Από τη Σύνταξη. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από τη Σύνταξη. Αγαπητοί συνάδελφοι,"

Transcript

1

2 127 Από τη Σύνταξη Αγαπητοί συνάδελφοι, Το παρόν τρίτο τεύχος του περιοδικού μας αποτελεί την απαντητική ιατρική εκδοτική παρουσία σε περίοδο συνεχιζόμενης πολυεπίπεδης κρίσης. Η προσφορά άρθρων από τους συναδέλφους διαφόρων νοσοκομείων ιδιαίτερα βεβαίως του δικού μας νοσοκομείου προκάλεσε την ευχάριστη δυσκολία της επιλογής για δημοσίευση. Προέκυψε έτσι τεύχος επιλεγμένης θεματολογίας: Ανασκοπήσεις που πραγματεύονται ενδιαφέροντα θέματα (οξύ κοιλιακό άλγος στη κύηση, υποστήριξη κυκλοφορικού συστήματος επί τραυματικής καταπληξίας, ο ρόλος του νοσηλευτή στην ηχωκαρδιογραφική εκτίμηση) και ερευνητικές εργασίες άλλες με πρωτότυπο περιεχόμενο (όπως η επίδραση του αποκλεισμού των 5 HI2 υποδοχέων στην οξεία ηπατοτοξικότητα από κάδμιο) και άλλες με απαντήσεις σε σύγχρονα βιβλιογραφικά ερωτηματικά (όπως μεταβολικό σύνδρομο και ισχαιμικά ΑΕΕ και συσχετίσεις καλοήθους υπερπλασίας με τον καρκίνο του προστάτη). Όπως πάντα επίσης στο παρόν τεύχος των Επιστημονικών Χρονικών θα βρείτε στις βραχείες βιβλιογραφικές ενημερώσεις σημαντικές πρόσφατες δημοσιευμένες μελέτες, θα ενημερωθείτε στη στήλη των κατευθυντήριων οδηγιών για τις οδηγίες που αφορούν την διάγνωση και θεραπεία της ηπατίτιδας C στη χρόνια νεφρική νόσο. Θα γνωρίσετε τα συνέδρια του προσεχούς τριμήνου. Στο τέλος του τεύχους η παραδοσιακή σελίδα που αφιερώνεται στην ιστορία του νοσοκομείου (σ αυτό το τεύχος ο γιατρός Ε. Πατσουράκος). Πλούσια θεωρούμε ύλη, με πολυτομεακή προσέγγιση και άρθρα με ικανό ερευνητικό περιεχόμενο. Αξίζει ευελπιστούμε της προσοχής και του διαβάσματος σας και το τεύχος αυτό. Δρ. Α. Μελιδώνης Διευθυντής Σύνταξης Δρ. Γ. Παπαδάκης Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου

3 128 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ «ΤΖΑΝΕΙΟ» Ζαννή & Αφεντούλη ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ: Α. Μελιδώνης Διευθυντής ΕΣΥ Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Σ. Φούσας Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας Τζάνειο Γ. Παπαδάκης Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Τζάνειο Α. Πρεκατές Διευθυντής Παθολογικού Τομέα Τζάνειο Σ. Ρίζος Διευθυντής Χειρουργικού Τομέα Τζάνειο Α. Θέμελη Διγαλάκη Διευθυντής Εργαστηριακού Τομέα Τζάνειο Σ. Μαγιάτης Διευθυντής Β Χειρουργικού Τμήματος Τζάνειο Α. Κωστάκης Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Δημητριάδης Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Μπαλτόπουλος Καθηγητής νοσηλευτικής, ΜΕΘ Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Νακοπούλου Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατομίας Πανεπιστημίου Αθηνών ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Δ. Αλεξόπουλος Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Πατρών Δ. Βώρος Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών Φ. Γεωργιάδης Διευθυντής Χειρουργός Τζάνειο Θ.Β. Γρίβας Συντ. Διευθυντής Τμήματος Ορθοπαιδικής και Τραυματολογίας Τζάνειο Τ. Διδάγγελος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΠΚ Αριστοτέλειου Παν/μιου Π. Καρακίτσος Καθηγητής Ιστολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Λ. Λαναράς Διευθυντής Παθολόγος Νοσοκομείο Λαμίας Σ. Νανάς Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Εντατικής θεραπείας Γ. Παπαγεωργίου Διευθυντής Χειρουργικής Ευαγγελισμός Ρ. Ράμμου Διευθύντρια Κυτταρολογικού Τζάνειο Ν. Τεντολούρης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Χ. Τζάθας Διευθυντής Γαστρεντερολογίας Τζάνειο Φ. Τρυποσκιάδης Καθηγητής Καρδιολογίας Παν/μιου Θεσσαλίας Γ. Φλώρος Διευθυντής ΜΕΘ Κ. Φρατζίδης Καθηγητής Χειρουργικής, ΗΠΑ Π. Χαλβατσιώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Ψυρόγιαννης Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ Μ. Ζαΐρης Επιμελητής Καρδιολόγος Τζάνειο Α. Κουτσοβασίλης Επιμελητής Παθολόγος Τζάνειο Δ. Μπαλατσούρας Επιμελητής ΩΡΛ Τζάνειο Αικ. Παπαδημητρίου Νοσηλεύτρια ΠΕ Τζάνειο Π. Σταθάκης Ειδικευόμενος Χειρούργος Τζάνειο Π. Τσελιώτη Επιμελήτρια ΜΕΘ Τζάνειο Α. Στεφανίδης Επιμελητής Καρδιολόγος Γενικό Κρατικό Πειραιά Γ. Φιλίππου Επιμελητής Χειρούργος Τζάνειο Ε. Χελιώτη Επιμελήτρια Νεφρολόγος Τζάνειο Εκδόσεις: MEDICAL GRAPHICS Αγγελική Αμφιλοχίου Διεύθυνση: Ζαννή 10 12, Πειραιάς , τηλ , φαξ e mail: Τα δημοσιευμένα άρθρα στο περιοδικό δεν εκφράζουν αναγκαστικά θέσεις του περιοδικού αλλά των υπευθύνων συγγραφέων τους

4 129 Περιεχόμενα Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Οξύ κοιλιακό άλγος κατά τη διάρκεια της κύησης. Απεικόνιση και διαγνωστικοί αλγόριθμοι επί μη μαιευτικών γυναικολογικών αιτίων. Ι. Μοσχούρης 1, Μ.Γ. Παπαδάκη 1, Ι. Κορνέζος 1, Ε. Μπούμα 1, Ε. Ανδρίτσος 2, Α. Φωτεινός 1, Γ.Νίκας 1, Δ. Ματσαϊδώνης 1 1 Ακτινολογικό Τμήμα, Γ.Π.Ν Τζάνειο, Πειραιάς 2 Αναισθησιολογικό Τμήμα, Γ.Π.Ν Τζάνειο, Πειραιάς 2. Υποστήριξη του Κυκλοφορικού Συστήματος σε ασθενείς με τραυματική καταπληξία. Κ. Σακελλαρίδης, Π. Τσελιώτη, Κ. Κατσίφα, Ε. Σκλάβου, Β. Γραμματικοπούλου, Δ. Μερμίγκης,Σ. Παπακωστόπουλος, Θ. Νιτσοτόλης, Κ. Κοντός, Α. Πρεκατές Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» 3. Ο ρόλος του νοσηλευτή στην ηχωκαρδιογραφική εκτίμηση ασθενών και στην εφαρμογή των νεώτερων τεχνικών Ι. Φυτοκλής 1, Β. Χαμαμτζή 2, Α. Ματσίκα 1, Ο. Λατανιώτου 3, Α. Παπαδημητρίου 3, Α. Σπυρίδου 3, Α. Θεοδόσης Γεωργιλάς 1, Δ. Μπελντέκος 1, Γ. Παπαδάκης 4, Γρ. Γιαννούλης 5 1 Καρδιολογική Κλινική, Τζάνειο Γ.Ν.Π., 2 Διοικητική Υπηρεσία Τζάνειο Γ.Ν.Π, 3 Γρ. Εκπαίδευσης Τζάνειο Γ.Ν.Π, 4 Νεφρολογικό Τμήμα Τζάνειο Γ.Ν.Π, 5 Πρόεδρος της Επιτροπής Διαρκούς Εκπαίδευσης Τζανείο Γ.Ν.Π. ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Η επίδραση του αποκλεισμού των 5 HT2 υποδοχέων στην επαγόμενη από το κάδμιο οξεία Ηπατοτοξικότητα. Κ. Τζιρογιάννης 1, Μ. Δαιμονάκου 2, Γ. Παπαδήμας 1, Σ. Σκαλτσάς 3, Γ. Μαντά 1, Κ. Κουρεντζή 1, Κ. Αλεξανδροπούλου 1, Ρ. Χερέτη 1, Μ. Μυκωνίατης 1, Γ. Πανουτσόπουλος 1 1 Εργαστήριο Πειραματικής Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών 2 Εργαστήριο Παθολογοανατομίας, Σισμανόγλειο Νοσοκομείο 3 Γενικό Νοσοκομείο Πατησίων 2. Το μεταβολικό σύνδρομο και οι συνιστώσες του ως προγνωστικοί δείκτες των ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στους ασθενείς με διαβήτη τύπου. Ι. Πρωτοψάλτης, Α. Κουτσοβασίλης, Α. Αγγελίδη, Α. Χαραμής, Α. Μελιδώνης Διαβητολογικό Κέντρο, «Τζάνειο» ΓΝΠ 3. Συσχετίσεις της καλοήθους υπερπλασίας με τον καρκίνο του προστάτη. Κ. Σταματίου 1, Ν. Γαλαριώτης 1, Μ. Ολυμπίτης 1, Ν. Πιέρης 1, Ν. Τεπελένης 2, Β. Σαββαιδου 2, Α. Ζίζη Σερμπετζόγλου 2, Ε. Μιχαήλ 1, Κ. Μπόβης 1 1 Ουρολογική Κλινική, «Τζάνειο» ΓΝΠ 2 Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομίας, «Τζάνειο» ΓΝΠ 4. Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση σε ασθενή με HIV λοίμωξη. Α. Στεφανίδης, Ι. Πλαιτάκης, Έ. Βαγενάς, Μ.Πυκνής, Ε. Παπαστεριάδης. Α Καρδιολογικό τμήμα, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νίκαιας ΙΙΙ. ΒΡΑΧΕΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ 1. Αξιολόγηση της ποιότητας της ιατρικής φροντίδας σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C Αποτελέσματα από την μακροχρόνια παρακολούθηση ασθενών μετά αυτομεταμόσχευση και 169 αλλογενετική μεταμόσχευση της αορτικής βαλβίδας σε τυχαιοποιημένη συγκριτική μελέτη 3. Ο κίνδυνος επανεμφάνισης αδενωμάτων και καρκινωμάτων του παχέος εντέρου μετά κολεκτομή σε 170 ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου που πληρούν τα κριτήρια του Amsterdam 4. H θετική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων λεπτίνης πλάσματος και της υπέρτασης H βαριατρική χειρουργική στο Ηνωμένο Βασίλειο: παρατηρητικού τύπου πληθυσμιακή Μελέτη 172 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ, ΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ, ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ C ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ National Kidney Foundation Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Ελένη Χελιώτη, Νεφρολογικό τμήμα ΓΝΠ, «Τζάνειο». 173 V. ΣΥΝΕΔΡΙΑ 176 VΙ. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Βιογραφικό Σημείωμα Γεράσιμος Πατσουράκος 180

5 130 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΤΟ περιοδικό «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» του ΤΖΑΝΕΙΟΥ δημοσιεύονται άρθρα σύνταξης, ανασκοπήσεις, κλινικές ή επιστημονικές μελέτες ή αναλύσεις στον χώρο της υγείας, ερευνητικές εργασίες, περιγραφές ενδιαφερουσών ή σπανίων περιπτώσεων, σεμινάρια, συζητήσεις και επιστολές προς τη σύνταξη με επιστημονικό περιεχόμενο. Όλα τα κείμενα υποβάλλονται σε 3 αντίγραφα στην Ιατρική Υπηρεσία του ΤΖΑΝΕΙΟΥ, δακτυλογραφημένα στη δημοτική με το μονοτονικό σύστημα στη μία όψη του φύλλου σε μονό διάστημα και με κατάλληλο περιθώριο. Στην πρώτη σελίδα αναγράφεται ο τίτλος της μελέτης, τα ονόματα των συγγραφέων στην ονομαστική, το κέντρο προέλευσης, η ιδιότητα και οι ακαδημαϊκοί τίτλοι των συγγραφέων και η διεύθυνση και το τηλέφωνο του συγγραφέα, που αναλαμβάνει την επικοινωνία με το περιοδικό. Στη δεύτερη σελίδα γράφεται η ελληνική περίληψη (έως 200 λέξεις) και οι λέξεις ευρετηριασμού. Στην τρίτη σελίδα αρχίζει το κείμενο με την ακόλουθη σειρά: Εισαγωγή Υλικό και Μέθοδοι Αποτελέσματα Συζήτηση. Ακολουθούν σε χωριστές σελίδες: βιβλιογραφία, πίνακες, λεζάντες εικόνων και αγγλική περίληψη με τον τίτλο και τους συγγραφείς στα αγγλικά. Οι βιβλιογραφικές παραπομπές γίνονται κατʹ αύξοντα αριθμό με τη σειρά που εμφανίζονται στο κείμενο (σύστημα Vancouver). Οι πίνακες και εικόνες, ή φωτογραφίες αριθμούνται με συνεχόμενους αραβικούς αριθμούς. Οι φωτογραφίες αποστέλλονται στο πρωτότυπο για άμεση φωτογραφική αναπαραγωγή και εκτύπωση. Όλες οι εικόνες ή φωτογραφίες πρέπει να έχουν λεζάντες γραμμένες σε ξεχωριστή σελίδα. Οι φωτογραφίες ασθενών πρέπει να μην επιτρέπουν την αναγνώριση των ατόμων εκτός αν υπάρχει γραπτή έγκριση του ασθενούς για δημοσίευση της φωτογραφίας. Κάθε πίνακας δακτυλογραφείται σε ξεχωριστή σελίδα και φέρει μικρή λεζάντα στο άνω μέρος της σελίδας.

6 131 Ι. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 1. Οξύ κοιλιακό άλγος κατά τη διάρκεια της κύησης. Απεικόνιση και διαγνωστικοί αλγόριθμοι επί μη μαιευτικώνγυναικολογικών αιτίων. Ι. Μοσχούρης 1, Μ.Γ. Παπαδάκη 1, Ι. Κορνέζος 1, Ε. Μπούμα 1, Ε. Ανδρίτσος 2, Α. Φωτεινός 1, Γ.Νίκας 1, Δ. Ματσαϊδώνης 1 1 Ακτινολογικό Τμήμα, Γ.Π.Ν ΤΖΑΝΕΙΟ, Πειραιάς 2 Αναισθησιολογικό Τμήμα, Γ.Π.Ν ΤΖΑΝΕΙΟ, Πειραιάς ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οξύ κοιλιακό άλγος κατά τη διάρκεια της κύησης μπορεί να προκληθεί από ποικίλλα αίτια, μαιευτικά-γυναικολογικά, ή μη. Από τα τελευταία, ο κολικός νεφρού αποτελεί το συχνότερο αίτιο οξέως κοιλιακού άλγους και η οξεία σκωληκοειδίτιδα το συχνότερο αίτιο χειρουργικής κοιλίας κατά τη διάρκεια της κύησης Το υπερηχογράφημα με τα γνωστά του πλεονεκτήματα (διαθεσιμότητα, χαμηλό κόστος, απουσία ιονίζουσας ακτινοβολίας, άμεση διάγνωση) αποτελεί την πρώτη απεικονιστική εξέταση σε όλες ουσιαστικά τις περιπτώσεις οξέως κοιλιακού άλγους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η αξονική τομογραφία (κατά προτίμηση με πρωτόκολλο χαμηλής δόσης) και η μαγνητική τομογραφία (όταν είναι διαθέσιμη) χρησιμοποιούνται όταν το υπερηχογράφημα είναι μη διαγνωστικό. ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ: κύηση, υπερηχογραφία, αξονική τομογραφία, μαγνητική τομογραφία, κολικός νεφρού, σκωληκοειδίτις. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το οξύ κοιλιακό άλγος αποτελεί το συχνότερο αίτιο επείγουσας προσέλευσης στο νοσοκομείο και νοσηλείας της εγκύου. Η διαγνωστική προσέγγιση του οξέως κοιλιακού άλγους κατά την διάρκεια της κύησης παρουσιάζει τις ακόλουθες ιδιαιτερότητες: [1] -Στα ποικίλλα μαιευτικά γυναικολογικά (Μ/Γ) αίτια προστίθενται τα συνήθη στον γενικό πληθυσμό, μη Μ/Γ αίτια οξέως κοιλιακού άλγους [2]. (πιν. 1) Πίνακας 1. Κύρια αίτια κοιλιακού άλγους κατά την κύηση [2] Μ/Γ αίτια Συνήθη (μη Μ/Γ) αίτια Αιμορραγική κύστη Κωλικός νεφρού-ουρολιθίαση ωοθήκης Συστροφή ωοθήκης Σκωληκοειδίτις Φλεγμονώδης νόσος Χολοκυστίτις-κωλικός πυέλου χοληφόρων Έκτοπη κύηση Φλεγμονώδης νόσος εντέρου Επαπειλούμενη Λοιμώδης εντερίτις αποβολή Αποκόλληση Εκκολπωματίτις πλακούντα Θρομβοφλεβίτις πυέλου -Η κύηση επιφέρει ανατομικές και παθοφυσιολογικές μεταβολές, οι οποίες μπορεί να συγκαλύψουν ή να αλλοιώσουν την κλινική εικόνα αρκετών παθήσεων που εκδηλώνονται με κοιλιακό άλγος. -Η απεικόνιση στην κύηση διέπεται από περιορισμούς στην χρήση εξετάσεων που βασίζονται στην ιονίζουσα ακτινοβολία, καθώς και από περιορισμούς στην χρήση ενδοφλεβίων σκιαγραφικών μέσων. Στην παρούσα ανασκόπηση περιγράφεται η απεικονιστική προσέγγιση και οι σχετικοί διαγνωστικοί αλγόριθμοι στις κυριότερες μη μαιευτικέςγυναικολογικές παθήσεις, οι οποίες μπορεί να εκδηλωθούν ως οξύ κοιλιακό άλγος κατά την διάρκεια της κύησης. ΟΞΕΙΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΙΤΙΣ Αποτελεί το συχνότερο μη μαιευτικό αίτιο για χειρουργική επέμβαση κατά τη διάρκεια της κύησης. Η οξ. σκωληκοειδίτις στην κύηση σχετίζεται με πρόωρο τοκετό, υψηλή εμβρυική νοσηρότητα και θνητότητα και υψηλότερο ποσοστό διάτρησης συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό. [3] Το υπερηχογράφημα αποτελεί την εξέταση εκλογής, συνδυάζοντας την απουσία ιονίζουσας ακτινοβολίας με πολύ υψηλά ποσοστά ευαισθη-

7 132 σίας, ειδικότητας και διαγνωστικής ακρίβειας (έως 100%, 96% και 98% αντίστοιχα) [4]. Τα υπερηχογραφικά διαγνωστικά κριτήρια δεν διαφέρουν από αυτά που ισχύουν για την οξ. σκωληκοειδίτιδα στον γενικό πληθυσμό (εικ. 1). Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου μειώνεται στο 3ο τρίμηνο της κύησης, λόγω της κεφαλικής παρεκτόπισης και στροφής της σκωληκοειδούς. Εικόνα 1: Υπερηχογράφημα δεξιού λαγονίου βόθρου σε έγκυο με κλινική εικόνα οξείας σκωληκοειδίτιδος. Η σκωληκοειδής απόφυση (βέλη) απεικονίζεται διογκωμένη (εγκάρσια διάμετρος: 12 χιλ., φυσιολογικά έως 6 χιλ.) και με πεπαχυ- ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ σμένο τοίχωμα, το οποίο παρουσιάζει υπεραιμία στην εξέταση με έγχρωμο Doppler. Σε τέτοιες περιπτώσεις έχει χρησιμοποιηθεί η μαγνητική τομογραφία (χωρίς ε.φ αλλά με p.os σκιαγραφικό) η οποία όπως φαίνεται μπορεί να εντοπίσει με ακρίβεια την σκωληκοειδή και να αναδείξει την διόγκωσή της και φλεγμονώδη σημεία από το τοίχωμά της και από το παρακείμενο λίπος. Η μαγνητική τομογραφία είναι ακόμη ιδιαίτερα αποτελεσματική στην ανάδειξη και τον χαρακτηρισμό βλαβών της μήτρας και των εξαρτημάτων [5], οι οποίες μπορεί να προκαλούν άλγος ΔΛΒ και να υποδύονται οξεία σκωληκοειδίτιδα. Η αξονική τομογραφία έχει επίσης πολύ υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα (92% και 99% αντίστοιχα) στην διάνωση της οξείας σκωληκοειδίτιδος και έχει θέση, όταν το υπερηχογράφημα δεν επιλύει το διαγνωστικό πρόβλημα και η μαγνητική τομογραφία δεν είναι διαθέσιμη. Κλινική υποψία οξ. σκωληκοειδίτιδος [4] Υπερηχογράφημα με βαθμιαία αυξανόμενη συμπίεση Υπερηχογράφημα θετικό (σκωληκοειδής ασυμπίεστη, διαμέτρου > 6 χιλ.) Υπερηχογράφημα αρνητικό, ή μηδιαγνωστικό (σκ/δης ασυμπίεστη, > 6 χιλ.) Σκωληκοειδεκτομή (ανοικτή/λαπαροσκοπική) Υπερηχογράφημα για αναζήτηση άλλης παθολογίας (υδρονέφρωση, ραγείσα κύστη ωοθήκης, εκφυλισθέν ινομύωμα Υπερηχογράφημα αρνητικό η μη διαγνωστικό (σκ/δης ασυμπίεστη, > 6 χιλ.) Αξονική τομογραφία κοιλίας Επί ανεύρεσης άλλης παθολογίας, κλινική συνεκτίμηση για τον αποκλεισμό σκωληκοειδίτιδος Μαγνητική τομογραφία κοιλίας

8 133 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΚΟΛΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΥ/ΟΥΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Ο κολικός νεφρού αποτελεί το συχνότερο μη μαιευτικό αίτιο οξέως κοιλιακού άλγους κατά την κύηση. [6] Το υπερηχογράφημα αποτελεί και εδώ την πρώτη απεικονιστική μέθοδο [4], αν και η αναφερόμενη ευαισθησία του στην ανάδειξη λιθιασικού κωλύματος (εικ. 2) ποικίλλει πολύ (34%-95,2%). Εικόνα 2: Α: Υπερηχογραφική ανάδειξη λίθου (βέλος) στο περιφερικό τμήμα του ουρητήρα σε έγκυο με οξύ άλγος δεξιάς πλαγίας κοιλιακής-οσφυϊκής χώρας. Β: Συνυπάρχει πυελοκαλυκική διάταση και λιθίαση (βέλος) του συστοίχου νεφρού. Επιπρόσθετη δυσκολία προκαλείται από την φυσιολογική πυελοκαλυκική διάταση που απαντάται κατά την διάρκεια της κύησης. Ο προσδιορισμός (με την βοήθεια του Doppler) του δείκτου αντίστασης των ενδονεφρικών αρτηριακών κλάδων μπορεί να διαχωρίσει την αποφρακτική από την «φυσιολογική» πυελοκαλυκική διάταση της κύησης. Παρομοίως, η απουσία ουρητηρικού jet εντός της ουροδόχου κύστεως, κατά τον έλεγχο με έγχρωμο Doppler, είναι ενδεικτική απόφραξης. Μπορεί ακόμη να χρησιμοποιηθεί ενδοκολπικό υπερηχογράφημα για αναζήτηση λίθου στο περιφερικό τμήμα των ουρητήρων. Αν παρόλα αυτά, η υπερηχογραφική διάγνωση αποφρακτικής ουροπάθειας δεν είναι εφικτή και τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή, μπορεί να ακολουθήσει μαγνητική τομογραφία με ειδική τεχνική, ώστε να μελετηθεί με λεπτομέρεια η αποχετευτική μοίρα του ουροποιητικού (μαγνητική ουρογραφία).η μέθοδος αυτή δεν απαιτεί χορήγηση σκιαγραφικού και παρουσιάζει μεγάλη ευαισθησία στην ανάδειξη της υδρονέφρωσης και της θέσης του κωλύματος, ενώ επίσης μπορεί να διακρίνει την αποφρακτική από την φυσιολογική διάταση της αποχετευτικής μοίρας του ουροποιητικού. Οι περιορισμοί της μεθόδου είναι οι γνωστοί (υψηλό κόστος,σχετικά χαμηλή διαθεσιμότητα) και η αδυναμία ανάδειξης πολύ μικρών λίθων. Η αξονική τομογραφία με πρωτόκολλο χαμηλής δόσης και με πολυτομικό αξ. Τομογράφο αποτελεί επίσης αξιόλογη μέθοδο 2ης γραμμής συνδυάζοντας την πολύ υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα στην διάγνωση ουρολιθίασης (>95% και > 98% αντίστοιχα) με την μικρή ακτινική επιβάρυνση του εμβρύου. Κλινική υποψία ουρολιθίασης [4] Υπερηχογράφημα ΝΟΚ Ενδεχομένως: Doppler νεφρών/διακολπικό υπερηχογράφημα Υπερηχογράφημα θετικό (υδρονέφρωση/ανάδειξη λίθου) Υπερηχογράφημα αρνητικό η μη διαγνωστικό (σκ/δης ασυμπίεστη, > 6 χιλ.) Θεραπευτικές επιλογές -Ενυδάτωση/αναλγησία -Ουρητηροσκόπηση -Τοποθετηση ουρητηρικού stent -Διαδερμική νεφροστομία Συντηρητική αγωγή και παρακολούθηση (+) Μαγνητική ουρογραφία Επί επιμονής των συμπτωμάτων, διερεύνηση εναλλακτικής διάγνωσης (+) Αξονική τομογραφία κοιλίας πρωτόκολλο χαμηλής δόσης (-) Ουρητηροσκόπηση για άμεση ανάδειξη τυχόν κωλύματος

9 134 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ Η οξ. χολοκυστίτις αποτελεί, μετά την οξ. Σκωληκοειδίτιδα, τη δεύτερη συχνότερη μη μαιευτική χειρουργική πάθηση κατά τη διάρκεια της κύησης. Επιπλοκές της χολολιθίασης /χολοκυστίτιδας (αποφρακτικός ίκτερος, παγκρεατίτις, περιτονίτις) συνοδεύονται από υψηλή μητρική και εμβρυική θνητότητα (mortality) και ενδεχομένως απαιτούν αντιμετώπιση χειρουργική, ή με ERCP. [7] Η υπερηχογραφία αποτελεί την πρώτη και συχνά την μόνη απαραίτητη απεικονιστική μέθοδο για τη διερεύνηση παθολογίας των χοληφόρων κατά την κύηση [4] (εικ. 3), τα δε υπερηχογραφικά σημεία είναι παρόμοια με αυτά της χολοκυστίτιδας στον γενικό πληθυσμό. Αν απαιτείται λεπτομερέστερος έλεγχος, η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία θα πρέπει να προηγείται της ERCP, καθώς η τελευταία συνοδεύεται από ακτινική επιβάρυνση και από επιπλοκές (παγκρεατίτιδα). ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Εικόνα 3 Υπερηχογραφική ανάδειξη λίθου (οριζόντιο βέλος) εντός της χοληδόχου κύστεως καθώς και δύο λίθων (κατακόρυφα βέλη) εντός του χοληδόχου πόρου σε έγκυο ασθενή με οξύ άλγος δεξιού υποχονδρίου. Συνυπάρχει διάταση του χοληδόχου πόρου. Κλινική υποψία παθήσεως χοληφόρων-παγκρέατος [4] Υπερηχογράφημα κοιλίας Υπερηχογράφημα θετικό πχ χολολιθίαση, πάχυνση τοιχώματος χολ. κύστεως, περιχολοκυστικό υγρό, υπερηχογραφικό σημείο Murphy Ανάλογα με την κατάσταση της ασθενούς και την υποδομή του νοσοσκομείου Συντηρητική αντιμετώπιση και παρακολούθηση Μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP) ERCP/χειρουργείο

10 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΤΡΑΥΜΑ ΚΟΙΛΙΑΣ Το τραύμα αποτελεί την κύρια μη Μ/Γ αιτία μητρικής θνησιμότητας κατά τη διάρκεια της κύησης, ενώ συνοδεύεται και από υψηλό ποσοστο εμβρυικού θανάτου (3.4-38%) σαν επακόλουθο αποκόλλησης πλακούντα, μητρικού θανάτου ή shock[8]. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται προτεραιότητα στην άμεση και αποτελεσματική εκτίμηση της βαρύτητας του τραύματος με την κατάλληλη απεικονιστική μέθοδο, ενώ η ακτινοπροστασία έρχεται σε δεύτερη μοίρα[4]. Το υπερηχογράφημα (εικ. 4), αποτελεί εξέταση πρώτης γραμμής καθώς έχει ικανοποιητική ευαισθησία και ειδικότητα στην διάγνωση κάκωσης ενδοκοιλιακού οργάνου της εγκύου (61-83% και % αντίστοιχα), ενώ κατά τον ίδιο χρόνο εκτιμάται και η κατάσταση του εμβρύου, του πλακούντα και της μήτρας. Αν και δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία, φαίνεται οτι η αξονική τομογραφία δεν είναι απαραίτητη, εφόσον δεν υπάρχουν υπερηχογραφικές ενδείξεις τραύματος ενδοκοιλιακού οργάνου[9]. Σε αντίθετη περίπτωση, όπως και επί συνύπαρξης κακώσεων σε κεφαλή, θώρακα και κοιλιά, η αξονική τομογραφία (με ε.φ σκιαγραφικό) θα πρέπει να διενεργείται άμεσα. Επιθυμητή είναι η χρήση ειδικού πρωτόκολλου χαμηλής δόσης[4]. Επίσης, οι σύγχρονοι πολυτομικοί αξονικοί τομογράφοι, εκτός της ταχύτατης σάρωσης, παρέχουν τη δυνατότητα ανασυνθέσεων σε διάφορα επίπεδα. 135 Εικόνα 4 Υπερηχογραφημα σπληνός σε έγκυο 3 μηνών μετά από τροχαίο ατύχημα. Ρήξη σπληνός με παρουσία περισπληνικού (**) και ενδοπαρεγχυματικού (βέλος) αιματώματος. Έτσι, στην περίπτωση πολυτραυματία, είναι εφικτή η μελέτη της σπονδυλικής στήλης και της οστέινης πυέλου από τις τομές της άνω-κάτω κοιλίας, με αποτέλεσμα τη μείωση του συνολικού χρόνου εξέτασης και της ακτινοβόλησης μητέρας και εμβρύου. Η μαγνητική τομογραφία προς το παρόν δεν έχει θέση στην επείγουσα απεικόνιση του τραύματος της εγκύου, λόγω των σχετικά μεγάλων χρόνων εξέτασης, και της ασυμβατότητας του εξοπλισμού ανάνηψης με το περιβάλλον του μαγνητικού τομογράφου[4]. Έγκυος με τραύμα* (κλειστό ή διατιτραίνον) [4] Ανάνηψη Μετά την αιμοδυναμική σταθεροποίηση Εκτίμηση τραυματισμού εγκύου Μαιευτικό υπερηχογράφημα Βιωσιμότητα εμβρύου Αποκόλληση πλακούντα Κάκωση κοιλίας Αξονική τομογραφία Εγκεφάλου/ΑΜΣΣ Α/α ** θώρακος Υπερηχογράφημα κοιλίας Μαγνητική τομογραφία για λεπτομερέστερο έλεγχο * Για λόγους πληρότητας της παρουσίασης, στον παραπάνω αλγόριθμο περιλαμβάνονται απεικονιστικές οδηγίες σε περίπτωση κάκωσης διαφόρων περιοχών, επιπλέον της κοιλίας ** Α/α: απλή ακτινογραφία ***ε.φ: ενδοφλέβιο

11 136 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Το υπερηχογράφημα με τα γνωστά του πλεονεκτήματα (διαθεσιμότητα, χαμηλό κόστος, απουσία ιονίζουσας ακτινοβολίας, άμεση διάγνωση) αποτελεί την πρώτη απεικονιστική εξέταση σε όλες ουσιαστικά τις περιπτώσεις οξέως κοιλιακού άλγους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πληροφορίες από το ιστορικό, την κλινική εξέταση, τον βασικό αιματολογικό -βιοχημικό έλεγχο και το υπερηχογράφημα μπορούν να επιλύσουν το διαγνωστικό πρόβλημα. Σε αντίθετη περίπτωση, η επιλογή της ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ μεθόδου για περαιτέρω απεικονιστικό έλεγχο εξαρτάται από την εμπειρία, αλλά και τον διαθέσιμο εξοπλισμό κάθε κέντρου. Όταν η χρήση ιονίζουσας ακτινοβολίας (κυρίως με τη μορφή αξονικής τομογραφίας) δεν μπορεί να αποφευχθεί, θα πρέπει η αιτούμενη εξέταση να αναμένεται να αποδώσει πληροφορίες απολύτως απαραίτητες, η λήψη των οποίων δεν μπορεί να αναβληθεί για ύστερο χρόνο. Στις περιπτώσεις αυτές πρέπει να ακολουθείται ο κανόνας της κατά το δυνατό μείωσης της δόσης της ακτινοβολίας. SUMMARY Several obstetric or non-obstetric pathologic entities may cause acute abdominal pain during pregnancy. Of non-obstetric diseases, renal colic is the most common cause of acute abdominal pain during pregnancy and acute appendicitis is the most common abdominal emergency requiring surgery during pregnancy. Ultrasonography, with its advantages (availability, low cost, lack of ionizing radiation, ability for a rapid diagnosis), is the first imaging modality, applied in virtually all the cases of acute abdominal pain during pregnancy. Computed Tomography (preferably with a low-dose protocol) and Magnetic Resonance Imaging (when available) are applied in cases of not diagnostic sonograms. KEY WORDS: pregnancy, ultrasonography, computed tomography, magnetic resonance imaging, renal colic, appendicitis. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. LeRoy AJ. Imaging of Acute Maternal Diseases in Pregnancy. In: 2006 Syllabus-Categorical Course in Diagnostic Radiology: Genitourinary Radiology. Ramchandani P (ed), RSNA, Philadelphia, Pennsylvania 2006, pp Οδηγίες για την απεικονιστική διερεύνηση του κοιλιακού άλγους σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας από το Αμερικανικό Κολλέγιο Ακτινολόγων-Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: quality_safety/app_ criteria/pdf/expertpanelonwomensimaging/acutep elvicpaininthereproductiveage Group.aspx 3. Tracey M, Fletcher HS. Appendicitis in pregnancy.am Surg 2000;66: Patel SJ, Reede DL, Katz DS, Subramaniam R, Amorosa JK. Imaging the pregnant patient for nonobstetric conditions: algorithms and radiation dose considerations. Radiographics Nov-Dec;27(6): Telischak NA, Yeh BM, Joe BN, Westphalen AC, Poder L, Coakley FV. MRI of adnexal masses in pregnancy. AJR Am J Roentgenol Aug;191(2): McAleer SJ, Loughlin KR. Nephrolithiasis and pregnancy. Curr Opin Urol 2004;14: Lu EJ, Curet MJ, El-Sayed YY, Kirkwood KS. Medical versus surgical management of biliary tract disease in pregnancy. Am J Surg 2004;188: Baerga-Varela Y, Zietlow SP, Bannon MP, Harmsen WS, Ilstrup DM. Trauma in pregnancy. Mayo Clin Proc 2000;75: Brown MA, Sirlin CB, Farahmand N, Hoyt DB, Casola G.Screening sonography in pregnant patients with blunt abdominal trauma. J Ultrasound Med Feb;24(2):175-81; quiz

12 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Υποστήριξη του Κυκλοφορικού Συστήματος σε ασθενείς με τραυματική καταπληξία Κ. Σακελλαρίδης, Π. Τσελιώτη, Κ. Κατσίφα, Ε. Σκλάβου, Β. Γραμματικοπούλου, Δ. Μερμίγκης, Σ. Παπακωστόπουλος, Θ. Νιτσοτόλης, Κ. Κοντός, Α. Πρεκατές. Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η κυκλοφορική καταπληξία αποτελεί μια κατάσταση πλημμελούς ιστικής αιμάτωσης κατά την οποία η απόδοση του οξυγόνου στους ιστούς και τα κύτταρα κρίνεται ως ανεπαρκής για τη διατήρηση του αερόβιου μεταβολισμού και της φυσιολογικής κυτταρικής λειτουργίας. Εν τούτοις, καταστάσεις σημαντικής ιστικής υποαιμάτωσης, που ενδεχομένως οδηγήσουν σε κυτταρικό θάνατο, είναι δυνατόν να υφίστανται παρά την ύπαρξη φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης. Επομένως, η εξομοίωση της κυκλοφορικής καταπληξίας με την υπόταση αποτελεί μια τραγική υπεραπλούστευση η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερημένη διάγνωση και αντιμετώπιση και ως εκ τούτου αυξημένη νοσηρότητα και θνητότητα των ασθενών με πολλαπλό τραύμα. Στον πολυτραυματία, η αδυναμία του κυκλοφορικού συστήματος να εξασφαλίσει επαρκή αιμάτωση και οξυγόνωση στους ιστούς, ώστε να διατηρηθεί ο αερόβιος μεταβολισμός των κυττάρων, δύναται να οφείλεται σε πολλά αίτια και όχι μόνο σε αιμορραγία και μείωση του δραστικού ενδαγγειακού όγκου. Επιπλέον, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η πλημμελής ιστική αιμάτωση δεν ταυτίζεται πάντα με υπόταση, ενώ η φυσιολογική αρτηριακή πίεση δεν αποκλείει την παρουσία υποαιμάτωσης. ΛΕΞΕΙΣ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΜΟΥ Κυκλοφορική καταπληξία, πολυτραυματίας, ιστική αιμάτωση, υπόταση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προσπάθεια για τη βελτίωση της περιφερικής αιμάτωσης και τη διασφάλιση της φυσιολογικής κυτταρικής λειτουργίας στον πολυτραυματία ασθενή πρέπει να αρχίζει άμεσα μετά την αναγνώριση των σημείων καταπληξίας και πριν την οριστική διάγνωση των αιτίων που την προκάλεσαν. Τα αίτια της καταπληξίας δεν οφείλονται πάντα σε αιμορραγία και μειωμένο δραστικό ενδαγγειακό όγκο. Αίτια κυκλοφορικής καταπληξίας στον πολύτραυματία μπορεί να είναι: 1. Υποογκαιμικό shock λόγω μείωσης του κυκλοφορούντος όγκου αίματος από απώλεια αίματος, πλάσματος ή εξωκυττάριου υγρού, ή και από συνδυασμό αυτών. Αποτελεί τη συχνότερη αιτία καταπληξίας σε ασθενείς με πολλαπλά τραύματα. 2. Καρδιογενές shock από ανεπάρκεια της αντλίας. Καρδιογενές shock είναι δυνατόν να προκληθεί από άμεση κάκωση του μυοκαρδίου (μυοκαρδιακή θλάση) ή από προϋπάρχουσα καρδιακή νόσο (στεφανιαία νόσος, αρρυθμία) 3. Αγγειογενές shock προκαλείται από μεταβολές του αγγειακού τόνου, ούτως ώστε ο φυσιολογικός ενδαγγειακός όγκος αδυνατεί να διατηρήσει επαρκή ιστική αιμάτωση. α. Νευρογενές shock: η βλάβη στην αυχενική μοίρα του νωτιαίου μυελού προκαλεί απώλεια της συμπαθητικής αγγειακής νεύρωσης με επακόλουθη περιφερική αγγειοδιαστολή. Χαρακτηριστικό της νευρογενούς καταπληξίας αποτελεί η συνυπάρχουσα βραδυκαρδία παρά τη χαμηλή αρτηριακή πίεση. β. Σηπτικό shock : η παραγωγή προφλεγμονωδών μεσολαβητών, λόγω σηπτικού παράγοντα, έχει ως αποτέλεσμα την περιφερική αγγειοδιαστολή, ταχυκαρδία και αυξημένη καρδιακή παροχή. 4. Αποφρακτικό shock οφειλόμενο σε μηχανική απόφραξη της καρδιακής λειτουργίας (όπως ο καρδιακός επιπωματισμός και ο υπό τάση πνευμοθώρακας) προκαλεί μειωμένη περιφερική αιμάτωση. 5. Τραυματικό shock: περιλαμβάνει παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς από τους άλλους τύπους καταπληξίας οι οποίοι σε συνδυασμό (και όχι μεμονωμένα) δύνανται να επηρεάσουν την περιφερική ιστική αιμάτωση. Βασικό εύρημα αποτελεί πάντα προστασία του αεραγωγού του ασθενούς, της επάρκειας του αερισμού και της κυκλοφορίας (Airway /

13 138 Breathing / Circulation). Η θεραπεία πρέπει να είναι επιθετική και να στοχεύει αφενός στην αποκατάσταση του δραστικού ενδαγγειακού όγκου και αφετέρου στην υποστήριξη της λειτουργίας των ζωτικών οργάνων. Υποογκαιμικό Αιμορραγικό shock Στον πολυτραυματία η κυκλοφορική καταπληξία θα θεωρείται ότι οφείλεται σε αιμορραγίαυποογκαιμία μέχρις αποδείξεως άλλων αιτίων. Οι κλινικές εκδηλώσεις ανεπαρκούς ιστικής αιμάτωσης ποικίλλουν και εξαρτώνται από την ταχύτητα και τη βαρύτητα της αιμορραγίας. Αν και τα περισσότερα όργανα δύνανται να χάσουν πάνω από 50% της λειτουργικής τους μάζας, πριν εμφανίσουν λειτουργική ανεπάρκεια, απώλεια μόνο του 30-40% του κυκλοφορούντος όγκου αίματος μπορεί να οδηγήσει σε απειλητική για τη ζωή κυκλοφορική ανεπάρκεια. Το ολικό νερό του σώματος αποτελεί το 60% του σωματικού βάρους στους άνδρες και το 50% στις γυναίκες. Ο ολικός όγκος αίματος αποτελεί μόνο το 11-12% του ολικού νερού του σώματος. Υγρά Άνδρες Γυναίκες Ολικό νερό 600 ml/kg 500 ml/kg σώματος Ολικό αίμα 66 ml/kg 60 ml/kg Πλάσμα 40 ml/kg 36 ml/kg Ερυθροκύτταρα 26 ml/kg 24 ml/kg Η μείωση επομένως του όγκου αίματος διεγείρει άμεσα αντιρροπιστικούς μηχανισμούς, με σκοπό την αποκατάσταση του ενδαγγειακού όγκου. Η πρώτη αντιρρόπηση λαμβάνει χώρα άμεσα με τη διατριχοειδική μετακίνηση υγρού από τον μεσοκυττάριο χώρο που θα αντισταθμίσει μια απώλεια περίπου 15% του όγκου αίματος, αφήνοντας όμως ένα μεσοκυττάριο έλλειμμα νερού. Επιπλέον, η ενεργοποίηση του συστήματος ρενίνης- αγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης θα προκαλέσει κατακράτηση νατρίου από τους νεφρούς, το οποίο θα κατανεμηθεί στον εξωκυττάριο χώρο και κυρίως στο μεσοκυττάριο υγρό (που αποτελεί τα 2/3 του εξωκυττάριου υγρού) αποκαθιστώντας έτσι το μεσοκυττάριο έλλειμμα νερού. Οι αντιρροπιστικοί μηχανισμοί επομένως είναι δυνατόν να διατηρήσουν επαρκή όγκο αίματος, όταν η απώλεια είναι ήπια (μικρότερη του 15% του όγκου αίματος). Σε μεγαλύτερη όμως αιμορραγία οι κλινικές εκδηλώσεις θα είναι σοβαρότερες και η άμεση θεραπεία επιτακτική Διαγνωστική Προσέγγιση Α. Κλινική εκτίμηση Ταξινόμηση της βαρύτητας της αιμορραγίας Η Αμερικάνικη Χειρουργική Εταιρεία ταξινόμησε σε 4 κατηγορίες τους ασθενείς με οξεία αιμορραγία με βάση το ποσοστό απώλειας όγκου αίματος: Class I: Απώλεια μέχρι 15% του όγκου αίματος αντιρροπείται πλήρως από τη διατριχοειδική μετακίνηση υγρού και επομένως οι κλινικές εκδηλώσεις είναι ελάχιστες ή απουσιάζουν. Class II: Απώλεια μεταξύ 15-30% του όγκου αίματος. Η διέγερση του συμπαθητικού Ν.Σ. θα προκαλέσει περιφερική αγγειοσύσπαση και θα διατηρήσει φυσιολογική την αρτηριακή πίεση και την αιμάτωση των ζωτικών οργάνων. Είναι δυνατόν όμως να παρατηρηθούν μεταβολές τόσο στην αρτηριακή πίεση (πτώση ΣΑΠ > 20mmHg) όσο και στην καρδιακή συχνότητα (αύξηση ΚΣ > 30σφ/min) με την αλλαγή της θέσης του σώματος από την ύπτια στην όρθια θέση. Η ευαισθησία όμως των μετρήσεων αυτών δεν είναι υψηλή και ως εκ τούτου είναι περιορισμένης αξίας στην εκτίμηση της υποογκαιμίας. Είναι δυνατόν να παρατηρηθεί ταχύπνοια και άγχος. Η ωριαία αποβολή ούρων θα μειωθεί σε ml/h. Η μείωση επίσης της σπλαχνικής αιματικής ροής είναι δυνατόν να προκαλέσει διάσπαση του εντερικού φραγμού και είσοδο μικροβίων και παραγωγή φλεγμονωδών κυτταροκινών στην κυκλοφορία, που θα πυροδοτήσουν μια συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση και ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων. Class III: Απώλεια μεταξύ 30-40% του όγκου αίματος: Μη αντιρροπούμενη υποογκαιμική καταπληξία. Η περιφερική αγγειοσύσπαση δεν επαρκεί πλέον για τη διατήρηση φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης και της ιστικής αιμάτωσης. Οι κλινικές εκδηλώσεις περιλαμβάνουν σημαντική υπόταση, ταχυκαρδία, μειωμένη ωριαία διούρηση (5-15 ml/h), διαταραχές του επιπέδου συνείδησης. Class IV: Απώλεια μεγαλύτερη του 40% του όγκου αίματος συνοδεύεται με σημαντική υπόταση και ολιγουρία (< 5ml/hr).Η κατάσταση αυτή μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή. Ταξινόμηση της βαρύτητας της αιμορραγίας Παράμετρος Class I Class II Class III Class IV % απώλεια < 15% 15-30% 30-40% > 40% αίματος Καρδιακή < 100 > 100 >120 >140 συχνότητα Αρτηριακή πίεση (ύπτια) κ.φ. κ.φ. Αποβολή ούρων Επίπεδο συνείδησης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ >30ml/ 20-30ml/ 5-15ml/hr <5ml/hr hr hr άγχος ανησυχία σύγχυση λήθαργος Οι κλινικές εκδηλώσεις σε μια αιμορραγία μπορεί να εξατομικευτούν ανάλογα με την πρότερη κατάσταση υγείας του ασθενούς. Έτσι, νεαροί υγιείς ασθενείς με ισχυρούς αντιρ-

14 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ροπιστικούς μηχανισμούς δύνανται να αντέξουν μεγάλη απώλεια αίματος με ήπιες κλινικές εκδηλώσεις. Αντίθετα, υπερήλικες ασθενείς μπορεί να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή που να επιδεινώνει την αιμορραγία (ασπιρίνη, κουμαρινικά) ή να μπλοκάρει τους αντιρροπιστικούς μηχανισμούς (β- αποκλειστές). Προϋπάρχουσα καρδιακή νόσος μειώνει τη δυνατότητα αντιρρόπησης σε περίπτωση σημαντικής αιμορραγίας. Β. Εκτίμηση της βαρύτητας της αιμορραγίας 1. Ο Αιματοκρίτης Η χρήση του αιματοκρίτη ως δείκτη της βαρύτητας της αιμορραγίας κρίνεται ως επισφαλής και ακατάλληλη, σύμφωνα με το Advanced Trauma Life Support Course, καθώς κατά την οξεία αιμορραγία έχουμε απώλεια ολικού αίματος (ανάλογες ποσότητες πλάσματος και ερυθρών αιμοσφαιρίων). Επομένως, άμεσα δεν πρόκειται να μεταβληθεί η τιμή του Ht. Κατά τη φάση της αντιρρόπησης όμως (και χωρίς εξωγενή χορήγηση υγρών), η κατακράτηση νατρίου και ύδατος, που συμβαίνει λόγω ενεργοποίησης του συστήματος ρενίνης- αγγειοτενσίνης- αλδοστερόνης, θα αποκαταστήσει το μεσοκυττάριο έλλειμμα ύδατος και θα εκπτύξει τον ενδαγγειακό όγκο μειώνοντας έτσι τον Ht. Η διαδικασία αυτή ξεκινά 8-12 ώρες μετά την οξεία απώλεια αίματος και ολοκληρώνεται σε μερικές μέρες. Η τιμή του Ht θα επηρεαστεί επίσης και από το είδος (κρυσταλλοειδή ή ολικό αίμα) αλλά και την ποσότητα των υγρών που χρησιμοποιούνται κατά τη φάση ανάταξης της υπογκαιμίας. 139 Οι καθετήρες αυτοί επιτρέπουν τη μέτρηση της κεντρικής φλεβικής πίεσης (CVP, ως δείκτη της πίεσης πλήρωσης της δεξιάς καρδιάς) καθώς και τον κορεσμό σε οξυγόνο του αίματος της κεντρικής φλέβας (ScvO 2, ως δείκτη της ισορροπίας μεταξύ ιστικής προσφοράς και κατανάλωσης του Ο 2 ). Ο καθετήρας της πνευμονικής αρτηρίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αιμοδυναμικά ασταθείς ασθενείς για τη μέτρηση καρδιακής παροχής (CO) και της παροχής Οξυγόνου στους ιστούς (DO 2 ). Πιέσεις πλήρωσης καρδιακών κοιλοτήτων Η χρήση των πιέσεων CVP και PCWP ως δείκτες του προφόρτιου της δεξιάς και της αριστερής κοιλίας είναι επισφαλής, καθώς υπάρχει πτωχή συσχέτιση μεταξύ των πιέσεων πλήρωσης των κοιλιών και του τελοδιαστολικού όγκου αυτών λόγω της επίδρασης της διατασιμότητας των κοιλιών. Μόνο οι ακραίες τιμές αυτών των πιέσεων μπορεί να δώσουν ποιοτικές πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση του ενδαγγειακού όγκου. Μεταφορά Οξυγόνου Η παρακολούθηση των παραμέτρων μεταφοράς Ο 2 επιτρέπει την αναγνώριση των ασθενών που βρίσκονται σε υποογκαιμικό shock. Μια προοδευτική απώλεια αίματος προκαλεί μια σταθερή μείωση της παροχής Ο 2 στους ιστούς (DO 2 ), ενώ αρχικά η κατανάλωση Ο 2 (VO 2 ) παραμένει σταθερή. Αυτό επιτυγχάνεται με την αύξηση της πρόσληψης του Ο 2 (O 2 extraction) από το τριχοειδικό δίκτυο, ώστε να αντισταθμιστεί η μειωμένη προσφορά του στους ιστούς. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως αντιρροπούμενη υποογκαιμία. Ο 2 extraction ( %) = SaO 2 -SvO 2 SvO 2 SaO 2 -SvO 2 SaO 2 κ.φ. >95% >65% 20-30% υποογκαιμία >95% 50-65% 30-50% Υποογκαιμικό shock >95% <50% >50% Εικόνα 1. Επίδραση της οξείας αιμορραγίας και της χορήγησης υγρών για την αποκατάσταση του ενδαγγειακού όγκου στον αιματοκρίτη. 2. Παρακολούθηση αιμοδυναμικών παραμέτρων (CVP, PCWP, DO 2, VO 2 ) Η τοποθέτηση κεντρικών φλεβικών καθετήρων αποτελεί συνήθη τακτική κατά την αντιμετώπιση των υποογκαιμικών ασθενών. Όταν όμως η πρόσληψη Ο 2 φθάσει στο όριο του 50%, τότε η κατανάλωση του Ο 2 αρχίζει να μειώνεται εις απάντηση της μειωμένης απόδοσης οξυγόνου στους ιστούς. Το σημείο όπου αρχίζει η μείωση της VO 2 σηματοδοτεί την έναρξη του αναερόβιου μεταβολισμού και του υποογκαιμικού shock (VO 2 < 100ml/min/m 2 και OER >50% )

15 140 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ παράγοντα της έκβασης ασθενών με κυκλοφορική ανεπάρκεια. Τιμές > 2 meq/l θεωρούνται παθολογικές. Σε σύγκριση με το έλλειμμα βάσης, η συγκέντρωση του γαλακτικού θεωρείται ότι έχει καλύτερη συσχέτιση τόσο με τη βαρύτητα της αιμορραγίας, όσο και με τη θνητότητα αυτών των ασθενών. Η προγνωστική αξία αυτού του δείκτη δεν περιορίζεται μόνο στη φάση της αρχικής εκτίμησης, αλλά και κατά τη φάση της ανάταξης. Θεραπευτική αντιμετώπιση Εικόνα 2. Γραφική παράσταση της σχέσης μεταξύ της απόδοσης (DO 2 ) και της κατανάλωσης Ο 2 (VO 2 ) από τους ιστούς. (OER= oxygen extraction ratio : ρυθμός πρόσληψης Ο 2 από τους ιστούς) Εικόνα 3. Η επίδραση της επιδεινούμενης υποογκαιμίας στην απόδοση (DO 2 ) και την κατανάλωση Ο 2 (VO 2 ) από τους ιστούς. 3. Οξεοβασική ισορροπία Δυο παράμετροι της οξεοβασικής ισορροπίας μπορεί να μας δώσουν πληροφορίες σχετικά με την επάρκεια της ιστικής οξυγόνωσης: το έλλειμμα βάσης και η συγκέντρωση γαλακτικού στο αρτηριακό αίμα. Το έλλειμμα βάσης (ΒΕ) είναι το ποσό των βάσεων (mmoles) που χρειάζεται για την τιτλοποίηση ενός λίτρου αίματος σε ph : 7.40 (με pco 2 :40mmHg). Το ΒΕ θεωρείται πλεον αξιόπιστος δείκτης των μεταβολικών διαταραχών σε σύγκριση με τα διττανθρακικά, καθώς υπολογίζεται με φυσιολογική pco 2. Το φυσιολογικό ΒΕ κυμαίνεται από +2 ως -2 mmol/l. Ήπια αύξηση του ΒΕ θεωρείται η τιμή από -2 ως -5mmol/l, μέτρια από -6 ως -14mmol/l και σοβαρή < -15mmol/l. Κλινικές μελέτες σε πολυτραυματίες έδειξαν άμεση συσχέτιση του ΒΕ με τη βαρύτητα της αιμορραγίας. Βελτίωση του ΒΕ μέσα σε ώρες μετά την ανάταξη του shock συνδυάζεται με θετική έκβαση των ασθενών, ενώ εμμένουσα αύξηση του ΒΕ αποτελεί συχνά προοίμιο πολυοργανικής ανεπάρκειας. Η συγκέντρωση του γαλακτικού στο αίμα θεωρείται αξιόπιστος δείκτης της επάρκειας της ιστικής οξυγόνωσης και αποτελεί προγνωστικό Βασικός στόχος της θεραπείας των ασθενών με υποογκαιμική καταπληξία είναι η βελτίωση της απόδοσης του Οξυγόνου (DO 2 ) στους ιστούς, με σκοπό τη διατήρηση της κατανάλωσης του Οξυγόνου (VO 2 ) και τη διασφάλιση του αερόβιου μεταβολισμού των κυττάρων. Η στρατηγική για την επίτευξη αυτού του σκοπού μπορεί να καθοριστεί από την ακόλουθη εξίσωση: VO 2 = Q Hb 1, 34 (CaO 2 - CvO 2 ) Η οξεία απώλεια αίματος επηρεάζει τόσο την καρδιακή παροχή (Q),όσο και τη συγκέντρωση της Hb στο αίμα. Επομένως, η θεραπεία πρέπει να στοχεύει αφενός στη βελτίωση της καρδιακής παροχής και αφετέρου στη διόρθωση της αναιμίας. Βελτίωση της καρδιακής παροχής Η πρώτη προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του ασθενούς με οξεία απώλεια αίματος αποτελεί η υποστήριξη της καρδιακής παροχής καθώς οι συνέπειες από την πλημμελή άρδευση των οργάνων είναι πιο σημαντικές από τις συνέπειες της αναιμίας. Αποκατάσταση του ενδαγγειακού όγκου και Καρδιακή Παροχή Φλεβική οδός Για την άμεση ανάταξη του κυκλοφορούντος όγκου αίματος απαιτείται ταχεία χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων υγρών ενδοφλεβίως. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο ρυθμός έγχυσης των υγρών εξαρτάται από τις διαστάσεις του ενδοφλέβιου καθετήρα και όχι από το μέγεθος της καθετηριασμένης φλέβας. Η επίδραση του μήκους και του εύρους του καθετήρα στο ρυθμό έγχυσης ορίζεται από το νόμο των Hagen Poiseuille: Q = ΔP (π r 4 /8μl) Σύμφωνα με την εξίσωση, η ροή μέσω του καθετήρα εξαρτάται ανάλογα από τη διαφορά πίεσης στα άκρα του καθετήρα (ΔP), την ακτίνα του καθετήρα (r 4 ) και αντιστρόφως ανάλογα από το μήκος του (l) και τη γλοιότητα του υγρού (μ). Οι κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες έχουν μήκος cm (6-8 inches), ενώ οι περιφερικοί μόνο 2 inches. Επομένως, για την ταχεία χορήγηση υγρών σε υποογκαιμικό shock είναι προτιμότερος ο καθετηριασμός περιφερικών φλεβών με κοντούς και ευρείς καθετήρες, από τον καθετηριασμό μεγάλων κεντρικών φλεβών.

16 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Είδος ενδοφλεβίων υγρών Τα υγρά που χορηγούνται για την ανάταξη του shock ανήκουν σε 3 ομάδες: α. ολικό αίμα και συμπυκνωμένα ερυθρά β. κολλοειδή: υγρά που περιέχουν μεγαλομοριακές ουσίες και κατανέμονται κυρίως στον ενδαγγειακό χώρο γ. κρυσταλλοειδή: υγρά που περιέχουν ηλεκτρολύτες και μικρά μόρια, κατανέμονται στον εξωκυττάριο χώρο και κυρίως στο μεσοκυττάριο υγρό. Οι 3 ομάδες υγρών έχουν διαφορετική δυνατότητα αύξησης της καρδιακής παροχής. Το ολικό αίμα και τα συμπυκνωμένα ερυθρά έχουν περιορισμένη δυνατότητα αύξησης της καρδιακής παροχής λόγω της αυξημένης γλοιότητας των ερυθροκυττάρων. Επομένως, δεν αποτελούν τα υγρά εκλογής για τη γρήγορη ανάταξη του shock σε οξεία απώλεια αίματος. Τα κολλοειδή (75-80% του χορηγούμενου όγκου) παραμένουν στον ενδαγγειακό χώρο αυξάνοντας την καρδιακή παροχή περισσότερο από τα άλλα υγρά. Τα κρυσταλλοειδή κατανέμονται ομοιόμορφα στον εξωκυττάριο χώρο. Καθώς όμως το πλάσμα αποτελεί μόνο το 20% του εξωκυττάριου υγρού, μόνο το 20% του χορηγούμενου όγκου των κρυσταλλοειδών θα παραμείνει στον ενδαγγειακό χώρο, αυξάνοντας έτσι ελάχιστα την καρδιακή παροχή. Εν τούτοις, δεν υπάρχουν βιβλιογραφικά δεδομένα που να δείχνουν καλύτερα ποσοστά επιβίωσης από τη χορήγηση των κολλοειδών σε σύγκριση με τα κρυσταλλοειδή. Υπέρτονο διάλυμα NaCl 7,5% με ωσμωτικότητα 8,5 φορές μεγαλύτερης εκείνης του πλάσματος δύναται να αυξήσει τον όγκο του πλάσματος κατά διπλάσιο όγκο σε σχέση με τον όγκο που χορηγήθηκε (συνήθως 250ml). Ο επιπλέον όγκος προέρχεται από το ενδοκυττάριο υγρό που μετακινείται προς τον εξωκυττάριο χώρο, με υπαρκτό όμως τον κίνδυνο κυτταρικής αφυδάτωσης. Έχει χρησιμοποιηθεί στην προνοσοκομειακή αντιμετώπιση πολυτραυματιών καθώς και σε ασθενείς με κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Πρόσφατες όμως μελέτες δεν έδειξαν να πλεονεκτεί έναντι των άλλων υγρών. Εικόνα 4. Σύγκριση των διαφόρων υγρών αποκατάστασης του ενδαγγειακού όγκου με βάση την ικανότητα βελτίωσης του καρδιακού δείκτη. 141 Οι ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται ή ανταποκρίνονται προσωρινά στη χορήγηση υγρών ενδέχεται να χρειασθούν χειρουργική επέμβαση για έλεγχο της αιμορραγίας. Ο έλεγχος της εστίας της αιμορραγίας στους ασθενείς με τυφλό τραύμα αποδεικνύεται δυσκολότερος σε σύγκριση με τα διατιτραίνοντα τραύματα. Σε ασθενείς με τυφλό τραύμα πρέπει να ελεγχθούν τέσσερις περιοχές με πιθανή μεγάλη απώλεια αίματος: α. ο θώρακας (μαζικός αιμοθώρακας) β. η κοιλιά (ρήξη συμπαγών οργάνων) γ. οπίσθιο περιτόναιο - πύελος δ. κακώσεις μαλακών μορίων Ανθεκτικό shock Παρατεταμένη περίοδος αιμορραγικού shock μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη κατάσταση με σοβαρή υπόταση, ανθεκτική στη χορήγηση υγρών και αγγειοσυσπαστικών. Στην περίπτωση αυτή η χορήγηση βαζοπρεσσίνης σε έγχυση, με ρυθμό 1-4 mu/kg/min έχει δώσει θετικά αποτελέσματα. Στόχοι της ανάταξης Οι βασικοί στόχοι κατά την ανάταξη θα είναι: - καρδιακός δείκτης CI= 3L/min/m 2 - DO 2 > 500ml/min/m 2 - VO 2 > 100ml/min/m 2 - Lactate < 2 mmol/l ή BE > -2 mmol Παρά την επιθετική θεραπεία όμως δεν είναι πάντα εφικτή η επίτευξη αυτών των στόχων και η αποτυχία αυτή συνδυάζεται με αυξημένη θνητότητα. Ο χρόνος που απαιτείται για την επίτευξη των στόχων (π.χ. για την κάθαρση του γαλακτικού) αποτελεί καθοριστικό προγνωστικό παράγοντα για την επιβίωση αυτών των ασθενών, καθώς η παράταση της ανεπαρκούς ιστικής αιμάτωσης προδιαθέτει σε ανεπάρκεια πολλαπλών οργάνων. Διόρθωση της αναιμίας Καθώς ο αιματοκρίτης και η αιμοσφαιρίνη δεν αποτελούν ασφαλή εκτίμηση του όγκου των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένδειξη για την αναγκαιότητα μετάγγισης στον πολυτραυματία. Ο στόχος για τη διόρθωση της αναιμίας παραμένει η βελτίωση της ιστικής οξυγόνωσης. Επομένως, ένας δείκτης της επάρκειας ή μη της απόδοσης Ο 2 στους ιστούς θα μπορούσε να είναι η ένδειξη για τη μετάγγιση αίματος. Σε καταστάσεις αναιμίας, πρόσληψη Ο 2 από τους ιστούς (O 2 extraction) > 50% αποτελεί έναν έμμεσο αλλά αξιόπιστο δείκτη ιστικής δυσοξίας. Επομένως, μια πρόσληψη Ο 2 > 50% μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένδειξη μετάγγισης ερυθρών αιμοσφαιρίων. O 2 extraction (%) = SaO 2 ScvO 2 Αν μετά την αποκατάσταση της υποογκαιμίας, ο πολυτραυματίας παραμένει αιμοδυναμικά αστα-

17 142 θής, θα πρέπει να διερευνήσουμε την πιθανότητα η αιμοδυναμική αστάθεια να οφείλεται σε άλλα αίτια. Καρδιογενές shock Η διαταραχή της καρδιακής λειτουργίας στον πολυτραυματία μπορεί να οφείλεται: α. σε άμεση βλάβη του μυοκαρδίου (μυοκαρδιακή θλάση, τυφλή κάκωση των καρδιακών βαλβίδων), β. σε προϋπάρχουσα καρδιακή νόσο γ. σε οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου ή αρρυθμία που εμφανίζεται λόγω του stress του τραυματισμού. Η ανεπάρκεια της καρδιάς ως αντλία, παρά την επάρκεια του προφόρτιου, θα οδηγήσει σε πλημμελή ιστική αιμάτωση και αντανακλαστική διέγερση του συμπαθητικού. Η συμπαθητική διέγερση (είτε άμεση, είτε έμμεση μέσω των κατεχολαμινών) θα προκαλέσει αύξηση της καρδιακής συχνότητας, της συσταλτικότητας και της κατανάλωσης οξυγόνου από το μυοκάρδιο, χωρίς όμως παράλληλη αύξηση της στεφανιαίας αιματικής ροής λόγω προϋπάρχουσας στεφανιαίας νόσου. Επομένως, δημιουργούνται συνθήκες αυξημένων απαιτήσεων του μυοκαρδίου σε οξυγόνο, ενώ παράλληλα η προσφορά οξυγόνου σε αυτό είναι περιορισμένη. Η οξεία καρδιακή ανεπάρκεια θα οδηγήσει σε εξαγγείωση ύδατος στο πνευμονικό παρέγχυμα, με αποτέλεσμα επιδείνωση της οξυγόνωσης του ασθενούς λόγω διαταραχών αερισμού- αιμάτωσης. Η υποξαιμία θα μειώσει ακόμη περισσότερο την απόδοση του Ο 2 στο μυοκάρδιο. Διάγνωση Η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση θεραπευτική αντιμετώπιση των πολυτραυματιών που παρουσιάζουν ανεπάρκεια της καρδιακής αντλίας είναι αναγκαία, για να σταματήσει ο φαύλος κύκλος των αυξημένων απαιτήσεων και της μειωμένης προσφοράς Ο2 στο μυοκάρδιο. Το τυφλό καρδιακό τραύμα σπάνια είναι τόσο σοβαρό, ώστε να προκαλέσει καρδιακή δυσλειτουργία (πάντα κατά την πρώιμη μετατραυματική περίοδο). Η εμφάνιση όμως αιμοδυναμικής αστάθειας σε ασθενείς με τυφλό θωρακικό τραύμα (πολλαπλά κατάγματα πλευρών, κάταγμα στέρνου, ευαισθησία και αιματώματα στο προκάρδιο, ιστορικό άμεσης πλήξης) εγείρει την υποψία καρδιακής βλάβης. Η διάγνωση του καρδιογενούς shock γίνεται αφού προηγουμένως έχουν αποκλειστεί άλλα αίτια καταπληξίας. Η επιβεβαίωση της καρδιακής δυσλειτουργίας γίνεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα, καθετηριασμό των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων, μέτρηση της καρδιακής παροχής και με διοισοφάγειο υπερηχοκαρδιογράφημα. Θεραπεία Η εξασφάλιση του αεραγωγού και της οξυγόνωσης του ασθενούς είναι πρωταρχικής σημασίας. Η διόρθωση συνυπάρχουσας υποογκαιμίας πρέπει να γίνει με μεγάλη προσοχή, καθοδηγούμενη πάντα από τις μετρήσεις του καθετήρα της πνευμονικής αρτηρίας, ώστε να βελτιωθεί μεν η καρδιακή παροχή, χωρίς όμως να προκληθεί υπερφόρτωση και πνευμονική συμφόρηση. Για τη βελτίωση της συσταλτικότητας του μυοκαρδίου και της καρδιακής παροχής μπορεί να χρειασθεί η χορήγηση ινοτρόπων φαρμάκων (Dobutamine, dopamine, Epinephrine) αλλά ακόμη και η μηχανική υποστήριξη της κυκλοφορίας με ενδαορτική αντλία. Η θεραπεία του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου στο πολυτραυματία δε διαφέρει από την συνήθη αγωγή (β-αποκλειστές, νιτρώδη, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης-ace). Η χορήγηση αντιπηκτικών και θρομβόλυσης θα εξαρτηθεί από τα συνυπάρχοντα τραύματα, ενώ μικρή επιλεγμένη ομάδα ασθενών (με ήσσονος σημασίας τραύματα) είναι δυνατόν να υποβληθεί σε στεφανιογραφία και αγγειοπλαστική. Νευρογενές shock ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Το νευρογενές shock αναφέρεται σε μια κατάσταση πλημμελούς ιστικής αιμάτωσης, η οποία οφείλεται σε απώλεια του αγγειοκινητικού τόνου στην περιφέρεια. Η περιφερική αυτή αγγειοπαράλυση θα προκαλέσει μειωμένη φλεβική επαναφορά και επομένως μείωση της καρδιακής παροχής. Το νευρογενές shock οφείλεται σε τραυματική κάκωση του νωτιαίου μυελού λόγω καταγμάτων των αυχενικών ή ανώτερων θωρακικών σπονδύλων, με αποτέλεσμα τη διακοπή της συμπαθητικής ρύθμισης του περιφερικού αγγειακού τόνου. Ενίοτε, είναι δυνατόν να προκληθεί βλάβη του νωτιαίου μυελού και χωρίς την παρουσία κατάγματος, παρά μόνο με την παρουσία ενός επισκληριδίου αιματώματος, το οποίο ασκεί πίεση στο νωτιαίο μυελό και προκαλεί νευρογενές shock. Εκτός από την προκαλούμενη περιφερική αγγειοπαράλυση, η διακοπή της συμπαθητικής νεύρωσης της καρδιάς (που φυσιολογικά θα προκαλούσε αύξηση της καρδιακής συχνότητας) και του μυελού των επινεφριδίων (προς έκκριση κατεχολαμινών) θα έχει ως αποτέλεσμα να μη προκληθεί η τυπική ταχυκαρδία σε αντιρρόπηση της υποογκαιμίας. Διάγνωση Τα χαρακτηριστικά κλινικά σημεία της νευρογενούς καταπληξίας είναι: α. η χαμηλή αρτηριακή πίεση β. συνοδός βραδυκαρδία, γ. θερμά άκρα (απώλεια της περιφερικής αγγειοσύσπασης), δ. αισθητικές και κινητικές διαταραχές. Ο ακτινολογικός έλεγχος θα εμφανίσει κάταγμα της σπονδυλικής στήλης. Η διάγνωση δύναται να αποβεί δυσχερής, όταν συνυπάρχει

18 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ υποογκαιμία από απώλεια αίματος ή κρανιοεγκεφαλική κάκωση με διαταραχές του επιπέδου συνείδησης, οπότε δεν μπορεί να εκτιμηθεί το νευρολογικό έλλειμμα. Θεραπεία Πρώτο μέλημα αποτελεί η διασφάλιση του αεραγωγού του ασθενούς και της επάρκειας του αερισμού, αν αυτός έχει διαταραχθεί λόγω της νευρολογικής βλάβης. Η χορήγηση υγρών ενδοφλεβίως θα αποκαταστήσει τον ενδαγγειακό όγκο και δύναται να αναστρέψει την εικόνα της ιστικής υποαιμάτωσης. Η χορήγηση αγγειοσυσπαστικών θα βελτιώσει τον αγγειακό τόνο, τη φλεβική επιστροφή και επομένως την καρδιακή παροχή, αλλά θα πρέπει να αποφασίζεται μόνο σε περίπτωση εμμένουσας υπότασης και μετά την αποκατάσταση συνυπάρχουσας υποογκαιμίας. Η ανάγκη για χορήγηση αγγειοσυσπαστικών ουσιών διαρκεί μόνο h, παράτασή της δε πέραν του διαστήματος αυτού συνδυάζεται με πτωχή έκβαση. Η έγκαιρη και κατάλληλη αιμοδυναμική υποστήριξη αυτών των ασθενών θα βελτιώσει και την αιμάτωση του νωτιαίου μυελού, αποτρέποντας έτσι την πρόκληση δευτεροπαθούς ισχαιμικής βλάβης του νωτιαίου μυελού. Αποφρακτικό shock Η καταπληξία στην περίπτωση αυτή οφείλεται σε μηχανική απόφραξη, που εμποδίζει την φλεβική επιστροφή στην καρδιά, ή σε παρεμπόδιση της πλήρωσης των κοιλιών. Τα κυριότερα αίτια είναι: α. ο υπό τάση πνευμοθώρακας (αυξημένη ενδοθωρακική πίεση λόγω της ενδοϋπεζωκοτικής συγκέντρωσης αέρα) και β. ο καρδιακός επιπωματισμός (αυξημένη ενδοπερικαρδιακή πίεση λόγω συσσώρευσης αίματος στο περικάρδιο). Διάγνωση- θεραπεία Α. Υπό τάση πνευμοθώρακας: η κλινική διάγνωση βασίζεται στην εμφάνιση δύσπνοιας, υπότασης με συνοδό μείωση του αναπνευστικού ψιθυρίσματος στο πάσχον ημιθωράκιο, τυμπανικότητα στη επίκρουση, διάταση των σφαγιτίδων και μετατόπιση των δομών του μεσοθωρακίου. Άμεση παροχέτευση του εγκλωβισμένου αέρα με τοποθέτηση θωρακοσωλήνα μεγάλου εύρους (για παροχέτευση και του αίματος από συνυπάρχοντα αιμοθώρακα) θα βελτιώσει την εικόνα του ασθενούς. Η κλινική διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη, αν συνυπάρχει υποογκαιμία. Ο ακτινολογικός έλεγχος με τα χαρακτηριστικά ευρήματα στην ακτινογραφία θώρακα θα συμβάλει στη διάγνωση. 143 Β. Καρδιακός επιπωματισμός: προκαλείται κυρίως από διατιτραίνοντα τραύματα ή από τραύματα στην προκάρδια χώρα που μπορούν να προκαλέσουν άμεση κάκωση του καρδιακού μυός. Ασθενείς με τυφλή ρήξη του καρδιακού μυός σπάνια επιβιώνουν για να φθάσουν στο νοσοκομείο με εικόνα καρδιακού επιπωματισμού. Ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει ανθεκτική κυκλοφορική καταπληξία και καρδιακή ανακοπή, οπότε χρειάζεται άμεση αποσυμπίεση του περικαρδίου, συνήθως με αριστερή θωρακοτομή. Ενίοτε η κλινική εικόνα μπορεί να είναι πιο ήπια (υπόταση, ταχυκαρδία, διάταση των σφαγιτίδων, βύθιοι καρδιακοί τόνοι, αύξηση της CVP). Ο καθετηριασμός των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων με τα χαρακτηριστικά ευρήματα θα ενισχύσει τη διάγνωση. Ο υπερηχοκαρδιογραφικός έλεγχος από εξειδικευμένο προσωπικό (ακόμη και στο πλαίσιο του άμεσου ελέγχου του πολυτραυματία στο ΤΕΠ) θα επιβεβαιώσει την παρουσία υγρού-αίματος στο περικάρδιο. Η περικαρδιοκέντηση, ως διαγνωστική και θεραπευτική τεχνική, δεν αποτελεί πρώτη επιλογή στα περισσότερα κέντρα τραύματος λόγω της αδυναμίας παροχέτευσης πηγμάτων αίματος και της πιθανότητας πρόκλησης τραυματισμού. Θεραπεία εκλογής αποτελεί η δημιουργία ενός περικαρδιακού παραθύρου (είτε υποξιφοειδικά είτε δια-διαφραγματικά), η οποία θα αποσυμφορήσει άμεσα το περικάρδιο, θα σταθεροποιήσει αιμοδυναμικά τον ασθενή και θα διευκολύνειτη διερεύνηση του περικαρδίου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Ο πολυτραυματίας ασθενής χρήζει άμεσης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης. Η έγκυρη αναγνώριση σημείων κυκλοφορικής καταπλήξιας είναι η απαρχή κάθε θεραπείας. Ανεξάρτητα του αίτιου της καταπληξιας η θεραπευτική προσέγγιση πρέπει να εστιάζεται στην εξασφάλιση του αεραγωγού, την υποστήριξη του καρδαγγειακού και της αναπνοής. Εν συνεχεία η αναγνώριση του είδους του shock θα επιτρέψει την ορθολογική αντιμετώπιση του πολύτραυματία. Λόγω της βαρύτητας και της φύσης των προβλημάτων του πολυτραυματία ασθενή η αντιμετώπιση του οφείλει να είναι άμεση και σφαιρική.

19 144 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ SUMMARY Circulatory collapsus constitutes a situation of low tissue perfusion at which the delivery of oxygen to the tissues and the cells is considered as insufficient for the maintenance of aerobic metabolism and physiologic cellular function. However, situations of low tissue perfusion that potentially could lead to cellular death can exist despite the presence of physiologic arterial blood pressure. Consequently, the confusion of circulatory collapsus and low blood pressure can lead to a delayed diagnosis and treatment and therefore to increased morbidity and mortality of patients with multiple injuries. In patients with multiple injuries, low ability of circulatory system to ensure sufficient perfusion and oxygenation to the tissues - so as to maintain the aerobic metabolism of cells - is caused not only by haemorrhage and low intravascular volume, but could be attributed to several other reasons. Moreover, it is important we comprehend that low tissue perfusion is not always identified with low blood pressure, while physiologic arterial pressure does not exclude the presence of low perfusion. Βιβλιογραφία 1. Irwin S.R. and Rippe M. J. Intensive Care Medicine. Lippincott Williams& Wilkins, Bernard GR, Vincent JL, Laterre PF et al: Efficacy and safety of recombinant human protein C for severe sepsis. N Eng J Med 2001;344: , 3. Rivers E, Nguyen B, Havstad S et al: Early Goal-Directed Therapy Collaborative G. Early goal directed therapy in the treatment of severe sepsis and septic shock. N Engl J Med 2001;345: Kern JW, Shoemaker WC: Meta-analysis of hemodynamic optimization in high risk patients. Crit Care Med 2002;30: Vincent JL, Abraham E, Annane D, et al: Reducing mortality in sepsis: new directions. Crit Care 2002;6:S1 6. Annane D, Sebille V, Charpentier C, et al: Effect of treatment with low doses of hydrocortisone and fludrocortisones on mortality in patients with septic shock. JAMA 2002;288: Hall BJ, Schmidt AG, Wood DHL: Principles of Critical Care. McGraw-Hill, Ropper HA, Diringer NM, Green MD, Bleck PT: Neurological and Neurosurgical Intensive Care. Lippincot Williams &Wilkins, Mayer SA, et al: Cardiac injury associated with neurogenic pulmonary edema following subarachnoid hemorrhage. Neurology 1994; 44: Schraufnagel DE, Patel KR. Sphincters in pulmonary veins. An anatomic study in rats. Am Rev Respir Dis 1990; 141: Zarof JG, et al: Regional myocardial perfusion after experimental subarachnoid hemorrhage. Stroke 2000;31: Keller C, Williams A. Cardiac dysrhythmias associated with central nervous system dysfunction. J Neurosci Nurs 1993; 25: Di Pasquale G, et al: Cardiologic complications of subarachnoid hemorrhage. J Neurosurg Sci 1998; 42: Wallace JD, Levy LL. Blood pressure after stroke. JAMA 1981; 246: Broderick JP, Adams HP, Barsan W, et al: Guidelines for the management of spontaneous intracerebral hemorrhage: a statement for health care professionals from a special writing group of the Stroke Council, American Heart Association. Stroke 1999; 30: Diringer MN. Intracerebral hemorrhage: pathophysiology and management. Crit Care Med 1993; 21: Moore EE, Feliciano VD, Mattox LK: Trauma. McGraw-Hill, Marino P: The ICU Book. Lippincot Williams &Wilkins, Braunwald E, Bonow OR, Libby P, Zipes PD: Heart Disease. Elsevier Saunders, Roldan CA, Shively BK, Crawford MH: an echocardiographic study of valvular heart disease associated with systemic erythematosus lupus. N Eng J Med 1996;335: 1424,

20 145 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 3. Ο Ρόλος του Νοσηλευτή στην Ηχωκαρδιογραφική Εκτίμηση Ασθενών και στην Εφαρμογή των Νεότερων Τεχνικών. Ι. Φυτοκλής 1, Β. Χαμαμτζή 2, Α. Ματσίκα 1, Ο. Λατανιώτου 3, Α. Παπαδημητρίου 3, Α. Σπυρίδου 3, Α. Θεοδόσης Γεωργιλάς 1, Δ. Μπελντέκος 1, Γ. Παπαδάκης 4, Γρ. Γιαννούλης 5 1 Καρδιολογική Κλινική, Τζάνειο Γ.Ν.Π., 2 Διοικητική Υπηρεσία Τζάνειο Γ.Ν.Π, 3 Γρ. Εκπαίδευσης Τζάνειο Γ.Ν.Π, 4 Νεφρολογικό Τμήμα Τζάνειο Γ.Ν.Π, 5 Πρόεδρος της Επιτροπής Διαρκούς Εκπαίδευσης Τζανείο Γ.Ν.Π. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο ρόλος της ηχωκαρδιογραφίας στη διάγνωση, την πρόγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών είναι αναγνωρισμένη. Εκτός από τις κλασικές μεθόδου μονοδιάστατη, δισδιάστατη και Doppler ηχωκαρδιογραφία, νεώτερες τεχνικές όπως η ιστική απεικόνιση (TDI) χρησιμοποιούνται ευρέως τόσο στις μελέτες ηρεμίας, όσο και σε δυναμικές δοκιμασίες. Σε κάθε περίπτωση ο ρόλος του νοσηλευτή είναι πολύ σημαντικός. Καταρχήν ενημερώνει τους ασθενείς και ελέγχει τα ζωτικά σημεία, (αρτηριακή πίεση, σφύξεις και τον κορεσμό οξυγόνου). Ακολούθως, προβαίνει σε απαραίτητες ενέργειες για την προετοιμασία των δυναμικών κυρίως εξετάσεων (εξασφάλιση ενδοφλέβιας οδού, προετοιμασία διαλύματος δοβουταμίνης, contrast). Ο εξειδικευμένος νοσηλευτής μπορεί να προβεί σε μια σύντομη διαθωρακική μελέτη παρέχοντας σημαντικές πληροφορίες σε καταστάσεις όπως πνευμονική εμβολή, περικαρδιακή συλλογή, διαχωρισμός αορτής. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αξία της ηχωκαρδιογραφίας στην εκτίμηση επειγόντων περιστατικών είναι αναγνωρισμένη. Η διάδοση της μεθόδου είναι συνεχές γεγονός που οφείλεται στις τεχνολογικές εξελίξεις (φορητοί, μικρού μεγέθους ηχωκαρδιογράφοι εξαιρετικής ευκρίνειας) αλλά και στις νεότερες ηχωκαρδιογραφικές τεχνικές οι οποίες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τον βαρέως πάσχοντα. Η ηχωκαρδιογραφική εκτίμηση σε καμιά περίπτωση δεν υποκαθιστά την κλινική εξέταση και τη σωστή λήψη του ιστορικού και τα ευρήματα της πρέπει πάντοτε να συνδυάζονται με τα ευρήματα από άλλες παρακλινικές μεθόδους όπως το ΗΚΓ, η ακτινογραφία θώρακος, οι εξετάσεις αίματος (BNP, ένζυμα μυοκαρδιακής νέκρωσης κλπ.) Παρόλα αυτά στις περιπτώσεις βαρέως πασχόντων και ειδικά στις συνθήκες των εξωτερικών ιατρείων (Ε.Ι) η ηχωκαρδιογραφία είναι μερικές φορές η μέθοδος εκλογής για την επίλυση του διαγνωστικού προβλήματος του ασθενή. Οξείες καρδιολογικές καταστάσεις συχνά εμφανίζονται με σημεία και συμπτώματα που άπτονται άλλων ειδικοτήτων (δύσπνοια, άλγος, συγκοπή, οιδήματα, πυρετός κλπ.) και η ηχωκαρδιογραφική εκτίμηση είναι απαραίτητη για τη διαχείριση, θεραπεία και καθορισμό της πρόγνωσης μη καρδιολογικών νόσων. Τα τελευταία χρόνια σε όλες τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) και τα Ε.Ι υπάρχουν ηχωκαρδιογραφικά μηχανήματα. Η εκτίμηση του ασθενούς είναι καταρχήν διαθωρακική. Ο νοσηλευτής προετοιμάζει τον ασθενή για την εξέταση και αν έχει τη κατάλληλη εξειδίκευση προχωρά στην αρχική εκτίμηση, γεγονός που συχνά αποδεικνύεται σωτήριο για τη ζωή του ασθενούς (επιπωματισμός, πνευμονική εμβολή, οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου)[1]. Στα επείγοντα ιατρεία και τις ΜΕΘ αποφασίζεται συχνά μετά την πρώτη εκτίμηση η διενέργεια διοισοφαγείου και δυναμικής ηχωκαρδιογραφίας αντίθεσης όπου ο ρόλος του νοσηλευτή είναι αναγκαίος. Με το ζήτημα αυτό ασχολείται το άρθρο που αποτελεί περίληψη από τη σειρά μαθημάτων της επιτροπής διαρκούς εκπαίδευσης του Τζανείου Νοσοκομείου.

2. Υποστήριξη του Κυκλοφορικού Συστήματος σε ασθενείς με τραυματική καταπληξία

2. Υποστήριξη του Κυκλοφορικού Συστήματος σε ασθενείς με τραυματική καταπληξία ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ 137 2. Υποστήριξη του Κυκλοφορικού Συστήματος σε ασθενείς με τραυματική καταπληξία Κ. Σακελλαρίδης, Π. Τσελιώτη, Κ. Κατσίφα, Ε. Σκλάβου, Β. Γραμματικοπούλου, Δ. Μερμίγκης, Σ. Παπακωστόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη

Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Αξονική στεφανιογραφία σε ασθενείς μετά από αορτοστεφανιαία παράκαμψη Φώτιος Λάσπας Ακτινοδιαγνώστης Τμήμα Αξονικού-Μαγνητικού Τομογράφου Νοσοκομείο «Υγεία» Εισαγωγή Η αορτοστεφανιαία παράκαμψη αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ Συχνότερα τα κατάγματα 5 ης - 9 ης πλευράς. Τα κατάγματα 1 ης -2 ης πλευράς απαιτούν πολύ ισχυρή δύναμη, γεγονός που τα συνδέει με αυξημένη πιθανότητα κάκωσης ενδοθωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Ευγενία Γκαλιαγκούση MD, PhD Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαγνωστική και Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Xρυσοβαλάντης I. Βεργαδής. Επιμελητής Β ΕΣΥ

Xρυσοβαλάντης I. Βεργαδής. Επιμελητής Β ΕΣΥ Xρυσοβαλάντης I. Βεργαδής Επιμελητής Β ΕΣΥ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ 0,5-1,5% των χολοκυστεκτομών Ανοικτή vs λαπαροσκοπική Björn Törnqvist et al BMJ 2012;345:e6457 ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΧΟΛΗΦΟΡΩΝ 15(+) ταξινομήσεις Bismuth

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ. Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ. Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Κωνσταντίνος Καλλαράς Καθηγητής Φυσιολογίας Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος. Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος. Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού: Αποφρακτικός ίκτερος Τάσιος Κωνσταντίνος Ειδικευόμενος Β Προπαιδ.Παθολογικής Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής 94 ετών Ίκτερική χροιά δέρματος-επιπεφυκότων με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΑ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΣΗΜΑΣΙΑ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ Η ακριβής ρύθμιση των ιόντων υδρογόνου (Η

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών

Πνευμονική Εμβολή. Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πνευμονική Εμβολή Έλενα Σολωμού Αιματολόγος Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πήξη αίματος Αιμόσταση: διακοπή της απώλειας αίματος Μηχανισμοί αιμόστασης : Αγγειοσύσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ Παίζει ρολό ο χρόνος από την επέλευση της ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΜΑΡΙΝΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Αρρυθµίες στο οξύ έµφραγµα του µυοκαρδίου ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ Β Κ.Κ. Γ.Ν.Θ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Παρά την εντυπωσιακή πρόοδο στη διάγνωση και στην αντιµετώπιση του εµφράγµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΩΝΟΥΛΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΑΡΑΝΑΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΚΗΠΟΥΡΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Δ/ΝΤΗΣ Κ/Δ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Χειρουργική Μονάδα Εντατικής

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ. Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΥΠΟΨΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΣΤΟ ΤΕΠ Μ. Ντάγανου Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος Δ/ντρια ΕΣΥ - ΝΝΘΑ οξεία απόφραξη του πνευμονικού αρτηριακού δικτύου Χωρίς αγωγή θνητότητα 30% > 90%

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ

Κεφάλαιο 6 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ Κεφάλαιο 6 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ Μαρία Ντάγανου, Βασιλική Ρωμανού Σύνοψη Κυκλοφορική καταπληξία (shock) ορίζεται η οξεία ανεπάρκεια του κυκλοφορικού συστήματος να ικανοποιήσει τις μεταβολικές απαιτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ- ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βασιλική Δηµ. Μιχαλίτση Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, MD, PhD, MSc, RCR/RCOG in Maternal Medicine, Heart Disease and Pregnancy Specialist, Υπότροφος ΕΚΠΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ

Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Σ Υ Μ Π Ι Ε Σ Τ Ι Κ Ε Σ Μ Υ Ε Λ Ο Π Α Θ Ε Ι Ε Σ Α. ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι βρίσκονται μεταξύ των σωμάτων των σπονδύλων. Ο ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» Η ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΛΕΓΜΟΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Η ανάπτυξη φλεγμονής στο διαβητικό άκρο πόδα αποτελεί μια από τις συχνότερες

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΙΣΘΜΟΥ ΑΟΡΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΩΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική Γ.Ν «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ» Συνηθισμένη συγγενής ανωμαλία (6-8% των Σ.Κ.) Συχνότητα:

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας Στρατής Κασιμάτης Νεφρολόγος, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» ΜΙΚΤΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΑΠΛΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Απλή διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς»

Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς» Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς» Χολαγγειοκαρκίνωμα Ιστολογικά τα χολαγγειοκαρκινώματα αποτελούνται απο: Κύτταρα βλεννοεκκριτικού αδενοκαρκινώματος Ινώδη συνδετικό ιστό σε άλλοτε άλλη αναλογία Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ 42 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ

ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ ηµήτρης Γ. Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας Ανδρολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης 01 ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΓΧΡΩΜΟ TRIPLEX ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΟΥΣ Ποια είναι τα αγγειακά προβλήµατα της στύσης; Τα αγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ακτινολογίας Ιατρικής Απεικόνισης Διδάσκοντες Ιωάννης Β. Φεζουλίδης Καθηγητής Μαριάννα Βλυχού Αναπλ. Καθηγήτρια Έφη Καψαλάκη Αναπλ. Καθηγήτρια Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΑΟΡΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ. Νεκτάριος Ε. Κογεράκης Καρδιοχειρουργός Γ Καρδιοχειρουργικό Τμήμα Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο

ΟΞΕΑ ΑΟΡΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ. Νεκτάριος Ε. Κογεράκης Καρδιοχειρουργός Γ Καρδιοχειρουργικό Τμήμα Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Νεκτάριος Ε. Κογεράκης Καρδιοχειρουργός Γ Καρδιοχειρουργικό Τμήμα Μονάδα Μεταμοσχεύσεων Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Οξέα αορτικά σύνδρομα: Οξύς διαχωρισμός Διατιτραίνον έλκος Ενδοτοιχωματικό αιμάτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά 1. Ιστορικό 2. Κλινική εξέταση 3. Εργαστηριακός έλεγχος Αιματολογικός Απεικονιστικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS Damage Control «Η λιγότερο κατανοητή έννοια της δεκαετίας» Απλά σημαίνει: Εάν ο πολυτραυματίας ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο πρέπει να γίνει κάτι για τα κατάγματα των μακρών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες

Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες Γράφει: Αθανάσιος Σιαφάκας, Αγγειοχειρουργός Μια συνηθισμένη, αλλά πολύ συχνά αδιάγνωστη αιτία, χρόνιου πυελικού πόνου στις γυναίκες Υπολογίζεται πως το 1/3 σχεδόν των γυναικών θα παρουσιάσουν κάποια στιγμή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΑΣΤΡΙΚΟ ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ

ΕΠΙΓΑΣΤΡΙΚΟ ΑΠΟΣΤΗΜΑ ΣΚΩΛΗΚΟΕΙΔΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Σ.1, Προδρομίδης Α.1, 1.Χειρουργική κλινική Γ.Ν.Λαμίας 2.Τμήμα αξονικού Τομογράφου Γ.Ν.Λαμίας. Από το σύνολο των παθήσεων της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οξεία φλεγμονή της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ Καρδιακή Ανεπάρκεια δεν είναι νόσος είναι σύνδρομο που προκαλείται από πολλές αιτίες συγκλίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Σ. Τσιόδρας Αναπνευστική ανεπάρκεια inability of the lung to meet the metabolic demands of the body. This can be from failure of tissue oxygenation and/or failure of CO 2 homeostasis.

Διαβάστε περισσότερα

Υποογκαιµία - shock. Ετήσιο µετεκπαιδευτικό σεµινάριο υγρών, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Βλάστη Κοζάνης 25-26/9/2009

Υποογκαιµία - shock. Ετήσιο µετεκπαιδευτικό σεµινάριο υγρών, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Βλάστη Κοζάνης 25-26/9/2009 Ετήσιο µετεκπαιδευτικό σεµινάριο υγρών, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας Βλάστη Κοζάνης 25-26/9/2009 Υποογκαιµία - shock Ελένη Μάνου ΕΒ Νεφρολογίας Γ.Ν. Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκη Ισορροπία υγρών

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δημήτριος Μιχ. Γιάλβαλης, MD.MSc, Γενικός Χειρουργός-Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων

Γράφει: Δημήτριος Μιχ. Γιάλβαλης, MD.MSc, Γενικός Χειρουργός-Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων Γράφει: Δημήτριος Μιχ. Γιάλβαλης, MD.MSc, Γενικός Χειρουργός-Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων Τι είναι οι χολόλιθοι; Οι χολόλιθοι (πέτρες στη χολή) είναι κρύσταλλοι κυρίως χοληστερόλης που δημιουργούνται στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Οξύ κοιλιακό άλγος. Μαρίνα Σιακαντάρη Επικ.Καθηγήτρια Παθολογίας

Οξύ κοιλιακό άλγος. Μαρίνα Σιακαντάρη Επικ.Καθηγήτρια Παθολογίας Οξύ κοιλιακό άλγος Μαρίνα Σιακαντάρη Επικ.Καθηγήτρια Παθολογίας Εισαγωγή Αίτια Κοιλιακού άλγους αναλόγως εντόπισης Ι ΔΑΤ Biliary: cholecystitis, cholelithiasis, cholangitis Colonic: colitis, diverticulitis

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΦΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ Γ.Ν.Α «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ( Η.Κ.Γ ), ως απλή και εύχρηστος εργαστηριακή μέθοδος, είναι βοηθητικό και πολλές

Διαβάστε περισσότερα