Ομήρου Ιλιάδα Υποστηρικτικό Υλικό

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ομήρου Ιλιάδα Υποστηρικτικό Υλικό"

Transcript

1 Ομήρου Ιλιάδα Υποστηρικτικό Υλικό Ραψωδία Σ Ὁπλοποιία Πόπη Χριστοφόρου Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία, 2012

2 Ραψωδία Σ Ὁπλοποιία Με τη ραψωδία Σ βρισκόμαστε στην 3η μέρα της ολέθριας για τους Αχαιούς αποχής του Αχιλλέα από τη μάχη. Η 1η μέρα καλύφθηκε από τις ραψωδίες Γ 1- Η 380, η 2η από το Θ , ενώ η 3η ατελείωτη μέρα ξεκίνησε από το Λ και θα ολοκληρωθεί στο Σ 242. Κατά τον αρχαίο σχολιαστή μία ἡμέρα Ἀχιλλεῖ πολὺ ἦν ἀφεστῶτι. Η ραψωδία Σ σηματοδοτεί την αλλαγή της κατεύθυνσης του θυμού του Αχιλλέα (από τον Αγαμέμνονα στους Τρώες και τον Έκτορα) αλλά και τη ριζική αλλαγή του στη θεώρηση του κόσμου μετά τον θάνατο του Πάτροκλου. Από την κατάσταση της συντριβής θα εξέλθει ένας Αχιλλέας που επαναπροσδιορίζει τις αξίες της ζωής του, ένας Αχιλλέας που συνειδητά πορεύεται στον θάνατο χάριν της φιλίας. Ο θάνατος του Πάτροκλου, τελικά, σηματοδοτεί - και νοηματοδοτεί- τον θάνατο αλλά και τη ζωή του ίδιου του Αχιλλέα. Βρισκόμαστε στην 26η μέρα της αφήγησης του έπους, η οποία έχει ξεκινήσει από τη ραψωδία Λ. Η είδηση του θανάτου του Πάτροκλου είναι αρκετή για να οδηγήσει τον Αχιλλέα στη μάχη. Αυτό όμως δε συμβαίνει αμέσως, γιατί ο ήρωας πρέπει να πάρει τα καινούρια όπλα (αφού είχε δώσει τα δικά του στον Πάτροκλο) που θα του κατασκευάσει ο Ήφαιστος. Εξ ου και ο τίτλος της ραψωδίας Ὁπλοποιία. Από τη ραψωδία Σ επιλέγεται να διδαχθεί το απόσπασμα: Σ Περιλαμβάνει την ανάδυση της Θέτιδας από τη θάλασσα, τη συνομιλία της με τον Αχιλλέα και την απόφασή της να ζητήσει από τον Ήφαιστο νέα όπλα για τον γιο της. Διδακτικοί στόχοι Στην ενότητα αυτή οι μαθητές αναμένεται: 1. Να αντιληφθούν την αλλαγή της κατεύθυνσης του θυμού του Αχιλλέα και τη νέα διάσταση στην έννοια της τιμής. Να κατανοήσουν την αιτιακή σχέση μεταξύ αυτών των στοιχείων και του θανάτου του Πάτροκλου 2. Να κατανοήσουν τη σπουδαιότητα του δεύτερου μεγάλου θέματος της Ιλιάδας, της φιλίας 3. Να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της συνειδητής απόφασης του πρόωρου θανάτου που παίρνει ο Αχιλλέας και αποδέχεται η Θέτιδα σε συνδυασμό με το κλέος του ήρωα 4. Να βιώσουν τον μητρικό πόνο μέσα από τη μορφή της Θέτιδας και να ολοκληρώσουν την εικόνα για τη μορφή της (που ξεκίνησε στη ραψωδία Α) 5. Να κατανοήσουν ομοιότητες και διαφορές μεταξύ Ιλιάδας και Οδύσσειας μέσα από συγκρίσεις, συνδέσεις, αντιπαραβολές Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος που απαιτείται: Μία (1) διδακτική περίοδος Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 2

3 Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ραψωδία Σ Υπόθεση Ο Αχιλλέας πληροφορείται από τον Αντίλοχο τον θάνατο του Πάτροκλου. Πέφτει στη γη και ξεσπά σε σπαρακτικό θρήνο. Η Θέτιδα που βρίσκεται στα βάθη της θάλασσας, τον ακούει, θρηνεί κι αυτή με τη σειρά της και σπεύδει να τον συναντήσει με τις αδελφές της, τις Νηρηίδες 1. Ο Αχιλλέας ομολογεί ότι ο θυμός επέφερε τον θάνατο του φίλου του και δηλώνει αποφασισμένος να δοξαστεί παίρνοντας εκδίκηση. Η Θέτιδα δέχεται την απόφασή του, τον προειδοποιεί ότι ο θάνατος του Έκτορα θα σημάνει και τον δικό του θάνατο και του ζητά να μην μπει στη μάχη μέχρι να πάρει καινούρια όπλα από τον Ήφαιστο. Στο μεταξύ, Αχαιοί και Τρώες μάχονται γύρω από το σώμα του Πάτροκλου. Ο Αχιλλέας, με θεϊκή παρότρυνση, σκορπίζει με τη φωνή του τρόμο στους Τρώες και δίνει την ευκαιρία στους Αχαιούς να πάρουν τον νεκρό ήρωα. Η Θέτιδα μεταβαίνει στο εργαστήρι του Ήφαιστου και του ζητά να κατασκευάσει καινούρια όπλα για τον γιο της. Ακολουθεί η εξαιρετική περιγραφή της κατασκευής των όπλων με κεντρική αναφορά στην ασπίδα του Αχιλλέα. Πάνω σε αυτήν ο θεός σχεδιάζει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης ζωής θυμίζοντας πως ο Αχιλλέας θα πεθάνει, η Τροία θα πέσει αλλά η ζωή θα συνεχιστεί 2. Εικ. 1 Peter Paul Rubens ( ) Η Θέτιδα παραλαμβάνει τα όπλα του Αχιλλέα Από τον Ήφαιστο (μεταξύ 1630 και 1635) Μουσείο Boijmans Van Beuningen 1 Οι Νηρηίδες θα ξαναβγούν από τη θάλασσα όταν θα πεθάνει ο Αχιλλέας. Βλ. Οδύσσεια ω 47 και Με εκπληκτικό τρόπο ο ποιητής βάζει την εκτός πολέμου ζωή πάνω στην ασπίδα του Αχιλλέα, στο επίκεντρο, δηλαδή, της ιστορίας του (Owen, 1989, 189). Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 3

4 Η θέση και η λειτουργία της ραψωδίας Σ στην Ιλιάδα Στη ραψωδία Σ ο Αχιλλέας πληροφορείται τον θάνατο του Πάτροκλου (τον οποίο έχει προαισθανθεί). Ακολουθεί μια από τις πιο τρυφερές και συγχρόνως γεμάτες πόνο στιγμές της λογοτεχνίας: ο θρήνος του ήρωα, ο θρήνος της μητέρας και η συνάντηση μητέρας-γιου. Η Θέτιδα, επιτομή του μητρικού πόνου, θρηνεί με τον Αχιλλέα αλλά και τον Αχιλλέα. Η σκηνή παραπέμπει στην εξίσου συγκινητική συνάντηση Οδυσσέα-Αντίκλειας 3 στον Κάτω Κόσμο (λ ). Η ραψωδία Σ αποτελεί σημείο καμπής στην εξέλιξη της Ιλιάδας. Η αναγγελία του θανάτου του Πάτροκλου επιδρά καταλυτικά στον Αχιλλέα, που στο εξής βρίσκεται στο επίκεντρο της δράσης. Στην είδηση του θανάτου του Πάτροκλου ο Αχιλλέας συντρίβεται 4. Ο πόνος του είναι τόσο οξύς όσο και ο θυμός του στη ραψωδία Α. Αναμένουμε ότι και η αντίδρασή του θα είναι εξίσου ακραία και η συνέχεια του έπους θα καταστεί τραγική. Με τον πλέον απλό και λιτό τρόπο ο ποιητής δίνει τον αβάστακτο πόνο του Αχιλλέα. Καθώς ο Αχιλλέας πέφτει στο έδαφος η ποίηση εξυψώνεται, παρατηρεί ο Owen (1989, 176). Εικ. 2 Η Θέτιδα δίνει στον Αχιλλέα τα νέα του όπλα Λεπτομέρεια από αττική μελανόμορφη υδρία, περ π.χ. Μουσείο του Λούβρου 3 Οι δύο σκηνές είναι ιδιαίτερα συγκινητικές, παρόλο που η περίπτωση της μητέρας που χάνει το παιδί Current της είναι location ασύγκριτα πιο οδυνηρή. 4 (Inventory)Louvre Museum Η εικόνα της συντριβής δεν αποδίδεται με την παρουσίαση μόνο της ψυχικής κατάπτωσης του Αχιλλέα αλλά και της φυσικής: ο ήρωας πέφτει στη γη (αὐτὸς δ ἐν κονίῃσι μέγας μεγαλωστὶ τανυσθεὶς/ κεῖτο, Σ 26), θρηνεί και οδύρεται. Ας θυμηθούμε ότι και ο Οδυσσέας πριν αρχίσει την πορεία αποκατάστασής του στον κόσμο των ανθρώπων, φτάνει στο σημείο ναδίρ όταν, εντελώς εξαντλημένος, γυμνός και μόνος, βγαίνει στο νησί των Φαιάκων. Τον συναντούμε, κι αυτόν επίσης, να ξαπλώνει στη γη. Η πορεία που ακολουθεί είναι ανοδική. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 4

5 Μῆνις και φιλότης Αν ανατρέξει κανείς και πάλι στο προοίμιο θα δει καθαρά ότι το θέμα της Ιλιάδας είναι η μῆνις του Αχιλλέα. Ένα κεντρικό επεισόδιο του Τρωικού πολέμου γύρω από το οποίο πλέκονται μια σειρά από άλλα θέματα όπως ο πόλεμος, οι ήρωες, ο θάνατος, η τιμή, η δικαιοσύνη των θεών κ.ά. Στη ραψωδία Σ κεντρική θέση κατέχει το δεύτερο μεγάλο θέμα της Ιλιάδας, η φιλία. Τόσο ο θυμός όσο και η φιλία είναι τα δύο βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον Αχιλλέα, κατευθύνουν τη σκέψη και τις αποφάσεις του, υπαγορεύουν τις πράξεις του. Δεν μπορούμε να διανοηθούμε τον Αχιλλέα ούτε χωρίς τον θυμό αλλά ούτε και χωρίς τη φιλία. Ο θυμός οδήγησε στην αποχή από τον πόλεμο, η φιλία θα οδηγήσει στην επιστροφή στον πόλεμο και στην πορεία προς τον θάνατο. Μῆνις και φιλότης 5 αποτελούν το βασικό δίπτυχο της ιδιοσυγκρασίας του Αχιλλέα. Η μῆνις είναι το κυρίαρχο συναίσθημα στην Ιλιάδα, το έπος του θυμού (βλ. ραψωδία Α). Ενώ η πρώτη ενέργεια του Αχιλλέα έχει ως κίνητρο την ανακούφιση και σωτηρία του στρατού απ' τον λοιμό, πηγάζει δηλαδή από την αγάπη και το ενδιαφέρον του για το στράτευμα (φιλότης), στη συνέχεια κυριαρχεί η μῆνις, η οποία αποκόπτει τον Αχιλλέα από την κοινότητα και επισκιάζει κάθε αίσθημα συμπόνιας. Με την είδηση του θανάτου του Πάτροκλου, ο Αχιλλέας οδηγείται στην πιο ακραία του συμπεριφορά. Θρηνεί τον φίλο που έχασε και αυτός ο θρήνος φέρνει ξανά στην επιφάνεια τη χαμένη κοινωνική πλευρά, τη φιλότητα του Αχιλλέα. Στο εξής διακατέχεται συγχρόνως από μῆνιν και φιλότητα, οργή που στρέφεται εναντίον των Τρώων και του Έκτορα, πόνο για τον χαμό του φίλου. Το τίμημα της τιμῆς Σε αυτή τη ραψωδία κυριαρχεί ο θρήνος: ο Αχιλλέας, ο Αντίλοχος (Σ 32), οι σκλάβες (Σ 28-30), η Θέτιδα, όλοι θρηνούν. Θρηνούν τον Πάτροκλο, αλλά στην πραγματικότητα θρηνούν τον Αχιλλέα. Από την αρχή του έπους έχουμε προετοιμαστεί για τον θάνατο του Αχιλλέα (Α 352, 505, Ι , ακόμα και από τα άλογά του Τ 409). Ζούμε τον θάνατο του Αχιλλέα, παρόλο που ως συμβάν δε λαμβάνει χώρα στην Ιλιάδα. Η εικόνα της Θέτιδας που κρατά στα χέρια της το κεφάλι του (Σ 71) αποδίδει νεκρική σκηνή (πρβλ. Ψ 136, Ω 712 και 724). Γιατί ακριβώς θρηνεί ο Αχιλλέας; Αυτό ζητά να μάθει και η Θέτιδα με την γεμάτη πόνο ερώτησή Εικ. 3 Ο Αχιλλέας (αριστερά) θρηνεί, ενώ μία Νηρηίδα φέρνει τα νέα του όπλα. Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, περ. 460 π.χ. από το Corneto, Latium. Μουσείο του Λούβρου 5 Φιλότης, ητος: φιλία, αγάπη, στοργή (Liddel-Scott) Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 5

6 της τέκνον, τί κλαίεις; (Σ 73) και συνεχίζει τὰ μὲν δή τοι τετέλεσται/ ἐκ Διός, ὡς ἄρα δὴ πρίν γ εὔχεο χεῖρας ἀνασχὼν (74-5). Η απάντηση του Αχιλλέα εκφράζει την πλήρη μεταστροφή του: ἀλλὰ τί μοι τῶν ἦδος ἐπεὶ φίλος ὤλεθ ἑταῖρος/ Πάτροκλος, τὸν ἐγὼ περὶ πάντων τῖον ἑταίρων/ ἶσον ἐμῇ κεφαλῇ; τὸν ἀπώλεσα (Σ 80-2). Ποιο το όφελος; Χάθηκε ο Πάτροκλος. Εύχεται να μην είχε γίνει ποτέ ο γάμος της Θέτιδας με τον Πηλέα 6, δηλαδή να μην είχε γεννηθεί ποτέ (Σ 86-7). Ξέρει το τέλος του (Σ 88) και συνεχίζει: εδώ και τώρα ας πεθάνω, αφού δεν μπόρεσα τον φίλο μου/ μπροστά στον θάνατο να τον γλιτώσω (Σ 98-99). Ο Αχιλλέας έχει συνειδητοποιήσει το αληθινό νόημα της τιμής, που δε συνδέεται πια με τα υλικά αγαθά και την κοινωνική καταξίωση. Η πληγωμένη του τιμή τον έβγαλε από τη μάχη, η επιδίωξη του κλέους θα τον επαναφέρει. Το τίμημα θα είναι η ίδια του η ζωή. Εικ. 4 Peter Paul Rubens ( ) Ο θάνατος του Αχιλλέα ( ) Μουσείο Boijmans Van Beuningen Ενώ το άκουσμα του θανάτου του Πάτροκλου το ακολουθεί ο βουβός, όλο πόνο θρήνος του Αχιλλέα (ο πόνος του δεν περιγράφεται, βιώνεται) τώρα ο ποιητής δίνει στον ήρωα έναν εκτενή λόγο (Σ ). "Τώρα", σημειώνει ο Schadewaldt (1989, 68) "ο Αχιλλέας σπάζει τα δεσμά της «ανελέητης» σκληρότητάς του". Από την αρχή του λόγου του μεταφερόμαστε στον κόσμο των νεκρών. Τρεις φορές μέσα σε πέντε στίχους (98, 100, 102) επαναλαμβάνει ότι δε συμπαραστάθηκε -ενώ θα μπορούσε- στον φίλο και τους συντρόφους του. Ο Αχιλλέας βλέπει ότι η ζωή του δεν έχει πλέον νόημα, εφόσον δε βοήθησε τον φίλο του, και συνειδητοποιεί τον όλεθρο που έφερε ο θυμός (Σ ). Η μνήμη ανατρέχει στην πρώτη ραψωδία της Ιλιάδας, στην αρχή του κακού, και ο Αχιλλέας αναφέρει το όνομα του πρωταίτιου (Σ 111). Αποκηρύσσει (Σ 113) τον θυμό 7 και επιλέγει συνειδητά τον θάνατο 8, 6 Στη σκηνή αυτή κυριαρχεί η παρουσία της Θέτιδας. Ο Αχιλλέας όμως υπενθυμίζει τον θνητό πατέρα του και, συνεπώς, τη θνητή του φύση. Βλ. σχόλια στη ραψωδία Α. 7 Τι θα συνέβαινε αν το έπος τελείωνε εκεί που λήγει και ο θυμός του Αχιλλέα, δηλ. στη ραψωδία Τ; Θα ήταν μια ιστορία για τη διαφωνία μεταξύ Αγαμέμνονα και Αχιλλέα, θα βλέπαμε τις συνέπειες αυτής της διαφωνίας (την καταστροφή και τον θάνατο που προκάλεσε) και τη λήξη της. Δε Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 6

7 που ταυτίζεται με τη μοίρα του (Σ 116). Συμφιλιώνεται πλήρως με τον θάνατο, τον οποίο δεν απέφυγε ούτε ο Ηρακλής 9 (ο μόνος με τον οποίο μπορεί να συγκριθεί ο Αχιλλέας). Ο θάνατός του όμως θα συνδεθεί με λαμπρή και άφθαρτη δόξα (κλέος ἐσθλόν, Σ 126 και κλέος ἄφθιτον Ι 413). Θα πάρει εκδίκηση. Ο μεγάλος λόγος του Αχιλλέα εκτόνωσε τον πόνο και επιτρέπει τώρα στον ήρωα να προβάλει την απειλητική του αγριότητα. Δεν παρουσιάζει την καταστροφή που θα προκαλέσει στους Τρώες μέσα από τους νεκρούς άνδρες, αλλά μέσα από τον πόνο των γυναικών γι' αυτούς. Ο Αχιλλέας γίνεται διπλά άπονος. Ο μεγάλος πόνος του Αχιλλέα τον οδηγεί μέσα από τη θλίψη, την αυτοκριτική και τον αναστοχασμό στην εκδικητική μανία. Όπως παρατηρεί ο Schein (1984, 136) στους στίχους Σ σημειώνεται η πλήρης αλλαγή του Αχιλλέα. Βλέπει τον εαυτό του ως πολιορκητή της πόλης της Τροίας και έχει πλήρη συναίσθηση του πόνου που θα προκαλέσει. Εκεί λειτουργεί μια αντεστραμμένη φιλότητα: βλέπει και κατανοεί την κατάσταση των άλλων, τον πόνο που τους προκαλεί λόγω της μήνιος, αλλά γίνεται ακόμα πιο σκληρός, ακόμα πιο απάνθρωπος. Σε ό,τι ακολουθεί γίνεται δαιμονικός. Εικ. 5 Sir Richard Westmacott Άγαλμα του Αχιλλέα στο Hyde Park θα βλέπαμε όμως τον Αχιλλέα να επιστρέφει στη μάχη και να σκοτώνει τον Έκτορα, να απορρίπτει την ικεσία και να θυσιάζει δώδεκα Τρώες στην πυρά του Πάτροκλου, να νικά στους αγώνες προς τιμήν του νεκρού, να συναντά τον Πρίαμο και να του αποδίδει το νεκρό σώμα του γιου του. Με τη στροφή από τον θυμό του Αχιλλέα στη συνάντηση με τον Πρίαμο, ο θυμός και η έχθρα αντικαθίστανται από την συμπάθεια προς τον άλλο, αυτόν που πριν δεν μπορούσε να δει κάτω από αυτό το πρίσμα. Σε αυτήν τη στροφή στον άνθρωπο πολλοί μελετητές βλέπουν την καινοτομία της Ιλιάδας. 8 Το ίδιο έκανε και ο Οδυσσέας. Οι δύο κορυφαίοι ήρωες των δύο κορυφαίων επών, στις πιο κρίσιμες στιγμές κάνουν την ίδια επιλογή, τη συνειδητή επιλογή του θανάτου. Στην περίπτωση του Οδυσσέα η επιλογή της θνητότητας είναι σαφώς δυσκολότερη αφού η άλλη του επιλογή είναι η αθανασία. Η επιλογή αυτή είναι τόσο κρίσιμης σημασίας που προβάλλεται με τον πλέον εμφατικό τρόπο: λαμβάνει χώρα την πρώτη φορά που συναντούμε τον ήρωα (ραψωδία ε). Όταν ο Οδυσσέας κάνει αυτήν την επιλογή, είναι πλέον έτοιμος να επιστρέψει στο σπίτι του. Ο Αχιλλέας πάλι πορεύεται συνειδητά προς τον θάνατο προκρίνοντας τη σύντομη αλλά δοξασμένη ζωή, αντί της μακροχρόνιας αλλά άσημης. 9 Κοινός παραμυθικός τόπος. Στη συγκεκριμένη περίπτωση παρηγορεί και αυτόν που το λέει και αυτόν που το ακούει. Για το αναπόφευκτο του θανάτου σε διάφορες παραλλαγές βλ. Β , Ε 22, Ο , Ω 551. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 7

8 Γιατί η Ιλιάδα δεν τελειώνει όταν ο Αχιλλέας πετυχαίνει αυτό που θέλει, τον θάνατο του Έκτορα; Σε τέτοια περίπτωση ο ποιητής θα άφηνε τον ήρωα στη δαιμονική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει. Όμως ο Αχιλλέας πρέπει να επιστρέψει στην ανθρωπιά και στη φιλότητα. Πρέπει ακόμα να θάψει τον Πάτροκλο για να ησυχάσει η ψυχή του (βλ. Προοίμιο) και να δεχθεί τον Πρίαμο, ώστε να ανακτήσει την κοινωνικότητά του. Ο Όμηρος αξιοποίησε την παράδοση που κληρονόμησε αναφορικά με την τιμή, την εκδίκηση, τα ιδεώδη και αξίες της πατριαρχικής και αριστοκρατικής εποχής, αλλά δεν τη συνέχισε: μίλησε για την ιστορία ενός ήρωα μετατοπίζοντας έτσι το θέμα του στον άνθρωπο. Ενώ η Αιθιοπίδα εξυμνεί τον ήρωα με μια ανοδική πορεία που φτάνει στην αθανασία, η Ιλιάδα σε μια κυκλική πορεία καταλήγει στη συμφιλίωση. Ψάλλει τα κλέα ἀνδρῶν, αλλά δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά. Βλέπει και παρουσιάζει τα πράγματα όπως είναι, αποφεύγοντας -σε σύγκριση με την Αιθιοπίδα- την ηρωική έμφαση. Όπως παρατηρεί ο Karl Reinhardt 10 ο Όμηρος με την Ιλιάδα έκανε "το βήμα από το ηρωικό-υπεράνθρωπο στο ανθρώπινο-προβληματικό". Κάθε απόφαση που παίρνει ο Αχιλλέας έχει ιδιαίτερη σημασία για το έπος: η απόφαση να αποσυρθεί από τη μάχη, η απόρριψη της πρεσβείας, η συγκατάθεση στην αποστολή του Πάτροκλου, η επιστροφή στη μάχη και η εκδίκηση του Έκτορα, η απόδοση τιμής στον Πρίαμο. Όλες οι αποφάσεις θα οδηγήσουν τον ήρωα στην αναγνώριση της ταυτότητάς του. Ο Αχιλλέας θα αναγνωρίσει στο τέλος ότι ακόμα και ο εχθρός αξίζει συμπόνια και σεβασμό. Θα φτάσει στο σημείο να χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα από ηρωισμό και ανθρωπιά (Rutherford, 1996, 52). Από τον "πολιτισμό της ντροπής" στον " πολιτισμό της ενοχής" Ο Dodds (1996) θεωρεί ότι ο ομηρικός κόσμος είναι ένας "πολιτισμός της εντροπής". Την πρώτιστη σημασία για τον άνθρωπο έχει η εικόνα που σχηματίζουν οι άλλοι για το πρόσωπό του. Οτιδήποτε καταστρέφει αυτήν την εικόνα προκαλεί την οργή και την αντίδραση του ανθρώπου. "Το υψηλότερο αγαθό για τον ομηρικό άνθρωπο δεν είναι η απόλαυση μιας ήσυχης συνείδησης αλλά η απόλαυση της τιμής, της δημόσιας εκτίμησης" (ό.π. 35). Ακόμα και "οι θεοί της Ιλιάδας ενδιαφέρονται πρωταρχικά για την ίδια τους την τιμή" (ό.π. 40). Οι θεοί εξοργίζονται αν οι άνθρωποι παραμελήσουν τη λατρεία τους ή προσβάλουν τον ιερέα τους. Σε έναν "πολιτισμό εντροπής" τόσο οι θεοί όσο και οι άνθρωποι είναι εύκολοι σε προσβολές. Πρόκειται για μια ηθική που βασίζεται στην εικόνα των άλλων και όχι στη συναίσθηση του ανθρώπου για το σωστό και το λάθος. Οι ομηρικοί ήρωες έχουν ως κίνητρο της δράσης τους το όνομα, τη φήμη τους. Αυτό δηλώνουν σαφέστατα ο Αχιλλέας, όταν λογομαχεί με τον Αγαμέμνονα: Αλήθεια, θα 'μουνα δειλός και τιποτένιος,/ αν με σκυμμένο το κεφάλι έλεγα πάντα ναι στους ορισμούς σου (Α 293-4) και ο Έκτορας όταν παραμένει στη μάχη και αντιμετωπίζει τον Αχιλλέα: αἰδέομαι Τρῶας καὶ Τρῳάδας ἑλκεσιπέπλους (Χ 105). Για τους 10 Schadewaldt, 1983, 244 Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 8

9 ήρωες αυτούς τη μεγαλύτερη σημασία έχει το αποτέλεσμα, η επιτυχία. Ο πολιτισμός τους είναι ο "πολιτισμός του αποτελέσματος" (Rutherford, 1996, 42). Ο Arieti (1985, 194) χωρίς να απορρίπτει τις απόψεις του Doods (που γενικά έχουν ευρεία αποδοχή) προχωρά ένα βήμα πιο πέρα και παρατηρεί ότι στον Όμηρο σημειώνεται η μετάβαση από τον "πολιτισμό της ντροπής" στον "πολιτισμό της ενοχής" και αυτό συντελείται στο πρόσωπο του Αχιλλέα. Η διανοητική και ηθική ταραχή που δοκιμάζει ο Αχιλλέας αποτελεί τον ηθικό πυρήνα της Ιλιάδας. Ο Αχιλλέας ανακαλύπτει για τον δυτικό κόσμο την ενοχή και φτάνει στον ηθικό ηρωισμό, που τον εξυψώνει πάνω από όλους τους άλλους Έλληνες πολεμιστές 11. Εικ. 6 Tommaso Piroli ( ) βασισμένο σε σχέδιο του John Flaxman ( ) Η πρεσβεία των Αχαιών στον Αχιλλέα Όταν ο Αχιλλέας απορρίπτει την πρεσβεία του Φοίνικα, του Οδυσσέα και του Αίαντα, στην πραγματικότητα απορρίπτει την κοινωνία της ντροπής, απορρίπτει όλο το σύστημα αξιών της (τιμή, ἔλεος, φιλία). Το λάθος (ἁμαρτία) του Αχιλλέα έγκειται στο γεγονός ότι ενώ γκρεμίζει ένα σύστημα αξιών δεν είναι σε θέση να το αναπληρώσει με ένα άλλο. Ο ίδιος, παρατηρεί ο Arieti, συναισθάνεται το λάθος του και στο πλαίσιο αυτό στέλνει τον Πάτροκλο στη μάχη. Όταν ο Αντίλοχος του φέρνει τη δυσάρεστη είδηση, ο Αχιλλέας πέφτει στη γη και ομολογεί την ενοχή που αισθάνεται: ποιο όμως τ' όφελος; Χάθηκε ο Πάτροκλος, ο πιο ακριβός μου φίλος... (Σ 80κ.ε.), παραδέχεται ότι θα μπορούσε να σώσει τη ζωή του Πάτροκλου και άλλων (Σ : κάθε λέξη έχει μεγάλη βαρύτητα), απέναντι στους οποίους έπρεπε να σταθεί βοηθός και προστάτης. Οι δύο λόγοι του Αχιλλέα στο συγκεκριμένο σημείο (Σ και ) παρουσιάζουν εξαιρετική ομοιότητα στη δομή και το περιεχόμενο και αποκαλύπτουν την πτυχή του Αχιλλέα ἀγορητή (που είδαμε και στη ραψωδία Α). 11 Ταυτόχρονα όμως προβληματίζει για τα όρια μεταξύ ηρωικού και καταστροφικού. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 9

10 Σ Σ Ο Αχιλλέας εκφράζει τη λύπη του για τον θάνατο του Πάτροκλου Ευχή του αδυνάτου: να μην είχε γίνει ο γάμος Πηλέα-Θέτιδας και να μην είχε γεννηθεί ο ίδιος Μετάβαση στο παρόν 12 : τώρα απομένει η εκδίκηση Ο Αχιλλέας εκφράζει τη λύπη του για τον θάνατο του Πάτροκλου και των άλλων συντρόφων. Δε θα επιστρέψει στην πατρίδα του Ευχή του αδυνάτου: να μην υπήρχε διχόνοια και οργή σε ανθρώπους και θεούς Μετάβαση στο παρόν: τώρα απομένει η εκδίκηση Η αδυναμία της Θέτιδας 13 Η δύναμη της Θέτιδας ήταν αυτή που την οδήγησε στα πόδια του Δία με το αίτημα να τιμήσει τον γιο της πλήττοντας τους Αχαιούς. Αν και αυτό σήμαινε αλλαγή στα πραγματικά σχέδια του Δία, ο πατέρας των θεών υποχώρησε μπροστά στη Θέτιδα και έκανε δεκτό το αίτημά της. Παρόλα αυτά όμως, η Θέτιδα αδυνατεί να σώσει τον γιο της από τον θάνατο. Εκτός από τον Δία, η Θέτιδα παρουσιάζεται να έχει βοηθήσει και άλλους θεούς. Ο Ήφαιστος στη ραψωδία Σ αναφέρει ότι η Θέτιδα τον έσωσε, όταν η μητέρα του Ήρα, θέλοντας να τον κρύψει γιατί ήταν κουτσός, τον πέταξε από τον Όλυμπο. Στο Ζ ο Διομήδης εξιστορεί την περιπέτεια του Διόνυσου που, για να γλιτώσει από τον Λυκούργο, έπεσε στη θάλασσα. Σώθηκε χάρη στην επέμβαση της Θέτιδας. Η Θέτιδα είναι προστάτιδα θεών, αλλά όχι ηρώων. Έσωσε θεούς αλλά δεν μπορεί να σώσει τον γιο της. Στο πρόσωπό της σμίγουν δύναμη και αδυναμία Η μετάβαση στο παρόν με το νῦν δέ αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο του λόγου του Αχιλλέα. Το χρησιμοποιεί 26 φορές στον λόγο του, τέσσερις από τις οποίες βρίσκονται στους προαναφερθέντες στίχους, και αποτελεί ένδειξη του συνδυασμού φαντασίας και ρεαλισμού του Αχιλλέα: το μυαλό του πάει στον κόσμο της πιθανότητας και ξαφνικά επιστρέφει στο παρόν (Kirk 1991, 157). 13 Σχολιάζοντας τη ραψωδία Α έγινε αναφορά στη δύναμη της Θέτιδας (βλ. σχετικό κεφάλαιο). Το παρόν κεφάλαιο έρχεται να συμπληρώσει και να ολοκληρώσει την εικόνα της θεάς. 14 Αυτή η αντιφατική παρουσίαση αποδεικνύει την ερμηνευτική στάση των επών απέναντι στο μυθολογικό υλικό από το οποίο αντλούν. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 10

11 Εικ. 7 Jean Auguste Dominique Ingres ( ) Δίας και Θέτιδα Καθώς η Θέτιδα ακούει τον θρήνο του Αχιλλέα βγαίνει από τη θάλασσα με τη συνοδεία των άλλων Νηρηίδων και σπεύδει κοντά του. Η άφιξή της παραπέμπει ευθέως στην πρώτη παρουσία της κοντά στον Αχιλλέα στη ραψωδία Α (για παράδειγμα πρβλ. Σ 73 με Α 362-3). Η τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκεται τώρα ο γιος της είναι συνέπεια εκείνης της πρώτης άφιξης. Ζήτησε από τον Δία να τιμήσει τον γιο της και η υλοποίηση εκείνης της επιθυμίας είχε τραγικές συνέπειες. Αυτή τη φορά ο Αχιλλέας δεν ζητά τίποτε από τη μητέρα του (καμιά υπόσχεση, καμιά βοήθεια), παίρνει την κατάσταση στα χέρια του. Είναι η Θέτιδα που ζητά από τον Ήφαιστο να του κατασκευάσει καινούργια όπλα, παρόλο που γνωρίζει ότι αυτό θα οδηγήσει στον θάνατο του Αχιλλέα. Για μια ακόμα φορά (όπως και στη ραψωδία Α) η παρουσία της Θέτιδας λειτουργεί ως υπόμνηση του θανάτου 15 του Αχιλλέα! Η Θέτιδα φωτίζει τη θνητότητα του Αχιλλέα, αν και η ίδια είναι αθάνατη. Εικ. 8 Θέτιδα και Νηρηίδες. Ψηφιδωτό από τον οίκο του Αιώνα στην Πάφο. 4ος αιώνας μ.χ. 15 Η Θέτιδα κρατά στα χέρια της το κεφάλι του Αχιλλέα (Σ 71-2) όπως εκείνος το κεφάλι του νεκρού Πάτροκλου (Ψ 136) και η Ανδρομάχη του νεκρού Έκτορα (Ω 712, 724). Είναι επίσης η μόνη στην Ιλιάδα που χρησιμοποιεί μόνο για τον Αχιλλέα τη λέξη ὠκύμορος (Σ 95 και 458, Α 417). Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 11

12 Η Θέτιδα δεν αποτρέπει τον Αχιλλέα από τη μάχη, έχει αποδεχθεί τη θνητή του φύση και δεν κάνει καμιά προσπάθεια να του εξασφαλίσει την αθανασία. Είναι η μητέρα που συμπαραστέκεται, προειδοποιεί και καταλαβαίνει τον γιο της. Κατανοεί πολύ καλά τη θέση και τον ρόλο του Αχιλλέα απέναντι στους συντρόφους του και συμφωνεί με την απόφασή του να επιστρέψει στη μάχη (Σ 128-9), θέλει ο θάνατός του να είναι ένδοξος. Η Αφροδίτη στο Γ αρπάζει τον Πάρη από τη μάχη και τον σώζει μεταφέροντάς τον κοντά στην Ελένη, ενώ στο Ε επεμβαίνει και σώζει τον Αινεία από τον Διομήδη 16. Όπως εύστοχα παρατηρεί η L. M. Slatkin (1986, 7), το να αποσπάσει κανείς έναν ήρωα από τον κίνδυνο, να τον προστατεύσει από τον θάνατο, προκαλεί, τόσο στην Ιλιάδα όσο και στην Οδύσσεια, ένα παράδοξο: σημαίνει να του στερήσει την ηρωική ζωή. Και η Καλυψώ στην Οδύσσεια καλύπτει τον Οδυσσέα και του προσφέρει τη δυνατότητα να γλιτώσει από τα πάθη και τους κινδύνους και να κερδίσει την αθανασία. Κάτι τέτοιο όμως στην πραγματικότητα θα σήμαινε για τον Οδυσσέα να απαρνηθεί την ηρωική του φύση 17. Η Θέτιδα σε καμιά περίπτωση δε βάζει αυτό το δίλημμα στον Αχιλλέα, ούτε επεμβαίνει να τον απομακρύνει την ώρα του κινδύνου 18. Αντίθετα, του επισημαίνει τα ανθρώπινα όριά του. Εικ. 9 Peter_Paul_Rubens ( ) Η Θέτιδα βυθίζει τον Αχιλλέα στα νερά της Στύγας Βρυξέλλες, Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis 16 Πρόκειται για το τυπικό στοιχείο της παροχής προστασίας από μια θεά σε θνητό (εραστή, γιο, προστατευόμενο). Το μοτίβο εμφανίζεται τόσο στην Οδύσσεια (Αθηνά-Οδυσσέας, Καλυψώ-Οδυσσέας) όσο και στην Ιλιάδα (Αφροδίτη-Αινείας, Αφροδίτη-Πάρης, Θέτιδα-Αχιλλέας). 17 Όπως σημειώνει ο B. Lounden (στο Foley 2005, 96) ο ρόλος της Θέτιδας στην Ιλιάδα είναι παράλληλος με αυτόν της Καλυψώς και της Κίρκης στην Οδύσσεια. Και οι τρεις είναι θεές εκτός του ολυμπιακού πάνθεου, βρίσκονται σε άμεση σχέση με τον ήρωα, εκτός όμως από τις δράσεις του ως πολεμιστή (όπως είναι για παράδειγμα η Αθηνά και ο Απόλλωνας). 18 Η μεσολάβησή της βέβαια στη ραψωδία Α οδηγεί στην απομάκρυνση του Αχιλλέα από το προσκήνιο μέχρι την ραψωδία Ι. Η ενέργεια της Θέτιδας, υπό μία έννοια, καλύπτει τον Αχιλλέα. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 12

13 Συνοψίζοντας Με τον Όμηρο γίνεται το πέρασμα από τον θηριομορφικό στον ανθρωπομορφικό κόσμο. Βλέπουμε την προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει και να αποδεχθεί τη θνητή του φύση, βλέπουμε τη στήριξή του πλέον στη δύναμη της λογικής καθώς και την ανάγκη του για ταυτότητα και αναγνώριση (Myrsiades, 2012, 1-2). Στη συνειδητοποίηση της αληθινής του ταυτότητας, του αληθινού νοήματος της ζωής φτάνει ο Αχιλλέας. Στην αρχή του έπους ο ἄριστος τῶν Ἀχαιῶν, ο μοναδικός και ξεχωριστός Αχιλλέας υφίσταται μια μεγάλη ταπείνωση, χάνει το γέρας, την όμορφη Βρισηίδα που του είχαν δώσει οι Αχαιοί για να τον τιμήσουν. Η στέρηση της τιμής τον οδηγεί στην απομάκρυνση από τις μάχες 19 μέχρι να επανορθώσει ο Αγαμέμνονας. Απορρίπτει την πρεσβεία των Αχαιών (ραψωδία Ι) γιατί αυτή δε συνοδεύεται από τη μεταμέλεια του Αγαμέμνονα. Ο Αχιλλέας θεωρεί ότι η χαμένη του τιμή δεν εξαγοράζεται με τα δώρα που του προσφέρουν. Όταν πληροφορείται τον θάνατο του Πάτροκλου, συνειδητοποιεί πλήρως ότι η μεγαλύτερη αξία για τον άνθρωπο είναι η φιλία. Κερδίζει τη χαμένη του τιμή πεθαίνοντας για τον φίλο του. Ο Αχιλλέας συνειδητοποιεί ότι η αληθινή αξία της τιμής βρίσκεται μέσα στον καθένα. Δεν είναι τα τιμητικά δώρα (γέρας) που προσδίδουν τιμή και κλέος στον ήρωα. Η συναίσθηση αυτή θα ολοκληρωθεί και θα κορυφωθεί, όταν ο ήρωας θα δεχθεί στη σκηνή του τον Πρίαμο και θα του αποδώσει το σώμα του νεκρού Έκτορα. Εκείνη τη στιγμή θα νιώσει τα κοινά στοιχεία που συνδέουν όλους τους θνητούς: τον πόνο και τον θάνατο. Επιστρέφοντας το σώμα του Έκτορα ουσιαστικά αποδέχεται τον θάνατο εκείνου αλλά και τον δικό του! Για ήρωες όπως ο Αχιλλέας (και ο Οδυσσέας) η εμπειρία της ζωής αποκτά νόημα μόνο μέσα από τον θάνατο. Ο Αχιλλέας βλέπει τον γερο-βασιλιά να ταπεινώνεται μπροστά του, ο Οδυσσέας στέκεται μπροστά στη θεά που του προσφέρει αθανασία. Και οι δύο κατανοούν ότι η αδυναμία του ανθρώπου είναι αυτή ακριβώς που καθιστά τη ζωή το πιο σημαντικό αγαθό. Η αθανασία στερεί τη δυνατότητα να βιώσει κανείς την ουσία και μοναδική αξία της ζωής. Στην Ιλιάδα κανένας ήρωας δεν κερδίζει την αθανασία. Αυτή η πιθανότητα απουσιάζει εντελώς. Στην Αιθιοπίδα 20 η Ηώς ζητά και παίρνει την αθανασία του γιου της Μέμνονα. Στην Ιλιάδα η Θέτιδα δε σκέφτεται ποτέ να κάνει αθάνατο τον γιο της. Αυτό που ζητά είναι η ευκαιρία να γίνει ο Αχιλλέας ο ήρωας της Ιλιάδας. Ο ποιητής δεν τονίζει την αθανασία της Θέτιδας αλλά τη σύντομη ζωή του Αχιλλέα. Προβάλλει τα όρια της ανθρώπινης ζωής από τα οποία δε διαχωρίζεται το ηρωικό ιδεώδες. Εικ. 10 Ο Αχιλλέας "θνήσκων". Από το Αχίλλειο στην Κέρκυρα 19 Η αποχή του Αχιλλέα από τον πόλεμο δε φέρνει ατιμία, όπως σε άλλους συνηθισμένους ήρωες, αλλά τον οδηγεί σε μεγαλύτερη δόξα. 20 Βλ. ραψωδία Α Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 13

14 Βιβλιογραφία 1. Arieti, J.A Achilles Guilt, The Classical Journal 80: Basset, S.E The ἁμαρτία of Achilles. Transactions and Proceedings of the American Philological Association 65: Dodds, E.R., Οι Έλληνες και το παράλογο. Αθήνα: Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα, Foley, J.M A Companion to Ancient Epic, London 5. Kirk, G. S (ed.) The Iliad: A Commentary. Vol. V, pp Cambridge: CUP 6. Louden, B ''The Gods in Epic, or the Divine Economy". Στο: Foley, J.M., A Companion to Ancient Epic, London, Owen, E.T The Story of the Iliad, London: Paperbacks, Rutherford, R.B Homer, Greece and Rome New Surveys in the Classics 26, Oxford, Satterfield, Β The Beginning of the Iliad: The Contradictions of the Proem and the Burial of Hektor, Mnemosyne 64: Schadewaldt, W Από τον κόσμο και το έργο του Ομήρου. Α τόμος Το ομηρικό ζήτημα. Αθήνα: ΜΙΕΤ, Schadewaldt, W Από τον κόσμο και το έργο του Ομήρου. Β τόμος Ομηρικές σκηνές. Αθήνα: ΜΙΕΤ, Schein, S.S The Mortal Hero. An Introduction to Homer's Iliad, California: University of California Press 13. Silk, M Homer: The Iliad. Cambridge: CUP, Slatkin, L.M The wrath of Thetis. Transactions and Proceedings of the American Philological Association 116: Slatkin, L.M The Power of Thetis. Allusion and Interpretation in the Iliad, California: University of California Press 16. Murnaghan, S (October). Maternity and Mortality in Homeric Poetry, Classical Antiquity 11/2: Willcock, M.M A Companion to the Iliad. Book eighteen. Chicago: University of Chicago Press 18. Myrsiades, K (ed.) Why Teach Homer? Στο Approaches to Homer s Iliad and Odyssey. American university studies xix: general literature; v. 38, New York, Μαυρόπουλος, Θ.Γ Ομήρου Ιλιάδα, Ραψωδία Σ. Αθήνα: Ζήτρος Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 14

15 Β. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πορεία, ενδεικτικές ερωτήσεις 1. Εντοπίστε λέξεις, φράσεις εικόνες που χρησιμοποιεί ο ποιητής για να παρουσιάσει τον πόνο της Θέτιδας για τον Αχιλλέα; 2. Εντοπίστε πράξεις και λόγια της Θέτιδας που την παρουσιάζουν να συμπεριφέρεται ως μητέρα και όχι ως θεά. 3. Αφού η Θέτιδα είναι θεά, γιατί δε σώζει τον Αχιλλέα από τον θάνατο; 4. Τι θα συνέβαινε αν η Θέτιδα έσωζε τον Αχιλλέα από τον θάνατο; 5. Εντοπίστε λέξεις, φράσεις εικόνες που χρησιμοποιεί ο ποιητής για να παρουσιάσει τον πόνο του Αχιλλέα για τον θάνατο του Πάτροκλου; 6. Ποια αλλαγή παρατηρείτε στον θυμό του Αχιλλέα; 7. Γιατί ο Αχιλλέας θέλει να σκοτώσει τον Έκτορα, αφού αυτό θα σημάνει και τον δικό του θάνατο; 8. Τι θεωρεί ο Αχιλλέας ότι του προσδίδει τιμήν στη ραψωδία Α και τι στη Σ; 9. Τι έχει μεσολαβήσει από τη ραψωδία Α μέχρι τη Σ που κάνει τον Αχιλλέα να αναθεωρήσει τις αξίες του; 10. Γιατί ο Αχιλλέας νιώθει ενοχή; Πώς το εκφράζει; 11. Σε ποιο βαθμό ο Αχιλλέας και η Θέτιδα έχουν αποδεχθεί την ιδέα του θανάτου; 12. Γιατί η Θέτιδα θα ζητήσει από τον Ήφαιστο νέα όπλα για τον Αχιλλέα, αφού αυτό θα τον οδηγήσει στον θάνατο; 13. Πόσο σημαντική είναι για τον Αχιλλέα η φιλία; 14. Ο Αχιλλέας χαρακτηρίζεται από τον θυμό και τη φιλία. Πόσο σημαντικά είναι αυτά για την εξέλιξη του έπους; 15. Σε ποιο βαθμό η Θέτιδα ως μητέρα κατανοεί τα συναισθήματα και τις επιθυμίες του γιου της; 16. Πώς επηρεάζει τον Αχιλλέα ο θάνατος του Πάτροκλου; 17. Οι πρωταγωνιστές της Ιλιάδας και της Οδύσσειας Αχιλλέας και Οδυσσέας επιλέγουν συνειδητά να πεθάνουν. Γιατί; Τι κερδίζουν με αυτή την επιλογή; 18. Γιατί είναι σημαντική η παρουσία της Θέτιδας στην Ιλιάδα; 19. Συγκρίνετε τις δύο σκηνές συνάντησης μητέρας-γιου στην Ιλιάδα (Θέτιδα-Αχιλλέας, ραψωδία Σ ) και την Οδύσσεια (Αντίκλεια-Οδυσσέας, ραψωδία λ ). Πώς παρουσιάζει ο Όμηρος τις δύο μητέρες; Πόσο σημαντικές είναι αυτές οι συναντήσεις για τους δύο γιους; Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 15

16 Δραστηριότητες Σ Δραματοποιήστε τη σκηνή της συνάντησης Αχιλλέα-Θέτιδας. 2. Εμπνευστείτε από τη σκηνή της συνάντησης Αχιλλέα-Θέτιδας για να την αποδώσετε καλλιτεχνικά (ζωγραφική, κολλάζ, κατασκευή). 3. Η φιλία του Αχιλλέα με τον Πάτροκλο είναι παραδειγματική. Αναζητήστε και άλλα παραδείγματα φιλίας μέσα από τη μυθολογία, την ιστορία και τη σύγχρονη πραγματικότητα. 4. Αξιοποιήστε το Ανθολόγιο Αρχαίας Κυπριακής γραμματείας, 2011, Λευκωσία: ΥΑΠ, σ. 202, όπου προτείνονται δραστηριότητες για το θέμα της φιλίας. 5. Αξιοποιήστε το Ανθολόγιο Αρχαίας Κυπριακής γραμματείας, 2011, Λευκωσία: ΥΑΠ, σ. 71, όπου προτείνονται δραστηριότητες για το θέμα του πόνου των γονέων μπροστά στον πρόωρο θάνατο των παιδιών τους. Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 16

17 Κατάλογος εικόνων Εξώφυλλο Giulio Romano ( ) Η Θέτιδα δίνει τα όπλα στον Αχιλλέα 1 Peter Paul Rubens ( ) Η Θέτιδα παραλαμβάνει τα όπλα του Αχιλλέα Από τον Ήφαιστο (μεταξύ 1630 και 1635) Museum Boijmans Van Beuningen s_giving_achilles_his_arms.jpg _Paul_Rubens_177.jpg 2 Η Θέτιδα δίνει στον Αχιλλέα τα νέα του όπλα Λεπτομέρεια από αττική μελανόμορφη υδρία, περ π.χ. Μουσείο του Λούβρου a_achilles_weapons_louvre_e869.jpg 3 Ο Αχιλλέας (αριστερά) θρηνεί, ενώ μία Νηρηίδα φέρνει τα νέα του όπλα. Αττικός ερυθρόμορφος κρατήρας, περ. 460 π.χ. από το Corneto, Latium. Μουσείο του Λούβρου eus_nereides_louvre_g482_n1.jpg 4 Peter Paul Rubens ( ) Ο θάνατος του Αχιλλέα ( ) Μουσείο Boijmans Van Beuningen _Paul_Rubens_179.jpg 5 Sir Richard Westmacott Άγαλμα του Αχιλλέα στο Hyde Park προς τιμήν του Δούκα του Wellington 6 Tommaso Piroli ( ) βασισμένο σε σχέδιο του John Flaxman ( ) Η πρεσβεία των Αχαιών στον Αχιλλέα 7 Jean Auguste Dominique Ingres ( ) Δίας και Θέτιδα e_of_achilles_-_geograph.org.uk_-_14783.jpg ons/d/d0/%2814%29_flaxman_ilias_1795%2c _Zeichnung_1793%2C_185_x_296_mm.jpg 8 Θέτιδα και Νηρηίδες. Ψηφιδωτό από τον οίκο του Αιώνα στην Πάφο. 4ος αιώνας μ.χ. /Arch/GR/Psifidota71.html Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 17

18 9 Peter_Paul_Rubens ( ) Η Θέτιδα βυθίζει τον Αχιλλέα στα νερά της Στύγας Brussels, Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis. Date es_series_after_peter_paul_rubens_01.jpg 10 Ο Αχιλλέας "θνήσκων". Από το Αχίλλειο στην Κέρκυρα Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος 18

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ψυχοκοινωνική προσέγγιση) συγγραφέας ΓΙΑΝΝΑ ΦΙΛΑΟΥ Στο βιβλίο με τίτλο ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, η συγγραφέας Γιάννα Φιλάου καταγράφει και αναλύει τις ανθρώπινες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ονοματεπώνυμα:

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ονοματεπώνυμα: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ ΓΙΑΛΑΜΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Ονοματεπώνυμα: 1 οδηγίες... Παρακάτω σας δίνεται το προοίμιο της Οδύσσειας (ραψωδία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Χαρίδημος Κ. Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Πανεπιστήμιο Κύπρου & Διακεκριμένος Ερευνητής Καθηγητής Οργανωσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!!

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!! JOSTEIN GAARDER «Αφότου γεννήθηκες, ανυπομονώ να σου διηγηθώ την ιστορία του κοριτσιού με τα πορτοκάλια. Σήμερα - δηλαδή τώρα που σου γράφω- είσαι ακόμα πολύ μικρός για να την καταλάβεις. Γι αυτό θα στην

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ JEANNE D ARC. ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ β1 Γυμνασίου Σχ.έτος 2012-2013

ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ JEANNE D ARC. ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ β1 Γυμνασίου Σχ.έτος 2012-2013 ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ JEANNE D ARC ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ β1 Γυμνασίου Σχ.έτος 2012-2013 Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΡΜΑΤΩΣΙΑ ΣΤΗΝ ΙΛΙΑΔΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΜΑΤΩΣΙΑ Η αρματωσιά κάθε πολεμιστή είναι έμβλημα κύρους, περηφάνιας,

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Σε ποια κατηγορία τραγουδιών ανήκει το συγκεκριμένο τραγούδι; Ανήκει στα δημοτικά τραγούδια και συγκεκριμένα στις παραλογές. Τι είναι οι παραλογές;

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΣΤΕ ΕΣΕΝΑ ΔΙΑ ΚΡΑΤΙΣΤΕ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΕ ΑΜΕΘΕΚΤΕ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕ ΝΟΥ ΓΙΑ ΔΙΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

«Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612)

«Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΛΙΑΔΑ ΠΡΟΤΥΠΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ «Συμπόσιο θεών Σύγκρουση Δία & Ήρας» (Ραψωδία Α, στ. 494-612) Οι μέρες περνούν, η Χρυσηίδα έχει επιστρέψει στην πατρίδα της, ο πόλεμος συνεχίζεται, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό!

Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Επιμέλεια-μετάφραση: Αλέξανδρος Νικολόπουλος, Ph.D. Ένα ερωτηματολόγιο που θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε καλύτερα τον αγωνιστικό σας εαυτό! Πόσο ψυχολογικά προετοιμασμένος μπορεί να είστε πριν από έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα