ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ISSN TEYXOΣ ΙΑΝΟΥAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥAΡΙΟΣ Αφιέρωμα. Μετανάστευση και Ρατσισμός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ISSN 1986-0218 TEYXOΣ ΙΑΝΟΥAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥAΡΙΟΣ 2010. Αφιέρωμα. Μετανάστευση και Ρατσισμός"

Transcript

1 ISSN ΠEPIOΔIKH EKΔOΣH ΓIA EPEYNA, ANAΠTYΞH KAI KAINOTOMIA ΙΑΝΟΥAΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥAΡΙΟΣ 2010 TEYXOΣ 29 Αφιέρωμα Μετανάστευση και Ρατσισμός

2 etwork enterprise europe enterprise europe ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

3 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 03 Περιεχόμενα Ερευνητικό QUIZ 03 Περιεχόμενα + Ερευνητικό Quiz Ποιο είναι το κύριο καύσιμο που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος; Α Οξέα Ωμέγα 3 Β Βενζίνη Γ Γλυκόζη Δ ATP (τριφωσφορικό άλας αδενοσίνης) Ορθή Απάντηση: Γ 04 Στήριξη στην Έρευνα 04 Διακρατική Κύπρου - Ρουμανίας - Έγκριση Προτάσεων Αφιέρωμα 05 Μετανάστευση και Ρατσισμός 10 Συνέντευξη με την Επίτροπο Δοικήσεως κα Ηλιάνα Νικολάου 12 Συνέντευξη με το Δρα Κωνσταντίνο Φελλά Πώς μοιάζει η ανθρώπινη μνήμη, σύμφωνα με τις νευροεπιστήμες; Α Φωτογραφική Μηχανή Β Κολάζ Γ Γραφομηχανή Δ Αναμιστήρα Ευρωπαϊκές Ευκαιρίες 13 Θεματική Προτεραιότητα «Μεταφορές» (συμπεριλαμβανομένης και της Αεροναυτικής) του 7ου Προγράμματος Πλαισίου της Ε.Ε. 15 Δράσεις Marie Curie του Ειδικού Προγράμματος «Άνθρωποι» του 7ου Προγράμματος Πλαισίου της Ε.Ε. Ορθή Απάντηση: Β Αποτελέσματα Έρευνας 16 Ταυτοποίηση - Χαρακτηρισμός και Αντιμετώπιση Ιολογικών Ασθενειών της Τομάτας σε Ελλάδα και Κύπρο 19 Εθνικότητα και Ρατσισμός στη σύγχρονη Κύπρο ΥΨΙΠΕΤΗΣ Περιοδική Έκδοση του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας Τεύχος 29 Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2010 Υπεύθυνος Σύνταξης-Επιμέλεια Ύλης: Έλενα Πουλλή Ημερολόγιο Ερευνητή 21 Το Ημερολόγιο του Ερευνητή 22 Συνέδρια Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου 23 Ημερίδες Μεταφοράς Τεχνολογίας 24 Προσφορές Τεχνολογίας 38 Αναζητήσεις Τεχνολογίας Στο Τεύχος 29 συνεργάστηκαν: Σέπου Καλυψώ, Τσούμπανου Λίνα, Κλεάνθους Γεωργία, Παπάζογλου Πιεραντώνιος, Παπαδόπουλος Ανδρέας, Παρασκευά Μαριλένα, Θεοχάρους Χριστάκης, Κωμοδρόμου Μαριλένα. 40 Διάσημοι Ερευνητές 40 Σίγκμουντ Φρόυντ Σχεδίαση και Παραγωγή Εντύπου: D-Tales Design Studio Ltd Yψιπέτης: ύψι + πέτομαι: που πετά ψηλά / [μτφ] που εκφράζει υψηλές έννοιες

4 Στήριξη στην Έρευνα ΣΕΛΙΔΑ 04 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Διακρατική Συνεργασία Κύπρου - Ρουμανίας Έγκριση Προτάσεων που Υποβλήθηκαν στο Πρόγραμμα ΚΥ-ΡΟΥ/0609 Πραγματοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2009 στo Βουκουρέστι, η δεύτερη συνάντηση της Μικτής Επιτροπής Κύπρου Ρουμανίας για θέματα Έρευνας και Ανάπτυξης. Κύριος σκοπός της συνάντησης ήταν η επιλογή και έγκριση των προτάσεων που θα τύχουν επιχορήγησης στα πλαίσια της 2ης Πρόσκλησης Υποβολής Προτάσεων στο Κοινό Πρόγραμμα Διακρατικής Συνεργασίας Κύπρου Ρουμανίας σε θέματα Έρευνας και Ανάπτυξης. Η δεύτερη Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων «ΚΥ-ΡΟΥ/0609» ανακοινώθηκε την 10η Ιουνίου 2009 από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας και την Εθνική Αρχή Επιστημονικής Έρευνας της Ρουμανίας. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων ήταν η 30η Σεπτεμβρίου Στα πλαίσια της Πρόσκλησης υποβλήθηκαν συνολικά 18 ερευνητικές προτάσεις στις ακόλουθες έξι θεματικές ενότητες: Ενέργεια, Νέα Υλικά - Νανοτεχνολογίες, Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, Αειφόρος Ανάπτυξης και Οικοσυστήματα, Επιστήμες Υγείας και Βιοτεχνολογία και Ασφάλεια και Ποιότητα Τροφίμων. Μετά από την επιστημονική αξιολόγηση των προτάσεων που έγινε από τις δύο πλευρές, επιλέγηκαν 8 προτάσεις για χρηματοδότηση. Οι προτάσεις που έχουν κληθεί για διαπραγμάτευση είναι οι ακόλουθες: ΚΩΔΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΟΥ / ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΥΠΡΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΕΡΓΟΥ / ΑΝΑΔΟΧΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΚΥ-ΡΟΥ/0609/04 Ανάπτυξη Νέων Υλικών για Εφαρμογή σε Βιομηχανικές Καταλυτικές Τεχνολογίες Ελέγχου Εκπομπών ΝΟχ με τη χρήση Η2/CO και H2/ HC ως Αναγωγικών σε Χαμηλές Θερμοκρασίες Ευσταθίου Άγγελος Πανεπιστήμιο Κύπρου Cojocaru Bogdan Faculty of Chemistry University of Bucharest ΚΥ-ΡΟΥ/0609/08 Επιδημιολογία της Νόσου των Λεπτών Μεμβράνων στην Κύπρο και Ρουμανία Κυριάκου Κυριάκος Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Mandache Eugen Victor Babes National Institute of Pathology ΚΥ-ΡΟΥ/0609/18 Μελέτη Αντιοξειδωτικών και Αλλεργιογόνων σε Αυθεντικά Κυπριακά και Ρουμάνικα Κρασιά Κακούρη Ελένη Υπουργείο Υγείας Γενικό Χημείο του Κράτους Cioroi Maria University of Galati ΚΥ-ΡΟΥ/0609/03 Ενσωμάτωση Νανοϋλικών Ζιρκονίου και Πιεζοηλεκτρικών ΝανοΥλικών για την Παρακολούθηση της Κυτταρικής Φυσιολογίας σε Καινοτόμους Μικροφυσιομετρικούς Βιοαισθητήρες Καραγιαννίδης Κυριάκος SK EMBIODIAGNOSTICS LTD Popescu Laura Madalina National R&D Institute for Non-Ferrous and Rare Metals ΚΥ-ΡΟΥ/0609/16 Ενσωμάτωση Συστημάτων Μετρήσεως Ευρείας Περιοχής στα Ηλεκτρικά Δίκτυα Ενέργειας της Κύπρου και της Ρουμανίας Κυριακίδης Ηλίας Πανεπιστήμιο Κύπρου Mihaela Albu Politehnica University of Bucharest ΚΥ-ΡΟΥ/0609/01 Προηγμένα Νανο-ενεργά Σύνθετα Υλικά Πολυμερών- Μετάλλων/ Μεταλλοξειδίων για Μικροηλεκτρονικές Εφαρμογές στην Περιοχή των GHz Κρασιά Θεοδώρα Πανεπιστήμιο Κύπρου Schreiner Christina Gheorghe Asachi Technical University of Iasi ΚΥ-ΡΟΥ/0609/11 Μελέτη Λεπτών Υμενίων Μαγνητών Μοναδικού Μορίου Παρασκευασμένων με την Τεχνική Εξάτμισης Μήτρας σε Παλμικό Λέιζερ Γιαπιντζάκης Ιωάννης Πανεπιστήμιο Κύπρου Mihailescu Ion National Institute for Lasers, Plasma and Radiation Physics - NILPRP ΚΥ-ΡΟΥ/0609/05 Εναντιοεκλεκτική Ανάλυση Ουσιών Κλινικής Σημασίας με χρήση Μικροαισθητήρων και Μικυλλιακής Ηλεκτροκινητικής Χρωματογραφίας Τριχοειδούς Καπνίση-Χριστοδούλου Πανεπιστήμιο Κύπρου Κωνσταντίνα Stefan-van Staden Raluca-Ioana National Institute of Research for Electrochemistry and Condensed Matter

5 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 05 Αφιέρωμα ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ O πληθυσμός του πλανήτη σήμερα υπολογίζεται να φτάνει γύρω στα 6.8 δισεκατομμύρια ανθρώπους *1, αριθμός διπλάσιος από το 1960 και τετραπλάσιος από αυτόν του προηγούμενου αιώνα. Η πληθυσμιακή αυτή αύξηση παρουσιάζεται να είναι άνιση στην παγκόσμια σφαίρα, με αυξανόμενο τον πληθυσμό του Νότιου ημισφαιρίου και μειωμένο τον πληθυσμό του Βόρειου. Συγκεκριμένα, ο πληθυσμός αυξάνεται σε περιοχές της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής, της Νότιας Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Η αύξηση αυτή έχει συμβάλει στην αύξηση της φτώχειας, της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, της πολιτικής ανισορροπίας και των πολέμων. Αντίθετα, στην Ευρώπη όπου η μεγάλη αύξηση του πληθυσμού συνέβηκε κατά τη βιομηχανική επανάσταση πριν δύο περίπου αιώνες, ο πληθυσμός σήμερα έχει σταθεροποιηθεί, ενώ σημειώνεται και μείωση στον αριθμό των γεννήσεων. Το ίδιο γεγονός παρατηρείται σε πολλές άλλες χώρες του βορείου ημισφαιρίου. έχουν μετακινηθεί εντός της χώρας τους. Το κύμα αυτό της μετανάστευσης φαίνεται να αυξάνεται ιδιαίτερα από τις αρχές του 21ου αιώνα, με κύριους προορισμούς την Ε.Ε., τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Η αύξηση ενισχύεται από δύο κύριους λόγους. Πρώτο, τη σύγχρονη παγκόσμια δημογραφία, όπου στις ανεπτυγμένες χώρες παρατηρείται το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού και άρα υπάρχει η ανάγκη για νεαρούς μετανάστες οι οποίοι ενισχύουν το εργατικό δυναμικό. Δεύτερο, τη διεθνοποίηση της οικονομίας και τα φθηνότερα μέσα μεταφορών και επικοινωνιών τα οποία ώθησαν στην αύξηση της ανθρώπινης κινητικότητας. Γιατί μεταναστεύουν οι πληθυσμοί; Οι λόγοι της μετανάστευσης διαφέρουν. Κάποιοι πληθυσμοί είναι αναγκασμένοι να μετακινηθούν, ενώ κάποιοι άλλοι μετακινούνται εθελοντικά. Οι επικρατέστεροι λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν πληθυσμούς στη μετανάστευση είναι κυρίως περιβαλλοντικοί, πολιτικοί και οικονομικοί. Περίπου το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού φαίνεται να συγκεντρώνεται στις αστικές περιοχές *1, παρόλο που αυτές αντιπροσωπεύουν μόνο το 3-4% της παγκόσμιας έκτασης γης. Οι ακόλουθες 20 μεγαλουπόλεις έχουν σήμερα πληθυσμούς πέραν των 10 εκατομμυρίων η κάθε μια: το Λος Άντζελες, η Πόλη του Μεξικού, η Νέα Υόρκη, το Ρίο ντε Τζανέιρο, το Σάο Πάολο, το Μπουένος Άιρες, το Κάιρο, η Κωνσταντινούπολη, η Μόσχα, το Νέο Δελχί, το Καράτσι, η Μουμπάι, η Καλκούτα, η Ντάκα, το Πεκίνο, η Σεούλ, η Σαγκάη, η Μανίλα, το Τόκυο και η Οσάκα. Σήμερα οι πληθυσμοί μετακινούνται όσο ποτέ άλλοτε. Σύμφωνα με στατιστικές *2 των Ηνωμένων Εθνών για το 2007, υπολογίζεται ότι πέραν του 3% του παγκόσμιου πληθυσμού (200 εκατομμύρια) ζουν εκτός της χώρας που γεννήθηκαν, ενώ πολλοί περισσότεροι Το Περιβάλλον Υπολογίζεται ότι περίπου 25 εκατομμύρια άνθρωποι *1 είναι σήμερα περιβαλλοντικοί πρόσφυγες. Μέχρι το 2050, ο αριθμός αυτός μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 200 εκατομμύρια. Οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες αναγκάζονται να μεταναστεύσουν λόγω των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών στις περιοχές όπου ζουν - οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να είναι η ερημοποίηση, το λιώσιμο πάγων και η αύξηση της στάθμης της θάλασσας, οι καταστροφικές καταιγίδες, οι τυφώνες και κυκλώνες. Ευαίσθητες περιοχές στα πιο πάνω καιρικά φαινόμενα θεωρούνται σήμερα η Ινδονησία και η Μπανκλαντές που απειλούνται από πλημμύρες, περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Αφρικής, Νότιας

6 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 06 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Αμερικής, Ανατολικής Κίνας (έρημος Γκόπι), Ανατολικής Αυστραλίας που απειλούνται από ερημοποίηση, η Ανατολική και Δυτική Ακτή των ΗΠΑ και η Ωκεανία που απειλούνται από κυκλώνες και τυφώνες, ο Βόρειος Πόλος και η Αλάσκα που απειλούνται από λιώσιμο πάγων και κάποια νησιά του ειρηνικού ωκεανού που απειλούνται από την αύξηση της στάθμης της θάλασσας. Οι Πολιτικές Αναταραχές Υπολογίζεται ότι περίπου 42 εκατ. του σημερινού πληθυσμού έχουν μεταναστεύσει λόγω πολέμων και πολιτικών αναταραχών *2. Σύμφωνα με τα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών (2007) *2, οι χώρες με τους μεγαλύτερους εσωτερικά μετακινημένους πληθυσμούς είναι το Ιράκ, η Κολομβία, το Αφχανιστάν, το Σουδάν, το Κόγκο, η Σομαλία και η Ουγκάντα. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, οι χώρες που υποδέχονται τους μεγαλύτερους αριθμούς πολιτικών προσφύγων είναι η Συρία, το Ιράν, το Πακιστάν, η Γερμανία και η Ιορδανία. Οι Πτωχές Οικονομικές Συνθήκες Κάποιοι πληθυσμοί μετακινούνται με στόχο τις καλύτερες ευκαιρίες εργοδότησης και καλύτερες οικονομικές συνθήκες. Οι εργάτες-μετανάστες συνήθως συγκεντρώνονται σε μεγαλουπόλεις. Πέραν των 10 εκατομμυρίων εργατών βρίσκονται σήμερα στις χώρες του Περσικού Κόλπου *3, ερχόμενοι κυρίως από τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία, τη Σρι Λάνκα, το Νεπάλ και την Μπαγκλαντές. Οι ίδιες χώρες προμηθεύουν με εργάτες την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, την Ταιβάν, τη Μαλαισία και την Ταϊλάνδη. Περίπου το 10% του πληθυσμού των Φιλιππινών εργάζεται εκτός της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών (2007) *2, στο Μαϊάμι των ΗΠΑ, το 30% του πληθυσμού της πόλης έχει γεννηθεί στην Κούβα, το 9% στην Αιτή, το 7% στην Κολομβία, το 7% στην Τζαμάικα και το 4% στη Νικαράγουα. Στο Ντουμπάι, το 51% του πληθυσμού της πόλης έχει γεννηθεί στην Ινδία, το 16% στο Πακιστάν, το 11% σε άλλες Αραβικές χώρες, το 9% στη Μπαγκλαντές και το 3% στις Φιλιππίνες. Στο Τορόντο, το 12% του πληθυσμού έχει γεννηθεί στην Κίνα, το 7% στην Ινδία, το 7% στην Αγγλία, το 7% στην Ιταλία και το 5% στις Φιλιππίνες. Στην Κίνα, η εσωτερική μετανάστευση λόγω αναζήτησης καλύτερων οικονομικών συνθηκών κατά τα τελευταία 15 χρόνια υπολογίζεται στα 200 εκατομμύρια, οι οποίοι μεταναστεύουν κυρίως από τις αγροτικές στις αστικές περιοχές *3. Επιπτώσεις της Μετανάστευσης Οι θετικές επιπτώσεις στις χώρες - αποδέκτες των μεταναστών αφορούν κυρίως στη συνεισφορά στην οικονομία της χώρας μέσω της διεκπεραίωσης εργασιών τις οποίες οι ντόπιοι δεν θέλουν ή δεν ξέρουν να κάνουν, στην αύξηση της ποικιλομορφίας της κοινωνίας και στη συμβολή στην κατανόηση και κοινωνική ανεκτικότητα. Αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να αντιμετωπίσουν οι χώρες - αποδέκτες είναι οι πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες που μπορεί να φέρουν οι νεόφερτοι αυτοί πληθυσμοί στις κοινωνίες τους. Τέτοιες συνέπειες μπορεί να είναι οι δυσκολίες στη διαχείριση των αιτήσεων πολιτικού ασύλου, η πρόκληση συναισθημάτων ανισότητας εάν στους μετανάστες παρέχονται περισσότερα δικαιώματα από αυτά που παρέχονται στους ντόπιους φτωχούς, η ανάπτυξη τάσεων ξενοφοβίας και ρατσισμού, οι εξάρσεις πατριωτισμού και ενδο-κρατικών διαμαχών.

7 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 07 Αφιέρωμα Όσον αφορά στους ίδιους τους μετανάστες, πιθανές αρνητικές επιπτώσεις είναι η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, η εκμετάλλευση τους, η λαθραία διακίνηση τους και η σεξουαλική τους εκμετάλλευση. Τι είναι ο Ρατσισμός; Ο ρατσισμός αφορά το μεροληπτικό χειρισμό μιας ομάδας από άλλη και είναι πιθανόν να στηρίζεται σε διαφορετικές βάσεις, όπως π.χ. το έθνος, τη φυλή, το φύλο, τη θρησκεία ή τις σεξουαλικές προτιμήσεις. Ευρώπη Η μετανάστευση στην Ευρώπη κατά τη δεκαετία του 1970 αφορούσε κυρίως τις Βόρειες Ευρωπαϊκές χώρες, λόγω των καλύτερων οικονομικών συνθηκών και ευκαιριών που παρείχαν. Οι κύριες χώρες προέλευσης των μεταναστών ήταν οι Αφρικανικές και Ασιατικές, οι οποίες είτε υπήρξαν ιστορικά αποικίες κάποιων Ευρωπαϊκών χωρών είτε είχαν στενούς δεσμούς με αυτές. Μετά την πτώση του τοίχους στο Βερολίνο το 1990, οι μετανάστες αυξήθηκαν σημαντικά και σημειώθηκαν μεγάλες εισροές πληθυσμού από την Ανατολική Ευρώπη και την πρώην Σοβιετική Ένωση. Κατά το 2005, υπολογίζεται ότι 64 εκατομμύρια μεταναστών ζούσαν στην Ευρώπη *1. Ενδεικτικά, το 2005 στο Δουβλίνο το 17% του πληθυσμού είναι μετανάστες γεννημένοι σε άλλη χώρα, ενώ στο Άμστερνταμ και τη Μαδρίτη είναι το 28% και το 14% αντίστοιχα. Ως αποτέλεσμα του μεγάλου αριθμού μεταναστών, στην Ευρώπη έχει σημειωθεί ρατσιστική συμπεριφορά που έχει πολλές φορές οδηγήσει σε βία. Οι συμπεριφορές αυτές επέβαλαν την εφαρμογή πολιτικής από την Ε.Ε. με στόχο τον έλεγχο τόσο της μετανάστευσης από τις χώρες - μη μέλη, όσο και του ρατσισμού. Ας σημειωθεί ότι ο έλεγχος της μετανάστευσης από τις χώρες - μη μέλη είναι ιδιαίτερα δύσκολος, αφού οι είσοδοι στην Ε.Ε. είναι πάμπολλοι, ανήκουν σε διαφορετικές χώρες και δεν υπάρχει ένας και απλός τρόπος να ελεγχθεί. Στα πλαίσια της εφαρμογής πολιτικής για τον έλεγχο των μεταναστών και το φαινόμενο του ρατσισμού, στην Ευρώπη υπάρχουν: - το European Agency for the Management of Operational Cooperation at the External Borders of the Member States (FRONTEX), το οποίο φροντίζει για τον έλεγχο της εισόδου παράνομων μεταναστών στην Ε.Ε. - το European Network Against Racism (ENAR), το οποίο προωθεί την ίση μεταχείριση των εθνικών μειονοτήτων και των μη Ευρωπαίων πολιτών οι οποίοι διαμένουν στην Ε.Ε. - το Directorate General of Human Rights (του Συμβουλίου της Ευρώπης), το οποίο είναι ένα ανεξάρτητο σώμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικεύεται σε ερωτήσεις σχετικές με το ρατσισμό και την έλλειψη ανεκτικότητας. Παράλληλα, στα πλαίσια του Προγράμματος Solidarity and Management of Migration Flows για την περίοδο , η Ε.Ε. διεκπεραιώνει μια μελέτη για την εισαγωγή ενός ενιαίου για όλες τις χώρες - μέλη συστήματος εισόδου και εξόδου σε αυτή. Αφρική Πολλοί από τους εμφυλίους πολέμους στην Αφρική σήμερα πηγάζουν από τον ρατσισμό μεταξύ των διαφορετικών Αφρικανικών φυλών. Πολλές φορές ο ρατσισμός αυτός πηγάζει από τη διακυβέρνηση των Ευρωπαίων πρώην κατακτητών τους, οι οποίοι εφάρμοζαν την πολιτική του διαίρει και βασίλευε στους ντόπιους πληθυσμούς. Τρανό παράδειγμα οι διαμάχες μεταξύ των φυλών Τούτσι και Χούτου στη Ρουάντα. Η χρησιμοποίηση της μειονότητας των Τούτσι από τους αποικιοκράτες ως άρχουσα τάξη της χώρας και η καταπίεση της πλειοψηφίας των Χούτου απ αυτούς οδήγησε σε διαμάχες μεταξύ τους από το Το 1994 με αφορμή το θάνατο του τότε προέδρου της χώρας ξέσπασαν ταραχές που οδήγησαν στη γενοκτονία πάνω απο μισού εκατομμυρίου Τούτσι από τούς Χούτου. Λόγω των ταραχών αυτών, εκατομμύρια κάτοικοι εγκατέλειψαν την χώρα. Επιπρόσθετα, στη Νότια Αφρική υπήρχε μέχρι πρόσφατα το Απάρτχαιτ ( ), το οποίο ήταν ένα σύστημα νόμιμου διαχωρισμού των μαύρων από τους λευκούς κάτοικους. Ο φυλετικός διαχωρισμός αυτός εφαρμόστηκε στις περιοχές διαμονής, στην εκπαίδευση, στην ιατρική φροντίδα και γενικότερα σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες, όπου οι προσφερόμενες υπηρεσίες στους μαύρους Νοτιοαφρικανούς ήταν πάντοτε κατώτερες απ αυτές των λευκών. Μέση Ανατολή Σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής υπάρχει ρατσιστική συμπεριφορά ενάντια σε οτιδήποτε Δυτικό ή Αμερικανικό, λόγω της πολιτικής που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ στην περιοχή (ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου) και της υποστήριξης τους στο Ισραήλ. Ο ρατσισμός αυτός έχει οδηγήσει σε επιθέσεις εναντίον τουρίστων από τη Δύση, καθώς και σε εμπορικό αποκλεισμό συγκεκριμένων προϊόντων που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ ή το Ισραήλ.

8 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 08 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Ασία Σε πολλές Ασιατικές χώρες, υπάρχει ρατσισμός ενάντια σε πληθυσμούς - μειονότητες που κατοικούν σε αυτές και σε πληθυσμούς με τους οποίους υπήρξαν ιστορικά σε εμπόλεμη κατάσταση. Για παράδειγμα, στην Καμπότζη υπάρχει ρατσισμός ενάντια στους Βιετναμέζους, ενώ στην Ινδονησία υπάρχει ρατσισμός εναντίον των Κινέζων, οι οποίοι θεωρούνται υπεύθυνοι για τα οικονομικά προβλήματα της χώρας. Στην Ταϊλάνδη οι αρχές προσπαθούν να περιορίσουν την είσοδο των μεταναστών από το Μυανμάρ, ενώ στη Μαλαισία προσπαθούν να περιορίσουν την είσοδο των Ινδονήσιων. Στην Ινδία, ο ρατσισμός είναι ιδιαίτερα έντονος μεταξύ των διάφορων κάστων (κοινωνικών τάξεων): των Βραχμάνων (δασκάλων, ιερέων και μελετητών), των Κσατρίγια (βασιλιάδων και πολεμιστών), των Βασίγια. (γεωργών και εμπόρων), και των Σούντρα ή Ανέγγικτων (των υπηρετών και χωρικών) Οι τρεις πρώτες κάστες θεωρούνταν απόγονοι των λευκών Άριων εισβολέων στην Ινδία, ενώ οι τελευταίοι θεωρούνταν οι σκουρόχρωμοι αυτόχθονες κάτοικοι της Ινδίας. Αν και το σύστημα των καστών έχει εξασθενίσει στις μεγάλες πόλεις, είναι βαθιά ριζωμένο στην Ινδική κουλτούρα και οδηγεί σε διακρίσεις και ρατσισμό. Ρατσισμός υπάρχει επίσης και μεταξύ των θρησκευτικών ομάδων των Ινδουιστών και των Μουσουλμάνων, οι διαμάχες των οποίων έχουν οδηγήσει σε πολέμους και διαχωρισμούς (απόσχιση του Πακιστάν και της Μπαγκλαντές από την Ινδία, πόλεμος για το Κασμίρ στη Βόρεια Ινδία, κλπ). ΗΠΑ Ο ρατσισμός στις ΗΠΑ εκδηλώνεται κυρίως εναντίον των μειονοτήτων και των μεταναστών. Η εσωτερική οικονομική δυσχέρεια έχει δημιουργήσει ένα αρνητικό κλίμα ενάντια στους μετανάστες, οι οποίοι θεωρείται ότι επωφελούνται από το οικονομικό σύστημα των ΗΠΑ εις βάρος των Αμερικανών. Οι περισσότεροι μετανάστες στις ΗΠΑ είναι από το Μεξικό και τη Λατινική Αμερική. Επιπρόσθετα, τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου έχουν οδηγήσει σε ρατσιστικά επεισόδια και επιθέσεις ενάντια σε μουσουλμάνους πολίτες των ΗΠΑ. Αυτόχθονες Πληθυσμοί Από ρατσισμό φαίνεται να διώκονται και αυτόχθονες πληθυσμοί σε πολλά κράτη, δηλαδή οι μειονοτικοί πληθυσμοί ενός κράτους που κατοικούσαν στο έδαφός του πριν την έλευση του μετέπειτα κυρίαρχου πληθυσμού. Υπολογίζεται ότι τα 370 εκατομμύρια των πληθυσμών αυτών υποφέρουν από ακραία επίπεδα φτώχειας, ανισότητας, ιατρικά προβλήματα, εγκληματικότητα και καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, π.χ. οι Ινδιάνοι στην Αμερική, οι Αβοριγίνοι στην Αυστραλία. Παρόλο που οι αυτόχθονες πληθυσμοί αποτελούν μόνο το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του εξαιρετικά φτωχού παγκόσμιου πληθυσμού, το οποίο ανέρχεται στα 900 εκατομμύρια. Κύπρος Η Κύπρος μέχρι τη δεκαετία του 1970 ήταν κυρίως χώρα απ όπου έφευγαν οι μετανάστες, εις αναζήτηση καλύτερων οικονομικών συνθηκών. Η Τουρκική εισβολή επέφερε ένα νέο κύμα μετανάστευσης, λόγω των άστατων πολιτικών συνθηκών. Έκτοτε έχουν παρατηρηθεί πολλές κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές, οι οποίες την μετέτρεψαν σε χώρα - αποδέκτη μεταναστών. Υπολογίζεται ότι περίπου 80, ,000 άτομα στην Κύπρο σήμερα δεν είναι κυπριακής καταγωγής. Μειονότητες και ευαίσθητες ομάδες για ρατσισμό σήμερα στην Κύπρο θεωρούνται οι Τουρκοκύπριοι, οι Ρόμα (ζουν κυρίως στις κατεχόμενες περιοχές), οι Ελληνοπόντιοι, οι Αρμένιοι, οι Λατίνοι, οι Μαρωνίτες, οι οικιακές βοηθοί και το εργατικό προσωπικό. Για την προστασία των ευαίσθητων ομάδων και καταπολέμηση των περιστατικών ρατσισμού και διακρίσεων, υπάρχουν στην Κύπρο σήμερα: - η Επίτροπος Διοικήσεως, η οποία έχει ως ευθύνη την προώθηση δραστηριοτήτων ενάντια στις διακρίσεις. Είναι επίσης η υπεύθυνη Αρχή ενάντια στο Ρατσισμό, και υπέρ της Ίσης Μεταχείρισης. - η Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντί-ρατσισμό (ΚΙΣΑ) που αποτελεί ένα μη κυβερνητικό οργανισμό ο οποίος διατηρεί Κέντρα Στήριξης για τους μετανάστες και πρόσφυγες στη Λευκωσία και Λεμεσό. - το Γραφείο για την Καταπολέμηση Διακρίσεων και Ρατσισμού της Αστυνομίας Κύπρου.

9 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 09 Αφιέρωμα Στατιστικά από την Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών Development Report για το 2009: Η πλειοψηφία των πληθυσμών μετακινείται μέσα στην ίδια τους τη χώρα. Υπολογίζεται ότι περίπου 740 εκατομμύρια είναι εσωτερικοί μετανάστες, αριθμός τετραπλάσιος από αυτό που μετακινείται διεθνώς. Από τους πληθυσμούς που έχουν μετακινηθεί εκτός των εθνικών τους ορίων, μόνο το 1/3 έχει μετακινηθεί από μια αναπτυσσόμενη σε μία ανεπτυγμένη χώρα (λιγότεροι από 70 εκατομμύρια άνθρωποι). Οι περισσότεροι από τα 200 εκατομμύρια πληθυσμών μεταναστών έχει μετακινηθεί από μια ανεπτυγμένη χώρα σε άλλη. Οι πληθυσμοί των φτωχότερων χωρών είναι οι λιγότερο μετακινήσιμοι. Ενδεικτικά, λιγότερο του 1% του Αφρικανικού πληθυσμού έχει μετακινηθεί στην Ευρώπη. Επιπλέον, περίπου 20,000 Αφρικανοί επαγγελματίες εγκαταλείπουν την Αφρική ετησίως, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό ιδιαίτερα για τον τομέα της υγείας της ηπείρου. Υπάρχουν 214 εκατομμύρια μεταναστών στον κόσμο σήμερα. Οι μετανάστες αποτελούν το 3.1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Υπάρχουν περίπου εκατομμύρια παράνομων μεταναστών παγκοσμίως. Το 2008, υπήρχαν 26 εκατομμύρια εσωτερικών προσφύγων σε 52 διαφορετικές χώρες, ως αποτέλεσμα πολιτικών αναταραχών. Περισσότερες λεπτομέρειες για το ρατσισμό στην Κύπρο θα μας δώσουν η Επίτροπος Διοικήσεων, κα Ηλιάνα Νικολάου και ο Δρ Κωνσταντίνος Φελλάς, Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών, Κοινωνικών Επιστημών & Νομικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Πηγές *1 - National Geographic - Earthpulse - State of the Earth 2010 *2 - United Nations Commissioner for Refugees (UNHCR) 2007 *3 - North-South International Current Affairs Magazine, February 2010

10 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 10 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ καταγγελιών και άλλων θεμάτων που αφορούν σε διακρίσεις - στη βάση των πιο πάνω λόγων - στον τομέα της απασχόλησης και της εργασίας. Επιπρόσθετα, έχει αρμοδιότητα να διερευνά καταγγελίες και να επιλαμβάνεται θεμάτων που αφορούν σε διακρίσεις λόγω φύλου. Κα Ηλιάνα Νικολάου Επίτροπος Διοικήσεως 1. Ποιες είναι οι αρμοδιότητες των ανεξάρτητων αρχών κατά των διακρίσεων που λειτουργούν στο Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως; Το Μάιο του 2004, με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κύπρος, συμμορφούμενη με το άρθρο 13 της Οδηγίας για τις Φυλετικές Διακρίσεις (2000/43/ΕΚ), διόρισε τον Επίτροπο Διοικήσεως ως τον ανεξάρτητο φορέα/αρχή για να διερευνά παράπονα που αφορούν την επιφύλαξη διακρίσεων αλλά και να επιλαμβάνεται και να αποφασίζει γενικά επί θεμάτων που αφορούν σε διακρίσεις. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στα πλαίσια εναρμόνισης της Κύπρου με τις οδηγίες 2000/43/ ΕΚ και 2000/78/EΚ, η αρμοδιότητα του Επιτρόπου Διοικήσεως να ενεργεί ως ανεξάρτητη Αρχή κατά των διακρίσεων καλύπτει τις διακρίσεις στη βάση των πιο κάτω χαρακτηριστικών: - φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, - θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, - αναπηρίας, - ηλικίας και - σεξουαλικού προσανατολισμού Για σκοπούς εφαρμογής των πιο πάνω νέων αρμοδιοτήτων/ εξουσιών, εντός του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως συστάθηκαν και λειτουργούν δύο Ανεξάρτητες Αρχές κατά των Διακρίσεων: Η Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων και η Αρχή Ισότητας. Η Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων έχει ως κύρια αρμοδιότητα την εφαρμογή των προνοιών της Οδηγίας 2000/438/EΚ και επιλαμβάνεται καταγγελιών και άλλων θεμάτων που αφορούν σε διακρίσεις - στη βάση των πιο πάνω λόγων - στους ακόλουθους τομείς: α) την κοινωνική προστασία/ασφάλιση β) την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη γ) τις κοινωνικές παροχές δ) την εκπαίδευση ε) την πρόσβαση και την παροχή αγαθών και υπηρεσιών που είναι διαθέσιμα στο κοινό, συμπεριλαμβανομένης και της στέγασης. Η Αρχή Ισότητας έχει ως κύρια αρμοδιότητα την εφαρμογή των προνοιών της Οδηγίας 2000/78/ΕΚ και επιλαμβάνεται 2. Πόσες και τι είδους καταγγελίες έχουν καταγραφεί στο Γραφείο σας που αφορούν στο ρατσισμό; i) Στην Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων, από το Μάιο του 2004 μέχρι το τέλος του 2009, υποβλήθηκαν 856 καταγγελίες. Η μεγάλη πλειοψηφία των καταγγελιών αυτών αφορούσε σε διακρίσεις στη βάση της φυλετικής ή εθνοτικής/εθνικής καταγωγής ενός προσώπου. (Συγκεκριμένα, το ποσοστό των καταγγελιών αυτών επί του συνόλου, ήταν 89% το 2008 και 76% το 2009) [Σημειώνω ότι στις καταγγελίες αυτές περιλαμβάνονται και οι καταγγελίες από ευρωπαίους πολίτες που διαμένουν στην Κύπρο, οι οποίοι - επικαλούμενοι την υπηκοότητα της ευρωπαϊκής ένωσης - ισχυρίστηκαν διάκριση στη βάση της εθνικής τους καταγωγής σε σχέση, κυρίως, α) με χρονοβόρες και γραφειοκρατικές διαδικασίες που αντιμετωπίζουν με το τμήμα μετανάστευσης, και, β) τον αποκλεισμό τους από ωφελήματα/επιδόματα για τα οποία - είτε βάσει νομοθετικής ρύθμισης, είτε βάσει πρακτικής - δικαιούχοι είναι μόνο Κύπριοι πολίτες.] ii) Στην Αρχή Ισότητας, από το Μάιο του 2004 μέχρι το τέλος του 2009, υποβλήθηκαν 496 καταγγελίες. Ένας μεγάλος αριθμός των καταγγελιών αυτών, περίπου το ένα τρίτο, αφορούσε σε διακρίσεις στη βάση του Φύλου. 3. Ποιες είναι οι κύριες αποφάσεις που έχετε λάβει με βάση τα παράπονα που έχετε εξετάσει στο Γραφείο σας; Θεωρώ ότι από τη σύσταση τους μέχρι σήμερα η Αρχή κατά του Ρατσισμού και των Διακρίσεων και η Αρχή Ισότητας έχουν κάνει πολλές σημαντικές παρεμβάσεις σε διάφορους τομείς της κοινωνίας, τις οποίες δεν είναι δυνατό να παρουσιάσω εξαντλητικά στα πλαίσια του παρόντος ερωτηματολογίου. Παραθέτω, όμως, ενδεικτικά τα θέματα που κάλυψαν κάποιες σημαντικές Εκθέσεις των δύο Αρχών: σε σχέση με διακρίσεις λόγω φυλετικής, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής - Αριθμός Εκθέσεων αφορούσε στις ενέργειες της Αστυνομίας και άλλων φορέων σε σχέση με ρατσιστικές επιθέσεις που δέχθηκαν πρόσωπα που διαμένουν στην Κύπρο, λόγω της φυλετικής, εθνικής ή εθνοτικής τους καταγωγής. - Αριθμός Εκθέσεων αφορούσε στη δυσμενή μεταχείριση

11 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 11 Αφιέρωμα ελληνοποντίων σε διάφορους τομείς της ζωής (π.χ. δυσμενή μεταχείριση από ασφαλιστικές εταιρείες). - Αριθμός Εκθέσεων αφορούσε σε δυσμενείς διακρίσεις κατά Τουρκοκυπρίων πολιτών (π.χ. τη διακριτική μεταχείριση που επιφυλάχθηκε σε Τουρκοκύπριο πολίτη από την Επαρχιακή Διοίκησης Λευκωσίας κατά την έκδοση πιστοποιητικού γέννησης και διαβατηρίου του παιδιού του). - Αριθμός Εκθέσεων αφορούσε σε δυσμενείς διακρίσεις έναντι ευρωπαίων πολιτών, κυρίως σε σχέση με τη δυσκολία ή και τη μη δυνατότητα πρόσβασή τους σε διάφορες υπηρεσίες και ωφελήματα που είναι προσβάσιμα σε Κύπριους πολίτες. - Αυτεπάγγελτη Έκθεση αναφορικά με την επίδειξη ρατσιστικής συμπεριφοράς έναντι επιβατών σε πτήση των Κυπριακών αερογραμμών. - Έκθεση που αφορούσε στην απέλαση πολίτη κράτους μέλους της ευρωπαϊκής ένωσης. - Έκθεση που αφορούσε στην αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων κοινοτικού υπηκόου. - Έκθεση που αφορούσε στον περιορισμό του δικαιώματος της συνδικαλιστικής ελευθερίας των αλλοδαπών οικιακών βοηθών. σε σχέση με διακρίσεις λόγω ηλικίας - Έκθεση που αφορούσε στην επιφύλαξη διακρίσεων σε άτομα που έχουν συμπληρώσει την ηλικία των 70 ετών, στους τομείς της ασφάλισης ταξιδιών και μηχανοκίνητων οχημάτων. - Έκθεση αναφορικά με τα ηλικιακά κριτήρια που υπήρχαν για σκοπούς παροχής του επιδόματος βαριάς κινητικής αναπηρίας. - Έκθεση μετά από καταγγελία για επιφύλαξη διάκρισης λόγω ηλικίας στις διατάξεις που ρυθμίζουν το όριο υποχρεωτικής αφυπηρέτησης των μελών της Αστυνομίας. - Έκθεση μετά από καταγγελίες για επιφύλαξη διάκρισης λόγω ηλικίας στις διατάξεις του περί Συντάξεων Νόμου. - Έκθεση για τα αιτήματα της Μαρωνίτικης Κοινότητας σε σχέση με τη στελέχωση και τη λειτουργία του Δημοτικού Σχολείου Άγιος Μάρωνας και τη διδασκαλία της Κυπριακής Μαρωνίτικης Αραβικής Γλώσσας. σε σχέση με διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού - Έκθεση αναφορικά με τη μη αναγνώριση συμφώνου καταχωρημένης συμβίωσης και παραχώρηση άδειας παραμονής στην Κύπρο συντρόφου ευρωπαίου πολίτη στη βάση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των ευρωπαίων πολιτών και των μελών των οικογενειών τους. σε σχέση με διακρίσεις λόγω φύλου - Έκθεση αναφορικά με τη μη λήψη των απαραίτητων μέτρων για την προστασία εγκύων ή γαλουχουσών συμβασιούχων νηπιαγωγών. - Έκθεση αναφορικά με το θέμα της απόκτησης προσφυγικής καταγωγής εκ μητρογονίας. - Έκθεση αναφορικά με τη δυσμενή διάκριση λόγω φύλου στην κτήση ακίνητης ιδιοκτησίας από αλλοδαπό σύζυγο Κυπρίας. σε σχέση με διάκριση λόγω θρησκείας - Έκθεση αναφορικά με τη μεταχείριση μαθήτριας Μάρτυρα του Ιεχωβά από καθηγητή θρησκευτικών του σχολείου της. σε σχέση με διάκριση λόγω αναπηρίας - Έκθεση αναφορικά με το θέμα της πρόσβασης αναπήρων ατόμων σε δημόσια κτίρια. - Έκθεση που αφορούσε στο περιεχόμενο τηλεοπτικού μηνύματος που χρησιμοποιήθηκε στα πλαίσια των εκδηλώσεων για το Ραδιομαραθώνιο Ποιες είναι οι εισηγήσεις σας για τη βελτίωση των συνθηκών και καταπολέμηση του ρατσισμού στην Κύπρο; - Ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για θέματα διακρίσεων και κυρίως των παιδιών στα σχολεία. - Η αναγνώριση της ύπαρξης του προβλήματος του ρατσισμού στην Κυπριακή κοινωνία. Από τις έρευνες που έχω διενεργήσει διαφάνηκε ότι σε πολλές περιπτώσεις, ρατσιστικές συμπεριφορές δεν αναγνωρίζονται και κατά συνέπεια δεν καταγράφονται ως τέτοιες. Για παράδειγμα, περιστατικά βίας τα οποία, κατά την άποψη μου, έκδηλα είχαν ρατσιστικά κίνητρα, δεν καταγράφηκαν από την Αστυνομία ως ρατσιστικά περιστατικά και συνακόλουθα δεν ζητήθηκε η τιμωρία των ενόχων στη βάση των αυστηρών νόμων που απαγορεύουν τη ρατσιστική βία. - Πολύ σημαντική είναι, επίσης, η υιοθέτηση και εφαρμογή ολοκληρωμένης πολιτικής ένταξης των μεταναστών στην Κυπριακή κοινωνία (υπέβαλα σχετικό υπόμνημα στο Υπουργείο Εσωτερικών στο οποίο συμπεριλαμβάνονται συγκεκριμένες εισηγήσεις για την επιτυχή εφαρμογή μίας πολιτικής ένταξης).

12 Αφιέρωμα ΣΕΛΙΔΑ 12 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Δρ Κωνσταντίνος Φελλάς Κοσμήτορας Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών, Κοινωνικών Επιστημών & Νομικής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας 1. Τι επιστημονική έρευνα έχει γίνει στην Κύπρο όσον αφορά στο ρατσισμό; Στο Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών RUBSI του Πανεπιστημίου Λευκωσίας διεξήγαμε με χρηματοδότηση του ΙΠΕ την έρευνα με θέμα «Πολιτική και Πράξη: Θέματα Εθνότητας και Φυλής στη Σύγχρονη Κύπρο». Η έρευνα αυτή διήρκησε δύο έτη, ολοκληρώθηκε το 2007 και είχε σαν βάση 300 προσωπικές συνεντεύξεις βασισμένες πάνω σε ερωτηματολόγια με αλλοδαπούς που διαμένουν στην Κύπρο, καθώς και 5 ομάδες εστίασης. Σκοπός της έρευνας ήταν να καταγράψει τις εμπειρίες ρατσιστικής διάκρισης των ατόμων, τόσο σε επίπεδο θεσμικό, όσο και σε επίπεδο κοινωνικό. Επίσης, απ ότι γνωρίζω στην Κύπρο δραστηριοποιείται το Ευρωπαϊκό Δίκτυο κατά του Ρατσισμού ENAR (European Network Against Racism) που σκοπό έχει την προώθηση του Αντιρατσισμού και την ίση αντιμετώπιση Ευρωπαίων πολιτών και εθνοτικών μειονοτήτων που διαμένουν στην Ευρώπη. 2. Ποιες ενέργειες έχουν αναληφθεί από την Κυπριακή κυβέρνηση για την καταπολέμηση του ρατσισμού στην Κύπρο; Ως μέλος της ΕΕ, η Κύπρος έχει υποχρέωση να ακολουθεί το κοινοτικό κεκτημένο που αφορά τη μετανάστευση, ιδιαίτερα στο θέμα της χορήγησης δικαιωμάτων για μακρόχρονη παραμονή μεταναστών και τη χορήγηση της πράσινης κάρτας, την ανάπτυξη πολιτικών και πρακτικών που να οδηγούν στην κοινωνική ένταξη των μεταναστών και τη δημιουργία συνθηκών ισότητας των κατοίκων της, ανεξάρτητα από την καταγωγή τους. Επίσης από το 2002, σύμφωνα με την πληροφόρηση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η Κύπρος μετέχει στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για Δράση κατά των Διακρίσεων. 3. Πώς βλέπετε να έχει αλλάξει η κατάσταση όσον αφορά το ρατσισμό στην Κύπρο κατά τα τελευταία χρόνια; Η Κύπρος τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει ρόλο, από πηγή μεταναστών στη δεκαετία του 1920, σε αποδέκτη αλλοδαπών από τη δεκαετία του 1980 και μετέπειτα. Υπολογίζεται ότι σήμερα υπάρχουν 80, ,00 άτομα στην Κυπριακή Δημοκρατία που υπάγονται στην κατηγορία των μεταναστών - αντιπροσωπεύοντας το 10%-14% του συνολικού πληθυσμού. Μάλιστα, η πρόσφατη απόφαση της Κυβέρνησης να αρχίσει να δέχεται αιτήσεις από αλλοδαπούς για την παραχώρηση της λεγόμενης πράσινης κάρτας, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ, έρχεται να συμβάλει περισσότερο σε αυτή την αλλαγή της δημογραφικής σύνθεσης της κυπριακού πληθυσμού. Ένα είναι το σίγουρο ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε παρατηρήσει μια αλλαγή στο κοινωνικό προφίλ της κυπριακής κοινωνίας που εκ των πραγμάτων συντελείται, και το θέμα της προκατάληψης είναι βασική πτυχή του φαινομένου της μετανάστευσης. Από την έρευνα μας συμπεραίνεται ότι η καθημερινή κοινωνική προκατάληψη ενάντια στους μετανάστες συσχετίζεται θετικά με το βαθμό δυσκολίας στην εξεύρεση εργασίας και αρνητικά με τη συμμετοχή σε κοινοτικές, θρησκευτικές ή κοινωνικές ομάδες και συγκεκριμένες δραστηριότητες. Αυτό στηρίζει το συμπέρασμα ότι, όσο οι μετανάστες απομονώνονται οικονομικά και κοινωνικά στη φιλοξενούσα κοινωνία, με περιορισμένη συμμετοχή στα κοινοτικά δρώμενα και περιορισμένης εμβέλειας αντιπροσώπευση, πιθανότατα να εισπράξουν λίγη δημόσια υποστήριξη και συμπάθεια και να αντιμετωπίσουν περισσότερη προκατάληψη. Η αναφερόμενη θεσμική προκατάληψη σχετίζεται άμεσα με την κοινοτική, καθημερινή προκατάληψη. Η συσχέτιση μεταξύ θεσμικής και κοινωνικής προκατάληψης δεικνύει ότι, πιθανόν, η καταπολέμηση της προκατάληψης ενάντια στους μετανάστες χρειάζεται να μελετηθεί σε συνάρτηση τόσο με την κυβερνητική πολιτική και πρακτική όσο και την πολιτιστική ένταξή τους στη φιλοξενούσα κοινωνία. Αυτή η συνδυασμένη αντιμετώπιση δυνατό να βοηθήσει την πολιτεία στο να δομήσει μια δικαιότερη, πολιτισμικά και φυλετικά ανεκτικότερη κοινωνία. Σε επίπεδο Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων λειτουργεί από το 1998 η ΚΙΣΑ (Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη και Αντιρατσισμό), η οποία δραστηριοποιείται έντονα σε θέματα στήριξης μεταναστών και αλλοδαπών στην Κύπρο με εστίαση σε θέματα διακρίσεων τόσο σε θεσμικό όσο και σε νομικό και κοινωνικό επίπεδο.

13 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 13 Ευρωπαϊκές Ευκαιρίες ΘΕΜΑΤΙΚH ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΑ «ΜΕΤΑΦΟΡEΣ (ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜEΝΗΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΝΑΥΤΙΚHΣ)» Εισαγωγή Ο τομέας των Μεταφορών θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφού αποτελεί συνολικά το 13,1% του ΑΕΠ και απασχολεί περίπου 20 εκ. ανθρώπους σε θέσεις εργασίας. Όμως οι «Μεταφορές» αντιμετωπίζουν και σοβαρά προβλήματα όπως η μεγάλη κατανάλωση ενέργειας, η ολική σχεδόν εξάρτηση από το πετρέλαιο (98%), η ανάγκη αύξησης των μέσων μεταφοράς και η απαίτηση για οικονομικότερη και ασφαλέστερη μετακίνηση των ανθρώπων. H E.E. με σειρά Δράσεων υποστηρίζει την έρευνα στις Αειφόρες Επίγειες Μεταφορές, την Αεροναυτική, τις Εναέριες Μεταφορές και το σύστημα πλοήγησης Galileo. Οι Δράσεις αυτές έχουν περιληφθεί στη Θεματική Προτεραιότητα «Μεταφορές (συμπ. της Αεροναυτικής)» του 7ου Προγράμματος Πλαισίου. Αειφόρες Επίγειες Μεταφορές Στόχος της Δράσης «Αειφόρες Επίγειες Μεταφορές» είναι ο οικολογικός προσανατολισμός στα δίκτυα μεταφορών, η προώθηση μέσων μαζικής μεταφοράς και η αποσυμφόρηση στους άξονες μεταφοράς, η εφαρμογή αειφόρου αστικής κινητικότητας, η βελτίωση της ασφάλειας προσώπων, διαδικασιών και εγκαταστάσεων και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. σε θέματα έρευνας στις μεταφορές. Ο προϋπολογισμός της Δράσης, στις τρεις πρώτες Προσκλήσεις Υποβολής Προτάσεων έχει κατανεμηθεί ως ακολούθως: 1η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2007: 225 εκ. ευρώ 2η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2008: 153 εκ. ευρώ 3η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2010: 108 εκ. ευρώ Αεροναυτική και Εναέριες Μεταφορές Στόχος της Δράσης «Αεροναυτική και Εναέριες Μεταφορές» είναι ο οικολογικός προσανατολισμός στα δίκτυα μεταφορών, η αύξηση της χρονικής απόδοσης, η βελτίωση της ικανοποίησης και της ασφάλειας του επιβάτη, η βελτιστοποίηση της σχέσης κόστουςαποτελεσματικότητας, η ενίσχυση της ασφάλειας των αεροσκαφών και των επιβατών και η διερεύνηση νέων τεχνολογιών. Ο προϋπολογισμός της Δράσης έχει κατανεμηθεί ως ακολούθως: 350 εκ. ευρώ στην Πρωτοβουλία SESAR 80 εκ. ευρώ στην Πρωτοβουλία Clean Sky 950 εκ. ευρώ Έργα Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τα 950 εκ. ευρώ που διατίθενται για τα Έργα Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης έχουν κατανεμηθεί στις διάφορες Προκηρύξεις ως εξής: 1η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2007: 220 εκ. ευρώ (ποσοστό επιτυχίας 18%) 2η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2008: 210 εκ. ευρώ (ποσοστό επιτυχίας 17%) 3η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2010: 108 εκ. ευρώ Στα πλαίσια της Θεματικής Προτεραιότητας υποστηρίζονται επίσης οι ακόλουθες δραστηριότητες: SESAR (Single European Sky ATM Research) Η Πρωτοβουλία SESAR έχει στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αεροπορικής υπηρεσίας, η οποία θα αναλάβει τη διαχείριση των πτήσεων και θα σχεδιάσει τις αεροπορικές διαδρομές για όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος της Ε.Ε. είναι η ολοκλήρωση του έργου αυτού μέχρι το Επιπλέων στόχος του SESAR είναι η δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού

14 Ευρωπαϊκές Ευκαιρίες ΣΕΛΙΔΑ 14 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Φορέα Ασφάλειας Πτήσεων που θα αναλάβει όλα τα θέματα ασφάλειας των αεροσκαφών. Όσον αφορά στην περιβαλλοντική συνεισφορά του έργου, αναμένεται ότι ο καλύτερος συντονισμός εδάφους-αέρος θα επιφέρει 10% μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Επιπρόσθετα, αναμένεται σημαντική μείωση του κόστους των πτήσεων κατά 50%. Clean Sky Η Κοινή Τεχνολογική Πρωτοβουλία «Clean Sky» («Καθαρός Ουρανός») ενώνει τις προσπάθειες του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη καθαρών, καινοτόμων και ανταγωνιστικών αεροπορικών τεχνολογιών. Ο τομέας των αερομεταφορών βρίσκεται μπροστά σε σημαντικές προκλήσεις, όπως η αύξηση εκπομπών αερίων και η ηχορύπανση. Η πρωτοβουλία «Clean Sky» αφορά σε ένα πρόγραμμα συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, στο οποίο θα συμμετέχουν οι κυριότεροι συντελεστές στους τομείς της αεροναυτικής και της έρευνας. 86 οργανώσεις από 16 χώρες, 54 επιχειρήσεις (20 Μικρομεσαίες), 15 ερευνητικά κέντρα και 17 πανεπιστήμια θα συνεργαστούν με στόχο τη μείωση, μέχρι το 2020, των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 50%, των οξειδίων του αζώτου κατά 80% και της ηχορύπανσης κατά 50 %. Παράλληλα, η Πρωτοβουλία στοχεύει στην καθιέρωση ενός οικολογικού κύκλου ζωής για τα αεροσκάφη, από τον σχεδιασμό, την κατασκευή και συντήρησή τους μέχρι τη διάλυση και ανακύκλωσή τους. GALILEO H Πρωτοβουλία Galileo αφορά στη δημιουργία ενός δορυφορικού προγράμματος ραδιοπλοήγησης. Κύριο χαρακτηριστικό της Πρωτοβουλίας Galileo είναι ο ακριβής προσδιορισμός θέσης μέσω δορυφόρων (όπως είναι το σύστημα GPS). Το φάσμα εφαρμογών του Galileo είναι ιδιαίτερα ευρύ και κυμαίνεται από τη γεωργία και την τοπογραφία, μέχρι την αλιεία, την έρευνα, τον τουρισμό και τις επικοινωνίες. Ο Προϋπολογισμός για το WP2011 αναμένεται να ανέλθει στα 260 εκ. ευρώ, 127 εκ. ευρώ για δραστηριότητες της Αεροναυτικής και Αερομεταφορών, 127 εκ. ευρώ για τις Αειφόρες Μεταφορές και 6 εκ. ευρώ για τις Οριζόντιες Δράσεις. Σημειώνεται ότι ο προγραμματισμός για τις επόμενες ανακοινώσεις Προσκλήσεων Υποβολής Προτάσεων είναι ως ακολούθως: 4η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2011: 127 εκ. ευρώ 5η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2012: 157 εκ. ευρώ 6η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων 2013: 135 εκ. ευρώ Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφτούν την ιστοσελίδα: H Πρωτοβουλία Galileo αποτελεί πρόγραμμα στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση γι αυτό η Κοινότητα αποφάσισε την πλήρη κάλυψη της δαπάνης για την εγκατάστασή του, που ανέρχεται σε περίπου 3,4 δις Ευρώ για την περίοδο Πρόγραμμα Εργασίας για το 2011 (Work Programme 2011) Έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για το Πρόγραμμα Εργασίας για το 2011 (WP2011) μεταξύ της Ε.Ε. και της Διαχειριστικής Επιτροπής «Μεταφορές (συμπ. της Αεροναυτικής)». Το WP2011 αναμένεται να ολοκληρωθεί και να εγκριθεί από τη Διαχειριστική Επιτροπή τον Ιούλιο 2010 οπότε και θα ανακοινωθεί όπως και οι Προσκλήσεις Υποβολής Προτάσεων. Στα Προγράμματα Εργασίας συμπεριλαμβάνεται ο καθορισμός των διαφόρων χρηματοδοτικών εργαλείων που θα χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα, το περιεχόμενο των προκηρύξεων και τα κριτήρια αξιολόγησης που θα εφαρμοσθούν κατά την επιλογή των προτάσεων. Περισσότερες πληροφορίες: Ανδρέας Παπαδόπουλος, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

15 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 15 Ευρωπαϊκές Ευκαιρίες Δράσεις Marie Curie του Eιδικού Προγράμματος «Άνθρωποι» του 7ου Προγράμματος Πλαισίου της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τις Προσκλήσεις Υποβολής Προτάσεων στα πλαίσια των Δράσεων Marie Curie International Reintegration Grants (IRG) και International Research Staff Exchange Scheme (IRSES), με Κωδικούς FP7-PEOPLE-2010-RG και FP7-PEOPLE-2010-IRSES αντίστοιχα, οι οποίες εντάσσονται στο Ειδικό Πρόγραμμα «Άνθρωποι» του 7ου Προγράμματος Πλαισίου για Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη της Ε.Ε. Η Δράση Marie Curie International Reintegration Grants - IRG στοχεύει στην ενίσχυση της ελκυστικότητας της Ευρώπης ενθαρρύνοντας Ευρωπαίους ερευνητές, οι οποίοι εργάστηκαν εκτός Ευρώπης για τουλάχιστον τρία (3) χρόνια, να επανενταχθούν σε Κράτος Μέλος ή Συνεργαζόμενη Χώρα, ώστε να συνεισφέρουν στην Ευρωπαϊκή έρευνα και να μεταφέρουν τις γνώσεις που απέκτησαν στις Τρίτες Χώρες από τις οποίες επανεντάσσονται. Η Δράση στοχεύει επίσης στη δημιουργία συνεργασιών μεταξύ του νέου (Ευρωπαϊκού) ερευνητικού και/ ή βιομηχανικού περιβάλλοντος των επανεντασσόμενων ερευνητών με αυτό των Τρίτων Χωρών από τις οποίες προέρχονται. Η κάθε Πρόταση υποβάλλεται από έναν (1) επανεντασσόμενο ερευνητή σε συνεργασία με έναν (1) Ανάδοχο Φορέα (Host Organisation). Ο Ανάδοχος Φορέας πρέπει να έχει μόνιμη έδρα σε Κράτος Μέλος ή Συνεργαζόμενη Χώρα και μπορεί να είναι δημόσιο ή ιδιωτικό Ακαδημαϊκό ή Ερευνητικό Ίδρυμα, Επιχείρηση (ιδιαίτερα Μικρή ή Μεσαία), Μη-Κερδοσκοπική ή Φιλανθρωπική Οργάνωση, Διεθνής Οργανισμός Ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (π.χ. CERN), το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή άλλος Διεθνής Οργανισμός (π.χ. WHO, UNESCO κλπ). Ο επανεντασσόμενος ερευνητής πρέπει να έχει εθνικότητα από Κράτος Μέλος ή Συνεργαζόμενη Χώρα και να έχει εργαστεί ερευνητικά σε Τρίτη Χώρα για τουλάχιστον τρία (3) χρόνια πριν την Καταληκτική Ημερομηνία της Πρόσκλησης (9 Μαρτίου 2010). Επίσης, κατά τα τρία (3) τελευταία χρόνια πριν την Καταληκτική Ημερομηνία, ο επανεντασσόμενος ερευνητής δεν θα πρέπει να έχει συμπληρώσει παραμονές άνω των δώδεκα (12) μηνών σε Κράτη Μέλη ή Συνεργαζόμενες Χώρες (μικρής διάρκειας παραμονές, όπως για παράδειγμα διακοπές, δε λαμβάνονται υπόψη). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συγχρηματοδοτεί το κάθε επιλέξιμο Έργο με σταθερό ποσό ανά έτος, με μέγιστη διάρκεια τα τέσσερα (4) έτη, το οποίο αναμένεται να καλύπτει το κόστος αμοιβών του ερευνητή ή άλλου προσωπικού που θα απασχολείται, κόστος μετακινήσεων, αναλώσιμα, εξασφάλιση πατεντών, έξοδα δημοσιεύσεων κλπ. Η Δράση Marie Curie International Research Staff Exchange Scheme - IRSES στοχεύει στην ενίσχυση συνεργασιών μεταξύ Ερευνητικών Οργανισμών μέσω συντονισμένων προγραμμάτων ανταλλαγής προσωπικού. Δικαίωμα υποβολής έχουν δημόσιοι ή ιδιωτικοί ερευνητικοί φορείς (πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, κλπ). Οι Προτάσεις πρέπει να υποβάλλονται από Δίκτυο Συνεργασίας που να αποτελείται κατ ελάχιστον από δύο ανεξάρτητους συμμετέχοντες σε δύο τουλάχιστον διαφορετικά Κράτη Μέλη ή Συνεργαζόμενες Χώρες και έναν ή περισσότερους συμμετέχοντες είτε από χώρες με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει Συμφωνία Έρευνας και Τεχνολογίας (Science & Technology Agreement), είτε από χώρες που καλύπτονται από την Πολιτική της Ευρωπαϊκής Γειτονιάς (European Neighbourhood Policy). Οι συμμετέχοντες αναμένεται να υποβάλουν Πρόταση για πολυετές πρόγραμμα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει κοινές ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες ή κοινά εργαστήρια και σεμινάρια, καθώς και άλλες δραστηριότητες δικτύωσης. Πέρα από την εκπλήρωση συγκεκριμένων επιστημονικών στόχων τα έργα IRSES αναμένεται να αποφέρουν επιπρόσθετα οφέλη στους συμμετέχοντες στα πλαίσια της μεταφοράς γνώσης. Η διάρκεια των Έργων μπορεί να είναι από 2 έως και 4 έτη και η μέγιστη διάρκεια κάθε μεμονωμένης ανταλλαγής είναι 12 μήνες. Επισημαίνεται ότι οι Συντονιστές Έργων πρέπει να είναι από Κράτος Μέλος ή Συνεργαζόμενη Χώρα. Όλοι οι συμμετέχοντες πρέπει να συνεχίσουν τη μισθοδοσία του προσωπικού που ανταλλάσσουν για τη διάρκεια της παραμονής του στο εξωτερικό. Ερευνητικό προσωπικό από Κυπριακούς Οργανισμούς μπορεί να μετακινηθεί προς Τρίτη Χώρα και αντιστρόφως. Για κάθε μέλος προσωπικού από Κυπριακούς Οργανισμούς που θα μετακινείται προς επιλέξιμη Τρίτη Χώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεισφέρει σταθερό μηνιαίο επίδομα ύψους που αναμένεται να καλύπτει το κόστος ανταλλαγής (συμπεριλαμβανομένων των εξόδων μετακίνησης). Προσωπικό που θα μετακινείται προς Συνεργαζόμενο Φορέα άλλου Κράτους Μέλους ή Συνεργαζόμενης Χώρας δεν θα δικαιούται μηνιαίο επίδομα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η δημοσίευση των Προσκλήσεων Υποβολής Προτάσεων των Δράσεων Marie Curie IRG και IRSES έγινε στις 9 Οκτωβρίου και στις 25 Νοεμβρίου 2009, αντίστοιχα, στην Ιστοσελίδα fp7/dc/index.cfm. Συνοπτικά παρατίθενται οι πιο κάτω πληροφορίες: Τίτλος Δράσης και Κωδικός Πρόσκλησης International Reintegration Grants, FP7-PEOLPE RG International Research Staff Exchange Scheme, FP7-PEOPLE IRSES Προϋπολογισμός Δράσης (Ευρώ) 32 εκατομ. 30 εκατομ. Καταληκτική Ημερομηνία Υποβολής Προτάσεων 9 Μαρτίου Μαρτίου 2010 Πληροφορίες (Ιστοσελίδα) eu/fp7/dc/index. cfm?fuseaction=usersite. PeopleDetailsCallPage &call_id=250 eu/fp7/dc/index. cfm?fuseaction=usersite. PeopleDetailsCallPage &call_id=245 Τα κείμενα των Προσκλήσεων, ο Οδηγός Υποβολής ( Guide for Applicants ) και άλλες απαραίτητες πληροφορίες για κάθε Δράση είναι διαθέσιμα στις πιο πάνω Ιστοσελίδες. Περισσότερες πληροφορίες: Πιεραντώνιο Παπάζογλου, Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας

16 Αποτελέσματα Ερευνας ΣΕΛΙΔΑ 16 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Αρ. Πρωτοκόλλου ΚΥ-ΕΛ/0406/63 Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Λάμπρος Παπαγιάννης Ανάδοχος φορέας Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΤΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟ Εισαγωγή Η καλλιέργεια της τομάτας παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον για την Κυπριακή και την Ελληνική γεωργία. Στην Κύπρο καλλιεργούνται περίπου 330 εκτάρια τομάτας δίνοντας μια μέση ετήσια παραγωγή τόνων, ενώ στην Ελλάδα η επιτραπέζια τομάτα αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική καλλιέργεια, καθώς καταλαμβάνει έκταση περίπου εκταρίων με παραγωγή τόνων ανά έτος. Σημαντικό περιοριστικό παράγοντα στην καλλιέργεια αποτελούν αρκετοί φυτοπαθογόνοι οργανισμοί και ιδιαίτερα οι ιολογικές ασθένειες. Τα φυτά, όπως και πολλοί άλλοι οργανισμοί, προσβάλλονται μεταξύ άλλων από φυτοπαθογόνους ιούς. Πρόκειται για μόρια νουκλεϊκού οξέως που αποτελούνται από DNA ή RNA και παρουσιάζουν μια μοναδική ικανότητα να εισβάλλουν, να αναπαράγονται και να αντλούν τα απαραίτητα συστατικά για τη διαιώνιση τους από τα φυτικά κύτταρα. Προκαλούν σημαντικές φυσιολογικές και μορφολογικές αλλοιώσεις στα φυτά που μεταφράζονται συνήθως με την εκδήλωση συμπτωμάτων και οδηγούν στη μείωση της γεωργικής παραγωγής. Η μετάδοση των ιών από φυτό σε φυτό επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους και μηχανισμούς ανάλογα με τον κάθε ιό και αφορούν τη μετάδοση με την επαφή, τη μεσολάβηση φορέων (όπως έντομα, ακάρεα, νηματώδεις, μύκητες, παρασιτικά φυτά), το σπόρο, τη γύρη και το μολυσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό. και Κύπρο εκπονήθηκε από τον Κλάδο Φυτοπροστασίας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών Κύπρου σε συνεργασία με τη Γεωπονική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στα πλαίσια μιας διακρατικής συνεργασίας μεταξύ 2007 και 2009, με συγχρηματοδότηση από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας Κύπρου και τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας της Ελλάδας. Το έργο αποσκοπούσε στη διερεύνηση των ιολογικών ασθενειών που εντοπίζονται στις καλλιέργειες τομάτας των δύο χωρών, στο βιολογικό και μοριακό χαρακτηρισμό των ιών και των εντόμων-φορέων, καθώς και στον καταρτισμό σύγχρονων στρατηγικών αντιμετώπισης μέσα από ολοκληρωμένα συστήματα παραγωγής με την αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων βιολογικών, φυσικών, καλλιεργητικών και ήπιων χημικών μεθόδων. Στα πλαίσια του έργου πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες δειγματοληψίες και ιολογικός έλεγχος φυτών τομάτας, ζιζανίων και εντόμων από όλες τις επαρχίες της ελεύθερης Κύπρου (Λευκωσία, Λεμεσός, Λάρνακα, Πάφος, Αμμόχωστος), καθώς και από διάφορες περιοχές και Νομούς της Ελλάδας (Πρέβεζα, Αιτωλοακαρνανία, Μεσσηνία, Λακωνία, Ηλεία, Αχαΐα, Κορινθία, Αργολίδα, Θεσσαλονίκη, Κρήτη και Ρόδο). Μελετήθηκε η συχνότητα εμφάνισης των πιο σημαντικών ιών που ευθύνονται για την πρόκληση σημαντικών απωλειών στις καλλιέργειες. Η ταυτοποίηση και ο χαρακτηρισμός των ιών έγινε με εξειδικευμένες εργαστηριακές τεχνικές, όπως η ανοσοπροσροφική δοκιμή ELI- SA (Enzyme Linked Immuno-sorbent Assay) με τη χρήση ειδικών αντισωμάτων, ενώ παράλληλα εφαρμόστηκαν και μοριακές δοκιμές, όπως η συμβατική και πραγματικού χρόνου αλυσιδωτή αντίδραση της πολυμεράσης (Polymerase chain reaction, PCR). Εικόνα 1: Διεξαγωγή σύγχρονων εργαστηριακών δοκιμών για τη διάγνωση ιολογικών ασθενειών Γενικοί στόχοι του Έργου Το ερευνητικό έργο με τίτλο Ταυτοποίηση- Χαρακτηρισμός και Αντιμετώπιση Ιολογικών ασθενειών της τομάτας σε Ελλάδα Αποτελέσματα Τα αποτελέσματα των ιολογικών ελέγχων έδειξαν ότι στην Κύπρο ευρέως διαδεδομένος, με ποσοστό 42%, είναι ο ιός του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων της τομάτας (Tomato yellow leaf curl virus, TYLCV) που μεταδίδεται με αλευρώδεις. Ακολουθεί με ποσοστό 20%, ο ιός Y της πατάτας (Potato virus Y, PVY) που μεταδίδεται με αφίδες. Σε μικρότερο αριθμό δειγμάτων (11%) εντοπίστηκε ο ιός του κηλιδωτού μαρασμού της τομάτας (Tomato spotted wilt virus, TSWV) που μεταδίδεται με θρίπες, καθώς και ο ιός του μωσαϊκού της τομάτας (Tomato mosaic virus, ToMV) (2%) που μεταδίδεται μηχανικά. Σε ορισμένα φυτά τομάτας που

17 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 17 Αποτελέσματα Ερευνας παρουσίαζαν συμπτώματα μεσονεύριας χλώρωσης στα φύλλα ανιχνεύτηκε ο ιός της χλώρωσης της τομάτας (Tomato chlorosis virus, ToCV), που μεταδίδεται με αλευρώδεις. Για πρώτη φορά στην Κύπρο εντοπίστηκε ο ιός του μωσαϊκού του pepino (Pepino mosaic virus, PepMV), ένας μηχανικά μεταδιδόμενος ιός που αναδεικνύεται σε ένα σημαντικό φυτοπαθολογικό πρόβλημα για την τοματοκαλλιέργεια ολόκληρης της Ευρώπης κατά τα τελευταία χρόνια. Τα αποτελέσματα των ιολογικών ελέγχων στην Ελλάδα έδειξαν υψηλότερα ποσοστά παρουσίας του ιού του μωσαϊκού της αγγουριάς (Cucumber mosaic virus, CMV) (18%), ενώ ακολουθούσαν οι TYLCV (14%) και ιός της μολυσματικής χλώρωσης της τομάτας (Tomato infectious chlorosis virus, TICV) (13%). Οι υπόλοιποι ιοί ανιχνεύτηκαν σε μικρότερα ποσοστά, ενώ χαμηλή ήταν και η παρουσία μικτών μολύνσεων. Εικόνα 2: Φυτό ντομάτας με συμπτώματα νανισμού και κίτρινου καρουλιάσματος στα φύλλα προσβεβλημένο με τον ιό TYLCV Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαλεύκανση, το μοριακό χαρακτηρισμό και την επιδημιολογία των παθογόνων ιών που σχετίζονται με την ασθένεια του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων της τομάτας, την σημαντικότερη ίσως ιολογική ασθένεια της τομάτας στην Κύπρου τα τελευταία 30 χρόνια, καθώς και στην ταυτοποίηση των βιοτύπων του εντόμου που τη μεταδίδει, του αλευρώδη του καπνού Bemisia tabaci (Gennadius), που κατά γενική παραδοχή κατατάσσεται ανάμεσα στους σημαντικότερους εντομολογικούς εχθρούς των καλλιεργούμενων φυτών σε ολόκληρο τον κόσμο. Για το σκοπό αυτό μελετήθηκε το πλήρες γονιδιώμα 12 απομονώσεων από ιούς που εντοπίστηκαν σε συμπτωματικά φυτά τομάτας από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές. Η έκβαση της μελέτης έδειξε ότι στην Ελλάδα δύο ιοί που ανήκουν στο ίδιο γένος (Begomovirus) ευθύνονται για την ασθένεια, ο TYLCV και ο ιός του κίτρινου καρουλιάσματος τύπου Σαρδηνίας (TYLCSV), με τον πρώτο να καταγράφεται ως ο πιο διαδεδομένος. Στην Κύπρο, προσδιορίστηκαν μόνο στελέχη του ιού TYLCV (τύπου Ισραήλ). Επιπλέον αναφέρεται ότι μέσα από το πρόγραμμα σχεδιάστηκαν για πρώτη φορά διεθνώς ειδικοί μοριακοί ανιχνευτές για τον ταυτόχρονο διαχωρισμό των δύο ιών TYLCV και TYLCSV με τη χρήση των συστημάτων PCR πραγματικού χρόνου και τη χημεία TaqMan. Με τη χρήση σύγχρονων μοριακών τεχνικών, προσδιορίστηκε και αναλύθηκε το DNA του γονιδίου της μιτοχονδριακής κυτοχρωμικής οξειδάσης I (mtcoi) του αλευρώδηφορέα της ασθένειας, το οποίο συγκρίθηκε με το αντίστοιχο από πληθυσμούς του εξωτερικού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στην Κύπρο επικρατεί ο βιότυπος Β που εντοπίζεται σε όλες τις λαχανοπαραγωγικές περιοχές, ενώ σε περιορισμένη έκταση, κυρίως στο βορειοδυτικό τμήμα της νήσου, εντοπίστηκε και ο βιότυπος Q. Φυλογενετική ανάλυση του γονιδίου mtcoi των Κυπριακών πληθυσμών κατέδειξε ότι οι βιότυποι Β και Q κατατάσσονται στο Βόρειο Αφρικανικό- Μεσογειακό-Μεσανατολικό τόξο του συμπλέγματος του αλευρώδη του καπνού και παρουσιάζουν υψηλή συγγένεια με άτομα από την ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο βιότυποι του εντόμου φαίνεται να σχετίζονται άμεσα με τη μετάδοση της ασθένειας του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων της τομάτας, καθώς και αρκετών άλλων ιών που αναδύονται τα τελευταία χρόνια σε διάφορες άλλες λαχανοκομικές καλλιέργειες. Αναφέρεται ότι ο ιός εντοπίστηκε να προσβάλλει και αρκετά αυτοφυή φυτά που ανήκουν στις οικογένειες Amaranthaceae, Chenopodiaceae, Compositae, Convolvulaceae, Cruciferae, Euphorbiaceae, Geraniaceae, Malvaceae, Plantaginaceae, Primulaceae, Solanaceae, Umbelliferae και Urticaceae. Η παρουσία του ιού σε αυτοφυή είδη είναι πιθανό να σχετίζεται με τη διατήρηση του μολύσματός του εντός των φυτών αυτών σε περιόδους κατά τις οποίες δεν καλλιεργείται τομάτα και συνεπώς να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επιδημιολογία και στην διαιώνιση του. Η αντιμετώπιση αυτών των αυτοφυών φυτών-εναλλακτικών ξενιστών του TYLCV εντός και πέριξ της καλλιέργειας μπορεί να περιορίσει σημαντικά την προσβολή από τον ιό αυτό. Εικόνα 3: Μοριακή ταυτοποίηση και γεωγραφική διάδοση της ασθένειας του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων της ντομάτας και των αλευρωδών-φορέων σε Ελλάδα και Κύπρο

18 Αποτελέσματα Ερευνας ΣΕΛΙΔΑ 18 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ Διάχυση αποτελεσμάτων Τα αποτελέσματα των ερευνών παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε μία διάλεξη που πραγματοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, σε τρία Πανελλήνια και δύο Πανευρωπαϊκά συνέδρια Φυτοπαθολογίας, ενώ τα πρωτοποριακά ευρήματα του έργου δημοσιεύτηκαν και σε τέσσερα έγκριτα επιστημονικά περιοδικά του εξωτερικού: Ερευνητική ομάδα Στην Ερευνητική ομάδα του έργου συμμετείχαν από πλευράς Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών ως επιστημονικοί συνεργάτες οι Ν.Α. Σεραφείδης και Θ. Καπαρή-Ησαΐα. Από τη Σχολή Γεωπονίας του ΑΠΘ συμμετείχαν οι Ν.Ι. Κατής (Συντονιστής Ελλαδικής πλευράς), Χ. Δόβας, Β. Μαλιόγκα και Κ. Ευθυμίου. Papayiannis L.C., Brown J.K., Hadjistylli M., Katis N.I Bemisia tabaci biotype B associated with tomato yellow leaf curl disease epidemics in Rhodes Island, Greece. Phytoparasitica 36: L.C. Papayiannis, J.K. Brown, N.A. Seraphides, M. Hadjistylli, N. Ioannou N.I. Katis A real-time PCR assay to differentiate the B and Q biotypes of the Bemisia tabaci complex in Cyprus. Bulletin of Entomological Research 99, Gal-On, Α., Naglis, Α., Leibman, D., Ziadna, H., Kathiravan, K., Papayiannis, L., Holdengreber, V., Guenoune-Gelbert, D., Lapidot, M., Aly R Broomrape Can Acquire Viruses from Its Hosts. Phytopathology 99: L.C. Papayiannis, T. Iacovides, N.I. Katis J.K. Brown Differentiation of Tomato yellow leaf curl virus and Tomato yellow leaf curl Sardinia virus using real-time TaqMan PCR. Journal of Virological Methods 2010, in Press. L.C. Papayiannis N.I. Katis, A.M. Idris J.K. Brown Identification of Begomovirus species involved in tomato yellow leaf curl disease epidemics in Greece and Cyprus. 3rd European whitefly Symposium, Aguadulce, Spain, October p59. Papayiannis L.C., Katis N.I Differentiation of Begomoviruses infecting tomato crops and Bemisia tabaci biotypes using Real-Time PCR. EPPO Diagnostics Conference, York, UK May 2009 p. 32. Λ.Χ. Παπαγιάννης, Ν. Σεραφείδης, Ν.Ι. Κατής, Μ. Χατζηστυλλή, Ν. Ιωάννου, J.K. Brown Μοριακή ταυτοποίηση των βιοτύπων του αλευρώδη Bemisia tabaci (Hemiptera: Aleyrodidae) με τη μέθοδο TaqMan PCR. Πρακτικά 13ου Πανελληνίου Εντομολογικού Συνεδρίου, Αλεξανδρούπολη 3-6 Νοεμβρίου 2009, σελ Παπαγιάννης Λ.Χ και Κατής Ν.Ι Αυτοφυή Φυτά ως Εναλλακτικοί Ξενιστές του Ιού του κίτρινου καρουλιάσματος των φύλλων της τομάτας (TYLCV) στην Κύπρο. 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ζιζανιολογίας, Θεσσαλονίκη Δεκεμβρίου 2008, σελ Παπαγιάννης Λ.Χ., J.K. Brown, A.M. Idris, Α. Παρασκευόπουλος, Ν.Ι. Κατής Επιδημιολογία και χαρακτηρισμός των ιών του γένους Begomovirus και των βιοτύπων του αλευρώδη Bemisia tabaci σε Ελλάδα και Κύπρο. 14ο Πανελλήνιο Φυτοπαθολογικό Συνέδριο, Ναύπλιο 7-10 Οκτωβρίου 2008, Περιλήψεις σελ. 83. Εικόνα 4: Καρποί ντομάτας προσβεβλημένοι με τον ιό του κηλιδωτού μαρασμού TSWV

19 TEYXOΣ 29 ΥΨIΠEΤΗΣ ΣΕΛΙΔΑ 19 Αποτελέσματα Ερευνας Αρ. Πρωτοκόλλου ΠΔΕ /0505/20 Συντονιστής Έργου Δρ Κωνσταντίνος Φελλάς Επιστημονικός Υπεύθυνος Dr Mike Hadjimichael Ανάδοχος φορέας Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών - RUBSI, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΚΥΠΡΟ Μεθοδολογία Χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός Ομάδων Εστίασης (5 ομάδες) και Προσωπικών Συνεντεύξεων (300 προσωπικές συνεντεύξεις βασισμένες σε ερωτηματολόγια). Ομάδες Εστίασης Οι τρεις ομάδες εστίασης πραγματοποιήθηκαν στο ΚΙΣΑ στη Λευκωσία, με άτομα από διάφορες κοινότητες που χρησιμοποίησαν το συμβουλευτικό κέντρο για συμβουλές όσον αφορά τη μετανάστευση, θέματα ασύλου και θέματα εργοδότησης. Μία ομάδα Εστίασης πραγματοποιήθηκε στη Λάρνακα με επαναπατρισθέντες Κυπρίους και μία στην Πάφο με Ποντίους. Η κάθε συνάντηση κάθε ομάδας διήρκησε 2-3 ώρες και σε κάθε ομάδα συμμετείχαν 6-11 άτομα. Προσωπικές Συνεντεύξεις Τα Ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν στις συνεντεύξεις αποτελούνταν από δύο μέρη: το Μέρος Α το οποίο συμπεριλάμβανε Κλειστές ερωτήσεις (Δημογραφικά Στοιχεία, Εργασία, Εκπαίδευση, Στέγαση, Κοινωνική Δραστηριότητα) και το Μέρος Β το οποίο συμπεριλάμβανε Ανοικτές ερωτήσεις (Διακρίσεις σε Θεσμικό & Κοινωνικό επίπεδο) Τα ερωτηματολόγια χρησιμοποιήθηκαν στη Λευκωσία, Πάφο, Λεμεσό, Λάρνακα, Παραλίμνι και Αγ. Νάπα, όπου 3 βοηθοί ερευνητές διεξήγαγαν συνεντεύξεις πρόσωπο με πρόσωπο (διάρκειας λεπτών) και οι απαντήσεις καταγράφονταν από τους ερευνητές σε ειδικό έντυπο και κατόπιν τύγχαναν ανάλυσης. Από τα 300 άτομα του δείγματος 66% ήταν άνδρες και 34% ήταν γυναίκες, ενώ οι ηλικίες τους κυμαίνονταν από 18 ως 53. Το δείγμα περιλάμβανε άτομα από 29 χώρες, με μεγαλύτερο ποσοστό 70% να είναι Ασιάτες, κάτι που αντικατοπτρίζει περίπου την καταγραφή του πληθυσμού του 2001 και % του δείγματος είχαν «ελάχιστη» ή «καθόλου» γνώση της ελληνικής γλώσσας, ενώ 25% είχαν «καλή» γνώση. Οι απαντήσεις του δείγματος στις ερωτήσεις του Μέρους Α ήταν οι ακόλουθες: 66% των ατόμων του δείγματος ζούσαν στην Κύπρο για λιγότερο από 2 χρόνια - κάτι που καταδεικνύει το χαρακτηριστικό του «Μετανάστη» ή του «Ξένου Εργάτη» όπως είναι η πρόσφατη τάση στην Κύπρο (όπως είναι ορισμένη από τους νόμους και τις πρακτικές για την μετανάστευση και την απασχόληση). 90% των συμμετεχόντων είπαν ότι το εισόδημα τους δεν μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες τους. 27% είπαν ότι μπορούσαν να στείλουν λεφτά «πίσω στην πατρίδα τους».

20 Αποτελέσματα Ερευνας ΣΕΛΙΔΑ 20 TEYXOΣ 28 ΥΨIΠEΤΗΣ 51% στην πραγματικότητα δέχονται λεφτά από φίλους τους και από την οικογένεια τους «από την πατρίδα» (43%), ή από την Κύπρο (4%) ή από αλλού εντός της ΕΕ (1%). 87% δήλωσαν ότι ήταν είτε δύσκολο είτε αδύνατον να εξασφαλίσουν τόπο διαμονής. Συγκεκριμένα, 54% δήλωσαν ότι ο κυριότερος λόγος είναι το υψηλό κόστος των καταλυμάτων, 22% δήλωσαν έλλειψη οικογένειας και φίλων που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να βρουν διαμονή στην Κύπρο και 19% δήλωσαν πιθανούς λόγους που έχουν σχέση με τη «φυλή» τους π.χ. «νομίζουν ότι είμαστε λερωμένοι» ή «δεν μου έδειχναν το διαμέρισμα λόγω του χρώματος του δέρματος μου». 77% των συμμετεχόντων είπαν ότι μοιράζονται το διαμέρισμα / σπίτι στο οποίο διαμένουν με άλλα 3-6 άτομα. 83% δηλώνουν ότι δεν ήταν ικανοποιημένοι με τον χώρο διαμονή τους. 16% δηλώνουν μη ικανοποιημένοι με το κόστος του χώρου διαμονής τους. 17% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι είναι μέλος σε κάποιο κοινοτικό οργανισμό ή ομάδα -συμπεριλαμβανομένων και των θρησκευτικών δραστηριοτήτων, κοινωνικών εκδηλώσεων. Αυτό καταδεικνύει μια τάση προς απομόνωση και περιορισμένη κοινοτική δραστηριότητα / συμμετοχή. 47% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι είχαν αντιμετωπίσει θεσμικές διακρίσεις π.χ. το Τμήμα Μετανάστευσης, αστυνομία, οι υπηρεσίες κοινωνικής ευημερίας και υπηρεσίες παροχής υγείας 63% δήλωσαν ότι αντιμετώπιζαν διακρίσεις και προκατάληψη στην καθημερινή τους ζωή λόγω της προκατάληψης και του ρατσισμού μέσα στην κυπριακή κοινωνία. Η αναφερόμενη θεσμική προκατάληψη σχετίζεται άμεσα με την κοινοτική, καθημερινή προκατάληψη. Η συσχέτιση μεταξύ θεσμικής και κοινωνικής προκατάληψης δεικνύει ότι, πιθανόν, η καταπολέμηση της προκατάληψης ενάντια στους μετανάστες χρειάζεται να μελετηθεί σε συνάρτηση τόσο με την κυβερνητική πολιτική και πρακτική όσο και την πολιτιστική ένταξή τους στη φιλοξενούσα κοινωνία. Αυτή η συνδυασμένη αντιμετώπιση δυνατό να βοηθήσει την πολιτεία στο να δομήσει μια δικαιότερη, πολιτισμικά και φυλετικά ανεκτικότερη κοινωνία. Ερευνητική Ομάδα Στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Λευκωσίας εργάστηκαν οι Δρ Νίκος Περιστίανης, Dr Mike Hadjimichael, Δρ Κωνσταντίνος Ν Φελλάς, Dr Tao Papaioannou και Dr David Officer. Συνεργαζόμενοι Φορείς ήταν το ΚΙΣΑ, & το City University, Ηνωμένο Βασίλειο. Οι απαντήσεις του δείγματος στις ερωτήσεις του Μέρους Β, το οποίο σχετιζόταν με τις εμπειρίες όσον αφορά τους θεσμούς και την καθημερινή ζωή, έδειξαν μια αυξημένη επίγνωση που αφορά τη διαφορετικότητα, την απομόνωση και την άνιση μεταχείριση. Χαρακτηριστικά, δύο από τους πιο κοινούς όρους σε όλο το δείγμα ήταν το «εμείς» και «εκείνοι», ενώ είναι σημαντικό το ότι καμιά αναφορά δεν γίνεται σε «εμάς», αλλά σε «μένα» σαν μια μορφή ατομικής ταυτότητας. Συμπεράσματα Η καθημερινή κοινωνική προκατάληψη ενάντια στους μετανάστες συσχετίζεται θετικά με το βαθμό δυσκολίας στην εξεύρεση εργασίας και αρνητικά με τη συμμετοχή σε κοινοτικές, θρησκευτικές ή κοινωνικές ομάδες και συγκεκριμένες δραστηριότητες. Αυτό στηρίζει το συμπέρασμα ότι, όσο οι μετανάστες απομονώνονται οικονομικά και κοινωνικά στη φιλοξενούσα κοινωνία, με περιορισμένη συμμετοχή στα κοινοτικά δρώμενα και περιορισμένης εμβέλειας αντιπροσώπευση, πιθανότατα να εισπράξουν λίγη δημόσια υποστήριξη και συμπάθεια και να αντιμετωπίσουν περισσότερη προκατάληψη.

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 Ο ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 12.1 Η μετανάστευση 12.1 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 1/7 Μετανάστευση Η μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. 3 12.1 Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο. Νοέμβριος 2015

H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο. Νοέμβριος 2015 H Υφιστάμενη Κατάσταση των Νέων στην Κύπρο Νοέμβριος 2015 Ατζέντα 1. Εισαγωγή 2. Γενικά Στοιχεία Ερωτηθέντων 3. Εκπαίδευση και Κατάρτιση 4. Νεανική Απασχόληση και Επιχειρηματικότητα 5. Κοινωνική Ένταξη

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή

Μετανάστευση. Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή Μετανάστευση Ορισμός Είδη Ιστορική αναδρομή ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση Μετακίνηση ανθρώπων μεμονωμένα ή κατά ομάδες Σε χώρους διαφορετικούς από την κατοικία τους Λόγοι οικονομικοί, κοινωνικοί, εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ράλλης Γκέκας. Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E.

Ράλλης Γκέκας. Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E. Ράλλης Γκέκας Διευθύνων Σύμβουλος Ε.Ε.Τ.Α.Α. A.E. 100 100 100 100 100 100 Ε.Ε. Ελλάδα 90 80 70 93 94 87 79 75 60 50 40 30 20 10 0 2008 2009 2010 2011 2012 Πηγή: Eurostat Ε.Ε. Ελλάδα 30 25 24,2 27,4 20

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74. Φθινόπωρο 2010 ΚΥΠΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74. Φθινόπωρο 2010 ΚΥΠΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74 ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Φθινόπωρο 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΥΠΡΟΣ (ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 Αντιπροσωπεία της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα για τη Συμμετοχή της Κύπρου. Στο Πρόγραμμα ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ το Πρόγραμμα Πλαίσιο για Έρευνα και Καινοτομία. της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αποτελέσματα για τη Συμμετοχή της Κύπρου. Στο Πρόγραμμα ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ το Πρόγραμμα Πλαίσιο για Έρευνα και Καινοτομία. της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αποτελέσματα για τη Συμμετοχή της Κύπρου Στο Πρόγραμμα ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ 2020 το Πρόγραμμα Πλαίσιο για Έρευνα και Καινοτομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014-2020 Εισαγωγή H παρούσα Έκθεση αφορά στην αποτύπωση της συμμετοχής

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ 5 Δεκεμβρίου 2014 Άδωνις Κωνσταντινίδης Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού και Ανάπτυξης Δομή Παρουσίασης Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ

Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Ευκαιρίες Χρηματοδότησης από Ταμεία και Ανταγωνιστικά Προγράμματα της ΕΕ Λευκωσία, 13 Δεκεμβρίου 2014 Γεωργία Χριστοφίδου Διευθύντρια Προγραμματισμού Γενική Διεύθυνση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο του Προγράμματος Πολυπολιτισμικών Συνεργασιών

Προσχέδιο του Προγράμματος Πολυπολιτισμικών Συνεργασιών Προσχέδιο του Προγράμματος Πολυπολιτισμικών Συνεργασιών (Συνοπτική έκδοση για μετάφραση) 2015 2018 Yarra City Council 1. Εισαγωγή Αυτό το προσχέδιο είναι η δέσμευση του Δήμου για την υιοθέτηση μιας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

5η Συνεδρία. της Επιτροπής Παρακολούθησης των. Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των. Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής

5η Συνεδρία. της Επιτροπής Παρακολούθησης των. Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των. Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 5η Συνεδρία της Επιτροπής Παρακολούθησης των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2007-2013 Εισαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους

αντιπροσωπεύουν περίπου το τέσσερα τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού διαμορφώνονται νέες συνθήκες και δεδομένα που απαιτούν νέους τρόπους Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Εργαστήριο με θέμα «Παιδική φτώχεια και ευημερία : 'Έμφαση στην κατάσταση των παιδιών μεταναστών στην Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση» 17 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ CRI(98)30 Version grecque Greek version ΕΥΡΩΠΑΪΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟ ΟΞΊΑΣ ΣΎΣΤΑΣΗ ΓΕΝΙΚΉΣ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΤΗΣ ECRI ΑΡΙΘ. 4: ΕΘΝΙΚΈΣ ΈΡΕΥΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΊΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΡΌΠΟ ΑΝΤΊΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη

ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός. Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Ο νέος στρατηγικός σχεδιασμός Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής Περιβάλλον - Αειφόρος Ανάπτυξη ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ

Εισαγωγή ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ Εισαγωγή Σκοπός του εντύπου είναι η παρουσίαση των βασικών προνοιών του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Απασχόληση, Ανθρώπινοι Πόροι και Κοινωνική Συνοχή»,

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη

PROJECT Β 1 ΓΕΛ. Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη PROJECT Β 1 ΓΕΛ Θέμα: Μετανάστευση Καθηγήτρια: Στέλλα Τσιακμάκη ΟΡΙΣΜΟΣ Μετανάστευση ονομάζεται η γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά ομάδες. Υπάρχουν δυο είδη μετανάστευσης : 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2014-2020 για την Ελλάδα Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την Ελλάδα εγκρίθηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2015,

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ

Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ A ΙΤΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Ι ΔΡΥΜΑΤΟΣ Π ΡΟΩΘΗΣΗΣ Ε ΡΕΥΝΑΣ ΔΡΑΣH ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ «ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ» ΜΕΤΡΑ/ΣΥΝΕΔ/0215 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΑΙΤΗΣΕΩΝ...

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Αθήνα, 22 Ιανουαρίου, 2014 Σύνολο σελίδων: 8 ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Ίδρυμα Μποδοσάκη, ως Διαχειριστής Επιχορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ 1 ΙΣΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Εκλεκτοί προσκεκλημένοι, Αγαπητοί συνάδελφοι, Ισότητα. Ένα θέμα με τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις μεσούσης μάλιστα της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής

Διαβάστε περισσότερα

ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση

ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση Λευκωσία, 24 Μαρτίου 2014 ΠΡΟΣ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη ημιουργία Σχεδίου Συστάδων Επιχειρήσεων (CLUSTERS) ημόσια ιαβούλευση Κυρία/ε, Επιθυμούμε να σας πληροφορήσουμε ότι μετά από εισήγηση του ΚΕΒΕ το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική συμμετοχή στο 7 ο ΠΠ

Η ελληνική συμμετοχή στο 7 ο ΠΠ Η ελληνική συμμετοχή στο 7 ο ΠΠ Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Εθνικό Σημείο Επαφής ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ICT HEALTH ENERGY SSH ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ REGPOT RESEARCH INFRASTRUCTURES REGIONS ΙΔΕΕΣ ERC ΑΝΘΡΩΠΟΙ MARIE CURIE ACTIONS

Διαβάστε περισσότερα

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών

Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΛΟΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΕΧΟΝΟΛΟΓΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Προστασία του Περιβάλλοντος με τη χρήση Την αρωγή του κλάδου Τεχνολογιών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΡΑΣΕΙΣ:

ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΡΑΣΕΙΣ: Χρηματοδότηση ερευνητών και ερευνητικών φορέων από τις δράσεις Marie Curie (Ειδικό Πρόγραμμα «Άνθρωποι») Το Γραφείο Διασύνδεσης Εξυπηρέτησης Φοιτητών και Νέων Αποφοίτων του ΕΜΠ, έλαβε από το Εθνικό Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Ερευνητικών Αποτελεσμάτων και Επιχειρηματικότητα Διεθνοποίηση μέσω του Ευρωπαϊκού Κέντρου Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου

Αξιοποίηση Ερευνητικών Αποτελεσμάτων και Επιχειρηματικότητα Διεθνοποίηση μέσω του Ευρωπαϊκού Κέντρου Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου Ευρωπαϊκές Ημέρες Εργασίας Νεολαία σε Κίνηση 2013 Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία 22 Νοεμβρίου 2013 Αξιοποίηση Ερευνητικών Αποτελεσμάτων και Επιχειρηματικότητα Διεθνοποίηση μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ Στρατηγική Προτεραιότητες - Αρχιτεκτονική. Ιωάννης Φίρμπας Γενικός Διευθυντής Εθνικής Αρχής Συντονισμού ΕΣΠΑ

ΕΣΠΑ Στρατηγική Προτεραιότητες - Αρχιτεκτονική. Ιωάννης Φίρμπας Γενικός Διευθυντής Εθνικής Αρχής Συντονισμού ΕΣΠΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Στρατηγική Προτεραιότητες - Αρχιτεκτονική Ιωάννης Φίρμπας Γενικός Διευθυντής Εθνικής Αρχής Συντονισμού ΕΣΠΑ Βασικές αλλαγές νέας περιόδου Ο Κανονισμός δημιουργεί ένα πολύ στενό πλαίσιο διαμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Ω Ν Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ω Ν Τ Ο Υ Ι Δ Ρ Υ Μ Α Τ Ο Σ Π Ρ Ο Ω Θ Η Σ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΔΡΑΣH «Κουπόνια Καινοτομίας» ΚΩΔΙΚΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΤΡΙΜΕΡΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΔΗΛΩΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΚΡΙΣΗ 1. Από την έναρξη της προσφυγικής κρίσης το 2013, τα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Λευκωσία, 17 Δεκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Κύριε, Το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων σας πληροφορεί ότι τη Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

_id=198

_id=198 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΠΑΦΗΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΑΝΘΡΩΠΟΙ" ΤΗΣ ΕΕ ΑΘΗΝΑ, 4 Μαΐου, Αριθµός ελτίου: 10 7o Πρόγραµµα Πλαίσιο Ειδικό Πρόγραµµα «ΑΝΘΡΩΠΟΙ» Το Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών (ΕΙΕ) αποτελεί το Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Αρχή Ισότητας Κύπρου Ετήσια Έκθεση Γράφημα 1. H ροή των καταγγελιών ανά έτος

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Αρχή Ισότητας Κύπρου Ετήσια Έκθεση Γράφημα 1. H ροή των καταγγελιών ανά έτος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Από τη σύστασή της, τον Μάϊο του 2004, μέχρι και το τέλος του 2012, η Αρχή Ισότητας έλαβε συνολικά 867 καταγγελίες. Οι καταγγελίες που υποβλήθηκαν κατά το 2012 ανήλθαν στις 106, αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή

Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Σύμπραξη και Εφαρμογή Αναπτυξιακή Εκπαίδευση και Κοινωνική Δικαιοσύνη Σύμπραξη και Εφαρμογή Σωτήρης Θεμιστοκλέους sotiris.t@cardet.org www.cardet.org www.developmenteducation.org Διεθνές ανεξάρτητο, μη-κερδοσκοπικό, μη-κυβερνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020

Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο 2014-2020 Medeea International Conference Mediterranean Energy Cities Λευκωσία, 16 Μαΐου 2013 Γραφείο Προγραμματισμού Άδωνις Κωνσταντινίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΣΤΟΧΟΣ 2 ος : Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση της ισότητας και του σεβασμού Η ξεκάθαρη εφαρμογή της αντιρατσιστικής πολιτικής του Υ.Π.Π. στη σχολική

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ Αποτελέσματα Ποσοτικής Έρευνας ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ Ετοιμάστηκε για το ΓΕΡΗΕΤ από την CYMAR Market Research Ltd. Περιεχόμενα Σελ. Μεθοδολογία 3 Συνοπτικά αποτελέσματα 5 Αναλυτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι τομείς δραστηριότητας και δραστηριότητες Ιανουάριος 2008

Κύριοι τομείς δραστηριότητας και δραστηριότητες Ιανουάριος 2008 Κύριοι τομείς δραστηριότητας και δραστηριότητες Ιανουάριος 2008 Τ.Θ. 22113, 1517 Λευκωσία, Τηλ. + 357 22878181, Φαξ. +357 22773039 Ιστοσελίδα: www.kisa.org.cy, Ηλ. Ταχ.: kisa@cytanet.com.cy 1 Για την επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ. 1 η Ημερίδα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών του προγράμματος. «Σχολείο Πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου»

Άσκηση 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ. 1 η Ημερίδα Κατάρτισης Εκπαιδευτικών του προγράμματος. «Σχολείο Πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» Άσκηση 1 Είναι γενικά παραδεκτό ότι η ρίψη πλαστικών αποβλήτων στο θαλάσσιο περιβάλλον αυξάνεται συνεχώς με ανησυχητικό αντίκτυπο τόσο σε εθνικό επίπεδο για κάθε κράτος μέλος όσο και για την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση για Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα. SME Instrument: Εργαλείο χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Δρ.

Χρηματοδότηση για Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα. SME Instrument: Εργαλείο χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Δρ. Χρηματοδότηση για Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα SME Instrument: Εργαλείο χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις Δρ. Γιώργος Τζαμτζής 11 Σεπτεμβρίου 2015 Το SME Instrument Τι είναι το SME Instrument

Διαβάστε περισσότερα

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης.

μεγάλο ποσοστό των οποίων εργάζεται με καθεστώς μερικής απασχόλησης, με περιορισμένης διάρκειας συμβόλαια και σε επαγγέλματα χαμηλής εξειδίκευσης. Χαιρετισμός της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κας Σωτηρούλας Χαραλάμπους, στο Συνέδριο της Κυπριακής Προεδρίας με θέμα «Εξαλείφοντας το Χάσμα Αμοιβών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών: Καλές Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Η ΗΑΒΙΤΑΤ AGENDA ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Ιούνιο του 1996, στη Δεύτερη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τους Ανθρώπινους Οικισμούς (HABITAT II) που πραγματοποιήθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ 2.1: ΕΝΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ (Ιntra-European Fellowships, ΙEF)

ΔΡΑΣΗ 2.1: ΕΝΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ (Ιntra-European Fellowships, ΙEF) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΕΠΑΦΗΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ "ΑΝΘΡΩΠΟΙ" ΤΗΣ ΕΕ ΑΘΗΝΑ, 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 Αριθμός Δελτίου: 13 7o Πρόγραμμα Πλαίσιο Ειδικό Πρόγραμμα «ΑΝΘΡΩΠΟΙ» Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο

Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο Σχέδιο του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2017: Ανάπτυξη, απασχόληση και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο επίκεντρο Πρόσθετοι πόροι για την Ελλάδα Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους Θέμα 1 ο (κληρώθηκε) Ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός αναγνωρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

22 Δεκεμβρίου 2014 1

22 Δεκεμβρίου 2014 1 22 Δεκεμβρίου 2014 1 Επιχειρηματικές αποστολές - Επενδύσεις Αποστολές στο εξωτερικό: 66 αποστολές & επαφές με περισσότερες από 1930 επιχειρήσεις 2012: 21 αποστολές, επαφές με περισσότερες από 980 επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ»

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ «ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑ» που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ. Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010

ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ. Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙΙ Ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτοµίας στις Επιχειρήσεις ΕΣΜΗ 2009-2010 Ι ΡΥΜΑΤΟΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Χριστάκης Θεοχάρους Επιστηµονικός Λειτουργός ΣΤΟΧΟΣ: Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Στυλιανή Πετρούδη Επιστημονικός Λειτουργός

Δρ Στυλιανή Πετρούδη Επιστημονικός Λειτουργός Δρ Στυλιανή Πετρούδη Επιστημονικός Λειτουργός Πυλώνες και Προγράμματα RESTART 2016-2020 Αντιστοιχία Προγραμμάτων ΠΥΛΩΝΑΣ Ι ΕΞΥΠΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΥΛΩΝΑΣ ΙΙ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΤΑΚ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΣΥΜΠΡΑΞΕΙΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών Πρόγραμμα: «Διαδράσεις Πολιτισμού» Προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

(Γνωστοποιήσεις) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

(Γνωστοποιήσεις) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ C 400/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28.12.2012 V (Γνωστοποιήσεις) ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων EACEA/38/12 Πρόγραμμα δράσης Erasmus Mundus 2009-2013

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ ΙΠΕ

Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ ΙΠΕ Υπηρεσία Έρευνας και ιεθνών Σχέσεων, Γραφείο Κατάρτισης Προτάσεων Μάρτιος 2008 ΕΣΜΗ 2008-2010 ΙΠΕ 1 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 2 ΑΞΟΝΑΣ ΙΙ Η ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

15312/16 ΙΑ/ακι 1 DGD 1B

15312/16 ΙΑ/ακι 1 DGD 1B Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2016 (OR. en) 15312/16 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Αποστολέας: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Με ημερομηνία: 9 Δεκεμβρίου 2016 Αποδέκτης: Αντιπροσωπίες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες.

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ: Η δράση υποστηρίζει την διευκόλυνση της αξιοποίησης ενός τεκμηριωμένα ώριμου ερευνητικού αποτελέσματος σε επιχειρηματική / εμπορική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ του Προγράμματος. «Συμμετοχή σε Εκδηλώσεις Διεθνούς Δικτύωσης»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ του Προγράμματος. «Συμμετοχή σε Εκδηλώσεις Διεθνούς Δικτύωσης» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ του Προγράμματος «Συμμετοχή σε Εκδηλώσεις Διεθνούς Δικτύωσης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ...2 3. ΣΤΟΧΟΙ...2 4.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και μετανάστευση κοινωνικο-οικονομικοί παράμετροι και τρόποι διαχείρισης. Γρηγόρης Νεοκλέους Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Οικονομική κρίση και μετανάστευση κοινωνικο-οικονομικοί παράμετροι και τρόποι διαχείρισης. Γρηγόρης Νεοκλέους Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Οικονομική κρίση και μετανάστευση κοινωνικο-οικονομικοί παράμετροι και τρόποι διαχείρισης Γρηγόρης Νεοκλέους Πανεπιστήμιο Λευκωσίας 1 Παγκοσμιοποίηση και μετανάστευση Η παγκοσμιοποίηση δεν είναι νέο φαινόμενο.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προδημοσίευση προκηρύξεων Διμερούς Ε&Τ Συνεργασίας

Προδημοσίευση προκηρύξεων Διμερούς Ε&Τ Συνεργασίας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Προδημοσίευση προκηρύξεων Διμερούς Ε&Τ Συνεργασίας Στο πλαίσιο της μακρόχρονης συνεργασίας και των εν ισχύ διμερών Συμφωνιών Ε&Τ συνεργασίας με άλλες χώρες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010

ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ 2009-2010 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Υ Π Ο Β Ο Λ Η Σ Π Ρ Ο Τ Α Σ Ε Ω Ν Σ Τ Ο Π Λ Α Ι Σ Ι Ο Τ Η Σ ΕΣΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014

Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014 Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: υπηρεσίες για Έρευνα, Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών 21 Φεβρουαρίου 2014 Γεωργία Τζένου Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Title of the

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Πρόσκλησης: 01/3.2/1/ Αρ. Φακ.: , Τηλ.: Ημερομηνία 30 Μαρτίου 2009

Αρ. Πρόσκλησης: 01/3.2/1/ Αρ. Φακ.: , Τηλ.: Ημερομηνία 30 Μαρτίου 2009 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διαχειριστική Αρχή Αρ. Φακ.: 04.02.022.07.03, 04.02.022.07.03.06 Τηλ.: 22602813 Ημερομηνία 30 Μαρτίου 2009 ΠΡΟΣ: Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Υγείας, Γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια

Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια Ο Συνήγορος του Πολίτη και η συμβολή του για την ευημερία και αξιοπρέπεια των ατόμων με άνοια Τριανταφύλλου Καλλιόπη Αικατερίνη Ειδική Επιστήμονας Συνήγορος του Πολίτη Νευρογνωστικές διαταραχές (neurocognitive

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών

Ο ρόλος του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως στην προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών Ομιλία Επιτρόπου Διοικήσεως σε ημερίδα που διοργάνωσαν από κοινού η Επιτροπή Αιρετών Γυναικών της Ένωσης Δήμων Κύπρου και το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως με θέμα την Ισότητα των δύο φύλων Τετάρτη 12/09/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΕΟΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ 2014 Επιβράβευση των κορυφαίων πρωτοβουλιών της κοινωνίας πολιτών

ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΕΟΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ 2014 Επιβράβευση των κορυφαίων πρωτοβουλιών της κοινωνίας πολιτών Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΒΡΑΒΕΙΟ ΤΗΣ ΕΟΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ 2014 Επιβράβευση των κορυφαίων πρωτοβουλιών της κοινωνίας πολιτών ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑ, ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μπορείτε να εξηγήσετε πώς είναι δομημένο το πρόγραμμα «Δεξιότητες και θέσεις εργασίας - Επένδυση για τη Νεολαία» της Τράπεζας;

Μπορείτε να εξηγήσετε πώς είναι δομημένο το πρόγραμμα «Δεξιότητες και θέσεις εργασίας - Επένδυση για τη Νεολαία» της Τράπεζας; Απαντήσεις της ΕΤΕπ στις μικρομεσαίες για το πρόγραμμα απασχόλησης νέων Αναλυτική ενημέρωση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σχετικά με το πιλοτικό πρόγραμμα για την απασχόληση των νέων, «Δεξιότητες και

Διαβάστε περισσότερα

Γράφημα 1 Νέες αναφορές

Γράφημα 1 Νέες αναφορές Γράφημα 1 Νέες αναφορές 1998-2012 14.000 1,53% 1,93% 12.000 0,83% 2,18% 2,38% 3,26% 3,56% 1,15% 3,83% 4,17% 34,39% 3,90% 2,62% 4,83% 2,23% 5,62% 10.000 4.000 33,28% 34,57% 24,44% 38,26% 20,00% 37,58% 19,84%

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014 2020 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ 1.1 Αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα