Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick"

Transcript

1

2 Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Πανεπιστηµίου Δυτικής Μακεδονίας (Φλώρινα) (Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραµµάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας), το Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του Αριστοτελείου Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, και το Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick της Κύπρου σε συνεργασίας µε τους τοπικούς εκπαιδευτικούς-επιστηµονικούς φορείς (ΕΛΜΕ και Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης)! Επιστηµονική - Οργανωτική επιτροπή Έλενα Γρίβα, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Δηµήτριος Κουτσογιάννης, αν. καθηγητής, Τµήµα Φιλολογίας Α.Π.Θ. Κωνσταντίνος Ντίνας, καθηγητής, ΠΤΝ, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Αναστασία Στάµου, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, επίκ. καθηγήτρια, Πανεπιστήµιο Frederick, Κύπρος Σωφρόνιος Χατζησαββίδης, καθηγητής, ΤΕΠΑΕ, Α.Π.Θ.!! Πλήρης βιβλιογραφική αναφορά άρθρου: Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάµου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιµ.) Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο Κριτικός Γραµµατισµός στη σχολική πράξη», ηµεροµηνία πρόσβασης: ηη/µµ/εε

3

4

5

6

7

8 Η πρόκληση της διδασκαλίας του κριτικού γραµµατισµού: διδακτική εφαρµογή στη Νεοελληνική Λογοτεχνία και Γλώσσα Α Λυκείου Ευφηµία Καραµανέ Φιλόλογος, Κάτοχος Master Παιδαγωγικής Α.Π.Θ. Abstract This paper presents the implementation of a project on "social inequalities", carried out with the interdisciplinary approach to Modern Greek Literature and Modern Greek, according to the new curriculum. The course is based on the model of critical literacy, aiming for the students to conquer skills that can ensure their full and cognizant participation as future citizens at all levels of social and cultural affairs. In particular, the main task of a critical approach to Modern Greek Literature is the reconstitution of the classroom as a community of readers, which can degrade the role of authority and criticize the dominant ideologies. Accordingly, through the teaching of Modern Greek Language we pursued the investigation and critical understanding of language as an important dimension of inequalities. The teaching proposal was applied from November to December 2012 in a class of 1 st grade of a public High School in eastern Thessaloniki. The methodological approach is based on the educational method of the project. With the method of brainstorming the subject and the novel "Honour and money" were chosen by the students. The groups of students raised questions, which caused debate and contestation, which led to launching a debate competition and to dramatization. It was followed by online search and comparison of texts of spoken, written and multimodal speech and transformation of speech into a written prearranged text and speech production. Students found through communication with native speakers the social distinction of the language and wrote a film review on the content of differences between social classes. The project was completed with self evaluation and evaluation of the other participants. 1. Θεωρητικό πλαίσιο Η σύγχρονη κοινωνική, οικονοµική, πολιτισµική και πολιτική πραγµατικότητα στις κοινωνίες δυτικού τύπου απαιτεί όλο και περισσότερο ανθρώπους οι οποίοι θα διαθέτουν αναπτυγµένες ικανότητες λειτουργικού και κριτικού γραµµατισµού (κριτικής εγγραµµατοσύνης). Παράλληλα, η τεχνολογική στροφή των τελευταίων χρόνων στην επικοινωνία (π.χ. ο ρόλος των τηλεοπτικών µέσων ενηµέρωσης και των Νέων Τεχνολογιών γενικότερα) και οι συχνές αλλαγές των κοινωνικών και πολιτισµικών δεδοµένων απαιτούν από τον σύγχρονο άνθρωπο αφενός ευελιξία στην αντιµετώπιση της επαγγελµατικής, οικογενειακής και γενικότερα κοινωνικής ζωής, αφετέρου κριτική ικανότητα ανάγνωσης των ραγδαίων αυτών µεταβολών. Η εκπαίδευση, µε την

9 πρακτική του κριτικού γραµµατισµού, µπορεί να επιτελέσει καθοριστικό ρόλο στη διαµόρφωση µαθητών και µαθητριών που ως µελλοντικοί πολίτες θα είναι σε θέση να ανταποκρίνονται επαρκώς και µε κριτικά αντανακλαστικά στις διαρκώς µεταβαλλόµενες κοινωνικές συνθήκες. Ο γραµµατισµός αναφέρεται στην ακρόαση, στην οµιλία, στην ανάγνωση, στη γραφή και στην κριτική σκέψη, ενώ εµπεριέχει τη γνώση που καθιστά ικανό το άτοµο να κατανοεί και να χρησιµοποιεί την κατάλληλη γλώσσα σε διαφορετικές κοινωνικές περιστάσεις. Για τη σηµερινή κοινωνία της πληροφορίας στόχος είναι ένας γραµµατισµός που θα επιτρέπει στους ανθρώπους να χρησιµοποιούν τη γλώσσα, για να ενδυναµώσουν την ικανότητά τους να σκέφτονται, να δηµιουργούν και να αµφισβητούν, ώστε να συµµετέχουν αποτελεσµατικά στην κοινωνία (Baynam, 2002:20). Συγκεκριµένα, η θεωρητική προσέγγιση της «προσωπικής ανάπτυξης» (personal growth) (Freebody et al., 1997) αντιλαµβάνεται τον γραµµατισµό ως ικανότητα γνώσης της γλώσσας, που αφορά την κατανόηση του γραπτού λόγου και στοχεύει στην ανάπτυξη του ατόµου (Sloan, 1991:21). Από την άλλη, όσον αφορά την κειµενοκεντρική προσέγγιση (genre-based literacy pedagogy) (Martin, 1999) γραµµατισµός σηµαίνει ικανότητα χρήσης της γλώσσας για την παραγωγή νοήµατος (Hasan, 1996:154). Σε αντιστοιχία µε τις δύο αντιλήψεις για τον γραµµατισµό, έχουµε και δύο αντιλήψεις για τον κριτικό γραµµατισµό. Από αυτές η πρώτη αντιλαµβάνεται τον κριτικό γραµµατισµό ως τη γνωστική ικανότητα του ατόµου να κατανοεί τον γραπτό λόγο σε τέτοιο βάθος, ώστε να είναι σε θέση να εντοπίζει τις λανθάνουσες παραδοχές ενός κειµένου, τις προθέσεις του συγγραφέα και να αναδεικνύει τις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, που διακρίνονται στο εκάστοτε κείµενο. Αντίθετα, η δεύτερη προσέγγιση θεωρεί τον κριτικό γραµµατισµό ως την ικανότητα του αναγνώστη-πολίτη να αναλύει και να αποδοµεί κριτικά ένα κείµενο σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις λειτουργίες του, για να αναδειχθούν οι αξίες, οι ιδεολογίες και οι κοινωνικές πρακτικές που προβάλλονται, υπολανθάνονται ή αποσιωπούνται (Ματσαγγούρας, 2007:156). Έτσι, λοιπόν, ο κριτικός γραµµατισµός αφορά στην ευαισθητοποίηση των ατόµων στους τρόπους µε τους οποίους διαµορφώνονται τα κείµενα από τους δηµιουργούς τους, ώστε να µεταδώσουν συγκεκριµένα µηνύµατα. Γι αυτό, ο κριτικός γραµµατισµός διερευνά τους σκοπούς που αυτά υπηρετούν (Παπαδοπούλου, 2011). Αυτό σηµαίνει ότι εµπλέκει τον αναγνώστη σε συστηµατικές διαδικασίες αποδόµησης και αναδόµησης του κειµένου, για να επιδείξει, µεταξύ των άλλων, τον τρόπο µε τον οποίο το κείµενο τοποθετεί τον αναγνώστη του στα πράγµατα,

10 τα στοιχεία που προβάλλει και την οπτική από την οποία τα προβάλλει, καθώς και τα στοιχεία που αποσιωπά, αλλά και τις αιτίες για τις οποίες τα αποσιωπά. Έτσι, ο αναγνώστης συνειδητοποιεί τις σχέσεις µεταξύ γλώσσας, γνώσης, ιδεολογίας και εξουσίας, καθώς και τις προσωπικές του σχέσεις απέναντι σε αυτά (Θεοδωροπούλου, 2003:108). Κατά συνέπεια, ο κριτικός γραµµατισµός αποτελεί µία µορφή διδασκαλίας και µάθησης, που στόχο έχει να ερµηνεύσει τον τρόπο µε τον οποίο λειτουργούν τα κείµενα, να επισηµάνει τα µέσα µε τα οποία κατασκευάζουν και αναπαριστούν την πραγµατικότητα, καθώς και να εµπλέξει τους µαθητές ενεργά στην κριτική των κειµένων και στην αναδόµηση της πραγµατικότητας (Luke, 2000:450). Έτσι, σε διδακτικό επίπεδο οι µαθητές µπορούν να καλλιεργήσουν την ικανότητα να αντιλαµβάνονται τον τρόπο µε τον οποίο τα κείµενα συµβάλλουν στην ανάπτυξη της αυτοαντίληψης και της κοσµοαντίληψης µέσα από τις αναπαραστάσεις που επιλέγουν και προβάλλουν, ενώ παράλληλα µπορούν να εξασκήσουν την ικανότητα να χρησιµοποιούν τον λόγο, για να ανασυγκροτήσουν αυτές τις αντιλήψεις. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, οι µαθητές θα πρέπει να συµµετέχουν σε µία διαδικασία διαλογικής συζήτησης και διαπραγµάτευσης µε το κείµενο, ώστε να καλλιεργήσουν την ικανότητα χρήσης του λόγου, προκειµένου να αµφισβητήσουν ό,τι προβάλλεται ως κανονικό και ουδέτερο και να αντιπροτείνουν εναλλακτικές µορφές κοινωνικής πραγµατικότητας (Ματσαγγούρας, 2007:157). Ειδικότερα, ο κριτικός γραµµατισµός αφορά σε όλα τα κείµενα, όλων των σχολικών µαθηµάτων τόσο της Πρωτοβάθµιας όσο και της Δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Όµως, τα κείµενα της Λογοτεχνίας προσφέρονται κατεξοχήν για την ανάπτυξη του κριτικού γραµµατισµού, καθώς πραγµατεύοναι κυρίως κοινωνικά θέµατα, τα οποία εγείρουν ζητήµατα αξιών και ιδεολογίας, ώστε να ασκήσουν τις κριτικές δεξιότητες των µαθητών και να διαµορφώσουν στάσεις αµφισβήτησης και αντιπαράθεσης. Επιπλέον, η πρόκριση της Λογοτεχνίας εξηγείται και από το γεγονός ότι τα κείµενά της προσφέρονται για κριτική ανάλυση, αντικείµενο της οποίας αποτελούν οι πρόδηλες και οι λανθάνουσες προθέσεις του συγγραφέα, καθώς και ο τρόπος επιλογής, οργάνωσης και παρουσίασης των ιδεών του. Αυτά τα στοιχεία καλείται ο αναγνώστης να αποκωδικοποιήσει µέσω της ερµηνείας και της κριτικής στάσης του (Otten, 1997:408). Ειδικά στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση, στην ίδια τη σχέση µας µε τη λογοτεχνία ανακαλύπτουµε έναν κώδικα συµπεριφοράς, έναν ηθικό κανόνα επικοινωνίας και συνδιαλλαγής µε τον πολιτισµικό Άλλο (Π.Σ. Α Λυκείου,

11 2011:21072). Κύριο µέληµα µίας κριτικής προσέγγισης είναι η ανασύσταση της σχολικής τάξης ως κριτικής δηµόσιας σφαίρας, ως χώρου δηλαδή ανάπτυξης εκείνου του κριτικού διαλόγου γύρω από τους θεµελιακούς όρους και τις συνθήκες του ευρύτερου πολιτισµικού και κοινωνικού περιβάλλοντος (Πρόγραµµα Σπουδών Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, 2011). Συνακόλουθα, το µάθηµα της Νεοελληνικής Γλώσσας µπορεί να αποτελέσει πρόσφορο πεδίο ανάπτυξης του κριτικού γραµµατισµού, µε στόχο να αναδείξει τον τρόπο µε τον οποίο γλωσσικά στοιχεία και γλωσσικές χρήσεις προβάλλουν σχέσεις εξουσίας και ιδεολογίες, που οι άνθρωποι δεν αντιλαµβάνονται (Χατζησαββίδης, 2011). Η γλώσσα αποτελεί το βασικό όργανο επικοινωνίας και οι µαθητές, µέσω της κατάκτησής της, αναπτύσσονται διανοητικά, συναισθηµατικά και κοινωνικά. Συνιστά τον βασικό φορέα της έκφρασης και του πολιτισµού κάθε λαού αλλά και της ιδιαιτερότητάς του. Όµως, ο πρωτεύων ρόλος της γλώσσας στη Μέση εκπαίδευση αφορά στην κατανόηση των ποικίλων µορφών προφορικού και γραπτού λόγου και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει για αποτελεσµατική επικοινωνία, ώστε ο µέλλων πολίτης να µπορεί να συµµετέχει στα κοινά είτε ως ποµπός είτε ως δέκτης του λόγου µε κριτική και υπεύθυνη στάση. Έτσι, ο κριτικός γραµµατισµός αποτελεί ένα πρόγραµµα µε το οποίο µπορούµε να οργανώσουµε και να διδάξουµε τη γλώσσα, µε στόχο να συνδέσουµε το πώς µέσα από τη γλώσσα µεταδίδουµε ή αµφισβητούµε νοήµατα που κυριαρχούν στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Ο κριτικός γραµµατισµός προτείνει τρόπους επεξεργασίας αυθεντικών κειµένων, δίνοντας έµφαση στο πώς τα κείµενα λειτουργούν σε σχέση µε την κοινωνική πραγµατικότητα, δηλαδή τι ιδεολογικές θέσεις µεταδίδουν, τι υπονοούν κ.λ.π. (Χατζησαββίδης, 2012). Πιο συγκεκριµένα, η γλώσσα είναι µία ιδιαίτερα σηµαντική διάσταση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων τόσο από τη θεωρητική όσο και από την πρακτική σκοπιά της εκπαιδευτικής παρέµβασης. Η διάκριση των «µορφωσιογενών» από τα «µη µορφωσιογενή» περιβάλλοντα συνδέεται στενά µε τις γλωσσικές διαφορές που διαπιστώνονται ανάµεσα στα κοινωνικά στρώµατα ( Κελπανίδης 2002:353). Η εφαρµογή του κριτικού γραµµατισµού καλείται να λειτουργήσει αντισταθµιστικά, να αµφισβητήσει τη ρυθµιστική προσέγγιση της γλώσσας που διαµορφώνει γλωσσικά πρότυπα και επιζητεί να τα επιβάλλει, θεωρεί σωστό ό,τι συµµορφώνεται µε τα πρότυπα, ενώ χαρακτηρίζει λάθος κάθε παρέκκλιση από αυτά (Χαραλαµπόπουλος & Χατζησαββίδης, 1997:61).

12 2. Η Διδακτική εφαρµογή στη Λογοτεχνία Το πρόγραµµα του κριτικού γραµµατισµού πραγµατοποιήθηκε µε την υλοποίηση ενός σχεδίου εργασίας µε θέµα «κοινωνικές ανισότητες», το οποίο αναπτύχθηκε µε τη διαθεµατική προσέγγιση της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και της Νεοελληνικής Γλώσσας, σύµφωνα µε το νέο Πρόγραµµα Σπουδών της Α Λυκείου. Η διδακτική πρόταση εφαρµόστηκε από τον Νοέµβριο έως τον Δεκέµβριο του 2012 σε ένα τµήµα Α Λυκείου ενός δηµοσίου σχολείου της Θεσσαλονίκης. Η µεθοδολογική προσέγγιση του θέµατος βασίζεται στην παιδαγωγική µέθοδο του σχεδίου εργασίας (project), η επιλογή της οποίας έγινε γιατί είναι µαθητοκεντρική, καλλιεργεί τη συνεργασία, την οµαδικότητα και προσφέρει δυνατότητα συµµετοχής και κινητοποίησης στους αδύνατους µαθητές, συµβάλλοντας στην εξάλειψη των ανισοτήτων µέσα σε µία σχολική τάξη. Επιπλέον, µπορεί να διευκολύνει τη διαφοροποιηµένη διδασκαλία και την εναρµόνιση πολλών και διαφορετικών αναγκών, επιπέδων και «γλωσσών», ενώ δίνει τη δυνατότητα στους µαθητές να εκφράζουν ελεύθερα και ισότιµα τη γνώµη τους, συµβάλλει στην αποδοχή της ετερότητας και αναπτύσσει την κριτική σκέψη. Η πρωτοβουλία για την επιλογή του θέµατος ανήκει στους µαθητές. Με τη µέθοδο της ιδεοθύελλας η εκπαιδευτικός προέτρεψε τους µαθητές να επιλέξουν ένα θέµα που να εξυπηρετεί τους στόχους του µαθήµατος της Λογοτεχνίας και να ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντά τους. Οι µαθητές εκφράστηκαν ελεύθερα, κατέθεσαν ιδέες, προβληµατισµούς και σκέψεις σχετικά µε τα θέµατα που τους απασχολούν και µε βάση τα επικρατέστερα και πιο δηµοφιλή κατέληξαν στην επιλογή του λογοτεχνικού κειµένου «Η Τιµή και το Χρήµα» του Κ. Θεοτόκη, το οποίο προτείνεται και από το Πρόγραµµα Σπουδών του µαθήµατος της Λογοτεχνίας. Στη συνέχεια οι µαθητές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά µε τα κίνητρα επιλογής του κειµένου, αναφέροντας ότι ταυτίζουν πολλά από τα θέµατα που τους ενδιαφέρουν µε τα θέµατα που θίγει ο συγγραφέας στη σηµείωση της εισαγωγής του έργου του: «ο συγγραφέας, επηρεασµένος από τις σοσιαλιστικές του ιδέες, προσπαθεί να δείξει ότι µε το κοινωνικό σύστηµα που ισχύει, το χρήµα και το συµφέρον αλλοιώνουν τον χαρακτήρα των ανθρώπων και κατευθύνουν τις πράξεις τους Καυτηριάζει, σατιρίζοντας τα πολιτικά συστήµατα της τότε εποχής, το κυρίαρχο ρουσφετολόι, την πρόοδο του συστηµατικού λαθρεµπορίου στις κερκυραϊκές ακτές και την εξαχρείωση του εκλογέα. Ανάµεσα σε όλη αυτή την κίνηση πλέκεται το τρυφερό ειδύλλιο της Ρήνης και του Αντρέα, που η

13 χρηµατική ανάγκη το παρακολουθεί για να το χτυπήσει θανάσιµα. Έτσι, ο συγγραφέας, αφού µας αποδείξει πόσο κυρίαρχα, πόσο τυραννικά το χρήµα επιβάλλεται και στα δυνατότερα και αγνότερα αισθήµατά µας, βάζει στο στόµα της Ρήνης τον ύµνο της αγάπης, ανώτερης από όλα τα άλλα συναισθήµατα, µε µια φράση λιτή, χωρίς καµιά παράχορδη, επιδεικτική κραυγή, και που λιτότερη γίνεται στο στόµα της κοπέλας του λαού: «Με τα τάλαρα δεν αγοράζεις την αγάπη», λέει η Ρήνη του Αντρέα («Νέα Εστία» Α 1927, τεύχ. 7 και 8, και Εκδ. «Κείµενα» Η Τιµή και το Χρήµα:121). Καταλήγουν, λοιπόν, ότι θα επεξεργαστούν το κείµενο, όπου θίγονται τα θέµατα των ταξικών διαφορών, των κοινωνικών ανισοτήτων και αδικιών που αυτές προκαλούν, και της προσωπικής ευθύνης των ανθρώπων για την υπέρβασή τους. 2.1 Ερωτήµατα ανάλυσης Αρχικά, οι οµάδες έκαναν ανάγνωση του κειµένου και η καθεµία ανέλαβε να διατυπώσει ερωτήσεις µε βάση διαφορετικούς τοµείς ανάλυσης του κειµένου, που σχετίζονται µε το υπό εξέταση θέµα. Οι τοµείς αυτοί αφορούν το πλαίσιο του αφηγηµατικού κειµένου, τους χαρακτήρες και τις σχέσεις των ηρώων, την προβληµατοποίηση του περιεχοµένου, τους συγκρουόµενους κώδικες συµπεριφοράς, την προβαλλόµενη άποψη και το πρόσωπο του συγγραφέα (Ματσαγγούρας, 2007: ). Βασικός σκοπός των ερωτηµάτων είναι η κατανόηση του ιδεολογικού ρόλου του κειµένου, ενώ ειδικότεροι στόχοι είναι η ανάπτυξη στάσεων αµφισβήτησης και δεξιοτήτων κοινωνικής δράσης, η αποδόµηση του κειµένου, η πρόταση εναλλακτικής προσέγγισης και ο εντοπισµός της οπτικής µέσα από την οποία παρουσιάζεται η ιστορία. Διατυπώθηκαν τα παρακάτω ερωτήµατα: Πλαίσιο αφηγηµατικού κειµένου α. Ποιο είναι το κοινωνικο-πολιτιστικό πλαίσιο της δηµιουργίας του κειµένου; β. Ποιο είναι το χωροχρονικό πλαίσιο εξέλιξης της υπόθεσης του κειµένου; γ. Ποιο είναι το επιφανειακό και ποιο το βαθύτερο θέµα που θίγει το κείµενο; δ. Ποια είναι η κεντρική ιδέα που προβάλλει το κείµενο και πώς πείθει τον αναγνώστη γι αυτή; Χαρακτήρες και σχέσεις ηρώων α. Ποιος ο ρόλος της κεντρικής ηρωίδας; β. Ποιες οι προσδοκίες της κοινωνίας από τη γυναίκα; γ. Η ηρωίδα αναλαµβάνει τον ρόλο που της αναθέτουν οι άλλοι; δ. Υπάρχει εξέλιξη των χαρακτήρων, αλλάζουν, προς τα πού και γιατί;

14 ε. Με ποιον ήρωα συµφωνείς, ποιον συµπαθείς, ποιον απορρίπτεις και γιατί; στ. Ποιος ο ρόλος της αυτονοµίας στις πράξεις των ηρώων; ζ. Ποια η στάση του κάθε ήρωα απέναντι στην κοινωνική του τάξη; Προβληµατοποίηση περιεχοµένου α. Ποια στερεότυπα προβάλλονται για άτοµα και οµάδες; β. Ποιες οι ανεπιθύµητες επιπτώσεις πράξεων ή επιλογών; γ. Πού και πώς αξιοποιεί ο συγγραφέας την αβεβαιότητα, τη βεβαιότητα και την αυθεντία; δ. Ποια τα κενά και οι αποσιωπήσεις δεδοµένων και γιατί; Συγκρουόµενοι κώδικες συµπεριφοράς α. Ποια µικρο-συµφέροντα συγκρούονται και σε ποια µακρο-συµφέροντα ανάγονται; β. Ποιες από τις συγκρουόµενες απόψεις προβάλλονται και ποιες αποσιωπώνται; γ. Ποιες οι συγκρούσεις των ηρώων µε την κοινωνική πραγµατικότητα; Ποιος αντιστέκεται και ποιος όχι; δ. Ποιες διακρίσεις γίνονται και µε ποιο κριτήριο; Προβαλλόµενη άποψη α. Ποια εικόνα της πραγµατικότητας κατασκευάζει και προβάλλει το κείµενο; β. Ποιες οι αναλογίες του θέµατος σήµερα; γ. Ποιοι εναλλακτικοί τρόποι δράσης των ηρώων είναι δυνατοί; Ο συγγραφέας α. Είναι δυνατή η διάκριση µεταξύ της «υποκειµενικής» άποψης των ηρώων και της «αντικειµενικής» του συγγραφέα; β. Ποια η ιδεολογία του συγγραφέα; Μετά τη διατύπωση των ερωτήσεων, οι οµάδες των µαθητών συσκέπτονται, ανταλλάσσουν απόψεις για τις πρακτικές που θα τους οδηγήσουν στην απάντηση των ερωτήσεων και παρουσιάζουν τις απαντήσεις τους στην ολοµέλεια της τάξης. 2.2 Αγώνας λόγων Η εκπαιδευτικός, ακολουθώντας την παιδαγωγική πρακτική της µαιευτικής µεθόδου, έθεσε υπό αµφισβήτηση τις γνώµες των µαθητών, που αφορούν τη στάση των δύο βασικών ηρώων, της Ρήνης και του Αντρέα. Τα ερωτήµατα και η αµφισβήτηση της εκπαιδευτικού οδήγησαν δύο οµάδες στην απόφαση να διεξαχθεί «αγώνας λόγων» (debate ) µεταξύ της οµάδας που υποστηρίζει τη στάση του Αντρέα και εκείνης που την καταδικάζει. Τα µέλη της κάθε οµάδας οργάνωσαν επιχειρηµατολογία υπεράσπισης ή

15 καταδίκης και ο γραµµατέας της κάθε οµάδας την παρουσίασε. Έτσι, αναπτύσσεται η ικανότητα αντίστασης σε κάθε διάβηµα µεταµφίεσης του νοήµατος και, ταυτόχρονα, αποκαλύπτεται το αξιακό υπόστρωµα και το πολιτικό ασυνείδητο του κειµένου. 2.3 Δραµατοποίηση / Θέατρο Καταπιεσµένου Στη συνέχεια, µία οµάδα αποφάσισε να δραµατοποιήσει τον ρόλο του Αντρέα µε τέτοιο τρόπο, ώστε να έρχεται σε ρήξη µε την κοινωνική του τάξη και τα στερεότυπά της. Η τάξη οργανώθηκε σε ηµικυκλική διάταξη για να µοιάζει µε τις εξέδρες θεάτρου. Οι υπόλοιπες οµάδες έλαβαν θέσεις ως κοινό και βρίσκονταν σε ετοιµότητα για να παρέµβουν. Επιλέχθηκε ο πρωταγωνιστής-καταπιεζόµενος, ο οποίος υποδύθηκε τον ρόλο του Αντρέα, και µία µαθήτρια για τον αντίστοιχο της Ρήνης. Ο πρωταγωνιστής αρχίζει να περιγράφει την προβληµατική κατάσταση που βιώνει ως απόρροια των κοινωνικο-οικονοµικών συνθηκών της εποχής και καταλήγει σε µία αδιέξοδη κατάσταση. Η Ρήνη προσπαθεί να τον πείσει για τη δύναµη της αγάπης, η οποία µπορεί να ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες. Ωστόσο, ο πρωταγωνιστής δείχνει να έχει διαφορετική άποψη. Η σχέση του µε τη Ρήνη φαίνεται να πληγώνεται θανάσιµα. Στο σηµείο αυτό ζητείται η συνδροµή του κοινού. Με την προτροπή του «µεσολαβητή» (εκπαιδευτικού) η ιστορία ξαναπαίζεται από την αρχή και αυτή τη φορά οι θεατές/ µαθητές έχουν το δικαίωµα να διακόψουν τον πρωταγωνιστή ή την ηρωίδα, φωνάζοντας «στοπ» σε περίπτωση που δεν συµφωνούν µε τις επιλογές τους. Μπορούν σε αυτό το σηµείο να προτείνουν µία λύση, µία άλλη επιλογή συµπεριφοράς, η οποία θα άρει την προβληµατική κατάσταση και θα αποκαταστήσει την αδικία. Τότε οι ηθοποιοί συνεχίζουν και ο πρωταγωνιστής-καταπιεζόµενος προσπαθεί να ερµηνεύσει τον ρόλο του σύµφωνα µε τις προτάσεις των θεατών (Γραµµατάς, 2011). Μετά τη δραµατοποίηση, ακολούθησαν συζητήσεις και διαφωνίες µεταξύ των µαθητών µε επίκεντρο τη θεατρική πράξη, η οποία αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσµατική για τη λύση της προβληµατικής κατάστασης και την «αποτίναξη της καταπίεσης» του πρωταγωνιστή. 3. Η Διδακτική εφαρµογή στη Νεοελληνική Γλώσσα Μέσα από τη διδασκαλία του µαθήµατος της Νεοελληνικής Γλώσσας επιδιώκεται να καλλιεργηθεί ο τοµέας των αξιών, της κριτικής και της στάσης απέναντι

16 στην κοινωνία και στον κόσµο τόσο στις διάφορες διαστάσεις του όσο και στις διάφορες κοινωνικές τάσεις και οπτικές. Για τον λόγο αυτό οι στόχοι διακρίνονται σε καθαρά γλωσσικούς και σε αξιακούς. Με τους γλωσσικούς στόχους οι µαθητές επιδιώκεται: α) να κατανοούν, να κρίνουν και να παράγουν µε επάρκεια κείµενα σε ευρεία έκταση κοινωνικών πρακτικών και περιστάσεων, β) να κατανοούν ότι τα κείµενα είναι έτσι δοµηµένα, ώστε να ανταποκρίνονται σε συγκεκριµένες κοινωνικές περιστάσεις, ενώ η δοµή τους εξασφαλίζεται µε τις κατάλληλες γλωσσικές επιλογές σε γλωσσικό (συνοχή) και νοηµατικό επίπεδο (συνεκτικότητα), γ) να εντοπίζουν τις διαφορές µεταξύ προφορικού, γραπτού, υβριδικού και πολυτροπικού λόγου και να µπορούν να τις χρησιµοποιούν στον λόγο τους. Παράλληλα, µε τους αξιακούς στόχους επιδιώκεται οι µαθητές: α) να είναι σε θέση να εκτιµούν τη γλώσσα των άλλων ως ισότιµη, β) να χειρίζονται τον λόγο µε δηµοκρατικό τρόπο και να εκφράζουν µε παρρησία τις προσωπικές τους απόψεις, γ) να µπορούν να αντιστέκονται µε τον λόγο σε κάθε µορφή εξουσιαστικού αυθαίρετου λόγου, δ) να κατανοούν ότι τα νέα µέσα επικοινωνίας αποτελούν εγγενές στοιχείο της σύγχρονης κοινωνικής, οικονοµικής και πολιτισµικής πραγµατικότητας, στο πλαίσιο των οποίων πρέπει να γίνονται αντιληπτές οι κειµενικές πρακτικές που αναπτύσσονται σε αυτά (Πρόγραµµα Σπουδών, 2011). Στην κατεύθυνση αυτή το κείµενο αντιµετωπίζεται σε τέσσερα επίπεδα: α) ως πλαισιωµένη δοµή, δηλαδή ως ενότητα που αποκτά νόηµα ενταγµένη σε επικοινωνιακό πλαίσιο, β) ως γλωσσική και νοηµατική δοµή, δηλαδή ως ενότητα µε νοηµατική συνέχεια, που αναπαριστά ένα θέµα µέσα από διάφορα γλωσσικά στοιχεία, γ) ως κοινωνική πράξη, σύµφωνα µε την οποία το κείµενο εκλαµβάνεται ως τρόπος διαπραγµάτευσης κοινωνικών σχέσεων, ως µέσο δόµησης ταυτοτήτων και ως δείκτης κυρίαρχων ή µη ιδεολογιών, και δ) ως αντικείµενο αξιολόγησης (Χατζησαββίδης, 2011). Αρχικά, η κάθε οµάδα µαθητών αναζήτησε κείµενα προφορικού, γραπτού και πολυτροπικού λόγου στο διαδίκτυο και στο σχολικό βιβλίο της Έκφρασης- Εκθεσης µε κριτήριο την επαγγελµατική ιδιότητα του γράφοντα ή οµιλούντα και µε περιεχόµενο τις απόψεις του για το αν είναι ευχαριστηµένος από την κοινωνική και οικονοµική του κατάσταση π.χ. ενός καθηγητή, ενός γιατρού, ενός εργάτη, ενός αστυνοµικού. Οι οµάδες χρησιµοποίησαν συνεντεύξεις διαφόρων επαγγελµατιών και εντόπισαν γλωσσικές διαφορές στην εκφορά του λόγου τους. Η εκπαιδευτικός παρακίνησε τους µαθητές να διακρίνουν τους όρους-κλειδιά που εµπλέκονται στο θέµα, να καταγράψουν τα γλωσσικά µέσα που σχετίζονται µε το θέµα των συνεντεύξεων και να συγκρίνουν τα

17 γλωσσικά χαρακτηριστικά του κάθε επαγγελµατία. Έτσι, οι µαθητές διαπίστωσαν ότι ο λόγος, προφορικός, γραπτός και πολυτροπικός, δεν είναι άσχετος µε τη µόρφωση, την κοινωνική τάξη, το επάγγελµα, την καταγωγή. Η διαπίστωση αυτή προκάλεσε στους µαθητές την περιέργεια να γνωρίσουν τη ζωντανή γλωσσική επικοινωνία κάποιων συµµαθητών τους που ζουν σε µία θεωρούµενη υποβαθµισµένη, λαϊκή περιοχή της πόλης τους. Ακολούθησε η επίσκεψη σε σχολείο της περιοχής, κατά την οποία οι µαθητές παρατήρησαν τα γλωσσικά χαρακτηριστικά της προφορικής επικοινωνίας, που χρησιµοποιούν οι συνοµήλικοί τους, αλλά και την ενδυµασία τους, τη συµπεριφορά τους, τα ενδιαφέροντά τους. Στη συνέχεια, στη σχολική τάξη όλοι οι µαθητές µετασχηµάτισαν τον προφορικό λόγο σε προσχεδιασµένο γραπτό, µετατρέποντας σε συνεχές κείµενο τις σηµειώσεις τους από την επίσκεψη. Κατά την παρουσίαση των κειµένων, οι µαθητές επισήµαναν διαφορές και αντιθέσεις στον τρόπο µε τον οποίο βίωσε ο καθένας ξεχωριστά την επίσκεψη. Έτσι, ανέπτυξαν προφορικό λόγο µε τη µορφή συζήτησης «στρογγυλής τραπέζης» µε θέµα «γλώσσα και ταξικές διαφορές». Μετά τη διεξαγωγή της διαλογικής συζήτησης, η εκπαιδευτικός δίνει στους µαθητές το ερώτηµα «ποιος ευθύνεται για την αντίληψη ότι οι µαθητές που επισκέφτηκαν θεωρούνται υποβαθµισµένοι;». Με αυτά τα στοιχεία κάθε οµάδα παράγει ένα κείµενο στο επικοινωνιακό πλαίσιο του δοκιµίου µε τη δοµή και την οργάνωση της αιτιολόγησης. Επιπλέον, σηµαντικό ρόλο στην καλλιέργεια του κριτικού γραµµατισµού µπορούν να διαδραµατίσουν οι ταινίες ως µορφή δηµόσιας παιδαγωγικής. Συνδυάζουν τη διασκέδαση και την πολιτική, ενώ παίζουν ξεχωριστό ρόλο στο να θέτουν συγκεκριµένες ιδεολογίες και αξίες σε δηµόσια συζήτηση. Επίσης, παρέχουν έναν παιδαγωγικό χώρο που διευρύνει την «πιθανότητα της ερµηνείας ως επέµβαση». Κεντρικός σκοπός για την παιδαγωγική των αναπαραστάσεων είναι το να παρέχεται η ευκαιρία στους µαθητές να αποδοµούν τη µυθική αντίληψη ότι τα κείµενα, οι ήχοι και οι εικόνες απλά εκφράζουν την πραγµατικότητα (Giroux, 1994:47). Γι αυτό, λοιπόν, η κάθε οµάδα παρακολουθεί µία διαφορετική ελληνική κινηµατογραφική ταινία µε περιεχόµενο που εστιάζεται στις διαφορές των κοινωνικών τάξεων, όπως παρουσιάζονται στις ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του Η αναπαραγωγή και στήριξη της κυρίαρχης ιδεολογίας αποτυπώνεται στην πλειοψηφία της κινηµατογραφικής παραγωγής. Οι µαθητές συντάσσουν µία κριτική του έργου τέχνης, αξιοποιώντας τη γλώσσα των πρωταγωνιστών. Ανακαλύπτουν ότι τα φτωχά παιδιά των

18 ταινιών τούς προκάλεσαν το αίσθηµα της νοσταλγίας και της έντονης λύπης, σε µερικές περιπτώσεις µέχρι δακρύων, καθώς εµφανίζονται να αντιµετωπίζουν στην καθηµερινή τους ζωή ανέχεια, φτώχια, κρύο κ.λ.π., αλλά καταφέρνουν να τα ξεπεράσουν, να πετύχουν τους στόχους τους και να ανέλθουν οικονοµικά, να αλλάξουν δηλαδή κοινωνική τάξη. Στην πραγµατικότητα, όµως, η κοινωνική αναπαραγωγή οδηγεί τα παιδιά των αστών να παραµένουν αστοί και τα παιδιά των κατώτερων κοινωνικών τάξεων να παραµένουν κατώτερα (Μακρίδη, 2010). Η οµάδα που παρακολούθησε την ταινία «Ο ανήφορος» διατύπωσε συνειρµικές αναφορές µε το µυθιστόρηµα του Κ. Θεοτόκη «Η Τιµή και το Χρήµα», καθώς η ηρωίδα της ταινίας θέλει να λύσει τα οικονοµικά της προβλήµατα µέσα από έναν πλούσιο γάµο. Έτσι, οι µαθητές συγκρίνουν τα δύο έργα τέχνης -λογοτεχνικό και κινηµατογραφικό και διαπιστώνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των δύο τρόπων επικοινωνίας, όπως είναι το λεξιλόγιο, η έκφραση, το ύφος. Στο σχολικό βιβλίο υπάρχουν εκφράσεις και κείµενα που αντιπροσωπεύουν γεωγραφικές, γλωσσικές ποικιλίες, στις οποίες οι µαθητές αντιδρούν ειρωνικά ή χιουµοριστικά. Ο εκπαιδευτικός τους προτείνει να συνοµιλήσουν µε τους γονείς ή µε τους παππούδες τους και να εντοπίσουν ιδιαιτερότητες, κατά τη χρήση της γλώσσας, που συνδέονται µε κάποιο ιδίωµα ή διάλεκτο. Τα αποτελέσµατα της έρευνάς τους παρουσιάζονται στην τάξη και οι µαθητές συνειδητοποιούν ότι οι διάλεκτοι και τα ιδιώµατα συνθέτουν την Κοινή Νεοελληνική και την τροφοδοτούν µε γλωσσικό υλικό. Έτσι, προβληµατίζονται για την τάση της κυρίαρχης αστικής τάξης να περιφρονεί ιδιώµατα και διαλέκτους και δηµιουργείται το κλίµα, ώστε οι µαθητές που έχουν µητρική γλώσσα κάποιο ιδίωµα ή διάλεκτο να µην αισθάνονται ότι µιλούν µία «υποδεέστερη» γλώσσα. Στη συνέχεια, οι µαθητές αναζητούν στις εφηµερίδες ή στο διαδίκτυο άρθρα, προκειµένου να γνωρίσουν τα χαρακτηριστικά της δηµοσιογραφικής γλώσσας και να αναπτύξουν κριτική στάση απέναντι στα µέσα µαζικής ενηµέρωσης. Επεξεργάζονται τα κείµενα διερευνώντας ποιος γράφει, για ποιον, µε ποιο σκοπό και ποια γλωσσικά µέσα χρησιµοποιεί. Εξασκούνται να διακρίνουν το γεγονός από το σχόλιο σε µία είδηση και εξοικειώνονται µε την αποκωδικοποίηση και την ερµηνεία των πληροφοριών τις οποίες δέχονται από τον Τύπο. Επιδίδονται σε συλλογή αποκοµµάτων εφηµερίδων που αναρτώνται στον πίνακα ανακοινώσεων της τάξης, ώστε να υπάρχει ενηµέρωση όλων των µαθητών σχετικά µε τα θέµατα που εµπίπτουν στα ενδιαφέροντά τους. Γίνονται οι ίδιοι ποµποί µετάδοσης ειδήσεων, αφού αναλαµβάνουν να γράψουν, µε ακρίβεια και

19 αντικειµενικότητα, µία είδηση σχετικά µε την επίσκεψή τους στην υποβαθµισµένη περιοχή, αποφεύγοντας τη σύγχυση ανάµεσα στο γεγονός και στο σχόλιο, σύγχυση που µπορεί να παραπλανήσει τον δέκτη του µηνύµατος. Στη συνέχεια, δηµοσιεύουν τις ειδήσεις στην ιστοσελίδα του σχολείου. 4. Συµπεράσµατα Ο σχεδιασµός της παρούσας διδακτικής εφαρµογής ολοκληρώθηκε µε την αυτοαξιολόγηση και ετεροαξιολόγηση των µαθητών, καθώς και µε την αξιολόγηση µε τη χρήση φύλλων παρατήρησης. Οι µαθητές δήλωσαν τη θετική ανταπόκρισή τους στις δραστηριότητες του σχεδίου εργασίας και διαφάνηκε ότι λειτούργησαν µέσα σε ένα περιβάλλον «αυθεντικής» διδασκαλίας, συµµετέχοντας στη µαθησιακή διαδικασία µέσα από δραστηριότητες που προωθούσαν τη συνεργατική και ανακαλυπτική µάθηση. Συγκεκριµένα, ο «αγώνας λόγων» και η συζήτηση «στρογγυλής τραπέζης» παρείχαν στους µαθητές τη δυνατότητα να αναπτύξουν επιχειρήµατα και λογικούς συλλογισµούς, καθώς και να εµβαθύνουν στο υπό εξέταση θέµα µε την επεξεργασία των διληµµατικών καταστάσεων του λογοτεχνικού κειµένου. Επιπλέον, µε τη δράση της δραµατοποίησης οι µαθητές υποδύθηκαν ρόλους, αναπτύσσοντας τη στρατηγική επίλυσης διαπροσωπικών προβληµάτων και την ενσυναίσθηση. Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες ευνοείται η προώθηση και καλλιέργεια της δηµιουργικής και κριτικής σκέψης. Επίσης, στα θετικά της όλης παρέµβασης συγκαταλέγεται η καλλιέργεια δεξιοτήτων παραγωγής λόγου σε τοµείς της σύγχρονης τεχνολογίας, αλλά και η ανάπτυξη της ικανότητας των παιδιών να συλλέγουν «ακατέργαστες» πληροφορίες, τις οποίες µετέτρεψαν κριτικά και δηµιουργικά σε πραγµατικές γνώσεις. Παράλληλα, η διδακτική παρέµβαση συνέβαλε στην κατανόηση της κοινωνικής και ιδεολογικής διάστασης της γλώσσας, στη σύνδεση κειµενικών ειδών και κοινωνικών περιστάσεων και στη διεύρυνση της δηµιουργικότητας µέσα από την εµπλοκή των µαθητών µε ποικίλες γλωσσικές πρακτικές. Καταληκτικά, οι επιδράσεις της διδακτικής πρότασης διαφάνηκαν στη θετική στάση των µαθητών να εντοπίζουν τις «αδικίες» του σχολικού και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος και να προσπαθούν να τις κατανοήσουν. Βιβλιογραφία Baynham, Μ Πρακτικές γραµµατισµού / µετ. Μαρία Αραποπούλου. Αθήνα: Μεταίχµιο.

20 Γραµµατάς, Θ «Το θέατρο των καταπιεσµένων του Augusto Boal: Τόπος αλλαγών και ανταλλαγών στη ζωή και στην τέχνη», ηλ.διευθ.: Θεοδωροπούλου, Ε «Η Ανάγνωση κειµένων: Σχεδίασµα για την Κατασκευή ενός Φιλοσοφικού Παραδείγµατος», Επιστήµες της Αγωγής, 4, σ Freebody, P., Muspratt, S. & Luke, A Construsting critical literacies: teaching and learning textual practice. Cresskill N. J.: Hampton Press. Giroux, H Disturbing pleasures: learning popular culture. New York: Routledge. Hasan, R. & Williams, G Literacy in Society. London: Longman. Κελπανίδης, Μ Κοινωνιολογία της εκπαίδευσης. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Luke, A Critical literacy in Australia: A matter of context and standpoint, Journal of Adolescent and Adult Literacy, 43 (5), p Μακρίδη, Κ «Η εκπαίδευση όπως παρουσιάζεται στον ελληνικό κινηµατογράφο», ηλ.διευθ.: Martin, J. R Mentoring Semiogenesis: Genre-based Literacy Pedagogy, in F. Cristie (ed.), Pedagogy and the Shaping of Consciousness:linguistic and social processes. London: Cassell. Ματσαγγούρας, Η Σχολικός Εγγραµµατισµός: Λειτουργικός, Κριτικός, Επιστηµονικός. Αθήνα: Γρηγόρη. Otten, M Σηµειολογία της Ανάγνωσης. Στο: M. Delcroix, F. Hallyn & C. Angelet (επιµ.), Εισαγωγή στις Σπουδές της Λογοτεχνίας: µέθοδοι του κειµένου / µετ. Ι.Ν. Βασιλαράκης. Αθήνα: Gutenberg. Παπαδοπούλου, Μ «Από τον γραµµατισµό στους πολυγραµµατισµούς», ηλ. διευθ.: Πρόγραµµα Σπουδών Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας της Α Τάξης Γενικού Λυκείου ΦΕΚ 1562, 70001/Γ2/ Αθήνα: Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευµάτων. Sloan, G The child as critic: teaching literature in elementary and middle schools. New York: Teachers College Press. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Οδηγίες για τη διδασκαλία των Φιλολογικών µαθηµάτων στο Ενιαίο Λύκειο. Αθήνα: ΟΕΔΒ. Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Β Τεύχος. Αθήνα: ΙΤΥΕ «Διόφαντος». Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού Έκφραση Έκθεση. Α Τεύχος. Αθήνα: ΙΤΥΕ «Διόφαντος». Χαραλαµπόπουλος, Α. & Σ. Χατζησαββίδης Η Διδασκαλία της λειτουργικής χρήσης της γλώσσας: Θεωρία και Πρακτική εφαρµογή. Θεσσαλονίκη: Κώδικας. Χατζησαββίδης, Σ «Κριτικός γραµµατισµός: Εργαστήρι για το γλωσσικό µάθηµα», ηλ.διευθ.: 2FYliko%2F5.ergastirio_kritikos_grammatismos_glwssiko.pdf

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Για τη διδασκαλία του μαθήματος των Ελληνικών / Νέων Ελληνικών ισχύει το Κείμενο Πολιτικής «Η Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Δημόσιο Σχολείο», 1 η Οκτωβρίου 2013 (βλ.

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

(Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη)

(Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη) Μεθοδολογία ενός μαθήματος αντι ντόπινγκ (Από το βιβλίο: Το Ντόπινγκ στον Αθλητισμό, Γνώση και Πρόληψη, Δρ Νέλλη Αρβανίτη) Η Εκπαίδευση ως θεσμός παραπέμπει στην κοινωνική και μορφωτική λειτουργία. Προωθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα