ΕΠΙΣΗΜΗ ΓΛΩΣΣΑ, ΙΑΛEΚΤΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΣΗΜΗ ΓΛΩΣΣΑ, ΙΑΛEΚΤΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ"

Transcript

1 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός ΕΠΙΣΗΜΗ ΓΛΩΣΣΑ, ΙΑΛEΚΤΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ Θεοδώρα Σεργίδου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα ερευνητική εργασία έχει σκοπό να εξετάσει πώς καταλήγουµε στο κοινωνικό αποκλεισµό µέσα από την χρήση της διαλέκτου. Στη σύγχρονη ανταγωνιστική εποχή που ζούµε, οι περισσότερες κοινωνίες έχουν ως στόχο την ενίσχυση του καπιταλιστικού συστήµατος, η αναπαραγωγή του οποίου µπορεί να αυξηθεί µε την επιβολή της επίσηµης γλώσσας. Με αυτήν την πολιτική που θεσµοθετεί η κάθε κοινωνία, εξυπηρετεί τις ανάγκες της οικονοµικές, πολιτικές και άλλες. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα η κάθε κοινωνία που έχει διάφορες γλωσσικές παραλλαγές εκτός της επίσηµης γλώσσας, όπως η Κυπριακή, οι οµιλητές των διαφόρων διαλέκτων τυγχάνουν κάποιου είδους κοινωνικού αποκλεισµού που επηρεάζει άµεσα την εξέλιξη τους. Είναι αποδεδειγµένο πως τα ανώτερα κοινωνικά στρώµατα χρησιµοποιούν την επίσηµη γλώσσα, ενώ τα κατώτερα στρώµατα τείνουν να χρησιµοποιούν τη µητρική τους γλώσσα, αφού οι δυνατότητες που τους παρέχονται από το οικογενειακό τους περιβάλλο για να βελτιώσουν και να αναπτύξουν το γλωσσικό τους κώδικα είναι περιορισµένες. Η πολιτική του κράτους µέσω του εκπαιδευτικού συστήµατος να επιβάλλουν µια κυρίαρχη γλώσσα αναγκάζει τα παιδιά που χρησιµοποιούν τη διάλεκτο να αποµακρύνονται από την εθνική τους ταυτότητα και τις οικογενειακές του καταβολές. Γι αυτό τα παιδιά αυτής της οµάδας, για να µην τεθούν στο περιθώριο και να βιώσουν την σχολική αποτυχία πιέζονται να µάθουν την επίσηµη γλώσσα πράγµα που δεν είναι εφικτό γι αυτά, µε αποτέλεσµα σε πρώτο στάδιο να την απορρίπτουν και στη συνέχεια να αντιστέκονται στην εξουσία του επίσηµου γλωσσικού κώδικα. 1. Εισαγωγή Η γλώσσα είναι ένα εργαλείο µε το οποίο ανταλλάσσουµε µηνύµατα, επικοινωνούµε µε τους άλλους και διαµορφώνουµε τη διανοητική µας δύναµη, αφού µας βοηθά να οργανώνουµε την πραγµατικότητα µας. Ο γλωσσικός κώδικας ενεργοποιείται ανάλογα µε τις οικονοµικές, κοινωνικές και πολιτικές ανάγκες της κάθε κοινωνίας και γι αυτό προσπάθεια του κάθε κράτους είναι η επιβολή της επίσηµης γλώσσας που θα εξυπηρετεί τα συµφέροντα και τις ανάγκες της. Ένας αξιοσηµείωτος παράγοντας, που συµβάλλει στην αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας, που προωθεί µια επίσηµη γλώσσα η οποία θεωρείται ανώτερη δύναµη και που προσδίδει κύρος και συµβάλλει στην κοινωνική ανέλιξη των οµιλητών της είναι το εκπαιδευτικό σύστηµα. Αυτή η πολιτική του εκπαιδευτικού µας συστήµατος έχει ως αποτέλεσµα την αποµόνωση και τον αποκλεισµό των οµιλητών των διαλέκτων ή µιας άλλης γλωσσικής παραλλαγής. Το θέµα της επίσηµης γλώσσας και της διαλέκτου 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 645

2 Θ. Σεργίδου απασχολεί άµεσα και την κυπριακή κοινωνία, αφού είναι µια από τις ελληνικές περιοχές που συνεχίζει να συντηρεί σε µεγάλο βαθµό την κυπριακή διάλεκτο. 2. Τι είναι γλώσσα Η γλώσσα είναι ένας πολυσύνθετος και ευρύς όρος, µε τον οποίον ασχολείται επιστηµονικά ο κλάδος της γλωσσολογίας, της κοινωνιολογίας και της κοινωνικής ψυχολογίας. Είναι ένα σύστηµα το οποίο βοηθά το άτοµο στην επικοινωνία και καθορίζει την συµπεριφορά και την εθνική του ταυτότητα. Η γλώσσα λειτουργεί διπλά: σπάζει αλυσίδες και χαλκεύει δεσµά, είναι ενέργεια αλλά και αποτέλεσµα, υπάρχει «φύσει» και υπάρχει «θέσει», γράφει την ιστορία, εφόσον η ιστορία είναι η αφήγηση, αποδεικνύει την ιδεολογία και τον πολιτισµό, συµβάλλει στον σχεδιασµό της οικονοµίας εφόσον εξελίσσεται (Βέλτσος, 1976). Από γλωσσολογικής άποψης υπάρχουν διάφοροι ορισµοί, που αποδίδουν µια εξήγηση στην έννοια γλώσσα. Όπως υποστηρίζει ο γλωσσολόγος Lyons, το ερώτηµα «τι είναι γλώσσα» είναι παρεµφερές και εξίσου γενικό µε το ερώτηµα «τι είναι ζωή». Όσο πιο σύντοµος είναι ο ορισµός που αποδίδεται στην γλώσσα, τόσο πιο σωστός είναι αφού δεν αφήνει να διαφανεί η όποια επιστηµονική τοποθέτηση. Αντίθετα ένας εκτενέστερος ορισµός επιτρέπει να φανεί η αποδοχή αρχών µιας συγκεκριµένης επιστηµονικής σχολής. Σύµφωνα µε το Sapir (όπως αναφέρεται στο Lyons, 1999), η γλώσσα είναι αποκλειστικά ανθρώπινη και µη ενστικτώδης µέθοδος για να µεταδίδουµε ιδέες, συγκινήσεις και επιθυµίες µε τη βοήθεια συµβόλων εκουσίως παραγοµένων. Με αυτό τον ορισµό δηµιουργούνται αρκετά προβλήµατα, γιατί δεν εξηγούνται αλλά ούτε καλύπτονται όλα τα στοιχεία που µεταδίδονται µέσω της γλώσσας. Η γλώσσα είναι ο θεσµός µε τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και επιδρούν ο ένας στον άλλο µέσω προφορικών-ακουστικών, αυθαίρετων συµβόλων που χρησιµοποιούνται καθ έξιν. Ο γλωσσικός κώδικας συγκροτεί µε τρόπο φυσικό µια πλήρη κοινότητα όπου όλοι αντλώντας ελεύθερα από τον καθολικό θησαυρό, συµπράττουν αυθόρµητα στη διατήρηση του. Σύµφωνα µε τους ορισµούς που αποδίδονται στη γλώσσα ενισχύεται η άποψη, ότι η γλώσσα που χρησιµοποιείται από µια συγκεκριµένη κοινωνία αποτελεί µέρος της κουλτούρας αυτής της συγκεκριµένης κοινωνίας. Καµιά γλώσσα δεν έµεινε αναλλοίωτη µέσα στον χρόνο, αφού είναι αποδεκτό πως αποτελεί ένα ζωντανό σύστηµα, το οποίο διαρκώς εξελίσσεται µέσα από τους οµιλητές της, εξυπηρετώντας τις εκάστοτε επικοινωνιακές και οικονοµικές ανάγκες. Ο Labov, Αµερικανός ερευνητής και γλωσσολόγος, υποστηρίζει πως η γλωσσολογία θα έπρεπε να µελετά την γλώσσα σε σχέση µε το κοινωνικό περιβάλλον. Η εξέταση της γλωσσικής παραγωγής θα πρέπει να βασίζεται πάνω στην γλώσσα όπως την χρησιµοποιούν οι φυσικοί οµιλητές της στην καθηµερινή τους επικοινωνία. Είναι σηµαντικό να κατανοήσουµε, πως η γλώσσα δεν είναι απλή µετάδοση πληροφοριών, αλλά προσδίδει µια έννοια εξουσίας. Η εξουσία αυτή δεν πηγάζει από την ίδια την 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 646

3 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός γλώσσα, αλλά επέρχεται από τα έξω προς την γλώσσα. Αυτό παρουσιάζεται από τα πολύ παλιά χρόνια, όπως και στην οµηρική εποχή, όπου παραχωρείτο στο ρήτορα που θα έπαιρνε το λόγο «το σκήπτρο», σύµβολο εξουσίας (Bourdieu, 1999). Αυτή την αυθεντία και τη δύναµη τείνει να την αποδεικνύει η γλώσσα, καθιερώνοντας την ως την επίσηµη γλώσσα, η οποία εκφράζεται σε πανηγυρική κατάσταση. Χρησιµοποιώντας µια συγκεκριµένη γλώσσα παρουσιάζεται ο συγκεκριµένος τρόπος µε το οποίον κάποιος σκέφτεται. Η γλώσσα µπορεί να θεωρηθεί ως συµπεριφορά ή δραστηριότητα, µέρος της οποίας είναι παρατηρήσιµο και αναγνωρίσιµο ως µια γλωσσική συµπεριφορά. 3. Γλώσσα ως όργανο εξουσίας Oι Bourdieu και Passeron (1993), υποστηρίζουν πως η γλώσσα αποτελεί βασικό στοιχείο του πολιτιστικού κεφαλαίου. H νοµιµοποιηµένη γλώσσα που προωθεί το σχολείο, την οποία ο Bernstein την αποκαλεί «επεξεργασµένο κώδικα επικοινωνίας» αποτελεί για τους συγκεκριµένους µαθητές, που προέρχονται από τα µεσαία και άνω κοινωνικά στρώµατα και έχουν αποκτήσει αυτή την γλώσσα από το οικογενειακό τους περιβάλλον, µια εσωτερικοποιηµένη όψη του πολιτιστικού κεφαλαίου. Έτσι σιγά σιγά χωρίς να έχει διδαχθεί ο συγκεκριµένος γλωσσικός κώδικας επιβάλλεται ως η επίσηµη γλώσσα του σχολείου και απαιτείται να χρησιµοποιείται απ όλα ανεξαιρέτως τα κοινωνικά στρώµατα. Για το σχηµατισµό της γλώσσας φανερός είναι και ο ρόλος του υποκειµένου. Το υποκείµενο που µιλά, ανακαλύπτει τη γλώσσα στο βαθµό που εκφράζεται από παλιά. Η οµιλία µπορεί να θεωρηθεί µια διεκδικητική πράξη, εφόσον ο οµιλητής διεκδικεί και καλείται να µετατρέψει την γλώσσα και µέσα απο την γλώσσα, ολόκληρη την κοινωνία (Βέλτσος, 1976). εν είναι ατοµική υπόθεση, αλλά στην ουσία είναι πράξη λόγου και γλωσσική έκφραση, που αποτελεί συνέπεια της κοινωνικής φύσης. Ολόκληρη η πάλη των τάξεων µπορεί κάποτε να συνοψίζεται στην πάλη για µια λέξη, εναντίον µιας άλλης λέξης. Η γλώσσα µπορεί να ταυτιστεί µε µια κοινωνική οµάδα, γιατί γίνεται η ίδια µια κοινωνική οµάδα ή ένας άλλος µηχανισµός. Είναι ένα εργαλείο που εξυπηρετεί την κοινωνία και έχει άµεση σχέση µε τις κοινωνικές τάξεις. Η παραγωγή της γλώσσας δεν είναι ανεξάρτητη από τη θέση που κατέχουν οι οµιλητές στο χώρο, ούτε από τις συνδιαλλαγές που έχει το άτοµο µε την κοινωνία. Όµως ο γλωσσολόγος Staline υποστηρίζει πως η γλώσσα δεν δηµιουργήθηκε µόνο από µια κάποια τάξη, αλλά από όλες τις κοινωνικές τάξεις και δηµιουργήθηκε για να ικανοποιεί όλες ανεξαιρέτως τις κοινωνικές τάξεις. Με βάση αυτή την άποψη ο Staline δεν αποδέχεται την άποψη ότι η γλώσσα είναι ένα κοινωνικό προϊόν, όπου η ανώτερη κοινωνική τάξη διατηρεί τους κώδικες της µε τους οποίους δυναστεύει τις υπόλοιπες. Βέβαια η γλώσσα στα πλαίσια µιας υλιστικής αντίληψης ανήκει στην υλικότητα της κοινωνικής κυκλοφορίας και ως κοινωνικό προϊόν µεταβάλλει την κοινωνική πραγµατικότητα. Όπως πιστεύουν οι µελετητές, η γλώσσα είναι αποτέλεσµα κοινωνικοοικονοµικών διαδικασιών. Κι όταν λέµε κοινωνικοοικονοµικών διαδικασιών εννοούµε το σύστηµα των τάξεων. Όπως λέει ο Lenine οι κοινωνικές τάξεις είναι οι 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 647

4 Θ. Σεργίδου ευρύτατες οµάδες ανθρώπων, που διακρίνονται από τη θέση που κρατούν µέσα σ ένα ιστορικά καθορισµένο σύστηµα της κοινωνικής παραγωγής, από την σχέση τους µε τα µέσα παραγωγής, από το ρόλο τους στη κοινωνική οργάνωση της εργασίας και κατά συνέπεια από τα µέσα που διαθέτουν και το µέγεθος του µεριδίου του κοινωνικού πλούτου του οποίου είναι κάτοχοι (παραπέµπεται στο Βέλτσος, 1976). Το σύστηµα των τάξεων είναι ταυτόχρονα και ένα σύστηµα παραγωγής και επηρεάζει και οποιαδήποτε άλλη µορφή παραγωγής, όπως την γλωσσική παραγωγή. Η κάθε κοινωνική τάξη διαµορφώνει και τη δική της γλώσσα µέσα στο οικογενειακό περιβάλλον µε αποτέλεσµα να αποτελεί ένα τρόπο κεφαλαιοκρατικής παραγωγής. Η οικογένεια αναπτύσσει διάφορους γλωσσικούς κώδικες ανάλογα µε την κοινωνική τάξη στην οποία εντάσσεται και τον τύπο οικογένειας που αποτελεί. Υπάρχουν οικογένειες που επιδιώκουν να διατηρούν την ταξική τους συµβολική µε το συντηρητικό λόγο µέσω της επίσηµης γλώσσας και επίσης υπάρχουν οικογένειες που την αποδυναµώνουν, την καταργούν ή τη µεταβάλλουν. Η γλώσσα παρουσιάζει ετερογένεια σχετικά µε το ύφος, τις κοινωνικές τάξεις, την ηλικία, το φύλο των οµιλητών. Ο κάθε οµιλητής διαθέτει ένα και µοναδικό ύφος, δεν χρησιµοποιεί µια και µόνη διάλεκτο και παράγει ανάλογα µε την κοινωνικό-πολιτιστική του περίσταση οµιλίες που ανήκουν σε διάφορα γλωσσικά συστήµατα. Είναι αποδεδειγµένο πως οι οµιλητές τροποποιούν το ύφος τους ανάλογα µε το βαθµό επισηµότητας της κατάστασης. Αυτή η τροποποίηση του ύφους απασχολεί κυρίως την κοινωνιογλωσσολογία. Η κοινωνιογλωσσολογία κάνει αυτό το διαχωρισµό και διαχωρίζει την γλώσσα σε «γλώσσα των εργατών και γλώσσα των χωρικών». Πράγµατι µέσα από έρευνες που διεξήγαγε ο Labov για την γλώσσα των Αφρικοαµερικανών, απέδειξε πως η κοινωνική θέση είναι καθοριστική για την γλωσσική συµπεριφορά. Απτό παράδειγµα αποτελούν έρευνες που επιβεβαιώνουν πως τα παιδιά της κατώτερης τάξης, που υστερούν πολιτιστικά και ιδιαίτερα τα µαύρα παιδιά χρησιµοποιούν γλώσσα που είναι φλύαρη, άλογη και αγράµµατη. Ο Saussure θέλοντας να αποδείξει πως ο χώρος δεν προσδιορίζει την γλώσσα, αλλά η γλώσσα προσδιορίζει το χώρο, υποστηρίζει πως ούτε οι διάλεκτοι ούτε οι γλώσσες γνωρίζουν φυσικά όρια (Lyons, 1999). Οι γλωσσολόγοι, όταν κάνουν αναφορά στον όρο γλώσσα (langue) αποδέχονται σιωπηρά τον ορισµό της «επίσηµης γλώσσας» µε µια πολιτική ενότητα. Ουσιαστικά οι γλωσσολόγοι αποδίδοντας αυτό τον ορισµό εννοούν την γλώσσα, η οποία αναπτύσσεται µέσα στα εδαφικά όρια µιας πολιτικής ενότητας και επιβάλλεται σε όλους τους υπηκόους, ως η µόνη νόµιµη και αναγνωρισµένη γλώσσα. Η επίσηµη γλώσσα ακολουθεί τη πορεία του κράτους. Προκειµένου να συγκροτηθεί µια γλωσσική παραγωγή ενοποιηµένη προωθείται η επίσηµη γλώσσα του κράτους σε επίσηµες εκδηλώσεις και σε επίσηµους χώρους, όπως είναι το σχολείο, η δηµόσια διοίκηση και οι πολιτικοί θεσµοί. Είναι παραδεκτό πως το κράτος προωθεί την χρήση µιας γλώσσας, της επίσηµης γλώσσας, στην περίπτωση που η κοινωνία είναι διαιρεµένη σε τάξεις και χρησιµοποιεί ιδιώµατα ή διαλέκτους. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 648

5 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός Η γλώσσα έχει µεγάλη σηµασία για τον εκπαιδευτικό θεσµό. Στόχος του εκπαιδευτικού συστήµατος είναι να παρουσιάζει την επίσηµη γλώσσα ως το µόνο πρότυπο της ορθής γλώσσας, σαν τη µοναδική ποιοτικά άρτια εκδοχή του λόγου και να αγνοεί τις µητρικές γλώσσες του κάθε παιδιού. Έτσι η γλωσσική εκπαίδευση παίρνει τη µορφή της γλωσσικής λογοκρισίας, υποβιβάζει όλες τις άλλες παραλλαγές της εθνικής γλώσσας και τις θέτει στην οµάδα των απαγορευµένων χρήσεων. Με αυτή τη τακτική του εκπαιδευτικού συστήµατος ενισχύεται η σχολική αποτυχία κυρίως για τους µαθητές των κατώτερων στρωµάτων, οι οποίοι κάνουν χρήση µίας διαλέκτου ή ιδιώµατος. Ιδίωµα ή διάλεκτος είναι δυο έννοιες σχεδόν όµοιες και αναφέρονται και οι δυο στον τρόπο, που προφέρεται µια γλώσσα και όχι στην γραµµατική και το λεξιλόγιο. Σύµφωνα µε ένα παλιό γαλλικό ορισµό η διάλεκτος, είναι µια γλώσσα που απέτυχε, δηλαδή µια γλωσσική µορφή που δεν έγινε επίσηµη γλώσσα µιας χώρας. Ο όρος «διάλεκτος» περιγράφει µια γλώσσα, που µπορεί να αποτελείται από ποικίλες διαλέκτους. Ο Lyons (1999) δεν συµφωνεί πως η διάλεκτος µιας συγκεκριµένης περιοχής ή κοινωνικής τάξης είναι υποδεέστερη ή εκφυλισµένη εκδοχή. Αν µελετήσουµε ιστορικά την πορεία των διαλέκτων παρατηρείται µια εξαφάνιση ή παραχώρηση της θέση τους στην επίσηµη γλώσσα. Αυτό παρατηρήθηκε και στη Γαλλία από τον 14 ον αιώνα στις κεντρικές επαρχίες της περιοχής Όιλ όπου τόσο οι διάλεκτοι όσο και οι λογοτεχνικές γλώσσες παραχωρούν προοδευτικά τη θέση τους στην κοινή γλώσσα που χρησιµοποιείται στους καλλιεργηµένους κύκλους του Παρισιού. Με αποτέλεσµα να εγκαταλείπεται η γραπτή µορφή της διαλέκτου και να χρησιµοποιείται µόνο από τις οµάδες των κατώτερων τάξεων. Βέβαια στη Γαλλική κοινωνία, όπως και στην κυπριακή κοινωνία η επιβολή της Γαλλικής γλώσσας στη Γαλλία και της Ελληνικής γλώσσας στην Κύπρο αντίστοιχα δεν επιφέρει την πλήρη κατάργηση της χρήσης των διαλέκτων, ιδίως στην προφορική χρήση όπου εξακολουθούν να υπερισχύουν. Αυτή η κατάσταση τείνει να εγκαθιδρύει ένα φαινόµενο διγλωσσίας, αφού η πλειοψηφία από τα µέλη των κατώτερων τάξεων και ιδίως οι χωρικοί κάνουν χρήση της τοπολαλιάς. Αντίθετα τα µέλη της αριστοκρατίας, της αστικής τάξης του εµπορίου και των συναλλαγών και κυρίως της εγγράµµατης µικροαστικής τάξης κάνουν χρήση ως επί το πλείστον της επίσηµης γλώσσας, ενώ παράλληλα κατέχουν και τη διάλεκτο. Τα µέλη των ανώτερων κοινωνικών στρωµάτων στη Γαλλική κοινωνία, όπως οι γιατροί και οι καθηγητές οφείλουν τη θέση τους στο γεγονός ότι κατέχουν τα εκφραστικά εργαλεία και έχουν πολλά να κερδίσουν από την πολιτική γλωσσική ενοποίηση. Η σηµασία των διαλέκτων και ιδιωµάτων είναι πρόδηλος και δεν είναι µόνο γλωσσική. Τα διαλεκτικά στοιχεία συµπληρώνουν τη γνώση ιστορικά για τις παλαιότερες εποχές και διαφωτίζουν την ιστορία, την κοινωνιολογία και τη λαογραφία του κάθε πολιτισµού. Το γεγόνος πως η διάλεκτος θεωρείται µια υποβαθµισµένη µορφή της γλώσσας αποδεικνύεται και µε την πολιτική που υιοθετεί το εκπαιδευτικό σύστηµα. Το εκπαιδευτικό σύστηµα φαίνεται να συντελεί άµεσα στην υποβάθµιση των λαϊκών τρόπων έκρασης, εξοβελίζει κάθε είδος διαλέκτου ή ιδιώµατος και προωθεί άµεσα την εγκαθίδρυση της νόµιµης γλώσσας. Οι εκπαιδευτικοί είναι προκατειληµµένοι απέναντι στις µητρικές γλώσσες και πιο συγκεκριµένα στις γεωγραφικές ή κοινωνικές 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 649

6 Θ. Σεργίδου διαλέκτους. Μερικές φορές οι εκπαιδευτικοί περιπίπτουν στο λάθος να χαρακτηρίζουν τα παιδιά, που δεν χρησιµοποιούν την επίσηµη γλώσσα, ως παιδιά µε χαµηλή ευφυΐα. Εκείνο όµως που παίζει το πιο καθοριστικό ρόλο στην υποβάθµιση των διαλέκτων και στην εγκαθίδρυση της νέας ιεραρχίας των γλωσσικών χρήσεων φαίνεται να είναι η διαλεκτική σχέση ανάµεσα στο σχολείο και την αγορά εργασίας. Ακριβέστερα η ενοποίηση της σχολικής και γλωσσικής αγοράς συνδέεται µε το θεσµό των τίτλων σπουδών, οι οποίοι αντικατοπτρίζουν µια αξία εθνική, ανεξάρτητα από τις κοινωνικές ή τοπικές ιδιότητες των κοιµιστών τους και την ενοποίηση της αγοράς (Bourdieu, 1999). Χαρακτηριστικό παράδειγµα, που συναντά κάποιος στη Γαλλική κοινωνία, είναι πως οι οικογένειες των ανωτέρων κοινωνικών στρωµάτων µιλάνε στα παιδιά τους την επίσηµη γλώσσα και απαιτούν από αυτά να κάνουν το ίδιο, έχοντας ως σκοπό να αυξήσουν τη τιµή τους στη σχολική αγορά. ηλαδή θεωρούν πως η κατάκτηση της επίσηµης γλώσσας είναι ένα σοβαρό µέσο πρόσβασης σε διοικητικές θέσεις. Είναι αποδεδειγµένο, πως οι οµιλητές που δεν µιλούν την επίσηµη γλώσσα είτε αποκλείονται έµπρακτα από τα κοινωνικά συστήµατα όπου η ικανότητα αυτή απαιτείται, είτε καταδικάζονται στη σιωπή. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα, οι µαθητές και οι εκπαιδευτικοί να µένουν απληροφόρητοι σχετικά µε το θέµα αυτό και πολλές φορές να µισούν και να καταπολεµούν στα σχολεία τους τις τοπικές µορφές της γλώσσας. 4. Επίσηµη Γλώσσα, Κυπριακή ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός Η επίσηµη γλώσσα του Κυπριακού κράτους είναι η Κοινή Νέα Ελληνική γλώσσα, που συνήθως λέγεται και λόγια ή αστική δηµοτική. Η Κοινή Νέα Ελληνική γλώσσα είναι ένας κώδικας βασισµένος στον προφορικό λόγο, µε µορφολογικές, συντακτικές και κυρίως λεξιλογικές προσµίξεις από την καθαρεύουσα. Η Κυπριακή διάλεκτος ανήκει στην ευρύτερη οµάδα των νοτιοανατολικών διαλέκτων της ελληνικής γλώσσας και συχνά χαρακτηρίζεται ως η τελευταία επιζώσα ή πλήρης ελληνική διάλεκτος, µε την έννοια ότι παρουσιάζει διαφοροποίηση από την Κοινή Νέα Ελληνική σε όλα τα επίπεδα γλωσσικής αναπαράστασης (Newton,1972, Koντοσόπουλος, 2001). Είναι γνωστό, πως η Κυπριακή διάλεκτος θεωρείται ως µια από τις αρχαιότερες ελληνικές διαλέκτους. Η διατήρηση της κυπριακής διαλέκτου, έστω και µε αρκετά νεοελληνικά στοιχεία, αποτελεί ηθική υποχρέωση µας ως Κύπριοι. Η χρήση της θα πρέπει να γίνεται µε σύνεση και σοφία τόσο για να µπορεί να διακρίνει κάποιος τι ανήκει στη διάλεκτο και τι στη νέα Ελληνική, όσο και να µας επιτρέψει να ανανεώνουµε το λεξιλόγιό µας διασταυρώνοντας την γνώση και την ευφράδεια µε τη διαλεκτική χρήση. Μπορούµε να πούµε µε σιγουριά πως η Κυπριακή διάλεκτος είναι µια πολυδύναµη και πολυδιάστατη διάλεκτος, που µπορεί να σταθεί δίπλα από τη νέα Ελληνική, όπως η διάλεκτος του Quebec δίπλα από τη Γαλλική. Σήµερα ο περισσότερος κόσµος στην Κύπρο έχει αλλοιώσει την εγγενή προφορά του, ακριβώς λόγω της επίδρασης της κοινής νεοελληνικής από τα διάφορα µέσα εκπαίδευσης και επικοινωνίας. Είναι εµφανές πως στην ελληνόφωνη Κυπριακή κοινωνία παρατηρείται το φαινόµενο της 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 650

7 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός κοινωνικής διγλωσσίας µε όλα τα χαρακτηριστικά που προσδίδει ο κλασσικός ορισµός της διγλωσσία του Ferguson. Σύµφωνα µε το φαινόµενο αυτό υπάρχουν παράλληλα δυο ποικιλίες της ίδιας γλώσσας µε τη διαφορά η κάθε µια να διαδραµατίζει και να εξυπηρετεί ένα συγκεκριµένο ρόλο. Μετά την εισβολή του 1974 παρατηρείται µια τάση προς την οµογενοποίηση της Κυπριακής, µε αποτέλεσµα αφενός τη σαφή τάση για εξάλειψη των πολυάριθµων τοπικών ιδιωµάτων και αφετέρου τη δηµιουργία µιας σχετικά σταθερής αστικής ή µητροπολιτικής Κοινής γλώσσας (Τσιπλάκου,2004). Τις περισσότερες φορές στο Κυπριακό χώρο συνηθίζεται να οµιλείται η τοπική διάλεκτος στο σπίτι ενώ η επίσηµη γλώσσα χρησιµοποιείται κατά την επικοινωνία µε οµιλητές άλλων διαλέκτων ή σε δηµόσιες συνδιαλλαγές. Αυτό συµβαίνει γιατί η Κυπριακή διάλεκτος θεωρείται βαρετή, χωριάτικη, φτωχή και ταυτίζεται µε την οµιλία των κατώτερων κοινωνικών στρωµάτων µε αποτέλεσµα να παραγκωνίζεται. Σε αντίθεση µε την Κοινή Νέα Ελληνική (Κ.Ν.Ε)γλώσσα ή αλλιώς η επίσηµη γλώσσα που θεωρείται κοµψή, εξευγενισµένη, πλούσια και προσδίδουσα µια ανωτερότητα στους οµιλητές της (Papapavlou,1998) Σ έρευνα που έγινε σχετικά µε την Κυπριακή διάλεκτο από την Τσιπλάκου, κάποιος φιλόλογος είπε χαρακτηριστικά «φυσικά αγαπάµε τα Κυπριακά, είναι µέσα στην καρδιά µας, αλλά δεν είναι κατάλληλη για την εκπαίδευση. Είναι φτωχή». Ένας άλλος συνταξιούχος επιθεωρητής έδωσε την απάντηση «δεν υπάρχει πια Κυπριακή, το µόνο που έχει αποµείνει είναι η προφορά». Επίσης µια έρευνα που έγινε στην Κυπριακή κοινωνία πάλι από τη Τσιπλάκου κι είχε σκοπό να εξακριβωθούν οι γλωσσικές τάσεις των νέων (ηλικίας από χρόνων) τόσο απέναντι στην Κ.Ν.Ε, όσο και απέναντι στη διάλεκτο, απέδειξε πως οι νεαροί οµιλητές κυρίως µαθητές του Λυκείου και φοιτητές του Πανεπιστηµίου γνωρίζουν καλύτερα την Κ.Ν.Ε απ ότι την Κυπριακή διάλεκτο. Με βάση αυτά τα αποτελέσµατα συµπεραίνεται, πως η εκπαίδευση παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαµόρφωση αυτής της τάσης και στην αύξηση της αυτοπεποίθησης όσον αφορά τη γνώση της Κοινής Νέας Ελληνικής. Παρά την πολιτική της επιβολής της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας µέσω της εκπαίδευσης, ως την πιο ορθή µορφή γραπτού και προφορικού λόγου, εν τούτοις υπάρχει και µια µερίδα ατόµων που πιστεύουν πως η επίσηµη γλώσσα δεν υπερτερεί της διαλέκτου από άποψη γλωσσικού πλούτου ή ακόµη και γοήτρου (Τσιπλάκου, 2004). Ένα άλλο απρόσµενο αποτέλεσµα ήταν η πεποίθηση των οµιλητών ότι σε ανεπίσηµες, ιδιωτικές επικοινωνιακές περιστάσεις µιλούν την Κοινή Νέα Ελληνική και την Κυπριακή εξίσου. Όπως διαφαίνεται µέσα από την έρευνα οι Κύπριοι οµιλητές κάνουν συνεχώς µια εναλλαγή µεταξύ Κ.Ν.Ε και Κυπριακής διαλέκτου για να ικανοποιήσουν τις καθηµερινές τους ανάγκες τους. Μια άλλη µερίδα ατόµων, που προέρχονται κυρίως από την αστική τάξη, πιστεύει πως η χρήση της διαλέκτου στην εκπαίδευση διαµορφώνει ένα χαµηλό επίπεδο στα παιδιά τους. Χαρακτηριστικό του φαινοµένου αυτού είναι η πιο κάτω αναφορά ενός συνταξιούχου επιθεωρητή, που λέει: «ξέρετε, διαµαρτύρονται οι γονείς, ειδικά των αστικών στρωµάτων, ότι τα παιδιά τους πάνε σχολείο και µαθαίνουν βαριές Κυπριακές λέξεις και εκφράσεις». Έτσι οι µαθητές που είναι οµιλητές άλλης παραλλαγής της εθνικής γλώσσας, µόλις βρεθούν στην τάξη υφίστανται τη βίαια καταδίκη της µητρικής τους γλώσσας (Φραγκουδάκη, 1987). Οι µαθητές αισθάνονται µειονεκτικά σε σύγκριση µε τους υπόλοιπους µαθητές και νιώθουν να απορρίπτονται από το δάσκαλο, αφού δεν 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 651

8 Θ. Σεργίδου χρησιµοποιούν τον επίσηµο γλωσσικό κώδικα, ο οποίος καθορίζει την σχολική επιτυχία τους και την κοινωνική τους άνοδο. Ο µαθητής αναγκάζεται να απορρίψει τη διάλεκτο που µιλά και γενικότερα τις αξίες που έχει αντλήσει από το οικογενειακό του περιβάλλον και να αποδεχτεί πως η µόνη ορθή εκδοχή του λόγου είναι η επίσηµη γλώσσα. Με το να περιφρονεί ο εκπαιδευτικός τη µητρική γλώσσα των µαθητών, που είναι οµιλητές τοπικών και κοινωνικών διαλέκτων, τότε ασκεί έµµεσα µια µορφή βίας µε πολλές αρνητικές συνέπειες απέναντι στα παιδιά. Ο Βοurdieu, χαρακτήρισε αυτή τη βία που ασκείται στα παιδιά που έχουν ως µητρική γλώσσα µια διάλεκτο, ως ρατσισµό της ευφυΐας. Με άλλα λόγια η χρήση της επίσηµης γλώσσας είναι κάτι σαν παράσηµο της κοινωνικής διάκρισης, που αποδίδει στον χρήστη της τη σπουδαιότερη, την ηθικά νοµιµότερη κοινωνική και νοητική ανωτερότητα, την ευφυΐα. Όπως υποστηρίζουν οι Bourdieu και Passeron (1997 & 1996) το σχολείο νοµιµοποιεί την κουλτούρα των κυρίαρχων κοινωνικών οµάδων και λειτουργεί ως επιβολή πάνω στους µαθητές που προέρχονται από τα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα. Με αυτή την γλωσσική πολιτική το σχολείο ναρκοθετεί τους κοινά παραδεκτούς στόχους, προκαθορίζει την αποτυχία των µαθητών που ανήκουν στα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα και αναπαραγάγει τη δοµή του κοινωνικού χώρου. Με άλλα λόγια το σχολείο αντί να προωθεί την γλωσσική συνύπαρξη των διαλέκτων µε την επίσηµη γλώσσα και να επιτρέπει στους µαθητές να συνειδητοποιήσουν την εναλλαγή κωδίκων ανάλογα µε τον συνοµιλητή και την κατάσταση επικοινωνίας, καταδικάζει τις παραλλαγές της εθνικής γλώσσας. Σήµερα η Κοινή Νέα Ελληνική γλώσσα κατέχει τον ηγεµονικό ρόλο στην Κυπριακή κοινωνία σε αντίθεση µε την Κυπριακή διάλεκτο. Ο ρόλος αυτός αυξάνεται και παράλληλα ισχυροποιείται λόγω της υιοθέτησης της Κ. Ν. Ε. από την Εκπαίδευση, τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης και γενικότερα από την πολιτική που υιοθετεί το κράτος για την επιβολή µιας επίσηµης και αναγνωρισµένης γλώσσας. Είναι αυταπόδεικτο πως το κύρος και η αίγλη που αποδίδεται σε µια γλώσσα οφείλεται σε λόγους κοινωνικούς και πως η ανωτερότητα που προσδίδεται στην επίσηµη γλώσσα λειτουργεί σε βάρος των τοπικών ιδιωµάτων ή διαλέκτων, που χαρακτηρίζονται ως κατώτερες γλωσσικές παραλλαγές. Από παλιά η κοινωνική ιεραρχία χάραζε την πορεία της γλώσσας µε σκοπό την εξυπηρέτηση των πολιτικών και επικοινωνιακών αναγκών της κοινωνίας. Η επιλογή και η προτίµηση του γλωσσικού κώδικα συνδέεται άµεσα µε την κοινωνικοοικονοµική τάξη του καθενός. Η επίσηµη γλώσσα είναι αλληλένδετη µε την παιδεία, την κουλτούρα, τις αξίες, τους κοινωνικούς κανόνες, τις ιδεολογίες και τις συµπεριφορές. Η Κ.Ν.Ε. γλώσσα προσθέτει µεγάλη δύναµη στους κατόχους της πολιτικής και µορφωτικής εξουσίας. Σύµφωνα µε τη Φραγκουδάκη, η χρήση της επίσηµης γλώσσας που παράγουν οι οµάδες εξουσίας, οδηγεί στον κοινωνικό µύθο της ανωτερότητας των οµιλητών της. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα στις δηµοκρατικές κοινωνίες οι γλωσσικές παραλλαγές, που προέρχονται από τα κατώτερα στρώµατα, να θεωρούνται υποδεέστερες και έτσι τα άτοµα που ανήκουν στις κατώτερες τάξεις να τυγχάνουν µιας µορφής κοινωνικού αποκλεισµού. Η Κυπριακή διάλεκτος θεωρείται γλωσσικά κατώτερη, όχι γιατί υστερεί από γλωσσολογικής άποψης, αλλά γιατί έχει δηµιουργηθεί τα τελευταία χρόνια µια γλωσσική προκατάληψη απέναντι της. Επικρατεί λανθασµένα 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 652

9 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός η άποψη πως εκείνοι που είναι γνώστες της επίσηµης γλώσσας έχουν υψηλό µορφωτικό επίπεδο και ανήκουν στις ανώτερες κοινωνικές θέσεις. Έτσι οι οικογένειες που ανήκουν στα ανώτερα στρώµατα προτιµούν να µαθαίνουν στα παιδιά τους να χρησιµοποιούν στον προφορικό και γραπτό τους λόγο την Κ.Ν.Ε. γλώσσα, ενώ τα παιδιά των χαµηλότερων τάξεων τείνουν να ταυτίζονται µε τη βαρετή, µη εξευγενισµένη κυπριακή διάλεκτο. Η Κ.Ν.Ε. θεωρείται πως προδίδει κύρος, ενώ η κυπριακή διάλεκτος χρησιµοποιείται πιο άτυπα και κυρίως στο προφορικό λόγο. Η υποτίµηση των οµιλητών των διαλέκτων οφείλεται στην κοινωνική αξιολόγηση, που υποβιβάζει στην κατηγορία του λάθους και της κακής ποιότητας όλες τις άλλες παραλλαγές της εθνικής γλώσσας. Οφείλεται στην κατωτερότητα να µιλάει κανείς άλλη εκτός της επίσηµης γλώσσας. Αυτή η αντίληψη επιβεβαιώνεται και εκτός του κυπριακού χώρου, στα αθηναϊκά σχολεία όπου παρουσιάζεται το σύνηθες φαινόµενο οι µαθητές να κοροϊδεύουν τα νεοφερµένα κρητικόπουλα ή κυπριώπουλα, που µιλούν τη τοπική τους διάλεκτο (Φραγκουδάκη, 1987). Επίσης κάτι παρόµοιο συµβαίνει και µε τα Μέσα Μαζικής Ενηµέρωσης, στα οποία σπάνια ακούγεται διαλεκτική προφορά ενώ σε κάποια συγκεκριµένα έργα οι ηθοποιοί προτιµούν να χρησιµοποιούν τη κυπριακή διάλεκτο για να υποδύονται κωµικούς ήρωες. Τα τελευταία δέκα περίπου χρόνια γίνεται µια προσπάθεια εκ µέρους διαφόρων ανεξάρτητων ατόµων και φορέων να προσδιορίσουν τι είναι διαλεκτικό και τι είναι χωριάτικο. Οι φορείς αυτοί φρονούν πως πρέπει να εκλείψουν οι αρνητικοί χαρακτηρισµοί για τη διάλεκτό µας και να µην περιθωριοποιούνται ή και να κοροϊδεύονται τα άτοµα, που χρησιµοποιούν την Κυπριακή διάλεκτo. Συνέπεια του γεγονότος αυτού είναι οι Κύπριοι να στερούνται γλωσσικού αισθήµατος και πολλές φορές να µην µπορούν να διακρίνουν τι είναι διαλεκτικό, τι τοπικό και τι κοινό. Σταδιακά το ιδίωµα της Λευκωσίας, που είναι το πλησιέστερο προς την Κ.Ν.Ε, τείνει να αντικαταστήσει τα επί µέρους ιδιώµατα καθώς έχει γίνει η ανεπίσηµη γλώσσα διδασκαλίας, επικοινωνίας και ενηµέρωσης. 5. Συµπεράσµατα Είναι εµφανές πως µε τη πάροδο του χρόνου η Κυπριακή διάλεκτος αποµονώνεται όλο και περισσότερο. Η απόρριψη της Κυπριακής διαλέκτου από το επίσηµο κράτος και κατά συνέπεια από το εκπαιδευτικό σύστηµα δεν µπορεί παρά να θεωρείται ως αρνητική εξέλιξη. Για να διαφοροποιηθεί η σηµερινή κατάσταση θα πρέπει ως Κύπριοι να πάψουµε να αισθανόµαστε µειονεκτικά για τη διάλεκτό µας και να προσπαθήσουµε να τη διατηρήσουµε, κρατώντας το ιδιωµατικό της στίγµα και εµπλουτίζοντάς την Κυπριακή διάλεκτο µε νέες λέξεις και εκφράσεις. Μια τέτοια εξέλιξη θα κρατήσει ζωντανή µια διάλεκτο, που σύµφωνα µε όλες τις έρευνες πηγάζει από την Οµηρική γλώσσα και αποδεικνύει την εθνική ταυτότητα και τις ιστορικές καταβολές των Κυπρίων. Επίσης θα ήθελα να επισηµάνω, πως καµιά γλώσσα ή γλωσσική παραλλαγή δεν είναι ανώτερη ή κατώτερη κάποιας άλλης. Όλες είναι εξίσου σηµαντικές και ο καθένας µπορεί και δικαιούται να χρησιµοποιεί µια γλώσσα ή µια διάλεκτο για να καλύψει τις ατοµικές του ανάγκες και όχι τις ανάγκες της καπιταλιστικής κοινωνίας. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 653

10 Θ. Σεργίδου Αναφορές Βέλτσος, Σ. Γ. (1976). Κοινωνία και γλώσσα. Αθήνα: Παπαζήση. Bernstein, P. Language, Class and Education, στο βιβλίο The Routledge Language and Cultural Theory Reader (edited by L. Burke, T. Crowley and A. Girvin), pages. New York & London: Taylor & Francis Group, Bloomfield, L. (1935). Language. London: Allen & Unwin. (American edition, New York: Holt, Rinehart & Winston, 1933). Βourdieu, P. (1999). Γλώσσα και Συµβολική Εξουσία. Αθήνα: Καρδαµίτσα. Bourdieu P. The Production and Reproduction of Legitimate Language, στο βιβλίο The Routledge Language and Cultural Theory Reader (edited by L. Burke, T. Crowley am Bernstein, P. Language, Class and Education, στο βιβλίο The Routledge Language and Cultural Theory Reader (edited by L. Burke, T. Crowley and A. Girvin), pages. New York & London: Taylor & Francis Group, Bourdieu, P. & Passeron, Cl. (1993). Oι Κληρονόµοι.Oι φοιτητές και η κουλτούρα. Αθήνα: Καρδαµίτσα. Boutet, J. (1984). Eισαγωγή στην Κοινωνιογλωσσολογία. Αθήνα: Γρηγόρη. Βrogger, Chr. F (1992). Culture, language, text. London: Oxford University Press. Delpit, L. Education in a Multicultural Society: Our Future s Greatest Challenge, in Other People s Children, pages, New York: The New York Press, 1995d A. Girvin), pages, New York & London: Taylor & Francis Group, Ferguson, C.A., (1959). Diglossia, World, Vol. 15. Giglioli, P., P. (1990). Language and Social Context. England: Penguin Group. Hall, R. A. (1964). An essay on Language. Philadelphia & New York: Chilton Books. Κατσογιάννου, Μ., Παπαπαύλου, Α., Παύλου, Π., Τσιπλάκου, Σ. (υπό δηµοσίευση). «ιαλεκτικές κοινότητες και γλωσσικό συνεχές: η περίπτωση της κυπριακής». Proceedings of the 2 nd Conference on Modern Greek Dialect and Linguistic Theory. Κοντοσοπούλου, Ν.(2001). ιάλεκτοι και ιδιώµατα της Νέας Ελληνικής. Αθήνα: Γρήγορη. Karyolemou, M. & Pavlou, P. (2001). Language attitudes and assessment of salient variable in a bi-dialectal speech community, Proceedings of the 1 st International Conference on Language Variation in Europe, Barcelona, Universidad Pompey Fabra. Λάµνιας, Κ. (2001). Κοινωνιολογική Θεωρία και Εκπαίδευση. Αθήνα: Μεταίχµιο. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 654

11 ιάλεκτος και Κοινωνικός Αποκλεισµός Labov, W. The logic of non- standard English, στο βιβλίο The Routledge Language and Cultural Theory Reader (edited by L. Burke, T. Crowley and A. Girvin), pages New York & London: Taylor & Francis Group, Lyons, J. (1999). Εισαγωγή στη Γλωσσολογία. Αθήνα: Πατάκη. Newton, B. (1983). Stylistic Levels in Cypriot Greek. Mediterranean Language Review Newton, B. (1972). Cypriot Greek: Its Pnonology and Inflections. The Hague, Mouton. Pavlou, P. & Papapavlou, N., A. (submitted for publication). A Review of the Sociolinguistic Aspects of the Greek Cypriot Dialect. Journal of Multilingual Development. Papapavlou, N., A., (1998). Attitudes toward the Greek Cypriot dialect: sociocultural implications. International Journal of the Sociology of Language 13, pages, Robins, R. H. (1979). General Linguistic: an Introductory Survey, 3 rd edn. London: Longman. Στάλιν, Ι. Β. (1975). Σχετικά µε τον Μαρξισµό. Αθήνα : Πορεία. Τσιπλάκου, Σ. (2004). Στάσεις απέναντι στη γλώσσα και γλωσσική αλλαγή: Μια αµφίδροµη σχέση; [ Αttitudes towards language and language change: a two-why relation?]. Proceedingw of the 6 th International Conference on Greek Linquistics, eds. G. Castimali, A. Kalikairinow, E. Anagnostopoulou & I. Kappa Τsiplakou, S. (Submitted for publication). The Emperor s Old Clothes: Linguistic Diversity and the Redefinition of Literacy. International Journal of Humanities 2. Φραγκουδάκη, Α. (1987). Γλώσσα και Ιδεολογία. Αθήνα: Οδυσσέας. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 655

12 Θ. Σεργίδου 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 656

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College

ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ. Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΦΙΛΙΑΣ Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Εκτέλεση: Κέντρο Ερευνών Cyprus College Ταυτότητα της Έρευνας Ανάθεση: Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως Θέμα: Αντιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση του δασκάλου απέναντι στον δίγλωσσο µαθητή 2. Ιωάννινα 2004

Η στάση του δασκάλου απέναντι στον δίγλωσσο µαθητή 2. Ιωάννινα 2004 Γιάννης Μπασλής 1 Η στάση του δασκάλου απέναντι στον δίγλωσσο µαθητή 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται στο κείµενο αυτό υπεύθυνος είναι ο συγγραφέας. Οι θέσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Μανιαδάκη Πόπη ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19291 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2.11.2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μανιαδάκη Πόπη Α Παρ. 1 η : Η αμφισβήτηση της κριτικής στάσης του τηλεθεατή και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΛΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΛΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΙΚΙΑ: 28-53 ΦΥΛΟ AΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ 6 26 ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΕΙ/ΑΕΙ 10 Δευτεροβάθμια 16 Δημοτικό 3 ΤΟΠΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ Αστική υποβαθμισμένη 2 Αστική αναβαθμισμένη 18 Ημιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Γεωργία Παπουτσή, Εκπαιδευτικός Υπ.Διδάκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Π.Αθηνών ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract

Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ. Παύλος Παύλου. Abstract Χρήση της Κυπριακής ιαλέκτου στην Εκπαίδευση Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΙΑΛΕΚΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παύλος Παύλου Abstract This paper reviews a number of studies on the issue

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας

Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας Η ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας Εισαγωγή Ο τίτλος του συνεδρίου «Σχολείο ίσο για παιδιά άνισα» περικλείει,

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων

O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων O ρόλος των ερωτήσεων τύπου Σωστού Λάθους και η αναγκαιότητα μετεξέλιξής τους. ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων 01. Εισαγωγή Εκπαιδευτικό υλικό ΚΕΕ για την αξιολόγηση των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19429 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/12/2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΠΗΓΗ ΜΗΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 19429 Α.. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012 Α. Το κείμενο αναφέρεται στη σχέση του τύπου με τη δημοκρατία. Κατά το συγγραφέα, ο τύπος πρέπει να είναι αμερόληπτος,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των Παράλληλα Κείμενα Ηαντιμετώπισητωνεκπαιδευτικώνανισοτήτων: Μπορεί να μειωθεί η εκπαιδευτική ανισότητα; Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ. επιµέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς

ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ. επιµέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ επιµέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς 1 Περιεχόµενα Σ. Α. Μοσχονάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατερίνα Μαλαχία και Βιβή Τσιµπούκα ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ 1964 Αντωνία Φασουλιώτη 1982:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ε ΤΟ Ι Μ Α Σ Τ Η Κ Ε Α Π Ο Τ Η Ν Ε ΤΑ Ι Ρ Ε Ι Α R A I C O N S U LTA N T S Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Σ 2 0 1 5 Ταυτότητα Έρευνας Μέγεθος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ. ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΟΜΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΩΣΥΡ κυρίως μετά τη δεκαετία του 60 1 Σχετική συναίνεση ση γλωσσολογία ως προς το αντικείμενο και τη μέθοδο περιγραφής (σε σύγκριση με άλλες

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα