Πριν την "Απογείωση": Η Οικονοµική Πολιτική στην Ελλάδα την περίοδο της Ανασυγκρότησης,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πριν την "Απογείωση": Η Οικονοµική Πολιτική στην Ελλάδα την περίοδο της Ανασυγκρότησης, 1945-1953."

Transcript

1 Γ.Στασινόπουλος Πριν την "Απογείωση": Η Οικονοµική Πολιτική στην Ελλάδα την περίοδο της Ανασυγκρότησης, Παρουσίαση Ανακοίνωσης στο Σεµινάριο Οικονοµικής Ιστορίας του Οικονοµικού Τµήµατος του Πανεπιστηµίου Αθηνών 6 Φεβρουαρίου Το παρόν κείµενο αποτελεί µια πρώτη, σηµαντικά ανολοκλήρωτη, εκδοχή ενός κεφαλαίου που θα περιλαµβάνεται σε µια ευρύτερη µελέτη για την µεταπολεµική ελληνική οικονοµική πολιτική. Σχόλια και παρατηρήσεις καλοδεχούµενα στο: 1

2 Εισαγωγή Ένα βασικό ερώτηµα που τίθετο σε όλες τις µελέτες και τις συζητήσεις στην πρώτη µεταπολεµική περίοδο, ήταν αυτό της βιωσιµότητας της ελληνικής οικονοµίας, ή - για να εκφρασθούµε µε την ορολογία που χρησιµοποίησε ο Α.Αγγελόπουλος - "[υ]πάρχουν στην Ελλάδα αρκετά οικονοµικά µέσα και οικονοµικές δυνατότητες, που να επιτρέπουν τη συντήρηση και την αύξηση του πληθυσµού της;" 1 Το ερώτηµα αυτό ήταν συνάρτηση ενός άλλου "προβλήµατος" που φαινόταν ν' αντιµετωπίζει η ελληνική οικονοµία, της δυνατότητας της να αποκαταστήσει τον κατεστραµµένο παραγωγικό της ιστό και ν' αξιοποιήσει το "πληθυσµιακό πλεόνασµα" που φαινόταν να ξεπερνά τις προπολεµικές παραγωγικές της ικανότητες. 2 Ειδικότερα, το οικονοµικό πρόβληµα της Ελλάδας έχει τέσσερεις, αλληλοεξαρτώµενες, πλευρές: τη νοµισµατική, τη δηµοσιονοµική την παραγωγική και την επισιτιστική. Η αντιµετώπιση των προβληµάτων αυτών συναρτώταν µε τις γενικότερες επιλογές σε επίπεδο οικονοµικής πολιτικής, οι οποίες θα καθόριζαν τη µορφή οργάνωσης της ελληνικής οικονοµίας στις νέες συνθήκες που είχαν διαµορφωθεί στο µεταπολεµικό ευρωπαϊκό περιβάλλον και ο τρόπος διαχείρισης των παραγωγικών δυνατοτήτων της. Αυτό που θα δείξουµε στις επόµενες σελίδες είναι ότι οι επιλογές αυτές επισκιάσθηκαν από τις προσπάθειες νοµισµατικής σταθεροποίησης και από την πολιτική και κοινωνική πόλωση που κυριάρχησε στο µεταπολεµικό σκηνικό. Η ευκαιρία για τη δηµιουργία µιας συλλογικής, "εθνικής" προσπάθειας που συνιστούσε τη βασική προϋπόθεση για την ανασυγκρότηση της ελληνικής οικονοµίας, προσπάθεια που αποτέλεσε το υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η οικονοµική ανόρθωση των περισσότερων δυτικοευρωπαϊκών χωρών, χάθηκε µε την κατάρρευση της κυβέρνησης εθνικής ενότητας, εξέλιξη που σηµατοδότησε όχι µόνο την πολιτική, αλλά και την κοινωνική πόλωση. Η "καχεκτική δηµοκρατία" 3 που εγκαθιδρύθηκε µε τον τρόπο αυτό στη µεταπολεµική Ελλάδα, διαµόρφωσε, όπως θα δούµε στη συνέχεια, µε τη σειρά της µια "καχεκτική οικονοµία", µε βαθιά διαρθρωτικά προβλήµατα, ισχνή παρουσία στο διεθνή καταµερισµό εργασίας και αναγκασµένη να στηρίζεται µακροπρόθεσµα στην εξωτερική βοήθεια για να χρηµατοδοτεί τις 1 Το Οικονοµικό Πρόβληµα της Ελλάδος, 3. 2 Βλ. ενδεικτικά, Ξ.Ζολώτας, Η Ελλάς πρέπει να γίνη βιώσιµος, 5-6 κ.ά. 3 Όπως εύστοχα χαρακτήρισε τη µεταπολεµική πολιτική οργάνωση του ελληνικού κράτους ο Η.Νικολακόπουλος (Η Καχεκτική ηµοκρατία: Κόµµατα και Εκλογές Αθήνα 2001). 2

3 εγχώριες επενδύσεις και ν' αντιµετωπίζει το µόνιµα ελλειµµατικό ισοζύγιο πληρωµών της. Ας δούµε, όµως, ξεχωριστά την περιγραφή της νοµισµατικής και δηµοσιονοµικής κατάστασης. Νοµισµατική κατάσταση Η νοµισµατική και δηµοσιονοµική κατάσταση που κληρονόµησε η γερµανική κατοχή στην κυβέρνηση εθνικής ενότητας ήταν χαώδης. 4 Η κυκλοφορία χαρτονοµισµάτων είχε φθάσει σε ασύλληπτα ύψη, η εµπιστοσύνη του κοινού στη δραχµή ήταν ανύπαρκτη και µεγάλο µέρος των συναλλαγών γινόταν µε το σύστηµα του αντιπραγµατισµού. Ως µέτρο αξιών και µονάδα υπολογισµού των υποχρεώσεων χρησιµοποιούνταν η χρυσή λίρα Αγγλίας. Ήταν αυτονόητο, λοιπόν, ότι οι προσπάθειες για την εξοµάλυνση της νοµισµατικής κατάστασης απαιτούσαν µια ριζική διαρρύθµιση του νοµισµατικού συστήµατος που θα έθετε τις βάσεις για την αποκατάσταση της εµπιστοσύνης του κοινού προς το εθνικό νόµισµα. Το βασικότερο, ωστόσο, πρόβληµα που είχαν ν' αντιµετωπίσουν οι πρώτες µεταπολεµικές κυβερνήσεις, ήταν ότι οι προσπάθειες για τη νοµισµατική διαρρύθµιση συµβάδιζαν, αναγκαστικά, µε την ανυπαρξία ουσιαστικής δηµοσιονοµικής διαχείρισης και την αδυναµία είσπραξης φορολογικών εσόδων για την πληρωµή των άµεσων υποχρεώσεων του ηµοσίου, καθώς και η επείγουσα κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών του πληθυσµού. Ήταν φανερό, εξ αρχής, ότι τα προβλήµατα αυτά µπορούσαν ν' αντιµετωπισθούν µόνο εάν υπήρχε, τουλάχιστον στην αφετηρία της προσπάθειας, βοήθεια από το εξωτερικό, ώστε να καλύπτονταν οι πρώτες επείγουσες προτεραιότητες και, παράλληλα, δηµιουργούνταν οι πολιτικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που ήταν απαραίτητες για την ευόδωση του εγχειρήµατος. Όµως, τόσο η οξύτητα της πολιτικής αντιπαράθεσης που δηµιουργήθηκε ήδη από τις πρώτες ηµέρες της απελευθέρωσης και κορυφώθηκε το εκέµβριο του 1944, όσο και η κοινωνική ένταση που ήταν αποτέλεσµα ενός κοινωνικού δυϊσµού, όπου συνυπήρχαν πλατιά κοινωνικά στρώµατα που βρίσκονταν στο όριο της επιβίωσης, ενώ ορισµένες κοινωνικές οµάδες είχαν δηµιουργήσει σηµαντικό πλούτο εκµεταλλευόµενες τη έλλειψη βασικών αγαθών και τις διασυνδέσεις τους µε τις 4 Οι πληροφορίες αντλούνται από D.Delivanis W.C.Cleveland. Greek Monetary Developments Ξ.Ζολώτα, Η Πολιτική της Τράπεζας της Ελλάδος, Α.Αγγελόπουλος, Το Οικονοµικό Πρόβληµα της Ελλάδος, 72 κ.ε. 3

4 κατοχικές δυνάµεις, διαµόρφωναν εκ των προτέρων ένα εκρηκτικό πολιτικοοικονοµικό υπόβαθρο µε αντικρουόµενα συµφέροντα και επιδιώξεις. Από τη µια οι κάτοχοι του πλούτου επιθυµούσαν τη διασφάλιση και επέκταση του πλούτου που είχαν αθέµιτα αποκτήσει την κατοχική περίοδο, από την άλλη τα λαϊκά στρώµατα που προσέβλεπαν στην κρατική αρωγή και την έναρξη της ανασυγκρότησης που θα τους εξασφάλιζε απασχόληση και θα εγγυόταν την επιβίωση τους. Η πρώτη προσπάθεια έγινε επί κυβερνήσεως εθνικής ενότητας, µε πρωτοβουλία υπουργών από το "στρατόπεδο" της αριστεράς: του υπουργού οικονοµικών Α.Σβώλου, και του υφυπουργού Α.Αγγελόπουλου. Η νοµισµατική σταθεροποίηση θεωρήθηκε ως η βασικότερη προϋπόθεση για την ανασυγκρότηση της οικονοµίας και την εξοµάλυνση της δηµοσιονοµικής κατάστασης. Με το νόµο 18/1944, "περί νοµισµατικής διαρρυθµίσεως", µε τον οποίο εισάχθηκε η νέα δραχµή, της οποίας η σχέση προς την παλιά δραχµή ήταν 1 / 50 δισεκατοµµύρια, ενώ προς τη χάρτινη λίρα καθορίσθηκε στο προπολεµικό επίπεδο, δηλ. 600 δρχ. και προς το δολάριο η σχέση καθορίσθηκε στις 150 δρχ. 5 Η σύνδεση αυτή ήταν απαραίτητη, για ψυχολογικούς, κυρίως, λόγους, ενώ αποφεύχθηκε ο καθορισµός ισοτιµίας µε τη χρυσή λίρα, ως µέτρο αποσύνδεσης της οικονοµίας από το χρυσό. Ωστόσο, στην επίσηµη ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος αναφερόταν ότι "το κοινόν δέον να γνωρίζη ότι το από σήµερον τιθέµενον εις κυκλοφορίαν νέον νόµισµα αντικρύζεται υπό των εν τω εξωτερικώ καλυµµάτων µας, συνισταµένων εξ αυτουσίου χρυσού και λιρών Αγγλίας και ανερχοµένων εις το ποσόν των 43 εκατοµµυρίων λιρών Αγγλίας". 6 Η πτώση της κυβέρνησης εθνικής ενότητας και οι επείγουσες δηµοσιονοµικές ανάγκες, οδήγησαν τους επόµενους µήνες στην αθρόα έκδοση χρήµατος και στη ραγδαία υποτίµηση της νέας δραχµής, η οποία δεν κατάφερε από τα πρώτα βήµατα της να κερδίσει την εµπιστοσύνη του κοινού και να εκτοπίσει από την κυκλοφορία τις χρυσές λίρες. Η δεύτερη προσπάθεια νοµισµατικής σταθεροποίησης έγινε από τον Κ.Βαρβαρέσο, µε το Ν. 362 της 4 ης Ιουνίου 1945, µε τον οποίο υποτιµήθηκε η δραχµή έναντι της στερλίνας, από 600 σε δρχ. και έναντι του δολαρίου από 150 σε 500 δρχ. Παράλληλα, επιδιώχθηκε µε αστυνοµικά µέτρα η απαγόρευση των συναλλαγών 5 Λ. ερτιλής. Το Νοµισµατικόν µας Θέµα. Νέα Οικονοµία, 7.2 (1953): 51-61, εδώ Τα Πρώτα Πενήντα Χρόνια,

5 σε χρυσό και η διοικητική ρύθµιση των τιµών. 7 Η προσπάθεια του Βαρβαρέσου εστιάστηκε στην καταπολέµηση των φαινόµενων κερδοσκοπίας και παρασιτικών δραστηριοτήτων που εµπόδιζαν την οµαλοποίηση της παραγωγικής δραστηριότητας και τροφοδοτούσαν τις πληθωριστικές πιέσεις. Τα µέτρα που έλαβε ήταν: α. η φορολογία των εύπορων τάξεων και των πλουτησάντων κατά τη διάρκεια της κατοχής, β. η διαχείριση των εφοδίων της UNRRA προς όφελος των φτωχότερων στρωµάτων, γ. η καταπολέµηση της αισχροκέρδειας, δ. η περιφρούρηση των εθνικών συναλλαγµατικών αποθεµάτων, και ε. η συγκράτηση των µισθών και ηµεροµισθίων. 8 Στη βιβλιογραφία 9 γίνεται αναφορά για το φαινόµενο της "χρυσοφιλίας" που κυριαρχούσε την περίοδο αυτή και αντανακλούσε την προτίµηση του κοινού στη χρήση χρυσών νοµισµάτων έναντι του κρατικού χαρτονοµίσµατος. Κατά τη γνώµη µας, είναι ορθότερο να µιλάµε για "αποθησαυρισµό", υπό τη διττή έννοια της προτίµησης "πραγµατικού" έναντι του "συµβολικού" χρήµατος, της αβέβαιης δηλαδή και κρατικά διευθυνόµενης χαρτονοµισµατικής κυκλοφορίας, και της διακράτησης και απόσυρσης από την κυκλοφορία ρευστών διαθεσίµων µε διαχρονική αξία που διασφάλιζαν µελλοντική αγοραστική δύναµη και απεριόριστη δυνατότητα ανταλλαγής. Αυτή η κατάσταση πρέπει να θεωρηθεί αναµενόµενη σε µια κοινωνία που δοκιµαζόταν από πολιτικές και οικονοµικές συγκρούσεις και η πίστη είχε σοβαρά διασαλευθεί όλη την προηγούµενη περίοδο. Τώρα, η έντονη τάση για αποθησαυρισµό που υπήρχε στην ελληνική οικονοµία της πρώτης µεταπολεµικής περιόδου, είχε ορισµένες σηµαντικές κοινωνικοοικονοµικές συνέπειες. Αφ' ενός περιόριζε τις δυνατότητες χρηµατοδότησης νέων επενδύσεων και συνεπώς αύξησης της παραγωγικής ικανότητας της οικονοµίας, αφ' ετέρου αύξανε την κοινωνική και πολιτική ισχύ εκείνων των κοινωνικών οµάδων που ήταν κάτοχοι αποθησαυρισµένου πλούτου. Η εξέλιξη αυτή ενισχύθηκε έτι περαιτέρω µε την αποτυχία του "πειράµατος" Βαρβαρέσου το Σεπτέµβριο του 1945, 10 όπου από τους πέντε στόχους που ο Βαρβαρέσος είχε θέσει ο µόνος που επιτεύχθηκε και παρέµεινε σε ισχύ µετά την παραίτηση του ήταν η συγκράτηση των µισθών και των ηµεροµισθίων. Η έκβαση της αντιπαράθεσης γύρω από την πολιτική Βαρβαρέσου ήταν µια ξεκάθαρη επικράτηση των εύπορων κοινωνικών οµάδων που επιθυµούσαν 7 Τα Πρώτα Πενήντα Χρόνια, Τα Πρώτα Πενήντα Χρόνια, Lykogiannis, Why Did the "Varvaressos Experiment" Fail? Journal of Modern Greek Studies, 19.1 (2001): , εδώ 123 κ.ε 9 Βλ. ενδεικτικά, Τα Πρώτα Πενήντα Χρόνια της Τραπέζης της Ελλάδος, Για το οποίο βλ. την ανάλυση του A.Lykogiannis. 5

6 τη διατήρηση της "µετατρεψιµότητας" της δραχµής σε χρυσό και συνάλλαγµα και την κατάργηση των διατάξεων (όπως η διατίµηση των αγαθών πρώτης ανάγκης) που έθεταν εµπόδια στην κερδοσκοπική τους συµπεριφορά. Κατά τους τελευταίους µήνες του 1945 η νοµισµατική κατάσταση είχε επιδεινωθεί δραµατικά και ήταν απαραίτητη η λήψη µέτρων που θ' ανέκοπταν την πορεία αυτή. Η λύση δόθηκε µε την ελληνοβρετανική συµφωνία (Anglo-Hellenic Convention) της 25 ης Ιανουαρίου Η συµφωνία αυτή ήταν τ' αποτέλεσµα πολύµηνων διαπραγµατεύσεων κι ανταλλαγής επιστολών µεταξύ του αντιπροέδρου και υπουργού συντονισµού της ελληνικής κυβέρνησης, Εµµανουήλ Τσουδερού, και του υπουργού εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Ernest Bevin. O Bevin µε την επιστολή του της 24 ης Ιανουαρίου 1946, καθόρισε τις αµοιβαίες υποχρεώσεις των δύο χωρών και προδιέγραψε τα αυστηρά πλαίσια στα οποία έπρεπε, πλέον, να κινηθεί η νοµισµατική πολιτική. 11 Με τη συµφωνία αυτή η νοµισµατική πολιτική ασκούνταν πλέον υπό την εποπτεία της Νοµισµατικής Επιτροπής, η οποία ιδρύθηκε κατόπιν απαίτησης των Άγγλων, και στην οποία συµµετείχαν ένας Αµερικανός και ένας Άγγλος εµπειρογνώµονας. Η ελληνική κυβέρνηση δεσµεύθηκε, επίσης, να χρησιµοποιήσει το δάνειο των 10 εκατ. στερλινών που της χορήγησε η αγγλική κυβέρνηση, καθώς και τα συναλλαγµατικά της αποθέµατα που ανέρχονταν σε 15 εκατ. στερλίνες, ως "κάλυµµα" για την έκδοση χαρτονοµίσµατος, του οποίου η συναλλαγµατική ισοτιµία έπρεπε να ρυθµισθεί σε ρεαλιστικότερη σχέση. 12 Με το νόµο 879 της 25 ης Ιανουαρίου 1946, καθορίσθηκε νέα ισοτιµία της δραχµής προς την Αγγλική λίρα στις δρχ. και προς το δολάριο στις δρχ.. Παράλληλα, λίγες µέρες αργότερα (στις 14 Φεβρουαρίου 1946), ψηφίσθηκε ο νόµος 944, "περί αγοροπωλησίας χρυσού και χρυσών νοµισµάτων", µε τον οποίο καταργήθηκαν όλοι οι περιορισµοί στις αγοροπωλησίες και στην παρακράτηση χρυσών νοµισµάτων, εκτός αυτόν της εξαγωγής τους, µε σκοπό τη σταθεροποίηση της δραχµής και την ανάκτηση της εµπιστοσύνης του κοινού Ολόκληρη η επιστολή Bevin βρίσκεται στο παράρτηµα του βιβλίου, Τα Πρώτα Πενήντα Χρόνια της Τραπέζης της Ελλάδος. Αθήνα 1978, Ο Bevin δεν ήταν κανένας τυχαίος όσον αφορά τα οικονοµικά. συµµετείχε στην περίφηµη Επιτροπή Macmillan, που συστήθηκε το 1929 για τη µελέτη των βιοµηχανικών και χρηµατιστικών ζητηµάτων, και ήταν από τους θερµότερους υποστηρικτές των (νεωτεριστικών) απόψεων του Keynes (R.Skidelsky. John Maynard Keynes: The Economist as Saviour London 1992, ). 12 Delivanis-Cleveland, Στο ίδιο, Τα πρώτα πενήντα χρόνια,

7 Η προσωρινή υποτίµηση της τιµής της χρυσής λίρας, από τις δρχ. τον Ιανουάριο του 1946, στις δρχ. µετά την υποτίµηση, κράτησε µόνο τρεις µήνες. Η Τράπεζα της Ελλάδας πίστευε ότι µπορούσε να ελέγξει τις πωλήσεις χρυσού µε διάφορα εµπόδια που έθετε κατά τη διαδικασία πωλήσεων από µέρους της χρυσών λιρών. Όµως, η πρακτική αυτή δεν πτόησε τους κερδοσκόπους που συνέχιζαν ν' αφαιµάζουν το απόθεµα της κεντρικής τράπεζας, µε αποτέλεσµα η τελευταία να παύσει τις πωλήσεις χρυσών λιρών το Μάρτιο του Το αποτέλεσµα ήταν η τιµή της χρυσής λίρας, τους επόµενους µήνες, να πάρει και πάλι ανοδική πορεία και να φθάσει στις δρχ. τον Οκτώβριο του ίδιο έτους. 14 Όµως, η επιλογή της σταθεροποίησης της δραχµής µέσω της πώλησης χρυσών λιρών, λειτούργησε προς την αντίθετα κατεύθυνση, καθώς ενίσχυε τις τάσεις αποθησαυρισµού και την ύπαρξη δύο παράλληλων µέσων νοµισµατικής κυκλοφορίας. Επιπροσθέτως, η πολιτική αυτή προκαλούσε σηµαντικό κόστος στις νοµισµατικές αρχές και την οικονοµία γενικότερα, αφού ανάγκαζε την Τράπεζα της Ελλάδος να διαθέτει ένα σηµαντικό µέρος των ρευστών διαθεσίµων της όχι για παραγωγικές δραστηριότητες, αλλά για τη διατήρηση της σταθεροποίησης της δραχµής. Την πρωτοβουλία των κινήσεων, όµως, δεν την είχε η Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά τα ισχυρά εισοδηµατικά στρώµατα που κατείχαν αποθησαυρισµένο πλούτο, τον οποίο χρησιµοποιούσαν σε κερδοσκοπικά παιχνίδια σε βάρος της δραχµής. Οι επιλογές τους (όχι αναγκαστικά αλληλοαποκλειόµενες) ήταν, είτε ν' αυξήσουν τον πλούτο τους µέσω της χρησιµοποίησης του σε παραγωγικές δραστηριότητες, δραστηριότητα που απαιτούσε την ανάληψη κινδύνου και µακροπρόθεσµο προσανατολισµό ή να τον χρησιµοποιήσουν σε µεταπρατικές και βραχυπρόθεσµες κερδοσκοπικές δραστηριότητες στο χώρο του χρήµατος µε σκοπό το γρήγορο και καθόλου ευκαταφρόνητο κέρδος. Παράλληλα, η οικονοµική και πολιτική αστάθεια, η πόλωση που επέφερε ο εµφύλιος και αργότερα ο ψυχρός πόλεµος και οι διασυνδέσεις συγκεκριµένων πολιτικών οµάδων της καθεστηκυίας τάξης µε αυτές τις κοινωνικές οµάδες, διαµόρφωσαν τους όρους για µια επιχειρηµατική συµπεριφορά που, συν τω χρόνω, θ αποκτούσε µονιµότερο χαρακτήρα και θα καθόριζε, εν πολλοίς, τη φυσιογνωµία της επιχειρηµατικής δραστηριότητας στην Ελλάδα Delivanis-Cleveland,

8 Τα νέα µέτρα που ελήφθησαν τον Οκτώβριο του 1947, τα οποία είχαν τη σφραγίδα της Αµερικανικής Αποστολής, 15 εγκαταλείφθηκε η ελληνοβρετανική συµφωνία και επιδιώχθηκε ο έλεγχος της αγοράς συναλλάγµατος και χρυσών λιρών και ο περιορισµός των φαινόµενων κερδοσκοπίας που σχετίζονταν µε τις εισαγωγές. Για το σκοπό αυτό δόθηκαν κίνητρα στους κατόχους συναλλάγµατος να το µετατρέψουν σε δραχµές, µε την παροχή, από την Τράπεζα της Ελλάδος, µιας υπερτίµησης σε σχέση µε την επίσηµη ισοτιµία. Επίσης, καθιερώθηκαν τα πιστοποιητικά συναλλάγµατος (bonus certificates), των οποίων η αξία καθορίσθηκε στις δρχ. για την αγγλική λίρα και στις για το δολάριο. Τα πιστοποιητικά αυτά τα έπαιρναν οι λήπτες συναλλάγµατος από το εξωτερικό και είχαν διάρκεια 60 ηµέρες. Οι κάτοχοι τους µπορούσαν να τα πουλήσουν στην Τράπεζα της Ελλάδος ή σε χρηµατιστές που τα παραχωρούσαν στη συνέχεια σε όσους είχαν ανάγκη προµήθειας συναλλάγµατος για πληρωµές εισαγωγών. Η χορήγηση των πιστοποιητικών αυτών έγινε µε σκοπό την αύξηση των εισαγωγών και για την παροχή κινήτρων έκδοσης εµβασµάτων από την Τράπεζα της Ελλάδος, εµβάσµατα που στο παρελθόν κατευθύνονταν στη µαύρη αγορά. Τα µέτρα αυτά δεν κατάφεραν να σταθεροποιήσουν τη δραχµή και οδήγησαν σε µείωση της ισοτιµίας της κατά 33% έναντι της χρυσής λίρας, κατά 37,5% έναντι της στερλίνας και κατά 50%, περίπου, έναντι του δολαρίου. 16 Η ηµοσιονοµική ανεπάρκεια και η Αµερικανική Βοήθεια ραµατική ήταν η κατάσταση και στο "µέτωπο" των δηµόσιων οικονοµικών: υψηλά χρέη, άδεια ταµεία και υπαγωγή των δηµόσιων οικονοµικών στις ανάγκες του κατακτητή. Κι εδώ απαιτείτο η δηµιουργία των προϋποθέσεων δηµοσιονοµικής διαχείρισης, µε την κατάρτιση προϋπολογισµού, την καταγραφή των υποχρεώσεων και των πληρωµών και την αναζήτηση ενδεχόµενων πηγών εσόδων. Οι ανάγκες για έσοδα ήταν άµεσες και εκρηκτικές, γιατί επείγετο η πληρωµή µισθών και συντάξεων τριακοσίων και πλέον χιλιάδων ανθρώπων. 17 Ο πρώτος προϋπολογισµός που καταρτίσθηκε, αν και ελλειµµατικός, ήταν εκ των πραγµάτων ελλιπής, αφού δεν περιελάβανε ούτε τις στρατιωτικές δαπάνες (εκτός των τακτικών µισθών των στρατιωτικών), ούτε τις αναγκαίες δαπάνες για την ανασυγκρότηση. 15 Σταθάκης, Το όγµα Τρούµαν και το Σχέδιο Μάρσαλ, 198 κ.ε. 16 Delivanis. Greek Attempts of Postwar Monetary Rehabilitation, Α.Αγγελόπουλος, Το Οικονοµικό Πρόβληµα, 94 κ.ε. 8

9 Σε ό,τι αφορά τη χρηµατοδότηση της οικονοµίας, η στενότητα των πόρων και οι ενδεδειγµένες προφυλάξεις για τον πληθωρισµό επέβαλλαν µια διοικητική αντιµετώπιση του ζητήµατος. Για το σκοπό αυτό δηµιουργήθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος η Κεντρική Επιτροπή Πιστώσεων, µε σκοπό την κατάρτιση πίνακα επιχειρήσεων που είχαν προτεραιότητα για χρηµατοδότηση. Η βασικότερη αιτία για τις έντονες πληθωριστικές πιέσεις ήταν το έλλειµµα του προϋπολογισµού και οι πιστώσεις στα συµµαχικά στρατεύµατα. Το έλλειµµα του προϋπολογισµού µπορούσε να καλυφθεί µε αύξηση της φορολογίας, ιδιαίτερα σε στρώµατα που πλούτισαν στη διάρκεια της κατοχής και ωφελήθηκαν από τον πληθωρισµό, και µε επιβολή περιουσιακού φόρου και φόρου πολυτελείας. 18 Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασµό µε τις αυξανόµενες στρατιωτικές ανάγκες, λόγω εµφυλίου πολέµου, δηµιούργησαν µια δηµοσιονοµική ασφυξία, η οποία αντιστράφηκε, µερικώς µε την επέµβαση των Αµερικανών. Η επέµβαση αυτή ξεκίνησε µε το λόγο του Truman στις 12 Μαρτίου 1947 στο Αµερικανικό Κογκρέσο όπου ζήτησε την έγκριση για βοήθεια $400 εκ. προς την Τουρκία και την Ελλάδα. Μετά από συζητήσεις (εντός και εκτός του Κογκρέσου) το Κογκρέσο ενέκρινε (τον Μάιο του 1947) τη βοήθεια αυτή. 19 Στις 20 Ιουνίου 1947, υπογράφεται, µεταξύ των Η.Π.Α. και της Ελλάδας, η συµφωνία χορήγησης οικονοµικής βοήθειας για την "πρόληψιν [της] οικονοµικής κρίσεως, [την] προαγωγή της εθνικής ανασυγκροτήσεως και [την] αποκατάσταση της εσωτερικής γαλήνης". 20 Έχει υποστηριχθεί 21 ότι η Αµερικάνικη Βοήθεια που δόθηκε µέσω του όγµατος Truman, έσωσε την Ελλάδα από βέβαιη οικονοµική κατάρρευση. Η αρχική βοήθεια που εγκρίθηκε από το Κογκρέσο είχε ορισθεί στα $ 300 εκατ. και ήταν διάρκειας ενός έτους. 22 Πολύ σύντοµα, όµως, έγινε φανερό ότι ήταν ανεπαρκής. Για την εφαρµογή του αρχικού όγµατος Truman, στάλθηκε στην Ελλάδα µια µεγάλη αποστολή µε την ονοµασία A.M.A.G. (American Mission for Aid to Greece) η οποία απέκτησε κεντρικό ρόλο στην οικονοµική και πολιτική ζωή της χώρας, παρακάµπτοντας την εγχώρια πολιτική ηγεσία και αναλαµβάνοντας αποφασιστικές οικονοµικές και πολιτικές αρµοδιότητες. Στην ουσία, η οικονοµική πολιτική περνούσε στα χέρια της 18 Στο ίδιο, 44 κ.ε. 19 McNeil. Greece: American Aid in Action, , Το πλήρες κείµενο στη Νέα Οικονοµία, 1.9 (1947): Sweet-Escott, : A Political and Economic Survey , Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ότι το µεγαλύτερο µερίδιο των $ 300 εκατ. θα χρησιµοποιούνταν για την οικονοµική ανόρθωση της Ελλάδας, ενώ η στρατιωτική βοήθεια έµπαινε σε δεύτερη µοίρα. Η εξέλιξη του εµφυλίου πολέµου έκανε τους Αµερικανούς υπευθύνους να αναδιατάξουν τις προτεραιότητες τους, και έτσι η περίοδος ήταν περίοδος στρατιωτικών προτεραιοτήτων. McNeil,

10 αµερικανικής αποστολής. 23 Εκφράστηκαν, επίσης, φόβοι, ότι η συµφωνία αυτή δεν αντιµετώπιζε ουσιαστικά τα αίτια της κρίσης, αλλά πρόσφερε µόνο µια προσωρινή σταθεροποίηση η οποία θα κατέρρεε όταν θα διακοπτόταν η βοήθεια. 24 Τον Ιούνιο του 1947 ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ George C.Marshall, πρόσφερε Αµερικανική βοήθεια σε όλη την Ευρώπη, και µετά από µακρές διαπραγµατεύσεις ένα τετράχρονο σχέδιο εξελίχθηκε για την οικονοµική ανόρθωση των κρατών που το αποδέχθηκαν, µεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Συνεπώς από τον Απρίλιο του 1948 η Αµερικανική οικονοµική βοήθεια στην Ελλάδα αποτελούσε µέρος µιας πανευρωπαϊκής προσπάθειας ανασυγκρότησης. Η συµµετοχή της Ελλάδας στο σχέδιο αυτό έγινε µε την υπογραφή της συµφωνίας, στις 2 Ιουλίου Με τη συµφωνία αυτή η AMAG εκχωρούσε τις αρµοδιότητες της στην Αµερικανική Αποστολή ιαχείρισης της βοήθειας του σχεδίου Marshall στην Ελλάδα (Economic Cooperation Administration/Greece - ECA/G) υπό τη διοίκηση του πρεσβευτή των ΗΠΑ Henry Grady. 25 Με την άφιξη της ECA/G, έγινε φανερό ότι η χώρα χρειαζόταν ένα µακροχρόνιο σχέδιο για την καταπολέµηση της οικονοµικής ανέχειας, θεωρώντας ότι η βοήθεια προς την Ελλάδα, στα πλαίσια του σχεδίου διέφερε σηµαντικά απ' αυτήν που δόθηκε στις άλλες χώρες. Έτσι έκριναν ότι η βοήθεια αυτή ίσως έπρεπε να συνεχιστεί και πέραν του 1952 (καταληκτική ηµεροµηνία για το σχέδιο). Οι Αµερικάνοι σύµβουλοι έκριναν, επίσης, "πως ο στόχος της απλής ανασυγκρότησης της οικονοµίας στα επίπεδα της προπολεµικής κατάστασης δεν ήταν επαρκής στόχος" και ότι "για να επιτύχει η χώρα τα προπολεµικά επίπεδα διαβίωσης χρειαζόταν παραπέρα αναπτυξιακή δουλειά" και συνεπώς, κατέληγαν, για να επανέλθει η οικονοµία "είναι σώφρων να αναζητηθούν διαφορετικοί τρόποι εµπορίου και να αλλάξει η φύση της Ελληνικής οικονοµίας, δίνοντας µεγαλύτερη έµφαση σε τύπους βιοµηχανικής παραγωγής που ταιριάζουν στους φυσικούς πόρους της Ελλάδας." 26 Το Νοέµβριο του 1948, ολοκληρώνεται η σύνταξη του προγράµµατος διαχείρισης της βοήθειας του Σχεδίου Marshall και κατατίθεται στον Οργανισµό Ευρωπαϊκής 23 Γ.Σταθάκης, Το όγµα Τρούµαν και το Σχέδιο Μάρσαλ, 167 κ.ε. Kofas, ό.π., 90-2, Κατά τον Αγγελόπουλο, η "όλη συµφωνία διέπεται από µια πλήρη δυσπιστία προς την ικανότητα του σηµερινού ελληνικού κράτους να διαχειρισθή τη βοήθεια που του παρέχεται". Η ελληνοαµερικανική συµφωνία, ό.π Αγγελόπουλος, ό.π., Kofas, ό.π., 110 κ.ε. 26 Sweet-Escott,

11 Οικονοµικής Συνεργασίας (Ο.Ε.Ο.Σ.). 27 Στο πρόγραµµα καθορίζεται ως βασική (αν όχι αποκλειστική) πηγή χρηµατοδότησης το σχέδιο Marshall. Επίσης, θεωρείται απαραίτητη η προώθηση της εκβιοµηχάνισης, µε την παρατήρηση, όµως, ότι η βιοµηχανική ελληνική παραγωγή θα ήταν συµπληρωµατική της παραγωγής των άλλων χωρών. Η διευκρίνηση αυτή ενσωµατώθηκε στο πρόγραµµα για να καµφθούν οι αντιδράσεις που είχε προκαλέσει η προοπτική εκβιοµηχάνισης της ελληνικής οικονοµίας σε ορισµένες δυτικοευρωπαϊκές χώρες που συµµετείχαν στο πρόγραµµα ευρωπαϊκής αποκατάστασης. Οι χώρες αυτές αντιτάχθηκαν στο ενδεχόµενο απόκτησης βαριάς βιοµηχανίας από την Ελλάδα µε το επιχείρηµα ότι στην προοπτική ενοποίησης της ευρωπαϊκής οικονοµίας παρείλκε η δηµιουργία επιπλέον βιοµηχανιών, αφού οι ανάγκες της Ευρώπης καλύπτονταν από το υπάρχων βιοµηχανικό δυναµικό. 28 Ο Στέφανος Στεφανόπουλος, ως υπουργός Συντονισµού, µε αφορµή την παρουσίαση του προγράµµατος, προδιέγραψε τα πλαίσια στα οποία θα κινούταν το πρόγραµµα ανασυγκρότησης. 29 Κατά τον Στεφανόπουλο, το πρόβληµα βιωσιµότητας που αντιµετώπιζε η ελληνική οικονοµία µπορούσε να ξεπερασθεί µόνο εάν "προχωρήσωµεν εις µονίµους λύσεις του ελληνικού προβλήµατος και συγκεκριµένως εις την δια της εκβιοµηχανίσεως ριζικήν αναδιάρθρωσιν της ελληνικής οικονοµίας, εκ της οποίας θα δηµιουργηθούν νέαι ευκαιρίαι απασχολήσεως, νέαι δυνατότητες αυξήσεως του εθνικού εισοδήµατος και του βιοτικού επιπέδου, δια ν' αποκτήση η χώρα µονιµωτέραν οικονοµικήν ισορροπίαν". 30 Ως εκβιοµηχάνιση η κυβέρνηση αντιλαµβανόταν την εκµετάλλευση του ορυκτού πλούτου και όχι ένα πρόγραµµα ανάπτυξης και εκσυγχρονισµού του δευτερογενούς τοµέα. Η προτεραιότητα θα δινόταν στις ενεργειακές επενδύσεις, στα µεγάλα έργα υποδοµής, στην ίδρυση βιοµηχανιών εκµετάλλευσης ορυκτού πλούτου, στον εκσυγχρονισµό του κεφαλαιακού εξοπλισµού και στην εκτέλεση έργων κοινωνικής πρόνοιας. Στόχος του φιλόδοξου και µεγαλεπήβολου αυτού προγράµµατος ήταν µε τη λήξη της βοήθειας, το 1952, η γεωργική παραγωγή να ήταν µεγαλύτερη κατά 30% της προπολεµικής και η βιοµηχανική κατά 115%. 31 Το πρόγραµµα επαίνεσε και ο Αµερικανός πρεσβευτής 27 Α.Σ.Α. Προσωρινόν Μακροπρόθεσµον Πρόγραµµα Οικονοµικής Ανορθώσεως της Ελλάδος. Αθήνα Σ.Ι.Αγαπητίδης. Το Σχέδιον Μάρσαλ και το Ελληνικόν Πρόγραµµα Οικονοµικής Ανορθώσεως. Αθήνα 1950, ηλώσεις του κ.υπουργού Συντονισµού. Νέα Οικονοµία, 3.2 (1948): Στο ίδιο, Στο ίδιο,

12 Henry Grady, ο οποίος, όµως, άφησε να εννοηθεί ότι η ροή της βοήθειας δεν ήταν δεδοµένη αλλά ήταν συνάρτηση της αποτελεσµατικότητας και της αξιοποίησης της από τις εγχώριες κυβερνήσεις. 32 Η σύνταξη και η εφαρµογή του προγράµµατος αυτού συνάντησε αρκετές δυσκολίες, ενώ δεν έλειψαν και οι διαφωνίες για τον προσανατολισµό του που κατέληξαν σε παραιτήσεις των Α. ιοµήδη και Ξ.Ζολώτα από τις θέσεις του προέδρου και αντιπροέδρου του Α.Σ.Α. και του διευθύνοντα σύµβουλου της και πρώην υπουργού Ι.Ζίγδη. 33 Το σχέδιο ανασυγκρότησης της ECA/G (που στηρίχθηκε σε αυτό που είχε υποβάλλει η ελληνική κυβέρνηση), προέβλεπε τον εξοπλισµό της χώρας µε κεφαλαιουχικά αγαθά, αναγκαία για την εξοικονόµηση αναγκαίου ξένου συναλλάγµατος. Το µεγαλύτερο µέρος των δαπανών του προγράµµατος, προβλεπόταν να δαπανηθεί στην αγροτική παραγωγή, στον επανεξοπλισµό της βιοµηχανίας, σ' ένα δίκτυο ηλεκτρικών σταθµών και στη βελτίωση των επικοινωνιών. Για την αγροτική παραγωγή συγκεκριµένα, προβλεπόταν η εισαγωγή τρακτέρ και άλλου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού που θα χρησιµοποιούνταν για την παραγωγή πατάτας, κυρίως στην περιοχή της Μακεδονίας, στην αποθήκευση των προϊόντων, στην εκπαίδευση των αγροτών κ.ο.κ. [108-9] Το βιοµηχανικό σχέδιο προέβλεπε την εγκατάσταση µηχανών που θα οδηγούσε σε µείωση των εισαγωγών µιας σειράς προϊόντων, όπως νιτρικών λιπασµάτων και καυστικής σόδας, την επέκταση της βιοµηχανίας τσιµέντου, καθώς και την παραγωγή βωξίτη που θα οδηγούσε σε εξαγωγές αλουµινίου. Το σχέδιο πρότεινε, επίσης, τη δηµιουργία µικρής µεταλλευτικής βιοµηχανίας (παρά τις αµφιβολίες της ECA), και την ανάπτυξη της παραγωγής µηχανών ντίζελ. Η κατασκευή ενός σηµαντικού οδικού δικτύου (που έγινε, εκτός των άλλων, για στρατιωτικούς και πολιτικούς λόγους), ήταν η πιο σηµαντική απ' όλες τις αλλαγές που προκάλεσε το Αµερικανικό πρόγραµµα βοήθειας στην Ελλάδα. Κι αυτό γιατί έσπασε τον αποµονωτισµό της υπαίθρου και βοήθησε στον προσανατολισµό των καλλιεργειών στις ανάγκες της αγοράς. Αντιθέτως, το πρόγραµµα για την ανόρθωση της βιοµηχανίας δεν είχε την ίδια ευτυχή κατάληξη. Κατόπιν συµφωνίας της ECA/G και της ελληνικής 32 ηλώσεις του κ.πρεσβευτού των Ηνωµ.Πολιτειών. Νέα Οικονοµία, 3.2 (1948): Kofas, ό.π., 117 κ.ε. 33 Νέα Οικονοµία, 2.11 (1948): 558, και Η Παραίτηση ιοµήδη. Νέα Οικονοµία, 3.3 (1949):

13 κυβέρνησης, συστήθηκε στις 12 Νοεµβρίου 1948 η Κεντρική Επιτροπή ανείων, την οποία αποτελούσαν Έλληνες και Αµερικανοί, µε σκοπό την παροχή δανείων σε επιχειρήσεις που άξιζαν χρηµατοδότησης. 34 Το πρόγραµµα αυτό, όµως, δεν είχε επιτυχία. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι, ενώ τα προγράµµατα γενικότερων υποδοµών και οικισµού απορρόφησαν το σύνολο, σχεδόν, της βοήθειας για την περίοδο , ο ιδιωτικός τοµέας απορρόφησε µόνο το 19% των δανείων ανασυγκρότησης για τις επιχειρήσεις. 35 Με αφορµή τα προβλήµατα αυτά και την καθυστέρηση που είχε παρατηρηθεί στο πρόγραµµα ανασυγκρότησης, η Νέα Οικονοµία, ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1950, µια έρευνα για τη χρήση της βοήθειας που ελάµβανε η Ελλάδα. Ο Τσουδερός ήταν ο πρώτος που έλαβε το λόγο. 36 Σύµφωνα µε τον Τσουδερό, η αναποτελεσµατικότητα στη χρήση της βοήθειας έπρεπε να αποδοθεί στον εµφύλιο πόλεµο, η έλλειψη πόρων και τεχνικής οργάνωσης, η κάλυψη των δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων και η µεταφορά πόρων από τις ανάγκες της ανασυγκρότησης σε στρατιωτικές ανάγκες. Επίσης, η πολιτική που ακολουθήθηκε είχε πρώτο στόχο την καταπολέµηση του πληθωρισµού και τη νοµισµατική σταθεροποίηση και το πρόβληµα της ανάπτυξης τέθηκε σε δεύτερη µοίρα. Το δίληµµα που αντιµετώπισαν οι µεταπολεµικές κυβερνήσεις, κατά τη γνώµη του, ήταν "µεταξύ πληθωρισµού και επιβραδύνσεως της ανασυγκροτήσεως. Ορθώς προετιµήθη το δεύτερον". 37 Ωστόσο, ο Τσουδερός δε θεωρούσε πως είχε γίνει ό,τι ήταν δυνατόν. Αποδείχθηκε, λέει ότι "αι Κυβερνήσεις µας ήσαν ανέτοιµοι και ανίκανοι να συλλάβουν το σύνολον του οικονοµικού προβλήµατος και να χαράξουν και εφαρµόσουν µίαν ορθήν οικονοµικήν πολιτικήν". 38 Η περαιτέρω διαχείριση απαιτούσε τη χρήση της βοήθειας για καθαρά παραγωγικούς σκοπούς "εις έργα µεγάλα δια την αξιοποίησιν των Εθνικών πόρων 34 Σ.Αγαπητίδης. Το Σχέδιον Μάρσαλ, 21, Σ.Αγαπητίδης, ό.π., 30, 32. Όπως αναφέρει ο MacNeil, εκτός των φαινόµενων ευνοιοκρατίας υπέρ ορισµένων επιχειρηµατιών από την πλευρά των ελλήνων αξιωµατούχων, οι βιοµήχανοι δεν φάνηκαν πρόθυµοι να αποπληρώσουν τα δάνεια, αλλά ούτε και αναγκάσθηκαν ιδιαίτερα από τις Ελληνικές Αρχές: "Για πολλές επιχειρήσεις ήταν βολικό να αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους, καθώς µια µετάθεση της αποπληρωµής για µερικά χρόνια, µε σταθερό πληθωρισµό, θα είχε ως αποτέλεσµα να καταβάλουν µόνο ένα µέρος του δανείου που είχαν λάβει." Η κατάσταση αυτή γενικεύθηκε µε αποτέλεσµα µετά από δύο χρόνια το πρόγραµµα αυτό να αποτύχει. Greece, Μια έρευνα της "Ν.Οικονοµίας" για το καλλίτερο τρόπο χρησιµοποιήσεως της αµερικαν. Οικονοµικής βοηθείας. Νέα Οικονοµία, 4.1 (1950): Στο ίδιο, Στο ίδιο, 7. 13

14 και δυνάµεων. Καλύτερα ένα-δυο καλά και µεγάλα έργα παραγωγικής αποδόσεως, παρά πολλά ασήµαντα". 39 Για τον Χρυσό Ευελπίδη, το πρόβληµα µε την ανασυγκρότηση ήταν ότι παραµερίσθηκαν τα µεγάλα έργα που ήταν απαραίτητα για την άσκηση βιοµηχανικής πολιτικής, και σπαταλήθηκαν "εκατοµµύρια δολαρίων εις τους βιοµηχάνους δια την ίδρυση νέων βιοµηχανιώνή δια την επέκταση των υπαρχουσών δασµοβιοτόπων". 40 Συµφωνώντας µε τον Τσουδερό, τόνιζε κι αυτός τον περιορισµό του προγράµµατος ανασυγκρότησης στην εκτέλεση ενεργειακών και εγγειοβελτιωτικών έργων και την αποφυγή κατακερµατισµού της βοήθειας σε πολλά έργα: "Όχι πια πολυπραγµοσύνη, ούτε ψιλικατζίδικη πολιτική". 41 Για τον πρώην υπουργό δηµοσίων Έργων και καθηγητή Ανάργυρο ηµητρακόπουλο, η βασική πρόκληση που αντιµετώπισε µεταπολεµικά η ελληνική οικονοµία ήταν ο εκσυγχρονισµός της διάρθρωσης της και η δηµιουργία στέρεων θεµελίων. 42 "Τίποτε όµως απ' όλα αυτά δεν έγινε. Το πρόγραµµα µας ήτο πρόγραµµα εκ των ενόντων, άσχετο προς τας προεκταθείσας σκέψεις και ασυµβίβαστο προς τας Ελληνικάς πραγµατικότητας, δεν επίστευσαν δε εις αυτό, ούτε οι ίδιοι οι συντάκται του". 43 Κατά τον ηµητρακόπουλος αυτό που επειγόταν να γίνει ήταν η αναθεώρηση του προγράµµατος βοήθειας, ώστε να προσλάβη την σαφή µορφήν οικονοµικού προγράµµατος" 44, και η αναθεώρηση της σχέσης µε τις Η.Π.Α. ώστε να τεθούν σε νέα βάση... Για τον.φιλάρετο 45 που ήταν µέλος του Α.Σ.Α., η βοήθεια που είχε χορηγηθεί ως τότε δεν µπορούσε να αξιοποιηθεί καλύτερα, λόγω του µεγάλου ελλείµµατος καταναλωτικών αγαθών και της κατεστραµµένης παραγωγικής βάσης. Τις ευθύνες, πάντως, για το ότι δεν έγιναν περισσότερα έπρεπε να πέσουν στις µεταπολεµικές κυβερνήσεις, "και περισσότερον εις τον κ. Βαρβαρέσσον, όστις απέφυγε φοβούµαι δια να µη παύση θαυµαζόµενος από την τότε ζηλοτύπως δεσπόζουσαν παρ' ηµίν αγγλικήν επιρροήν να µεταχειρισθή το διεθνές κύρος του δια να θέση το λανθάνον αγωνιώδες ερώτηµα: Ποιος θ' ανασυγκροτήση τα ελληνικά ερείπια, αφού προδήλως 39 Στο ίδιο. 40 Η χρησιµοποίηση της αµερικ. οικονοµ. βοηθείας. Νέα Οικονοµία, 4.2 (1950): 65-7, εδώ Στο ίδιο, Η Χρησιµοποίηση της Αµερικανικής Βοηθείας. Νέα Οικονοµία, 4.3 (1950): Στο ίδιο, Στο ίδιο, Η Χρησιµοποίηση της Αµερικανικής Οικονοµικής Βοηθείας. Νέα Οικονοµία, 4.4 (1950):

15 η Αγγλία δεν είναι εις θέσιν να το πράξη και επανορθώσεις απταί δεν προσδοκώνται; " 46 Αυτό που χρειαζόταν, πλέον, η χώρα ήταν πολιτική σταθερότητα, απλούστευση του αµερικανικού ελέγχουκαι ελευθερία και εµπιστοσύνη στα υπουργεία ώστε να επιτελέσουν το καθένα στον τοµέα του το έργο τους. 47 Για τον Κωνσταντίνο Ν.Γουναράκη, Πρύτανη του ΕΜΠ και προέδρου του ΑΣΑ, τόσο η δυσµενείς συνθήκες όσο και το µικρό µέγεθος της βοήθειας δεν άφηναν πολλά περιθώρια για µεγάλα πράγµατα. 48 Κατά τον Γουναράκη, πέντε ήταν οι προϋποθέσεις για την καλύτερη αξιοποίηση της βοήθειας: Η εξωτερική ασφάλεια, η πολιτική οµαλότητα, "η ενιαία και συστηµατική διαχείρισις όλων των προβληµάτων του σχεδίου οικονοµικής ανορθώσεως και της εφαρµογής αυτού", η διοικητική αναδιοργάνωση και η πίστη στο µέλλον της χώρας. 49 Τέλος, για τον Ιωάννη Ζίγδη, 50 υπήρχαν σοβαρές ευθύνες από τις πολιτικές µεταπολεµικές ηγεσίες για τη χρήση που έγινε στη βοήθεια, γιατί έπρεπε να κάνουν παραγωγική χρήση των πόρων και την έλλειψη προγραµµατισµού. Ως βασικές προϋποθέσεις θεωρούσε την ύπαρξη κυβέρνησης που θα αντιλαµβανόταν την οικονοµική κατάσταση και θα κατέστρωνε σχέδιο "διασφαλίσεως της οικονοµικής υποστάσεως της χώρας". 51 Επίσης, "Προϋπόθεσις ειδική δηλ. της Ανασυγκροτήσεως είναι και η Ανασυγκρότησις των µέχρι σήµερον οργάνων Ανασυγκροτήσεως. Και τούτο δεν σηµαίνει απλήν µεταβολήν της µορφής των. Σηµαίνει νέον πνεύµα, νέας µεθόδους και προπαντός νέους όχι µόνον, προς Θεού, την ηλικίαν! ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ". 52 ύο χρόνια µετά την έναρξη του προγράµµατος ανασυγκρότησης, µέσω του Σχεδίου Marshall, είχε γίνει, πλέον, φανερό ότι οι φιλόδοξοι στόχοι του προγράµµατος δεν θα πραγµατοποιούνταν. Στο υπόµνηµα που υπέβαλε η ελληνική κυβέρνηση προς τον Ο.Ε.Ο.Σ., τον Αύγουστο του 1950, οµολογείτο ευθύς εξ αρχής ότι "η συµπλήρωσις του προγράµµατος εκείνου εντός του χρονικού διαστήµατος της 46 Στο ίδιο, Στο ίδιο, Η Χρησιµοποίηση της Αµερικανικής Οικονοµικής Βοηθείας: Απόψεις κ.κων.ν.γουναράκη. Νέα Οικονοµία, 4.4 (1950): Στο ίδιο, Η Χρησιµοποίηση της Αµερικανικής Οικονοµικής Βοηθείας: Απόψεις κ.ι.γ.ζίγδη. Νέα Οικονοµία, 4.4 (1950): Στο ίδιο, Στο ίδιο,

16 τετραετίας δεν είναι πλέον δυνατή". 53 Το αρχικό πρόγραµµα τελικά εγκαταλείφθηκε και προσαρµόσθηκε στα ακόλουθα δεδοµένα: Τοµέας Πίνακας 1 Αρχικό Σχέδιο Ποσά σε εκατ. $ % Ποσά σε εκατ. $ Αναθεωρηµένο Σχέδιο % Ποσά σε εκατ. $ ιαφορές Εγγειοβελτιώσεις 13,1 2,2% 11,3 3,0% 1,8 0,8% Ενέργεια 102,0 17,2% 66,6 17,8% 35,4 16,3% Γεωργία, Αλιεία 94,8 16,0% 52,5 14,0% 42,3 19,4% Αποκατάστασηεπαναπατρισµός 26,5 4,5% 18,6 5,0% 7,9 3,6% προσφύγων Μεταλλεία, Λιγνίτης, Αλυκές 14,9 2,5% 11,4 3,0% 3,5 1,6% Βιοµηχανία 120,3 20,3% 88,8 23,7% 31,5 14,5% Τουρισµός 5,0 0,8% 3,2 0,9% 1,8 0,8% Οδικό ίκτυο 12,1 2,0% 10,4 2,8% 1,7 0,8% Σιδηρόδροµοι 66,2 11,2% 34,0 9,1% 32,2 14,8% Λιµάνια 8,2 1,4% 5,5 1,5% 2,7 1,2% Ακτοπλοΐα, Πολιτική 36,4 6,1% 23,5 6,3% 12,9 5,9% Αεροπορία Τηλεπικοινωνίες 10,0 1,7% 7,3 1,9% 2,7 1,2% Κατοικίες 26,5 4,5% 14,2 3,8% 12,3 5,7% ηµόσια Υγεία 28,4 4,8% 10,0 2,7% 18,4 8,5% Ύδρευση, Αποχέτευση 13,4 2,3% 8,1 2,2% 5,3 2,4% Εκπαίδευση, αναδιοργάνωση 10,9 1,8% 5,8 1,5% 5,1 2,3% δηµ.υπηρ. Λοιπές δαπάνες 3,5 0,6% 3,5 0,9% 0,0 0,0% Σύνολα 592,2 100,0% 374,7 100,0% 217,5 100,0% Πηγή: Α.Σ.Α. Υπόµνηµα προς τον Ο.Ε.Ο.Σ. επί των προγραµµάτων και , % Η µείωση, κατά το 1 / 3 του συνολικού προγράµµατος, ήταν αναπόφευκτο ότι θα επηρέαζε το βαθµό και το χαρακτήρα της ανασυγκρότησης, αφού µειώθηκαν κατά 34% οι πόροι που προορίζονταν για τον πρωτογενή και δευτερογενή τοµέα της οικονοµίας (βλ. πίνακα 1), παρά τη διαπίστωση ότι οι τοµείς αυτοί ήταν σηµαντικοί για την άµβλυνση του προβλήµατος της ανεργίας και για την εξισορρόπησης του ισοζυγίου πληρωµών. 54 Ο Αγγελόπουλος, µε αφορµή τη συµπλήρωση πέντε ετών από την απελευθέρωση, έκανε µια αναδροµή στα χρόνια αυτά και στην πορεία της ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονοµίας. 55 Κατά τη γνώµη του, η Ελλάδα, την περίοδο αυτή έχασε µια σηµαντική ευκαιρία ν αποκτήσει σύγχρονη οικονοµία. Η 53 Α.Σ.Α. Υπόµνηµα προς τον Ο.Ε.Ο.Σ. επί των προγραµµάτων και Αθήνα 1950, Στο ίδιο, 28 κ.ε Απολογισµός µιας πενταετίας. Νέα Οικονοµία, 4.1 (1950):

17 ευκαιρία αυτή σχετιζόταν µε τα µεγάλα κεφάλαια που εισήχθησαν στη χώρα µε την Αµερικανική βοήθεια και τα οποία έφθασαν στο ιλιγγιώδες ποσό των εκατ. δολαρίων, ποσό που, κατά τον Αγγελόπουλο, ήταν "µεγαλύτερο από το ποσόν που έλαβε οιαδήποτε άλλη χώρα, αναλογικά µε τον πληθυσµό της... [και το οποίο] είναι µεγαλύτερο από τα εξωτερικά δάνεια που πραγµατικά εισέπραξε η Ελλάς από την επανάσταση του 1821 έως τα 1930 δηλαδή σε διάστηµα 110 περίπου ετών". 56 Η εξέλιξη αυτή ήταν αποτέλεσµα της έλλειψης µακροχρόνιου οικονοµικού σχεδίου από τις κυβερνήσεις της περιόδου και της πίστης τους στη ζωτικότητα της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Κατά τον Αγγελόπουλο, προέκυπτε η ανάγκη µιας άλλης πολιτικής που θα είχε στο κέντρο της προσοχής της την εκβιοµηχάνιση της χώρας και την αξιοποίηση των παραγωγικών της πηγών. 57 Στον αντίποδα των απόψεων του Αγγελόπουλου βρίσκονται οι προτάσεις της "οµάδας" του Ζολώτα, που εκφράζονταν µέσα από τις σελίδες της Επιθεώρησης Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών. 58 Η ανάκαµψη της οικονοµίας δεν ήταν δυνατή αν δεν εφαρµοζόταν µια πολιτική προσφοράς και δεν συγκρατούνταν οι δηµόσιες δαπάνες: "Το έλλειµµα του προϋπολογισµού και το υψηλόν κόστος παραγωγής ευρίσκονται εις την βάσιν όλων των προσκοµµάτων που συναντά η ανάπτυξις της οικονοµίας, η βελτίωσις του ισοζυγίου πληρωµών και γενικώς η αξιοποίησις της βοήθειας". 59 Η οικονοµική πολιτική που ασκήθηκε µεταπολεµικά διέπραττε, κατά τη θεώρηση αυτή, ένα πρωθύστερο, εκλαµβάνοντας τους στόχους αυτούς ως το αποτέλεσµα της ανασυγκρότησης, ενώ αποτελούσαν βασικούς όρους για την επιτυχία της. Επίσης, η παροδική αντιµετώπιση των προβληµάτων και η καλλιέργεια νοοτροπίας στήριξης της ανασυγκρότησης στην ξένη βοήθεια, άµβλυνε τις παραγωγικές προσπάθειες του πληθυσµού και δηµιουργούσε κλίµα εφησυχασµού. 60 Το κρίσιµο στοιχείο στη θεώρηση αυτή ήταν η ενεργοποίηση του µηχανισµού συσσώρευσης, µέσω της αύξησης των επιχειρηµατικών κερδών και η καλλιέργεια κλίµατος εµπιστοσύνης και σταθερότητας στην αγορά, ως βασικών προϋποθέσεων για την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων. 56 Στο ίδιο, Στο ίδιο, Οικονοµική Πολιτική. Επιθεώρησις Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών, 4.4 (1949): Στο ίδιο, Στο ίδιο. 17

18 Μια άλλη µελέτη 61 επισήµανε ότι η ελληνική οικονοµία βρισκόταν µπροστά σ ένα βασικό διαρθρωτικό δίληµµα: θα παρέµεινε µια χώρα µε ελλειµµατικό εµπορικό ισοζύγιο και ευπαθείς διεθνείς οικονοµικές σχέσεις, ή θα αναπροσάρµοζε την οικονοµία της ώστε ν αύξανε τη συµµετοχή της στο διεθνή καταµερισµό εργασίας και να εξισορροπούσε το εµπορικό της ισοζύγιο; Τα συµπεράσµατα της µελέτης είναι τα ακόλουθα: α. Η παθολογικότητα του ελληνικού εξωτερικού εµπορίου ήταν προσωρινή και µπορούσε να ξεπερασθεί, β. Η Ελλάδα όφειλε να µειώσει την εξάρτηση της από την αµερικανική αγορά, γ. Η µείωση των συναλλαγών µε την Α.Ευρώπη δε συνιστούσε, απαραίτητα, δυσµενής εξέλιξη, δ. Η ένταξη της ελληνικής οικονοµία στο δυτικοευρωπαϊκό σύστηµα θεωρείτο ως ο "µόνος τρόπος για να εξασφαλισθή µια νέα ισορροπία και ανάπτυξη της οικονοµίας της χώρας τόσο ως προς τις εισαγωγές βιοµηχανικών ειδών βαρειάς βιοµηχανίας και υψηλής τεχνικής, όσο και ως προς τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων µεγάλου ακαθάριστου εισοδήµατος". 62 ε. απαιτείτο ο περιορισµός των εισαγωγών δηµητριακών και ζωικών προϊόντων, καθώς και των ειδών ελαφριάς βιοµηχανίας, µε σκοπό την αύξηση της εγχώριας παραγωγής αυτών των αγαθών και την αξιοποίηση των πόρων που εκρέουν για εξαγωγές σε κεφαλαιουχικά αγαθά, στ. η ελληνική οικονοµία έπρεπε ν' αναζητήσει την ισορροπία στις διεθνείς συναλλαγές "λιγώτερο στις συναλλαγές αυτές καθ' αυτές λαµβανόµενες και περισσότερο στο εσωτερικό υπόβαθρο των παραγωγικών δυνάµεων, στην παράλληλη και συνδυασµένη ανόρθωση και ανάπτυξη της δυτικοευρωπαϊκής και της ελληνικής οικονοµίας, στην αναπροσαρµογή της οικονοµίας της χώρας µέσα σ' αυτά τα χωρικά και κοινωνικά πλαίσια..." 63 Ειδικότερα, ήταν διάχυτη η πεποίθηση ότι η ελληνική οικονοµία είχε όλες τις προϋποθέσεις ν' αναπτύξει τις βιοµηχανικές της δυνάµεις και ν' αυξήσει το βιοτικό της επίπεδο, εφ' όσον, βέβαια, η οικονοµική πολιτική εστίαζε στην ενίσχυση των εγχώριων παραγωγικών δυνάµεων και βοηθούσε στον εκσυγχρονισµό της παραγωγικής της βάσης. Όσοι επιδίωκαν ν' αποκαταστήσουν την προπολεµική κατάσταση και ν' αναπαράγουν το ξεπερασµένο µοντέλο της γεωργικής οικονοµίας παρέβλεπαν ότι "η Ελλάς δεν είναι εκ της φύσεως των πραγµάτων γεωργική χώρα. 61 Α.Νικολάου. Η Ελληνική Οικονοµία και η Μεταπολεµική ιεθνής Αγορά. Επιθεώρησις Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών, 4.1 (1949): Στο ίδιο, Στο ίδιο,

19 Εάν σήµερον εµφανίζεται ως τοιαύτη, τούτο είναι απόδειξις της κακής θέσεως των πραγµάτων. Είναι απόδειξις ανωµαλίας". 64 Η οικονοµική πολιτική της περιόδου Ο Θ.Σοφούλης, στις προγραµµατικές δηλώσεις της κυβέρνησης του, την 1 η Φεβρουαρίου 1949, δηλώνει ότι η οικονοµική πολιτική της κυβέρνησης του θα επιδιώξει τη νοµισµατική σταθερότητα και τη συγκράτηση των δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων, παρ' ότι "η έντασις της φορολογίας έθιξε τα ακραία όρια της αντοχής". 65 Σε ό,τι αφορούσε την ανασυγκρότηση τόνισε ότι η κυβέρνηση θα κινείτο στα πλαίσια που είχε προδιαγράψει το µακροπρόθεσµα πρόγραµµα που είχε υποβληθεί στον Ο.Ε.Ο.Σ., µε προτεραιότητα στην εκµετάλλευση του ορυκτού πλούτου και των ενεργειακών δυνατοτήτων της χώρας. Όµως, παρ' όλη την αισιοδοξία της κυβέρνησης για την πορεία της ανασυγκρότησης και την ευφορία που προκάλεσε η άφιξη της αµερικανικής βοήθειας, ήταν φανερό ότι η ελληνική οικονοµία δεν µπορούσε να στηριχθεί ακόµα στις δυνάµεις της και ότι η εξωτερική βοήθεια ήταν όρος εκ των ων ουκ άνευ για τη συνέχιση και ολοκλήρωση της ανασυγκρότησης. Παρά τις καθησυχαστικές δηλώσεις των επίσηµων αξιωµατούχων το µέλλον της ελληνικής οικονοµίας παρέµενε αβέβαιο. Η έκθεση του Paul Hoffman 66 διαπίστωνε, ωστόσο την ανεπάρκεια των µέτρων της ελληνικής κυβέρνησης και υπογράµµιζε ότι "η ανασυγκρότησις και η ανάπτυξις εν Ελλάδι ίσως πρέπει να εξακολουθήσουν και πέραν του 1952 και ότι δεν δύναται να υπάρχη βεβαιότης ότι η Ελλάς θα είναι εις θέσιν να χρηµατοδοτήση τας αναγκαίας δαπάνας προς τον σκοπόν τούτον άνευ ωρισµένης εξωτερικής βοηθείας". 67 Ως σηµαντικό εµπόδιο για την ανασυγκρότηση ήταν το γεγονός ότι το "80% του Λογαριασµού ραχµών Ανασυγκροτήσεως διατίθενται δια τον Στρατόν, τας ανάγκας περιθάλψεως και δι' άλλας εκτάκτους δαπάνας. Το γεγονός τούτο σοβαρώς παρεµποδίζει την ανασυγκρότησιν". 68 Ο κίνδυνος να ακυρωθεί η προσπάθεια ανασυγκρότησης ήταν εµφανής. 64 Ι.Σίνης. Κατευθύνσεις δια την Οργάνωσιν της Ελληνικής Οικονοµίας. Επιθεώρησις Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών, (1949): Το Οικονοµικό Πρόγραµµα της νέας κυβερνήσεως. Νέα Οικονοµία, 3.4 (1949): H έκθεσις Hofmann [sic] επί της ελληνικής οικον. καταστάσεως. Νέα Οικονοµία, 3.7 (1949): Στο ίδιο, Στο ίδιο, 324. Πρβλ. Οικονοµική Σταθερότης και Οικονοµική Ανάπτυξη: Η Έκθεση Χόφµαν. Νέα Οικονοµία, 3.7 (1949):

20 Στις 22 Σεπτεµβρίου 1949 η νέα κυβέρνηση ιοµήδη, ακολουθώντας το παράδειγµα της Αγγλίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, προχώρησε στην υποτίµηση της δραχµής. 69 Η υποτίµηση αυτή δεν άλλαξε, όµως, το τοπίο στη νοµισµατική κατάσταση της χώρας: παρέµενε ως µόνιµο χαρακτηριστικό της νοµισµατικής κατάστασης η παράλληλη ύπαρξη δύο "νοµισµάτων", της δραχµής και της χρυσής λίρας, περιόριζε τις δυνατότητες άσκησης νοµισµατικής πολιτικής και δυσχέραινε την προσπάθεια τιθάσευσης του πληθωρισµού. Η πολιτική σταθεροποίησης της τιµής της χρυσής λίρας, µε αθρόες πωλήσεις της και αγορά δραχµών από την Τράπεζα της Ελλάδος, ευνοούσε τον αποθησαυρισµό και την κερδοσκοπία και έθετε όρια στο σχηµατισµό αποταµιεύσεων και συνεπώς στην αύξηση των επενδύσεων. Το τελευταίο πρόβληµα αυτό αντιµετωπίστηκε µε µια γενναιόδωρη πιστωτική πολιτική, η οποία όµως τροφοδοτούσε τον πληθωρισµό. Η πολιτική αυτή τερµατίστηκε στις αρχές του 1952, όταν η κερδοσκοπία µε τις αγγλικές λίρες πήρε νέες διαστάσεις. Συγκεκριµένα, τον Φεβρουάριο του 1952, η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να παύσει την αγορά χρυσών λιρών έπειτα από την εισαγωγή των λεγόµενων "ιταλικών λιρών" (αγγλικές λίρες που είχαν κατασκευαστεί στην Ιταλία από κερδοσκόπους). Το µέτρο αυτό, σε συνδυασµό µε την άσκηση αντιπληθωριστικής πολιτικής, βοήθησε σηµαντικά στον εκτοπισµό της χρυσής λίρας από τις συναλλαγές και στη µείωση του αποθησαυρισµού. 70 Στις 22 Απριλίου 1950, ο Πλαστήρας δηλώνει στη Βουλή ότι θα συνεχίσει την αυστηρή δηµοσιονοµική πολιτική. Επίσης, τονίζει ότι "[π]ρωταρχικόν µέληµα της κυβερνήσεως εις τον τοµέαν της ανασυγκροτήσεως της χώρας, θα είναι η ταχεία προώθησις της εκβιοµηχανίσεως, εν συνδυασµώ προς την εκτέλεσιν των µεγάλων υδροηλεκτρικών και θερµοηλεκτρικών έργων". 71 Η εκβιοµηχάνιση που οραµατιζόταν ο Πλαστήρας ήταν του αυτού βεληνεκούς µ' αυτή που είχε εξαγγείλει ο Σοφούλης και το πρόγραµµα ανασυγκρότησης: "Το πρόγραµµα εκβιοµηχανίσεως, το οποίον έχει την απόφασιν να εφαρµόση η Κυβέρνησις, είναι µετριοπαθές, περιλαµβάνον την ίδρυσιν ολίγων βασικών βιοµηχανιών, αποβλεπουσών εις την 69 Γ.Σαπουντζάκης. Η Υποτίµηση. Νέα Οικονοµία, 3.12 (1949): Αποθησαύριση και Οικονοµική Ανάπτυξη. Νέα Οικονοµία, 8.3 (1954): Το Κυβερνητικό Πρόγραµµα. Νέα Οικονοµία, 4.5 (1950):

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

11256/12 IKS/nm DG G1A

11256/12 IKS/nm DG G1A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 6 Ιουλίου 2012 (OR. en) 11256/12 UEM 211 ECOFIN 585 SOC 562 COMPET 430 ENV 526 EDUC 203 RECH 266 ENER 295 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Θέµα: ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου Νοµικό πλαίσιο, σκοποί, αρµοδιότητες και βασικές εργασίες Νοµικό πλαίσιο Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ιδρύθηκε το 1963, σε σύντοµο χρονικό διάστηµα µετά την ανακήρυξη της

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ. Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑ : 3 ΩΡΕΣ Επιμέλεια : Ιωάννα Καλαϊτζίδου Θέμα Α1 Να σημειώσετε στο τέλος κάθε πρότασης Σ (Σωστό) αν θεωρείτε ότι η πρόταση είναι σωστή ή Λ(Λάθος) αν

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων

Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Η χρηματοδότηση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα (ΔΕΔ) χρηματοδοτούνται εν μέρει από την Ευρωπαϊκή Ένωση και εν μέρει από τα κράτη μέλη. Η χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 27 Αυγούστου 2015 Αποτελέσµατα Β Τριµήνου / Α Εξαµήνου 2015 Θετικά αποτελέσµατα, λόγω ισχυρών διεθνών περιθωρίων διύλισης - απρόσκοπτη λειτουργία κατά τη διάρκεια της τραπεζικής κρίσης Ο Όµιλος

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013)

Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κοινή Γεωργική Πολιτική και Αγροτική Ανάπτυξη (2007-2013) 1. Κοινή Γεωργική Πολιτική 1.1. Μεταρρύθµιση της ΚΓΠ Τον Ιούνιο 2003 εγκρίθηκε µια εκ θεµελίων µεταρρύθµιση της Κοινής Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013

Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών. εκέµβριος 2013 Αθήνα, 19 Φεβρουαρίου 2014 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: εκέµβριος 2013 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών εκέµβριος 2013 Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα 215 εκατ. ευρώ, σχεδόν το µισό εκείνου

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ)

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ) ΟΜΙΛΙΑ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΗΝ 7 η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 (ΚΑΨΙΑ: 3 ΜΑΡΤΙΟΥ 2008 / ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΚΑΛΤΕΖΙΩΤΗ) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ì ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΕΣΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗ: Άννα Διανά ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΕΛΤΙΟΥ: 4 ΑΘΗΝΑ 13/11/2015 1

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά των στεγαστικών δανείων καιοιεξελίξειςτης

Η αγορά των στεγαστικών δανείων καιοιεξελίξειςτης ΗΜΕΡΙ Α ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΚΤΙΜΗΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΤΗΜΑΤΑΓΟΡΑ και τις προοπτικές της Η αγορά των στεγαστικών δανείων καιοιεξελίξειςτης Ν. Κολιού και Κ. Ακαντζιλιώτου Τµήµα Νοµισµατικής και Τραπεζικής Στατιστικής

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 14 Μαρτίου 2014 στον Μιχάλη Περσιάνη Ερ.: Σήμερα η οικονομία προσβλέπει

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Η Προοπτική Ανάπτυξης του Κυπριακού Τουρισµού µέσω των PPPs Αντώνης Πασχαλίδης Υπουργός Εµπορίου, Βιοµηχανίας και Τουρισµού 1 Τι είναι οι Συµπράξεις ηµοσίου Ιδιωτικού Τοµέα; PPP s: είναι ευρέως γνωστές,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 126 Έκδοση στην ελληνική γλώσσα Νομοθεσία 58ο έτος 21 Μαΐου 2015 Περιεχόμενα I Νομοθετικές πράξεις ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ Κανονισμός (ΕΕ) 2015/779 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση.

Σε σύγκριση με τις περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, η Πολωνία αναμένεται να γνωρίσει ήπια ύφεση. IMF Survey ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Πολωνία: Ένα φωτεινό σημείο στην πληγείσα από την ύφεση Ευρώπη Ευρωπαϊκό τμήμα του ΝΤ 13 Αυγούστου 2009 Εργοστάσιο στο Rzeszow, Πολωνία, όπου η εγχώρια οικονομία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες,

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕ ΡΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ ΘΕΟ ΩΡΟΥ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΗΜΕΡΙ Α ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ AGROQUALITY FESTIVAL Αγαπητοί φίλοι και φίλες, Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως η κρίση που βιώνει η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014

EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 18.12.2014 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 C(2014) 10162 final EΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18.12.2014 για την έγκριση ορισμένων στοιχείων του επιχειρησιακού προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr

ΝΕΑ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr ΝΕΑ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ndpress@nd.gr ευτέρα, 26 Μαρτίου 2012 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο υπεύθυνος Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας της Νέας ημοκρατίας, βουλευτής Β Αθηνών κ. Κωστής Χατζηδάκης,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα