Στεφανία Ι. Σουλή, 2010 εξωφύλλου: Marvy!/CORBIS/Apeiron Photos. πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2010 ΙSBN

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στεφανία Ι. Σουλή, 2010 εξωφύλλου: Marvy!/CORBIS/Apeiron Photos. πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2010 ΙSBN 978-960-453-791-4"

Transcript

1

2 ΤΙΤΛΟΣ βιβλιου: Αθέατη βία Η αγάπη δεν πρέπει να πονάει ΣυγγραφεαΣ: Στεφανία Ι. Σουλή επιμελεια ΔΙΟρθωΣη κειμενου: ευδοξία μπινοπούλου ΣυνθεΣη εξωφυλλου: γιώργος παζάλος, Χρυσούλα μπουκουβάλα ηλεκτρονικη ΣεΛΙΔΟπΟΙηΣη: μερσίνα Λαδοπούλου εκτυπωση: Άγγελος ελεύθερος & ΣΙα Ο.ε. βιβλιοδεσια: κωνσταντίνα παναγιώτου & ΣΙα Ο.ε. Στεφανία Ι. Σουλή, 2010 εξωφύλλου: Marvy!/CORBIS/Apeiron Photos εκδοσεισ ΨυΧΟγΙΟΣ α.ε., αθήνα 2010 πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2010 ΙSBN Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χημικών ουσιών, προερχόμενο αποκλειστικά και μόνο από δάση που καλλιεργούνται για την παραγωγή χαρτιού. Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού νόμου (ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής αδείας του εκδότη κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου. εκδοσεισ ΨυΧΟγΙΟΣ α.ε. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. Έδρα: Tατοΐου 121 Head office: 121, Tatoiou Str μεταμόρφωση Metamorfossi, Greece βιβλιοπωλείο: μαυρομιχάλη 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str αθήνα αthens, Greece Τηλ.: Tel.: Telefax: Telefax:

3 Πρόλογος: Κατερίνα Μάτσα Ψυχίατρος, Επιστηµονική Υπεύθυνη Μονάδας Απεξάρτησης ΨΝΑ «18 Άνω»

4 Το βιβλίο αφιερώνεται στη μνήμη του Μιχάλη Περατικού

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ προλογοσ...11 εισαγωγη πωσ θα καταλαβεισ ΟΤΙ βρισκεσαι Σε μια ΣΧεΣη βιασ ΣΤΟ μυαλο ΤΟυ βιαιου αντρα βιαιοσ αντρασ και εξαρτησιογονα Ο βιαιοσ αντρασ ωσ πατερασ ανηλικα θυματα βιασ Ο βιαιοσ αντρασ και ΤΟ νομικο πλαισιο ΟΙ ΣυμπαραΣΤαΤεΣ ΤΟυ βιαιου αντρα ΟΙκΟγενεΙα και φιλοι: ΣυμπαραΣΤαΤεΣ Ή εχθροι; ΟΙ επιπτωσεισ ΤηΣ βιασ ΣΤην υγεια ΣΟυ γιατι παραμενεισ μαζι ΤΟυ εαν βρισκεσαι ΣΤην αρχη μιασ βιαιησ ΣΧεΣηΣ πωσ θα αφησεισ ΤΟν βιαιο ΣυνΤρΟφΟ με ασφαλεια ΧωρΙΖω. και μετα ΤΙ; ΟΙ μυθοι γκρεμιζονται...350

6 παραρτηματα παράρτημα 1 νομοσ 3500/2006 «για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις» παράρτημα 2 αιτιολογικη εκθεση Στο σχέδιο νόμου «για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας» παράρτημα 3 αναλυση ΣΤΟΙΧεΙων που αφορουν γυναικεσ-θυματα βιασ απο Τη γενικη γραμματεια ΙΣΟΤηΤαΣ Των φυλων παράρτημα 4 εγχειριδιο ΤηΣ ελληνικησ αστυνομιασ για Την αντιμετωπιση ΤηΣ ενδοοικογενειακησ βιασ παράρτημα 5 ενδεικτικοσ πινακασ υποστηρικτικων υπηρεσιων για γυναικεσ-θυματα βιασ ευχαριστιεσ...405

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ενδοοικογενειακή βία: η βία πίσω από τους τοίχους των σπιτιών, αθέατη για τους έξω, πραγματικό μαρτύριο για τους μέσα. Είναι η βία που ανοίγει στην ψυχή της γυναίκας και των παιδιών βαθιά χάσματα αγωνίας και απελπισίας, φόβους εκμηδένισης, επιθυμίες θανάτου, ποταμούς οργής, ανείπωτο πόνο. Ο θεσμός της οικογένειας είναι από τη φύση του καταπιεστικός. Λειτουργεί ως φορέας μεταβίβασης στα μέλη του όλων των κανονιστικών προτύπων και των κοινωνικών στερεοτύπων αλλά και ως φορέας εξουσίας του αρχηγού, του άντρα, πάνω στη γυναίκα και στα παιδιά. Ενδεικτικά του καταπιεστικού χαρακτήρα της οικογένειας είναι τα μεγέθη της ενδοοικογενειακής βίας. Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει δηλώσει ότι η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου και αναπηρίας για τις γυναίκες 16 έως 44 ετών και ευθύνεται για περισσότερους θανάτους και προβλήματα υγείας από ό,τι ο καρκίνος, τα τροχαία δυστυχήματα και ο πόλεμος μαζί. Μία καταγγελία για ενδοοικογενειακή βία το λεπτό καταγράφεται καθημερινά από τα αστυνομικά τμήματα της Μ. Βρετανίας, και το 81% αφορά γυναίκες. Στις ΗΠΑ το ένα τρίτο των γυναικών χάνουν τη ζωή τους από το σύντροφό τους. Στη Νότια Αφρική μία γυναίκα σκοτώνεται κάθε 6 ώρες από το σύντροφό της. Στη Γαλλία, το 2001, γυναίκες υπήρ-

8 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ξαν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Στην Πορτογαλία, το 52,8% των γυναικών έχουν υπάρξει θύματα βίας, κυρίως ψυχολογικής, από το σύζυγο ή το σύντροφό τους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι σε ποσοστό που φτάνει το 70% των περιπτώσεων δολοφονίας τα θύματα σκοτώθηκαν από άρρενες συντρόφους τους. Επίσης, το 80% των παιδιών κάτω των 15 ετών που πεθαίνουν κάθε χρόνο από κακοποίηση ή παραμέληση στις αναπτυγμένες χώρες κακοποιούνται από τους ίδιους τους γονείς τους, σύμφωνα με έρευνα για την παιδική κακομεταχείριση που δημοσιεύεται από το κέντρο ερευνών Innocenti της Unicef. Στην Ελλάδα μία στις δύο γυναίκες που δολοφονούνται κάθε χρόνο είναι θύμα του τωρινού ή πρώην συντρόφου της, ενώ μία στις πέντε γυναίκες υπήρξε θύμα ξυλοδαρμού, τουλάχιστον μία φορά, από τον άντρα της. Οι άντρες που κακοποιούν τις γυναίκες τους ανήκουν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, με πρώτους τους αποφοίτους ΤΕΙ και ΑΕΙ. Οι επιπτώσεις της βίας στην ψυχή των ανήλικων παιδιών είναι τεράστιες και τα σημαδεύουν για ολόκληρη τη ζωή τους. Όπως προκύπτει από ειδικές έρευνες, τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον ενδοοικογενειακής βίας βιώνουν μια κατάσταση χρόνιου τραυματισμού, με κυρίαρχη μέσα τους μια τεράστια γκάμα αρνητικών συναισθημάτων, που κυμαίνονται από την οργή μέχρι την απόγνωση, και διαμορφώνουν τους όρους μιας διαταραγμένης συμπεριφοράς, όπου κυριαρχεί άλλοτε η βία και άλλοτε η απάθεια. Έχει βρεθεί επίσης ότι τα ανήλικα αγόρια που μεγαλώνοντας έβλεπαν τον πατέρα τους να εκδηλώνει βίαιη συμπεριφορά έχουν κατά δέκα φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να ασκήσουν βία στις συζύγους τους σε σχέση με τα αγόρια εκείνα που μεγάλωσαν σε οικογένεια χωρίς βία.

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 Μ αυτό το θέμα ασχολείται το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο της έμπειρης νομικού Στεφανίας Σουλή. Με την πείρα και τη γνώση που έχει συγκεντρώσει ως νομική σύμβουλος στο Κέντρο Υποδοχής Κακοποιημένων Γυναικών της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων αλλά και στο «18 Άνω» και στον ΟΚΑΝΑ, η συγγραφέας ανιχνεύει με μεγάλη ευαισθησία το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας παρουσιάζοντας πλήθος αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων κακοποίησης της γυναίκας καθώς και τις επιπτώσεις του φαινομένου στη σωματική και ψυχική υγεία της γυναίκας αλλά και των παιδιών της. Στόχο της, όπως σημειώνει η ίδια, έχει την αφύπνιση, τη συνειδητοποίηση και την ενδυνάμωση κάθε γυναίκας που βιώνει τη βία στη συντροφική ή τη συζυγική της σχέση. Στα 14 κεφάλαια του βιβλίου ξετυλίγεται όλο το κουβάρι της ενδοοικογενειακής βίας, η δυναμική και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, ενώ περιγράφεται ο βίαιος άντρας στο ρόλο του συζύγου και του πατέρα. Σε όλα τα κεφάλαια του βιβλίου περιλαμβάνονται και νομικές συμβουλές που απευθύνονται στις γυναίκες και στις μητέρες για την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση αυτής της πολύπλοκης κατάστασης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσίαση του νομικού πλαισίου που ισχύει, με έμφαση στη διαδικασία της ποινικής διαμεσολάβησης, αφού, όπως υπογραμμίζει η συγγραφέας, είναι τραγική η έλλειψη επαρκών ειδικών υπηρεσιών για την αντιμετώπιση του φαινομένου, ειδικά στην επαρχία. Λειτουργούν μόνο δύο Συμβουλευτικά Κέντρα για τα θέματα βίας γυναικών σε Αθήνα και Πειραιά για ολόκληρη τη χώρα. Δημοσιεύεται επίσης ολόκληρος ο ισχύων νόμος 3500/2006, «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις». Στο βιβλίο αναλύονται ακόμη οι επικρατέστερες ψυχολογικές θεωρίες που αφορούν την έντονη συναισθηματική σχέση

10 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ της γυναίκας-θύμα με τον βίαιο σύντροφό της. Παρουσιάζεται ο χαρακτήρας αυτής της δύσκολης σχέσης και η μεθόδευση της διακοπής της, τόσο από ψυχολογική όσο και από νομική άποψη. Στο τελευταίο κεφάλαιο παρουσιάζονται ποσοτικά στοιχεία από τη λειτουργία της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, του πρώτου δημόσιου φορέα που ασχολείται με περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, και εξάγονται σημαντικά συμπεράσματα, τα οποία καταρρίπτουν πολλούς από τους μύθους που επικρατούν. Αποδεικνύεται καθαρά ότι οι κακοποιημένες γυναίκες δεν αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού, δεν είναι φτωχές και εξαρτημένες από το σύζυγο, δεν είναι χαμηλού μορφωτικού επιπέδου. Οι βίαιοι άντρες δεν είναι αποτυχημένοι στην επαγγελματική τους ζωή, δεν είναι όλοι ψυχασθενείς ή τοξικοεξαρτημένοι, δε γίνονται βίαιοι μετά το γάμο ήταν βίαιοι και πριν απ αυτόν. Τέλος οι μακροχρόνιες σχέσεις κακοποίησης δεν μπορούν να γίνουν καλύτερες όσο περνούν τα χρόνια, αφού στην κακοποίηση προστίθεται και η τρομοκράτηση του θύματος. Πρόκειται πραγματικά για ένα βιβλίο-οδηγό που έρχεται να φωτίσει το σκοτεινό μονοπάτι της ζωής των κακοποιημένων γυναικών, προσφέροντας δύναμη και ελπίδα κατερινα ματσα Ψυχίατρος, επιστημονική υπεύθυνη μονάδας απεξάρτησης Ψνα «18 Άνω»

11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Δεν υπήρχε κάτι άλλο. Ή θα έφευγα ή θα πέθαινα» αυτά τα λόγια βγαίνουν αυθόρμητα από τα χείλη των περισσότερων γυναικών που κατάφεραν να απεγκλωβιστούν από μια σχέση κακοποίησης. Στα αυτιά του κόσμου ηχούν σκληρά και συνάμα υπερβολικά. Όμως κάθε γυναίκα που υφίσταται κακοποίηση από το σύντροφό της και χαίρει, ακόμη, άκρας ψυχικής υγείας γνωρίζει το νόημα και την ουσία αυτής της φράσης, αφού βιώνει καθημερινά ένα μικρό θάνατο. η έλλειψη ελευθερίας, η έλλειψη της δυνατότητας αυτοπροσδιορισμού, η έλλειψη της δυνατότητας αυτοέκφρασης που επιβάλλονται στη γυναίκα ισοδυναμούν με ένα μικρό θάνατο. Όσο η γυναίκα παραμένει ψυχικά υγιής έχει την ικανότητα να αυτοπροσδιοριστεί, να αυτοεκφραστεί, να επιλέξει να ζήσει ελεύθερη από εκφοβισμούς, απειλές, προσβολές και ξυλοδαρμούς. η διαταραγμένη ψυχική υγεία της γυναίκας, αποτέλεσμα της κακοποιητικής συμπεριφοράς του συντρόφου της, οδηγεί, τις περισσότερες φορές δραματικά, σε απώλεια αυτής της ικανότητας. Τα ποσοστά της ενδοοικογενειακής βίας στην ελληνική κοινωνία είναι υψηλά και αυτό αποδεικνύεται από την πληθώρα των περιστατικών που αντιμετωπίζουμε στα Συμβουλευτικά κέντρα. γυναίκες από όλη την ελλάδα τηλεφωνούν και καταγγέλλουν κάθε είδους περιστατικά η ενδοοικογε-

12 16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ νειακή βία «σαρώνει» τις ελληνικές οικογένειες. Στο πέρασμά της συντελούνται ανυπολόγιστες καταστροφές: σωματικά και ψυχολογικά τραύματα, διαταραγμένη ψυχική υγεία, κοινωνική και οικονομική απομόνωση, οικονομική καταστροφή, προβληματικές εργασιακές σχέσεις, προβληματικές σχέσεις γονέων με τα παιδιά τους, προβληματικές αδελφικές σχέσεις, σκληρές δικαστικές διαμάχες. κανένας δε θα έπρεπε να ζει υπό αυτές τις συνθήκες. καμία γυναίκα, και προπαντός κανένα παιδί αφού τα παιδιά είναι τα πραγματικά θύματα αυτής της ιστορίας. ως νήπια, ασυνείδητα επιλέγουν να καταστήσουν τον εαυτό τους αόρατο την ώρα που γίνονται μάρτυρες βίαιων περιστατικών, και κρύβονται κάτω από τις καρέκλες και τα τραπέζια, στις γωνίες των καναπέδων, πίσω από τις κουρτίνες, μέσα στις ντουλάπες. ως παιδιά και έφηβοι, συνειδητά επιλέγουν να εμπλακούν στις βιαιοπραγίες και επιτίθενται στον βίαιο πατέρα, τη στιγμή που χειροδικεί ενάντια στη μητέρα τους. ακόμη και όταν η γυναίκα εγκαταλείψει τον βίαιο σύντροφο, τα παιδιά εξακολουθούν να υφίστανται τις δυσμενείς συνέπειες της βίας και να ζουν το προσωπικό τους δράμα, αφού τις περισσότερες φορές «σύρονται», στην κυριολεξία, πίσω από τις δικαστικές αποφάσεις. η κακοποιητική συμπεριφορά ελάχιστα έχει να κάνει με ψυχολογικά προβλήματα και ψυχικές διαταραχές. αίτια της κακοποιητικής συμπεριφοράς αποτελούν οι αξίες, οι νοοτροπίες, οι πεποιθήσεις που δικαιολογούν την εκμετάλλευση και τροφοδοτούν τη συνεχή παραβίαση ελευθεριών, την άσκηση ελέγχου και την κυριαρχία επί του αδυνάμου, διά μέσου σωματικής, ψυχολογικής ή σεξουαλικής βίας. Ο περισσότερος κόσμος πιστεύει ότι η ενδοοικογενειακή βία είναι ιδιωτική υπόθεση. κανένας δεν επιθυμεί να εμπλακεί στα οικογενειακά του άλλου. Ο γείτονας κλείνει τα αυτιά

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 17 του, όταν στο διπλανό διαμέρισμα σείεται ο τόπος και οι κραυγές των παιδιών ραγίζουν τους τοίχους. Ο αστυνομικός συμβουλεύει τη γυναίκα να γυρίσει στο σπίτι της και «να τα βρει με τον άντρα της» γιατί έχει σοβαρότερα, όπως λέει, θέματα να ασχοληθεί. Ο δάσκαλος συναισθάνεται μεν την προβληματική κατάσταση που βιώνει το παιδί, φοβάται ωστόσο να καταγγείλει όσα βλέπει γιατί δεν είναι και απόλυτα βέβαιος, χώρια που σκέφτεται ότι μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερο πρόβλημα. Ο γιατρός αναγνωρίζει τις εκ προθέσεως προκληθείσες βλάβες στο σώμα της γυναίκας ή του παιδιού αλλά δεν αναφέρει, ως οφείλει, την αξιόποινη πράξη. Ο αγώνας κατά της ενδοοικογενειακής βίας δεν πρέπει να εξαντλείται στα νομοθετικά μέτρα. Το ζητούμενο πρέπει να είναι πρωτίστως η πρόληψη και δευτερευόντως η καταστολή. πώς μπορούμε να αλλάξουμε τις κοινωνικές αξίες και τα κοινωνικά στερεότυπα, ούτως ώστε κάθε γυναίκα και κάθε παιδί να ζει ελεύθερα από προσβολές, ταπεινώσεις, εκφοβισμούς, απειλές και χειροδικίες; η απάντηση είναι μεταβάλλοντας τον τρόπο που διαπαιδαγωγούνται τα παιδιά, και ιδίως τα αγόρια. Τα κορίτσια θα πρέπει να μάθουν να πιστεύουν στον εαυτό τους, να στηρίζονται στις προσωπικές τους δυνάμεις και να μην ανέχονται τον υποβιβασμό και την εκμετάλλευση σε κανέναν τομέα της ζωής τους. Τα αγόρια, από την άλλη, θα πρέπει να μάθουν να σέβονται τα κορίτσια ως ισότιμα, να αποδοκιμάζουν το νταηλίκι, να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεών τους και να επιλέγουν, με σεβασμό στην ετερότητα του άλλου, το διάλογο όποτε χρειάζεται να επιλυθούν συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις. αιτία της κακοποίησης δεν είναι η σύγκρουση και η αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο πρόσωπα αιτία της κακοποίησης είναι η επιθυμία του ενός προσώπου να θέσει υπό επιβολή και κυριαρχία το άλλο πρόσωπο.

14 18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το βιβλίο αυτό είναι καρπός της επταετούς εργασίας μου ως νομικής συμβούλου σε χιλιάδες γυναίκες-θύματα βίας. Ο ρόλος της υπεράσπισης στη διασφάλιση των δικαιωμάτων των γυναικών-θύματα, όπως πρόσφατα έχει επισημανθεί στο Συμβούλιο της ευρώπης [Council of Europe] έχει ενισχυθεί (Kelly and Humphreys, 2001) και έχει αποκτήσει θεμελιώδη σημασία στην αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής και σεξουαλικής βίας στη βρετανία (Home Office 2007). Οι συνήγοροι θεωρούνται οι «άνθρωποι-κλειδιά» που μπορούν να βοηθήσουν σε κάθε στάδιο τις γυναίκες να κατανοήσουν και να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους. Έτσι, η γνώση γίνεται το μέσο για να αποκτήσουν δύναμη. Το βιβλίο αυτό δημιουργήθηκε από τις χιλιάδες ιστορίες των γυναικών που έπεσαν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. κάποιες από αυτές βρίσκονται μέσα στο βιβλίο. ενώ τα περιστατικά είναι αληθινά, τα πρόσωπα είναι φανταστικά καθώς για να προστατευθούν οι γυναίκες και να κρατηθεί η ανωνυμία τους έγινε αλλαγή σε ονόματα, τοπωνύμια, επαγγέλματα, καθώς και σε ιδιαίτερες λεπτομέρειες και πληροφορίες που θα μπορούσαν να φανερώσουν την ταυτότητά τους. Το βιβλίο αυτό πραγματεύεται όλα τα θέματα που αντιμετωπίζει μία γυναίκα-θύμα από την αρχή, όταν θα εκδηλωθεί το πρώτο περιστατικό βίας στη συντροφική της σχέση, μέχρι τη στιγμή που θα αποφασίσει να εγκαταλείψει τον βίαιο σύντροφο. επίσης αναλύονται θέματα συμπεριφοράς του βίαιου συντρόφου πώς σκέφτεται, πώς συμπεριφέρεται, πώς λειτουργεί μέσα σε μια συντροφική σχέση, πώς είναι ως πατέρας, πώς αντιμετωπίζει το νόμο κτλ. Τα συμπεράσματα και οι αναλύσεις που παρουσιάζονται σε αυτό το βιβλίο απορρέουν στο σύνολό τους από τις αφηγήσεις των γυναικών και επιβεβαιώθηκαν απόλυτα στη διάρκεια της εκπαίδευσης που έλαβα το 2008 από τον Per Isdal, κλινικό ψυχολόγο, πρόεδρο

15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 και ιδρυτή του Alternative to Violence (ATV), του πρώτου κέντρου ερευνών και εξειδικευμένης θεραπείας βίαιων ανδρών που δημιουργήθηκε στην ευρώπη, και συγκεκριμένα στο Όσλο, το Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για τις χιλιάδες γυναίκες που αδυνατούν να επισκεφτούν ένα συμβουλευτικό κέντρο για θέματα βίας. είμαι βέβαιη ότι το βιβλίο αυτό θα προκαλέσει αντιδράσεις επειδή αναφέρεται σε φρικαλεότητες που κανένας δε θέλει να γνωρίζει. η μόνη λύση είναι να πάψουμε να κοιτάμε προς την κατεύθυνση προς την οποία είναι όλοι στραμμένοι ΣΤεφανΙα Ι. ΣΟυΛη Ιούνιος 2009

16 1 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙΣ ΟΤΙ ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΣΕ ΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΒΙΑΣ ΤΟ πρωτο περιστατικο ΣωμαΤΙκηΣ βιασ Όταν η Άννα παντρευόταν, ένα χρόνο πριν, τον γιάννη, δε φανταζόταν ότι ο σύζυγός της κάποια στιγμή θα ασκούσε βία επάνω της. η ερωτική τους σχέση μετρούσε ήδη πέντε χρόνια, και το τελευταίο έτος πριν από το γάμο συζούσαν. Στα χρόνια της σχέσης τους, κατά δήλωση της Άννας, ο γιάννης ήταν ευγενικός, διαλλακτικός και συζητούσε μαζί της όλα τα προβλήματα που ανέκυπταν. Το απόγευμα της πέμπτης είχαν συμφωνήσει να πάνε μαζί σε μια αντιπροσωπεία αυτοκινήτων προκειμένου να δώσουν προκαταβολή για το αυτοκίνητο που θα αγόραζε η Άννα. η Άννα τηλεφώνησε στο σύζυγό της και τον ενημέρωσε ότι θα αργούσε στο ραντεβού τους, το οποίο σημειωτέον ήταν στο σπίτι τους, λόγω φόρτου εργασίας στο γραφείο. Όταν αυτή έφτασε στο σπίτι τους (μισή ώρα αργότερα από το καθορισμένο ραντεβού) βρήκε το σύζυγό της έξαλλο. Με το που έφτασα στο σπίτι, κατάλαβα ότι κάτι άσχημο θα γινόταν. Ήταν στο σαλόνι και κάπνιζε. Δεν ήταν ντυμένος. Του

17 22 ΣΤΕΦΑΝΙΑ Ι. ΣΟΥΛΗ είπα να ντυθεί για να φύγουμε. Μου είπε ότι δεν έχει να πάει πουθενά και ότι είμαι ανεύθυνη, μαλακισμένη και αδιάφορη. Δεν κατάλαβα γιατί ήταν τόσο θυμωμένος μαζί μου και προσπάθησα να δικαιολογηθώ λέγοντάς του ότι είχα πολλή δουλειά και, σε τελική ανάλυση, τον είχα ειδοποιήσει. Του είπα ότι αφού αυτός αποφάσισε να μην έρθει, θα πήγαινα μόνη μου. Με βούτηξε από το λαιμό και με χτύπησε στην πόρτα φωνάζοντας «σκύλα, πουτάνα, δε θα πας πουθενά». Τον έσπρωξα με όση δύναμη είχα αλλά είναι τόσο δυνατός που με είχε κολλήσει στην πόρτα. Ούρλιαζα να με αφήσει. Παρόλο που φοβήθηκα, του έχωσα και μια κλοτσιά. Αμέσως με άφησε και πήγε στο υπνοδωμάτιο και φόρεσε τα ρούχα του. Εγώ είχα μείνει στο σαλόνι και έτρεμα. Όταν βγήκε ήταν αμίλητος και το μόνο που έκανε ήταν να πάρει τα κλειδιά του αυτοκινήτου του και να μου πει «πάμε;» Σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Δεν ξέρω αν έκανα καλά αλλά σηκώθηκα, πήρα την τσάντα μου και βγήκαμε. Στη διαδρομή για το αυτοκίνητο ήταν ψυχρός και κάπνιζε συνέχεια. Προσπάθησα κάποια στιγμή να τον κάνω να συζητήσει αλλά αυτός τίποτα. Από τότε κάθε φορά που του το αναφέρω αλλάζει θέμα, με αποφεύγει. Εδώ και δέκα μέρες τού κρατάω πόζα. Δε μιλάμε, δεν κοιμόμαστε μαζί. Δεν ξέρω τι να κάνω, φοβάμαι ότι δεν το χειρίστηκα καλά και ότι θα έχω προβλήματα μαζί του η ιστορία της Άννας είναι η ιστορία κάθε γυναίκας στην αρχή μιας βίαιης σχέσης. Το πρώτο περιστατικό σωματικής βίας συνήθως εμφανίζεται απρόσμενα και δίχως κάποια εμφανή αιτία. Συνήθως είναι εκρηκτικό και συχνά δεν επιφέρει ούτε καν απλές σωματικές βλάβες (μώλωπες, εκδορές κτλ.). Έχει παρατηρηθεί ότι ο βίαιος άντρας σταματάει, αν η γυναίκα αμυνθεί δηλαδή χτυπήσει και αυτή το σύντροφό της.

18 ΑΘΕΑΤΗ ΒΙΑ 23 για τον βίαιο άντρα, το πρώτο περιστατικό σωματικής βίας είναι πάντα αναγνωριστικό και επιδεικτικό ισχύος. Συνήθως παρουσιάζεται τον πρώτο χρόνο του γάμου. πολλές γυναίκες δηλώνουν ότι οι σύζυγοί τους ενώ δεν τις είχαν χτυπήσει ποτέ στη διάρκεια της σχέσης που μπορεί να ήταν και μακροχρόνια εντούτοις αμέσως μετά το γάμο χειροδίκησαν εις βάρος τους. γιατί συμβαίνει αυτό; γιατί οι άντρες, μετά το γάμο, χαλαρώνουν και θεωρούν τη γυναίκα κτήμα τους, ιδιοκτησία τους. Στο πρώτο περιστατικό βίας, ο άντρας είναι ανασφαλής. Δεν ξέρει τι θα συμβεί, πώς θα αντιδράσει η σύζυγός του. Συνήθως μετά το βίαιο ξέσπασμα παραμένει απόμακρος και σιωπηλός. μπορεί να έχει μετανιώσει αλλά δε θα το δείξει στη σύντροφό του. θα εκδηλώσει μετάνοια μόνο εάν η γυναίκα αντιδράσει και θέσει θέμα. εάν η γυναίκα θυμώσει, βάλει όρια ή φύγει για ένα χρονικό διάστημα από τη συζυγική οικία, ο βίαιος άντρας θα εκδηλώσει μετάνοια, συντριβή, θα αρχίσει τα παρακάλια. μπορεί να χρησιμοποιήσει και τρίτα πρόσωπα προκειμένου η γυναίκα να συγχωρήσει τη βίαιη συμπεριφορά του και να επανέλθει αρμονία στη συζυγική οικία. Στο πρώτο περιστατικό βίας η γυναίκα ξαφνιάζεται και τρομοκρατείται. Διερωτάται πώς συνέβη τώρα αυτό και προβληματίζεται κατάπληκτη, λες και της ήρθε ο ουρανός σφοντύλι. Είναι δυνατόν; αναρωτιέται. Τι συμπεριφορά είναι αυτή; Πώς γεννήθηκε όλο αυτό το πράμα; Μήπως έχω κάνει κάτι λάθος; Μήπως το προκάλεσα εγώ; Τίποτε από όλα αυτά. Στα περισσότερα περιστατικά βίας δεν υπάρχει συνυπαιτιότητα της γυναίκας ούτε σε ποσοστό 1%. Οι πρώτες επιθέσεις των αντρών, στην πλειονότητά τους, είναι απρόκλητες. η σωματική βία δεν είναι ανεξάρτητη από την ψυχολογική βία. πριν από το πρώτο περιστατικό σωματικής βίας εμ-

19 24 ΣΤΕΦΑΝΙΑ Ι. ΣΟΥΛΗ φανίζονται προσβολές, ταπείνωση, πίεση, έλεγχος, ύβρεις οι μειωτικές αυτές συμπεριφορές έρχονται με δόσεις. Λίγο τη μία μέρα, λίγο την επόμενη μέρα, πιο πολύ τη μεθεπόμενη. Στην αρχή η γυναίκα καταλαβαίνει ότι η συμπεριφορά του συντρόφου της είναι προσβλητική και καταχρηστική. Την πληγώνει και τη στενοχωρεί. Ταράζεται και προβληματίζεται. αναζητά λύσεις και προσπαθεί να συζητήσει το πρόβλημα με το σύντροφό της. μάταιος κόπος, αφού αυτός δεν της παραχωρεί καν το δικαίωμα συζήτησης. η γυναίκα θα επιστρατεύσει όλους τους τρόπους για να διορθώσει την κατάσταση. θα χρησιμοποιήσει τις ίδιες τακτικές που χρησιμοποιεί ο σύντροφός της θα βρίσει και αυτή, θα τον προσβάλει και αυτή. θα του υψώσει τη φωνή, θα τον απειλήσει, προκειμένου να διεκδικήσει την ισοτιμία στη σχέση της. μάταιος κόπος για άλλη μία φορά. η γυναίκα συνειδητοποιεί ότι μόνο η σιωπή της, η ανοχή της, η μη αντίστασή της στα βίαια ξεσπάσματα μπορούν να καλμάρουν και να κατευνάσουν την εκρηκτική συμπεριφορά του βίαιου συντρόφου. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, τους έχω δοκιμάσει όλους, σκέφτεται. Δε θα του πηγαίνω κόντρα και θα κάνω υπομονή. Οι περισσότερες γυναίκες, όταν αφηγούνται λεπτομέρειες των βίαιων περιστατικών, αποδίδουν στον εαυτό τους ευθύνη και θεωρούν ότι κάποιες συμπεριφορές τους αποτελούν τη γενεσιουργό αιτία της κακοποίησής τους. ποιες είναι αυτές οι συμπεριφορές; Το ότι εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους (!) για ένα θέμα, κάποιες φορές και παρουσία τρίτων προσώπων. Το ότι μπορεί να παραπονεθούν (!) στο σύντροφό τους για κάτι που έχει κάνει αυτός. Το ότι σε κάποιον καβγά μπορεί να υψώσουν τη φωνή τους (!) ή να αποχωρήσουν (!) την ώρα που μιλάει ο σύντροφος. Όλα του γάμου δύσκολα λοιπόν και για χάρη της συζυγικής αρμονίας, η γυναίκα υπομένει και ανέχεται αυτές τις μι-

20 ΑΘΕΑΤΗ ΒΙΑ 25 κρές, στην αρχή, μειωτικές συμπεριφορές. Σιγά σιγά τις αφομοιώνει, γίνονται μέρος της καθημερινότητάς της. Δεν έχει το δικαίωμα να μιλήσει, να εκφράσει ελεύθερα τη γνώμη της, να πάρει πρωτοβουλία για κάποιο θέμα, να αντιμιλήσει, να υψώσει τη φωνή, να παραπονεθεί για κάτι, να ζητήσει κάτι. Τα έχει αυτά ο γάμος συλλογίζεται η γυναίκα. Άλλωστε αυτό δεν έμαθε και από το σπίτι της, από την οικογένειά της; «η γυναίκα κρατάει το σπίτι» λένε οι παραδοσιακοί και το κρατάει ανεξαρτήτως τιμήματος. και αυτή για να κρατήσει το σπίτι της θα οπλιστεί με υπομονή και γερά νεύρα. Οι περισσότερες γυναίκες ξαφνιάζονται και προβληματίζονται στο πρώτο περιστατικό σωματικής βίας και συνήθως περιγράφουν αρμονικό πρότερο βίο λέγοντας ότι «γενικά δεν είχαμε προβλήματα στην κοινή μας ζωή μια χαρά τα πηγαίναμε μέχρι που με χτύπησε καμιά φορά τσακωνόμασταν, όπως όλα τα ζευγάρια, φαντάζομαι είναι λίγο φωνακλάς αλλά τον αφήνω και ξεθυμαίνει και δε μιλάω είναι εγωιστής και θέλει να περνάει το δικό του αλλά όταν θέλει είναι τρυφερός και ευγενικός είναι νευρικός και οξύθυμος αλλά κατά βάθος είναι καλό παιδί» κτλ. Στο μυαλό των περισσότερων γυναικών το πρώτο περιστατικό σωματικής βίας είναι και το πρώτο περιστατικό κακοποίησης. αυτό είναι αυταπάτη γιατί σχεδόν στο σύνολο των περιστατικών έχει προηγηθεί ψυχολογική κακοποίηση της γυναίκας. πώς όμως θα αναγνωρίσει και θα συνειδητοποιήσει η γυναίκα την ψυχολογική βία την οποία έχει υποστεί; κάποιες ερωτήσεις βοηθούν τη γυναίκα να καταλάβει τι έχει προηγηθεί του πρώτου περιστατικού βίας και να αναγνωρίσει τις συμπεριφορές του συντρόφου της οι οποίες στοχεύουν στη διάβρωση και τη μείωση της προσωπικότητάς της και, σιγά σιγά, στην απόλυτη υποταγή της σε αυτόν.

21 26 ΣΤΕΦΑΝΙΑ Ι. ΣΟΥΛΗ μπορείς και εσύ να ρωτήσεις τον εαυτό σου: μήπως σου δημιουργεί προβλήματα κάθε φορά που βλέπεις τους φίλους σου και την οικογένειά σου; μήπως δε σου «επιτρέπει» να εργαστείς; μήπως καβγαδίζετε συχνά, γιατί αφιερώνεις, όπως λέει, πολλές ώρες στην εργασία σου και παραμελείς εκείνον και το σπίτι; μήπως σε πιέζει να αφήσεις την εργασία σου και να αφοσιωθείς στη φροντίδα του σπιτιού και της οικογένειας που θα φτιάξετε; μήπως ελέγχει τα χρήματά σου; μήπως αφιερώνεις πολύ χρόνο στο σύντροφό σου για να τον έχεις ικανοποιημένο; μήπως σου κρατάει μούτρα, δε σου μιλάει και αποσύρεται συναισθηματικά για μέρες, όταν κάνεις κάτι που σου αρέσει και με το οποίο δε συμφωνεί; μήπως αποφασίζει για θέματα που αφορούν αποκλειστικά εσένα; μήπως δε σου επιτρέπει να κάνεις πράγματα για το εαυτό σου; μήπως σε πιέζει για σεξουαλική επαφή ή σου επιβάλλει σεξουαλική επαφή; μήπως, τελικά, τον φοβάσαι; κάθε σχέση συντροφική ή συζυγική είναι ξεχωριστή και μοναδική όπως και κάθε βίαιη σχέση συντροφική ή συζυγική είναι ξεχωριστή και μοναδική. Σε όλες όμως τις βίαιες συντροφικές ή συζυγικές σχέσεις υπάρχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά σημάδια ή αλλιώς ενδείξεις. Το κύριο χαρακτηριστικό αυτών των σχέσεων είναι ότι στηρίζονται στη δύναμη, στην εξουσία, στην υπεροχή, στον

22 ΑΘΕΑΤΗ ΒΙΑ 27 έλεγχο. πρωταρχικός σκοπός αυτού που σε κακοποιεί είναι να έχει τον έλεγχο πάνω σου, να έχει τον έλεγχο της σχέσης. Οι τακτικές που ενδεχομένως χρησιμοποιεί ο σύντροφός σου μπορεί να μην είναι ξεκάθαρες και διαφανείς αλλά να είναι πλάγιες, σκοτεινές και πανούργες. Στην πλειονότητα των βίαιων σχέσεων, οι θύτες χρησιμοποιούν, από την αρχή της σχέσης, τακτικές οι οποίες εμπεριέχουν στοιχεία ψυχολογικής και συναισθηματικής βίας. αν κάνεις μια αναδρομή στο παρελθόν της σχέσης θα συνειδητοποιήσεις ότι ακόμη και τότε που όλα ήταν ρόδινα, αυτός είχε δείξει σημάδια ελέγχου και εξουσίας πάνω σου. μονοπωλούσε όλο σου το ενδιαφέρον και απαιτούσε να ασχολείσαι αποκλειστικά με αυτόν και να μη βλέπεις τους φίλους σου και την οικογένειά σου. Σκεφτόσουν ότι σε ήθελε πολύ και το απολάμβανες. Σου τηλεφωνούσε συχνά στη διάρκεια της ημέρας και σου έστελνε . Σου ζητούσε πλήρη αναφορά του τι έκανες όλη την ημέρα και εσύ, επειδή το θεωρούσες φυσιολογικό και ήθελες και εσύ το ίδιο από αυτόν, του έλεγες. η πρώτη έκρηξη ζήλιας δεν άργησε να έρθει. Δικαιολογήθηκε ότι είναι ερωτευμένος και δεν μπορεί να συγκρατηθεί. Τον πίστεψες και τον συγχώρησες. Σιγά σιγά άρχισε να γίνεται επικριτικός, να σχολιάζει το πώς ντύνεσαι, να μην του αρέσει το χτένισμά σου, να μη συμφωνεί με τον τρόπο που διαχειρίζεσαι τα χρήματά σου. είχες αρχίσει να ενοχλείσαι και του το είπες, κι αυτός σου απάντησε ότι το κάνει για το καλό σου, γιατί ενδιαφέρεται για σένα, γιατί νιώθει ότι σε βοηθάει. και εσύ τον συγχώρησες και το αποδέχτηκες επειδή ήθελε να σε βοηθήσει και διότι «δεν είχε κακή πρόθεση», όπως σου εξήγησε. Όσο περνάει ο καιρός, γίνεται πιο επικριτικός, πιο κτητικός, πιο εξουσιαστικός. καταλαβαίνεις ότι η σχέση μεταλλάσσε-

23 28 ΣΤΕΦΑΝΙΑ Ι. ΣΟΥΛΗ ται προς το χειρότερο αλλά δεν είσαι σίγουρη τι φταίει και προσπαθείς με κάθε τρόπο να γίνει όπως ήταν τους πρώτους μήνες, όπου όλα ήταν ρόδινα και εσύ είχες βρει, όπως έλεγες στην οικογένειά σου και στους φίλους σου, τον άντρα της ζωής σου. Σίγουρα έχεις ακούσει ιστορίες κακοποίησης με θύματα γυναίκες δολοφονημένες από τους συντρόφους τους ή γυναίκες σοβαρά τραυματισμένες, όπου χρειάστηκε να μεταβούν σε νοσοκομείο, προκειμένου να νοσηλευθούν ή να λάβουν ιατρική βοήθεια. κακοποίηση, ωστόσο, δεν είναι μόνο η σωματική βία. κακοποίηση είναι και η ψυχολογική βία και η σεξουαλική βία. αν έχεις μεγαλώσει σε μια οικογένεια όπου ο πατέρας σου ήταν βίαιος απέναντι στη μητέρα σου ή και σ εσένα, τότε αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να σου φαίνονται κατά κάποιον τρόπο «φυσιολογικές» ή να τις δικαιολογείς. αν ο σύντροφός σου γνωρίζει για τα τραύματα της παιδικής σου ηλικίας, κάθε φορά που εσύ θα θέτεις θέμα κακομεταχείρισης, αυτός θα ελαχιστοποιεί τη σοβαρότητα της βίας λέγοντάς σου ότι, επειδή έχεις βιώσει κάποιες καταστάσεις στην παιδική σου ηλικία, έχεις γίνει υπερευαίσθητη. Το αποτέλεσμα; να αμφιβάλλεις διαρκώς για τη συμπεριφορά του. πολλές γυναίκες θεωρούν ότι ένα σπρώξιμο και ένα χαστούκι, σε ένα συζυγικό καβγά, δεν είναι σωματική κακοποίηση. Όλα τα ζευγάρια έχουν συγκρούσεις και καβγάδες. κάποιες φορές είναι τόσο έντονοι, που καταλήγουν σε συμπλοκές, με χρήση σωματικής βίας και από τις δύο πλευρές. Δεν αποτελούν όλοι οι καβγάδες και όλα τα βίαια ξεσπάσματα κακοποίηση. Σε έναν καβγά όπου η προσωπικότητα της γυναίκας είναι σεβαστή, όπου η ίδια λειτουργεί ως ισότιμο μέλος στη σχέση και έχει το δικαίωμα να εκφράζεται ελεύθερα, όπου ο σύντροφος δεν επιβάλλεται με τακτικές και χειρισμούς προ-

24 ΑΘΕΑΤΗ ΒΙΑ 2 κειμένου να κατατροπώσει τη γυναίκα αλλά θέτει όρια σε αυτά που θα κάνει και θα πει, ό,τι και αν συμβεί δε συνιστά κακοποίηση. Στην κακοποίηση ο άντρας επιβάλλει τη θέληση και την άποψή του, εκμηδενίζοντας την προσωπικότητα της γυναίκας, η οποία δε γίνεται σεβαστή. επίσης, όπως θα δούμε στη συνέχεια, η βία στη σχέση έχει μια περιοδικότητα και μια ένταση η οποία στο πέρασμα του χρόνου κλιμακώνεται, κάτι που δεν παρατηρείται στους καβγάδες. Ο κυκλοσ ΤηΣ βιασ η ζωή με ένα βίαιο άντρα μπορεί να είναι γεμάτη από συγκλονιστικά υπέροχες στιγμές και επώδυνες χρονικές περιόδους λεκτικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας. Όσο περισσότερα χρόνια μετράει η σχέση τόσο μικρότερες σε διάρκεια είναι οι «ευτυχισμένες» περίοδοι, οι οποίες τείνουν να εξαφανίζονται τελείως. Σε όλες τις σχέσεις κακοποίησης έχει παρατηρηθεί ότι η βία εμφανίζεται σε έναν κύκλο γεγονότων, κοινώς αναφερόμενο ως «κύκλο βίας». Ο κύκλος συνήθως περιλαμβάνει τρεις φάσεις, οι οποίες δεν είναι πάντα ίδιες σε όλες τις περιπτώσεις. Οι φάσεις αυτές είναι: α) η φάση όπου χτίζεται η ένταση, β) η φάση της έκρηξης και γ) η φάση της ηρεμίας, της αγάπης ή αλλιώς του «μήνα του μέλιτος». Η φάση όπου χτίζεται η ένταση Σε αυτή την περίοδο, κάτι συμβαίνει στη σχέση σας και δημιουργείται ένταση ανάμεσα σ εσένα και το σύντροφό σου. μπορεί να είναι ένας λογαριασμός που δεν έχει εξοφληθεί,

25 30 ΣΤΕΦΑΝΙΑ Ι. ΣΟΥΛΗ ένα φαγητό που αλατίστηκε περισσότερο από όσο έπρεπε, μία «αυθαίρετη» αγορά που έκανες, μια διαφορετική γνώμη που εξέφρασες, ένας καφές που ήπιες με μια φίλη και δεν του το είπες. Ό,τι και να είναι, συνήθως μηδαμινής σημασίας, θα μπορούσε να λυθεί και να ξεκαθαριστεί με μια απλή συζήτηση, ένα διάλογο που θα κάνατε οι δυο σας. Όμως ο σύντροφός σου δεν μπαίνει καν στη διαδικασία να κάνει διάλογο μαζί σου, όπως θα γινόταν, αν η σχέση ήταν ισότιμη. αντιθέτως, συλλέγει και σημειώνει με μαθηματική ακρίβεια όλα τα «αρνητικά» της συμπεριφοράς σου, όλα τα παράπονα που έχει, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει τα ξεσπάσματα βίας που θα έχει επάνω σου. Σε αυτή τη φάση ο σύντροφος είναι συνήθως σιωπηλός και εχθρικός. Ίσως και να μη σου απευθύνει καν το λόγο. Δεν μπορείς να καταλάβεις τι έχει φταίξει. παραβλέπεις τις δικές σου ανάγκες και προσπαθείς να τον ηρεμήσεις, προκειμένου να υποχωρήσει η ένταση που σε έχει λυγίσει. κανένα αποτέλεσμα. η ένταση παραμένει και εσύ περιμένεις το ξέσπασμα που σίγουρα θα έρθει. Η φάση της έκρηξης Ήδη ο σύντροφός σου έχει συσσωρεύσει τόσα παράπονα και τόση μνησικακία εις βάρος σου, που κάποια στιγμή θα θεωρήσει ότι ήρθε η ώρα της τιμωρίας σου. η τιμωρία αυτή μπορεί να είναι απλώς ένα ξέσπασμα λεκτικής βίας (κραυγές, βρισιές, απειλές), υπάρχει όμως και η περίπτωση ο σύντροφός σου να σου επιτεθεί ή να σπάσει αντικείμενα. Έχει παρατηρηθεί ότι πολλές γυναίκες, καθώς δεν αντέχουν το στάδιο της έντασης, προκαλούν οι ίδιες, με τη συμπεριφορά τους, την έκρηξη του συντρόφου τους.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μαθαίνω µε τον Gummy Bear Το αλφάβητο ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ιονύσης Καραβίας ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Η ανατομία της κακοποίησης

Η ανατομία της κακοποίησης Η ανατομία της κακοποίησης Πάνω από όλα πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτός που κακοποιεί είναι ένας εκπληκτικός ηθοποιός. Πάρα πολλά θύματα αναφέρουν ότι ο σύντροφός τους τον πρώτο καιρό που τον γνώρισαν ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

την κοινωνική συμπεριφορά

την κοινωνική συμπεριφορά ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ την κοινωνική συμπεριφορά ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μεγαλύτερες κουβέντες με τη μαμά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Millénium 3 & 4 Dupuis 2014, by Man, Homs and Runberg Millenium 2014 Stieg Larsson and Moggliden AB www.dupuis.com All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

στήριξε το «φύλο» σου!

στήριξε το «φύλο» σου! απο την εκπαίδευση στην πρόληψη στήριξε το «φύλο» σου! Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων: από την εκπαίδευση στην πρόληψη Το Σχέδιο Δράσης με τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα των φύλων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Σχεδιασμός: Jason Ribeiro, Johanna Basford 203 Johanna Basford Johanna Basford

Διαβάστε περισσότερα

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το λουλουδόπαιδο και άλλες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Αιµιλία Κονταίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Θοδωρής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κουβέντες µε τη µαµά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η Ντανιέλα και τα Επτά Λυκάκια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Σπύρος Γούσης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Βάσω Βύρρα ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015 2-4 :... TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο φίλος µου ο ύπνος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρύσα Σπυρίδωνος ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Αγγελική Μόσχου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Ευγένιος Τριβιζάς Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Εικονογράφηση: Λίζα Ηλιού Eυγeνιος Tριβιζaς «MΕΤΡ ΤΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ» Σίσσυ Μόρφη Όπως ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, έτσι και ο Ευγένιος Τριβιζάς

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Μπουµτριαλαλί µε το κόκκινο λειρί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ναταλία Καπατσούλια ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου

Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου 1 Α ΕΡΦΙΚΟΙ ΚΑΒΓΑ ΕΣ! της Σίλειας Γ. Οικονόµου Αγαπιούνται αλλά τσακώνονται σαν το σκύλο µε τη γάτα; Μαζί δεν κάνουνε και χώρια δεν µπορούνε; Σε µικρότερο ή µεγαλύτερο βαθµό οι εντάσεις και οι συγκρούσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Χαμηλή αυτοεκτίμηση. Γυρίζω σελίδα... στη. Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Γυρίζω σελίδα... στη Χαμηλή αυτοεκτίμηση Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ.... 13. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.... 15 Αυτό το ταξίδι θα το κάνω μόνος ή με βοήθεια;... 15 Πόσο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα.

Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Σχολικός εκφοβισμός Στο σχολείο μας υλοποιήθηκε ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας. Εισηγήτρια ήταν η Παπαδημητρίου Αλεξάνδρα. Η εισήγηση ξεκινά με μια συζήτηση με τα παιδιά για την

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια πράξη συνιστά εκφοβισμό; Το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους. Οι περιστασιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενο της βίας

Το φαινόμενο της βίας Το φαινόμενο της βίας Στη φετινή σχολική χρονιά ασχοληθήκαμε στο μάθημα του project με το φαινόμενο της βίας και ειδικότερα με τη βία στις γυναίκες, τη ψυχολογική βία και τη βία στα video games. Εξετάσαμε

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους

Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Διεθνής συμφωνία για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία Κείμενο για όλους Σελίδα 1 από 72 Αυτό το κείμενο είναι όλη η συμφωνία. Η συμφωνία είναι νόμος της Ελλάδας από τις 11 Απριλίου 2012. Μπορείς να

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις Η σωματική κακοποίηση είναι πιο σοβαρή από τη λεκτική (ΜΥΘΟΣ) Η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι εξίσου επώδυνη και τρομακτική με τη σωματική. Το να μας υποτιμούν ή να μας πειράζουν συνεχώς μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: 978-618-5093-18-1

ISBN: 978-618-5093-18-1 ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΤΑΥΡΟΥ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρουσίαση με τρόπο συνοπτικό των σχετικών φαινομένων ΑΜΑΛΙΑ Κ. ΗΛΙΑΔΗ, φιλόλογος-ιστορικός Αναπληρωματικό μέλος της ομάδας πρόληψης & αντιμετώπισης φαινομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα