟΜΑ ΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ου Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ. 18η ΠΡΑΞΗ ΟΜΑ ΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ου Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π. & Δ. ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2 Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 9/05/2013

Διαβάστε περισσότερα

Π/βάθμιας και Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης (Διά των Διευθύνσεων Π/βάθμιας & Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης Νομαρχίας Αθηνών)

Π/βάθμιας και Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης (Διά των Διευθύνσεων Π/βάθμιας & Δ/βάθμιας Εκπαίδευσης Νομαρχίας Αθηνών) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αθήνα 29/10/2007 1 η ΠΕΡΙΦ. ΣΧΟΛ. ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ ΕΙΔ. ΑΓΩΓΗΣ Α.Π.:

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC)

Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC) Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC) Πραγµατοποιήθηκε στο Παρίσι, από 13 14/11/08, η συνάντηση της Οµάδας Εργασίας για την εκπαίδευση,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Από τις πανεπιστηµιακές παραδόσεις του Επίκ. Καθηγητή Θωµά Σ. Μπάκα ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο. Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου

Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο. Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου Κοινή Πρόταση για την Ειδική Επαγγελµατική Εκπαίδευση Ειδικό Επαγγελµατικό Γυµνάσιο µε τάξεις Ειδικού Τεχνολογικού Λυκείου Επικαιροποιηµένη σύµφωνα µε το προσχέδιο νόµου του τεχνολογικού λυκείου Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου

ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου ΚΒ Παγκύπριο Συνέδριο Διευθυντών Δημοτικής Εκπαίδευσης Ο ρόλος του Διευθυντή στη Δημιουργία του Ανθρώπινου και Δημοκρατικού Σχολείου Δρ Μάριος Στυλιανίδης ΕΔΕ, ΥΠΠ 15 Μαΐου 2012 Δομή Παρουσίασης 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία. Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Επαγγελματική μάθηση: συνεργασία Π.Ι. με τα σχολεία Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Δομή της παρουσίασης Επαγγελματική μάθηση: τι αλλάζει; Πώς τα σχολεία μπορούν να συνεργαστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007

ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΠΡΥ 002 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΧΑΤΖΗΤΤΟΦΗ (ΜΟΥΣΙΚΗΣ) 21/11/2007 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η ειδική εκπαίδευση(special education) ειναι η παιδεία η οποία επικεντρώνονται σε άτομα με ειδικές ανάγκες όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ) Το παρόν ερωτηματολόγιο έχει ως σκοπό τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στην Α και

Διαβάστε περισσότερα