FESPA 4. for Windows. Το επίσηµο εγχειρίδιο αναφοράς Α. Εγχειρίδιο χειρισµού. Αθήνα, Σεπτέµβριος 2007.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "FESPA 4. for Windows. Το επίσηµο εγχειρίδιο αναφοράς Α. Εγχειρίδιο χειρισµού. Αθήνα, Σεπτέµβριος 2007."

Transcript

1 FESPA 4 for Windows Το επίσηµο εγχειρίδιο αναφοράς Α. Εγχειρίδιο χειρισµού Αθήνα, Σεπτέµβριος 2007.

2 2 Fespa 4 Περιεχόµενα ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ FESPA... 3 TΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΥΝΟΨΗ ΕΝΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΈΛΕΓΧΟΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΗΜΑ ΤΟΥ ΦΟΡΕΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ (3DV) ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΤΕΥΧΟΥΣ ΜΕΛΕΤΗΣ CAD ORGANIZER

3 Εγχειρίδιο χειρισµού 3 1 Συνοπτική περιγραφή του Fespa Περιεχόµενα 1.1 Στοιχεία του περιβάλλοντος 1.2 Οντότητες. Εντολές και παράµετροι 1.3 Τα βήµατα για την ολοκλήρωση µιας µελέτης 1.4 Συνοπτική τεχνική περιγραφή του Fespa 1.1 Εισαγωγή Τι είναι το Fespa Το Fespa είναι ένα ολοκληρωµένο σύστηµα λογισµικού, που χρησιµεύει στην ανάλυση, διαστασιολόγηση, απεικόνιση, έλεγχο και σχεδίαση δοµηµάτων τριών διαστάσεων. Βασίζεται στις αρχές του ελεύθερου σχεδιασµού, πλήρως εκµεταλλευόµενο τις δυνατότητες των Microsoft Windows, για τα οποία είναι γραµµένο. Μπορείτε να δηµιουργήσετε το προσοµοίωµα της κατασκευής σας, να το ελέγξετε γραφικά, να το αναλύσετε, να το οπλίσετε, να επιθεωρήσετε τα αποτελέσµατα, να δηµιουργήσετε τα τεύχη υπολογισµών και τα σχέδια µιας κατασκευής, και όλα αυτά µέσα στο ίδιο σύστηµα και µε όµοια λογική. Με ενεργή βάση δεδοµένων στο κέντρο του, το Fespa ελέγχει και διαχειρίζεται όλες αυτές τις διαδικασίες.

4 4 Fespa Οντότητες. Εντολές και παράµετροι Το πρόγραµµα είναι βασισµένο στη λογική των «Οντοτήτων» (ή Αντικειµένων, Objects). Αυτό σηµαίνει ότι το µοντέλο του φορέα αποτελείται από οντότητες (όπως οι πλάκες, οι δοκοί, οι κόµβοι, τα σίδερα των πλακών, κ.λπ.). Κάθε µία από αυτές τις οντότητες έχει το δικό της σύνολο από «Παραµέτρους» (π.χ. το πάχος της πλάκας, το ύψος της δοκού, η ποιότητα σκυροδέµατος του υποστυλώµατος, κ.λπ.) και «Εντολές» (π.χ. η προσθήκη πλάκας, η κίνηση υποστυλώµατος, η διαγραφή δοκού, κ.λπ.). Εντολές Οι εντολές είναι οι λειτουργίες που µπορεί να εκτελέσει το πρόγραµµα για τη συγκεκριµένη οντότητα. Για παράδειγµα, αν η επιλεγµένη οντότητα είναι η πλάκα, οι διαθέσιµες εντολές είναι η «Προσθήκη», η «ιαγραφή», η «Αλλαγή ονόµατος», η «Κίνηση κορυφής», κ.λπ. Όλες οι εντολές του Fespa λειτουργούν µε τη σειρά Εντολή Αντικείµενο, που σηµαίνει ότι πρώτα δίνεται η εντολή και ακολούθως επιλέγεται το αντικείµενο πάνω στο οποίο θα εφαρµοστεί. Βλέπε Κάποιες εντολές εκτελούνται άµεσα, και δεν απαιτούν περισσότερες πληροφορίες από το χειριστή. Παράδειγµα τέτοιας εντολής είναι η «Προσαρµογή δοκών», η οποία απαιτεί ένα και µόνο κλικ του mouse, πάνω στο σχετικό εικονίδιο. Οι περισσότερες όµως εντολές ολοκληρώνονται µετά από σειρά ενεργειών του χειριστή (χρήση του mouse ή των πλήκτρων). Παράδειγµα είναι η «ιαγραφή», η οποία µόλις ενεργοποιηθεί, ζητά από το χειριστή να δείξει µε το mouse το προς διαγραφή στοιχείο (πλάκα, υποστύλωµα, κ.λπ.). Άλλες εντολές απαιτούν περισσότερες από µία κινήσεις για την ολοκλήρωσή τους, όπως π.χ. η «Προσθήκη δοκού». Το πρόγραµµα οδηγεί το χειριστή του, µε τα µηνύµατα που εµφανίζει στη γραµµή κατάστασης (βλ ), παρέχοντας συνεχή βοήθεια και εξηγώντας ποιο είναι το επόµενο βήµα του χρήστη στην εντολή που εκτελεί. Παράµετροι Οι παράµετροι είναι οι ιδιότητες που χαρακτηρίζουν κάθε οντότητα ή καθορίζουν την εµφάνισή της. Π.χ. για την πλάκα, µερικές παράµετροι είναι ο

5 Εγχειρίδιο χειρισµού 5 «Τύπος», το «Πάχος», το «Κινητό φορτίο», η «Ποιότητα beton», το «Χρώµα περιγράµµατος», η «Πένα», κ.λπ. Με τις εντολές «Πάρε παραµέτρους» και «ώσε παραµέτρους» ελέγχονται ή και τροποποιούνται οι παράµετροι κάθε οντότητας. Βλέπε Επίσης, οι παράµετροι λειτουργούν κληρονοµικά µε την εξής σειρά: Κτίριο > Όροφοι > Μέλη. Αυτό σηµαίνει ότι κάθε µεταβολή παραµέτρων της οντότητας «Κτίριο» µεταβιβάζεται σε όλα τα µέλη όλων των ορόφων. Αντίστοιχα, όταν τροποποιηθεί µια παράµετρος του τρέχοντος ορόφου, αυτή µεταβιβάζεται σε όλα τα µέλη του, όχι όµως στα µέλη άλλων ορόφων. Όλες οι αρχικές τιµές των παραµέτρων περιέχονται στο αρχείο αρχικών τιµών (fspvals.tek). Είναι στην επιλογή του χειριστή να µεταβάλλει τις τιµές αυτές, έτσι ώστε να δηµιουργήσει το δικό του σύνολο προεπιλεγµένων τιµών για κάθε νέα µελέτη που ξεκινά. (Εντολή «Αρχεία > Αρχικές τιµές»).

6 6 Fespa Τα βήµατα για την ολοκλήρωση µιας µελέτης Όλη η διαδικασία εισαγωγής και επεξεργασίας δεδοµένων, επίλυσης, όπλισης, αλλαγών και σχεδίασης γίνεται µέσα στο ενοποιηµένο περιβάλλον εργασίας του προγράµµατος. Η πορεία εργασίας συνοψίζεται στην επόµενη εικόνα. Κάνναβος Παράµετροι κτιρίου Στατικά: Πλάκες, Υποστυλώµατα, Λοιποί κόµβοι, οκοί. Παραγωγές: Προσαρµογή δοκών, Παραγωγή ορόφων, Παραγωγή θεµελίωσης. Επίλυση και όπλιση Επεξεργασία ξυλοτύπου: Σίδερο πλάκας, Σίδερο δοκού, Ονόµατα υποστυλωµάτων, Ονόµατα δοκών, ιαστάσεις, Κείµενο. Λεπτοµέρειες οπλισµών: οκών, Υποστυλωµάτων Παρουσίαση: Σχεδίαση ξυλοτύπων, Εκτύπωση τεύχους Εικόνα 1.1: Συνοπτική πορεία εργασίας στο Fespa

7 Εγχειρίδιο χειρισµού 7 Πιο αναλυτικά, τα βήµατα για την ολοκλήρωση µιας µελέτης έχουν ως εξής: ηµιουργία καννάβου του σχεδίου Ο κάνναβος είναι ένα πλέγµα γραµµών (περασιών) µε διακριτά και ενεργά τα σηµεία τοµής τους, που καλούνται σηµεία έλξης του. ιευκολύνει την ακριβή εισαγωγή δεδοµένων, διότι οι κορυφές των πλακών, οι κορυφές των στύλων και οι λοιποί κόµβοι έλκονται, κατά την περιγραφή ή κίνησή τους, από τα σηµεία έλξης. Σηµεία έλξης δεν έχει µόνον ο κάνναβος. Σηµεία έλξης διαθέτουν όλα τα στατικά (δοκοί, υποστυλώµατα, κλπ.) και γραµµικά (γραµµές, τόξα, κλπ.) στοιχεία, προκειµένου να γίνεται ακριβέστερα και ταχύτερα η επεξεργασία του σχεδίου. Αν υπάρχει διαθέσιµο το αρχιτεκτονικό του κτιρίου σας (σε µορφή TEK ή DXF), χρησιµοποιείστε το για να επιταχύνετε τη διαδικασία εισαγωγής της κάτοψης. Γενικές παράµετροι του κτιρίου Κτίριο. Εδώ δίνετε τα χαρακτηριστικά στοιχεία και τις ποιότητες των υλικών που θα χρησιµοποιηθούν στην κατασκευή, τις παραµέτρους του φάσµατος σχεδιασµού για την εφαρµογή του Αντισεισµικού Κανονισµού (ζώνη, σπουδαιότητα), καθώς και τα χαρακτηριστικά του εδάφους (επιτρεπόµενη τάση, κλπ). Περισσότερα στην 3.1 Όροφος. Μπορείτε να αλλάξετε τις τιµές που αφορούν συγκεκριµένο όροφο (αυτόν που είναι ο τρέχων στην οθόνη), χωρίς να επηρεάζονται οι αντίστοιχες τιµές άλλων ορόφων (π.χ. τη χρήση ορόφου, ή την ποιότητα σκυροδέµατος). Λεπτοµέρειες στην 3.2. Στατικά Περιγραφή προσοµοιώµατος κτιρίου Πλάκες. Έχετε τη δυνατότητα να περιγράψετε πλάκες τετραέρειστες, αµφιέρειστες, τριέρειστες, διέρειστες και προβόλους. Από την επιλογή «Πλάκα» - «Προσθήκη µε επόµενο όνοµα», δηµιουργείτε τις πλάκες του κάθε ορόφου. Λεπτοµέρειες στην 3.3. Μπορείτε, από τις οµάδες παραµέτρων «ιατοµή» και «Φορτία», να τροποποιήσετε για την κάθε πλάκα τα αντίστοιχα στοιχεία. Υποστύλωµα. Χρησιµοποιώντας την επιλογή «Υποστύλωµα» - «Προσθήκη µε επόµενο όνοµα», τοποθετείτε τα υποστυλώµατα του ορόφου. Από την ενότητα

8 8 Fespa 4 «ιατοµές» των παραµέτρων του, προσδιορίζετε τη διατοµή που θέλετε για κάθε υποστύλωµα. Λεπτοµέρειες στην 3.4. Λοιποί κόµβοι. Τοποθετείτε τους λοιπούς κόµβους επιλέγοντας από την εργαλειοθήκη «Λοιπός κόµβος» - «Προσθήκη µε επόµενο όνοµα» στις επιθυµητές θέσεις, που συνήθως είναι σηµεία κανάβου. Οι λοιποί κόµβοι χρειάζονται σε σηµεία διασταύρωσης δοκών (χωρίς να υπάρχει στύλος στο σηµείο της διασταύρωσης), σε σηµεία αλλαγής φορτίων δοκού, σε σηµεία εφαρµογής συγκεντρωµένων φορτίων, ή εκεί όπου θα τοποθετήσετε φυτευτά υποστυλώµατα. Λεπτοµέρειες στην 3.5 Αν στην κάτοψη υπάρχουν τοιχώµατα, τότε περνάτε και από την επιλογή «Κόµβοι τοιχώµατος», για να τοποθετήσετε τους λοιπούς κόµβους στα άκρα των τοιχωµάτων. οκοί. Με την επιλογή «οκός» - «Έξυπνη εισαγωγή», περιγράφετε τις δοκούς του ορόφου σας και, από την ενότητα «ιατοµές» των παραµέτρων, επιλέγετε την κατάλληλη διατοµή για κάθε δοκό. Λεπτοµέρειες στην 3.6. Οι δοκοί διακρίνονται σε «σχεδιαστικές» (αυτές που θα τυπωθούν στο σχέδιο του ξυλοτύπου) και «στατικές» (αυτές του χωρικού προσοµοιώµατος). Παρεµβαίνοντας στα «ιαφανή», ή τις επιλογές «Μοντέλο» και «Ξυλότυπος», µπορείτε να εµφανίσετε στην οθόνη τις µεν ή (και) τις δε. Η διάκριση σε στατική και σχεδιαστική δοκό εξυπηρετεί αποκλειστικά και µόνο την απεικόνιση και σχεδίαση του φορέα. Για το πρόγραµµα δεν υπάρχουν δύο κατηγορίες δοκών. Φύλαξη αρχείου. Με αυτή την εντολή της κεντρικής εργαλειοθήκης, σώζετε στο δίσκο το αρχείο της µελέτης. Αν είναι η πρώτη φορά που εκτελείται η εντολή, το πρόγραµµα ζητά το όνοµα καθώς και τον κατάλογο µέσα στον οποίο θα σωθεί το αρχείο (π.χ. «ιώροφο.tek»). Παραγωγές Προσαρµογή δοκών. Η εντολή αυτή (του µενού «Παραγωγές») επιλέγεται αφού έχουν περιγραφεί οι πλάκες, αλλά και η συνδεσµολογία των δοκών, και σκοπό έχει να χρεώσει στην κάθε δοκό τις κατάλληλες πλάκες. Η χρέωση αυτή γίνεται αφενός µεν για να υπολογιστεί το συνεργαζόµενο πλάτος και να αποκτήσει κάθε δοκός τα σωστά φορτία από την επίλυση των πλακών, αφετέρου για τη σωστή σχεδίαση του περιγράµµατος των πλακών. Λεπτοµέρειες στην Τέλος, εκτελέστε την εντολή «Προσαρµογή δοκών υποστυλωµάτων», ώστε το πρόγραµµα αυτόµατα να µεταβάλλει το µήκος όλων των σχεδιαστικών δοκών του ορόφου, έτσι ώστε αυτές να εφάπτονται µε τα υποστυλώµατα στα οποία

9 Εγχειρίδιο χειρισµού 9 συντρέχουν και να σχεδιάζονται σωστά στον ξυλότυπο. Επίσης υπολογίζει και επανασχεδιάζει στις σωστές θέσεις τα µήκη των άκαµπτων απολήξεων όλων των δοκών του ορόφου. Παραγωγή ορόφων. Χρησιµοποιείτε την επιλογή «Παραγωγές» - «Παραγωγή ορόφου», για να κάνετε παραγωγή των ανώτερων ορόφων. Έπειτα περνάτε σε κάθε όροφο (µε κλικ στους αντίστοιχους σελιδοδείκτες) για να κάνετε, αν χρειάζονται, τροποποιήσεις. Μια πρώτη επίλυση. Επιλέγετε την «Επίλυση» - «Επίλυση κτιρίου», ώστε να υπολογιστούν τα φορτία των υποστυλωµάτων του χωρικού πλαισίου. Παραγωγή θεµελίωσης. Από την κεντρική εργαλειογραµµή, διαλέγετε πάλι «Παραγωγές» και δίνετε την εντολή «Παραγωγή πεδίλων». Πέδιλα. ίνετε τις εκκεντρότητες, αν υπάρχουν, των πεδίλων από τις παραµέτρους του «Πεδίλου» της κεντρικής εργαλειογραµµής. Συνδετήριες δοκοί. ιαµορφώνετε τις συνδετήριες δοκούς της θεµελίωσης από την εντολή «οκός» και την επιλογή «ιατοµή» των παραµέτρων. ιαστασιολόγηση πεδίλων. Έχοντας κάνει µια πρώτη επίλυση, ζητάτε από την εντολή «Παραγωγές», τη «ιαστασιολόγηση πεδίλων» βάσει των δεδοµένων της επίλυσης. Το πρόγραµµα έχει, από την επίλυση, πλήρως καθορισµένα τα στοιχεία που χρειάζεται προκειµένου να διαστασιολογήσει τα πέδιλα, έτσι ώστε να µη δηµιουργείται υπέρβαση της επιτρεπόµενης τάσης του εδάφους, αλλά και να προκαλούνται περίπου ίσες βυθίσεις σ αυτά. Χρήση των πινάκων. Με το πλήκτρο «Πίνακες» της κεντρικής εργαλειοθήκης, το πρόγραµµα µεταβαίνει στη λειτουργία της απεικόνισης των δεδοµένων του χωρικού σε µορφή πινάκων. Από εδώ µπορείτε να δείτε οµαδοποιηµένες ανά όροφο όλες τις παραµέτρους των µελών του φορέα (πλακών, υποστυλωµάτων, κόµβων, δοκών, στηρίξεων, κλπ.) και να κάνετε έλεγχο ή και αλλαγές στις τιµές τους πριν την επίλυση / όπλιση. Επίλυση / όπλιση και έλεγχος του φορέα Επίλυση. Από την «Επίλυση» ζητάτε πρώτα την «Επίλυση πλακών» και ακολούθως την «Επίλυση χωρικού», ή ζητάτε απευθείας την «Επίλυση κτιρίου», η οποία θα κάνει πρώτα επίλυση πλακών και αµέσως µετά επίλυση χωρικού. Λεπτοµέρειες στην 3.11 Γράφηµα φορέα. Από την κεντρική εργαλειοθήκη διαλέγετε το «Γράφηµα φορέα (3DV)», οπότε το πρόγραµµα µεταβαίνει στη λειτουργία της τρισδιάστατης απεικόνισης του χωρικού προσοµοιώµατος. Αυτό γίνεται αφενός για να ελέγξετε, σε τρεις διαστάσεις, αν τα δεδοµένα του χωρικού είναι σωστά, αφετέρου για να δείτε το φορέα παραµορφωµένο από κάθε φόρτιση και να ελέγξετε τη µορφή παραµόρφωσής του. Εδώ µπορείτε να δείτε και τα

10 10 Fespa 4 διαγράµµατα των εντατικών µεγεθών επιλεγµένων µελών ή και όλου του φορέα. Αναλυτικά για τη χρήση και τις δυνατότητες του 3DV, δείτε το Κεφ. 6 «Γράφηµα του φορέα σε τρεις διαστάσεις». Οπλισµοί. Από την κεντρική εργαλειοθήκη επιλέγετε «Επίλυση» - «Οπλισµός κτιρίου». Με την εντολή αυτή, γίνονται όλοι οι έλεγχοι στις διατοµές των στύλων και δοκών, σύµφωνα µε τον επιλεγµένο κανονισµό, τοποθετούνται τα τελικά σίδερα σε κάθε διατοµή και εµφανίζονται στην οθόνη, στον ξυλότυπο της µελέτης. Επεξεργασία ξυλοτύπων Τακτοποίηση οπλισµών. Με τις εντολές «Σίδερο πλάκας» και «Σίδερο δοκού», µπορείτε να µετακινήσετε και να τροποποιήσετε τα σίδερα των οπλισµών που υπολόγισε και τοποθέτησε το Fespa. Λεπτοµέρειες στις 3.12 και Επίσης χρήσιµες είναι οι εντολές «Κίνηση ονόµατος» του υποστυλώµατος και της δοκού. Με τις γραµµικές οντότητες (γραµµές, διαστάσεις, κείµενα) βελτιώνεται περαιτέρω η εµφάνιση του ξυλοτύπου. Η τακτοποίηση ξυλοτύπου σε τυπικούς ορόφους διευκολύνεται πολύ από την εντολή «Παραγωγές > Τοποθέτηση ονοµάτων και οπλισµών». Βλέπε και Λεπτοµερειών οπλισµών Το πλήκτρο αυτό της κεντρικής εργαλειογραµµής κάνει διαθέσιµες στο χειριστή δύο ακόµη εντολές: Λεπτοµέρειες υποστυλωµάτων. Ανοίγει νέο παράθυρο στο οποίο περιέχονται σε τοµή όλα τα υποστυλώµατα των ορόφων µε τους οπλισµούς (διαµήκεις και συνδετήρες) και τους δείκτες των διαµέτρων τους. Ο χειριστής έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας των λεπτοµερειών, αποθήκευσης του σχεδίου σε αρχείο µε ξεχωριστό όνοµα, και σχεδίασής τους. είτε και το Κεφάλαιο 4, στο οποίο περιγράφονται όλες οι σχετικές εντολές χειρισµού λεπτοµερειών υποστυλωµάτων. Αναπτύγµατα οπλισµού δοκών. Αφού ο χειριστής δείξει τη δοκό που επιθυµεί, το πρόγραµµα ανοίγει νέο παράθυρο στο οποίο εµφανίζεται διαµήκης τοµή της µε όλους τους οπλισµούς της σε ανάπτυγµα. Και εδώ ο χειριστής έχει δυνατότητα τροποποιήσεων των οπλισµών, αποθήκευσης του σχεδίου σε αρχείο µε ξεχωριστό όνοµα, και σχεδίασής του. Λεπτοµέρειες στην Παρουσίαση αποτελεσµάτων Σχεδίαση ξυλοτύπων. Αν έχετε συνδεδεµένο εκτυπωτή ή σχεδιογράφο (plotter) και εγκατεστηµένο τον κατάλληλο οδηγό, επιλέγοντας την εντολή «Σχεδίαση», ανοίγει ένα νέο παράθυρο στο οποίο απεικονίζεται το περίγραµµα του χαρτιού.

11 Εγχειρίδιο χειρισµού 11 Μέσα σε αυτό τοποθετείτε το σχέδιό σας (αφού επιλέξετε εκτυπωτή, χαρτί, κλίµακα και πένες) και δίνετε την εντολή για σχεδίαση. Αναλυτική παρουσίαση της διαδικασίας υπάρχει στο Κεφάλαιο 7 «Σχεδίαση». Σχεδίαση λεπτοµερειών. Όταν ο χειριστής µεταβεί σε παράθυρο απεικόνισης λεπτοµερειών (υποστυλωµάτων ή αναπτυγµάτων δοκών), δίνοντας την εντολή Φύλαξη από το menu των «Αρχείων», φυλάσσεται στο δίσκο το αρχείο του σχεδίου που υπάρχει στη οθόνη. Το όνοµα που το πρόγραµµα δίνει σε αυτό περιγράφει και το περιεχόµενό του (π.χ. «ιώροφο_λεπτ_υποστ.tek»). Το αρχείο αυτό µπορείτε να το καλέσετε από τη «Σχεδίαση», να το τοποθετήσετε σε χαρτί (µόνο του ή µε τον ξυλότυπο) και τέλος να το σχεδιάσετε. Εξαγωγή αρχείου τύπου DXF. Αν πρόκειται να τυπώσετε σε σχεδιογράφο εκτός γραφείου, ή αν θέλετε να δώσετε το σχέδιό σας σε κάποιον που διαθέτει άλλο σχεδιαστικό πρόγραµµα, υπάρχει η δυνατότητα εξαγωγής σε αρχείο τύπου AutoCAD (DXF). Λεπτοµέρειες στo Κεφάλαιο 9 «CAD Organizer». Εκτύπωση τεύχους. Από το κεντρικό Menu διαλέγετε «Κτίριο» και «Τεύχος» για να ξεκινήσετε τη διαδικασία αυτόµατης παραγωγής και εκτύπωσης του τεύχους των αποτελεσµάτων της τρέχουσας µελέτης στον Printer. Μέσα από τις επιλογές του προγράµµατος αυτού, επιλέγετε ποια δεδοµένα ή αποτελέσµατα θα τυπωθούν και για ποιους ορόφους. Για αναλυτική παρουσίαση του προγράµµατος, βλέπε και Κεφάλαιο 8. «Εκτύπωση τεύχους µελέτης».

12 12 Fespa Συνοπτική τεχνική περιγραφή του Fespa Εφαρµοζόµενοι κανονισµοί Kατά την σύνταξη της µελέτης του δοµήµατος, εφαρµόζονται οι παρακάτω κανονισµοί και διατάξεις. Νέοι κανονισµοί Ελληνικός Κανονισµός για τη Μελέτη και Κατασκευή Έργων από Ωπλισµένο Σκυρόδεµα, ΦΕΚ 1329β - 6 Νοεµβρίου Η συµπλήρωση της απόφασης έγκρισης του Ελληνικού Κανονισµού Οπλισµένου Σκυροδέµατος ΕΚΩΣ 2000, ΦΕΚ 447β, 5 Μαρτίου Ελληνικός Αντισεισµικός Κανονισµός-έκδοση 2000, ΦΕΚ 2184β - 20 εκεµβρίου 1999 ιόρθωση λαθών στον Ελληνικό Αντισεισµικό κανονισµό (ΕΑΚ-2000), ΦΕΚ 423β - 12 Απριλίου 2001 Τροποποίηση και συµπλήρωση της απόφασης έγκρισης του "Ελληνικού Αντισεισµικού Κανονισµού", ΦΕΚ 781β - 18 Ιουνίου 2003 Τροποποίηση διατάξεων του «Ελληνικού Αντισεισµικού Κανονισµού ΕΑΚ- 2000» λόγω αναθεώρησης του Χάρτη Σεισµικής Επικινδυνότητας", ΦΕΚ 1154β - 12 Αυγούστου 2003 Άλλοι σχετικοί κανονισµοί και διατάξεις Ελληνικός Κανονισµός Φορτίσεων οµικών Εργων,Β.. ΦΕΚ 325α 31/12/1954. Ελληνικός Κανονισµός Τεχνολογίας Σκυροδέµατος 97, ΦΕΚ 315/Β/ Σχόλια επί των κανονισµών Τα σχόλια επί των αναφεροµένων κανονισµών λαµβάνονται υπόψη κατά την σύνταξη της µελέτης.

13 Εγχειρίδιο χειρισµού Υλικά Τα υλικά που προδιαγράφονται από την µελέτη αναφέρονται πινακοποιηµένα κατ' όροφο και δοµικό στοιχείο στο τέλος της τεχνικής έκθεσης (εκτύπωση Τεύχους). Συντελεστές Ασφαλείας Υλικών: Σκυρόδεµα γc= 1.50 Xάλυβας γs= 1.15 [ΕKΩΣ2000] πιν Μέθοδοι υπολογισµού, γενικές αρχές Προσοµοίωση δυσκαµψίας φερόντων στοιχείων Το προσοµοίωµα του δοµήµατος είναι πλαίσιο τριών διαστάσεων, εδραζόµενο επί ελαστικού εδάφους. Κατά συνέπεια η αλληλεπίδραση εδάφους - κατασκευής εισέρχεται εξ' αρχής στους υπολογισµούς και δεν απαιτείται εκ νέου διανοµή των δράσεων λόγω εκκεντροτήτων των στοιχείων θεµελίωσης. Λαµβάνονται υπόψιν έργα από αξονικές & τέµνουσες δυνάµεις & ροπές κάµψης & ροπές στρέψης. Οι καµπτικές δυσκαµψίες των στοιχείων λαµβάνονται σύµφωνα µε την 3.2.3[2] του ΕΑΚ-2000, δηλαδή η δυσκαµψία της γεωµετρικής διατοµής για τα υποστυλώµατα, ίση µε τα 2/3 της αντίστοιχης τιµής για τα τοιχώµατα, και για τα οριζόντια στοιχεία (δοκούς) ίση µε το 1/2, ενώ η στρεπτική δυσκαµψία των δοκών λαµβάνεται ίση µε το 1/10 της αντίστοιχης τιµής, όπως λεπτοµερώς αναγράφεται στο κεφάλαιο " εδοµένα κτιρίου" στους πίνακες 401.1, για τις δοκούς και 201.1, για τα κατακόρυφα στοιχεία. Προσοµοίωση µαζών Σηµεία συγκέντρωσης µάζας ορίζονται γενικά οι κόµβοι του προσοµοιώµατος. Παραλείπονται οι µάζες που αντιστοιχούν στη θεµελίωση και απαλείφονται οι αντίστοιχοι βαθµοί ελευθερίας του συστήµατος µιά και οι κόµβοι αυτοί είναι οριζόντια παγιωµένοι. Ελευθερίες κίνησης Σε κάθε κόµβο αντιστοιχούν έξι βαθµοί ελευθερίας κίνησης, ενώ οι κόµβοι που αντιστοιχούν στη θεµελίωση θεωρούνται οριζόντια παγιωµένοι και έχουν τέσσερις βαθµούς ελευθερίας.

14 14 Fespa 4 Επιλύσεις προσοµοιώµατος Οι επιλύσεις γίνονται µε την ακριβή µέθοδο αντιστροφής του µητρώου ακαµψίας (κατά GAUSS) των µελών του χωρικού προσοµοιώµατος. Λαµβάνονται υπόψιν έργα από αξονικές, τέµνουσες δυνάµεις, ροπές κάµψης και ροπές στρέψης. υναµική ανάλυση του δοµήµατος, πλήθος ιδιοµορφών Στην µελέτη αναλύεται το δόµηµα µε την δυναµική φασµατική µέθοδο 3.3.2[ΕΑΚ-2000]. Το πλήθος των ιδιοµορφών που αναλύονται επιλέγεται ώστε να πληρούνται τα κριτήρια της 3.4.2[1] -[2] του [ΕΑΚ-2000], όπως λεπτοµερώς αναφέρεται στο Κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης-Σεισµικοί συντελεστές" της εκτύπωσης του Τεύχους.. Κατακόρυφη σεισµική διέγερση, πρόβολοι - φυτευτά υποστυλώµατα. Κατά τον υπολογισµό των πλακών - προβόλων, η συνεισφορά της κατακόρυφης συνιστώσας λαµβάνεται υπόψιν µε την προσεγγιστική µεθοδολογία της 3.6 του [ΕΑΚ-2000], ενώ όταν υπάρχουν φυτευτά υποστυλώµατα ή µεγάλοι πρόβολοι - δοκοί ακολουθείται η ακριβής διαδικασία της φασµατικής και χωρικής επαλληλίας. Εν τούτοις και όταν κρίνεται απαραίτητο η κατακόρυφη διέγερση λαµβάνεται υπόψη. Λεπτοµέρειες αναγράφονται στο κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης - Σεισµικοί συντελεστές" της εκτύπωσης του Τεύχους Κανονικότητα δοµήµατος Το αναλυόµενο δόµηµα θεωρείται ως µη κανονικό κατά την έννοια της [4] και εφαρµόζονται οι αντίστοιχες διατάξεις για τα µη κανονικά κτίρια, ως εκ τούτου οι αντίστοιχοι έλεγχοι παρέλκουν Τυχηµατικές εκκεντρότητες ορόφων Το Κέντρο Μάζας κάθε ορόφου λαµβάνεται µετατεθειµένο κατά την τυχηµατική εκκεντρότητα ei=0.05li, όπου Li η κάθετη προς την εκκεντρότητα διάσταση του κτιρίου. Με τον τρόπο αυτό προκύπτουν τέσσερις ανεξάρτητοι φορείς προς επίλυση, ΕΑΚ

15 Εγχειρίδιο χειρισµού Οργανισµός πλήρωσης - έλεγχοι (ΕΑΚ ) Η µέγιστη γωνιακή παραµόρφωση του ορόφου (λαµβανόµενης υπόψη και της σχετικής στροφής των διαδοχικών πλακών περί κατακόρυφο άξονα) αναφέρεται πινακοποιηµένη ανά εξεταζόµενη στάθµη στο Κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης - Σεισµικοί συντελεστές". Η αναγραφόµενη τιµή δ/h είναι πολλαπλασιασµένη µε το λόγο q/2.5 ([ΕΑΚ-2000] [2]) Αντισεισµικός αρµός - µέγεθος (ΕΑΚ [2]-[3]-[4]) Το µέγεθος του αντισεισµικού αρµού εκτιµάται από το µέγεθος Σδ=q* ελ που αναγράφεται στό Κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης-Σεισµικοί συντελεστές". Το µέγεθος ελ παριστάνει την µέγιστη µετακίνηση της εξεταζόµενης πλάκας συµπεριλαµβανοµένης και της επίδρασης της στροφής περί κατακόρυφο άξονα. Σηµείωση Σε περίπτωση υπάρχουσας γειτονικής οικοδοµής κατασκευασµένης χωρίς αντισεισµικό αρµό, το µέγεθος του αντισεισµικού αρµού εκτιµάται τελικά ως Σδ*1.414, ΕΑΚ 2000 διορθώσεις 12/4/ [3] Επιρροές 2ας τάξεως - δείκτες σχετικής µεταθετότητας Θ Υπολογίζονται και παρουσιάζονται µε µορφή πίνακα οι δείκτες σχετικής µεταθετότητας του δοµήµατος Θ ανά όροφο και για κάθε εξεταζόµενη διεύθυνση της σεισµικής δράσης, στο Κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης-Σεισµικοί συντελεστές". Για τιµές του Θ > 0.1 γίνεται επαύξηση της αντίστοιχης σεισµικής δράσης σύµφωνα µε την [3] του [ΕΑΚ-2000]. Το Θ δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει την τιµή 0.20 σε καµία περίπτωση. Σηµείωση Στην εφαρµοζόµενη σχέση (4.2) του [ΕΑΚ-2000], η µετακίνηση νοείται µετρούµενη στο επίπεδο του δυσµενέστερου περιµετρικού πλαισίου, και υπολογίζεται ως =q* ελ, σχ. (4.3)[ΕΑΚ-2000].

16 16 Fespa Ανάλυση του δοµήµατος Άξονες (καθολικό σύστηµα) Χ Ζ Φορτίσεις Γίνεται επίλυση του χωρικού προσοµοιώµατος για τις εξής φορτίσεις: Φ1 Στατική Φόρτιση Μόνιµα φορτία (G) Φ2 Στατική Φόρτιση Κινητά φορτία (Q) ΣΦ1 Βασικός Συνδυασµός ράσεων S1=S(γg * G + γq * Q), γg = 1.35, γq = 1.50 ΣΣ:+x Σεισµικός Συνδυασµός κατά 0 (µετακίνηση µάζας κατά + Χ) ΣΣ:+x Σεισµικός Συνδυασµός κατά 90 (µετακίνηση µάζας κατά + Χ) ΣΣ:+z Σεισµικός Συνδυασµός κατά 0 (µετακίνηση µάζας κατά + Ζ) ΣΣ:+z Σεισµικός Συνδυασµός κατά 90 (µετακίνηση µάζας κατά + Ζ) ΣΣ:-x Σεισµικός Συνδυασµός κατά 0 (µετακίνηση µάζας κατά - Χ) ΣΣ:-x Σεισµικός Συνδυασµός κατά 90 (µετακίνηση µάζας κατά - Χ) ΣΣ:-z Σεισµικός Συνδυασµός κατά 0 (µετακίνηση µάζας κατά - Ζ) ΣΣ:-z Σεισµικός Συνδυασµός κατά 90 (µετακίνηση µάζας κατά - Ζ) ΙΚΑΝΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΟΜΒΩΝ µε φόρτιση τις ροπές αντοχής των ήδη οπλισµένων δοκών (γίνεται όπου απαιτείται). Χρησιµοποιούνται οι προηγούµενοι συνδυασµοί σεισµικών φορτίσεων, όπου η σεισµική συνιστώσα πολλαπλασιάζεται µε acd Παρατήρηση Ακολουθούν οι Λοιπές Φορτίσεις και οι Συνδυασµοί. Στον συνδυασµό ΣΦ2, περιέχεται ο έλεγχος λειτουργικότητας (αν υπάρχει ο συνδυασµός αυτός στον πίνακα 816). Μετά από αυτόν ακολουθούν οι λοιπές φορτίσεις όπως περιγράφονται στους πίνακες 808, 809, 815, και οι συνδυασµοί τους όπως

17 Εγχειρίδιο χειρισµού 17 περιγράφονται στον πίνακα 816. Έτσι στην περίπτωση 2 λοιπών φορτίσεων (π.χ. η µία είναι Θερµοκρασιακή µεταβολή πιν. 815) υπάρχουν οι παρακάτω φορτίσεις: Φ3 1η Λοιπή φόρτιση, όπως περιγράφεται στον πιν. 809, του προγράµµατος Φ4 2η Λοιπή φόρτιση, όπως περιγράφεται στον πιν. 815, του προγράµµατος ΣΦ2 Έλεγχος λειτoυργικοτητας - ρηγµάτωση ( οκοί) (G + Q) ΣΦ3 1ος Συνδυασµός, όπως περιγράφεται στον πιν. 816, του προγράµµατος ΣΦ4 2ος Συνδυασµός, όπως περιγράφεται στον πιν. 816, του προγράµµατος Με όµοιο τρόπο διατάσσεται ο πίνακας των φορτίσεων, όταν έχω διαφορετικό αριθµό λοιπών φορτίσεων. Ιδιοπερίοδοι Τ - φασµατικές επιταχύνσεις Rd(T) Οι τιµές των φασµατικών επιταχύνσεων Rd(T) ([ΕΑΚ-2000] ) και των ιδιοπεριόδων Τ του δοµήµατος αναγράφονται αναλυτικά στο Κεφάλαιο "Αποτελέσµατα Επίλυσης - Σεισµικοί συντελεστές. Στο ίδιο µέρος αναγράφονται και οι λοιπές παραδοχές για τη σεισµική ζώνη, σπουδαιότητα, κ.λ.π. Aκολούθως για κάθε σεισµική φόρτιση γίνεται ο συνδυασµός Sj=S(G + Ej + ψ*q) [ΕΑΚ-2000] (σχ. 4.1) Το ψ καθορίζεται από το [ΕΑΚ-2000] (πιν. 4.1) Το j είναι ο αριθµός της σεισµικής φόρτισης, j=1,2,3,4...n Οι επιµέρους τιµές του ψ αναγράφονται ανά όροφο στο Κεφάλαιο " εδοµένα Κτιρίου", Στοιχεία Ορόφων. Εκτυπώνονται τα εντατικά µεγέθη, η φόρτιση που τα προκαλεί, οι απαιτούµενοι οπλισµοί κατά φόρτιση και τελικά οι µέγιστοι οπλισµοί και οι πυκνότεροι συνδετήρες από όλους τους έλεγχους Καθορισµός τοιχώµατος (EAK ΦΕΚ 781β/ ). Με το ΦΕΚ 781β/ διαχωρίζεται η έννοια του αντισεισµικού τοιχώµατος κατά ΕΑΚ και του τοιχώµατος κατά ΕΚΩΣ.

18 18 Fespa 4 Τοίχωµα κατά τον ΕΚΩΣ 2000 Σύµφωνα µε την του ΕΚΩΣ 2000, ένα κατακόρυφο στοιχείο θεωρείται τοίχωµα όταν ο λόγος των πλευρών του (l / b)> 4 (τοίχωµα ΕΚΩΣ). Οι ακραίες περιοχές των κρίσιµων περιοχών τοιχωµάτων ΕΚΩΣ µε αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας διαµορφώνονται και οπλίζονται σαν περισφιγµένα υποστυλώµατα, σύµφωνα µε την β, ενώ ισχύουν οι α για τον κορµό και για τις κρίσιµες περιοχές. Eπίσης τηρούνται όλες οι υπόλοιπες διατάξεις της 18 για όσα τοιχώµατα ΕΚΩΣ εµπίπτουν σε αυτές τις διατάξεις. Τοίχωµα κατά τον ΕΑΚ 2003 Σύµφωνα µε τον ΕΑΚ 2003 (ΦΕΚ 781β), για τα συνήθη ύψη ορόφων και δοκών οικοδοµικών έργων, στοιχεία των οποίων η µεγάλη διάσταση έχει µήκος 1.5µ (για κτίριο που έχει ή προβλέπεται να αποκτήσει µέχρι και 4 υπέργειους ορόφους) ή 2.0µ (για κτίριο µε περισσότερους από 4 ορόφους) θεωρούνται τοιχώµατα (τοιχώµατα ΕΑΚ). Τέτοια στοιχεία θεωρούνται τοιχώµατα υπό την έννοια της [β] του ΕΑΚ (nv > 0.60, απαλλαγή από ικανοτικούς ελέγχους) και της [β] του ΕΚΩΣ (nv > 0.75, απαλλαγή από ειδικούς κανόνες περίσφιγξης), χωρίς περαιτέρω ελέγχους. Ενδεχόµενο τοίχωµα κατά ΕΑΚ 2003 Σύµφωνα µε τον ΕΑΚ 2003 (ΦΕΚ 781β), ένα κατακόρυφο στοιχείο µε λόγο πλευρών (l / b)>4 είναι δυνατό να είναι τοίχωµα αρκεί να παρουσιάζει υπό στατική οριζόντια φόρτιση, διάγραµµα ροπών καµπτικού προβόλου κατά κύριο λόγο και να εξασφαλίζεται η δηµιουργία µίας µόνο πλαστικής άρθρωσης στη βάση του. Επειδή η εξασφάλιση της δηµιουργίας της µίας και µοναδικής πλαστικής άρθρωσης µπορεί να επιτευχθεί µε τη διαδικασία του ικανοτικού σχεδιασµού κατά τη διάρκεια της όπλισης, ένα τοίχωµα το οποίο έχει λόγο πλευρών (l / b)> 4 και το διάγραµµα ροπών του έχει τη µορφή ροπών καµπτικού προβόλου, αποτελεί ενδεχόµενο τοίχωµα κατά ΕΑΚ Κατά την εφαρµογή της απλοποιηµένης φασµατικής µεθόδου και για την εφαρµογή του εµπειρικού τύπου 3.13, του ΕΑΚ 2000, όταν αυτός χρησιµοποιείται, στο λόγο ρ της επιφανείας των τοιχωµάτων προς τη συνολική επιφάνεια, ως τοιχώµατα πρέπει να λογίζονται τα κατά ΕΑΚ 2003 τοιχώµατα και τα ενδεχόµενα τοιχώµατα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα ελεγχθούν ικανοτικά. Σηµείωση. Τα τοιχώµατα που συµµετέχουν στην τιµή του nv, αναφέρονται στην οικεία παράγραφο ενώ ο καθορισµός του του τοιχώµατος ως τοίχωµα - υποστύλωµα ή ενδεχόµενο τοίχωµα αναγράφεται στην επικεφαλίδα κάθε κατακόρυφου στοιχείου.

19 Εγχειρίδιο χειρισµού Ικανοτικός σχεδιασµός Αποφυγή σχηµατισµού πλαστικών αρθρώσεων σε υποστυλώµατα - ενδεχόµενα τοιχώµατα. (Αποφυγή σχηµατισµού µηχανισµού ορόφου - Ικανοτικός Σχεδιασµός Κόµβων) Υπολογίζονται τα κριτήρια για το υποχρεωτικό της εφαρµογής του ικανοτικού ελέγχου των κόµβων [ΕΑΚ-2000] Υπολογίζονται τα αθροίσµατα των ροπών υπεραντοχής των δοκών και διανέµονται στα συντρέχοντα υποστυλώµατα σύµφωνα µε τον συντελεστή ικανοτικής µεγέθυνσης αcd ([ΕΑΚ-2000] σχ 4.5 & 4.6). Τέλος τα υποστυλώµατα και τα ενδεχόµενα τοιχώµατα σχεδιάζονται µε την ως άνω προσαυξηµένη ροπή. Τα αναφερόµενα πιο πάνω εφαρµόζονται για κάθε ενδεχόµενο τοίχωµα πάντα ανεξάρτητα της τιµής του nv. Ικανοτικός σχεδιασµός έναντι διατµήσεως (Αποφυγή ψαθυρών µορφών αστοχίας - διατµητική αστοχία.) Ο έλεγχος σε διάτµηση των στοιχείων του δοµήµατος (υποστυλώµατα, δοκοί, τοιχώµατα, συνδετήριες δοκοί, πεδιλοδοκοί) γίνεται σε κάθε περίπτωση µε τα ικανοτικά εντατικά µεγέθη που προκύπτουν από την εφαρµογή του Παραρτήµατος Β του [ΕΑΚ-2000]. Στις δοκούς, όταν απαιτείται, τοποθετείται δισδιαγώνιος οπλισµός, ο οποίος εκτείνεται µέχρι την αναγκαία θέση όπως αναλυτικά υπολογίζεται και περιγράφεται στις αντίστοιχες θέσεις των υπολογισµών των δοκών. Ακολουθείται γενικά η µεθοδολογία της 11.2 του [ΕΚΩΣ-2000], ενώ για τον συνδυασµό δράσεων µε σεισµό [β] η διάκριση των περιπτώσεων που προκύπτουν από τις σχέσεις και επισηµαίνεται µε χ ή χχ. Ικανοτικός σχεδιασµός θεµελιώσεως Θεµελιούµενα Στοιχεία: Oι σεισµικές συνιστώσες των εντατικών µεγεθών και των τάσεων εδάφους στίς θέσεις θεµελιώσεως των κατακόρυφων στοιχείων προσαυξάνονται σύµφωνα µε το άρθρο [2] [ΕΑΚ-2000] και οπλίζονται ανάλογα.

20 20 Fespa Κοντά υποστυλώµατα Γενικά στοιχεία Έλεγχος σύµφωνα µε το ΦΕΚ 447β (5/3/2004), το οποίο συµπληρώνει τον Ελληνικό Κανονισµό Ωπλισµένου Σκυροδέµατος Γενικές έννοιες και ορισµοί Φύσει κοντό υποστύλωµα είναι αυτό το οποίο λόγω της γεωµετρίας του, της θέσης του στο δοµικό σύστηµα και της εφαρµοζόµενης φόρτισης, παρουσιάζει µικρό λόγο διάτµησης. Θέσει κοντό υποστύλωµα είναι αυτό που δηµιουργείται από την παρεµβολή δύσκαµπτων πετασµάτων πλήρωσης (από σκυρόδεµα ή από τοιχοποιία) στα φατνώµατα µεταξύ των δοκών, π.χ. όταν οι τοίχοι πληρώσεως ή τα τοιχώµατα υπογείου που βρίσκονται σε επαφή µε αυτό δε συνεχίζονται σε όλο το ύψος του ορόφου. εν δηµιουργούνται θέσει κοντά υποστυλώµατα όταν λαµβάνονται ειδικά κατασκευαστικά µέτρα για τη διαµόρφωση αρµού µεταξύ τοίχων πλήρωσης και υποστυλωµάτων. Απαιτήσεις για εξασφάλιση κοντού υποστυλώµατος από αστοχία Κατά το σχεδιασµό ενός υποστυλώµατος, διαµορφώνεται τέτοιος οπλισµός, ο οποίος το εξασφαλίζει από τη δηµιουργία πλαστικών αρθρώσεων. Αυτό είναι πιο επιτακτικό σε µέλος µε ισχυρή τέµνουσα (µικρό λόγο διάτµησης). Έτσι, σε περίπτωση που πληρείται µία από τις δύο πιο κάτω συνθήκες, δεν απαιτούνται πρόσθετοι έλεγχοι. 1. Όταν και στους δύο κόµβους στους οποίους συντρέχει το υποστύλωµα, εξασφαλίζεται µέσω ικανοτικών ελέγχων (ΕΑΚ [1] έως [4]) ότι οι πλαστικές αρθρώσεις θα σχηµατιστούν µόνο στις δοκούς.(εκωσ α.) 2. Όταν και στις δύο ακραίες διατοµές του υποστυλώµατος ικανοποιείται η συνθήκη (ΕΚΩΣ β): Μv + (q/1.50)*med<mrd Έλεγχοι του προγράµµατος Εκτυπώνεται ειδικός πίνακας κοντών υποστυλωµάτων (βλέπε και 4.2.4), στον οποίο εµφανίζονται όλα τα υποστυλώµατα τα οποία: I. Έχουν την παράµετρο «Κοντό υποστύλωµα = ναι» II. Έχουν την παράµετρο «Κοντό υποστύλωµα = αυτόµατο» και ο λόγος διάτµησής τους προκύπτει µικρότερος ή ίσος του 2.5.

21 Εγχειρίδιο χειρισµού 21 Για τα υποστυλώµατα αυτά προκύπτει πρόσθετος οπλισµός, ο οποίος εξαρτάται (µεταξύ άλλων) και από την παράµετρο «Εξασφάλιση κοντού υποστυλώµατος». Σε περίπτωση που η διατοµή του υποστυλώµατος βρεθεί ανεπαρκής, το Fespa εµφανίζει µήνυµα σφάλµατος για αλλαγή της διατοµής του Περίσφιξη υποστυλωµάτων Στις κρίσιµες περιοχές των υποστυλωµάτων υπολογίζεται και τοποθετείται (όταν απαιτείται) ο αναγκαίος οπλισµός περίσφιγξης σύµφωνα µε την [ΕΚΩΣ-2000]. Το µηχανικό ογκοµετρικό ποσοστό περίσφιξης αναγράφεται µαζί µε τις άλλες λεπτοµέρειες του υπολογισµού των υποστυλωµάτων των ορόφων, στο Κεφάλαιο "Οπλισµοί ιάτµησης" Οριακή κατάσταση αστοχίας από παραµορφώσεις (λυγισµός) Για κάθε ευλύγιστο µε την έννοια της του [ΕΚΩΣ-2000] (σχέση 14.13) γίνονται οι έλεγχοι που απαιτούνται µε την και συγκεκριµένα χρησιµοποιείται η ακριβής µέθοδος υπολογισµού της τόσο όταν πρόκειται για µονοαξονικό όσο και για διαξονικό λυγισµό Οριακή κατάσταση λειτουργικότητας από ρηγµάτωση Ακολουθείται και ο απλοποιητικός έλεγχος, σύµφωνα µε τη µεθοδολογία του ΕΚΩΣ , και ο πλήρης έλεγχος, κατά τον οποίο γίνεται αναλυτικός υπολογισµός ανοίγµατος ρωγµών. Από τον τελευταίο έλεγχο προκύπτει και πρόσθετος οπλισµός δοκών αν το υπολογιζόµενο εύρος ρωγµής προκύψει µεγαλύτερο µιας ονοµαστικής τιµής (0.3mm). Σε κάθε περίπτωση ελέγχεται και τοποθετείται ο ελάχιστος οπλισµός για τον έλεγχο ρηγµάτωσης (όπως προκύπτει από την 15.5) Επιφανειακές θεµελιώσεις Οι δράσεις σχεδιασµού των στοιχείων θεµελίωσης υπολογίζονται µε βάση την υπεραντοχή του πλάστιµου στοιχείου της ανωδοµής που εδράζεται στο στοιχείο θεµελίωσης (ΕΑΚ ).

22 22 Fespa 4 Πέδιλα Οι υπολογιστικές δράσεις των πεδίλων προσαυξάνονται σύµφωνα µε τις σχέσεις 5.1 και 5.2 ή 5.2α του ΕΑΚ 2000, λαµβάνοντας υπόψη την ροπή υπεραντοχής του θεµελιούµενου στοιχείου. Συνδετήριοι δοκοί Οι σεισµικές συνιστώσες των υπολογιστικών δράσεων στίς συνδετήριες δοκούς λαµβάνονται προσαυξηµένες µε ενιαία τιµή του αcd=1.35 (ΕΑΚ [4]). Πεδιλοδοκοί Oι σεισµικές συνιστώσες των υπολογιστικών δράσεων στίς πεδιλοδοκούς λαµβάνονται προσαυξηµένες µε ενιαία τιµή του αcd=1.35 (ΕΑΚ [4]). Γίνεται αναλυτικός έλεγχος της φέρουσας ικανότητας έδρασης (οριακού φορτίου) στα µεν αργιλώδη εδάφη θεωρώντας φόρτιση υπό αστράγγιστες συνθήκες (ΕΑΚ α και Παράρτηµα Ζ3), στα δε αµµώδη εδάφη θεωρώντας φόρτιση χωρίς ανάπτυξη υδατικών υπερπιέσεων πόρων (ΕΑΚ 2000 Παράρτηµα Ζ3). Επιπλέον γίνεται και έλεγχος έναντι αστοχίας σε ολίσθηση, σύµφωνα µε ΕΑΚ β Όλα τα µέλη επί ελαστικού εδάφους ελέγχονται στην οριακή κατάσταση αστοχίας υπό την επίδραση δράσεων σχεδιασµού και των σχετικών αντιδράσεων του εδάφους, που προκύπτουν από θεώρηση ελαστικού ηµιχώρου (Winkler), EAK γ

23 Εγχειρίδιο χειρισµού Συνοπτική περιγραφή της ακολουθουµένης µεθόδου Συνοπτικά η δυναµική φασµατική µέθοδος αντισεισµικού υπολογισµού ακολουθεί τα εξής βήµατα: 1. Καθορισµός - επιλογή φάσµατος σχεδιασµού που εξαρτάται από την τοποθεσία, την σπουδαιότητα του δοµήµατος,την κατηγορία εδάφους κ.λ.π. 2. Εξιδανίκευση του δοµήµατος και καθορισµός προσοµοιώµατος. 3. Προκύπτουν τέσσερις φορείς από τη µετάθεση του Κέντρου Μάζας κατά την τυχηµαική εκκεντρότητα (+x, +z, -x, -z). Για κάθε έναν από τους 4 φορείς: 1. Υπολογισµός των µητρώων µάζας [Μ] και ακαµψίας [Κ]. 2. Λύση του προβλήµατος των ιδιοµορφών για τον προσδιορισµό των υψηλότερων ιδιοπεριόδων Τi και των αντίστοιχων ιδιοµορφών. 3. Υπολογισµός της µέγιστης ιδιοµορφικής απόκρισης για κάθε ιδιοµορφή ως εξής: Για κάθε ιδιοπερίοδο Τi ανάγνωση από το φάσµα σχεδιασµού των τεταγµένων επιτάχυνσης Rd(T) Με βάση τα Rd(T) υπολογισµός των ιδιοµορφικών µετατοπίσεων. Υπολογισµός των ιδιοµορφικών εντατικών µεγεθών. 4. Υπολογισµός των µεγίστων των εντατικών µεγεθών απο τις ιδιοµορφικές τους συνιστώσες (µέθοδος πλήρους τετραγωνικής επαλληλίας CQC). 5. Χωρική επαλληλία. Υπολογισµός των µεγίστων µετατοπίσεων και δυνάµεων για τις τρεις (ή τις δύο) συνιστώσες του σεισµικού κραδασµού ΕΑΚ [1] 6. Υπολογισµός των ταυτόχρονων (µε τις µέγιστες) τιµών των εντατικών µεγεθών (Ελλειψη Gupta). 7. Γίνεται έλεγχος αν οι δύο πιο σηµαντικές ιδιοµορφές είναι κυρίως µεταφορικές, ΕΑΚ Υπολογισµός των αναγκαίων οπλισµών ώστε να προκύψει ανθεκτική και πλάστιµη κατασκευή σε δύο φάσεις: Ανθεκτική κατασκευή. Υπολογισµός οπλισµών που να παραλαµβάνουν τις εφελκυστικές τάσεις σε κάθε θέση του φορέα.

24 24 Fespa 4 Πλάστιµη κατασκευή, σχεδιασµός πλαστικών αρθρώσεων. Τα δοµικά µέλη οπλίζονται έτσι ώστε να προηγείται η καµπτική αστοχία της διατµητικής µε υπολογισµό και διάταξη οπλισµών σε κάθε πιθανή θέση ψαθυρής αστοχίας, ενώ υπολογίζεται και τοποθετείται τόσος οπλισµός σε κάθε υποστύλωµα ώστε η αντοχή σε κάµψη των υποστυλωµάτων σε ενα κόµβο να είναι µεγαλύτερη από την αντοχή σε κάµψη των δοκών που συντρέχουν στον ίδιο κόµβο.

25 Εγχειρίδιο χειρισµού 25 2 Tο περιβάλλον του προγράµµατος Περιεχόµενα 2.1 Στοιχεία του περιβάλλοντος 2.2 Πλήκτρα που χρησιµοποιούνται συχνά κατά τη σχεδίαση 2.3 Κοινές εντολές

26 26 Fespa Στοιχεία του περιβάλλοντος Η κεντρική οθόνη Η γραµµή πληροφοριών Κεντρική εργαλειογραµµή Εδώ επιλέγετε οντότητα (π.χ. δοκό, πλάκα κείµενο, κ.λπ.). Πλαίσιο παραµέτρων στοιχείου (πάχος, τύπος, φορτία, χρώµα, πένα, κ.λπ.). Για να ανοίξει, επιλέγετε οντότητα και πατάτε [F6]. Εργαλειοθήκη της επιλεγµένης οντότητας. (προσθήκη, διαγραφή, µετακίνηση, κ.λπ.). Για να ανοίξει, επιλέγετε οντότητα και πατάτε [F5]. Γραµµή επιλογής ορόφου. Γραµµή κατάστασης και συνεχούς βοήθειας των εντολών. Γραµµή βοηθητικών εργαλείων σχεδίασης (µεγέθυνση, έλξεις, µέτρο, undo, κ.λπ.). Εικόνα 2.1: Η κεντρική οθόνη του προγράµµατος, µε ανοιχτά τα παράθυρα των εντολών και των παραµέτρων

27 Εγχειρίδιο χειρισµού 27 εξί κλικ στο χώρο εργασίας Το δεξί πλήκτρο του mouse, όταν ενεργοποιείται µέσα στην περιοχή σχεδίασης, εµφανίζει λίστα (menu) µε τις εξής επιλογές: Εικόνα 2.2: Μενού επιλογών που εµφανίζεται µε δεξί κλικ στην επιφάνεια σχεδίασης Πατώντας δεξί κλικ κατά τη διάρκεια µιας εντολής, και δίνοντας την εντολή της ακύρωσης [Esc] η ίδια εντολή ξεκινά από την αρχή. Χρήση της ρόδας του mouse Υπάρχει η δυνατότητα µεγέθυνσης και µετακίνησης του σχεδίου σε πραγµατικό χρόνο, µε τη χρήση της ρόδας του mouse. Κίνηση σχεδίου προς όλες τις διευθύνσεις (pan) µε χρήση mouse. Η εντολή αυτή δουλεύει µε πιεσµένη τη ρόδα του mouse. Μεγέθυνση (zoom-in / zoom-out) µε την χρήση της ρόδας του mouse. ιπλό κλικ στη ρόδα εκτελεί την εντολή «Πλήρης όψη» [Home]. Υπάρχει η παράµετρος «Βήµα zoom» στον Κάναβο, µε την οποία επιλέγει ο χειριστής το βήµα της µεγέθυνσης / σµίκρυνσης του σχεδίου, όταν γίνεται χρήση της ρόδας του mouse. Μικρότερη τιµή βήµατος δίνει οµαλότερο zoom Η κεντρική εργαλειογραµµή Η κεντρική εργαλειογραµµή του Fespa βρίσκεται στην κορυφή του βασικού παραθύρου εργασίας (εικόνα 2.3), ακριβώς κάτω από τη γραµµή του µενού. Με τις εντολές αυτές: 1. επιλέγετε οντότητα για επεξεργασία (π.χ. δοκό, πλάκα, κ.λπ.),

28 28 Fespa 4 2. εκτελείτε εντολή (π.χ. άνοιγµα ή φύλαξη αρχείου), ή 3. µεταβαίνετε σε άλλη κατάσταση του προγράµµατος (σχεδίαση, τρισδιάστατη απεικόνιση, πίνακες δεδοµένων). Εικόνα 2.3: Η κεντρική γραµµή εργαλείων του Fespa Ο χειριστής του προγράµµατος µπορεί να έχει ορατές οποιεσδήποτε από αυτές τις επιµέρους εργαλειογραµµές, διαµορφώνοντας έτσι το περιβάλλον εργασίας σύµφωνα µε τις προτιµήσεις του (π.χ. αν το σχέδιο δεν περιέχει αρχιτεκτονικές οντότητες, µπορεί να κλείσει την οµάδα των «οµικών»). Αυτό γίνεται αν από το κεντρικό menu «Εργαλεία». Οι ορατές εργαλειογραµµές έχουν το σύµβολο στα αριστερά τους. Εικόνα 2.4: Οι βασικές εργαλειογραµµές του Fespa Στο κεφάλαιο 3 επεξηγούνται οι εντολές και παράµετροι των στατικών οντοτήτων του προγράµµατος (Στατικά / Επιλύσεις / Οπλισµοί).

29 Εγχειρίδιο χειρισµού 29 εξί κλικ σε εργαλειογραµµή Εµφανίζει λίστα µε τις εργαλειοθήκες του περιβάλλοντος, από την οποία επιλέγετε αυτές που θέλετε να είναι ορατές. Τις ίδιες επιλογές έχετε και από το κεντρικό menu του προγράµµατος, µε την επιλογή Εργαλεία. Οι εργαλειοθήκες που είναι ορατές εµφανίζονται µε το σύµβολο στα αριστερά του ονόµατός τους. Εικόνα 2.5: Ο κατάλογος των εργαλειοθηκών του προγράµµατος Εντολές που οδηγούν σε νέα παράθυρα Σχεδίαση Μετάβαση στο περιβάλλον σχεδίασης του προγράµµατος. Καθορισµός κλίµακας, µεγέθους χαρτιού, µέσου σχεδίασης και διαχείριση του χαρτιού (τοποθέτηση των αρχείων σχεδίασης). Βλέπε κεφ. 7 «Σχεδίαση». Πίνακες Μετάβαση στο παράθυρο παρουσίασης των δεδοµένων του φορέα υπό µορφή πινάκων, µε δυνατότητα εύκολης τροποποίησής τους.

30 30 Fespa 4 Τρισδιάστατο (3DV) Μετάβαση στο παράθυρο τριδιάστατης απεικόνισης του στατικού προσοµοιώµατος του φορέα, µε δυνατότητα περιστροφής του στο χώρο. Παρουσίαση και εκτύπωση παραµορφώσεων. Φορτίσεων και διαγραµµάτων εντατικών µεγεθών. Βλέπε Κεφάλαιο 6 «Γράφηµα του φορέα σε τρεις διαστάσεις». Τρισδιάστατο (3D) Μετάβαση στο παράθυρο στερεοσκοπικής τριδιάστατης απεικόνισης του φορέα, µε δυνατότητα περιστροφής του στο χώρο. Βλέπε Γραµµή πληροφοριών Στη γραµµή πληροφοριών αναγράφονται τα στοιχεία για τις παραµέτρους και τη συνδεσµολογία της οντότητας που το mouse ανιχνεύει στην οθόνη. Η γραµµή πληροφοριών εµφανίζεται ή εξαφανίζεται από την οθόνη µε την επιλογή «Πληροφορίες» του µενού «Εργαλεία». Επίσης, προκειµένου να εµφανίζονται σε αυτήν περισσότερες πληροφορίες, έχετε τη δυνατότητα να αυξήσετε το ύψος της, αν µε το δείκτη του mouse πιάσετε το κάτω άκρο της και το σύρετε. Με µπλε χρώµατος γράµµατα, εµφανίζονται τα χαρακτηριστικά του στοιχείου που πρόκειται να εισάγει η επόµενη εντολή «Προσθήκης». Η γραµµή πληροφοριών. Εδώ αναγράφονται περιληπτικά δεδοµένα του στοιχείου που το mouse ανιχνεύει στο παράθυρο γραφικής εισαγωγής δεδοµένων. Εικόνα 2.6: Η γραµµή πληροφοριών (εδώ εµφανίζεται µε αυξηµένο ύψος, προκειµένου να χωρά τρεις σειρές) Οι εργαλειοθήκες Η εργαλειοθήκη ( toolbar ) περιέχει όλες τις εντολές / λειτουργίες του στοιχείου που είναι ενεργοποιηµένο από τη κεντρική γραµµή εντολών. Το παράθυρο µετακινείται και αλλάζει διαστάσεις κατά τη βούληση του χρήστη.

31 Εγχειρίδιο χειρισµού 31 Με το πλήκτρο F5 του πληκτρολογίου εµφανίζεται ή εξαφανίζεται η εργαλειοθήκη από την οθόνη. Εικόνα 2.7: Τυπική εργαλειοθήκη (εδώ οι εντολές δοκού) Το παράθυρο των παραµέτρων Το παράθυρο των παραµέτρων περιέχει τα χαρακτηριστικά του στοιχείου που είναι ενεργοποιηµένο από τη κεντρική γραµµή εντολών, και το οποίο αναφέρεται στη γραµµή τίτλου του. Το παράθυρο µετακινείται και αλλάζει διαστάσεις µε το δείκτη του mouse.

32 32 Fespa 4 Το παράθυρο των παραµέτρων εµφανίζεται / εξαφανίζεται από την οθόνη, µε κλικ στο εικονίδιο «Εµφάνιση παραµέτρων», µε το πλήκτρο F6 του πληκτρολογίου, µε δεξί κλικ στην επιφάνεια εργασίας, αλλά και από την επιλογή «Εργαλεία - Παράµετροι» του κεντρικού µενού του προγράµµατος. Ενότητες παραµέτρων. Με το mouse επιλέγετε ποια ενότητα θα είναι εµφανής. Με τα πλήκτρα αυτά εµφανίζονται οι κρυµµένες ενότητες παραµέτρων. Αντί για αυτά, µπορείτε να χρησιµοποιήσετε το δεξί πλήκτρο του mouse. Οι εντολές Πάρε - ώσε παραµέτρους ισχύουν για τις παραµέτρους που είναι τσεκαρισµένες ( ) Πατώντας αυτό το πλήκτρο ανοίγει / κλείνει το βοηθητικό σκαρίφηµα. (Ξε)τσεκάρει µαζικά όλες τις παραµέτρους της τρέχουσας ενότητας ή όλων των ενοτήτων µαζί. Ανοίγει λίστα µε προτεινόµενες τιµές για να επιλέξετε µία. Με το [Esc] κλείνει η λίστα. Εικόνα 2.8: Τυπικό παράθυρο παραµέτρων

33 Εγχειρίδιο χειρισµού 33 Παράµετροι που έχουν check-box µε το σύµβολο στα αριστερά τους, είναι τοπικές, αφορούν δηλαδή µεµονωµένες οντότητες του σχεδίου. Όταν το σύµβολο αυτό είναι ορατό, η συγκεκριµένη παράµετρος είναι ενεργή, µεταφέρεται δηλαδή από στοιχείο σε στοιχείο µε τις εντολές «Πάρε / ώσε παραµέτρους». Παράµετροι που δεν έχουν καθόλου check-box στα αριστερά τους είναι καθολικές, αφορούν δηλαδή όλες τις όµοιες οντότητες του σχεδίου. Π.χ. αλλάζοντας την «οκός > Σχέδιο > Χρώµα άκαµπτης απόληξης» αλλάζει το χρώµα των άκαµπτων απολήξεων όλων των δοκών του κτιρίου. Αλλάζοντας την «Υποστύλωµα > Κείµενο > Τύπος σταθερού ονόµατος» αλλάζει η γραµµατοσειρά σε όλα τα υποστυλώµάτα του τρέχοντος αρχείου. check-box των. παραµέτρων Εικόνα 2.9: Με την εντολή «ώσε παραµέτρους» της δοκού, οι πρώτες δύο παράµετροι θα εκχωρηθούν στο µέλος που θα επιλέξετε ενώ οι επόµενες δύο όχι. Οι υπόλοιπες παράµετροι αυτής της ενότητας είναι καθολικές: κάθε αλλαγή τους επηρεάζει όλες τις δοκούς του φορέα, χωρίς να απαιτείται η εντολή «ώσε παραµέτρους».

34 34 Fespa 4 Παράµετροι µε ενότητες Οι παράµετροι µπορούν να εκχωρούνται στις οντότητες και κατά ενότητες, προκειµένου να επηρεάζονται επιλεγµένες παράµετροι κάθε οντότητας, χωρίς όµως να αλλάζουν οι υπόλοιπες. Εικόνα 2.10: Παράθυρο παραµέτρων µε ενότητες Έστω ότι θέλετε να αλλάξετε την τιµή της επικάλυψης σε 5cm για ορισµένες δοκούς, χωρίς να επηρεάσετε τις άλλες παραµέτρους τους. 1. Ανοίγετε το παράθυρο των παραµέτρων της δοκού, π.χ µε [F6] 2. κάνετε κλικ στη θέση «Όλες / Καµία» έτσι ώστε να φύγει η ένδειξη από όλες τις παραµέτρους 3. κάνετε κλικ στην ένδειξη της «Επικάλυψης» ώστε να τσεκαριστεί 4. δίνετε την τιµή 0.05 στην παράµετρο «Επικάλυψη» 5. µε την εντολή «ώσε παραµέτρους» κάνετε κλικ σε κάθε δοκό που θέλετε να έχει επικάλυψη 5cm.

35 Εγχειρίδιο χειρισµού τέλος, κάνετε δύο κλικ στη θέση «Όλες / Καµία» ώστε να επαναφέρετε το εργαλείο των παραµέτρων στην προηγούµενη κατάστασή του (όλα τσεκαρισµένα). Με τη διαδικασία αυτή, δεν υπάρχει κίνδυνος να αλλάξετε άλλες παραµέτρους των δοκών, όπως π.χ. το ύψος, το συνεργαζόµενο πλάτος ή τα φορτία. εξί κλικ µέσα σε παράθυρο παραµέτρων Eµφανίζει τον κατάλογο µε τις ενότητες, από τον οποίο επιλέγετε αυτή που θέλετε να µεταβείτε. Είναι πιο γρήγορος τρόπος από την χρήση των σελιδοδεικτών που βρίσκονται στην επάνω πλευρά του παραθύρου, ή των βελών κύλισης (δεξιά-αριστερά). Εικόνα 2.11: Παράθυρο παραµέτρων µε εµφανή τον κατάλογο των ενοτήτων Πολλές παράµετροι, εκτός από τις επιλογές «Ναι» και «Όχι», έχουν και την επιλογή «Αυτόµατο». Αυτή η τελευταία, όταν είναι επιλεγµένη, αφήνει το

36 36 Fespa 4 πρόγραµµα να κάνει µόνο του την επιλογή µεταξύ του «Ναι» και του «Όχι», χρησιµοποιώντας ενσωµατωµένα κριτήρια επιλογής. Εισαγωγή στοιχείων στο Fespa Οι τιµές παραµέτρων του στοιχείου που θα εισαχθεί αναγράφονται και εδώ. 1. Εδώ επιλέγετε οντότητα (π.χ. τη οκό). Εικόνα Εδώ επιλέγετε την εντολή «Προσθήκη» για το επιλεγµένο µέλος. Για την ολοκλήρωση κάθε εντολής, ακολουθείτε τις προτροπές της γραµµής συνεχούς βοήθειας. 2. Εδώ δίνετε τιµές στις παραµέτρους που καθορίζουν τη γεωµετρία της διατοµής, τη στατική λειτουργία του µέλους, το υλικό του, κ.λπ. Όλα τα µέλη που θα εισάγετε εφεξής, θα έχουν αυτές τις τιµές παραµέτρων. είτε και τη γραµµή πληροφοριών. Με το [F6] του πληκτρολογίου, κλείνετε το παράθυρο. Τα βήµατα που απαιτούνται προκειµένου να εισάγετε στην κάτοψη ένα νέο στοιχείο, π.χ. µία δοκό

37 Εγχειρίδιο χειρισµού 37 Αλλαγή παραµέτρων στοιχείου 1. Εδώ επιλέγετε το στοιχείο (π.χ. οκό). 2. Επιλέγετε την εντολή «Πάρε παραµέτρους» και δείχνετε µε το mouse το µέλος. Το πλαίσιο των παραµέτρων ενηµερώνεται µε τις τιµές του στοιχείου αυτού. 4. Επιλέγετε την εντολή «ώσε παραµέτρους» και δείχνετε πάλι µε το mouse το µέλος. Έτσι αυτό αποκτά τις νέες παραµέτρους. 3. Εδώ δίνετε τις επιθυµητές τιµές στις παραµέτρους που θέλετε να αλλάξετε (π.χ. ιατοµή, Φορτία, Υλικό, κ.λπ.). Με το [F6] του πληκτρολογίου, κλείνετε το πλαίσιο. Εικόνα 2.13 Τα βήµατα που απαιτούνται για την αλλαγή παραµέτρων ενός στοιχείου, π.χ. µίας δοκού

38 38 Fespa 4 Αντιγραφή παραµέτρων από στοιχείο σε στοιχείο 1. Εδώ επιλέγετε το στοιχείο (π.χ. οκό). 2. Επιλέγετε την εντολή «Πάρε παραµέτρους». 3. είχνετε µε το mouse το µέλος από το οποίο θα αντλήσετε δεδοµένα και κάνετε ένα κλικ. Το πλαίσιο των παραµέτρων ενηµερώνεται µε τις τιµές του µέλος αυτού. 5. είχνετε µε το mouse το µέλος στο οποίο θα δώσετε τα δεδοµένα και τα εκχωρείτε µε πάτηµα του πλήκτρου. 4. Επιλέγετε την εντολή «ώσε παραµέτρους». Εικόνα 2.14 Τα βήµατα που απαιτούνται για να δώσετε τις παραµέτρους ενός στοιχείου σε ένα άλλο.

39 Εγχειρίδιο χειρισµού Γραµµή επιλογής ορόφων και υψοµέτρων τους Κάτω από παράθυρο που περιέχει την κάτοψη µιας οικοδοµής εµφανίζεται η γραµµή επιλογής ορόφων (επόµενη εικόνα). Είναι µία σειρά από καρτέλες µε «σελιδοδείκτες», καθεµιά από τις οποίες αντιστοιχεί σε έναν όροφο της οικοδοµής. Σελιδοδείκτες επιλογής ορόφων. Πλήκτρο κίνησης σελιδοδεικτών. Υψόµετρα ορόφου (βάσης / οροφής) Εικόνα 2.15: Επιλογή ορόφων, εργαλεία σχεδίασης και γραµµή κατάστασης Βλέπε 3.2.1, παράµετρος «Υψόµετρο οροφής ορόφου» και εντολή «Αλλαγή υψοµέτρου στάθµης». Με έντονα γράµµατα τονίζεται ο τρέχων όροφος, ενώ κάνοντας κλικ στην καρτέλα κάποιου ορόφου αυτός γίνεται ο τρέχων όροφος που εµφανίζεται στην οθόνη. Οι όροφοι που έχουν στοιχεία (είναι γεµάτοι), έχουν γραµµένη την λέξη «Οροφ=..» µε κόκκινο χρώµα. Κάθε όροφος έχει δύο χαρακτηριστικά υψόµετρα που καθορίζουν τις στάθµες του: το «υψόµετρο βάσης» και το «υψόµετρο οροφής». Το υψόµετρο βάσης του ορόφου αφορά µόνον τις γραµµικές και αρχιτεκτονικές οντότητες του κτιρίου (π.χ. τις γραµµές, τους τοίχους), ενώ το υψόµετρο οροφής τις στατικές (π.χ. τα υποστυλώµατα και τις πλάκες). Τα υψόµετρα κάθε ορόφου εισάγονται αριθµητικά, στην αντίστοιχη θέση, στο ακραίο δεξί τµήµα της γραµµής. Αλλάζοντας το υψόµετρο οροφής, αυτόµατα η συντεταγµένη Y όλων των κόµβων (υποστυλωµάτων και λοιπών κόµβων) και των πλακών του συγκεκριµένου ορόφου θα µεταβληθεί κατά τιµή ίση µε τη µεταβολή του υψοµέτρου. Ο προσδιορισµός του υψοµέτρου ενός ορόφου δεν επηρεάζει τα υψόµετρα των άλλων ορόφων.

40 40 Fespa 4 Σχήµα 2.1: Ορισµός υψοµέτρων ορόφων Ο κάθε όροφος ανήκει σε ένα ξεχωριστό παράθυρο, στο οποίο επεξεργάζεται κανείς το υπάρχον σχέδιο. Μπορεί επίσης να εκτυπωθεί ξεχωριστά, αλλά όλοι οι όροφοι φυλάγονται στο ίδιο αρχείο. Όροφοι µε ονόµατα Οι όροφοι στην κάτω µπάρα, δέχονται εκτός από τον αριθµό, και συγκεκριµένο όνοµα, κάνοντας click µε το δεξί πλήκτρο του mouse. Βλέπε επόµενη εικόνα. Εικόνα 2.16: Μετονοµασία ορόφου

41 Εγχειρίδιο χειρισµού Το πλαίσιο των διαφανών Τα διαφανή («layers») χρησιµεύουν για τη λογική διαστρωµάτωση των στοιχείων του σχεδίου. Έτσι, κάθε οντότητα τοποθετείται σε δικό της διαφανές, π.χ.. υποστυλώµατα, λοιποί κόµβοι, ονόµατα δοκών, σίδερα πλακών, κ.λπ. Ο αριθµός των διαφανών είναι προκαθορισµένος από το πρόγραµµα. Κάθε διαφανές ενεργοποιείται ή απενεργοποιείται αναλόγως, αν ο χρήστης επιθυµεί οτιδήποτε περιέχεται στο διαφανές να απεικονίζεται, να φυλάσσεται στο αρχείο, να τυπώνεται και να εµφανίζεται ή όχι στο τρισδιάστατο. Τα διαφανή διακρίνονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: αυτά που αφορούν το µοντέλο (προσοµοίωµα) του φορέα, αυτά που αφορούν τον ξυλότυπο (σχεδιαστικά), τις διατοµές υποστυλωµάτων (λεπτοµέρειες) και τα αρχιτεκτονικά. Για τη εύκολη εναλλαγή τους στο σχέδιο, υπάρχουν στην εργαλειοθήκη σχεδίασης τέσσερα εικονίδια («Αρχιτεκτονικά», «Ξυλότυπος», «Μοντέλο», «Λεπτοµέρειες», «Χαρακτηρισµός»), τα οποία (απ)ενεργοποιούν - µε ένα µόνο κλικ- τα αντίστοιχα διαφανή στο σχέδιο. Εικόνα 2.17: Πλήκτρα επιλογής οµάδων διαφανών ([Ξ]υλότυπος, [Μ]οντέλο, [Α]ρχιτεκτονικά, κλπ) ιαφανή µε ενότητες Το παράθυρο των διαφανών είναι χωρισµένο σε ενότητες (tabs), φαίνονται στην Εικόνα 7.4. Για να µεταβείτε σε κάποια ενότητα, κάντε δεξί κλικ µε το mouse, µέσα στο παράθυρο των διαφανών. Τα διαφανή ενεργοποιούνται / απενεργοποιούνται και κατά ενότητες ή όλα µαζί.

42 42 Fespa 4 Ενεργοποιεί / απενεργοποιεί τα διαφανή της τρέχουσας κάρτας Ενεργοποιεί / απενεργοποιεί όλα τα διαφανή (όλες τις κάρτες) Εικόνα 2.18: Παράθυρο διαφανών µε ενότητες Έστω ότι θέλετε να απεικονίσετε στη οθόνη τον ξυλότυπο, χωρίς όµως άλλους οπλισµούς εκτός από τα σίδερα των πλακών. 1. από το toolbar της εµφάνισης, επιλέξτε να είναι ενεργοποιηµένο µόνο το πλήκτρο [Ξ] 2. ανοίξτε το παράθυρο των διαφανών (π.χ. µε το [F6]) 3. µεταβείτε στην ενότητα «Οπλισµός» (µε χρήση του δεξιού πλήκτρου του mouse) 4. κάνετε κλικ στη θέση «Οπλισµός» έτσι ώστε να φύγει η ένδειξη από όλα τα διαφανή 5. κάνετε κλικ στην ένδειξη στα «Σίδερα πλακών» και στις «Τιµές σίδερων πλακών» ώστε να είναι τσεκαρισµένες 6. κλείστε το παράθυρο των διαφανών 7. κάνετε «Επανασχεδίαση»

43 Εγχειρίδιο χειρισµού 43 εξί κλικ µέσα στο πλαίσιο των διαφανών Eµφανίζει τον κατάλογο µε τις ενότητες, (tabs) από τον οποίο επιλέγετε αυτή που θέλετε να εµφανίσετε. Εικόνα 2.19: Ο κατάλογος των ενοτήτων των διαφανών

44 44 Fespa 4 Αρχιτεκτονικό / Στατικό διαφανές Κάθε οντότητα που εισάγει ο χρήστης τοποθετείται αυτόµατα σε ένα από τα δύο (ή και τα δύο) σετ διαφανών του σχεδίου: το αρχιτεκτονικό και το στατικό. Το Fespa θεωρεί ότι οι οντότητες της οµάδας των «οµικών» ανήκουν αποκλειστικά στο διαφανές των αρχιτεκτονικών, ενώ αυτές των «Στατικών» στο διαφανές των στατικών. Οι οντότητες των «Γραµµικών» (γραµµές, τόξα, κείµενα, διαστάσεις, κ.λπ.) µπορούν να ανήκουν σε ένα ή και στα δύο διαφανή. Ο χρήστης µπορεί να τροποποιήσει την προεπιλογή του προγράµµατος, παρεµβαίνοντας στις παραµέτρους κάθε οντότητας που εισάγει (βλέπε επόµενη εικόνα). Αυτή η δυνατότητα του προγράµµατος χρησιµεύει στον σαφή διαχωρισµό των αρχιτεκτονικών από τα στατικά σχέδια. Για παράδειγµα στην ίδια κάτοψη µπορεί να υπάρχουν κείµενα που να αναφέρονται σε αρχιτεκτονικά στοιχεία (π.χ. εµβαδά χώρων, ποιότητες δαπέδων) στατικά στοιχεία (π.χ. ποιότητες υλικών και παραδοχές) ή και στα δύο (π.χ. όνοµα και αριθµός ορόφου). Με τα πλήκτρα [Α] και [Ξ] της κάτω εργαλειογραµµής καθορίζετε το ποια θα είναι ορατά και ποια όχι.

45 Εγχειρίδιο χειρισµού 45 Εικόνα 2.20: Όλες οι γραµµικές οντότητες έχουν επιλογή για το αν ανήκουν στο στατικό ή το αρχιτεκτονικό διαφανές Καθορισµός αρχιτεκτονικού / στατικού διαφανούς Με αυτή την εντολή µπορεί να καθορισθεί µαζικά σε ποιο διαφανές θα ανήκουν οι οντότητες της κάτοψης. Ισχύει µόνο για τις οντότητες που µπορεί να ανήκουν και στο αρχιτεκτονικό και στο στατικό διαφανές, δηλαδή για τα γραµµικά στοιχεία. Η διαδικασία είναι η εξής: 1. Επιλέγετε τις επιθυµητές οντότητες (Eπεξεργασία / +στοιχείο ή +περιοχή) 2. Από τις παραµέτρους («Επεξεργασία / Εµφάνιση») καθορίζετε αν θέλετε να ανήκουν στο Αρχιτεκτονικό διαφανές (Ναι / Όχι), Στατικό διαφανές (Ναι / Όχι) 3. ίνετε την εντολή «Καθορισµός αρχιτεκτονικού / στατικού διαφανούς» Όταν εισάγετε αρχείο dxf από το AutoCAD, όλες οι (γραµµικές) οντότητες έρχονται αυτόµατα στο Αρχιτεκτονικό διαφανές.

46 46 Fespa Γραµµή βοηθητικών εργαλείων σχεδίασης Στην κάτω πλευρά της οθόνης, ακριβώς κάτω από την γραµµή επιλογής ορόφου, βρίσκονται τα εικονίδια των εργαλείων χειρισµού οθόνης που αφορούν τη διαχείριση των λειτουργιών σχεδίασης. Εικόνα 2.21: Εργαλειογραµµές βοηθητικών εργαλείων σχεδίασης Μέτρο Παίρνετε πληροφορίες για ένα ευθύγραµµο τµήµα του σχεδίου. είχνετε µε το mouse δύο σηµεία της κάτοψης, οπότε αναγράφονται σε ένα παράθυρο µηνύµατος: το µήκος (l) του τµήµατος, η οριζόντια (dx) συνιστώσα του, η κατακόρυφη (dz) συνιστώσα του καθώς και η γωνία φ (ως προς τον άξονα X). Η εντολή αυτή χρησιµοποιείται κυρίως για τον έλεγχο αποστάσεων κ.λπ. Μέσο Προσδιορίζετε το µέσο ενός ευθύγραµµου τµήµατος, δείχνοντας µε το mouse την αρχή και το τέλος του τµήµατος. Το σηµείο αυτό γίνεται και σηµείο έλξης καννάβου Γραµµή κατάστασης Στην κάτω πλευρά του παραθύρου βρίσκεται η γραµµή κατάστασης (status line), όπου εµφανίζονται µεταξύ άλλων τα εξής: Η συνεχής βοήθεια, που εξηγεί ποιο είναι το επόµενο βήµα του χρήστη στην εντολή που εκτελεί. Η συντεταγµένη Χ της θέσης που βρίσκεται κάθε στιγµή το mouse.

47 Εγχειρίδιο χειρισµού 47 Η συντεταγµένη Ζ της θέσης που βρίσκεται κάθε στιγµή το mouse. Όταν το mouse εκτελεί λειτουργία λήψης χρώµατος από την οθόνη σχεδίασης, η συντεταγµένη Χ αντικαθίσταται από την πληροφορία c=(αριθµός χρώµατος) και ένα κουτί µε το χρώµα που το mouse ανιχνεύει. Μηνύµατα συνεχούς βοήθειας κατά την εκτέλεση των εντολών. Θέση Χ, Ζ του σταυρονήµατος στην οθόνη ή µεταβολή µήκους και βήµα κίνησης. Εικόνα 2.22: Γραµµή κατάστασης Το µενού «Αρχεία» του προγράµµατος Φόρτωµα ως κείµενο...: ιαβάζει και εισάγει στο σχέδιο ένα υπάρχον αρχείο κειµένου. Το κείµενο που έρχεται είναι επεξεργάσιµο (υπακούει στις εντολές του Κειµένου). Η µορφή του αρχείου πρέπει να είναι «Απλό κείµενο (plain text)». Χρήσιµο για την εισαγωγή µεγάλων κειµένων µέσα στο σχέδιο (π.χ. παραδοχές, όροι δόµησης, κλπ). Αρχικές τιµές: ιαβάζει το αρχείο Fspvals.tek που περιέχει τις προεπιλεγµένες (default) τιµές των παραµέτρων του προγράµµατος. Για µόνιµη αλλαγή των τιµών αυτών θα πρέπει µετά τις αλλαγές, ο χρήστης να ζητά φύλαξη και κλείσιµο του αρχείου. Όποιες αλλαγές γίνουν στο αρχείο αυτό επηρεάζουν όλες τις νέες µελέτες, γι αυτό χρειάζεται προσοχή στη χρήση αυτής της εντολής. Ένωση...: Ενώνει την τρέχουσα οικοδοµή µε την οικοδοµή που επιλέγετε, τοποθετώντας το περιεχόµενο του κάθε ορόφου της στον αντίστοιχο της τρέχουσας. Ισχύει µόνο για γραµµικές ή αρχιτεκτονικές οντότητες. Σε συνδυασµό µε την εντολή «Φύλαξη σε γραµµές ως» µπορεί να είναι χρήσιµο για τη σχεδίαση κτιρίων που χωρίζονται µε αρµό. Φύλαξη σε γραµµές ως Μετατρέπει σε απλές γραµµικές οντότητες το κτίριο (όλους τους ορόφους) και το φυλάει σε νέο αρχείο, προσθέτοντας το επίθεµα «_Γρ» στο όνοµα αρχείου, προκειµένου να µην αντικατασταθεί το πρωτότυπο αρχείο της µελέτης. Χρησιµεύει για να µετατρέπονται τα τελικά σχέδια σε γραµµικές οντότητες έτσι ώστε οι επεµβάσεις στο τελικό σχέδιο να γίνονται ευκολότερα ενώ το αρχείο µε το µοντέλο να παραµένει ανεπηρέαστο µε το παλιό όνοµα.

48 48 Fespa 4 Εκτύπωση...: Εκτυπώνει χωρίς κλίµακα το ενεργό παράθυρο. Βλέπε 17.4 «Πρόχειρη σχεδίαση». Σχεδίαση: Εκκινεί την διαδικασία σχεδίασης υπό κλίµακα, σε εκτυπωτή ή σχεδιογράφο (plotter). Ανοίγει ένα νέο (κενό) χαρτί πάνω στο οποίο θα τοποθετηθούν τα προς σχεδίαση αρχεία. Βλέπε κεφάλαιο 7 «Σχεδίαση». Φάκελος εκκίνησης Επιλογή µε την οποία ο χειριστής του προγράµµατος µπορεί να επιλέξει τον προεπιλεγµένο φάκελο (directory) για το φόρτωµα και τη φύλαξη των µελετών. Για να εκµεταλλευτείτε καλύτερα αυτή τη δυνατότητα του προγράµµατος, θα πρέπει: 1. Να φτιάξετε (µε τη συνήθη διαδικασία των Windows) ένα νέο φάκελο στο δίσκο σας, π.χ. c:\meletes, 2. Να ορίσετε µέσα από το πρόγραµµα αυτόν τον φάκελο ως «φάκελο εκκίνησης». Κάθε φορά που θα δίνετε εντολή για φύλαξη ή φόρτωµα αρχείου, το πρόγραµµα θα πηγαίνει απευθείας στον προεπιλεγµένο φάκελο, διευκολύνοντας έτσι την καλή οργάνωση των µελετών σας. Αντιγραφή στο Πρόχειρο (Clipboard). Με την εντολή αυτή µεταφέρεται το µέρος του σχεδίου που καλύπτει την οθόνη στο Πρόχειρο (clipboard) προκειµένου να το µεταφερθεί (µέσω της εντολής «Επικόλληση») σε οποιαδήποτε άλλη εφαρµογή (π.χ. να ενταχθεί σχέδιο µέσα σε κείµενο του Word). Υπάρχει και η αντίστοιχη εντολή «Αρχεία» «Φύλαξη ως» που αποθηκεύει ολόκληρη την κάτοψη σε αρχείο τύπου enhanced metafile (.emf) για χρήση από άλλες εφαρµογές των Windows. Το πλαίσιο διαχείρισης αρχείων Η διαχείριση των αρχείων του προγράµµατος Fespa γίνεται µέσα από το παρακάτω πλαίσιο διαλόγου (το οποίο είναι κοινό για όλες τις εφαρµογές που τρέχουν κάτω από τα Windows):

49 Εγχειρίδιο χειρισµού 49 Καθορίζει αν θα φορτώσετε (ή θα φυλάξετε) µόνο τα στοιχεία που είναι επιλεγµένα από τα «ιαφανή». Προσοχή: Αν είναι τσεκαρισµένο κατά τη φύλαξη, τα κλειστά διαφανή χάνονται οριστικά! Καθορίζει αν θα φορτώσετε (ή θα φυλάξετε) τις παραµέτρους της τρέχουσας οικοδοµής. Εικόνα 2.23: Παράθυρο διαλόγου ανοίγµατος αρχείου Η επιλογή στα ιαφανή φορτώνει ή φυλάσσει µόνο τα διαφανή που είναι ενεργά εκείνη τη στιγµή. Γενικά, η επιλογή αυτή πρέπει να είναι πάντα ατσεκάριστη. Η επιλογή στις «Παραµέτρους» φορτώνει ή φυλάσσει τις παραµέτρους όλων των οντοτήτων, έτσι όπως τις είχε ορίσει ο χρήστης. Γενικά, η επιλογή αυτή πρέπει να είναι πάντα τσεκαρισµένη. Η ονοµατολογία των αρχείων Οικοδοµή: π.χ. «Test.tek»: Το αρχείο των δεδοµένων της µελέτης. Η επιλογή του εκάστοτε ορόφου γίνεται από τις καρτέλες ορόφων που βρίσκονται στο κάτω τµήµα της οθόνης.. Αντίγραφο ασφαλείας: π.χ. «Test.bak»: Το αρχείο της οικοδοµής, όπως ήταν πριν φυλαχτεί για τελευταία φορά. Αρχείο τύπου Autocad: π.χ. «Test.dxf»

50 50 Fespa Πλήκτρα που χρησιµοποιούνται συχνά κατά τη σχεδίαση Ορισµένα πλήκτρα χρησιµοποιούνται συχνά κατά τη σχεδίαση, τόσο επειδή ενεργοποιούν πολύ χρήσιµες λειτουργίες όσο και διότι ενεργοποιούνται παράλληλα µε την εκτέλεση όλων των εντολών. Πληκτρολογούνται µε το χέρι του χρήστη που δεν κρατά το mouse, µε αποτέλεσµα να µη διακόπτεται η ροή της εργασίας. Πλήκτρα Ιδιότητες Delete ή S (Απ)ενεργοποίηση έλξεων Insert ή O (Απ)ενεργοποίηση ορθογωνικής σχεδίασης Home Zoom όλα End Επανασχεδίαση PgUp Αυξάνει το βήµα της βηµατικής µετακίνησης PgDn Μειώνει το βήµα της βηµατικής µετακίνησης + (Αριθµητικό) Μεγαλώνει το σχέδιο µέσα στην οθόνη (zoom in) (Αριθµητικό) Μικραίνει το σχέδιο µέσα στην οθόνη (zoom out) Μετακινεί το σχέδιο δεξιά ή αριστερά µέσα στην οθόνη Μετακινεί το σχέδιο άνω ή κάτω, µέσα στην οθόνη F5 Εµφάνιση εργαλειοθήκης F6 Εµφάνιση πλαισίου παραµέτρων F7 Εµφάνιση πλαισίου ειδών (µόνο για το «Τέκτων») F8 Εµφάνιση γραµµής πληροφοριών [Control] + [F6] [Control] + [Z] [Control] + [Y] Εναλλαγή µεταξύ παραθύρων Αναίρεση πράξης (undo) Αναίρεση αναίρεσης (redo)

51 Εγχειρίδιο χειρισµού Κοινές εντολές Κάποιες από τις εντολές (αλλά και τις παραµέτρους) θα τις συναντήσετε σε περισσότερα του ενός στοιχεία. Περιγραφή αυτών των εντολών θα γίνει σε αυτό το κεφάλαιο, ενώ στα επόµενα θα βρείτε αναλυτική περιγραφή των εντολών και παραµέτρων που είναι ιδιαίτερες για το κάθε δοµικό στοιχείο. ιαγραφή Σηµαίνει την απάλειψη ενός στοιχείου από το σχέδιο. είχνετε το προς διαγραφή στοιχείο, και µόλις αυτό φωτιστεί πατάτε το κουµπί του mouse. Μια και αυτή η λειτουργία αφορά µόνο το στοιχείο στο οποίο αναφέρεται, δεν υπάρχει κίνδυνος ενώ θέλετε να διαγράψετε µία πλάκα να διαγράψετε δοκό. Αν θέλετε µαζική διαγραφή στοιχείων, θα πρέπει να χρησιµοποιήσετε τις λειτουργίες της Επεξεργασίας. Κίνηση Σηµαίνει τη µετάθεση ενός στοιχείου από µια θέση σε άλλη. Αφού δείξετε το στοιχείο που θα κινηθεί (κάνοντας ένα κλικ), κινείτε το mouse µέχρι την επιθυµητή θέση, όπου και κάνετε δεύτερο κλικ για να το τοποθετήσετε. Στο κάτω δεξιά τµήµα της οθόνης αναγράφονται οι σχετικές αποστάσεις dx, dz. Κάθε φορά που ο χρήστης καλείται να δώσει τη νέα θέση µιας οντότητας, οι διαθέσιµες τεχνικές είναι τρεις: 1. Να δείξει µε το mouse τη νέα θέση. Αυτή είναι η πιο λογική επιλογή αν εκεί υπάρχει ήδη σηµείο έλξης. 2. Να πληκτρολογήσει τις νέες συντεταγµένες: Χ [Enter], Υ [Enter]. 3. Να πληκτρολογήσει τη σχετική απόσταση µετακίνησης, σε σχέση µε την παλιά θέση της: [Spacebar], dχ [Enter], dυ [Enter]. Κίνηση ονόµατος Παρόµοια εντολή µε την προηγούµενη, µε τη διαφορά ότι εδώ µετακινείται το όνοµα που συνοδεύει το στοιχείο πάνω στο σχέδιο. Συχνά χρειάζεται να έχετε απενεργοποιήσει την «Έλξη κανάβου», έτσι ώστε το στοιχείο να κινείται ελεύθερα.

52 52 Fespa 4 Αλλαγή ονόµατος Με την εντολή αυτή µπορείτε να αλλάξετε το όνοµα οποιουδήποτε στοιχείου. Σε γραµµές Προκειµένου να έχετε µεγαλύτερη ευελιξία στην επεξεργασία του σχεδίου, µπορείτε να µετατρέψετε οποιαδήποτε οντότητα του σχεδίου σας σε γραµµές, των οποίων ο χειρισµός προσφέρει περισσότερες δυνατότητες. Μπορείτε δηλαδή να διαχωρίσετε σε γραµµές το περίγραµµα µίας πλάκας, δοκού, ενός πέδιλου, ή οποιουδήποτε άλλου στατικού αντικειµένου του σχεδίου. Κάθε γραµµή που δηµιουργείται µε αυτόν τον τρόπο, υπακούει πλέον στις λειτουργίες των Γραµµών, και όχι στις εντολές του στοιχείου από το οποίο προήλθε. Οµοίως, αν το αντικείµενο συνοδεύεται από κείµενο (π.χ. το όνοµα της δοκού) ή γραµµοσκίαση (π.χ. το γέµισµα του υποστυλώµατος), και αυτά θα υπακούουν πλέον στις αντίστοιχες εντολές του «Κειµένου» και της «Γραµµοσκίασης». Όλες οι παραγόµενες οντότητες ανήκουν στο διαφανές των «Στατικών». Η εντολή αυτή δεν διαγράφει την αρχική οντότητα, παρά µόνο την µετατρέπει σε µη-ορατή και ανενεργή. Αυτό σηµαίνει ότι αν αργότερα χρειαστεί να τροποποιήσετε την αρχική οντότητα, θα πρέπει (αφού διαγράψετε τις γραµµές που παρήχθησαν) να µετατρέψετε πάλι την οντότητα σε «Ενεργή» (από την εργαλειοθήκη της) και σε «Ορατή» (από τις παραµέτρους της). Η χρήση αυτής της εντολής σας δίνει µεγαλύτερες δυνατότητες στη διαχείριση του σχεδίου, πάνω στο οποίο µπορείτε να επέµβετε και να επεξεργαστείτε σα να ήταν απλές γραµµές. Πριν καταφύγετε στην εντολή αυτή, εκµεταλλευτείτε όλες τις άλλες διαθέσιµες εντολές για την τακτοποίηση του ξυλοτύπου («κίνηση», «κίνηση ονόµατος», «κίνηση ονόµατος ίχνους», «πάρε / δώσε παραµέτρους», «τοποθέτηση ονοµάτων και οπλισµών», κλπ). Έχουν σαφή πλεονεκτήµατα έναντι της επεξεργασίας απλών γραµµικών οντοτήτων. Συνιστούµε επίσης να κάνετε πάντα φύλαξη του αρχείου µε νέο όνοµα πριν δώσετε οποιαδήποτε εντολή για µετατροπή σε γραµµές. Υπάρχει και η σχετική εντολή «Αρχεία > Φύλαξη σε γραµµές ως» µε την οποία ολόκληρο το αρχείο διασπάται σε γραµµικές οντότητες και φυλάσσεται στο δίσκο µε νέο όνοµα.

53 Εγχειρίδιο χειρισµού 53 Πάρε παραµέτρους ώσε παραµέτρους Με τις λειτουργίες αυτές µπορεί να συνδεθεί ένα στοιχείο µε τις παραµέτρους του. Έτσι µπορούν να τεθούν κοινές παράµετροι για ήδη σχεδιασµένα στοιχεία, να δείτε τις τιµές των παραµέτρων κάποιου στοιχείου ή να χρησιµοποιήσετε τις παραµέτρους ενός στοιχείου για νέα στοιχεία που θα σχεδιάσετε. Οι λειτουργίες αυτές αναφέρονται πάντα σε ένα µόνο τύπο στοιχείων (µόνο στις πλάκες, µόνο στις γραµµές κ.λπ.). Είναι δυνατό να ορίσετε ποιες από τις παραµέτρους θα συµµετέχουν, χρησιµοποιώντας τους δείκτες ενεργού ανενεργού παραµέτρου που βρίσκεται αριστερά από κάθε παράµετρο στο πλαίσιο παραµέτρων. Με τη λειτουργία Πάρε παραµέτρους, επιλέγετε ένα στοιχείο από το σχέδιο, και οι τιµές των παραµέτρων στο αντίστοιχο παράθυρο ενηµερώνονται, παίρνοντας τις τιµές των παραµέτρων του στοιχείου που επιλέχθηκε. Με την λειτουργία ώσε παραµέτρους, επιλέγετε ένα στοιχείο από το σχέδιο, και οι παράµετροι του στοιχείου που επιλέχθηκε παίρνουν τις τιµές που έχουν οι παράµετροι στο παράθυρο παραµέτρων. Ενεργό Ανενεργό Απενεργοποίηση ενός στοιχείου σηµαίνει ότι το στοιχείο αυτό δεν υπακούει σε καµία εντολή (κίνηση, διαγραφή, κ.λπ.), ούτε θα συµµετέχει στις αλλαγές που θα γίνουν µε τις εντολές του µενού Επεξεργασία. Επίσης, δε θα συµµετέχει στην τρισδιάστατη απεικόνιση της οικοδοµής. Ένδειξη του ότι ένα δοµικό στοιχείο είναι απενεργοποιηµένο είναι ότι σχεδιάζεται µε γκρι χρώµα στην κάτοψη.

54 54 Fespa 4

55 Εγχειρίδιο χειρισµού 55 3 Σύνοψη εντολών και παραµέτρων Περιεχόµενα 3.1 Κτίριο 3.2 Όροφος 3.3 Πλάκα 3.4 Υποστύλωµα 3.5 Λοιπός κόµβος 3.6 οκός 3.7 Στήριξη 3.8 Πέδιλο 3.9 ράσεις - Φορτία 3.10 Παραγωγές 3.11 Επίλυση 3.12 Σίδερο πλάκας 3.13 Σίδερο δοκού 3.14 Σίδερο λεπτοµερειών δοκού 3.15 Επεξεργασία Στο κεφάλαιο αυτό αναφέρονται και επεξηγούνται εντολές και παράµετροι των βασικών στατικών οντοτήτων του Fespa.

56 56 Fespa Κτίριο Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται οι γενικές παράµετροι της συγκεκριµένης µελέτης, όπως π.χ. ο εφαρµοζόµενος κανονισµός, η µέθοδος επίλυσης (ισοδύναµη στατική ή δυναµική), οι ποιότητες σκυροδέµατος και χάλυβα, η επιτρεπόµενη τάση εδάφους, κ.λπ. Κάθε αλλαγή που γίνεται σε αυτές τις παραµέτρους επιδρά µαζικά σε όλο το κτίριο (όλα τα µέλη, όλων των ορόφων). Οι τιµές των παραµέτρων του κτιρίου έχουν κάποιες προκαθορισµένες τιµές, τις οποίες διαβάζει το πρόγραµµα από το αρχείο αρχικών τιµών (fspvals.tek) κάθε φορά που ξεκινά νέα µελέτη Παράµετροι του Κτιρίου Γενικά Εικόνα 3.1: Οι παράµετροι της κάρτας «Γενικά» του Κτιρίου Κτίριο Γενικά Είδος κατασκευής Ανάλογα µε τον τύπο της µελέτης, οι επιλογές είναι: Νέα οικοδοµή

57 Εγχειρίδιο χειρισµού 57 Κύριο υλικό κτιρίου ευτερεύον υλικό κτιρίου Κανονισµός σκυροδέµατος Κανονισµός διαστασιολόγησης µεταλλικών διατοµών Αντισεισµικός κανονισµός Αποκατάσταση Ενίσχυση Οι παράµετροι αυτές τροποποιούν τις τρέχουσες τιµές των παραµέτρων δοκού και υποστυλώµατος, χωρίς να µεταβάλλουν το υλικό αυτών που ήδη έχουν δοθεί. Σκυρόδεµα Τοιχοποιία οµικός χάλυβας Ξύλο Άλλο Οµοίως µε την προηγούµενη παράµετρο. Παλαιός 54: όταν η οικοδοµική άδεια εκδόθηκε µεταξύ 1954 και Νέος 1995: όταν η οικοδοµική άδεια εκδόθηκε µεταξύ 1995 και ΕΚΩΣ 2000, ΦΕΚ 1329 (6/11/2000): Ισχύει για µελέτες που εκπονούνται µετά την 1/7/2001. Νέος Κυπριακός: Ο νέος Κυπριακός κανονισµός σκυροδέµατος. Ευρωκώδικας 3 (EC3): Υπολογισµός Κατασκευών από Χάλυβα ENV /1992. Παλαιός 59: Τα εντατικά µεγέθη λόγω σεισµού υπολογίζονται µε οριζόντια ισοδύναµη στατική φόρτιση ορθογωνικής µορφής. Για οικοδοµικές άδειες που εκδόθηκαν πριν το Παλαιός 85: Η οριζόντια ισοδύναµη στατική φόρτιση είναι ανεστραµµένης τριγωνικής µορφής. Για οικοδοµικές άδειες που εκδόθηκαν µεταξύ 1985 και Νέος 95: Με αυτόν τον κανονισµό, υπάρχει επιλογή µεταξύ ισοδύναµης στατικής ή φασµατικής δυναµικής ανάλυσης. Για οικοδοµικές άδειες που εκδόθηκαν µεταξύ 1995 και ΕΑΚ 2000, ΦΕΚ 2184 (20/12/1999) καθώς και οι διορθώσεις που περιλαµβάνονται στο ΦΕΚ 423 (12/4/2001). Με αυτόν τον κανονισµό, υπάρχει επιλογή µεταξύ Π1 Π1

58 58 Fespa 4 Όροφος θεµελίωσης απλοποιηµένης φασµατικής (ισοδύναµης στατικής) ή δυναµικής ανάλυσης. Ελέγχονται οι µελέτες που εκπονήθηκαν µεταξύ 1/7/2001 και 31/12/2003. ΕΑΚ 2003, ΦΕΚ 781 (18/6/2003). Για οικοδοµικές άδειες που εκδόθηκαν µετά την 1/1/2004. Κυπριακός: Ο νέος Κυπριακός αντισεισµικός κανονισµός Με βάση αυτόν τοποθετείται ο πόδας των υποστυλωµάτων. Είναι κρίσιµος ο καθορισµός του όταν υπάρχουν υπόγειοι όροφοι. Για κτίριο χωρίς υπόγειο είναι ο όροφος 1. Προσοχή: Σε περίπτωση ύπαρξης υπογείων ορόφων, η παράµετρος θα πρέπει να τεθεί πριν την εισαγωγή των υποστυλωµάτων του κατώτατου ορόφου. Π2 Παρατηρήσεις Π1 Π2 Αν ο φορέας έχει µέλη από ωπλισµένο σκυρόδεµα και δοµικό χάλυβα, τότε θα πρέπει αυτά να δοθούν αντίστοιχα ως πρωτεύον και δευτερεύον υλικό. Σε φορέα αποκλειστικά από ωπλισµένο σκυρόδεµα, πρωτεύον και δευτερεύον υλικό ορίζεται το ίδιο. Ο συνδυασµός πρωτεύοντος και δευτερεύοντος υλικού καθορίζει: Την τεχνική έκθεση Τη διενέργεια των αντίστοιχων ικανοτικών ελέγχων. Για να διενεργηθούν οι ικανοτικοί έλεγχοι του Παραρτήµατος Γ (Γ.5.3 ΕΑΚ 2000) πρέπει ένα από τα δύο υλικά (πρωτεύον ή δευτερεύον) να είναι «οµικός χάλυβας». Οµοίως, για να γίνουν οι ικανοτικοί έλεγχοι κόµβων των υποστυλωµάτων από µπετόν, πρέπει ένα από τα δύο υλικά να είναι «Σκυρόδεµα». Ο κανονισµός αυτός (EAK2003) περιλαµβάνει τις αλλαγές που επιφέρουν τα ΦΕΚ 781 (18/6/03) και 1154 (12/8/03) στον Ελληνικό Αντισεισµικό Κανονισµό (ΕΑΚ) του 2000 και συνδυάζεται µόνο µε τον Ελληνικό Κανονισµό Ωπλισµένου Σκυροδέµατος (ΕΚΩΣ) Με τις τροποποιήσεις αυτές γίνεται προσπάθεια να διευκρινιστεί η έννοια του τοιχώµατος. Έτσι τα κατακόρυφα στοιχεία των συνηθισµένων κτιρίων που είναι µεγαλύτερα από 2.0µ (1.5µ για κτίρια µέχρι και 4 υπέργειους ορόφους) χαρακτηρίζονται ως τοιχώµατα κατά ΕΑΚ2003 χωρίς περαιτέρω ελέγχους.

59 Εγχειρίδιο χειρισµού 59 - Όταν γίνονται αλλαγές από νεότερους σε παλιότερους κανονισµούς και ανάποδα, γίνονται τα παρακάτω: Μετατρέπονται οι τιµές των τάσεων και των φορτίων, καθώς και οι µονάδες που χρησιµοποιούνται, σε µονάδες συµβατές µε τον επιλεγµένο κανονισµό. Μετατρέπονται οι χαρακτηριστικές τιµές των υλικών (E, G, Kg, ε). Γίνεται η αντιστοίχηση των ποιοτήτων BETON και STAHL (η ποιότητα χάλυβα Παλαιού Κανονισµού συµβολίζεται πλέον µε St 1, 2, 3, αντί των St. I, II, III). Υπολογίζονται οι ροπές αδράνειας των δοκών, υποστυλωµάτων και τοιχωµάτων µε τις µειώσεις που προδιαγράφει ο ΕΑΚ. Πίνακας αντιστοιχιών µεταξύ κανονισµών Β 54 ΝΚΩΣ 95 ΕΚΩΣ 2000 Κυπριακός Β 59 Έλεγχος Ενίσχυση - ΑΚ 85 Έλεγχος Ενίσχυση - ΝΕΑΚ 95 - Ενίσχυση - ΕΑΚ ΕΑΚ Κυπριακός - - -

60 60 Fespa Φάσµα Εικόνα 3.2: Οι παράµετροι της κάρτας «Φάσµα» του Κτιρίου Κτίριο Φάσµα Αντισεισµικός κανονισµός Μέθοδος επίλυσης EAK 2003 Ζώνη σεισµικής επικινδυνότητας Συντελεστής Bλ. «Κτίριο Γενικά» υναµική µε µετατόπιση µαζών υναµική µε στρεπτικά ζεύγη Απλοποιηµένη φασµατική µέθοδος Π1 Π2 Π3 Π4

61 Εγχειρίδιο χειρισµού 61 σεισµικής επιτάχυνσης εδάφους Σπουδαιότητα κτιρίου Σ Συντελεστής σπουδαιότητας γ Συντελεστής συµπεριφοράς qx, qz Συντελεστής συµπεριφοράς κατακόρυφα qv Κατακόρυφη συνιστώσα σεισµού ΕΑΚ2000, πίνακας 2.3 Προεπιλεγµένη τιµή: 3.50 (ισχύει για κατασκευές από οπλισµένο σκυρόδεµα οι οποίες διαθέτουν υποστυλώµατα και τοιχώµατα). Βλ. ΕΑΚ2000, πίνακας 2.6 Συντελεστής για τον υπολογισµό της κατακόρυφης συνιστώσας του σεισµού. Πρέπει να είναι 1.00 q ν 0,5q (όπου q από πίνακα 2.6 του ΕΑΚ2000). Προεπιλεγµένη τιµή: 1.75 Χρήση φάσµατος Ναι: υνατότητα να συµπεριληφθεί στους υπολογισµούς της φασµατικής ανάλυσης η επιρροή της κατακόρυφης συνιστώσας του σεισµού (π. χ. αν υπάρχουν φυτευτά υποστυλώµατα). Όχι Bλ. 3.6 ΕΑΚ2000 Φάσµα σχεδιασµού Rd(T), σύµφωνα µε ΕΑΚ [1] Ελαστικό φάσµα Re(T), σύµφωνα µε ΕΑΚ2000 Α.1[1], Επιτρέπεται η εφαρµογή του όταν q=1.00. Π5

62 62 Fespa 4 Εξασφάλιση ελαστοπλαστικού µηχανισµού Κατηγορία εδάφους Συντελεστής θεµελίωσης θ Συντελεστής απόσβεσης ζ% Συντελεστής φάσµατος λ Συντελεστής προσαύξησης σεισµικής φόρτισης Ναι Όχι : παραλείπονται όλοι οι ικανοτικοί έλεγχοι, EAK [5]. Επιτρέπεται να χρησιµοποιείται µόνο όταν q min {1.5, q/2}. Η Παράµετρος ισχύει µόνο για τον Αντισεισµικό Κανονισµό ΕΑΚ 2000 / Βλ. ΕΑΚ , και Παράρτηµα Β. Βλ. ΕΑΚ 2000, πίνακας 2.5 Παίρνει τις τιµές 0.8, 0.9, και 1.0. Βλ. ΕΑΚ 2000, πίνακας 2.7 Ποσοστό κρίσιµης απόσβεσης (πίνακας 2.8 ΕΑΚ2000): οπλισµένο σκυρόδεµα ζ=5% δοµικός χάλυβας ζ=4% Σε περίπτωση που χρειάζεται να υπολογιστεί η κατασκευή µε µεγαλύτερο φάσµα, π.χ. της τάξεως του 5% ή 10%, µπορεί να δοθεί συντελεστής φάσµατος 1.05 ή 1.10, αντίστοιχα. Αυτό θα έχει ως συνέπεια να προσαυξηθεί το τελικό αποτέλεσµα (σαν να είχε υπολογιστεί η κατασκευή µε σεισµικό συντελεστή λίγο µεγαλύτερο). Η απόφαση της 18/10/1999 του ΥΠΕΧΩ Ε ορίζει τιµή ίση µε 1.75, προκειµένου να καλυφθεί η διαφορά της µεθόδου των επιτρεποµένων τάσεων µε τη µέθοδο της συνολικής αντοχής. Η παράµετρος αφορά µόνον ενισχυόµενα κτίρια που επιλύονται µε παλαιό αντισεισµικό κανονισµό (π.χ. του 85) και νέο κανονισµό σκυροδέµατος (π.χ. του 2000). Π6 Παρατηρήσεις Π1 Π2 Υπολογισµός των εκκεντροτήτων σύµφωνα µε την παραδοχή της µετατόπισης µαζών εκατέρωθεν του κέντρου µάζας, σύµφωνα µε την [1] του ΕΑΚ2000, µε e ri = 0.05L i. Παραδοχή πρόσθετης στατικής φόρτισης από οµόσηµα στρεπτικά ζεύγη ανά όροφο, σύµφωνα µε την [2] του ΕΑΚ2000, µε e ri = ξ 0.05L i, µε ξ=2.

63 Εγχειρίδιο χειρισµού 63 Π3 Π4 Απλοποιηµένη φασµατική µέθοδος (µετονοµασία της ισοδύναµης στατικής µεθόδου): σύµφωνα µε τις 3.5 και του ΕΑΚ2000. Προτιµητέα είναι η µέθοδος µετατόπισης µαζών, η οποία θα δώσει ρεαλιστικότερα αποτελέσµατα και δεν «τιµωρείται» από τον κανονισµό µε διπλασιασµό της τυχηµατικής εκκεντρότητας (ξ=2), ΕΑΚ2000, 3.3.2[1,2]. Ζώνη σεισµικής επικινδυνότητας. Στον επόµενο πίνακα εµφανίζονται οι ονοµασίες των ζωνών σεισµικής επικινδυνότητας, καθώς και οι αντιστοιχίες τους στους διαφορετικούς ελληνικούς κανονισµούς. ΑΚ 59 ΑΚ 85 ΝΕΑΚ 95 ΕΑΚ 2000 ΕΑΚ 2003 Σεισµικότητα 1 Σεισµικότητα 1 Ζώνη Ι Ζώνη ΙΙ Ζώνη Ι Ζώνη ΙΙ Ζώνη Ι Σεισµικότητα 2 Σεισµικότητα 2 Ζώνη ΙΙΙ Ζώνη ΙΙΙ Ζώνη ΙI Σεισµικότητα 3 Σεισµικότητα 3 Ζώνη ΙV Ζώνη ΙV Ζώνη ΙII Π5 Σεισµική επιτάχυνση εδάφους (α). Όταν ως Αντισεισµικός Κανονισµός έχει επιλεγεί ο «ΕΑΚ 2003», τότε οι συντελεστές της σεισµικής επιτάχυνσης για την κάθε ζώνη επικινδυνότητας πρέπει να έχουν τις εξής τιµές: Ζώνη I α = 0.16 Ζώνη II α = 0.24 Ζώνη III α = 0.36 Π6 Ο συντελεστής προσαύξησης σεισµικής φόρτισης χρησιµοποιείται για να πολλαπλασιάσει τον σεισµικό συντελεστή ε (παράµετρος: Κτίριο / Αντισεισµικός, των παλαιών κανονισµών 59 και 85) π.χ. αν ε = 0.06, ε = ε 1.75 = = Αυτό γίνεται για καλυφθεί η διαφορά µεταξύ της µεθόδου επιτρεπόµενων τάσεων και συνολικής αντοχής (Απόφαση ΥΠΕΧΩ Ε 5172 (12 Οκτωβρίου 1999), Άρθρο 2, ΙΙΙ, 1, στ).

64 64 Fespa Αντισεισµικός Εικόνα 3.3: Οι παράµετροι της κάρτας «Αντισεισµικός» του Κτιρίου

65 Εγχειρίδιο χειρισµού 65 Κτίριο Αντισεισµικός Μέθοδος επίλυσης EAK 2003 Βλ. «Κτίριο Φάσµα» Αριθµός ιδιοµορφών Αναζήτηση ιδιοµορφών ώστε ΣΜ > 90% Αύξηση εντατικών µεγεθών µε Μ / ΣΜi ιαστασιολόγηση δυναµικού µε εντατικά µεγέθη Υπολογισµός πλασµατικού άξονα Αριθµός ορόφου που καθορίζει τον πλασµατικό ελαστικό άξονα Υπολογισµός πόλου στροφής ιδιοµορφών Όταν η επόµενη παράµετρος είναι «Όχι», εδώ δηλώνεται ο αριθµός των ιδιοµορφών που θα χρησιµοποιήσει το πρόγραµµα. Ναι: To πρόγραµµα υπολογίζει αυτόµατα τις ιδιοµορφές που απαιτούνται ώστε να καλυφθεί τουλάχιστον το 90 % της µάζας Όχι:To πρόγραµµα υπολογίζει τόσες ιδιόµορφες όσες έχει επιλέξει ο χρήστης. Ναι Όχι ( EAK2000) Ταυτόχρονα: Η µέθοδος των ταυτόχρονων µεγεθών υπερέχει κατά πολύ της µεθόδου των ακραίων τιµών. Ακραία Bλ. Εγχειρίδιο FW Βλ. ΕΑΚ [1, 2] και [1, 2] Ναι Όχι Βλ. EAK (2) Όταν η τιµή είναι 10 το πρόγραµµα υπολογίζει αυτόµατα τον πλησιέστερο προς την στάθµη y 0 = 0.8 Η, όπου Η το ύψος του κτιρίου. Βλ. ΕΑΚ [2]. Ναι Όχι Βλ β.[3].γ EAK2000

66 66 Fespa 4 Πρώτος υπέργειος όροφος (Ισοδύναµη στατική µέθοδος) Ελάχιστο µήκος αντισεισµικού τοιχώµατος για υπολογισµό n v Υψόµετρο βάσης (υπολογισµός η v) Εξασφάλιση κοντού υποστυλώµατος Υπολογισµός προβολών ορόφου για τον υπολογισµό της ιδιοπεριόδου Τ κατά την ισοδύναµη στατική µέθοδο. Προκαθορισµένος ως πρώτος υπέργειος όροφος (ισόγειο) στο πρόγραµµα είναι ο όροφος 0. Βλ (1). Εξ 3.13 ΕΑΚ2000 Η παράµετρος αυτή εµφανίζεται µόνον όταν ως Αντισεισµικός Κανονισµός έχει επιλεγεί ο «ΕΑΚ 2003». Με την παράµετρο αυτή επιλέγει ο χρήστης την ελάχιστη διάσταση που πρέπει να έχει ένα κατακόρυφο στοιχείο για να χαρακτηρίζεται ως αντισεισµικό τοίχωµα (να προσµετράται δηλαδή ως τοίχωµα στον υπολογισµό του λόγου n v). Χρησιµοποιείται από το πρόγραµµα για το διαχωρισµό των τοιχωµάτων κατά ΕΑΚ2003 από τα υποστυλώµατα, όταν ο χαρακτηρισµός του κατακόρυφου στοιχείου ως τοίχωµα έχει την παράµετρο «Αυτόµατο», Η τιµή πρέπει να είναι ανάλογη του αριθµού των υπέργειων ορόφων του κτιρίου: σύµφωνα µε τον ΕΑΚ 2003, για κτίρια µέχρι και 4 ορόφους το ελάχιστο απαιτούµενο µήκος του αντισεισµικού τοιχώµατος είναι 1.50m, ενώ για κτίρια µε 5 ή περισσότερους ορόφους το ελάχιστο απαιτούµενο µήκος είναι 2.00m. Η θέση υπολογισµού της τέµνουσας βάσης και του συντελεστή ηv. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι στο υψόµετρο αυτό να υπάρχει όροφος στο κτίριο (βλέπε Σχήµα 3.1) β(2) ΕΑΚ2000: ηv > 0.60 Όχι ικανοτικός κόµβων ΕΚΩΣ2000: ηv > 0.75 Όχι περίσφιγξη, ελάχιστο ποσοστό οπλισµού υποστυλωµάτων = 8 o / oo αντί για 10 o / oo Με ικανοτικό έλεγχο κόµβων: Εφαρµόζεται η µέθοδος (α) της του ΕΚΩΣ. Με προσαύξηση εντατικών µεγεθών: Εφαρµόζεται η µέθοδος (β) της του ΕΚΩΣ. Αφορά τις συµπληρωµατικές διατάξεις του ΕΚΩΣ που ισχύουν από 5/9/2004, [ΦΕΚ447].

67 Εγχειρίδιο χειρισµού 67 Ικανοτικός έλεγχος διάτµησης Ικανοτικός έλεγχος κόµβων Συντ. ικανοτικής µεγέθυνσης κόµβου = 1.40 Συντελεστές προσοµοίωσης δυσκαµψίας µελών Ναι Όχι Αυτόµατο Υπόγειοι όροφοι στους οποίους δεν είναι δυνατόν να δηµιουργηθούν πλαστικές αρθρώσεις απαλλάσσονται από τους ικανοτικούς ελέγχους. Βλ. ΕΑΚ και Παράρτηµα Β1. Είναι ο συντελεστής γ Rd του ΕΑΚ2000, ο οποίος µετατρέπει την υπολογιστική αντοχή των δοκών στην πιθανή µέγιστη τιµή της. Ωστόσο, σε περίπτωση απαλλαγής από τον ικανοτικό έλεγχο κόµβων ενδέχεται ο µελετητής να επιλέξει να γίνει αυτός ο υπολογισµός, αλλά µε µειωµένο συντελεστή π χ 1.20,1.10,1.00. Βλ ΕΑΚ2000 Για ωπλισµένο σκυρόδεµα / φέρουσα τοιχοποιία: Υποστυλωµάτων = 1.00 Τοιχωµάτων = 0.67 οκών = 0.50 Στρεπτικής δυσκαµψίας = 0.10 ιαφραγµατικής λειτουργίας = Για δοµικό χάλυβα / ξυλεία : Υποστυλωµάτων = 1.00 Τοιχωµάτων = 1.00 οκών = 1.00 Στρεπτικής δυσκαµψίας = 1.00 ιαφραγµατικής λειτουργίας = 1. Για δοκούς µε πλάκες Ω.Σ. εκατέρωθεν, είναι ίσο µε Βλ ΕΑΚ2000 Ο συντελεστής διαφραγµατικής λειτουργίας λ πολλαπλασιάζει τις ροπές αδράνειας των πλακοδοκών για να προσοµοιωθεί το απαραµόρφωτο των πλακών, επηρεάζοντας την οριζόντια ακαµψία των δοκών. Μεγαλύτερες τιµές του λ πιο άκαµπτο το διάφραγµα.

68 που στον κατακόρυφα ΒΑΣΗ συµµετέχουν υπολογισµό µέλη ηv Η= 0.00= µάζα ορόφου ΒΑΣΗ που συµµετέχουν 2] iκτιριου ΑΚΑΜΠΤΟ -1] [Ορ-2] 0] Η= [Ορ -2] -1] 0] 2] mο υ2 i ΑΚΑΜΠΤΟ ΚΤΙΡΙΟΥτοιχώµατα ΦΥΣΙΚΟ Ε ΑΦΟΣ κατακόρυφα στον υπολογισµό µέληηv1os m mυ2 ΙΣΟΓΕΙΟ ΟΡΟΦΟΣ υ1= ο i 2o ΥΠΟΓΕΙΟ = = 0 1os 2o ΙΣΟΓΕΙΟ m ΥΠΟΓΕΙΟ mυ1 ΟΡΟΦΟΣ = = υπογείου 0 0 ΙΑΜΟΡΦΩΜΕΝΟ Ε ΑΦΟΣ τοιχώµατα υπογείου 0Η= Fespa 4 µε ΣΧΗΜΑ κατάλληλα 1: Tο 1ο τοιχώµατα υπόγειο - πακτώνεται διαφράγµαταmi ΣΧΗΜΑ µε κατάλληλα 2: Tο 1ο τοιχώµατα υπόγειο - δεν διαφράγµατα πακτώνεται Σχήµα 3.1: Περιγραφή κτιρίου µε δύο υπόγεια. Στην πρώτη περίπτωση (σχήµα 1) τα τοιχώµατα υπογείου είναι επαρκώς ισχυρά και λειτουργούν ως πάκτωση του φορέα, ενώ στη δεύτερη όχι. Στις δύο περιπτώσεις, διαφοροποιούνται και τα υψόµετρα των ορόφων και το υψόµετρο βάσης του καθενός.

69 Εγχειρίδιο χειρισµού Σκυρόδεµα Εικόνα 3.4: Οι παράµετροι της κάρτας «Σκυρόδεµα» του Κτιρίου Κτίριο Σκυρόδεµα Συντ. ασφαλείας γc Προεπιλεγµένη τιµή = 1.50 Απαίτηση ελέγχου λειτουργικότητας σε ρηγµάτωση Κατηγορία συνθηκών περιβάλλοντος Μέγιστο εύρος ρωγµής w (ανοίγµατος / στήριξης) Όχι Απλοποιηµένος έλεγχος Πλήρης έλεγχος Αυτόµατο Για τον έλεγχο οριακής κατάστασης λειτουργικότητας από ρηγµάτωση 15, ΕΚΩΣ2000. Στην 5.1 του ΕΚΩΣ ορίζονται οι κατηγορίες περιβάλλοντος. Προεπιλεγµένη τιµή: 0.30 mm. Βλ. και 15.3, ΕΚΩΣ2000. Π1 Π2 Π3 Π4 Π5

70 70 Fespa 4 Παρατηρήσεις Έλεγχος ρηγµάτωσης της δοκού σύµφωνα µε την 15 (ΕΚΩΣ2000) και την Παράµετρο «Κτίριο > Στατικά > Κατηγορία συνθηκών περιβάλλοντος» Π1 εν γίνεται έλεγχος ρηγµάτωσης Π2 Εφαρµόζεται ο απλοποιηµένος έλεγχος όπως περιγράφεται στην του ΕΚΩΣ 2000 Π3 Π4 Γίνεται ο αναλυτικός έλεγχος της του ΕΚΩΣ2000. Γίνεται πρώτα ο απλοποιηµένος έλεγχος και αν δεν ικανοποιούνται τα κριτήριά του, ακολουθεί ο αναλυτικός έλεγχος, από τον οποίο θα προκύψει (αν απαιτείται) και πρόσθετος οπλισµός δοκού. Σε κάθε περίπτωση (Π2, Π3, Π4), ελέγχεται και τοποθετείται ο ελάχιστος οπλισµός για τον έλεγχο της ρηγµάτωσης 15.5 ΕΚΩΣ2000. A s = k *f ctk * A ct / σ s Π5 Μείωση της τιµής του w 0 (ειδικότερα της τιµής του ανοίγµατος) δίνει αυξηµένο οπλισµό. Ο επιπλέον αυτός οπλισµός αρκεί για να αντιµετωπιστεί το πρόβληµα της ρηγµάτωσης που οφείλεται σε πληµµελή συντήρηση του σκυροδέµατος κατά τις πρώτες µέρες µετά τη διάστρωσή του ή την πρόωρη αφαίρεση των ξυλοτύπων.

71 Εγχειρίδιο χειρισµού Οπλισµός Εικόνα 3.5: Οι παράµετροι της κάρτας «Οπλισµός» του Κτιρίου Κτίριο Οπλισµός Ποιότητα χάλυβα (πλακών, δοκών & υποστυλωµάτων) Προεπιλεγµένη τιµή = S500 Συντ. ασφαλείας γs Προεπιλεγµένη τιµή = 1.15 Τυποποιηµένος συνδετήρας SIDEFOR Όχι: Γίνεται χρήση συµβατικών συνδετήρων. Ναι: Το πρόγραµµα αναζητά από τον κατάλογο της Sidefor τυποποιηµένους συνδετήρες µε κατάλληλες διαστάσεις για Π1

72 72 Fespa 4 ιάµετροι κύριου / κατασκευαστικού οπλισµού πλακών / δοκών / πεδίλων ιάµετροι κατασκευαστικού οπλισµού µελών Μέγιστη / Eλάχιστη απόσταση ράβδων υποστυλωµάτων (m) Eλάχιστες τµήσεις συνδετήρων υποστυλωµάτων / δοκών Μέγιστη απόσταση συνδετήρων υποστυλωµάτων / δοκών ιάµετροι άνω οπλισµού δοκών Μέγιστο µήκος δοκού για ενοποίηση πρόσθετων (L max) Κάλυψη διατµητικών δυνάµεων δοκών: Εφαρµογή κανόνων αγκύρωσης να οπλίσει τα µέλη του φορέα. Κάθε αλλαγή που γίνεται εδώ επιδρά µαζικά σε όλο το κτίριο (όλα τα µέλη, όλων των ορόφων). Οι διάµετροι που το πρόγραµµα θα χρησιµοποιήσει για την όπλιση των διαφόρων µελών. Κάθε αλλαγή που γίνεται εδώ επιδρά µαζικά σε όλο το κτίριο (όλα τα µέλη, όλων των ορόφων). Από διαµέτρους κύριου οπλισµού Από διαµέτρους κατασκευαστικού οπλισµού Αρχική τιµή: 4.00µ. Χρησιµεύει για την ενσωµάτωση των πρόσθετων σίδερων δοκού στον οπλισµό ανοίγµατος. Μόνο συνδετήρες Κάµψη µισών +1 Η πρώτη περίπτωση καλύπτει τις διατµητικές δυνάµεις του ανοίγµατος µόνο µε συνδετήρες, χωρίς λοξό οπλισµό. Αυτό ισχύει πάντα στην όπλιση πεδιλοδοκών. Στην δεύτερη περίπτωση κάµπτονται τα µισά +1 από τα σίδερα του ανοίγµατος, εκτός αν ορισµένα απαιτούνται από τους ελέγχους της κάµψης. Nαι Όχι Χρησιµεύει για τον έλεγχο του µήκους αγκύρωσης των σίδερων της δοκού, έτσι Π2

73 Εγχειρίδιο χειρισµού 73 Οµοιοµόρφιση ράβδων υποστυλωµάτων σε υποκείµενο όροφο Προτιµώµενη µορφή συνδετήρα σε τετραγωνικό υποστύλωµα Έλεγχος ροπής διαστασιολόγησης µε ροπή µονοπάκτου ώστε η αγκύρωση να είναι επαρκής (σε περιπτώσεις ανεπαρκούς διάστασης υποστυλώµατος). Στη περίπτωση που το απαιτούµενο βάθος αγκύρωσης δεν επαρκεί για την επιλεγµένη από το χειριστή διάµετρο, το πρόγραµµα επιλέγει αυτόµατα µικρότερη διάµετρο. Αυτό ισχύει ακόµα και στην περίπτωση που το πρόγραµµα χρειαστεί να επιλέξει διάµετρο που έχει εξαιρέσει ο χειριστής από τις διαθέσιµες διαµέτρους της δοκού. Ελάχιστη χρησιµοποιούµενη διάµετρος είναι το Φ12. Σε κανέναν: Επεκτείνονται οι µεγαλύτεροι οπλισµοί που απαιτούνται σε έναν ανώτερο όροφο και στον κατώτερο, µόνο όταν είναι απαραίτητο για την αγκύρωσή τους (βλ. εγχειρίδιο FW, σελ 700, Ερώτηση 9) Σε ένα µόνο: Επεκτείνονται οι µεγαλύτεροι οπλισµοί του ανώτερου ορόφου σε έναν µόνο όροφο προς τα κάτω, ανεξαρτήτως αν απαιτείται ή όχι. Σε όλους: Επεκτείνονται οι µεγαλύτεροι οπλισµοί ενός ανώτερου ορόφου σε όλους τους υποκείµενους, µέχρι τα θεµέλια, ανεξαρτήτως αν απαιτείται ή όχι. Ρόµβος Τύπου S Προϋπόθεση για να τοποθετηθεί ροµβοειδής συνδετήρας είναι να υπάρχει σίδερο στο µέσον της κάθε πλευράς του υποστυλώµατος. Σε αντίθετη περίπτωση, το πρόγραµµα αυτόµατα θα τοποθετήσει σιγµοειδείς. Ναι Όχι Π3

74 74 Fespa 4 Παρατηρήσεις Π1 H δυνατότητα τοποθέτησης συνδετήρων Sidefor έχει εφαρµογή σε όλα τα γραµµικά µέλη του φορέα (υποστυλώµατα και δοκούς), υπό τις εξής δύο προϋποθέσεις: (α) οι γεωµετρικές διαστάσεις της διατοµής του είναι κατάλληλες, αντίστοιχες δηλαδή µε κάποιες από τις τυποποιηµένες µορφές διατοµών (βλέπε εικόνα 3.5), (β) οι έλεγχοι επάρκειας του µέλους δεν απαιτούν οπλισµό ισχυρότερο από αυτόν που διατίθεται από τα τυποποιηµένα στοιχεία. Το πρόγραµµα έχει τη δυνατότητα χρήσης των τυποποιηµένων οπλισµών της SIDEFOR, σε τετράγωνες, ορθογωνικές αλλά και σύνθετες διατοµές (τύπου Γ, Τ και Π). Τα έτοιµα τριδιάστατα στοιχεία εγκάρσιου οπλισµού της SIDEFOR διατίθενται σε τετράγωνη και ορθογωνική µορφή. Συνδυαζόµενα, χρησιµοποιούνται για την όπλιση υποστυλωµάτων τύπου Γ, Π, Τ, καθώς και για την ενίσχυση άκρων τοιχώµατος (κρυφο-κολώνες). ιαθέσιµες διάµετροι του οπλισµού είναι οι Ø8 και Ø10 σε αποστάσεις των 10 cm. Η ποιότητα του χάλυβα είναι S500C. Εικόνα 3.5: Μορφές διατοµών της σειράς SIDEFOR Στα υπάρχοντα αρχεία που ο χρήστης επιθυµεί να οπλίσει µε τυποποιηµένους οπλισµούς Sidefor, αρκεί να τροποποιηθεί η παράµετρος Κτίριο>Οπλισµός>Τυποποιηµένος συνδετήρας SIDEFOR. Μετά την επίλυση και τον οπλισµό του κτιρίου, όσα µέλη έχουν δυνατότητα όπλισης µε Sidefor, θα οπλιστούν µε αυτούς.

75 Εγχειρίδιο χειρισµού 75 Συνδετήρες Sidefor τοποθετούνται όταν η γεωµετρία του µέλους το επιτρέπει. ηλαδή θα πρέπει να ισχύει η σχέση β = b 2 c. Βλέπε σχήµα 3.2. Η ανοχή κατά τον έλεγχο της πιο πάνω σχέσης είναι ± 1 εκ. Σχήµα 3.2: Η δυνατότητα τοποθέτησης τυποποιηµένου συνδετήρα Sidefor από το πρόγραµµα εξαρτάται από τις διαστάσεις της διατοµής (πλάτος / ύψος / επικάλυψη). Το πρόγραµµα αναζητά από τον κατάλογο της Sidefor αυτόν του οποίου οι διαστάσεις (α, β) είναι κατάλληλες για τις διαστάσεις (a, b και c) του µέλους. Αν δεν πληρούνται οι σχέσεις β = b - 2 c και α = d - 2 c, τοποθετείται συµβατικός συνδετήρας Για παράδειγµα, σε πεδιλοδοκό διαστάσεων 45/100, προκειµένου να τοποθετηθεί αυτόµατα από το πρόγραµµα ο τυποποιηµένος SD 35/90, θα πρέπει να εκλεγεί επικάλυψη c ίση µε 0.05µ. Σε αντίθετη περίπτωση (π.χ. αν c = 0.04µ, η προεπιλεγµένη του Fespa), θα τοποθετηθεί συµβατικός οπλισµός διάτµησης στη δοκό. Σε περιπτώσεις που πληρούνται οι γεωµετρικές απαιτήσεις για την τοποθέτηση τυποποιηµένου συνδετήρα, αλλά από τους ελέγχους αντοχής του µέλους προκύπτει απαίτηση ισχυρότερου οπλισµού διάτµησης, το Fespa αυτόµατα θα οπλίσει µε το δυσµενέστερο οπλισµό, χρησιµοποιώντας συµβατικούς συνδετήρες (και θα δώσει τη σχετική ειδοποίηση στο παράθυρο µε τα λάθη επίλυσης). Στην περίπτωση αυτή κρατείται σταθερός ο αριθµός των τµήσεων και αναζητείται πυκνότητα συνδετήρων ικανών να καλύψουν τις απαιτήσεις

76 76 Fespa 4 Π2 σε οπλισµό. Έτσι όµως δεν είναι βέβαιο ότι θα προκύψει ο καλύτερος κατασκευαστικά οπλισµός. Σε τέτοιες περιπτώσεις και εφόσον οι συνδετήρες που προκύπτουν είναι πολύ πυκνοί θα πρέπει να δώσετε στην παράµετρο «Τυποποιηµένος συνδετήρας SIDEFOR» του συγκεκριµένου µέλους την τιµή «Όχι», προκειµένου το πρόγραµµα να επιτύχει καλύτερη κατασκευαστικά όπλιση. Το πρόγραµµα προσαυξάνει τον οπλισµό στις δοκούς (µικρότερες ή ίσες ενός δεδοµένου µήκους), προκειµένου να αποφεύγεται κατά το δυνατόν η χρήση πρόσθετων στις στηρίξεις. Με την παράµετρο αυτή ο χειριστής επιλέγει το πότε θα ενοποιούνται τα πρόσθετα αρχής / τέλους των δοκών. Παράδειγµα φαίνεται στο επόµενο σχήµα. -ù& -ù& -ù&. ù&-. ù&-. û û ù&. ù&-. ù&-. û û Σχήµα 3.3: Παράδειγµα συνεχούς δοκού όπου τα πρόσθετα σίδερα των στηρίξεων ενσωµατώνονται στον άνω οπλισµό των ανοιγµάτων. Παρατήρηση: Αν στην τιµή της παραµέτρου «Μέγιστο µήκος δοκού για ενοποίηση πρόσθετων» δοθεί µια πολύ µικρή τιµή (π.χ. 0.5m), τότε το πρόγραµµα δεν κάνει κανενός είδους ενοποίηση οπλισµών. Προκειµένου να ενσωµατώνονται τα πρόσθετα σίδερα στον οπλισµό των δοκών γενικότερα, ώστε να προκύπτουν πολύ λιγότερα πρόσθετα και να παράγονται ευανάγνωστες κατόψεις ξυλοτύπων, να τίθεται ως ελάχιστος αριθµός άνω ράβδων των δοκών το 4, από τις παραµέτρους οπλισµού του κτιρίου. Π3 Η παράµετρος αυτή (όταν είναι «Ναι») είναι δυνατό να δώσει αυξηµένο οπλισµό ανοίγµατος στις δοκούς µε µεγάλο άνοιγµα. Ο επιπλέον αυτός οπλισµός µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να αντιµετωπιστεί το πρόβληµα

77 Εγχειρίδιο χειρισµού 77 της ρηγµάτωσης που οφείλεται σε πληµµελή συντήρηση του σκυροδέµατος κατά τις πρώτες µέρες µετά τη διάστρωσή του ή την πρόωρη αφαίρεση των ξυλοτύπων. είτε επίσης την παράµετρο «Κτίριο > Σκυρόδεµα > Εύρος ρωγµής w 0» οµικός χάλυβας Εικόνα 3.6: Οι παράµετροι της κάρτας «οµικός χάλυβας» του Κτιρίου Κτίριο οµικός χάλυβας Ποιότητα χάλυβα Τάση αστοχίας fu [MPa] Τάση διαρροής fy [MPa] Συντελεστής ασφαλείας υλικού γ Μ0, γ Μ1, γ Μ2 Οι τάσεις αστοχίας fu και διαρροής fy λαµβάνουν αυτόµατα τιµές (βάσει της ποιότητας χάλυβα) σύµφωνα µε τον πίνακα 3.1, του EC3, θεωρώντας ως ονοµαστικό πάχος διατοµής t < 0.40 mm γ Μ0= 1.10 γ Μ1= 1.10 γ Μ2= 1.25 Βλέπε EC

78 78 Fespa Τοιχοποιία Εικόνα 3.7: Οι παράµετροι της κάρτας «Τοιχοποιία» του Κτιρίου Κτίριο Τοιχοποιία Χαρακτηριστική αντοχή θλίψης Χαρακτηριστική αντοχή διάτµησης Συντελεστής ασφαλείας γμ Έλεγχος πεσσών σε κάµψη Ναι Οι σταθερές του υλικού. Βλ. EC6, Λαµβάνεται από τον πίνακα 2.3 του Ευρωκώδικα 6. Είναι ίσος µε 1.2, 1.5 ή 1.8 (για τις κατηγορίες ελέγχου κατασκευής Α, Β, και Γ αντίστοιχα). Βλ. EC6, , και 6.9 Όχι Γενικά «Όχι» προκειµένου να µη γίνει έλεγχος ούτε εκτύπωση ελέγχου των πεσσών σε κάµψη κατά την ισχυρή τους διεύθυνση.

79 Εγχειρίδιο χειρισµού Έδαφος Εικόνα 3.8: Οι παράµετροι της κάρτας «Έδαφος» του Κτιρίου Κτίριο Έδαφος Μέθοδος υπολογισµού φέρουσας ικανότητας εδάφους Ακριβής υπολογισµός Εκτίµηση της φέρουσας ικανότητας µε χρήση σ επ (απλοποιηµένη µέθοδος) Γνωστή τιµή της επιτρεπόµενης τάσης εδάφους Π1 Π2 Π3

80 80 Fespa 4 Συνθήκες φόρτισης Φόρτιση αργιλωδών εδαφών υπό αστράγγιστες συνθήκες Φόρτιση xωρίς ανάπτυξη υδατικών υπερπιέσεων πόρων στο έδαφος Συνοχή εδάφους c [kn/m 2 ] Εδαφική Παράµετρος, ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ, Ζ2, Ζ3 (για αµµώδη, µη-συνεκτικά εδάφη) Γωνία εσωτερικής τριβής φ [ o ] Γωνία συνάφειας-τριβής στη βάση του θεµελίου δ[ ο ] Αστράγγιστη διατµητική αντοχή Su Ολικό ειδικό βάρος εδάφους γ [kn/m 3 ] Υπολογισµός επιφόρτισης στη βάση του θεµελίου Εκτιµώµενη τάση θραύσης εδάφους [kn/m 2 ] Συντελεστής υπολογισµού παθητικής ώθησης Συντ. αναγωγής επιτρεπόµενης τάσης εδάφους. γ m = 2.5 (κανονισµοί 95 µόνο) Εδαφική Παράµετρος, ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ, Ζ2, Ζ3 (για αµµώδη, µη-συνεκτικά εδάφη) Εδαφική παράµετρος, που υπολογίζεται σύµφωνα µε την β[2] του ΕΑΚ2000. Εδαφική παράµετρος, ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ, Ζ2, Ζ3 (για αργίλους, συνεκτικά εδάφη) Εδαφική παράµετρος, ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ, Ζ2, Ζ3 Ναι: συνυπολογίζεται η συνεισφορά του όρου που οφείλεται στην επιφόρτιση q στη στάθµη της βάσης του θεµελίου. Όχι: ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ3, σχέση (Ζ.4) Η τιµή της επιτρεπόµενης τάσης του εδάφους, όταν είναι γνωστή. Είναι το ποσοστό της ελάχιστης πλήρους παθητικής ώθησης υπό σεισµικές συνθήκες, το οποίο λαµβάνεται υπόψη στον έλεγχο ολίσθησης. Προεπιλεγµένη τιµή 0.40, όπως αναφέρει και ο ΕΑΚ b.(1). σ σ γ θρ = m σ επ επ, σεισµ σθρ γ m σ = = Μειώνοντας τον συντελεστή αναγωγής της επιτρεπόµενης τάσης εδάφους µελετάµε την οικοδοµή υπέρ της ασφαλείας Βλ ΝΕΑΚ95. επ Π4 Π5 Π3

81 Εγχειρίδιο χειρισµού 81 Συντ. προδιαστασιολόγησης πεδίλων = 1.35 Εµπειρικός συντελεστής που χρησιµοποιεί το πρόγραµµα για την αυτόµατη εκτίµηση διαστάσεων των πεδίλων (βάσει των δεδοµένων της επίλυσης). Μεγαλύτερες τιµές µικρότερα πέδιλα Η καταλληλότερη τιµή του συντελεστή προσαύξησης µπορεί να εκτιµηθεί µετά από δοκιµές. Παρατηρήσεις Π1 Π2 Π3 Π4 Π ράσεις Ακριβής υπολογισµός: ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ, Ζ1-Ζ5. Οι τιµές των αναγκαίων παραµέτρων (c, φ, κ.λπ) παίρνουν τιµές ανάλογα µε το είδος εδάφους. Όταν είναι γνωστές οι τιµές από εδαφοτεχνική µελέτη, εισάγονται στις αντίστοιχες παραµέτρους. Εκτίµηση της φέρουσας ικανότητας µε χρήση σ επ (απλοποιηµένη µέθοδος) Όταν εκτιµάται η φέρουσα ικανότητα βάσει της τάσης εδάφους από προϋπάρχουσα εµπειρία σε παρακείµενες κατασκευές. Παράρτηµα Ζ, Ζ6 Η φέρουσα ικανότητα του θεµελίου εκτιµάται βάσει των σχέσεων Ζ12 και Ζ13 του ΕΑΚ2000, ως R Fd / A = 2 i σ επ, µε i = (1 V / N) 1.4 Γνωστή τιµή της τάσης θραύσης εδάφους: Ελέγχεται η ασφάλεια του εδάφους, δια συγκρίσεως της αναπτυσσόµενης τάσης προς την τάση θραύσης (σ < σ ΘΡ ). Η τιµή της σ ΘΡ θα εισαχθεί σε επόµενη παράµετρο Φόρτιση αργιλωδών εδαφών υπό αστράγγιστες συνθήκες: Η µεθοδολογία του ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ2 (για αργιλώδη, συνεκτικά εδάφη) Φόρτιση χωρίς ανάπτυξη υδατικών υπερπιέσεων πόρων στο έδαφος: Η µεθοδολογία του ΕΑΚ2000, Παράρτηµα Ζ3 (για αµµώδη, µη-συνεκτικά εδάφη). Κτίριο οµικός χάλυβας Συντελεστής ασφαλείας ατέλειας µέλους γl Προεπιλεγµένη τιµή γl=1.35 (διότι οι ατέλειες θεωρούνται µόνιµη φόρτιση)

82 82 Fespa Εντολές του Κτιρίου Τεύχος Εκκίνηση του προγράµµατος εκτύπωσης του τεύχους της µελέτης στον εκτυπωτή. υνατότητα επιλεκτικής εκτύπωσης ορισµένων ενοτήτων ή ολοκλήρου του τεύχους. Βλέπε κεφάλαιο 6 «Εκτύπωση τεύχους µελέτης». Ειδικά για κτίρια µε ενισχυόµενα υποστυλώµατα Αντιγραφή διατοµών Με την εντολή αυτή, το πρόγραµµα αντιγράφει όλα τα στοιχεία των διατοµών (υποστυλωµάτων και δοκών) της "τρέχουσας" κατάστασης στην "εφεδρική". Στην πράξη, αυτό χρειάζεται (και πρέπει) να γίνει µία και µοναδική φορά: µετά την πρώτη επίλυση / όπλιση του φορέα µε τις υπάρχουσες διατοµές, και φυσικά πριν τροποποιήσετε τις διατοµές των ενισχυόµενων µελών. Εναλλαγή διατοµών Με την εντολή αυτή, το πρόγραµµα εναλλάσσει την "τρέχουσα" κατάσταση µε την "εφεδρική", προκειµένου να κάνει ο χρήστης αλλαγές στα στοιχεία των διατοµών (γεωµετρικά ή ποιότητες υλικών). Αλλαγή των στοιχείων των διατοµών µπορεί να γίνει µόνο στις τρέχουσες διατοµές (ανεξάρτητα του αν αυτές είναι οι υπάρχουσες πριν την ενίσχυση, ή οι νέες µετά τις επεµβάσεις). Ειδικά για τα κτίρια µε µεταλλικά µέλη Όταν ως κύριο ή δευτερεύον υλικό έχει επιλεγεί ο «οµικός χάλυβας», ενεργοποιούνται οι δύο επόµενες εντολές. Αυτόµατη δηµιουργία δράσεων ανεµοπίεσης Με την εντολή «Κτίριο > Αυτόµατη δηµιουργία δράσεων ανεµοπίεσης» το πρόγραµµα δηµιουργεί τέσσερις νέες (κενές αρχικά) δράσεις, σαν αυτές που φαίνονται στον επόµενο πίνακα:

83 Εγχειρίδιο χειρισµού 83 Όνοµα δράσης Άνεµος +X Άνεµος +Z Άνεµος X Άνεµος Z Συντοµογραφία W(+X) W(+Z) W(-X) W(-Z) Οι δράσεις ανεµοπίεσης εµφανίζονται µέσα στο παράθυρο των παραµέτρων δοκού, υποστυλώµατος και λοιπού κόµβου, αλλά και στον πίνακα «809 ράσεις φορτίων». Επίσης το πρόγραµµα εισάγει αυτόµατα στον πίνακα «816 Συνδυασµοί δράσεων» όλους τους αναγκαίους συνδυασµούς αυτών των δράσεων µε τους κατάλληλους συντελεστές. Αυτό που µένει να κάνει ο χειριστής είναι να δώσει τιµές φορτίων στα µέλη. Αυτό γίνεται µέσω των εντολών «Πάρε / ώσε φορτία» δοκού, υποστυλώµατος και λοιπού κόµβου. Βλέπε «Ο χειρισµός των δράσεων µέσω παραµέτρων». Εικόνα 3.9: Ο πίνακας «816 Συνδυασµοί δράσεων» µε τις δράσεις ανεµοπίεσης Υπολογισµός ατελειών χωρικού πλαισίου Με την εντολή «Κτίριο > Υπολογισµός ατελειών χωρικού πλαισίου» το πρόγραµµα δηµιουργεί στον πίνακα «808 ράσεις ατελειών» τέσσερις νέες δράσεις, σαν αυτές που φαίνονται στον επόµενο πίνακα: Όνοµα δράσης Ατέλειες +x Ατέλειες +z Συντοµογραφία I[+x] I[+z]

84 84 Fespa 4 Ατέλειες x Ατέλειες z I[-x] I[-z] Επίσης το πρόγραµµα εισάγει αυτόµατα στον πίνακα «816 Συνδυασµοί δράσεων» όλους τους αναγκαίους συνδυασµούς αυτών των δράσεων. Εικόνα 3.10: Ο πίνακας «816 Συνδυασµοί δράσεων» µε τις δράσεις ατελειών Ο χειριστής δεν έχει να κάνει καµία επιπλέον ενέργεια. Το πρόγραµµα, µε την επίλυση του χωρικού, θα υπολογίσει τη συµµετοχή των δράσεων αυτών στην καταπόνηση του φορέα. Περισσότερα για τις δράσεις ατελειών δίνονται στην Περισσότερα στοιχεία για την ονοµατολογία και τον τρόπο χειρισµού των δράσεων δίνονται στην 3.9 «ράσεις Φορτία», καθώς και στην 5.1 «Ονοµατολογία των φορτίσεων». Παρατήρηση: Οι δράσεις ανεµοπίεσης δεν συνδυάζονται µε το σεισµό λόγω του ότι έχουν ψ2=0. Οι δράσεις ατελειών, ως δράσεις καταναγκασµού, επίσης δεν συµπεριλαµβάνονται σε συνδυασµούς µε σεισµό. Βλέπε ΕΑΚ2000, [3].

85 Εγχειρίδιο χειρισµού Όροφος Κάθε αλλαγή που γίνεται στις παραµέτρους του «Ορόφου» επιδρά µαζικά σε όλα τα µέλη του τρεχοντος ορόφου Παράµετροι του Ορόφου Γενικά Εικόνα 3.11: Οι παράµετροι της κάρτας «Γενικά» του Ορόφου Όροφος Γενικά Υψόµετρο οροφής ορόφου Αλλάζοντας την τιµή της παραµέτρου, αυτόµατα η συντεταγµένη Y όλων των κόµβων (υποστυλωµάτων και λοιπών κόµβων) του συγκεκριµένου ορόφου θα µεταβληθεί κατάλληλα ώστε να διατηρηθούν διαφορές υψοµέτρων στον όροφο. Κόµβοι ή πλάκες που είχαν υψόµετρο διαφοροποιηµένο από το παλιό υψόµετρο του ορόφου, θα διατηρήσουν την ίδια διαφορά και από το νέο υψόµετρο. Π.χ. αν η τρέχουσα τιµή είναι 3.00 και την αλλάξετε σε 4.20, όλοι οι κόµβοι του ορόφου θα ανέβουν κατά 1.20µ Όροφοι µε αρνητικό υψόµετρο δε συµµετέχουν στο σεισµό. Βλέπε και «Εντολές των παραγωγών» Σχ. 3.1

86 86 Fespa Αντισεισµικός Εικόνα 3.12: Οι παράµετροι της κάρτας «Αντισεισµικός» του Ορόφου Όροφος Αντισεισµικός Χρήση ορόφου Με την επιλογή αυτή θα ενηµερωθούν αυτόµατα οι συντελεστές ψ 1, ψ 2 µε τις τιµές του Κανονισµού. ΣΣΜ Βραχυχρόνιος ψ1 ΣΣΜ Μακροχρόνιος ψ2 ΣΠΕΜ δοκών ΣΠΕΜ υποστυλωµάτων Συντελεστές συνδυασµού µακροχρόνιας δράσης, που εξαρτώνται από την χρήση του ορόφου. Παρά το γεγονός ότι οι τιµές τους καθορίζονται από την χρήση του ορόφου, ο µελετητής µπορεί να εισάγει και τιµές της επιλογής του. Βλ ΕΚΩΣ2000 Βλ ΕΑΚ2000 Προσοχή: Το πρόγραµµα δεν τροποποιεί αυτόµατα αυτές τις παραµέτρους, όταν ο χρήστης αλλάζει τη σπουδαιότητα του κτιρίου. Συντελεστές πολλαπλασιασµού εντατικών µεγεθών χρησιµεύει για την αύξηση των Π1

87 Εγχειρίδιο χειρισµού 87 Στοιχεία θεµελίωσης µε αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας σεισµικών εντατικών µεγεθών (π.χ. Pilotis). εν είναι υποχρεωτική η προσαύξηση, σύµφωνα µε τον ΕΑΚ 2000 / 2003 Βλ ΕΑΚ Ναι Όχι Η παράµετρος αυτή επηρεάζει όλα τα µέλη του τρέχοντα ορόφου (πέδιλα, συνδετήριες, πεδιλοδοκούς). Περιορισµός a cd από Προεπιλεγµένη τιµή: Π2 Π2 Παρατηρήσεις Π1 Π2 Στον ΕΑΚ2000 δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόνοια για αύξηση σεισµικών εντατικών µεγεθών σε pilotis. Έτσι κατά τη ΕΑΚ2000 κτίρια επί pilotis ή καταστήµατα χωρίς τοιχοπληρώσεις στο ισόγειο πρέπει να πληρούν πάντα τις απαιτήσεις της β ΕΑΚ2000 για να είναι αποδεκτά. Πάντως, εάν καθοριστεί ΣΠΕΜ > 1.0 στον ΕΑΚ2000, το Fespa θα πολλαπλασιάσει τη σεισµική συνιστώσα των εντατικών µεγεθών µε αυτόν τον συντελεστή Σύµφωνα µε τον ΕΑΚ [4], που αναφέρει ότι «όταν το στοιχείο θεµελίωσης φέρει περισσότερα του ενός στοιχεία ανωδοµής (πεδιλοδοκοί, πλάκες κοιτοστρώσεως, κλπ) επιτρέπεται να εφαρµόζεται η σχέση S Fd = S + α S (σχέση 5.1) V CD µε ενιαία τιµή του α CD = 1.35». Καθώς στο Fespa όλα τα πέδιλα, οι συνδετήριες δοκοί και όλα τα στοιχεία θεµελίωσης συµπεριλαµβάνονται στο ενιαίο µοντέλο ανωδοµής θεµελίωσης και το φορτίο ενός υποστυλώµατος επηρεάζει τόσο το πέδιλο επί του οποίου εδράζεται, όσο και τα γειτονικά του (λόγω της λειτουργίας των συνδετήριων δοκών, αλλά και µέσω της αλληλεπίδρασης εδάφους κατασκευής) είναι λογικό να γίνει η υπόθεση ότι κάθε πέδιλο επηρεάζεται από περισσότερα από ένα στοιχεία ανωδοµής, οπότε και µπορεί να υπολογιστεί µε τιµή του α CD = Αυτή η τιµή είναι και η προκαθορισµένη τιµή του α CD για τα πέδιλα. Εάν ο φορέας δεν έχει τις πιο πάνω ιδιότητες, ο χρήστης µπορεί να καθορίσει άλλη τιµή του α CD για τα πέδιλα. E

88 88 Fespa Έδαφος Εικόνα 3.13: Οι παράµετροι της κάρτας «Έδαφος» του Ορόφου Όροφος Έδαφος Βάθος λαιµού θεµελίων [m] Το ύψος του υποστυλώµατος που συµµετέχει στον υπολογισµό των αναπτυσσόµενων αντιστάσεων (R Pd) από παθητικές ωθήσεις σε κατακόρυφα µέτωπα του θεµελίου. Μεγαλύτερες τιµές της κάνουν ευνοϊκότερο τον έλεγχο ολίσθησης των πεδίλων του ορόφου Εντολές του Ορόφου ιαγραφή άνω ορόφων Κατάργηση όλων των ανώτερων ορόφων της οικοδοµής, ξεκινώντας από όροφο της επιλογής του χρήστη.

89 Εγχειρίδιο χειρισµού Πλάκα Τι είναι Στατική. Η πλάκα είναι επιφανειακός φορέας που φορτίζεται κάθετα στο επίπεδό του και µεταβιβάζει φορτία, ανάλογα µε τις συνθήκες στήριξης, στα δοκάρια που βρίσκονται στην περίµετρό του. Μπορεί να είναι πλάκα ανωδοµής ή κοιτόστρωσης, µε διατοµή συµπαγή, Zöllner ή Sandwich. Υπολογίζονται πλάκες τετραέρειστες, αµφιέρειστες, τριέρειστες, διέρειστες και πρόβολοι. Η στατική πλάκα έχει πάντα τέσσερις πλευρές, και οι υπολογιζόµενοι οπλισµοί είναι παράλληλοι µε αυτές. Γραφική. Από σχεδιαστική άποψη, η πλάκα είναι ένα πολύγωνο µε «Ν» κορυφές, (Ν 4) και άλλες τόσες πλευρές. Σε κάθε ν-κόρυφο πολύγωνο αντιστοιχεί µια στατική πλάκα. Οι σχεδιαστικές πλάκες χρησιµεύουν στη σχεδίαση του ξυλοτύπου Παράµετροι της Πλάκας ιατοµή Εικόνα 3.14: Οι παράµετροι της κάρτας «ιατοµή» της Πλάκας

90 90 Fespa 4 Πλάκα ιατοµή Μεταβλητό πάχος άκρου προβόλου (%) ίνεται η δυνατότητα στον χρήστη να δώσει στον πρόβολο µικρότερο πάχος στο ελεύθερο άκρο του (προκειµένου να πετύχει µείωση του ίδιου βάρους του). Η παράµετρος «Πάχος πλάκας h» ορίζει το πάχος στη βάση του προβόλου. Η τιµή της παραµέτρου α (%) ορίζει το ποσοστό του πάχους h π στο άκρο του προβόλου, σε σχέση µε το πάχος h στη βάση του, σύµφωνα µε τη σχέση: h π h = α 100 Τύπος Ανωδοµής Κεκλιµένη Ναι Επικάλυψη d Η τιµή της παραµέτρου εµφανίζεται στον πίνακα 101 ( ιαστάσεις πλακών) και εκτυπώνεται στον αντίστοιχο πίνακα του Τεύχους Προεπιλεγµένη τιµή = 100% (όχι αποµείωση πάχους). Κοιτόστρωσης Όχι Σκάλα Όχι ιατοµή Συµπαγής Χρησιµοποιείται µόνο για την τρισδιάστατη απεικόνιση (3D) των πλακών. Η απόσταση από την κάτω παρειά της πλάκας µέχρι το κέντρο της κατώτατης ράβδου. Το πρόγραµµα αναγνωρίζει και διαφοροποιεί τις τιµές του στατικού ύψους για τις δύο διευθυνσεις (dx, dz). Ναι: όταν δοθεί η εντολή της προσαρµογής δοκών, το πρόγραµµα συνδέει την πλάκα σκάλα µε τις δοκούς που βρίσκονται στις µικρότερες πλευρές της, αποσυνδέοντάς την ταυτόχρονα από τις υπόλοιπες. Αποφεύγεται έτσι η διαδικασία της χειροκίνητης σύνδεσης / αποσύνδεσης των πλακών του κλιµακοστασίου, µετά από κάθε προσαρµογή δοκών. Επιπλέον, το πρόγραµµα εµφανίζει µήνυµα αν το κινητό φορτίο της είναι µικρότερο του απαιτούµενου από τον Κανονισµό (q=3.50 kn/m 2 ). οκιδωτή Zöllner Π1 Σχ. 3.3 Σχ. 3.4

91 Εγχειρίδιο χειρισµού 91 Άνω πάχος Zöllner hf1 [m] Κενό Χ / Ζ Zöllner [m] οκίδα Χ / Ζ Zöllner [m] Κάτω πάχος Sandwitch hf2 [m]. οκιδωτή Sandwitch Είναι το πάχος του συµπαγούς τµήµατος της πλάκας Zöllner Το πλάτος του κενού τµήµατα της πλάκας κατά Χ και Ζ, σε m Το πλάτος της δοκίδας κατά Χ και Ζ, σε m. Σχ Σχ Σχ )Œ$ "! #. KŒ K # )*% "/.2 "K $ "! #KŒ.K $K P. KŒ P Σχήµα 3.3: Μεταβλητό πάχος προβόλου Π1 Για τον υπολογισµό των ελαστικών βελών κάµψης διατοµής µεταβλητού πάχους, η ροπή αδράνειας J(x) µεταβάλλεται κατά µήκος του προβόλου και η βύθιση στο άκρο του προβόλου υπολογίζεται ως άθροισµα των βελών των επιµέρους φορτίσεων από οµοιόµορφο τραπεζοειδές (λόγω ιδίου βάρους) και συγκεντρωµένο φορτίο στο άκρο, σύµφωνα µε το γενικό τύπο δ ik = l o M i M k dx E J( x) που αποτελεί υπέρθεση τριών συναρτήσεων M i, M k, J(x).

92 92 Fespa 4 h c dx dz d' Σχήµα 3.4: Τα στατικά ύψη των πλακών (dx, dz) Μια πλάκα πρέπει να χαρακτηρίζεται ως Zöllner, αφού έχει γίνει η περιγραφή των δοκών και η προσαρµογή των δοκών, έτσι ώστε να λογαριάζονται σωστά τα συµπαγή τµήµατά της. Σχήµα 3.5: Σχηµατική τοµή µιας πλάκας Zöllner Σχήµα 3.6: Σχηµατική τοµή µιας πλάκας Sandwich

93 Εγχειρίδιο χειρισµού 93 Σχήµα 3.7: Μεγέθη που χαρακτηρίζουν µια πλάκα Zöllner Φορτία Εικόνα 3.15: Οι παράµετροι της κάρτας «Φορτία» της Πλάκας Πλάκα Φορτία Μόνιµα φορτία Κινητά φορτία Γραµµικό φορτίο µόνιµο Γραµµικό φορτίο κινητό Τα επιφανειακά κατανεµηµένα φορτία που δρουν στην πλάκα. Τα φορτία βαρύτητας έχουν θετικό πρόσηµο. Το ίδιο βάρος των πλακών υπολογίζεται αυτόµατα από το πρόγραµµα. Εφαρµόζεται σε άκρα προβόλων και τριερείστων (π.χ. για ζαρντινιέρες). Σχ 3.8

94 94 Fespa 4 Ροπή µονίµων Ροπή κινητών Φορτίο αντίδρασης εδάφους (Μόνο σε πλάκες τύπου «κοιτόστρωσης») Ροπές κατανεµηµένες στο ελεύθερο άκρο τριέρειστης πλάκας ή προβόλου. Εφαρµόζεται σε προβόλους που φέρουν στηθαία µε σηµαντικές καταπονήσεις (π.χ. σχολείων). Το φορτίο αυτό χρησιµοποιείται για τον υπολογισµό των πλακών της γενικής κοιτόστρωσης. Μπορεί επίσης να τροποποιηθεί από τον χρήστη. Το φορτίο αντίδρασης εδάφους είναι πάντα αρνητικό. Σχ 3.8 Π1 Σχ 7.47 Σχήµα 3.8: Θετική φορά οµοιόµορφα κατανεµηµένης ροπής στο άκρο πλάκας Παρατηρήσεις Π1 Πλάκες γενικής κοιτόστρωσης. Οι πλάκες γενικής κοιτόστρωσης επιλύονται µε τη µέθοδο Czerny. Η κατανοµή του φορτίου σε κάθε τέτοια πλάκα έχει την µορφή του σχήµατος Το φορτίο που καταπονεί την πλάκα είναι (γ q /γ g ) * σ επ και λαµβάνεται ως µόνιµο, έτσι ώστε οι τελικά προκύπτουσες ροπές m τελ να είναι πολλαπλασιασµένες µε τον µεγαλύτερο συντελεστή ασφάλειας γ q ως εξής: m τελ = γ g * { (γ q /γ g ) * m(σ επ ) } = γ q * m(σ επ ) Ο χειρισµός που περιγράφεται πιο πάνω οδηγεί σε µια λύση προς την πλευρά της ασφάλειας.

95 Εγχειρίδιο χειρισµού 95 Σχήµα 3.9: Σχήµα φόρτισης πλακών κοιτόστρωσης, p 1 =2*(γ q /γ g )*σ επ Σκυρόδεµα Πλάκα Σκυρόδεµα Ποιότητα σκυροδέµατος C16/20, C20/25... Χαρακτηριστική αντοχή σκυροδέµατος fck [MPa] Αλλάζοντας την «Ποιότητα», ενηµερώνεται αυτόµατα η τιµή της «Αντοχής», αλλά ο χειριστής µπορεί να εισάγει και οποιαδήποτε ενδιάµεση τιµή Οπλισµός Πλάκα Οπλισµός Ποιότητα χάλυβα (Mpa) S220, S400,S420, S500 ιάµετροι κύριου οπλισµού ιάµετροι κατασκευαστικού οπλισµού ιαθέσιµες διάµετροι για κύριο οπλισµό ιαθέσιµες διάµετροι για κατασκευαστικό οπλισµό (διανοµές-απόσχισης)

96 96 Fespa Εντολές της Πλάκας Προσθήκη, Προσθήκη µε επόµενο όνοµα Για τη δηµιουργία µιας πλάκας προσδιορίζονται µε το mouse οι κορυφές της (τέσσερις κατ ελάχιστο). Με διπλό κλικ στην τελευταία κορυφή κλείνει το περίγραµµα της πλάκας Εναλλακτικά χρησιµοποιείται η εντολή «Κατασκευή». Η εντολή «Προσθήκη µε επόµενο όνοµα» εισάγει πλάκα µε όνοµα το αµέσως επόµενο της τελευταίας, ενώ η εντολή «Προσθήκη» ζητά από το χειριστή το όνοµα της πλάκας, πριν την εισαγωγή της. Το όνοµα αυτό δεν πρέπει να ανήκει ήδη σε άλλη πλάκα της ίδιας στάθµης. Κατασκευή ιαγραφή ιαγράφει την πλάκα που επιλέγεται. Κίνηση κορυφής Επιλέγεται µε το mouse η πλάκα, και στην συνέχεια η κορυφή που θα µετακινηθεί. Με το mouse (και τη βοήθεια των έλξεων) ορίζεται η νέα θέση της κορυφής.

97 Εγχειρίδιο χειρισµού 97 Σχήµα 3.10: Κίνηση κορυφής πλάκας Κίνηση στατικής κορυφής Μετακίνηση των κορυφών του στατικού συστήµατος πλακών. Τα περιγράµµατα των στατικών συστηµάτων των πλακών φαίνονται στην οθόνη όταν έχει ενεργοποιηθεί η επιλογή «Στατικές πλάκες» από το πλαίσιο των διαφανών. Η εντολή λειτουργεί όπως ακριβώς και η «Κίνηση κορυφής» που περιγράφεται στην προηγούµενη παράγραφο. Αλλαγή της σχεδιαστικής πλάκας, µεταβάλλει αυτόµατα και την στατική. Πλάκες µε πολλές πλευρές Το Fespa λύνει ορθογωνικές πλάκες κατά Pieper Martens. Όταν η πλάκα είναι πολυγωνική, χρειάζεται να προσδιοριστεί η αντίστοιχή της ορθογωνική. Αυτή την εργασία την αναλαµβάνει το Fespa. Όταν λοιπόν τοποθετείτε πλάκα µε πάνω από τέσσερις πλευρές, τότε το πρόγραµµα δηµιουργεί το στατικό σύστηµά της, το οποίο είναι διαφορετικό από το περίγραµµα αυτής της πλάκας. Το στατικό σύστηµα της πλάκας είναι το ελάχιστο περιγεγραµµένο στην πλάκα ορθογώνιο και χρησιµοποιείται για την επίλυσή της. Μπορείτε να επέµβετε και να διορθώσετε το στατικό σύστηµα µιας πλάκας, όπως στην περίπτωση των σχηµάτων 3.11α και 3.11β, µε τις εντολές «Κίνηση», «Κίνηση κορυφής», «Κίνηση στατικής κορυφής». Παράλειψη αυτής της διόρθωσης, όταν απαιτείται, µπορεί να οδηγήσει σε επιβαρύνσεις στα φορτία της οικοδοµής.

98 98 Fespa 4 Σχήµα 3.11α: Αρχικό στατικό σύστηµα πλάκας µε παραπάνω από τέσσερις πλευρές Σχήµα 3.11β: Στατικό σύστηµα µετά την επέµβαση του χειριστή Η τελική µορφή του στατικού συστήµατος καθορίζει τις διαστάσεις µε τις οποίες θα επιλυθεί και θα διαστασιολογηθεί η πλάκα, καθώς και το φορτίο που θα προέλθει απ αυτήν και θα φορτίσει τα δοκάρια. Η κίνηση στατικού συστήµατος πλακών επηρεάζει την επίλυσή τους, επανακαθορίζοντας τις δύο βασικές διαστάσεις Lx, Lz, της ισοδύναµης ορθογωνικής πλάκας που θα επιλυθεί. Είναι προφανές ότι περίγραµµα στατικού συστήµατος, που είναι µεγαλύτερο από την πραγµατική επιφάνεια της πλάκας, θα φορτίσει τα «χρεωµένα» στην πλάκα δοκάρια µε µεγαλύτερα φορτία. Μόνο στις ορθογωνικές πλάκες, το στατικό σύστηµα συµπίπτει µε την σχεδιαστική πλάκα. Σηµειώστε ακόµα ότι οι οπλισµοί των πλακών που θα σχεδιαστούν θα είναι παράλληλοι µε τις πλευρές του στατικού συστήµατος. Πλευρά σχεδίασης Zöllner Καθορίζετε την πλευρά της πλάκας, µε την οποία θα είναι παράλληλες οι δοκίδες, δείχνοντας διαδοχικά την πλάκα και την πλευρά της. Πλάτος συµπαγούς ζώνης Μέσω αυτής της εντολής, αλλάζετε τις τιµές του πλάτους της συµπαγούς ζώνης πλακών Zöllner. Αρκεί να δείξετε διαδοχικά την πλάκα, την πλευρά της, και τέλος να δώσετε από το πληκτρολόγιο τη νέα τιµή.

99 Εγχειρίδιο χειρισµού 99 Αλλαγή διαγωνίου Αλλάζετε τη θέση της διαγωνίου της πλάκας, δείχνοντας τα (αντιδιαµετρικά) σηµεία αρχής και τέλους της. Στο µέσον της διαγωνίου θα εµφανίζεται κύκλος µε το όνοµα της πλάκας. Αν δε θέλετε να εµφανίζεται η διαγώνιος µίας πλάκας, δείξτε δύο φορές το ίδιο σηµείο. Αόρατη πλευρά Με την επιλογή αυτή µπορείτε να εξαφανίζετε από το σχέδιο µία (ή περισσότερες) πλευρές πλακών, στην περίπτωση π.χ. που αυτή είναι τµήµα τόξου. Αφού επιλέξετε την πλάκα, δείχνετε την επιθυµητή πλευρά, η οποία εµφανίζεται / εξαφανίζεται µε διαδοχικά κλικ. Σε γραµµές, Zöllner σε γραµµές. Μετατρέπεται η πλάκα και όλα τα στοιχεία της σε οντότητες που ανήκουν στη γραµµική εργαλειοθήκη. Η εντολή αυτή δεν διαγράφει την αρχική οντότητα, παρά µόνο την µετατρέπει σε µη-ορατή και ανενεργή. Αυτό σηµαίνει ότι αν αργότερα χρειαστεί να τροποποιήσετε την αρχική οντότητα, θα πρέπει (αφού διαγράψετε τα γραµµικά στοιχεία που παρήχθησαν) να µετατρέψετε πάλι την οντότητα σε «Ενεργή» (από την εργαλειοθήκη της) και σε «Ορατή» (από τις παραµέτρους της). Αλλαγή ονόµατος Πάρε / ώσε παραµέτρους Μεταφέρει παραµέτρους από την µία πλάκα στην άλλη. Πάρε / ώσε φορτία Μεταφέρει µόνο τα φορτία από την µία πλάκα στην άλλη. Ενεργό / Ανενεργό Η ανενεργή πλάκα δεν υπακούει σε καµία εντολή (κίνηση, διαγραφή, κ.λπ.). Είναι «ανύπαρκτη» ως σχεδιαστική οντότητα ενώ σαν στατική υπάρχει κανονικά. Σχεδιάζεται µε γκρι χρώµα στην κάτοψη.

100 100 Fespa Συνδεσµολογία πλακών Μετά την ολοκλήρωση της εισαγωγής όλων των πλακών µε την εντολή «Προσαρµογή δοκών» από τις «Παραγωγές» υπολογίζονται: η συνδεσµολογία (συνέχεια) των πλακών ο τρόπος στήριξης των πλακών (χαρακτηρισµός σε: τετραέρειστες, αµφιέρειστες, τριέρειστες κ.τ.λ) τα φορτία που µεταφέρονται από τις πλάκες στις δοκούς το συνεργαζόµενο πλάτος bef των πλακοδοκών Ο προσδιορισµός της συνδεσµολογίας γίνεται µε βάση τον κανόνα «πλάκες που µοιράζονται την ίδια δοκό (της δίνουν φορτία) και έχουν κοινή πλευρά, συνδέονται µεταξύ τους». Βλέπε σχήµα 3.12 Σχήµα 3.12: Παράδειγµα συνδεσµολογίας πλακών Στον πίνακα 701 «Συνδεσµολογία πλακών», σε καθεµία από τις τέσσερις πλευρές κάθε πλάκας, αναγράφεται ένας αριθµός που δηλώνει το είδος της στήριξής της.

101 Εγχειρίδιο χειρισµού 101 Εάν η πλάκα εδράζεται σε δοκό και έχει συνέχεια µε άλλη πλάκα, τότε αναγράφεται το όνοµα της πλάκας που βρίσκεται σε συνέχεια. Εάν η πλάκα εδράζεται σε ελευθέρως στρεπτή δοκό (αρθρωτή στήριξη), τότε αναγράφεται ο αριθµός 0. Εάν η πλευρά αποτελεί ελεύθερο άκρο πλάκας (πρόβολος ή τριέρειστη πλάκα), τότε αναγράφεται ο αριθµός Πλάκες που δεν έχουν συνέχεια µεταξύ τους Αν κάποιες πλάκες βρίσκονται σε διαφορετική στάθµη ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο δεν έχουν συνέχεια µεταξύ τους, ενώ µοιράζονται, «πατάνε», κοινή δοκό, τότε πρέπει να διορθώσετε τη συνδεσµολογία χειροκίνητα. Πρέπει δηλαδή, πριν από την επίλυση των πλακών, να περάσετε στους πίνακες του Fespa, στην επιλογή «Συνδεσµολογία πλακών», πίνακας 701, και να δώσετε την πραγµατική συνδεσµολογία τους. Σχήµα 3.13: Πλάκες σε διαφορετικά επίπεδα Στο παράδειγµα του σχήµατος 3.13, απαιτούνται οι εξής τροποποιήσεις:

102 102 Fespa 4 Εικόνα 3.16: Τροποποιήσεις στη συνδεσµολογία των πλακών, µέσω πινάκων Αλλαγή της συνδεσµολογίας δοκών - πλακών Μετά την «Προσαρµογή δοκών», επέµβαση στην προτεινόµενη από το πρόγραµµα συνδεσµολογία µπορεί να γίνει από την οντότητα των οκών, µε τις εντολές: οκός > Σύνδεση σε πλάκα οκός > Αποσύνδεση από πλάκα

103 Εγχειρίδιο χειρισµού Υποστύλωµα Σηµεία έλξης του υποστυλώµατος Η διατοµή του υποστυλώµατος έχει ορισµένα χαρακτηριστικά σηµεία που αποτελούν σηµεία έλξης για τον κάνναβο του σχεδίου (βλέπε σχήµα 3.14). Τα σηµεία αυτά είναι: Οι κορυφές του, οι κορυφές του περιγεγραµµένου τετραπλεύρου, τα µέσα των πλευρών του περιγεγραµµένου τετραπλεύρου, το κέντρο βάρους του. Σχήµα 3.14: Οι έλξεις του υποστυλώµατος Τα σηµεία αυτά διευκολύνουν την εισαγωγή και την καλή σχεδίαση των δοκών Παράµετροι του Υποστυλώµατος ιατοµή Εικόνα 3.17: Επιλογή υλικού υποστυλώµατος

104 104 Fespa 4 Εικόνα 3.18: Επιλογή διατοµής υποστυλώµατος από σκυρόδεµα Εικόνα 3.19: Επιλογή διατοµής υποστυλώµατος από δοµικό χάλυβα Υποστύλωµα ιατοµή ιατοµές σε χρήση Κατάλογος των διατοµών που ήδη χρησιµοποιούνται στον τρέχοντα φορέα

105 Εγχειρίδιο χειρισµού 105 Αυτόµατος υπολογισµός αδρανειακών στοιχείων Κατηγορία διατοµής Όνοµα διατοµής Όνοµα διατοµής κάτοψης Γωνία τοποθέτησης φ (µόνο για δοµικό χάλυβα). Ναι: Το πρόγραµµα κάνει χρήση των αδρανειακών χαρακτηριστικών των πρότυπων διατοµών που υπάρχουν στη βάση δεδοµένων του Όχι: ίνεται η δυνατότητα στον χρήστη να τροποποιήσει τις διαστάσεις των πρότυπων διατοµών, δηµιουργώντας έτσι τις «διατοµές χρήστη» οι οποίες στην κάτοψη εµφανίζονται µε το πρόθεµα Χ1, Χ2, κλπ Γενικά δεν συνιστάται η τροποποίηση των διαστάσεων των προτύπων διατοµών, εκτός αν συντρέχει πολύ ειδικός λόγος. Επιλέγονται διατοµές τυποποιηµένες (Euronorm) ή συγκολλητές τύπου Ι. Βλέπε Εικόνα Για τυποποιηµένες επιλέγεται η χαρακτηριστική τους διάσταση από πίνακες. Για συγκολλητές δίνονται οι διαστάσεις πελµάτων και κορµού από το χρήστη. Από αυτές υπολογίζονται τα αδρανειακά µεγέθη. Το κείµενο που εµφανίζεται στο σχέδιο. Σε συγκολλητές διατοµές είναι η σύνθεση των διαστάσεων πελµάτων και κορµού. Είναι η γωνία στροφής του υποστυλώµατος στην κάτοψη (όχι η γωνία beta). ιατοµές SIDEFOR Όταν η παράµετρος «Οπλισµός > Τυποποιηµένος συνδετήρας Sidefor» του µέλους είναι «Ναι», τότε ενεργοποιείται η παράµετρος αυτή, που είναι λίστα διατοµών που µπορούν να δεχτούν συνδετήρες Sidefor. Η λίστα εµφανίζεται για ορθογωνικές διατοµές και για διατοµές τύπου Γ και Τ και η επιλογή τιµής της λίστας ενηµερώνει τα b και d (για ορθογωνική διατοµή ), ή τα b, d, b1, d1 (για διατοµή τύπου Γ ή συµµετρικού Τ). ιευκρίνηση: οι διαστάσεις της λίστας αφορούν τις εξωτερικές διαστάσεις του µέλους και όχι τις διαστάσεις των Π1 Σx Εικ. 3.21α και 3.21β

106 106 Fespa 4 τυποποιηµένων συνδετήρων που αναγράφονται στον κατάλογο της ΣΙ ΕΝΟΡ. b, w, tw, tf Οι διαστάσεις της επιλεγµένης διατοµής, όπως προκύπτουν από την ενσωµατωµένη βάση δεδοµένων του προγράµµατος (για διατοµές από δοµικό χάλυβα). Επικάλυψη c Βάρος µέλους [kν/m] Όταν η παράµετρος Αυτόµατος υπολογισµός αδρανειακών χαρακτηριστικών είναι όχι, οι παράµετροι είναι ενεργές ώστε να τροποποιούνται από τον χρήστη. Η απόσταση από την εξωτερική παρειά του υποστυλώµατος µέχρι την εξωτερική παρειά του συνδετήρα. Σηµείωση (για νέες µελέτες µε τον ΕΚΩΣ): Επειδή ο υπολογισµός του οπλισµού κάµψης προηγείται χρονικά της επιλογής των ράβδων για την κάµψη, καθώς και του υπολογισµού του οπλισµού διάτµησης, το πρόγραµµα για τον υπολογισµό του d λαµβάνει ως τυπική τιµή διαµέτρου οπλισµού το Φ=20mm και συνδετήρα το Φσ =10mm. Στο Τεύχος αναγράφεται η τιµή d = c + Φσ Φ = c + 20mm. Το ίδιο βάρος του µέλους, ανά µέτρο µήκους. Σχ Εικόνα 3.20: ιαστάσεις (σε mm) που απαιτούνται για την περιγραφή µιας συγκολλητής διατοµής υποστυλώµατος τύπου Ι.

107 Εγχειρίδιο χειρισµού 107 Σχήµα 3.15: φ φ ΦΦσ Θετική σήµανση της γωνίας τοποθέτησης υποστυλώµατος (φ) c c d' Σχήµα 3.16: Ορισµός της επικάλυψης οπλισµού υποστυλώµατος (c). Το στατικό ύψος d είναι ίσο µε h d = h (c + Φσ + 0.5Φ)

108 108 Fespa 4 Εικόνα 3.21α: Όταν η παράµετρος «Οπλισµοί > Τυποποιηµένος συνδετήρας Sidefor» είναι «Ναι», δίνεται στο χειριστή η δυνατότητα επιλογής διατοµής από τη λίστα «ιατοµές SIDEFOR». Παρατήρηση: Οι τιµές που βρίσκονται εντός παρενθέσεων πληρούν τις απαιτήσεις του ΕΚΩΣ, εξαντλώντας όµως τις κατασκευαστικές ανοχές σχετικά µε τη µέγιστη απόσταση ράβδων (20 cm). Εικόνα 3.21β: Αφού επιλεγεί µία από τις τυποποιηµένες διατοµές της λίστας «ιατοµές SIDEFOR», οι παράµετροι των διαστάσεων (b, d, κλπ)

109 Εγχειρίδιο χειρισµού 109 ενηµερώνονται αυτόµατα. Έτσι γίνεται πιο γρήγορη η εκλογή διαστάσεων υποστυλωµάτων και δοκών. Παρατηρήσεις Π1 Η γωνία beta (Euler) για τα υποστυλώµατα ορίζεται ως η γωνία µεταξύ της προβολής του τοπικού 3(z) στην κάτοψη και του καθολικού Z, µε θετική φορά δεξιόστροφη ως προς την κάτοψη. Η γωνία beta υπολογίζεται ως το αλγεβρικό άθροισµα της γωνίας στροφής a των κύριων αξόνων της διατοµής του υποστυλώµατος και της γωνίας τοποθέτησης φ του υποστυλώµατος στην κάτοψη (β=a+φ). Βλέπε Σχήµα Παραδείγµατα υπολογισµού της γωνίας beta δίνονται στο Σχήµα I 2> I3 Γωνία στροφής φ=0 Γωνία β=209 Γωνία στροφής φ=20 Γωνία β=229 Σχήµα 3.17: Η γωνία β (beta) του υποστυλώµατος εξαρτάται από τη γωνία στροφής των κύριων αξόνων αδρανείας του (ως προς το καθολικό σύστηµα ΧΖ), αλλά και από τη γωνία τοποθέτησής του (φ)

110 110 Fespa 4 Σχήµα 3.18: Πίνακας στον οποίο εµφανίζονται µερικές χαρακτηριστικές περιπτώσεις υπολογισµού της γωνίας beta υποστυλώµατος.

111 Εγχειρίδιο χειρισµού Στατικά Εικόνα 3.21: Οι παράµετροι της κάρτας «Στατικά» του Υποστυλώµατος Υποστύλωµα Στατικά Ελαστικές αρθρώσεις αρχής / τέλους Συντελεστές ελαστικών αρθρώσεων υνατότητα να ορίζονται σχετικές ελευθερίες στροφών στην αρχή η και στο τέλος κάθε µέλους. Ναι και Συντελεστής = 0 άρθρωση Όχι πλήρης µεταφορά ροπής Π1

112 112 Fespa 4 Άκαµπτες απολήξεις Κατακόρυφα µε άκαµπτες απολήξεις Κατακόρυφα µε κίνηση θεµελίου Οµάδα διαφράγµατος δ (ΕΑΚ 2000/2003) Υψόµετρο άνω κόµβου Όροφος κάτω κόµβου Αριθµός ορόφου κάτω κόµβου Απόσταση ανίχνευσης κόµβου Είναι οι προβολές (στους καθολικούς άξονες) των άκαµπτων απολήξεων του µέλους. Ναι: Το πρόγραµµα υπολογίζει άκαµπτες απολήξεις σον πόδα του υποστυλώµατος τέτοιες ώστε το µέλος να παραµένει κατακόρυφο Όχι Ναι: Το πρόγραµµα εκχωρεί τις κατάλληλες συντεταγµένες x και z στο κέντρο του ίχνους των υποστυλωµάτων που καταλήγουν στην θεµελίωση ώστε να παραµένουν κατακόρυφα. Όχι Όλοι οι κόµβοι που ανήκουν σε µία οµάδα δ συµµετέχουν στον υπολογισµό των τυχηµατικών εκκεντροτήτων του διαφράγµατος. ΕΑΚ2000, 3.3.1, 3.3.3, Παράρτηµα ΣΤ Κόµβοι που εκχωρούνται στην οµάδα 0 δε συµµετέχουν σε κανένα διάφραγµα, ούτε συµµετέχουν στον υπολογισµό της τυχηµατικής εκκεντρότητας (π.χ. όροφος θεµελίωσης), ούτε δέχονται σεισµικό (αδρανειακό) φορτίο. Aφορά το υψόµετρο (συντεταγµένη Y) του άνω άκρου του υποστυλώµατος (κόµβος τέλους). Ο όροφος στον οποίο θα ανήκει ο κόµβος βάσης του υποστυλώµατος. Προεπιλεγµένη τιµή είναι ο «Υποκείµενος όροφος». Η παράµετρος αυτή, δεν επηρεάζεται από τις εντολές «Πάρε / ώσε παραµέτρους». Αν η προηγούµενη επιλογή είναι «Συγκεκριµένος όροφος» τότε εδώ δηλώνεται ο αριθµός του. Ο όροφος πρέπει να είναι κατώτερος του ορόφου που ανήκει το υποστύλωµα. Η ελάχιστη απόσταση µεταξύ κόµβων που είναι αποδεκτή προκειµένου να ανιχνευθεί υπάρχων κόµβος κατά την εισαγωγή νέου κόµβου ή υποστυλώµατος. Αν ανιχνευθεί υπάρχων κόµβος σε αυτή την απόσταση, προτείνεται στο χειριστή η χρήση αυτού αντί για δηµιουργία νέου κόµβου. Π2 Π3 Π3

113 Εγχειρίδιο χειρισµού 113 Παρατηρήσεις Π1 Ελαστική άρθρωση: Υπάρχει επιλογή µεταξύ Ναι ή Όχι για τον κόµβο αρχής ή τέλους του υποστυλώµατος (προεπιλογή: Όχι). Βλέπε και Σχήµα 3.12 Συντελεστής ελαστικότητας k: Για k=0.0 υπάρχει πλήρης άρθρωση. Για µεγαλύτερες τιµές (π.χ. 0.3, 0.5, 1, 5, 20, 200, ) υπάρχει ελαστικά περιοριζόµενη άρθρωση, σύµφωνα µε την σχέση: K ΕΛ 4EI = k L ΥΠΟΣΤ Π2 όπου I και L η ροπή αδράνειας και το ελαστικό µήκος του µέλους, αντίστοιχα. Ο συντελεστής αυτός έχει νόηµα µόνο στην περίπτωση που η αντίστοιχη παράµετρος έχει την τιµή «Ναι». Βλ. εγχειρίδιο FW «Αρθρώσεις στα άκρα µέλους». Η άκαµπτη απόληξη χρησιµεύει για να προσοµοιώνει µε ακρίβεια τα συνήθη γραµµικά µέλη τα οποία συναντώνται σε κόµβους µε σηµαντικές διαστάσεις. Π3 Ως «Αποστάσεις από αρχή / τέλος» ορίζονται οι προβολές (στους καθολικούς άξονες) των άκαµπτων απολήξεων του µέλους, τις οποίες το Fespa υπολογίζει αυτόµατα, βάσει των γεωµετρικών δεδοµένων του φορέα. Συντελεστής άκαµπτου τµήµατος αρχής zi / τέλους zj: Γενικά ισχύει 0 z 1.Το προτεινόµενο είναι zi = zj = 0.5. Υποστύλωµα το οποίο καταλήγει σε κόµβο θεµελίωσης για να εισαχθεί και να παραµείνει κεκλιµένο, χρειάζεται και οι δύο παράµετροι να έχουν τιµή «Όχι».

114 114 Fespa 4 Σχήµα 3.19: Το τοπικό σύστηµα αξόνων του υποστυλώµατος καθορίζεται ως εξής: 1 είναι ο διαµήκης άξονας του µέλους µε φορά αυτή που φαίνεται στο σχήµα, 2 ο ισχυρός άξονας της διατοµής, 3 ο ασθενής άξονας της διατοµής (Ι2>Ι3). Αρθρώσεις κατά τους τοπικούς άξονες 2 η και 3 σηµαίνει ελευθερία στροφής γύρω από τον άξονα 2 2, και 3-3 αντίστοιχα Φορτία Κάθε υποστύλωµα µπορεί να φέρει: Γραµµικώς κατανεµηµένα φορτία q σε καθολικό ή τοπικό Σ.Σ. Επικόµβιες δυνάµεις F και ροπές M στον άνω κόµβο του, σε καθολικό Σ.Σ Τα φορτία ανήκουν σε δράσεις και εκχωρούνται στα υποστυλώµατα µε τις εντολές «Πάρε / δώσε φορτία». Οι δράσεις συνδυάζονται µε τους κατάλληλους συντελεστές στον πίνακα 816.

115 Εγχειρίδιο χειρισµού 115 Περισσότερα στοιχεία για την ονοµατολογία και τον τρόπο χειρισµού των δράσεων δίνονται στην 3.9 «ράσεις Φορτία». Προσοχή: Τα επικόµβια φορτία εισάγονται πάντα στο καθολικό Σ.Σ., ανεξάρτητα από την τιµή της παραµέτρου «Κατεύθυνση φόρτισης». Εικόνα 3.22α: Η δηµιουργία νέας δράσης σε υποστύλωµα. Αφού ως όνοµα δράσης επιλεγεί η «Νέα δράση», ο χρήστης εισάγει διαδοχικά το όνοµα, µια συντοµογραφία της, το Σ.Σ. στο οποίο εφαρµόζεται το φορτίο και τις αριθµητικές τιµές των φορτίων(q, F, M). Ακολούθως τα φορτία αυτά τα εκχωρεί στο υποστύλωµα µε «ώσε φορτία».

116 116 Fespa 4 Εικόνα 3.22β: Επιλογή δράσης για εφαρµογή της σε υποστύλωµα. Τα φορτία της δράσης αυτής µπορούν να εκχωρηθούν (µε «ώσε φορτία») σε οποιοδήποτε υποστύλωµα.

117 Εγχειρίδιο χειρισµού 117 Σχήµα 3.20: Τα ορθογώνια τοποθετηµένα υποστυλώµατα (όπως αυτό στα αριστερά) είναι ευκολότερο να φορτίζονται σύµφωνα µε το καθολικό Σ.Σ, ενώ τα λοξά τοποθετηµένα υποστυλώµατα (όπως αυτό στα δεξιά) σύµφωνα µε το τοπικό τους Σ.Σ.. Υπενθυµίζεται ότι Χ, Υ, Ζ είναι οι καθολικοί άξονες του φορέα και 1, 2, 3 οι τοπικοί άξονες του µέλους. Τα επικόµβια φορτία (F, M) εισάγονται πάντα σύµφωνα µε το καθολικό σύστηµα.

118 118 Fespa 4 Υποστύλωµα Φορτία Όνοµα δράσης Στη λίστα επιλογής εµφανίζονται οι υπάρχουσες δράσεις. Νέες δράσεις καταχωρούνται µε την επιλογή «Νέα δράση». Όνοµα νέας δράσης Συντοµογραφία Υπολογισµός ίδιου βάρους Κατεύθυνση φόρτισης qx, qy, qz [kn/m] Fx, Fy, Fz [kn] Mx, My, Mz [knm] Εφαρµογή όλων των δράσεων Βλέπε 3.9 «ράσεις Φορτία» Εισάγεται το όνοµα της δράσης για την οποία θα εισαχθούν φορτία. Συντοµογραφία του ονόµατος, π.χ. W{+Χ) για τον άνεµο στη διεύθυνση +Χ. Με «Ναι» συνυπολογίζεται στη φόρτιση και το ίδιο βάρος του φορέα. Επιλογή τοπικού ή καθολικού συστήµατος συντεταγµένων. Τιµές για τα οµοιόµορφα κατανεµηµένα φορτία (στο τοπικό ή καθολικό Σ.Σ) κάθε δράσης Τιµές για τις επικόµβιες δυνάµεις (στο καθολικό Σ.Σ) κάθε δράσης Τιµές για τις επικόµβιες ροπές (στο καθολικό Σ.Σ.) κάθε δράσης. Ναι: οι εντολές «ώσε παραµέτρους» και «ώσε φορτία» εκχωρούν όλες τους δράσεις (µόνιµα, κινητά, τυχόν πρόσθετες δράσεις). Όχι: οι εντολές αυτές εκχωρούν µόνον τις τρέχουσες δράσεις της ενότητας «Φορτία».

119 Εγχειρίδιο χειρισµού Σκυρόδεµα Εικόνα 3.23: Οι παράµετροι της κάρτας «Σκυρόδεµα» του Υποστυλώµατος Υποστύλωµα Σκυρόδεµα Αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας Ναι Όχι Κοντό υποστύλωµα Ναι Βλέπε ΕΚΩΣ, 18.4 και Όχι Αυτόµατο: Το πρόγραµµα, βάσει του λόγου διάτµησης καθορίζει αν το υποστύλωµα θα ελεγχθεί ως κοντό ή όχι. Αφορά τις συµπληρωµατικές διατάξεις του Π1 Π2

120 120 Fespa 4 Εξασφάλιση κοντού υποστυλώµατος Κάτω άκαµπτο τµήµα Ητ [m] ΕΚΩΣ που ισχύουν από 5/9/2004, [ΦΕΚ447]. Με ικανοτικό έλεγχο κόµβων: Εφαρµόζεται η µέθοδος (α) της της συµπλήρωσης του ΕΚΩΣ (ΦΕΚ 447). Με προσαύξηση εντατικών µεγεθών: Εφαρµόζεται η µέθοδος (β) της της συµπλήρωσης του ΕΚΩΣ (ΦΕΚ 447). Αφορά την περίπτωση των «θέσει κοντών» υποστυλωµάτων, σύµφωνα µε το ΦΕΚ 447 (5/3/04). Τοίχωµα κατά ΕΑΚ 2003 Η παράµετρος αυτή καθορίζει το αν το στοιχείο συµµετέχει στον υπολογισµό του n v καθώς και το αν ισχύουν οι ειδικοί έλεγχοι του ΕΑΚ για τοιχώµατα, σύµφωνα µε το ΦΕΚ 781 (18/6/03). Τοίχωµα κατά ΕΚΩΣ 2000 Τοίχωµα (Όταν ο επιλεγµένος κανονισµός είναι Παλαιότερος του ΕΑΚ2003 η παράµετρος χαρακτηρισµού των κατακόρυφων µελών είναι ενιαία). Ικανοτικός έλεγχος κόµβων Ικανοτικός έλεγχος διάτµησης Η επιλογή αυτή καθορίζει µόνο τον τρόπο όπλισης του στοιχείου, αν δηλαδή θα διαµορφωθούν ενισχυµένα άκρα (κρυφοκολώνες) ή όχι. Ναι: Προκύπτει οπλισµός τοιχώµατος (κρυφοκολώνες) και το µέλος συµµετέχει στον υπολογισµό του nv Όχι: Προκύπτει οπλισµός υποστυλώµατος και το µέλος δε συµµετέχει στον υπολογισµό του nv Αυτόµατο: Το πρόγραµµα υπολογίζει αυτόµατα αν το δεδοµένο στοιχείο είναι υποστύλωµα ή τοίχωµα από το λόγο των διαστάσεων των πλευρών του b/d ¼ και b 0.25m Ναι Όχι Αυτόµατο Βλ ΕΑΚ2000 Ναι Όχι: π.χ. για υποστυλώµατα υπογείου, ΕΚΩΣ2000 Αυτόµατο Αφορά µεµονωµένα υποστυλώµατα και υπερισχύει της αντίστοιχης παραµέτρου του «Κτιρίου» και του «Ορόφου». Βλ β ΕΚΩΣ2000 Σχ Π3 Π4

121 Εγχειρίδιο χειρισµού 121 ιάτµηση γrd άνω / κάτω ιάτµηση τοιχώµατος γrd άνω / κάτω Γενικά, γrd = 1.40 V CD, C = γ Rd Μ RC1 +Μ L C Βλ Β1.1 ΕΑΚ2000 V α =α V CD, w0 CD E, w0 CD RC2 qv = γ Rd M R, w0 / M E, w0 EC q γrd = 1.30 Περιορισµός ικανοτικής µεγέθυνσης κόµβου α CD από q Εφαρµογή κανόνων Περίσφιγξης Κρίσιµο ύψος άνω (m) Κρίσιµο ύψος κάτω (m) Για συζευγµένα τοιχώµατα γ Rd =1.20 Βλ Β1.4 ΕΑΚ2000 Χωρίς περιορισµό: Το α CD προκύπτει οσοδήποτε µεγάλο, υπολογιζόµενο σύµφωνα µε την σχέση (4.6) του ΕΑΚ Η επιλογή αυτή είναι υπέρ της ασφαλείας, αλλά ενίοτε πολύ αντιοικονοµική Περιορισµός κατά Χ και Ζ: Σύµφωνα µε την ΕΑΚ α(4), σε ενδιάµεσα υποστυλώµατα επίπεδων πλαισίων ο συντελεστής α CD δεν χρειάζεται να λαµβάνεται µεγαλύτερος από την τιµή του συντελεστή συµπεριφοράς q που χρησιµοποιήθηκε για τον καθορισµό της σεισµικής δράσης. Αυτό ισχύει και για µέλη από δοµικό χάλυβα. Περιορισµός κατά Χ: Οµοίως Περιορισµός κατά Ζ: Οµοίως (όπου Χ και Ζ οι καθολικοί άξονες της κατασκευής) Ναι Όχι Αυτόµατο Βλ ΕΚΩΣ2000 Αν hκρ 0 hκρ χρησιµοποιείται η τιµή του χρήστη Αν hκρ = 0 Υπολογίζεται από το πρόγραµµα το κρίσιµο ύψος των υποστυλωµάτων. Βλέπε ΕΚΩΣ2000

122 122 Fespa 4 Mήκος λυγισµού l x (m) Mήκος λυγισµού l z (m) Ανάλυση τόξων Aν lx = lz = 0 To πρόγραµµα υπολογίζει αυτόµατα τα µήκη λυγισµού των υποστυλωµάτων και κατά τις δύο διευθύνσεις (x και z) Αν lx, lz 0 Χρησιµοποιείται η τιµή του χρήστη Αφορά την περίπτωση της τυχούσας διατοµής µε καµπύλα τµήµατα (όπως αυτής του σχ. 3.7) που εισάγεται µε την εντολή «ώσε πολυγωνική διατοµή». Πρέπει να έχει τιµή µεγαλύτερη ή ίση του 0.20µ. Βλ. και «Εντολές του Υποστυλώµατος». Παρατηρήσεις Π1 Σύµφωνα µε τον EΚΩΣ , δοµικά στοιχεία όπως: Πλάκες εν γένει. Στοιχεία υπογείων ορόφων εν γένει (περιλαµβανοµένων και των στοιχείων θεµελίωσης). ευτερεύουσες δοκοί, δηλ δοκοί που δεν εδράζονται απευθείας σε κατακόρυφα φέροντα στοιχεία. Κόµβοι στους οποίους δεν συντρέχουν κατακόρυφα φέροντα στοιχεία (τέτοιοι κόµβοι είναι οι έµµεσες εδράσεις δοκών επί δοκών θεωρούνται δοµικά στοιχεία χωρίς αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας, ασχέτως αν ανήκουν σε φορείς µε (ή χωρίς) αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας. Απ τον προηγούµενο κανόνα εξαιρούνται τα τµήµατα συµπαγών πλακών χωρίς δοκούς που συµµετέχουν σε συστήµατα ισοδύναµων πλαισίων πλακών υποστυλωµάτων µερικής ανάληψης οριζοντίων φορτίων, σύµφωνα µε την ΕΚΩΣ2000.

123 Εγχειρίδιο χειρισµού 123 Π2 Το Fespa έχει τη δυνατότητα, για κάθε υποστύλωµα: Να το χαρακτηρίσει κοντό ή όχι: 1. σύµφωνα µε την τιµή του λόγου διάτµησης M/V d (παράµετρος «Κοντό υποστύλωµα = αυτόµατο») 2. σύµφωνα µε την απόφαση του χειριστή (παράµετρος «Κοντό υποστύλωµα = ναι / όχι») Καθορισµού της µεθόδου εξασφάλισης (α) ή (β). Προεπιλεγµένη µέθοδος είναι η (α). Στο «Τεύχος» εκτυπώνεται ο πίνακας κοντών υποστυλωµάτων (βλέπε και ), στον οποίο εµφανίζονται όλα τα υποστυλώµατα τα οποία: Έχουν την παράµετρο «Κοντό υποστύλωµα = ναι» δyα J Έχουν την παράµετρο «Κοντό υποστύλωµα = αυτόµατο» και ο λόγος = 8 διάτµησής τους προκύπτει µικρότερος ή ίσος του 2.5. ΗοδYκ LTH L Ηο=Ητ+δyκ δyκ :Ελαστικό :µήκος κάτω :Άκαµπτο τµήµα άκαµπτης υποστυλώµατος τµήµα απόληξης υποστυλώµατος Σχήµα 3.21: Η προσοµοίωση του θέσει κοντού υποστυλώµατος, λόγω τοιχοποιίας. Με την παράµετρο Ητ καθορίζεται το ύψος της.

124 124 Fespa 4 Π3 Τοίχωµα κατά ΕΑΚ 2003 Ναι Το µέλος συµµετέχει ως τοίχωµα στον υπολογισµό του n v. Ισχύει για µέλη που σαφώς είναι τοιχώµατα (π.χ. 30/200). Όχι Ενδεχόµενο Αυτόµατο (προεπιλεγµέν η τιµή) Το µέλος δεν συµµετέχει στον υπολογισµό του n v. Ισχύει σε περιπτώσεις απλού υποστυλώµατος (π.χ. 35/35) και εκεί όπου η στατική συµπεριφορά του µέλους δεν δικαιολογεί το χαρακτηρισµό του ως τοίχωµα. Βλέπε και 1 και 2. Έτσι χαρακτηρίζεται το τοίχωµα το οποίο παρότι δεν διαθέτει τις αναγκαίες διαστάσεις που επιβάλλει ο Κανονισµός, έχει τις ιδιότητες του τοιχώµατος και µπορεί να συµµετέχει στον υπολογισµό του n v. Ο µελετητής έχει την υποχρέωση να τεκµηριώσει (βάσει της στατικής συµπεριφοράς του, µε τη βοήθεια του διαγράµµατος ροπών κάµψης από µονότονη οριζόντια φόρτιση) ότι συµπεριφέρεται ως τοίχωµα και να το οπλίσει βάσει του ικανοτικού σχεδιασµού κόµβων (ανεξάρτητα του αν το κτίριο συνολικά απαλλάσσεται από την απαίτηση αυτή). Το µέλος συµµετέχει στον υπολογισµό του n v µόνο αν η µεγάλη του διάσταση είναι µεγαλύτερη ή ίση µε την τιµή της παραµέτρου «Ελάχιστο µήκος αντισεισµικού τοιχώµατος» (1.50m / 2.00m) της ενότητας «Αντισεισµικός» στο «Κτίριο». Βλέπε επόµενο πίνακα. Τι ισχύει όταν «Τοίχωµα EAK2003 = Αυτόµατο» Μέχρι και 4 όροφοι (Lo = 1.5m) 5 ή περισσότεροι όροφοι (Lo = 2.0m) L Lo Τοίχωµα = Ναι Τοίχωµα = Ναι L < Lo Τοίχωµα = Όχι Τοίχωµα = Όχι Π4 Τοίχωµα κατά ΕΚΩΣ 2000 Ναι Όχι Αυτόµατο (προεπιλεγµέν η τιµή) Στο µέλος διαµορφώνονται κρυφοκολώνες. Στο µέλος δεν διαµορφώνονται κρυφοκολώνες. Το πρόγραµµα αποφασίζει για το αν θα διαµορφώσει ή όχι κρυφοκολώνες, βάσει του λόγου των διαστάσεων των πλευρών του (L/b). Αν είναι ίσος ή µεγαλύτερος του 4, τότε το µέλος οπλίζεται µε κρυφοκολώνες. Βλέπε ΕΚΩΣ και επόµενο πίνακα.

125 Εγχειρίδιο χειρισµού 125 Τι ισχύει όταν «Τοίχωµα EKΩΣ2000 = Αυτόµατο» Ανεξαρτήτως αριθµού ορόφων L / b 4 L / b < 4 Τοίχωµα = Ναι Τοίχωµα = Όχι Οπλισµοί Εικόνα 3.24: Οι παράµετροι της κάρτας «Οπλισµοί» του Υποστυλώµατος

126 126 Fespa 4 Υποστύλωµα Οπλισµοί Μέθοδος ιαστασιολόγηση Οµάδα υποστυλωµάτων για όπλιση Τυποποιηµένος συνδετήρας SIDEFOR Έλεγχος επάρκειας Ράβδοι διαξονικής Στις πλευρές Με αυτή την παράµετρο καθορίζει ο χρήστης το αν το συγκεκριµένο υποστύλωµα θα οπλιστεί εξαρχής ή αν θα εξεταστεί για την επάρκειά του. Βλέπε Κεφάλαιο 4 «Έλεγχος επάρκειας υποστυλωµάτων». Ο αύξων αριθµός της οµάδας στην οποία ανήκει το µέλος. Υποστυλώµατα µε ίδιο αριθµό οµάδας υφίστανται ιδιαίτερη µεταχείριση των οπλισµών τους, ώστε να φαίνονται σωστά στις λεπτοµέρειες υποστυλωµάτων. Υποστυλώµατα µε οµάδα 0 δεν ανήκουν σε καµία οµάδα και οπλίζονται ανεξάρτητα Όχι: Γίνεται χρήση συµβατικών συνδετήρων. Ναι: Το πρόγραµµα αναζητά από τον κατάλογο της Sidefor τυποποιηµένους συνδετήρες µε κατάλληλες διαστάσεις για να οπλίσει τα µέλη του φορέα. Στις γωνίες Καθορίζεται η θέση τοποθέτησης των κυρίων οπλισµών για την παραλαβή της διαξονικής κάµψης και η αντίστοιχη µέθοδος υπολογισµού. Σηµείωση: Για υποστυλώµατα που οπλίζονται µε τον ελάχιστο οπλισµό οικονοµικότερη όπλιση προκύπτει µε οπλισµό πλευρών αφού µε αυτό τον τρόπο καλύπτονται οι απαιτήσεις του κανονισµού για τις ελάχιστες αποστάσεις. Για ισχυρά οπλισµένα υποστυλώµατα οικονοµικότερος είναι ο οπλισµός στις γωνίες αφού η συγκέντρωση ράβδων σε περιοχές που απέχουν περισσότερο από την ουδέτερη γραµµή δίνει τη µικρότερη απαίτηση σε cm 2. Σχ. 3.21

127 Εγχειρίδιο χειρισµού 127 K18 70/30 12Φ18 + 8Φ14 5τµ. ΣΦ8/10 K23 35/95 16Φ Φ14 6τµ. ΣΦ8/10 K20 25/60 12Φ18 + 4Φ14 4τµ. ΣΦ8/ κύριος οπλισµός κάµψης στις γωνίες K18 70/30 8Φ20 + 6Φ16 5τµ. ΣΦ8/10 K23 35/95 4Φ Φ18 6τµ. ΣΦ8/10 K20 25/60 8Φ20 + 4Φ18 4τµ. ΣΦ8/ κύριος οπλισµός κάµψης στις πλευρές Σχήµα 3.22: ιαφοροποίηση της όπλισης υποστυλωµάτων, συναρτήσει της παραµέτρου «Ράβδοι διαξονικής».

128 128 Fespa οµικός χάλυβας Εικόνα 3.25: Οι παράµετροι της κάρτας «οµικός χάλυβας» του Υποστυλώµατος Υποστύλωµα οµικός χάλυβας Συντελεστές ισοδύναµου µήκους λυγισµού Ky (περί ασθενή άξονα Υ) και Kz (περί ισχυρό άξονα Ζ) Συντελεστές καθαρού µήκους λυγισµού a0y (περί ασθενή άξονα Υ) και a0z (περί ισχυρό άξονα Ζ) Συντελεστής που εξαρτάται από τον βαθµό πάκτωσης των άκρων του κάθε µέλους. Προεπιλεγµένη τιµή = Συντελεστές που επιδρούν στον υπολογισµό του µήκους λυγισµού. Προεπιλεγµένη τιµή = 1.00 Π1 Σχ Π2

129 Εγχειρίδιο χειρισµού 129 Συντελεστής καθαρής διατοµής A net/a Αυτόµατος υπολογισµός συντελεστών ισοδύναµης οµοιόµορφης ροπής Έλεγχος σε αξονική δύναµη Έλεγχος σε ροπές κάµψης Σύµφωνα µε το Παράρτηµα Γ2[1] του ΕΑΚ 2000, σε εφελκυόµενα στοιχεία µε πλάστιµη συµπεριφορά, ο λόγος της καθαρής διατοµής A net, σε θέσεις οπών κοχλιών, προς την πλήρη διατοµή A, δεν πρέπει να είναι µικρότερος από την τιµή: A net / A = (f y / f u) Επίσης, σύµφωνα µε τον EC ο λόγος παίρνει τις τιµές 0.82, 0.85, 0.87, για τις ποιότητες Fe360, Fe430, Fe510 αντίστοιχα. Προεπιλεγµένη τιµή : Α net/a = 0.85 (δυσµενέστερος). Σε συγκολλητές συνδέσεις θα πρέπει να δίνεται Α net/a = Αφορά τον καµπτικό λυγισµό των δοκών. Ο συντελεστής β Μ εξαρτάται από τα διάγραµµα ροπών κάµψης του µέλους και επηρεάζει τον συντελεστή k της σχέσης 5.51 του EC3. Ναι : υπολογίζονται αυτόµατα οι συντελεστές k της του EC3, και για τις δύο διευθύνσεις του κάθε µέλους. Όχι : το πρόγραµµα χρησιµοποιεί την τιµή 1.50 που είναι και η δυσµενέστερη (από άποψη οικονοµικότητας). Βλέπε σχήµα EC3. Ναι Όχι My + Mz My (ασθενής) Mz (ισχυρή)

130 130 Fespa 4 Απαίτηση ελέγχου σε στρεπτοκαµπτικό λυγισµό Αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας Ικανοτικός έλεγχος κόµβων Περιορισµός ικανοτικής µεγέθυνσης κόµβου (α CD) από q. Ναι Όχι Σύµφωνα µε την του EC3, δοκοί µε πλήρη πλευρική στήριξη δεν απαιτείται να ελεγχθούν σε στρεπτοκαµπτικό λυγισµό. Το πρόγραµµα, ανάλογα µε το είδος του µέλους, θέτει την προτεινόµενη τιµή στην παράµετρο. Ναι Όχι Ναι Όχι Αυτόµατο Oι έλεγχοι αυτοί παραλείπονται σε µέλη που έχουν άρθρωση στο άκρο τους. Βλ. ΕΑΚ και Παράρτηµα Β1 και Γ4. Για διατοµές κατηγορίας 1 και 2, ως ροπή αντοχής λαµβάνεται η πλαστική ροπή (M PL) του µέλους, ενώ για διατοµές κατηγορίας 3 η ελαστική (W f y). Χωρίς περιορισµό: Το α CD προκύπτει οσοδήποτε µεγάλο, υπολογιζόµενο σύµφωνα µε την σχέση (4.6) του ΕΑΚ2000. Βλέπε αντίστοιχη παράµετρο στο «Σκυρόδεµα» Περιορισµός κατά Χ και Ζ: Σύµφωνα µε ΕΑΚ α(4) Περιορισµός κατά Χ: Οµοίως Περιορισµός κατά Ζ: Οµοίως (όπου Χ και Ζ οι καθολικοί άξονες της κατασκευής).

131 Εγχειρίδιο χειρισµού 131 Παρατηρήσεις Π1 όπου: Υπολογισµός µήκους λυγισµού: Το µήκος λυγισµού l ενός θλιβόµενου µέλους υπολογίζεται από το Fespa σε κάθε διεύθυνση, µε τον παρακάτω τύπο: l = a 0 K L L= θεωρητικό µήκος µέλους (από κόµβο σε κόµβο) Κy και Kz = Συντελεστές ισοδύναµου µήκους λυγισµού (περί τους τοπικούς άξονες y και z αντίστοιχα). a 0 y και a 0 z = Συντελεστές καθαρού µήκους λυγισµού (περί τους τοπικούς άξονες y και z αντίστοιχα). Χρησιµεύουν για την τροποποίηση του µήκους λυγισµού σε περιπτώσεις που το µέλος έχει πλευρικούς περιορισµούς οι οποίοι είτε δεν εισάγονται στο υπολογιστικό µοντέλο, είτε εισάγονται αλλά δεν περιορίζουν και τις δύο διευθύνσεις. Βλέπε και Π2. Σύµφωνα µε την του EC3, το µήκος λυγισµού ενός θλιβόµενου µέλους που ανήκει σε µη-µεταθετό πλαίσιο, µπορεί να λαµβάνεται συντηρητικά (προς τη µεριά της ασφάλειας) ίσο µε το θεωρητικό µήκος του L στο στατικό σύστηµα (Κ=1.0) Προσοχή: σε περιπτώσεις µεταθετών πλαισίων (Θ > 0.10) ο συντελεστής K θα πρέπει να τίθεται µεγαλύτερος της µονάδας. Βλέπε επόµενο σχήµα. Γενικά, το θέµα των µεταθετών πλαισίων χρήζει ιδιαίτερης προσοχής: αν προκύψει Θ > 0.20, απαιτείται η να ληφθούν υπόψη τα φαινόµενα 2ας τάξεως µε ακριβή τρόπο ή (αν Θ > 0.30) απαιτείται διαµόρφωση άλλου στατικού συστήµατος. Τα Fespa δεν αντιµετωπίζει φορείς µε Θ > Βλέπε και 5.3 «Αποτελέσµατα επίλυσης χωρικού πλαισίου».

132 132 Fespa 4 Σχήµα 3.23: Ο συντελεστής ισοδύναµου µήκους λυγισµού K ενός µέλους εξαρτάται από τις συνθήκες στήριξης των άκρων του. Ο συντελεστής αυτός θα πρέπει να εξετάζεται και για τις δύο κύριες διευθύνσεις του µέλους. Π2 Οι συντελεστές καθαρού µήκους λυγισµού a 0 χρησιµοποιούνται για να µειωθεί το µήκος του µέλους που ελέγχεται σε λυγισµό. Eφαρµόζονται επιλεκτικά σε ορισµένες περιπτώσεις, π.χ 1. προκειµένου να ληφθεί υπόψιν η επιρροή του µεγέθους των κοµβοελασµάτων στο καθαρό µήκος των µελών του φορέα (a 0 0.9) 2. προκειµένου να µειωθεί το µήκος λυγισµού µέλους µε πλευρική εξασφάλιση. Βλέπε Σχήµα 3.24 Μικρότερες τιµές του a 0 οδηγούν σε µικρότερα µήκη µελών, και κατά συνέπεια σε ευµενέστερα (από άποψη οικονοµικότητας) αποτελέσµατα. Βλέπε και EC

133 Εγχειρίδιο χειρισµού 133 Σχήµα 3.24: Σε περίπτωση πλευρικής δέσµευσης ενός υποστυλώµατος µε ελκυστήρα όπως αυτόν του σχήµατος,(ο οποίος δεν εισάγεται στο προς επίλυση µοντέλο), στον συντελεστή καθαρού µήκους λυγισµού a 0 z θα πρέπει να δοθεί η τιµή 0.5, προκειµένου να περιοριστεί το µήκος λυγισµού περί τον τοπικό άξονα z-z. Ο συντελεστής a 0 y διατηρεί την προεπιλεγµένη τιµή 1.0

134 134 Fespa Έδαφος Εικόνα 3.26: Οι παράµετροι της κάρτας «Έδαφος» του Υποστυλώµατος Υποστύλωµα Έδαφος Επί ελαστικού Ναι: Το µέλος είναι πάσσαλος θεµελίωσης (αιχµής) Όχι: το µέλος είναι υποστύλωµα ανωδοµής. Ελατήρια σε δύο διευθύνσεις (Ναι / Όχι) Η παράµετρος ενεργοποιείται µόνο αν η προηγούµενη παράµετρος είναι «Ναι»: Ναι: η παράµετρος Kg είναι ενιαία και για τους δύο τοπικούς άξονες Υ(2) και Ζ(3) του µέλους, δηλαδή Kg2 = Kg3 = Kg, δηλαδή το µέλος διαθετει διαθέτει εγκάρσια στοιχεία ακαµψίας και κατά τις δυο κύριες διευθύνσεις του (δύο κάθετες µεταξύ τους γενέτειρες, στην περίπτωση υποστυλώµατος κυκλικής διατοµής). Όχι: το µέλος έχει ελατήρια µόνο για κάµψη περί την ισχυρή του διεύθυνση Υ(2), οπότε Kg2 = Kg και Kg3 = 0.

135 Εγχειρίδιο χειρισµού 135 Πορεία εργασίας για περιγραφή κτιρίου µε πασσάλους Περιγραφή της ανωδοµής. Κατάλληλη τροποποίηση της παραµέτρου «Κτίριο -> Γενικά -> Όροφος θεµελίωσης» (π.χ. αν το δάπεδο του υπογείου είναι στον όροφο -1, εκεί θα είναι ο όροφος θεµελίωσης, ενώ αν δοθούν πάσσαλοι σε 2 τµήµατα ορόφους, τότε όροφος θεµελίωσης πρέπει να γίνει ο -3). Οι πάσσαλοι εισάγονται ως φυτευτά κυκλικά υποστυλώµατα στις κατάλληλες θέσεις, (συνήθως κάτω από τα υποστυλώµατα της ανωδοµής). Ένωση µεταξύ τους στην κορυφή τους µε ορθογωνικές δοκούς (είδος µέλους = πεδιλοδοκός). Οι πάσσαλοι µπορούν να αποτελούνται από περισσότερα του ενός κατακόρυφα τµήµατα (ορόφους), για την προσοµοίωση των διαφορετικών εδαφικών στρώσεων καθ ύψος του πασσάλου. Τροποποίηση παραµέτρων του πασσάλου: Υποστύλωµα > Έδαφος > Επί ελαστικού εδάφους = ΝΑΙ Υποστύλωµα > Έδαφος > Ελατήρια σε δύο διευθύνσεις = ΝΑΙ. Υποστύλωµα > Στατικά > Με διαστασιολόγηση = ΟΧΙ Υποστύλωµα > Στατικά > Εκτύπωση εντατικών µεγεθών = ΝΑΙ. Οι κόµβοι της κορυφής των πασσάλων πρέπει να ανήκουν σε οµάδα δ µε τιµή ίση µε το µηδέν. Στην περίπτωση που οι πάσσαλοι αποτελούνται από περισσότερα του ενός τµήµατα τότε και οι ενδιάµεσοι κόµβοι πρέπει να ανήκουν σε οµάδα δ µε τιµή ίση µε µηδέν. Αν δεν γίνει αυτός ο καθορισµός, τότε το πρόγραµµα θα επαυξήσει τα εντατικά µεγέθη κατά τον συντελεστή 1/(1-θ), ΕΑΚ [3], ενώ αυτό δεν απαιτείται στους πασσάλους. Ο κόµβος θεµελίωσης είναι το ίχνος των αντίστοιχων κυκλικών υποστυλωµάτων. Ο τύπος στήριξης έχει τιµή «Κύλιση στο ΧΖ» Κατάλληλη τροποποίηση των ονοµάτων των υποστυλωµάτων πασσάλων, για τον εύκολο διαχωρισµό και έλεγχο των αποτελεσµάτων. (π.χ. Αν το αντίστοιχο υποστύλωµα της ανωδοµής είναι το Κ2, τότε ο πάσσαλος µετονοµάζεται σε Κ102). Για παράδειγµα κτιρίου µε πασσαλο-θεµελίωση, δείτε:

136 136 Fespa 4 C:\Program Files\LH Software\Master\Παραδείγµατα\Στα τικά\ειδικά θέµατα\πασσαλοι.tek Ο χρήστης επιπλέον έχει την δυνατότητα, µέσα από το 3DV, να δει αναλυτικά για κάθε µία φόρτιση ξεχωριστά, διαγράµµατα φορτίσεων για τον οποιαδήποτε πάσσαλο. Βλέπε σχήµα Σχήµα 3.25: ιαγράµµατα ροπών και των δύο κυρίων διευθύνσεων Υ και Ζ των πασσάλων µιας οικοδοµής, για φόρτιση = Γενική περιβάλλουσα.

137 Εγχειρίδιο χειρισµού 137 Έλεγχοι φέρουσας ικανότητας Για τον έλεγχο της φέρουσας ικανότητας του εδάφους, ο χρήστης θα πρέπει να συγκρίνει την αξονική δύναµη (N) του υποστυλώµατος πασσάλου µε την θλιπτική αντοχή του εδάφους (R), έτσι ώστε να πληρείται η βασική ανίσωση ασφαλείας: όπου N Fd R Nd N Fd είναι η αξονική δύναµη σχεδιασµού του πασσάλου, και R Nd είναι η φέρουσα ικανότητα (οριακό φορτίο) του θεµελίου υπό την επίδραση φορτίου κάθετου στην επιφάνεια έδρασης Εντολές του Υποστυλώµατος Προσθήκη Προσθήκη µε επόµενο όνοµα Η εισαγωγή γίνεται όπως στο επόµενο σχήµα. Αυτόµατα δηµιουργούνται οι κόµβοι αρχής και τέλους µε τα ονόµατα και τις συντεταγµένες τους. Η εντολή «Προσθήκη µε επόµενο όνοµα» εισάγει υποστύλωµα µε όνοµα το αµέσως επόµενο του τελευταίου, ενώ η εντολή «Προσθήκη» ζητά από το χειριστή το όνοµα του υποστυλώµατος, πριν την εισαγωγή του. Το όνοµα αυτό δεν πρέπει να ανήκει ήδη σε άλλο υποστύλωµα του ίδιου ορόφου.

138 138 Fespa 4 Σχήµα 3.25α: Εισαγωγή υποστυλώµατος διαγώνια ως προς σηµείο έλξης Προσθήκη κεντρικά, Προσθήκη κεντρικά µε επόµενο όνοµα. Σχήµα 3.25β: Εισαγωγή υποστυλώµατος κεντροβαρικά σε σηµείο έλξης Προσθήκη πλευρικά, Προσθήκη πλευρικά µε επόµενο όνοµα Σχήµα 3.25γ: Εισαγωγή υποστυλώµατος πλευρικά σηµείου έλξης

139 Εγχειρίδιο χειρισµού 139 Προσθήκη φυτευτού Φυτευτό υποστύλωµα νοείται ότι συνδέει λοιπούς κόµβους σε διαδοχικούς ορόφους. Πρέπει δηλαδή ο κόµβος αρχής και ο κόµβος τέλους να έχουν περιγραφεί ήδη, ως λοιποί κόµβοι, µε ίδιες συντεταγµένες x και z, σε διαδοχικούς ορόφους Το φυτευτό υποστύλωµα ορίζεται στον υπερκείµενο όροφο, κατευθύνεται δηλαδή από πάνω προς τα κάτω. Με το mouse δείχνετε τον λοιπό κόµβο και πατάτε click. Ανέγερση κεντροβαρικά Είναι παρόµοια εντολή µε την προηγούµενη, µε τη διαφορά πως εδώ το υποστύλωµα έχει ως κόµβο αρχής τον κόµβο του ορόφου που είναι εκείνη τη στιγµή στην οθόνη και κόµβο τέλους αυτόν της αµέσως ανώτερης στάθµης. ιαγραφή Η διαγραφή του υποστυλώµατος δε διαγράφει τους δύο κόµβους των άκρων του (βάσης - κορυφής), αλλά τους µετατρέπει σε «λοιπούς κόµβους» (όταν αυτοί είναι συνδεδεµένοι µε άλλα µέλη). Αλλαγή σταθερής κορυφής Η κορυφή του υποστυλώµατος που µένει ακίνητη όταν το αυτό αλλάζει διαστάσεις επισηµαίνεται µε έναν µικρό κύκλο. Για να αλλάξει η σταθερή κορυφή, δείξτε διαδοχικά το υποστύλωµα και την κορυφή που θέλετε να γίνει σταθερή. Στροφή, Στροφή κατά 90 µοίρες Στροφή υποστυλώµατος γύρω από σηµείο. Η φορά της στροφής είναι αντιωρολογιακή. Καθορισµός γωνίας ( τοποθέτησης ) Με αυτή την εντολή ορίζεται γραφικά η τιµή της παραµέτρου «Γωνία τοποθέτησης».

140 140 Fespa 4 Μηδενισµός γωνίας Αναιρεί την προηγούµενη εντολή, επαναφέροντας τη γωνία στροφής υποστυλωµάτων στο µηδέν. Κίνηση Αφού επιλέξετε υποστύλωµα για µετακίνηση, δίνετε διαδοχικά την παλαιά και τη νέα θέση µιας κορυφής του, κάνοντας κλικ µε το mouse. Μετακίνηση ονόµατος, Μετακίνηση ονόµατος ίχνους, Μετακίνηση ονόµατος κόµβου τέλους Μετακινούνται τα ονόµατα των υποστυλωµάτων ή των κόµβων τους, ή στον κόµβο ίχνους των φυτευτών (χρήσιµο για την τακτοποίηση του ξυλοτύπου στη θεµελίωση). Στείλε πίσω Υπάρχουν περιπτώσεις που για την περιγραφή του στατικού συστήµατος απαιτείται η τοποθέτηση ενδιάµεσου κόµβου σε υποστύλωµα ενός ορόφου (π.χ. για την εισαγωγή µεσοδοκού). Αυτή η δυνατότητα παρέχεται από το Fespa, χωρίς να χρειάζεται να σπάσει ο όροφος σε δύο. Πιο συγκεκριµένα, µπορούν να περιγραφούν υποστυλώµατα µε κόµβους αρχής και τέλους που να ανήκουν στον ίδιο όροφο. Στην περίπτωση ύπαρξης δύο υποστυλωµάτων στην ίδια θέση της κάτοψης εντολές όπως π.χ. η «ιαγραφή», η «Κίνηση ονόµατος» και η «Πάρε παραµέτρους» ανιχνεύουν πάντα το πλέον πρόσφατο υποστύλωµα που εισήγαγε ο χρήστης, κάνοντας αδύνατη την επιλογή του µέλους που βρίσκεται πίσω από αυτό. Η εντολή «Στείλε πίσω» λύνει αυτό το πρόβληµα, στέλνοντας το πιο πρόσφατο µέλος πίσω από το προηγούµενό του, φέρνοντας ταυτόχρονα µπροστά το άλλο µέλος. Προσοχή: οι όροι «µπροστά» και «πίσω» δεν αφορούν τη γεωµετρία του φορέα, αλλά µόνο τον καθορισµό του ποιο µέλος βρίσκεται στο προσκήνιο για τις επόµενες εντολές (π.χ. την «Πάρε / ώσε παραµέτρους»). Επίσης η εντολή της «Έξυπνης εισαγωγής δοκού» αντιλαµβάνεται τον άνω κόµβο του µπροστά υποστυλώµατος (όποιο και να είναι αυτό) κάνοντας δυνατή την εισαγωγή

141 Εγχειρίδιο χειρισµού 141 µεσοδοκών. Βλέπε και εγχειρίδιο FW «οκός µεταξύ ορόφων για τη στήριξη σκάλας», καθώς και την επόµενη παράγραφο. Η εντολή «Στείλε πίσω» υπάρχει επίσης στην εργαλειογραµµή της δοκού και του λοιπού κόµβου, µε την αντίστοιχη λειτουργικότητα.

142 142 Fespa 4 Παράδειγµα εισαγωγής ενδιάµεσου κόµβου σε υποστύλωµα ενός ορόφου Έστω ότι θέλετε να περιγράψετε την τοπολογία που φαίνεται στο επόµενο σχήµα. Σχήµα 3.26: Εισαγωγή ενδιάµεσου κόµβου σε υποστύλωµα - Τριδιάστατη απεικόνιση φορέα 1. Τοποθετείστε τα υποστυλώµατα Κ1, Κ2, Κ3 στον όροφο Αλλάξτε το υψόµετρο του άνω κόµβου των Κ1(0) και Κ2(0) (παράµετροι / στατικά) από 3.00 σε ώστε εντολή για «Ανέγερση κεντροβαρικά» ενός νέου υποστυλώµατος, πάνω στο Κ1(0), δείχνοντας σαν κόµβο αρχής τον 1(0). 4. Στο παράθυρο διαλόγου που ανοίγει (βλέπε επόµενη εικόνα), δώστε τις τιµές που φαίνονται σηµειωµένες: Αλλάξτε το όνοµα του υποστυλώµατος από 1 σε 11, τον άνω κόµβο (κόµβο τέλους) από 1 σε 11 και τον όροφο από 1 σε 0 προκειµένου το νέο υποστύλωµα να ανήκει στον ίδιο (τρέχοντα) όροφο. Τέλος, δώστε την τιµή 3.00 στο υψόµετρο (συντεταγµένη Υ) του άνω κόµβου.

143 Εγχειρίδιο χειρισµού 143 Εικόνα 3.26: Παράθυρο διαλόγου για την εισαγωγή υποστυλώµατος 5. ώστε ΟΚ για να τοποθετήσετε το νέο υποστύλωµα. 6. Ενεργοποιείστε την επιλογή «ιάλογος πολλαπλών επιλογών» της κάτω εργαλειογραµµής. 7. Η δοκός 1.1 (0) εισάγεται µε την «Έξυπνη εισαγωγή». Προσέξτε ότι ο κόµβος αρχής της είναι ο 11(0) και όχι ο 1(0) 8. Εισάγετε τη δοκό 2.1(0) µε την «Έξυπνη εισαγωγή». Τώρα θα πρέπει να δηλώσετε σαν κόµβο τέλους της δοκού τον 1(0) και όχι τον 11(0). Για την παραγωγή ορόφων όταν υπάρχουν ενδιάµεσοι κόµβοι σε υποστυλώµατα, δείτε την 3.10 «Παραγωγές». Αλλαγή ονοµάτων Μπορείτε να αλλάξετε το όνοµα του υποστυλώµατος, το όνοµα του κόµβουκορυφής του, αλλά και το υψόµετρό του (συντεταγµένη Υ). Στο παράθυρο που ανοίγει, υπάρχουν και άλλες χρήσιµες πληροφορίες για το υποστύλωµα: Οι κόµβοι βάσης και κορυφής, οι όροφοι στους οποίους ανήκουν και οι συντεταγµένες τους (Χ, Υ, Ζ). ώσε πολυγωνική διατοµή υνατότητα σχεδίασης και υπολογισµού πολυγωνικής διατοµής (βλέπε Σχήµα 3.6) ως εξής:

144 144 Fespa 4 1. Αρχικά εισάγετε στην κάτοψη ένα ορθογωνικό υποστύλωµα, µε την κανονική διαδικασία εισαγωγής υποστυλωµάτων 2. Από την εργαλειοθήκη της γραµµής σχεδιάζετε ένα κλειστό πολύγωνο που µπορεί να αποτελείται από γραµµές και τόξα και το οποίο θα είναι το περίγραµµα της διατοµής. Αυτό µπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε θέση της κάτοψης. 3. Επιλέγετε το πολύγωνο που σχεδιάσατε µε την εντολή «+Περιοχή» ή «+Στοιχείο» της «Επεξεργασίας». 4. Από τις εντολές του υποστυλώµατος, επιλέξτε την «ώσε πολυγωνική διατοµή» και 5. δείξτε το υποστύλωµα του οποίου θέλετε να αλλάξετε την διατοµή (αυτό που εισήχθη στο βήµα 1). Το υποστύλωµα αυτό έχει πια ως διατοµή το πολύγωνο που σχεδιάσατε στο βήµα ιαγράψτε το πολύγωνο του βήµατος 2, εφόσον δε χρειάζεται πλέον. Βλέπε και 4.8 «Η τυχούσα διατοµή υποστυλώµατος»...e G Σχήµα 3.27: Βήµατα για την περιγραφή υποστυλώµατος τυχούσας διατοµής

145 Εγχειρίδιο χειρισµού 145 ε συνιστάται η περιγραφή διατοµής της οποίας περισσότερες από µία υποδιατοµές είναι τοιχώµατα (έχουν λόγο πλευρών µεγαλύτερο ή ίσο του 1:4). Κατακόρυφα µέλη µε τέτοιες διατοµές επιφέρουν σφάλµατα στην ανάλυση του φορέα. Τέτοιες διατοµές θα πρέπει να περιγράφονται ως ανεξάρτητες (συνήθως ορθογωνικές) διατοµές που επικαλύπτονται. Βλέπε εντολή «Οµάδα υποστυλωµάτων» λίγο πιο κάτω. Ειδική περίπτωση τυχούσας διατοµής: τµήµα κυκλικού τόξου Όταν χρειάζεται να περιγραφούν υποστυλώµατα µορφής τόξου (σαν αυτά του επόµενου σχήµατος), θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οτι: Οι ροπές αδράνειας υπολογίζονται ακριβώς Ο οπλισµός κάµψης είναι ακριβής Ο οπλισµός διάτµησης καθώς και ο οπλισµός της διατοµής ως τοίχωµα (κρυφοκολώνες, κλπ) είναι από τη φύση του προβληµατικός και δε γίνεται από το Fespa, καθώς ο Κανονισµός αναφέρεται σε ορθογωνικές διατοµές. εν γίνεται ο έλεγχος της β του ΕΚΩΣ 2000 (ακραίες περιοχές κρίσιµων περιοχών τοιχωµάτων). Το Fespa αναλύει τις τοξοειδείς διατοµές σε ορθογωνικές υποδιατοµές, βάσει της παραµέτρου «Ανάλυση τόξων» (η οποία δεν πρέπει να είναι µικρότερη των 0.20 µε 0.25µ). Για τη φύση των προβληµάτων αυτών βλέπε και την του παρόντος εγχειριδίου. Για την παρουσίαση, θα πρέπει ο χειριστής να συµπληρώσει κατάλληλα τα σχέδια, χρησιµοποιώντας τα διαθέσιµα εργαλεία των λεπτοµερειών υποστυλωµάτων (διατοµή, σίδερο διατοµής, συνδετήρας διατοµής, δείκτης διαµέτρου σίδερου). Επίσης, αφού γίνουν οι αλλαγές, υπάρχει η δυνατότητα να αλλάξει η παράµετρος «Μέθοδος οπλισµού» του υποστυλώµατος από «ιαστασιολόγηση» σε «Έλεγχος επάρκειας» (βλέπε και 4.6.1), προκειµένου το Fespa να ελέγξει την επάρκεια της τελικής διατοµής.

146 146 Fespa 4.E G 3 5.E G 3 5 Σχήµα 3.28: ιατοµές µορφής τόξου Οµάδα υποστυλωµάτων Καθορίζονται τα υποστυλώµατα που θα αποτελέσουν µία ενιαία διατοµή. Η εντολή αυτή αφορά τη σχεδίαση των λεπτοµερειών υποστυλωµάτων. H σύνθετη διατοµή από δύο (ή περισσότερα) τοιχώµατα δεν πρέπει να περιγράφεται ως µια διατοµή τύπου Γ ή Π, αλλά ως ανεξάρτητες ορθογώνιες διατοµές οι οποίες αλληλεπικαλύπτονται. Αυτό γίνεται για να επιτυγχάνεται η αναγκαία ορθότητα του στατικού µοντέλου, ώστε τόσο τα εντατικά µεγέθη, όσο και οι µετακινήσεις, να έχουν την αναγκαία ακρίβεια (Σχήµα 3.29). Με την εντολή «Οµάδα υποστυλωµάτων» γίνονται οµάδα (ώστε να οπλιστούν ενιαία), τοποθετούνται λοιποί κόµβοι τοιχώµατος και ακολουθεί η εισαγωγή των δοκών. Αν η εισαγωγή δοκού γίνει µε την εντολή «έξυπνη εισαγωγή» παράγονται αυτόµατα δεσµικές ράβδοι. Αν η εισαγωγή γίνει µε την εντολή «προσθήκη» εισάγονται δύο δοκοί από την αρχή στο µέσο και από το µέσο στο άκρο του τοιχώµατος που κατόπιν µετατρέπονται σε δεσµικές (Παράµετροι δοκού / εσµική = Ναι). Βλέπε σχήµα 3.30 Η επίλυση και ο οπλισµός υποστυλωµάτων πρέπει να γίνεται µετά τον καθορισµό οµάδων υποστυλωµάτων. Παρατήρηση: Στύλοι µε αριθµό οµάδας 0 είναι ανεξάρτητοι (εκτός οµάδας). Αυτό φαίνεται και από τις παραµέτρους του υποστυλώµατος (Στατικά / Οµάδα = 0). Τρόποι περιγραφής των σύνθετων διατοµών φαίνονται στο σχήµα που ακολουθεί.

147 Εγχειρίδιο χειρισµού 147 Σχήµα 3.29: Σωστοί και λανθασµένοι τρόποι περιγραφής σύνθετων διατοµών. û01" / Σχήµα 3.30: ιατοµή που αποτελείται από δύο επικαλυπτόµενα τοιχώµατα, µαζί µε τους λοιπούς κόµβους και τις δεσµικές δοκούς που απαιτούνται για τη σωστή προσοµοίωσή της Ενηµέρωση ονόµατος από διατοµή Εντολή που αφορά τον έλεγχο διατοµής υποστυλώµατος. Βλέπε Κεφάλαιο 4.

148 148 Fespa 4 Υποστύλωµα για διαστασιολόγηση Εντολή µε την οποία ενοποιούνται υποστυλώµατα που αποτελούνται από περισσότερα του ενός µέλη. Τέτοια υποστυλώµατα είναι αυτά τα οποία διασπώνται σε ορόφους., π.χ. για τη στήριξη µηκίδων. Βλέπε σχήµα 3.31α. Σχήµα 3.31α: Τµήµα από µεταλλικό φορέα. Τα υποστυλώµατα, λόγω των µηκίδων, παρεµποδίζονται σε λυγισµό περί την ασθενή τους διεύθυνση, (λυγισµός εκτός κυρίων πλαισίων) όχι όµως και περί την ισχυρή (λυγισµός εντός κυρίων πλαισίων).

149 Εγχειρίδιο χειρισµού 149 5(2) (1) (0) (-1) Σχήµα 3.31β: Λεπτοµέρεια του προηγούµενου σχήµατος. Όσον αφορά τον ισχυρό τοπικό άξονα Υ(2), το υποστύλωµα λειτουργεί ως ενιαίο µέλος µε άκρα του τους κόµβους 5(-1) και 5(2). Με την ενοποίηση περί τον ισχυρό τοπικό άξονα Υ(2) η διαστασιολόγηση του υποστυλώµατος γίνεται για το συνολικό ύψος H=4.50m. Αντίθετα, δεν απαιτείται ενοποίηση περί τον ασθενή τοπικό άξονα Ζ(3), εφόσον κάθε υποστύλωµα ορόφου (π,χ, το Κ5(1)) έχει µήκος για διαστασιολόγηση ίσο µε το πραγµατικό του µήκος (L=1.50m), λόγω της παρουσίας των µηκίδων. Βλέπε σχήµα 3.31β. Η διαδικασία της ενοποίησης δοκών και υποστυλωµάτων απαλλάσσει το χρήστη του προγράµµατος από την υποχρέωση να δίνει τιµές στους συντελεστές ισοδύναµου µήκους α 0 (για λυγισµό) και β 0 (για βέλη κάµψης).

150 150 Fespa 4 Χρήση της εντολής Η εντολή αυτή ζητά από τον χρήστη: (α) Το υποστύλωµα (και όροφό του) Εικόνα 3.26α: Επιλογή υποστυλώµατος. (β) τον άξονα στο οποίο αναφέρεται η ενοποίηση, Εικόνα 3.26β: Επιλογή τοπικού άξονα γύρω από τον οποίο γίνεται η ενοποίηση. (γ) τους κόµβους αρχής και τέλους του ενιαίου υποστυλώµατος. Εικόνα 3.26γ: Επιλογή κόµβων. Π.χ. στην περίπτωση του σχήµατος 6, για καθένα από τα υποστυλώµατα Κ5(0) Κ5(1) και Κ5(2), κατά τη διεύθυνση Υ, θα πρέπει να δοθούν ως κόµβος αρχής ο 5(-1) και κόµβος τέλους ο 5(2), οι κόµβοι δηλαδή που ορίζουν το ενιαίο υποστύλωµα.

151 Εγχειρίδιο χειρισµού 151 Αυτόµατος καθορισµός υποστυλωµάτων για διαστασιολόγηση Με την εντολή «Καθορισµός µελών για διαστασιολόγηση» των «Παραγωγών» το πρόγραµµα αντιλαµβάνεται αυτόµατα τα υποστυλώµατα προς διαστασιολόγηση, απαλλάσσοντας τον χρήστη από την επαναλαµβανόµενη διαδικασία του χειροκίνητου καθορισµού τους. είτε την 3.10 «Παραγωγές» για λεπτοµέρειες. Έλεγχος µέσω των Πινάκων Στον πίνακα «702-Συνδεσµολογία υποστυλωµάτων», εκτός από τους κόµβους αρχής και τέλους της συνδεσµολογίας, φαίνονται και οι κόµβοι του υποστυλώµατος προς διαστασιολόγηση. Για τη µεν ισχυρή διεύθυνση Υ(2) το υποστύλωµα διαστασιολογείται ως ενιαίο µέλος, οπότε όλα τα επιµέρους υποστυλώµατα έχουν κοινούς κόµβους αρχής και τέλους. Κατά την ασθενή διεύθυνση Ζ(3) κάθε υποστύλωµα διαστασιολογείται ανεξάρτητα, οπότε διατηρεί τους κόµβους αρχής και τέλους της συνδεσµολογίας. Υποστ. Κόµβος αρχής για διαστασιολόγηση ιεύθυνση Υ(2) Κόµβος τέλους για διαστασιολόγηση Κόµβος αρχής για διαστασιολόγηση ιεύθυνση Ζ(3) Κ5(0) 5(-1) 5(2) 5(-1) 5(0) Κ5(1) 5(-1) 5(2) 5(0) 5(1) Κ5(2) 5(-1) 5(2) 5(1) 5(2) οκιµή οπλισµού Κόµβος τέλους για διαστασιολόγηση υνατότητα δοκιµαστικής όπλισης µεµονωµένου υποστυλώµατος. Θα πρέπει να έχει προηγηθεί επίλυση του χωρικού αλλά και όπλιση δοκών του φορέα, προκειµένου να γίνει ο ικανοτικός έλεγχος. Σε γραµµές Κείµενο σε γραµµές κειµένου Το κείµενο που συνοδεύει το κάθε υποστύλωµα διασπάται σε γραµµές κειµένου, οι οποίες ακολουθούν πλέον τις εντολές του κειµένου.

152 152 Fespa 4 Πάρε / ώσε παραµέτρους Πάρε / ώσε διατοµή Πάρε / ώσε φορτία Λειτουργούν ανάλογα µε τις εντολές «Πάρε / ώσε παραµέτρους», αλλά επιδρούν µόνο στα φορτία. Χρησιµεύουν στη γρήγορη αντιγραφή φορτίων από υποστύλωµα σε υποστύλωµα, χωρίς να επηρεάζονται οι υπόλοιπες παράµετροι (διατοµή, υλικό, κλπ). Όταν ένα µέλος διαθέτει περισσότερες από µια δράσεις, η συµπεριφορά της εντολής εξαρτάται από την παράµετρο «Εφαρµογή όλων των δράσεων». Βλέπε Λοιπός κόµβος Οι λοιποί κόµβοι είναι άϋλες οντότητες και χρειάζονται για τον καθορισµό των σηµείων διασταύρωσης δοκών όταν δεν υπάρχει υποστύλωµα στο σηµείο της διασταύρωσης, των σηµείων αλλαγής φορτίων κατά µήκος ανοίγµατος δοκού ή των σηµείων εφαρµογής συγκεντρωµένων φορτίων, και την εισαγωγή φυτευτών υποστυλωµάτων. Λοιποί κόµβοι πρέπει να τοποθετούνται πάντα στα άκρα των τοιχωµάτων. Επίσης, συνιστάται η ευθυγράµµιση λοιπών κόµβων που χρησιµοποιούνται για την κατάτµηση συνεχών δοκών ή για την περιγραφή έµµεσων στηρίξεων, προκειµένου να αποφεύγονται πρόσθετες στρεπτικές εντάσεις.

153 Εγχειρίδιο χειρισµού Παράµετροι του Λοιπού κόµβου Στατικά Εικόνα 3.27: Οι παράµετροι της κάρτας «Στατικά» του Λοιπού κόµβου Λοιπός κόµβος Στατικά Οµάδα δ διαφράγµατος Όλοι οι κόµβοι που ανήκουν σε µία οµάδα δ συµµετέχουν στον υπολογισµό των τυχηµατικών εκκεντροτήτων του διαφράγµατος. Κόµβοι που εκχωρούνται στην οµάδα 0 δε συµµετέχουν σε κανένα διάφραγµα, ούτε συµµετέχουν στον υπολογισµό της τυχηµατικής εκκεντρότητας, ούτε δέχονται σεισµικό (αδρανειακό) φορτίο. Ο όροφος θεµελίωσης έχει γενικά οµάδα 0.

154 154 Fespa Φορτία Εικόνα 3.28: Οι παράµετροι της κάρτας «Φορτία» του Λοιπού κόµβου Λοιπός κόµβος - Φορτία Fx, Fy, Fz [kn] Mx, My, Mz [knm] Εφαρµογή όλων των δράσεων Οι λοιποί κόµβοι φορτίζονται από συγκεντρωµένες δυνάµεις και ροπές, σύµφωνα µε το καθολικό σύστηµα συντεταγµένων. Ναι: οι εντολές «ώσε παραµέτρους» και «ώσε φορτία» εκχωρούν όλες τους δράσεις (µόνιµα, κινητά, τυχόν πρόσθετες δράσεις). Όχι: οι εντολές αυτές εκχωρούν µόνον τις τρέχουσες δράσεις της ενότητας «Φορτία».

155 Εγχειρίδιο χειρισµού Εντολές του Λοιπού κόµβου Προσθήκη, Προσθήκη µε επόµενο όνοµα Τοποθετείτε τους λοιπούς κόµβους πατώντας κλικ, µε το mouse, στις επιθυµητές θέσεις που συνήθως είναι σηµεία καννάβου. ιαγραφή Η εντολή της «ιαγραφής» λοιπού κόµβου, ενοποιεί αυτόµατα δύο δοκούς της κάτοψης που συντρέχουν σε αυτόν. Η παραγόµενη δοκός διατηρεί τις παραµέτρους του πρώτου µη-δεσµικού από Με τα κατάτµηση δύο ανοίγµατα δοκούπου ανα τµήµατα υπήρχαν. ιαγραφή λοιπού κόµβου που συνδέει περισσότερα Εισάγονται από λοιποί δύο κόµβοι µέλη ή αποτελεί και δηµιουργείται δοκοσειρά άκρο προβόλου, δεν είναι δυνατή Η εντολή αυτή διευκολύνει στην ενοποίηση δοκών που διακόπτονται από κόµβους που δεν απαιτούνται πλέον (π.χ. εξώστες που καταργήθηκαν, δοκοί θεµελίωσης µε πολλά ανοίγµατα, κλπ). Επίσης, σε συνδυασµό µε την «Αλλαγή συνδεσµολογίας» της οκού, διευκολύνει τις αλλαγές Με κατάτµηση συνδεσµολογίας δοκού που 000 ανα απόσταση απαιτούνται στη µετατροπή τοιχώµατος σε υποστύλωµα. Εισάγεται ο λοιπός κόµβος και δηµιουργείται δοκοσειρά 000 ιαγραφή κόµβων / / / /50 Με διαγραφή του λοιπού κόµβου => Οι δοκοσειρές επαναριθµούνται / /50 Σχήµα 3.32: Σε περιπτώσεις όπως αυτή του σχήµατος, όταν ένα τοίχωµα µετατραπεί σε υποστύλωµα, αρκεί να διαγραφούν οι λοιποί του κόµβοι. Το πρόγραµµα αυτόµατα αποκαθιστά την ορθή συνδεσµολογία, τα ονόµατα και τις παραµέτρους των δοκών.

156 156 Fespa 4 Κίνηση Για την κίνηση των λοιπών κόµβων πολύ χρήσιµα είναι τα σηµεία έλξης στα άκρα των δοκών (επισηµαίνονται µε µικρό ρόµβο). Βλέπε 12.6 «Σηµεία έλξης δοκού». Αλλαγή ονόµατος Κίνηση ονόµατος Οµάδα δ Με την εντολή αυτή (όλοι ή ορισµένοι) κόµβοι ενός ορόφου τοποθετούνται µαζικά στην επιθυµητή οµάδα διαφράγµατος. Βλέπε ΕΑΚ2000, 3.3.1, , Παράρτηµα ΣΤ «Ισοδύναµες στατικές εκκεντρότητες». Αρχικά, το Fespa θεωρεί οτι όλοι οι κόµβοι της κάθε στάθµης ανήκουν στην ίδια οµάδα διαφράγµατος: π.χ. οι κόµβοι του 2 (θεµελίωση) στην οµάδα 0, οι κόµβοι του 1 στην οµάδα 1, οι κόµβοι του 0 στην οµάδα 2, κλπ. Αυτή είναι και η σωστή ονοµατολογία των οµάδων στα συνήθη κτίρια. Αν το πρόγραµµα, πριν την επίλυση του χωρικού, διαπιστώσει πρόβληµα στην ονοµατολογία των οµάδων δ, εµφανίζει µήνυµα (Εικόνα 3.29). Για την αντιµετώπιση του προβλήµατος, µπορούν να χρησιµοποιηθούν είτε οι πίνακες 205 και 301 ή αυτή την εντολή. Για τη χρήση της εντολής, τα βήµατα έχουν ως εξής: Μεταβείτε στον επιθυµητό όροφο. Βεβαιωθείτε οτι στην οθόνη φαίνονται και τα υποστυλώµατα και οι λοιποί κόµβοι. Αν όχι, ενεργοποιήστε τα αντίστοιχα διαφανή, ή πατήστε το πλήκτρο [Μ] της εργαλειογραµµής που βρίσκεται στην κάτω πλευρά της οθόνης. Επιλέξτε τους κόµβους µε την εντολή «Επεξεργασία > +Περιοχή». Σε περίπτωση που πρέπει να επιλέξτε όλη την κάτοψη, µπορείτε να χρησιµοποιήσετε την εντολή «+ Όλα από διαφανή». ώστε την εντολή «Λοιπός κόµβος > Οµάδα δ» και πληκτρολογήστε στο παράθυρο που ανοίγει το όνοµα της οµάδας διαφράγµατος των επιλεγµένων κόµβων.

157 Εγχειρίδιο χειρισµού 157 ώστε την εντολή «Επεξεργασία, Νέα επιλογή» Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία σε όλους τους ορόφους. Αν για κάποιο λόγο είναι απαραίτητη η χρήση περισσότερων οµάδων διαφράγµατος σε κάποιον όροφο, τότε θα πρέπει ως µέθοδος επίλυσης του φορέα να επιλεγεί η «δυναµική µε στρεπτικά ζεύγη», η οποία δεν απαιτεί τον προσδιορισµό του πλασµατικού άξονα. Εικόνα 3.29: Ειδοποίηση του Fespa σε περίπτωση λάθος ονοµατολογίας των οµάδων δ των κόµβων ενός ορόφου Κόµβοι τοιχώµατος είχνετε µε το mouse το τοίχωµα. Πρέπει οπωσδήποτε a 4b, όπου a η µεγάλη διάσταση του τοιχώµατος και b η µικρή του διάσταση. Πατάτε click και δηµιουργούνται δύο λοιποί κόµβοι στα άκρα του τοιχώµατος, όπως αυτοί που φαίνονται στο επόµενο σχήµα. Σχήµα 3.33: Λοιποί κόµβοι τοιχώµατος Θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να δοθούν όλοι οι απαραίτητοι πρόσθετοι λοιποί κόµβοι. Ως απαραίτητοι νοούνται οι κόµβοι που απαιτούνται για τον ορισµό κάποιας «δεσµικής δοκού». Προσοχή χρειάζονται οι περιπτώσεις τοιχωµάτων µε αλληλοκαλυπτόµενα άκρα. Στις περιπτώσεις αυτές δίνετε «Κόµβους τοιχωµάτων» στο ένα από τα

158 158 Fespa 4 δύο τοιχώµατα, και µε την εντολή «Προσθήκη» από το µενού των «Λοιπών κόµβων», εισάγετε έναν πρόσθετο λοιπό κόµβο στο άκρο του άλλου τοιχώµατος. Είναι προφανές ότι ο «Κόµβος τοιχωµάτων» που ανήκει στην κοινή περιοχή ορίζει ένα κοινό άκρο για δύο από τις τέσσερις «απαραίτητες» δεσµικές ράβδους. ηλαδή, εδώ, οι απαραίτητοι «Λοιποί κόµβοι» είναι τρεις. Ακόµα πιο κατανοητή γίνεται η παρατήρηση στην περίπτωση πυρήνα ανελκυστήρα, όπου δεν δίνετε «Κόµβους τοιχωµάτων» στο τοίχωµα - «πλάτη» του πυρήνα αν προηγουµένως έχετε δώσει στα δύο άλλα εγκάρσια τοιχώµατα. Και αυτό, διότι οι δύο κόµβοι των εγκάρσιων τοιχωµάτων αρκούν για να ενώσουν µε δεσµικές ράβδους προσοµοίωσης τα τοιχώµατα αυτά µε το τοίχωµα - «πλάτη». ηλαδή, εδώ, οι απαραίτητοι «Λοιποί κόµβοι» είναι τέσσερις. Πάρε / ώσε παραµέτρους Πάρε / ώσε φορτία Λειτουργούν ανάλογα µε τις «Πάρε / ώσε παραµέτρους», αλλά επιδρούν µόνο στα φορτία. Χρησιµεύουν στη γρήγορη αντιγραφή φορτίων από κόµβο σε κόµβο, χωρίς να επηρεάζονται οι υπόλοιπες παράµετροι (υψόµετρο, κλπ). Όταν ένας κόµβος διαθέτει περισσότερες από µια δράσεις, η συµπεριφορά της εντολής εξαρτάται από την παράµετρο «Εφαρµογή όλων των δράσεων». Βλέπε

159 Εγχειρίδιο χειρισµού οκός Γενικά Οι δοκοί για το Fespa διαχωρίζονται σε σχεδιαστικές και στατικές, όπως φαίνεται και στο επόµενο σχήµα. Για την προβολή τους στο παράθυρο της γραφικής εισαγωγής ή την εκτύπωσή τους, µπορείτε να (απ)ενεργοποιείτε τις µεν ή τις δε, χρησιµοποιώντας το πλαίσιο των «ιαφανών» ή τα εικονίδια «Μοντέλο» και «Ξυλότυπος». Σχήµα 3.34: Στατική και σχεδιαστική δοκός Τα σηµεία έλξης της δοκού Και η σχεδιαστική δοκός διαθέτει σηµεία έλξης, τα οποία διευκολύνουν την εισαγωγή και την κίνηση της ίδιας ή άλλων στοιχείων στο σχέδιο (π.χ. δοκός κάθετη σε άλλη δοκό), καθώς και την εισαγωγή διαστάσεων. Τα σηµεία έλξης της δοκού είναι: Oι τέσσερεις κορυφές του περιγράµµατός της (επισηµαίνονται µε σφαιρίδια), και Τα µέσα των µικρών πλευρών της (επισηµαίνονται µε ρόµβους).

160 160 Fespa 4 Σχήµα 3.35: Τα σηµεία έλξης της δοκού Οι έλξεις της δοκού ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται από ξεχωριστό πλήκτρο της γραµµής εργαλείων σχεδίασης Παράµετροι της οκού ιατοµές Εικόνα 3.30: Επιλογή υλικού δοκού

161 Εγχειρίδιο χειρισµού 161 Εικόνα 3.31: Επιλογή είδους µέλους από σκυρόδεµα Οι παράµετροι της κάρτας «ιατοµή» της δοκού έχουν όπως οι αντίστοιχες παράµετροι του υποστυλώµατος. Επιπλέον υπάρχουν οι εξής: οκός ιατοµή Είδος µέλους Το είδος χαρακτηρίζει κάθε µέλος του φορέα ως προς τις στατικές του ιδιότητες. ιατοµές SIDEFOR Κάθε είδος µέλους υποβάλλεται σε ειδικούς ελέγχους κατά την διαστασιολόγηση, όπως επιβάλλεται για κάθε ένα από αυτά, από τους κανονισµούς σκυροδέµατος, µεταλλικών, και αντισεισµικού. Τα είδη δίνουν την δυνατότητα στον χρήστη να καθορίσει µε σαφήνεια και µε συνοπτικό τρόπο το επιθυµητό προσοµοίωµα του δοµήµατός του. Βλέπε τους δύο πίνακες που ακολουθούν Όταν η παράµετρος «Οπλισµός > Τυποποιηµένος συνδετήρας Sidefor» του µέλους είναι «Ναι», και το είδος της δοκού είναι «Γενικό µέλος (beton)», «Συνδετήρια» ή «Πεδιλοδοκός», τότε ενεργοποιείται η παράµετρος «ιατοµές SIDEFOR» που είναι λίστα διατοµών που µπορούν να δεχτούν συνδετήρες Sidefor. Επιλογή τιµής της λίστας ενηµερώνει τα bw και h. ιευκρίνηση: οι διαστάσεις της λίστας αφορούν τις

162 162 Fespa 4 Επικάλυψη c Γωνία τοποθέτησης εξωτερικές διαστάσεις του µέλους και όχι τις διαστάσεις των τυποποιηµένων συνδετήρων του καταλόγου της ΣΙ ΕΝΟΡ. Η απόσταση από την κατώτατη παρειά της δοκού µέχρι την εξωτερική παρειά του συνδετήρα. Σηµείωση (για νέες µελέτες µε τον ΕΚΩΣ): Επειδή ο υπολογισµός του οπλισµού κάµψης προηγείται χρονικά της επιλογής των ράβδων για την κάµψη, καθώς και του υπολογισµού του οπλισµού διάτµησης, το πρόγραµµα για τον υπολογισµό του d λαµβάνει ως τυπική τιµή διαµέτρου οπλισµού το Φ=18mm και συνδετήρα το Φσ = 8mm. Στο Τεύχος αναγράφεται η τιµή d = c + Φσ Φ = c + 17mm. Είναι η γωνία στροφής της δοκού περί τον διαµήκη άξονά της. Εξαρτάται και από την φορά εισαγωγής του µέλους. Ο χρήστης οφείλει να την ελέγξει µέσω της τριδιάστατης απεικόνισης (3D). Σχ Σx Μέλη από ωπλισµένο σκυρόδεµα: Είδος µέλους Στατική ιδιότητα Γενικό µέλος οκός. Πεδιλοδοκός Συνδετήρια Προσοµοίωσης πέδιλου εσµική δοκός Τοίχωµα υπογείου Μέλος επί ελαστικού εδάφους. Γενικά διατοµής ανεστραµµένης πλακοδοκού. Γενικά ορθογωνικής διατοµής. Μέλος επί ελαστικού εδάφους. Η διατοµή του προκύπτει από τις διαστάσεις του πεδίλου. οκός ειδικών διαστάσεων για µεγάλη ακαµψία. Στην θεµελίωση πρέπει να είναι επί ελαστικού εδάφους. οκός µεγάλου ύψους.

163 Εγχειρίδιο χειρισµού 163 Εικόνα 3.32: Επιλογή είδους µέλους από δοµικό χάλυβα Μέλη από δοµικό χάλυβα: Είδος µέλους Στατική ιδιότητα Χρήση Έλεγχος Γενικό µέλος (µεταλλικό) οκός. Φέρει ροπές στα άκρα και άκαµπτες απολήξεις. Γενική. Όλοι οι έλεγχοι Ράβδος δικτυώµατος Αµφιαρθρωτό µέλος, θλιβόµενο ή εφελκυόµενο, χωρίς άκαµπτες απολήξεις. ικτυώµατα εν γένει. Εφελκυσµός, κεντρική θλίψη. Ελκυστήρας Αµφιαρθρωτό, µόνον εφελκυόµενο, χωρίς άκαµπτες απολήξεις. Μόνο σε θέσεις εξασφαλισµένη ς εφελκυστικής λειτουργίας. Εφελκυσµός. Τεγίδα οκός. ιαθέτει άκαµπτες απολήξεις. Όλοι οι έλεγχοι Προσοµοίωσης διαφράγµατος Αµφιαρθρωτή, ειδικά αδρανειακά µεγέθη για µεγάλη οριζόντια ακαµψία. εν διαθέτει άκαµπτες απολήξεις. Προσοµοίωση διαφραγµατική ς λειτουργίας. εν ελέγχεται. Κατακόρυφος διαγώνιος σύνδεσµος Αµφιαρθρωτός εφελκυόµενος ή θλιβόµενος χωρίς Αντισεισµικός σύνδεσµος (κατακόρυφος) Αποτελούν πλάστιµα στοιχεία και

164 164 Fespa 4 εκκεντρότητες συνδεσµολογίας. εν διαθέτει άκαµπτες απολήξεις. Όταν τοποθετείται κοµβοέλασµα στο µέσον του, τα µέλη θα πρέπει να περιγραφούν µε το πλήρες µήκος τους (χωρίς λοιπό κόµβο) και συντελεστή καθαρού µήκους λυγισµού α 0 ίσο µε 0.5 σε χιαστί διάταξη του αυτού η γειτονικού φατνώµατος. µεταβιβάζουν α CD σε γειτονικά µέλη. Ελέγχεται σε εφελκυσµό και λυγηρότητα. Γ.5 ΕΑΚ 2000 Οριζόντιος διαγώνιος σύνδεσµος Αµφιαρθρωτός εφελκυόµενος ή θλιβόµενος χωρίς εκκεντρότητες συνδεσµολογίας. εν διαθέτει άκαµπτες απολήξεις. Αντιανέµιος σύνδεσµος ακαµψίας (οριζόντιος). εν πρέπει να τοποθετηθεί λοιπός κόµβος στο µέσον του. Ελέγχονται µε εφελκυστικό αξονικό φορτίο πολλαπλασιασ µένο επί 1.5 Γ.7, ΕΑΚ2000 Σύνδεσµος τύπου V ή Λ Αµφιαρθρωτό θλιβόµενο η εφελκυόµενο, χωρίς άκαµπτες απολήξεις. Αντισεισµικός σύνδεσµος σε διάταξη V η Λ Χωρίς εκκεντρότητα συνδεσµολογί ας. Με εκκεντρότητα οπότε δηµιουργεί δοκό σύζευξης. Αποτελούν πλάστιµα στοιχεία και µεταβιβάζουν α CD σε γειτονικά µέλη. Αποτελούν πλάστιµα στοιχεία και δέχονται α CD από την δοκό σύζευξης. Ελέγχονται σε εφελκυσµό και θλίψη. Γ.5 ΕΑΚ 2000 οκός σύζευξης οκός. Φέρει ροπές και τέµνουσες στα άκρα. Τµήµα του ζυγώµατος που αποτελεί την έκκεντρη σύζευξη Αποτελεί πλάστιµο στοιχείο και µεταβιβάζει α CD στα γειτονικά

165 Εγχειρίδιο χειρισµού 165 συνδέσµων Λ και V. Γ6 ΕΑΚ2000 µέλη. Όλοι οι έλεγχοι. Ζύγωµα µε σύνδεσµο V ή Λ οκός. εσµική χάλυβα οκός ανωδοµής µε ειδικά αδρανειακά µεγέθη για µεγάλη κατακόρυφη ακαµψία. οκός που συνδέεται µε αντισεισµικό σύνδεσµο Λ η V χωρίς εκκεντρότητα. Ελέγχεται στην ικανότητα να φέρει κατακόρυφα φορτία χωρίς την στήριξη των συνδέσµων. εν ελέγχεται. Εικόνα 3.33: Επιλογή διατοµής δοκού από σκυρόδεµα

166 166 Fespa 4 Εικόνα 3.34: Επιλογή διατοµής δοκού από δοµικό χάλυβα Εικόνα 3.35: ιαστάσεις (σε mm) που απαιτούνται για την περιγραφή µιας συγκολλητής διατοµής δοκού τύπου Ι.

167 Εγχειρίδιο χειρισµού 167 Σχήµα 3.36α: Τοπικό σύστηµα συντεταγµένων δοκού. Ο κόµβος αρχής i της δοκού αποτελεί την αρχή των αξόνων του τοπικού Σ.Σ του µέλους και εξαρτάται από τη φορά εισαγωγής της δοκού στην κάτοψη. Στην περίπτωση που η δοκός συνδέει κόµβους διαφορετικών ορόφων, ο κόµβος αρχής είναι πάντα ο κόµβος του κατώτερου ορόφου, ανεξάρτητα του τρόπου εισαγωγής της.

168 168 Fespa 4 Σχήµα 3.36β: Τοπικό σύστηµα αξόνων δοκού µε γωνία τοποθέτησης φ=0 (άνω) και φ 0 (κάτω)

169 Εγχειρίδιο χειρισµού 169 Σχήµα 3.37: Η γωνία τοποθέτησης δοκού βρίσκει κυρίως εφαρµογή στις τεγίδες, όπου συνήθως έχει µη-µηδενική τιµή. Σχήµα 3.38: Προσήµανση της γωνίας τοποθέτησης δοκού

170 170 Fespa 4 Εικόνα 3.36: Εµφάνιση των δοκών µε τις γωνίες τοποθέτησης και τη θέση τους σχετικά µε τους κόµβους αρχής και τέλους. Βλέπε και σχήµα 3.44 Ορισµός γωνίας beta δοκού: Η γωνία µεταξύ του κατακόρυφου επιπέδου που διέρχεται από τον άξονα του µέλους, και του τοπικού άξονα 2(y). Έχει σα θετική φορά τη δεξιόστροφη γύρω από τον τοπικό άξονα 1(x).

171 Εγχειρίδιο χειρισµού Στατικά Εικόνα 3.37: Παράµετροι στατικής λειτουργίας δοκού (από δοµικό χάλυβα). υνατότητα άρθρωσης υπάρχει στα δύο της άκρα και κατά τους δύο τοπικούς άξονες 2-2 και 3-3 οκός Στατικά Ελαστικές αρθρώσεις αρχής / τέλους Συντελεστές ελαστικών αρθρώσεων Άκαµπτες απολήξεις Αυτόµατος υπολογισµός άκαµπτων απολήξεων σκυροδέµατος Αυτόµατος υπολογισµός άκαµπτων απολήξεων υνατότητα να ορίζονται σχετικές ελευθερίες στροφών στην αρχή η και στο τέλος κάθε µέλους. Ναι και Συντελεστής = 0 άρθρωση Όχι πλήρης µεταφορά ροπής Είναι οι προβολές (στους καθολικούς άξονες) των άκαµπτων απολήξεων του µέλους. Ναι Όχι Ναι Όχι Π1 Π2

172 172 Fespa 4 δοµικού χάλυβα Πρόβολος Ναι Όχι Αυτόµατο Π3 Παρατηρήσεις Π1 υνατότητα τοποθέτησης ελαστικών αρθρώσεων για προσοµοίωση δικτυωτών ράβδων ή ρηγµατωµένων διατοµών Ω.Σ. Ελαστική άρθρωση: Υπάρχει επιλογή µεταξύ Ναι ή Όχι για τον κόµβο αρχής ή τέλους της δοκού (προεπιλογή: Όχι). Επισηµαίνεται ότι οι κόµβοι αρχής και τέλους των δοκών εξαρτώνται από τον τρόπο εισαγωγής της δοκού και δεν έχουν σχέση µε τον προσανατολισµό τους. Συντελεστής ελαστικότητας k: Για k=0.0 υπάρχει πλήρης άρθρωση. Για µεγαλύτερες τιµές (π.χ. 0.3, 0.5, 1, 5, 20, 200, ) υπάρχει ελαστικά περιοριζόµενη άρθρωση, σύµφωνα µε την σχέση: 4EI L 3 KΕΛ = k ΟΚΟΥ όπου I και L η ροπή αδράνειας και το ελαστικό µήκος του µέλους, αντίστοιχα. Ο συντελεστής αυτός έχει νόηµα µόνο στην περίπτωση που η αντίστοιχη παράµετρος έχει την τιµή «Ναι». Βλ. εγχειρίδιο FW «Αρθρώσεις στα άκρα µέλους». Ειδικά για τις δοκούς από δοµικό χάλυβα: Επειδή ορισµένα είδη δοκών (ράβδος δικτυώµατος, ελκυστήρας, προσοµοίωσης διαφράγµατος, διαγώνιος σύνδεσµος, σύνδεσµος τύπου Λ ή V) διαθέτουν αυτοµάτως αρθρώσεις στα άκρα τους, δεν απαιτείται πρόσθετη ενέργεια από µέρους του χειριστή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι σχετικές παράµετροι είναι ανενεργές. Για καλύτερη εποπτεία, οι ελαστικές αρθρώσεις των δοκών µπορούν να εµφανίζονται και στην κάτοψη του ορόφου, όταν είναι ενεργό το διαφανές «Στατικές δοκοί». Για τον τρόπο που εµφανίζονται στην κάτοψη οι αρθρώσεις στα άκρα των δοκών, βλέπε τις επόµενες εικόνες. Για τον ορισµό των τοπικών αξόνων της δοκού, βλέπε Σχήµα 3.32.

173 Εγχειρίδιο χειρισµού 173 Εικόνα 3.38α: Τρεις δοκοί οι οποίες στηρίζονται αρθρωτά στο υποστύλωµα. Η άρθρωση λειτουργεί γύρω από τον τοπικό τους άξονα 3-3 (στροφές κάθετα στο επίπεδο της κάτοψης) Εικόνα 3.38β: Τρεις δοκοί οι οποίες στηρίζονται αρθρωτά στο υποστύλωµα. Η άρθρωση λειτουργεί γύρω από τον τοπικό τους άξονα 2-2 (στροφές εντός του επιπέδου της κάτοψης).

174 174 Fespa 4 Π2 Η άκαµπτη απόληξη χρησιµεύει για να προσοµοιώνει µε ακρίβεια τα συνήθη γραµµικά µέλη τα οποία συναντώνται σε κόµβους µε σηµαντικές διαστάσεις. Σχήµα 3.39: Κόµβος του πλαισίου στον οποίο επισηµαίνεται η άκαµπτη απόληξη της δοκού Ως «Αποστάσεις από αρχή / τέλος» ορίζονται οι προβολές (στους καθολικούς άξονες) των άκαµπτων απολήξεων του µέλους, τις οποίες το Fespa υπολογίζει αυτόµατα, βάσει των γεωµετρικών δεδοµένων του φορέα. Συντελεστής άκαµπτου τµήµατος αρχής zi / τέλους zj: Γενικά ισχύει 0 z 1.Το προτεινόµενο είναι zi = zj = 0.5. Προσοχή : Στα τοιχώµατα, αντί για άκαµπτες απολήξεις, επιβάλλεται η χρήση λοιπών κόµβων και δεσµικών ράβδων.

175 Εγχειρίδιο χειρισµού 175 Σχήµα 3.40α: Κάτοψη σχεδιαστικής και στατικής δοκού ωπλισµένου σκυροδέµατος µε τις άκαµπτες απολήξεις της Σχήµα 3.40β: Σχεδιαστική και στατική δοκός δοµικού χάλυβα µε την άκαµπτη απόληξή της Π3 Σχετική εντολή: «Παραγωγές» - «Προσαρµογή δοκών υποστυλωµάτων», η οποία επανυπολογίζει τις άκαµπτες απολήξεις όλων των µελών του τρέχοντος ορόφου. Είναι απαραίτητο να χρησιµοποιείται µετά από αλλαγή διαστάσεων υποστυλώµατος ή κίνηση λοιπού κόµβου). Βλέπε 3.10 «Παραγωγές». Με την προεπιλογή «Αυτόµατο» το Fespa αναγνωρίζει ως προβόλους τις δοκούς που το ένα τους άκρο είναι ελεύθερο, δε συνδέεται δηλαδή µε άλλα µέλη του φορέα. Αυτό, αν και γενικά είναι επαρκές κριτήριο για την αναγνώριση των προβόλων, υπάρχουν περιπτώσεις που ο χρήστης θα πρέπει να ορίσει την παράµετρο «Πρόβολος = Ναι». Σε περίπτωση που η δοκός είναι πρόβολος: εν ελέγχεται σε ικανοτικό διάτµησης,

176 176 Fespa εσµική ε συµβάλλει µε τις ροπές υπεραντοχής της στην καταπόνηση των υποστυλωµάτων που τη στηρίζουν (ικανοτικός έλεγχος κόµβων). Ειδικά για δοκό από ωπλισµένο σκυρόδεµα: Ανεξαρτήτως του προσήµου της ροπής, κύριος οπλισµός θεωρείται ο άνω. Ειδικά για δοκό από δοµικό χάλυβα: Ο υπολογισµός του βέλους κάµψης γίνεται µε βάση την ελαστική γραµµή προβόλου (και όχι συνεχούς δοκού). Εικόνα 3.39: Παράµετροι δεσµικής δοκού εσµική ράβδος είναι µια δοκός πολύ µεγάλης ροπής αδρανείας I 3 και χρησιµεύει για την ακριβή προσοµοίωση τοιχωµάτων ανωδοµής. Το πρόγραµµα δεν διαστασιολογεί, ούτε εµφανίζει τα εντατικά µεγέθη των δεσµικών ράβδων, µηδενίζει το συντελεστή γραµµικής διαστολής καθώς και το ίδιο βάρος τους (θέτει την επιφάνεια υπολογισµού του ίδιου βάρους ίση µε 0). Επίσης, το πρόγραµµα δεν αποµειώνει τα αδρανειακά χαρακτηριστικά των εσµικών δοκών µε βάση τους «Συντελεστές προσοµοίωσης δυσκαµψίας σκυροδέµατος» (Κτίριο > Αντισεισµικός»). Έχει όµως ο χρήστης τη δυνατότητα να παρέµβει στη στατική λειτουργία µεµονωµένων δεσµικών δοκών, τροποποιώντας τους συντελεστές της κάρτας «εσµική» των παραµέτρων.

177 Εγχειρίδιο χειρισµού 177 Με την «Έξυπνη εισαγωγή δοκού» στα τοιχώµατα δηµιουργούνται αυτόµατα οι κατάλληλες δεσµικές ράβδοι, αρκεί να έχουν τοποθετηθεί από τον χειριστή οι κόµβοι τοιχώµατος. Παρατήρηση: Οι δεσµικές δοκοί αφορούν µόνο µέλη από σκυρόδεµα. οκός εσµική Τύπος διατοµής Συντελεστής καµπτικής δυσκαµψίας (Ι 3) Συντελεστής στρεπτικής δυσκαµψίας (Ι 1) Ως πλακοδοκός, η δεσµική συµµετέχει µε αυξηµένη δυσκαµψία στο διάφραγµα όπου ανήκει. Βλέπε και παράµετρο «Συντελεστής διαφραγµατικής λειτουργίας» (Κτίριο > Αντισεισµικός) Συντελεστές µε τους οποίους πολλαπλασιάζονται οι αντίστοιχες τιµές των αδρανειακών χαρακτηριστικών της δοκού. Προεπιλεγµένη τιµή = 1.00

178 178 Fespa Φορτία Κάθε δοκός µπορεί να φέρει: Γραµµικώς κατανεµηµένα φορτία q σε καθολικό ή τοπικό Σ.Σ. Τα φορτία ανήκουν σε δράσεις και εκχωρούνται στις δοκούς µε τις εντολές «Πάρε / δώσε φορτία». Οι δράσεις συνδυάζονται µε τους κατάλληλους συντελεστές στον πίνακα 816. Εικόνα 3.40: ηµιουργία νέας δράσης δοκού, µέσω του παραθύρου των παραµέτρων. Αφού ως όνοµα δράσης επιλεγεί η «Νέα δράση», ο χρήστης εισάγει διαδοχικά το όνοµα, µια συντοµογραφία της, το Σ.Σ. στο οποίο εφαρµόζονται τα φορτία και τις αριθµητικές τιµές των γραµµικά κατανεµηµένων φορτίων(q). Ακολούθως εκχωρεί τα φορτία στη δοκό µε «ώσε φορτία».

179 Εγχειρίδιο χειρισµού 179 Σχήµα 3.41: Η προσήµανση των κατανεµηµένων φορτίων επί του τοπικού Σ.Σ µιας ορθογώνια τοποθετηµένης (γωνία τοποθέτησης φ = 0) και µιας λοξά τοποθετηµένης (γωνία τοποθέτησης φ 0) δοκού. Χ, Υ, Ζ είναι οι καθολικοί άξονες του φορέα και 1, 2, 3 οι τοπικοί άξονες του µέλους. Όπου αναφέρεται q σηµαίνει αρνητική τιµή φορτίου, π.χ. -5kN/m

180 180 Fespa 4 οκός Φορτία Όνοµα δράσης Όνοµα νέας δράσης Συντοµογραφία Υπολογισµός ίδιου βάρους Κατεύθυνση φόρτισης qx, qy, qz [kn/m] Εφαρµογή όλων των δράσεων Στη λίστα επιλογής εµφανίζονται οι υπάρχουσες δράσεις. Νέες δράσεις καταχωρούνται µε την επιλογή «Νέα δράση». Βλέπε 3.9 «ράσεις Φορτία» Εισάγεται το πλήρες όνοµα της δράσης για την οποία θα εισαχθούν φορτία. Συντοµογραφία του ονόµατος, π.χ. W{+Χ) για τον άνεµο στη διεύθυνση +Χ. Αυτή εµφανίζεται στον πίνακα των συνδυασµών δράσεων στο τεύχος της µελέτης. Με «Ναι» συνυπολογίζεται στη φόρτιση και το ίδιο βάρος του φορέα. Επιλογή τοπικού ή καθολικού συστήµατος συντεταγµένων. Τιµές για τα οµοιόµορφα κατανεµηµένα φορτία (στο τοπικό ή καθολικό Σ.Σ.) κάθε δράσης Ναι: οι εντολές «ώσε παραµέτρους» και «ώσε φορτία» εκχωρούν όλες τους δράσεις (µόνιµα, κινητά, τυχόν πρόσθετες δράσεις). Όχι: οι εντολές αυτές εκχωρούν µόνον τις τρέχουσες δράσεις της ενότητας «Φορτία».

181 Εγχειρίδιο χειρισµού Σκυρόδεµα Εικόνα 3.41: Παράµετροι κανονισµού σκυροδέµατος της οκού οκός Σκυρόδεµα Βελτιστοποίηση οπλισµού στηρίξεων Ναι: Οι οπλισµοί As1, As2 υπολογίζονται ώστε να ισχύει: {(As1+ As2), (As1 + ½ As1)} = min Όχι: Οι οπλισµοί As1, As2 υπολογίζονται ώστε να ισχύει: As1+As2 = min Π1

182 182 Fespa 4 Ικανοτικός έλεγχος διάτµησης Αυξηµένες απαιτήσεις πλαστιµότητας ιάτµηση γ Rd αρχής ιάτµηση γ Rd τέλους Ναι Όχι: π.χ. για δοκούς υπογείων ορόφων στους οποίους οι σεισµικές δράσεις αναλαµβάνονται από τα τοιχώµατα καθώς και σε κάθε περίπτωση δοκών όπως περιγράφεται στην Β.2.4 του ΕΑΚ Αυτόµατο Ναι: Η δεδοµένη δοκός θα οπλίζεται µε απαίτηση αυξηµένης πλαστιµότητας Όχι: Για δοµικά στοιχεία υπογείων ορόφων ή ενισχυµένες ζώνες Ο Κανονισµός καθορίζει γ Rd=1.20 για τις δοκούς. ισδιαγώνιος οπλισµός 45 : για κανονικές δοκούς (l / h << 1) Εφαρµογή κανόνων αγκύρωσης Αντισεισµικά σίδερα άκρων (Π) Χιαστί: για δοκούς σύζευξης τοιχωµάτων (l / h 1) Nαι Όχι Χρησιµεύει για τον έλεγχο του µήκους αγκύρωσης των σίδερων της δοκού, έτσι ώστε η αγκύρωση να είναι επαρκής (σε περιπτώσεις ανεπαρκούς διάστασης υποστυλώµατος). Ναι: Τα σίδερα τύπου (Π) χρησιµοποιούνταν παλαιότερα Όχι: Π2 Π3

183 Εγχειρίδιο χειρισµού 183 Παρατηρήσεις Π1 Π2 Η βελτιστοποίηση επηρεάζει τα As1 και As2 στις περιπτώσεις που λόγω του ΕΚΩΣ ( α) πρέπει να τοποθετηθεί υποχρεωτικά As2 = ½ As1, ενώ λόγω ισορροπίας και οικονοµικότητας θα προέκυπτε As2 < ½ As1. Στις περιπτώσεις αυτές αναζητείται ένας τέτοιος συνδυασµός As1 και As2, ώστε να ισχύει η σχέση: {(As1+ As2), (As1 + ½ As1)} = min. Για την επίδραση που έχει η παράµετρος στα αποτελέσµατα, βλέπε και «Ράβδοι σιδηρού οπλισµού δοκού». γ Rd =1 σηµαίνει ότι δεν γίνεται η επαύξηση που προβλέπεται V CD, b Vo, b + VCD, b =, όπου: V = γ CD, b Rd ( M * R, b1 + M L b R, b2 ) qve, 1.2 b Π3 Βλ. B.1.2 ΕΑΚ2000 Στη περίπτωση που το απαιτούµενο βάθος αγκύρωσης δεν επαρκεί για την επιλεγµένη από το χειριστή διάµετρο, το πρόγραµµα επιλέγει αυτόµατα µικρότερη διάµετρο. Αυτό ισχύει ακόµα και στην περίπτωση που το πρόγραµµα χρειαστεί να επιλέξει διάµετρο που έχει εξαιρέσει ο χειριστής από τις διαθέσιµες διαµέτρους της δοκού. Ελάχιστη χρησιµοποιούµενη διάµετρος είναι το Φ12. Η παράµετρος «Εφαρµογή κανόνων αγκύρωσης» διαχωρίζει τις περιπτώσεις στήριξης (δοκού υποστυλώµατος) και έµµεσης στήριξης (δοκού δοκού). Στις έµµεσες στηρίξεις τα απαιτούµενα µήκη αγκύρωσης είναι µικρότερα κατά 5Φ, αφού στις θέσεις αυτές δεν είναι δυνατό να δηµιουργηθεί πλαστική άρθρωση (πιθανή ή ενδεχόµενη), πρόκειται δηλαδή για περιπτώσεις µελών χωρίς Α.Α.Π. Σε αυτές δεν εφαρµόζονται τα της του ΕΚΩΣ 2000.

184 184 Fespa οµικός χάλυβας Εικόνα 3.42: Παράµετροι του «οµικού χάλυβα» µιας δοκού

185 Εγχειρίδιο χειρισµού 185 Οι παράµετροι της κάρτας «οµικός χάλυβας» της δοκού έχουν όπως οι αντίστοιχες παράµετροι του υποστυλώµατος. Επιπλέον υπάρχουν οι εξής: οκός οµικός χάλυβας Έλεγχος Ναι λειτουργικότητας σε Όχι βέλη Η παράµετρος έχει να κάνει µε το αν θα ελεγχθούν ή όχι βάσει της του EC3. Συντελεστές καθαρού µήκους για υπολογισµό βέλους β0y και β0z Συντελεστής βέλους α max (δ max < L/α max) Συντελεστής βέλους α 2 (δ 2 < L/α 2) Ικανοτικός έλεγχος διάτµησης Συντελεστές που επιδρούν στον υπολογισµό του βέλους κάµψης. Προεπιλεγµένη τιµή = 1.00 Αν η παράµετρος «Έλεγχος λειτουργικότητας σε βέλη» έχει την τιµή «Ναι», εδώ ορίζεται ο συντελεστής που αφορά τον υπολογισµό του δ max της δοκού. Βλέπε EC και πίνακα 4.1, καθώς και «Υπολογισµός των συντελεστών ασφαλείας» Προεπιλεγµένη τιµή = 250 Αν η παράµετρος «Έλεγχος λειτουργικότητας σε βέλη» έχει την τιµή «Ναι», εδώ ορίζεται ο συντελεστής που αφορά τον υπολογισµό του δ 2 της δοκού. Βλέπε EC και πίνακα 4.1, καθώς και «Υπολογισµός των συντελεστών ασφαλείας» Προεπιλεγµένη τιµή = 300 Ναι Όχι Αυτόµατο Βλ. ΕΑΚ και Παράρτηµα Β1.2, Β1.3, Γ4.2, Γ6. Π1

186 186 Fespa 4 Έλεγχος σε αξονική δύναµη Έλεγχος σε ροπές κάµψης Απαίτηση ελέγχου σε στρεπτοκαµπτικό λυγισµό Περιορισµός ανηγµένης λυγηρότητας διαγωνίων Ναι Όχι Παράµετρος που αφορά ορισµένα είδη µελών (γενικό µέλος, τεγίδα, αντισεισµικό ζύγωµα και δοκό σύζευξης). My + Mz My (ισχυρή) Mz (ασθενής) Όπως η προηγούµενη, και αυτή η παράµετρος αφορά ορισµένα είδη µελών. Προσοχή: η σήµανση ισχυρού / ασθενούς τοπικού άξονα είναι διαφορετική σε δοκό και υποστύλωµα. Ναι Όχι Ναι: η ανηγµένη λυγηρότητα των διαγωνίων µπορεί έχει ανώτατη τιµή το 1.50, βλέπε 5.2.[2] του Παραρτήµατος Γ του ΕΑΚ2000. Όχι

187 Εγχειρίδιο χειρισµού 187 Π1 Παραδείγµατα υπολογισµού των συντελεστών καθαρού µήκους λυγισµού α 0 και µήκους για υπολογισµό βέλους β 0 Α. Τεγίδες µε ελκυστήρα Ελκυστήρας Εικόνα 3.43 Όταν τοποθετείται ελκυστήρας για την πλευρική εξασφάλιση των τεγίδων, δεν πρέπει να τοποθετείται λοιπός κόµβος στο µέσον του ανοίγµατός τους, αλλά να δίνεται στον συντελεστή β 0 z η τιµή 0.5. Έτσι επιτυγχάνεται η µείωση του µήκους υπολογισµού του βέλους της τεγίδας εντός του επιπέδου της στέγης. Σχήµα 3.42 Σχηµατική τοµή τεγίδας µε ελκυστήρα

188 188 Fespa 4 Β. Χιαστί σύνδεσµοι δυσκαµψίας Εικόνα 3.44 Οι κατακόρυφοι διαγώνιοι σύνδεσµοι δυσκαµψίας θα πρέπει να περιγραφούν µε το πλήρες µήκος τους (χωρίς λοιπό κόµβο στη µέση) και στον συντελεστή a 0 να δοθεί η τιµή 0.5 και για τις δύο διευθύνσεις. Έτσι επιτυγχάνεται η µείωση του µήκους λυγισµού του µέλους εντός και εκτός του επιπέδου του πλαισίου. L Ly, Lz Σχήµα 3.43 Σχηµατική όψη διαγώνιων συνδέσµων ακαµψίας

189 Εγχειρίδιο χειρισµού Έδαφος Εικόνα 3.45: Παράµετροι δοκού επί ελαστικού εδάφους. Ορισµένες παράµετροι είναι ενεργές ή ανενεργές ανάλογα µε τη «Μέθοδο υπολογισµού φέρουσας ικανότητας» (παράµετροι Κτιρίου) και τον τύπο του εδάφους (αµµώδες ή αργιλικό) οκός Έδαφος Επί ελαστικού (εδάφους) Ανηγµένος δείκτης Κg Ναι: Όταν έχω πεδιλοδοκό ή δοκό προσοµοίωσης πέδιλου. Όχι: για δοκούς ανωδοµής και συνδετήριες. Kg = Ks b (b: Πλάτος έδρασης) Ενεργοποιείται όταν έχω «Επί ελαστικού: Ναι» και επανυπολογίζεται εκτελώντας την εντολή «Παραγωγές» / «Υπολογισµός αδρανειακών χαρακτηριστικών µελών κτιρίου».

190 190 Fespa Εµφάνιση Βλέπε και εγχειρίδιο FW και Εικόνα 3.46: Παράµετροι εµφάνισης δοκού στην κάτοψη και την τριδιάστατη απεικόνιση οκός Εµφάνιση Μόνο κορµός πλακοδοκού στο 3D Ανάπτυξη 3D σχετικά µε κόµβο αρχής / τέλους Ναι : θα εµφανίζεται µόνον ο κορµός που αποµένει µετά την αφαίρεση της πλάκας. Όχι Η παράµετρος αφορά την απεικόνιση δοκών από σκυρόδεµα στο 3D / OpenGL. Άνω Ενδιάµεσα Κάτω Η θέση εµφάνισης της δοκού στην τριδιάστατη απεικόνιση (3D), σε σχέση µε τον κόµβο αρχής / τέλους της. Σχ. 3.41

191 Εγχειρίδιο χειρισµού 191 Συντελεστής υπολογισµού ζώνης ανίχνευσης αρχικού κόµβου δοκού Συντελεστής υπολογισµού ζώνης ανίχνευσης δοκού Καθορίζει την ευαισθησία του προγράµµατος κατά την έξυπνη εισαγωγή δοκού στην ανίχνευση κόµβων υποστυλωµάτων ή λοιπών κόµβων οι οποίοι βρίσκονται εντός κύκλου περί τους κόµβους αρχής και τέλους της δοκοσειράς (στην κάτοψη). Καθορίζει την ευαισθησία του προγράµµατος στην ανίχνευση κόµβων υποστυλωµάτων ή λοιπών κόµβων που βρίσκονται εντός δεδοµένης υψοµετρικής διαφοράς και επί της κάτοψης, κατά την έξυπνη εισαγωγή δοκού. Σχ Σχ Σχήµα 3.44: Παράδειγµα διαφοροποίησης δοκού στην τριδιάστατη απεικόνιση, ανάλογα µε τις τιµές των παραµέτρων της κάρτας «Εµφάνιση».

192 192 Fespa 4 Ζώνη ανίχνευσης συνευθειακών κόµβων = 2*k*bw 18 (1) 17 (1) 16 (1) 15 (1) 14 (1) Οι κόµβοι συνδέονται αυτόµατα µε την εξυπνη εισαγωγή Σχήµα 3.45: Με την έξυπνη εισαγωγή δοκού συνδέονται αυτόµατα οι κόµβοι οι οποίοι ευρίσκονται µέσα σε κύλινδρο µε διάµετρο 2 * k * bw, όπου k είναι ο «Συντελεστής υπολογισµού ζώνης ανίχνευσης» και bw το πλάτος της δοκού που εισάγεται. bw R = a * bw Σχήµα 3.46: Η «έξυπνη εισαγωγή» της κατακόρυφης δοκού αναζητά κόµβο αρχής µέσα σε περιοχή ακτίνας R ίση µε την παράµετρο «συντελεστής υπολογισµού ζώνης ανίχνευσης αρχικού κόµβου» (α) επί το πλάτος της δοκού (bw). Ο µόνος κόµβος µέσα στον κύκλο είναι ο δεξιός Λ.Κ. Ο κεντροβαρικός κόµβος του υποστυλώµατος είναι εκτός κύκλου.

193 Εγχειρίδιο χειρισµού Εντολές της οκού Προσθήκη, Προσθήκη µε επόµενο όνοµα Η προσθήκη / περιγραφή της στατικής και της σχεδιαστικής δοκού γίνεται όπως φαίνεται στα επόµενα σχήµατα, κάνοντας χρήση των σηµείων έλξης των υποστυλωµάτων, όπου αυτό διευκολύνει, δείχνοντας (α) τους κόµβους αρχής / τέλους της στατικής, (β) τα σηµεία αρχής / τέλους της σχεδιαστικής, (γ) την πλευρά σχεδίασής της. Προσθήκη δοκού µεταξύ ορόφων γίνεται αν ως κόµβο αρχής ή τέλους της δοκού πληκτρολογήσετε το όνοµα αυτού που βρίσκεται σε διαφορετική στάθµη από αυτήν που έχετε ενεργή στο παράθυρο. Για να γίνει αυτό, αντί να «δείξετε» µε το mouse τον κόµβο, αρκεί να πατήσετε το πλήκτρο του διαστήµατος (spacebar) και να εισάγετε στο κάτω µέρος της οθόνης το όνοµα του κόµβου (µε τον όροφο που ανήκει σε παρένθεση), π.χ. 11(-1).

194 194 Fespa 4 Σχήµα 3.47α: Εισαγωγή δοκού πλευρικά (στην παρειά των υποστυλωµάτων) Προσοχή: Η φορά εισαγωγής όλων των ανοιγµάτων µιας συνεχούς δοκού πρέπει να είναι ενιαία. Ακόµη και να διαγραφεί κάποιο άνοιγµα, η επανεισαγωγή του πρέπει να γίνει µε ίδια φορά αυτής των άλλων ανοιγµάτων. Το πρόγραµµα ανιχνεύει τέτοιες καταστάσεις και ειδοποιεί το χειριστή µε µήνυµα πριν την επίλυση. Προσθήκη κεντρικά Προσθήκη κεντρικά µε επόµενο όνοµα Είναι παρόµοια εντολή µε την προηγούµενη, µε τη διαφορά ότι η δοκός εδώ σχεδιάζεται κεντροβαρικά µεταξύ των άκρων της και όχι στην παρειά των υποστυλωµάτων, γι αυτό και δεν ζητείται η «πλευρά σχεδίασης», όπως προηγουµένως. Τα αναγκαία βήµατα για την εισαγωγή της φαίνονται στο επόµενο σχήµα: Σχήµα 3.47β: Εισαγωγή δοκού κεντρικά (κεντροβαρικά των υποστυλωµάτων)

195 Εγχειρίδιο χειρισµού 195 Κατά την προσθήκη δοκών, όταν συναντάτε κάποιο τοίχωµα, εισάγετε ως επιπλέον ανοίγµατα της συνεχούς δοκού τα τµήµατα που ορίζονται από τους «κόµβους τοιχωµάτων» και τον κόµβο στο κέντρο του τοιχώµατος, συνήθως δύο για κάθε τοίχωµα. Στη συνέχεια, τα ανοίγµατα αυτά θα τα δηλώσετε ως «δεσµικές ράβδους». Αν κατά τη διάρκεια της εισαγωγής δοκού πατήσετε το πλήκτρο [d], το πρόγραµµα θεωρεί ότι τα επόµενα ανοίγµατά της θα είναι δεσµικά, περιορίζοντας ανάλογα και τα αναγκαία βήµατα για την περιγραφή της. Πατώντας πάλι το [d], η δοκός επανέρχεται στα προηγούµενα χαρακτηριστικά της διατοµής της. Τέλος προσθήκης Με την εντολή αυτή, ορίζετε το τέλος µίας συνεχούς δοκού. Η επόµενη δοκός που θα εισάγετε θα έχει για όνοµα τον επόµενο αύξοντα αριθµό της τελευταίας. Έξυπνη εισαγωγή Έξυπνη εισαγωγή κεντρικά Ευκολότερος τρόπος εισαγωγής συνεχών δοκών, όπου ο χειριστής απλώς δείχνει τα σηµεία αρχής και τέλους της, καθώς και την πλευρά σχεδίασης. Το πρόγραµµα κατασκευάζει όλα τα ανοίγµατα που πρέπει, αφού ανακαλύψει τα υποστυλώµατα και τους λοιπούς κόµβους που βρίσκονται ανάµεσα στα δύο σηµεία. Η «Έξυπνη εισαγωγή» όταν συναντά τοίχωµα µε λοιπούς κόµβους στα άκρα του, µετατρέπει αυτόµατα τα ανοίγµατά του σε δεσµικές. Βλέπε και επόµενο σχήµα. Η «έξυπνη εισαγωγή» εισάγει δοκούς µόνον πλευρικά και όχι κεντρικά. Σχήµα 3.47γ: Έξυπνη εισαγωγή δοκού και τα σηµεία που απαιτούνται για την περιγραφή της ιαγραφή είχνετε µε το mouse το µέσον του ανοίγµατος και χτυπάτε click. Έτσι διαγράφεται το άνοιγµα της δοκού.

196 196 Fespa 4 ιαγραφή δοκού που συνδέει κόµβους σε διαφορετικές στάθµες, γίνεται αν αντί να «δείξετε» την προς διαγραφή δοκό, πατήσετε το πλήκτρο του διαστήµατος (space-bar) και ακολούθως εισάγετε στο κάτω µέρος της οθόνης το όνοµά της. Αυτός ο τρόπος διαγραφής δοκού µπορεί να χρησιµοποιηθεί και για οποιαδήποτε δοκό της τρέχουσας στάθµης. Όταν είναι ενεργή η επιλογή «ιάλογος πολλαπλών επιλογών», η διαγραφή δοκού γίνεται επιλέγοντάς την µέσα από τη λίστα που εµφανίζει το πρόγραµµα. Αλλαγή συνδεσµολογίας Ο χρήστης επιλέγει νέο κόµβο αρχής ή τέλους για δεδοµένη δοκό της κάτοψης. Η αλλαγή της συνδεσµολογίας επιτυγχάνεται µέσω µεταβολής των άκαµπτων απολήξεων, ενώ η σχεδιαστική δοκός παραµένει αµετάθετη. Η εντολή αυτή, σε συνδυασµό µε την «ιαγραφή» του Λοιπού Κόµβου, διευκολύνει τις αλλαγές συνδεσµολογίας που απαιτούνται στη µετατροπή τοιχώµατος σε υποστύλωµα (και αντίστροφα). Βλέπε επόµενο σχήµα. Σχήµα 3.48: Για να αλλάξει η συνδεσµολογία της δοκού, ο χρήστης θα πρέπει αφού την επιλέξει, να δείξει διαδοχικά τον παλιό (4) και το νέο (Λ11) κόµβο άκρου της. Κατάτµηση ανά τµήµατα Τοποθετεί αυτόµατα έναν ή περισσότερους λοιπούς κόµβους, διαιρώντας µία δοκό σε δεδοµένο αριθµό (δύο ή περισσοτέρων) ανοιγµάτων ίσου µήκους. Τα ονόµατα των δοκών που προκύπτουν, δίνονται αυτόµατα από το πρόγραµµα, ενώ αν η δοκός είναι τµήµα ευρύτερης δοκοσειράς, όλα τα ανοίγµατα µετονοµάζονται κατάλληλα. Στην περίπτωση που η δοκός είναι κεκλιµένη καθ ύψος, οι κόµβοι τοποθετούνται στα σωστά υψόµετρα. Οι παράµετροί των νέων ανοιγµάτων προκύπτουν ίδιες µε αυτές του αρχικού ανοίγµατος (εκτός από τις ελαστικές αρθρώσεις, αν υπάρχουν).

197 Εγχειρίδιο χειρισµού 197 Βλέπε σχήµα 3.49 Κατάτµηση ανά απόσταση Τοποθετεί αυτόµατα έναν ή περισσότερους λοιπούς κόµβους, διαιρώντας µία δοκό σε (δύο ή περισσότερα) τµήµατα δεδοµένου µήκους L. Η απόσταση L εισάγεται από το χειριστή είτε γραφικά, είτε από το πληκτρολόγιο. Αρχή µέτρησης της απόστασης L µπορεί να είναι οποιοδήποτε από τα δύο άκρα της δοκού. Σηµείωση: το τελευταίο τµήµα που προκύπτει µετά την κατάτµηση θα πρέπει να έχει µήκος > 0.10m. Βλέπε επόµενο σχήµα /50 Με κατάτµηση δοκού ανα τµήµατα=> Εισάγονται λοιποί κόµβοι και δηµιουργείται δοκοσειρά a a a / / / / ιαγραφή κόµβων Σχήµα 3.49: Οι εντολές κατάτµησης δοκού /50 25/ /50 Με κατάτµηση δοκού 000 ανα απόσταση L => Εισάγεται ο λοιπός κόµβος και δηµιουργείται δοκοσειρά /50 L Παράλληλη µετατόπιση της σχεδιαστικής (και στατικής) δοκού, µε τη χρήση του Με διαγραφή του λοιπού κόµβου Οι δοκοσειρές mouse. επαναριθµούνται Αφού δείξετε τη δοκό, δίνετε µε το mouse διαδοχικά µια κορυφή της και τη νέα θέση της. Τ&