Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Εξυπνα πρωτόκολλα ανακάλυψης υπηρεσιών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής Bluetooth Γιώργος Ζαχαριουδάκης Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο, Νοέµ ριος 2003

2

3 Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Εξυπνα πρωτόκολλα ανακάλυψης υπηρεσιών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής Bluetooth Εργασία που υπο λήθηκε από το Γιώργο Ζαχαριουδάκη ως µερική εκπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ Συγγραφέας: Εισηγητική Επιτροπή: Γιώργος Ζαχαριουδάκης Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης Βασίλης Χριστοφίδης, Επίκουρος Καθηγητής, Επόπτης Σπύρος Λάλης, Επίκουρος Καθηγητής, Μέλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας εκτή: Απόστολος Τραγανίτης, Καθηγητής, Μέλος ηµήτρης Πλεξουσάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρόεδρος Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών Ηράκλειο, Νοέµ ριος 2003

4

5 Στην οικογένειά µου

6

7 Εξυπνα πρωτόκολλα ανακάλυψης υπηρεσιών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής Bluetooth Γιώργος Ζαχαριουδάκης Μεταπτυχιακή Εργασία Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης Περίληψη Τα τελευταία χρόνια υπάρχει η τάση στις ηλεκτρονικές συσκευές να συγκεντρώνουν όσο το δυνατό περισσότερες υπηρεσίες, προσπαθώντας να παρέχουν όλες τις λειτουργίες τις οποίες πιθανόν χρειάζεται ένας χρήστης. Για παράδειγµα, τηλεοράσεις που να συνδέονται στο διαδίκτυο, κινητά τηλέφωνα τα οποία να αναπαράγουν και µουσική, ρολόγια χειρός τα οποία να αποθηκεύουν αρχεία κ.ά. Οµως, µε την καθιέρωση τεχνολογιών όπως το WLAN και το Bluetooth οι οποίες προσφέρουν τη δυνατότητα ασύρµατης διασύνδεσης και ακόµα περισσότερο της δυναµικής ανακάλυψης και δικτύωσης µεταξύ των συσκευών, έχει δηµιουργηθεί πρόσφορο έδαφος για ένα εναλλακτικό µοντέλο αποκεντρωµένων λειτουργιών όπου µια συσκευή δε θα χρειάζεται να διαθέτει όλες τις πιθανές λειτουργίες αλλά θα µπορεί να επικοινωνεί και να χρησιµοποιεί τις αντίστοιχες λειτουργίες από άλλες συσκευές που τις διαθέτουν, µε απλό και ευέλικτο τρόπο, σχηµατίζοντας έτσι µικρά δίκτυα "προσωπικής περιοχής" προσαρµοσµένα στις ανάγκες του κάθε χρήστη. Για την επίτευξη του αποκεντρωµένου µοντέλου, ένα σηµαντικό σηµείο είναι η δυνατότητα των συσκευών -και των υπηρεσιών που λειτουργούν σε αυτές- να ανακαλύπτουν δυναµικά (ad-hoc) άλλες διαθέσιµες συσκευές/υπηρεσίες που προσφέρουν την απαιτού- µενη λειτουργικότητα, οπότε απαραίτητο είναι να υπάρχει διαθέσιµος ένας µηχανισµός ο οποίος θα δίδει τη δυνατότητα για την ανακάλυψη των συσκευών/υπηρεσιών αυτών γρήγορα, αξιόπιστα και οικονοµικά ως προς την κατανάλωση ενέργειας. Στην παρούσα εργασία µελετήσαµε την σχεδίαση και υλοποίηση της πλατφόρµας Bluetooth και το Πρωτόκολλο Ανακάλυψης Υπηρεσιών που προσφέρει, µε στόχο να αποτιµήσουµε τις δυνατότητες και τα προ λήµατα του για τη χρήση του σε δίκτυα προσωπικής περιοχής. Με βάση την υπάρχουσα ερευνητική εργασία στον τοµέα της ανακάλυψης υπηρεσιών πάνω από δίκτυα, προτείναµε βελτιώσεις του πρωτόκολλου αυτού χρησιµοποιώντας αρχιτεκτονική "υπερ-κόµ ων" η οποία αποτελεί µια υ ριδική µορφή διοµότιµης αρχιτεκτονικής, εκµεταλλευόµενοι τον µηχανισµό του Bluetooth για ανακάλυψη συσκευών. Υλοποι-

8 ήσαµε τις βελτιώσεις αυτές πάνω από αληθινά συστήµατα Bluetooth και αποδείξαµε, µέσω εκτενών µετρήσεων πάνω σε τυπικά σενάρια χρήσης, ότι πράγµατι βελτιώνουν τον υπάρχων µηχανισµό ανακάλυψης υπηρεσιών του Bluetooth. Επόπτης: Βασίλης Χριστοφίδης Επίκουρος Καθηγητής Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης

9 Smart service discovery protocols over Bluetooth ad-hoc personal area networks Giorgos Zacharioudakis Master of Science Thesis Computer Science Department University of Crete Abstract In the last years there is the growing trend in electronic devices to aggregate as mush as possible services trying to provide to its user all the possible necessary functions. For example TV tuners that connect to the Internet, mobile phones acting also as MP3-players, wristwatches that can store files etc. With technologies like WLAN and Bluetooth that provide wireless connectivity, and even more with the ability of ad-hoc discovery and networking between electronic appliances, an alternative distributed computational model could be exploited where a device will not necessarily implement all its services but discover and use the services provided from other devices with a simple and flexible manner, formulating small "personal area" networks tailored to the needs of each user. To accomplish this distributed model there is the need of devices to discover ad-hoc the available surrounding services/devices, so there is the need of a discovery mechanism that will provide this functionality with respect to speed of discovery, high degree of discoverability success and low energy consumption. In this work we studied the design and implementation of the Bluetooth platform and its Service Discovery Protocol to see its abilities and its problems in personal area networking. Taking into consideration the current research in the area of service discovery over networks, we proposed some improvements based on a hybrid peer-to-peer architecture called "super-peers", using the underlying mechanism of Bluetooth device discovery. We implemented them over real Bluetooth devices and we proved, using extensive experiments on typical usage scenarios, that they do improve the current Service Discovery Protocol. Supervisor: Vassilis Christophides Assistant Professor

10 Computer Science Department University of Crete

11 Ευχαριστίες Στο σηµείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τους επόπτες καθηγητές µου κ. Βασίλη Χριστοφίδη και κ. Σπύρο Λάλη για τη βοήθεια, την καθοδήγηση και την κριτική τους κατά τη διάρκεια των µεταπτυχιακών µου σπουδών και την εκπόνηση αυτής της εργασίας. Η εργασία αυτή είναι αποτέλεσµα της δικής τους συµ ολής και ενθάρρυνσης. Ακόµα ευχαριστώ τον κ. Απόστολο Τραγανίτη για τη συµµετοχή του στην εξεταστική επιτροπή της εργασίας. Επίσης ευχαριστώ το Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών του Πανεπιστηµίου Κρήτης και το Εργαστήριο Κατανεµηµένων Συστηµάτων του Ιδρύµατος Τεχνολογίας και Ερευνας για τη στήριξη και την υλικοτεχνική υποδοµή που µου παρείχαν κατά τη διάρκεια των σπουδών µου. Ξεχωριστά θα ήθελα να ευχαριστήσω τον φίλο Μανόλη Σταµατογιαννάκη για την άψογη συνεργασία µας επί πολλά χρόνια, τις εποικοδοµητικές συζητήσεις µας και την αµέριστη βοήθειά του. Η καλή παρέα και η συνεργασία του βοηθούσε να περνάνε ευχάριστα οι ώρες δουλειάς. Θα ήθελα ακόµα να ευχαριστήσω κάθε φίλο που µε συντρόφευσε και µε βοήθησε στην πορεία µου µέχρι εδώ και ιδιαίτερα τους Λευτέρη Κουµάκη, Σταµάτη Καρ ουναράκη, Χρήστο Παπαχρήστο, Αντώνη Σµαρδά, Νίκο Ριζόπουλο, Γιάννη Αστρινάκη, Σταύρο αµιανάκη και Ζαχαρία Σα άκη. Τέλος, το µεγαλύτερο ευχαριστώ θέλω να το απευθύνω στην οικογένειά µου που µε στήριξε συναισθηµατικά και υλικά σε όλη την πορεία µου µέχρι σήµερα. Ως ελάχιστη ένδειξη σε ασµού και αναγνώρισης για τη δική τους προσφορά και τις θυσίες που έχουν κάνει για τη δική µου µόρφωση, αφιερώνω την εργασία αυτή στους γονείς µου Ζαχαρία και Πελαγία και στους αδερφούς µου Νίκο και Μιχάλη. Γιώργος Ζαχαριουδάκης xi

12 Περιεχόµενα Περίληψη Abstract vii ix 1 Εισαγωγή Αντικείµενο της εργασίας Περίγραµµα της εργασίας Το σύστηµα Bluetooth Μοντέλο χρήσης Σηµεία πρόσ ασης σε ήχο/δεδοµένα ιασύνδεση περιφερειακών συσκευών ικτύωση συσκευών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής Αρχιτεκτονική Αρχιτεκτονική υλοποίησης Επίπεδο διεπαφής επικοινωνίας προγραµµατισµού εφαρ- µογών Επίπεδο λογικών καναλιών Επίπεδο ελέγχου φυσικού καναλιού Επίπεδο επεξεργασίας δεδοµένων και ελέγχου µετάδοσης Επίπεδο ραδιοσυχνοτήτων Καταστάσεις στο Bluetooth κατάσταση αναµονής αναζήτηση συσκευών ανίχνευση αναζήτησης συσκευών i

13 απάντηση αναζήτησης αίτηση σύνδεσης απάντηση κύριας συσκευής ανίχνευση αίτησης σύνδεσης απάντηση υποτελούς συσκευής κατάσταση σύνδεσης Ανακάλυψη υπηρεσιών στο Bluetooth Αρχιτεκτονική Ρόλοι συσκευών και χαρακτηριστικά τους Αποτίµηση του Πρωτόκολλου Ανακάλυψης Υπηρεσιών του Bluetooth Αποτίµηση των χαρακτηριστικών του Bluetooth Ανακάλυψη υπηρεσιών σε δίκτυα ιοµότιµα συστήµατα Αρχιτεκτονικές βασισµένες στην τοπολογία του δικτύου Συγκεντρωτικά συστήµατα Πλήρως κατανεµηµένα συστήµατα Υβριδικά συστήµατα Αρχιτεκτονικές βασισµένες στην πληροφορία Πρωτόκολλα Ανακάλυψης Υπηρεσιών SLP Jini UPnP Salutation Λοιπά πρωτόκολλα/συστήµατα Αποτίµηση των πρωτοκόλλων Στρατηγικές ανακάλυψης Ανακάλυψη υπηρεσιών στο Bluetooth Βελτιώσεις της συνδεσιµότητας στο Bluetooth Βελτιώσεις της Ανακάλυψης Συσκευών στο Bluetooth Βελτιώσεις του Πρωτοκόλλου Ανακάλυψης Υπηρεσιών στο Bluetooth 53 4 Επεκτάσεις στο Πρωτόκολλο Ανακάλυψης Υπηρεσιών του Bluetooth Η µεθοδολογία της σχεδίασής µας ιοµότιµη αρχιτεκτονική µε τη χρήση του µηχανισµού ανακάλυψης συσκευών Υλοποίηση

14 4.2.2 Χρόνος αναζήτησης συσκευών Χρόνος σύνδεσης συσκευών ιοµότιµη αρχιτεκτονική µε τη χρήση κωδικοποίησης στο πεδίο CoD Πειραµατική αποτίµηση Σενάρια χρήσης Πειραµατικό περι άλλον Μετρούµενες παράµετροι Πειραµατικά αποτελέσµατα Εκτιµώµενο κόστος Bluetooth SDP Επέκταση µε τη χρήση υπερ-κόµ ων Επέκταση µε τη χρήση υπερ-κόµ ων και κωδικοποίηση στο CoD Πρόταση 1 - Χρήση υπερ-κόµ ων Πρόταση 2 - Κωδικοποίηση στο πεδίο CoD Σύγκριση µε άλλες ερευνητικές εργασίες Αποτίµηση πειραµατικών αποτελεσµάτων Συµπεράσµατα Μελλοντική εργασία Α Γραφικές παραστάσεις 91 Β Ευρετήριο όρων 95

15

16 Κατάλογος σχηµάτων 2.1 ιαδικασία επιλογής σχήµατος εναλλαγής συχνοτήτων Αρχιτεκτονική υλοποίησης του Bluetooth Kαταστάσεις στο Bluetooth Η διαδικασία και οι καταστάσεις σύνδεσης συσκευών Ανταλλαγή µηνυµάτων σύνδεσης κύριας µε υποτελή συσκευή Πρότυπη κωδικοποίηση του πεδίου Class of Device Αρχιτεκτονική του Πρωτόκολλου Ανακάλυψης Υπηρεσιών Κυριότερες δοσοληψίες στο πρωτόκολλο SLP Κυριότερες δοσοληψίες στο πρωτόκολλο Jini Στοί α χρησιµοποιούµενων πρωτοκόλλων στο UPnP για ανακάλυψη υπηρεσιών Μοντέλο του Salutation Manager Αλληλεπίδραση µεταξύ υποσυστηµάτων στο προτεινόµενο πρωτόκολλο Τοπολογία δικτύου µε βάση το προτεινόµενο πρωτοκόλλο Υλοποίηση του βελτιωµένου πρωτοκόλλου ανακάλυψης υπηρεσιών µε τη χρήση υπερ-κόµ ων Ποσοστά συσκευών που ανακαλύφθηκαν σε σχέση µε τη διάρκεια της αναζήτησης Ποσοστό επιτυχίας για την ανακάλυψη από µία συσκευή όλων των διαθέσι- µων υπηρεσιών του συστήµατος, σε σχέση µε τον συνολικό αριθµό συσκευών Μέσος χρόνος καθυστέρησης για την ανακάλυψη από µία συσκευή όλων των διαθέσιµων υπηρεσιών του συστήµατος, σε σχέση µε τον συνολικό αριθµό συσκευών v

17 5.3 Ποσοστό επιτυχίας για την ανακάλυψη από µία συσκευή µιας συγκεκριµένης υπηρεσίας του συστήµατος, σε σχέση µε τον συνολικό αριθµό συσκευών Μέσος χρόνος καθυστέρησης για την ανακάλυψη από µία συσκευή µιας συγκεκριµένης υπηρεσίας του συστήµατος, σε σχέση µε τον συνολικό αριθµό συσκευών Ποσοστό επιτυχίας ανακάλυψης συσκευών όταν εκτελούν αναζήτηση συσκευών πολλές συσκευές ταυτόχρονα

18 Κατάλογος πινάκων 2.1 Παράµετροι που επιστρέφει το Bluetooth σε µια επιτυχή διαδικασία αναζήτησης (inquiry) Β.1 Αντιστοίχιση ελληνικών και αγγλικών τεχνικών όρων Β.2 Αντιστοίχιση ελληνικών και αγγλικών τεχνικών όρων vii

19

20 Κεφάλαιο1 Εισαγωγή Η πρόοδος της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει τις ηλεκτρονικές συσκευές σε µεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ µε ολοένα και µικρότερο κόστος. Το γεγονός αυτό έχει δώσει τη δυνατότητα -και έχει συµ άλλει στην τάση- να συγκεντρώνονται όσο το δυνατό περισσότερα χαρακτηριστικά σε µια συσκευή, προσπαθώντας να παρέχει όλες τις λειτουργίες τις οποίες πιθανόν χρειάζεται ένας χρήστης. Για παράδειγµα, τηλεοράσεις που να συνδέονται στο διαδίκτυο, κινητά τηλέφωνα τα οποία να αναπαράγουν και µουσική, ρολόγια χειρός τα οποία να αποθηκεύουν αρχεία κ.ά. Οµως, µε την καθιέρωση τεχνολογιών όπως είναι το WLAN [37] και το Bluetooth [57] οι οποίες προσφέρουν τη δυνατότητα ασύρµατης διασύνδεσης και ακόµα περισσότερο της δυναµικής ανακάλυψης και δικτύωσης µεταξύ των συσκευών, έχει δηµιουργηθεί πρόσφορο έδαφος για ένα καινούριο υπολογιστικό µοντέλο, σε αντιδιαστολή µε το συγκεντρωτικό µοντέλο που ενέπνεαν οι κλασσικοί επιτραπέζιοι υπολογιστές. Η εναλλακτική προσέγγιση είναι η θέσπιση ενός µοντέλου αποκεντρωµένων λειτουργιών όπου µια συσκευή δε θα χρειάζεται να διαθέτει όλες τις πιθανές λειτουργίες αλλά θα µπορεί να επικοινωνεί και να χρησιµοποιεί τις αντίστοιχες λειτουργίες από άλλες συσκευές που τις διαθέτουν, µε απλό και ευέλικτο τρόπο. Αυτό έχει αρχίσει να συµ αίνει πρόσφατα και υπάρχουν ήδη κάποιες εµπορικές συσκευές που ακολουθούν αυτή τη λογική. Επίσης, υπάρχει και αρκετή ερευνητική δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση [61, 9] και πλέον χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί το project 2WEAR [1] στα πλαίσια του οποίου πραγµατοποιήθηκε η παρούσα εργασία. Στόχος του ερευνητικού πλαισίου 2WEAR είναι η µελέτη και ανάπτυξη ενός συστήµατος το οποίο συντίθεται δυναµικά, από υπολογιστικά συστήµατα που επικοινωνούν µέσω ραδιο-επικοινωνίας. Τα υπολογιστικά αυτά συστήµατα ποικίλλουν από απλές καθηµερινές συσκευές όπως υπολογιστές χειρός και κινητά 1

21 2 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή τηλέφωνα, έως φορετά (wearables) αντικείµενα όπως ρολόγια χειρός, έξυπνες κάρτες, ακουστικά κλπ. Επίσης, στο σύστηµα µπορούν να συµµετέχουν υπολογιστικά συστήµατα από το περι άλλον, όπως σηµεία πρόσ ασης σε δίκτυο ή επιτραπέζιοι υπολογιστές. Τα πλεονεκτήµατα αυτού του µοντέλου αποκεντρωµένης λειτουργίας είναι πολυάριθµα, όπως παρουσιάζονται και στις ερευνητικές εργασίες. Ενα πολύ σηµαντικό όφελος είναι ότι βοηθάει στη δηµιουργία ενός υπολογιστικού συστήµατος αρκετά ευέλικτου ώστε να προσαρµόζεται στις ανάγκες και τις επιθυµίες του χρήστη µε απλό τρόπο, καθώς ο χρήστης είναι σε θέση να συνθέτει το σύστηµά του σύµφωνα µε τις επιθυµίες, τις ανάγκες ή τις διαθέσιµες συσκευές του. Ακόµα περισσότερο, το αποκεντρωµένο σύστηµα αυτό επεκτείνει το κλασσικό υπολογιστικό µοντέλο του επιτραπέζιου υπολογιστή, µε ένα αυτόνοµο, κατανεµηµένο υπολογιστικό σύστηµα το οποίο "χτίζεται" γύρω από το χρήστη, από απλές καθηµερινές συσκευές οι οποίες συνθέτουν αυτό που ονοµάζουµε δίκτυο προσωπικής περιοχής (Personal Area Network -PAN), σε αντιδιαστολή µε τα κλασσικά δίκτυα τοπικής περιοχής (LAN). Ενα χαρακτηριστικό σενάριο δηµιουργίας/χρήσης θα ήταν το παρακάτω. Η Ελένη, πηγαίνει µε τα πόδια όπως κάθε πρωί στην εργασία της. Περιδια αίνοντας στην πόλη του Ηρακλείου, τρα άει φωτογραφίες µε την ψηφιακή της φωτογραφική µηχανή. Κάποια στιγµή διαπιστώνει ότι έχει γεµίσει η µνήµη της φωτογραφικής µηχανής, οπότε φροντίζει να αποθηκεύσει τις φωτογραφίες στην επιπλέον µνήµη του φορητού υπολογιστή χειρός που έχει µαζί της. Κάποια στιγµή, περνάει τυχαία δίπλα από ένα κιόσκι το οποίο προσφέρει πρόσ αση στο διαδίκτυο, οπότε φροντίζει να στείλει τις φωτογραφίες από τον υπολογιστή χειρός στον υπολογιστή στο σπίτι της, γιατί διαπιστώνει ότι τελειώνει η µπαταρία του. Φτάνοντας η Ελένη στο γραφείο της, αποφασίζει να εξετάσει τις φωτογραφίες χρησιµοποιώντας την οθόνη του επιτραπέζιου υπολογιστή της. Αφού ξεχωρίσει 2 φωτογραφίες που της άρεσαν, αποφασίζει να τις στείλει για εκτύπωση στον εκτυπωτή του γραφείου. Στο σενάριο αυτό, βλέπουµε ταυτόχρονα διάφορες συνθήκες στις οποίες µπορεί να βρεθεί ένας υποθετικός χρήστης των ηλεκτρονικών αυτών συσκευών. Βλέπουµε ότι κάποια περι άλλοντα είναι ελεγχόµενα και στατικά, όπως για παράδειγµα το γραφείο ή το σπίτι µας, στο οποίο οι συσκευές παρόλο που µπορεί να είναι φορητές συνήθως δεν αλλάζει συχνά το σύνολό τους. Σε αντίθεση, υπάρχουν δυναµικά περι άλλοντα τα οποία αλλάζουν µε γρήγορο ρυθµό (για παράδειγµα, προχωρώντας στο δρόµο) και στα οποία η σύνθεση του δικτύου προσωπικής περιοχής µπορεί να αλλάζει ραγδαία. Στις περισσότερες περιπτώσεις όµως το σύνηθες σενάριο είναι κάπου ενδιάµεσα, όπου υπάρχουν οµάδες συσκευών οι οποίες έρχονται σε επαφή µε άλλες οµάδες και συνθέτουν µεγαλύτερα σύνολα συσκευών ή µια οµάδα συσκευών αποσυντίθεται σε µικρότερες οµάδες. Για παράδειγµα, οι συσκευές τις οποίες ένας χρήστης έχει πάνω του αποτελούν µια οµάδα η οποία µένει κατά το πλείστον Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών

22 1.1. Αντικείµενο της εργασίας 3 αναλλοίωτη, µε όχι συχνές προσθήκες/αφαιρέσεις συσκευών. Κατα τη διάρκεια της ηµέρας, η οµάδα αυτή θα έρχεται σε επαφή µε άλλα σύνολα από στατικές οµάδες συσκευών, όπως οι συσκευές ενός γραφείου, οι συσκευές στο σπίτι ή οι συσκευές που διαθέτει ένας άλλος χρήστης. Παρατηρούµε δηλαδή ότι τα συνήθη σενάρια αντανακλούν µια δυναµική αλληλεπίδραση από στατικές οµάδες συσκευών και ότι παρατηρείται µια µεγάλη τοπικότητα σε αυτά τα σενάρια καθώς οι πυρήνες αυτών των οµάδων δεν αλλάζουν συχνά. Η τεχνολογία ασύρµατης διασύνδεσης Bluetooth που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, δείχνει να ταιριάζει περισσότερο σε αυτό το µοντέλο χρήσης καθώς µε φτηνό κόστος προσφέρει τη δυνατότητα διασύνδεσης συσκευών σε µια ακτίνα µικρής εµ έλειας (περίπου 10 µέτρα) και δίνει τη δυνατότητα δυναµικής ανακάλυψης των διαθέσιµων συσκευών. 1.1 Αντικείµενο της εργασίας Για την επίτευξη του αποκεντρωµένου µοντέλου, ένα σηµαντικό σηµείο είναι η δυνατότητα των συσκευών -και των υπηρεσιών που λειτουργούν σε αυτές- να ανακαλύπτουν δυναµικά (ad-hoc) άλλες διαθέσιµες συσκευές/υπηρεσίες που προσφέρουν την απαιτούµενη λειτουργικότητα, οπότε απαραίτητο είναι να υπάρχει διαθέσιµος ένας µηχανισµός ο οποίος θα δίδει τη δυνατότητα για την ανακάλυψη των συσκευών/υπηρεσιών αυτών. Ο µηχανισµός ανακάλυψη των υπηρεσιών, πρέπει να ικανοποιεί κάποιες απαιτήσεις ώστε να είναι εύχρηστος, λειτουργικός και αποδοτικός: Η ανακάλυψη πρέπει να έχει ικανοποιητικά αποτελέσµατα ως προς την πληρότητα, δηλαδή το κατά πόσο πράγµατι ανακαλύπτονται όλες οι υπηρεσίες που είναι διαθέσι- µες Η ανακάλυψη πρέπει να γίνεται γρήγορα, µε ταχύτητα ικανοποιητική για τις εφαρµογές που την χρησιµοποιούν και φυσικά µε ταχύτητα ικανοποιητική πρωτίστως για το χρήστη Η τεχνολογία/πρωτόκολλο που θα χρησιµοποιείται για την ανακάλυψη των υπηρεσιών πρέπει να λαµ άνει υπόψιν την περιορισµένη ενέργεια των συσκευών που συνήθως συµµετέχουν στα παραπάνω σενάρια χρήσης λόγω της φορητότητάς τους και άρα χρησιµοποιούν µπαταρίες Στην παρούσα εργασία στηριχθήκαµε στην πλατφόρµα Bluetooth για δίκτυα προσωπικής περιοχής, καθώς εκτός από τα τεχνολογικά χαρακτηριστικά τα οποία την καθιστούν βολική για µια τέτοια χρήση, στην πρότυπη περιγραφή της (specification) [58] καθορίζεται Γιώργος Ζαχαριουδάκης

23 4 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή και η περιγραφή ενός τέτοιου µηχανισµού ανακάλυψης υπηρεσιών ο οποίος ονοµάζεται Bluetooth Service Discovery Protocol (Πρωτόκολλο Ανακάλυψης Υπηρεσιών). Τα δίκτυα προσωπικής περιοχής διαθέτουν κάποια χαρακτηριστικά γνωρίσµατα τα οποία εκµεταλλευόµαστε στην παρούσα εργασία ώστε να βελτιώσουµε το υπάρχον πρωτόκολλο µε κύριο γνώρισµα την τοπικότητα. Λόγω της µικρής εµ έλειας υπάρχει τοπικότητα στη συνδεσιµότητα, τοπικότητα στην επικοινωνία και τοπικότητα ως προς τη συνολική άποψη που µπορεί να έχει µια συσκευή για τις υπόλοιπες διαθέσιµες συσκευές και κατά συνέπεια και για τις υπηρεσίες που αυτές προσφέρουν. Την τοπικότητα αυτή προσπαθούµε να την εκµεταλλευτούµε χρησιµοποιώντας µεσάζωντες κόµ ους για την επικοινωνία των σχηµατιζόµενων υπο-οµάδων µεταξύ τους. Επίσης, υπάρχει τοπικότητα ως προς το είδος των υπηρεσιών που χρειάζεται/χρησιµοποιεί µια συσκευή και κατά συνέπεια παρουσιάζει κάποιο επαναλαµ ανόµενο µοντέλο αιτήσεων για ανακάλυψη υπηρεσιών. Με τη χρήση µιας εφαρµογής υπο άθρου ανά συσκευή µπορούµε να εκµεταλλευόµαστε και το γνώρισµα αυτό, καθώς επίσης να προανακτούµε (prefetch) πληροφορίες για µείωση της καθυστέρησης για τους χρήστες. Στόχος της εργασίας ήταν να αποτιµήσει τις δυνατότητες και τα προ λήµατα του Bluetooth SDP για τη χρήση του σε δίκτυα προσωπικής περιοχής, να προτείνει βελτιώσεις και πιθανές επεκτάσεις του οι οποίες να συµ άλλουν στις προ ποθέσεις που ορίσαµε παραπάνω και να υλοποιήσει πειραµατικά τις επεκτάσεις αυτές ώστε να αποτιµηθούν εάν και κατά πόσο βελτιώνουν τον υπάρχων µηχανισµό. 1.2 Περίγραµµα της εργασίας Η παρούσα εργασία είναι οργανωµένη ως εξής. Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζουµε την τεχνολογία Bluetooth, η οποία αποτέλεσε την πειραµατική πλατφόρµα µε την οποία ασχοληθήκαµε στην παρούσα εργασία. Μελετάµε τη σχεδίαση του Bluetooth και κάνουµε µια αποτί- µηση στα εγγενή προ λήµατά του. Στο κεφάλαιο 3 παρουσιάζουµε την προηγούµενη ερευνητική εργασία που έχει γίνει πάνω στο αντικείµενο αυτής της εργασίας καθώς και στα παρεµφερή ζητήµατα που άπτονται αυτού του αντικειµένου. Στο κεφάλαιο 4 προτείνουµε λύσεις στα παραπάνω προ λή- µατα και παρουσιάζουµε την πειραµατική σχεδίαση και υλοποίηση τους. Στο κεφάλαιο 5 παρουσιάζουµε πειραµατικές µετρήσεις µε βάση την υλοποίησή µας και σχολιάζουµε το εάν, κατά πόσο και γιατί συµ άλλουν στην βελτίωση της παρούσας κατάστασης. Τέλος, στο κεφάλαιο 6 παραθέτουµε σκέψεις και προτάσεις προς µελλοντική διερεύνηση ή υλοποίηση. Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών

24 Κεφάλαιο2 Το σύστηµα Bluetooth Το Bluetooth [57, 58, 39] είναι µια τεχνολογία ασύρµατης επικοινωνίας ηλεκτρονικών συσκευών µέσω ραδιο-συχνοτήτων µε αρχικό σκοπό την αντικατάσταση των φυσικών καλωδίων σύνδεσης. Η ιδέα πίσω από την υλοποίηση του Bluetooth ήταν να εξοµοιωθεί το κόστος, η ασφάλεια και οι δυνατότητές του µε τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των καλωδίων και επιπλέον να εκµεταλλευτούν τις επιπλέον δυνατότητες που δίνει µια ασύρµατη τεχνολογία. Τα χαρακτηριστικά και οι συνθήκες λειτουργίας του καθορίστηκαν από ένα σύνολο εταιριών και οργανισµών και λόγω των ιδιοτήτων του εξαπλώθηκε σε σύντοµο χρονικό διάστηµα και παγιώθηκε η χρήση του για επικοινωνία µεταξύ ηλεκτρονικών συσκευών. Πρόσφατα πάνω στην τεχνολογία και τα χαρακτηριστικά του Bluetooth στηρίχθηκε και προτάθηκε το πρότυπο [36] για ασύρµατη επικοινωνία µικρής εµ έλειας για δίκτυα προσωπικής περιοχής (short-range Wireless communication for Personal Area Networks -WPAN) το οποίο αναµένεται να δώσει ακόµα µεγαλύτερη ώθηση στην εξάπλωση της τεχνολογίας αυτής, αφού η προτυποποίησή της εξασφαλίζει την διαλειτουργικότητα (interoperability) και τη συµ ατότητα (combatibility) µεταξύ υλικού (hardware) και λογισµικού (software) από διαφορετικές εταιρίες. Το Bluetooth λειτουργεί στην συχνότητα 2.4GHz καθώς είναι η συχνότητα που έχει µείνει ελεύθερη προς εκµετάλλευση από βιοµηχανικούς, επιστηµονικούς και ιατρικούς φορείς (ISM band - Industrial Scientific Medicine band) σε ένα φάσµα συχνοτήτων από MHz στις περισσότερες χώρες, εκτός από µερικές χώρες στις οποίες υπάρχουν περιορισµοί οπότε το φάσµα είναι µικρότερο (βλ. [58], Part A, 2). Επειδή το φάσµα συχνοτήτων στο οποίο λειτουργεί το Bluetooth είναι ελεύθερο προς χρήση από πολλά συστήµατα, είναι αναµενόµενο ότι θα υπάρχει πολύς "θόρυ ος" σε αυτό το φάσµα, οπότε η σχεδίασή του έγινε έτσι ώστε η επικοινωνία πάνω από Bluetooth να είναι 5

25 6 Κεφάλαιο 2. Το σύστηµα Bluetooth όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστη και απαλλαγµένη από παρεµ ολές. Για το λόγο αυτό χρησιµοποιήθηκε η τεχνική FHSS (Frequency Hopping Spread Spectrum) η οποία εξασφαλίζει µεγαλύτερη αξιοπιστία µε σχετικά µικρό κόστος. Ενα πολύ σηµαντικό χαρακτηριστικό του Bluetooth είναι ότι εκτός από κανάλι επικοινωνίας µεταξύ δυο ηλεκτρονικών συσκευών βοηθάει στο σχηµατισµό δικτύων µικρής εµ έλειας µεταξύ συσκευών που διαθέτουν Bluetooth. Το δίκτυο που σχηµατίζεται µεταξύ των συσκευών ονοµάζεται piconet (µικροδίκτυο). Στην πρότυπη περιγραφή (specification) του Bluetooth δίνεται η δυνατότητα να διασυνδέονται µικροδίκτυα µεταξύ τους, σχηµατίζοντας µεγαλύτερα δίκτυα τα οποία ονοµάζονται scatternets. Οµως η τεχνολογία του Bluetooth γύρω από τα µικροδίκτυα και τα scatternets δεν έχει ωριµάσει αρκετά και αντι- µετωπίζει διάφορα προ λήµατα τα οποία θα εξετάσουµε στη συνέχεια αυτής της εργασίας. Ενα αποτέλεσµα αυτών των προ ληµάτων είναι το γεγονός ότι για να επικοινωνήσουν µεταξύ τους κάποιες συσκευές που διαθέτουν Bluetooth δεν αρκεί να είναι σε εµ έλεια αλλά χρειάζεται να συντρέχουν και άλλοι παράγοντες όπως παρουσιάζεται αναλυτικά στην εργασία [42]. 2.1 Μοντέλο χρήσης Το Bluetooth [38, 39] όπως προαναφέραµε κατασκευάστηκε µε σκοπό να διασυνδέει ηλεκτρονικές συσκευές µεταξύ τους, µε κυριότερα µοντέλα χρήσης τις εξής κατηγορίες: Σηµεία πρόσ ασης σε ήχο/δεδοµένα (Voice/data access points) ιασύνδεση περιφερειακών συσκευών (peripheral interconnection) ικτύωση συσκευών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής (personal area networking) Σηµεία πρόσ ασης σε ήχο/δεδοµένα Μία από τις κυριότερες χρήσεις του Bluetooth είναι για τη διασύνδεση µιας συσκευής µε µία άλλη µέσω ενός ασύρµατου καναλιού επικοινωνίας. Μέσω της σύνδεσης αυτής οι συσκευές µπορούν να ανταλλάσσουν δεδοµένα/ήχο ή να χρησιµοποιούν τις υπηρεσίες που διαθέτει η άλλη συσκευή. Παραδείγµατα χρήσης είναι η ασύρµατη σύνδεση ενός υπολογιστή σε ένα κινητό τηλέφωνο (ή ένα άλλο υπολογιστή που διαθέτει Bluetooth) και µέσω αυτού να συνδεθεί ο υπολογιστής στο διαδίκτυο (internet). Μάλιστα η ενδιάµεση αυτή συσκευή (π.χ. το κινητό τηλέφωνο) θα µπορούσε να βρίσκεται σε ένα αθέατο σηµείο και ο χρήστης να µην χρειάζεται καν να γνωρίζει ότι η διασύνδεση γίνεται µέσω αυτού. Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών

26 2.2. Αρχιτεκτονική 7 Με αυτό τον τρόπο, συσκευές που βρίσκονται σε ακτίνα ικανή να διασυνδεθούν σε ένα τέτοιο σηµείο πρόσ ασης µπορούν εύκολα να αποκτούν και οι ίδιες δεδοµένα και υπηρεσίες που δεν έχουν στη διάθεσή τους. Σε πολλούς δηµόσιους κοινόχρηστους χώρους όπως αεροδρόµια, εµπορικά κέντρα, δηµόσιες υπηρεσίες κλπ µπορούν να αναπτυχθούν δηµόσια σηµεία πρόσ ασης, για πρόσ αση στο διαδίκτυο, για πληροφοριακό υλικό κλπ ιασύνδεση περιφερειακών συσκευών Μία ακόµα χρήση της τεχνολογίας Bluetooth είναι για την αντικατάσταση των καλωδίων και τη σύνδεση ηλεκτρονικών συσκευών µε περιφερειακές συσκευές, π.χ. ενός υπολογιστή µε οθόνη, πληκτρολόγιο, ποντίκι. Αυτή η χρήση αφενός κάνει πιο εύκολη και εύχρηστη τη σύνδεση συσκευών µεταξύ τους και αφετέρου διευκολύνει τη φορητότητα και την επαναχρησιµοποίηση περιφερειακών συσκευών ικτύωση συσκευών σε δίκτυα προσωπικής περιοχής Μία χρήση της τεχνολογίας Bluetooth η οποία προχωράει πέρα από την απλή αντικατάσταση των καλωδίων είναι η δυναµική δικτύωση οποιαδήποτε στιγµή το θελήσουν κάποιες συσκευές (ad-hoc networking). Πέρα από την ασύρµατη διασύνδεση, σηµαντικό χαρακτηριστικό του Bluetooth που διευκολύνει αυτή τη χρήση είναι η δυνατότητα των συσκευών να ανακαλύπτουν δυναµικά άλλες συσκευές Bluetooth καθώς και τις υπηρεσίες που αυτές προσφέρουν. Ενα σενάριο χρήσης είναι η ανακάλυψη τυχαία (π.χ. σε ένα αεροδρόµιο, ή στο δρόµο) µιας άλλης συσκευής ενός άλλου χρήστη και η σύνδεση µε αυτή, ή η δηµιουργία ενός δικτύου µεταξύ συσκευών. 2.2 Αρχιτεκτονική Οπως προαναφέραµε το Bluetooth λειτουργεί στο φάσµα συχνοτήτων ISM (Industrial, Scientific and Medical band) το οποίο είναι ελεύθερο προς χρήση από µια πληθώρα οικιακών, βιοµηχανικών, ιατρικών και άλλων συσκευών, οπότε είναι λογικό να υπάρχει αυξη- µένο πρό ληµα παρεµ ολών. Επειδή ένας από τους πρωταρχικούς στόχους του Bluetooth είναι να παρέχει φτηνή επικοινωνία και να περιορίσει το πρό ληµα των παρεµ ολών ενώ ταυτόχρονα να µην απαιτεί πολύπλοκη υλοποίηση αυξάνοντας έτσι το κόστος, η τεχνολογία που υιοθετήθηκε για επικοινωνία είναι η τεχνική FHSS (Frequency Hopping Spread Spectrum), δηλαδή εναλλαγή συχνοτήτων σε ένα φάσµα συχνοτήτων. Σε αντίθεση, η τεχνολογία WLAN [49] χρησιµοποιεί την τεχνική DSSS (Direct Sequence Spread Spectrum) η οποία Γιώργος Ζαχαριουδάκης

27 8 Κεφάλαιο 2. Το σύστηµα Bluetooth είναι πιο αποδοτική και επιτρέπει µεγαλύτερες ταχύτητες διαµεταγωγής µε αντίτιµο όµως το υψηλότερο κόστος της και επιπλέον την µικρότερη ανοχή σε παρεµ ολές. Η τεχνική FHSS προτείνει το χωρισµό της διαθέσιµης µπάντας συχνοτήτων σε επι- µέρους συχνότητες και επικοινωνία πάνω από ένα συγκεκριµένο υποσύνολο αυτών. Συνολικά οι διαθέσιµες συχνότητες είναι ένα φάσµα περίπου 80 MHz, διαθέσιµο από τη συχνότητα 2400 MHz έως MHz 1. Το φάσµα αυτό χωρίζεται σε 79 διαφορετικά κανάλια συχνοτήτων πλάτους 1MHz και η επικοινωνία µεταξύ δύο συσκευών γίνεται επιλέγοντας 32 από αυτά τα 79 κανάλια συχνοτήτων. Η επιλογή των καναλιών αυτών και η επικοινωνία γίνεται µε βάση ένα αλγόριθµο ο οποίος σχηµατικά φαίνεται στην εικόνα 2.1. Hop selection Native clock + Phase Hop Sequence Offset Identity Σχήµα 2.1: ιαδικασία επιλογής σχήµατος εναλλαγής συχνοτήτων. Ο αλγόριθµος παίρνει σαν είσοδο-κλειδί την ταυτότητα µιας συσκευής-κόµ ου Α (βλέπε και 2.3.4, 2.3.6) και φροντίζει για την επιλογή των καναλιών µε ένα συγκεκριµένο και όσο το δυνατόν ισοκατανεµηµένο τρόπο ανάµεσα στα διαθέσιµα 79 κανάλια. Ο αλγόριθµος καθορίζει εκτός από τα κανάλια και την ακολουθία όπου θα γίνονται οι εναλλαγές εκποµπής µεταξύ τους, ενώ η φάση της εναλλαγής καθορίζεται από το ρολόι της συσκευής-κόµ ου Α. Η άλλη συσκευή (Β), ξέροντας την µετατόπιση του ρολογιού της σε σχέση µε το ρολόι της Α ουσιαστικά µπορεί να συντονιστεί µαζί της και έτσι να έχουν ίδια φάση εναλλαγής των συχνοτήτων. Κατά µέσο όρο όλες οι συχνότητες έχουν ίδια πιθανότητα να χρησιµοποιηθούν λόγω του παραπάνω αλγόριθµου, ενώ και οι διάφοροι πιθανοί συνδυασµοί εναλλαγής συχνοτήτων είναι πάρα πολλοί, οπότε εξασφαλίζεται η ισοκατανοµή των επικοινωνιών πάνω από το διαθέσιµο φάσµα συχνοτήτων και ελαχιστοποίηση των πιθανών παρεµ ολών µεταξύ συσκευών. Εκτός από διαίρεση του φάσµατος των συχνοτήτων, επιπλέον γίνεται και διαίρεση/πολυπλεξία των διαθέσιµων χρονοθυρίδων (ο χρόνος µεταξύ δύο εναλλαγών συχνότητας) µε τον διαχωρισµό τους σε χρονοθυρίδες αποστολής δεδοµένων (T x slots) και χρο- 1 Το φάσµα MHz είναι κοινός τόπος για τις περισσότερες χώρες ενώ εξαίρεση αποτελούν η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιαπωνία. Γίνονται προσπάθειες ώστε το φάσµα αυτό να είναι κοινό παγκοσµίως Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ:ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΡΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Bluetooth is

Διαβάστε περισσότερα

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου

Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού τηλεφώνου Συνδεσιμότητα κινητού Wifi O όρος WIFI (Wireless Fidelity) χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τις συσκευές που βασίζονται στην προδιαγραφή και εκπέμπουν σε συχνότητες 2.4GHz.

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικ εσ δικτ υων προσωπικ ησ περιοχ ησ βασισµ ενων στην τεχνολογ ια Bluetooth Μαν ολησ Σταµατογιανν ακησ

Αρχιτεκτονικ εσ δικτ υων προσωπικ ησ περιοχ ησ βασισµ ενων στην τεχνολογ ια Bluetooth Μαν ολησ Σταµατογιανν ακησ Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Αρχιτεκτονικές δικτύων προσωπικής περιοχής βασισµένων στην τεχνολογία Bluetooth Μανόλης Σταµατογιαννάκης Μεταπτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot

Πτυχιακή Εργασία. Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Πτυχιακή Εργασία Ασύρματα Δίκτυα της Τεχνολογίας Hot Spot Σκοπός της σημερινής παρουσίασης είναι να παρουσιαστεί και να αναλυθεί η δομή και ο τρόπος λειτουργίας ενός δικτύου Hot Spot. Υπεύθυνος Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS)

ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) ΟΜΑΔΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ: Μιχαηλίνα Αργυρού Κασιανή Πάρη ΕΠΛ 476: ΚΙΝΗΤΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ (MOBILE NETWORKS) Δρ. Χριστόφορος Χριστοφόρου Πανεπιστήμιο Κύπρου - Τμήμα Πληροφορικής WiMAX (Worldwide Interoperability

Διαβάστε περισσότερα

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος

ZigBee. Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος ZigBee Φοιτητής: Μόσχογλου Στυλιανός Επιβλέπων καθηγητής: κ. Δοκουζγιάννης Σταύρος Τι είναι το ZigBee; Ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο χαμηλής Κατανάλωσης Ισχύος σε Wireless Persnal Area Netwrks (WPANs) Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΚΥΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένου Συστήµατος

Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένου Συστήµατος Μοντέλο Ανάπτυξης Ασύρµατων Αισθητήρων και Πληροφοριακού Ελέγχου µέσω Ενσωµατωµένων Συστηµάτων Development Model of Wireless Sensor and Information Control via Embedded Systems Ανάγκη χρήση ασύρµατων αισθητήρων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα Επικοινωνίας Πρωτόκολλο IP Πρωτόκολλα επικοινωνίας Ορισμός Σύνολα προσυμφωνημένων κανόνων που απαιτούνται για τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανταλλαγή δεδομένων, και επομένως

Διαβάστε περισσότερα

Γκάγκος ηµήτρης Μεταπτυχιακός Φοιτητής

Γκάγκος ηµήτρης Μεταπτυχιακός Φοιτητής ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕΣΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ BLUETOOTH Γκάγκος ηµήτρης Μεταπτυχιακός Φοιτητής ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: Χατζηγεωργίου Αλέξανδρος Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ

Ενότητα 1. Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Ενότητα 1 Εισαγωγή στις βασικές έννοιες των ικτύων ΗΥ Εύρος Ζώνης και Ταχύτητα Μετάδοσης Η ταχύτητα µετάδοσης [εύρος ζώνης (banwidth)] των δεδοµένων αποτελεί ένα δείκτη επίδοσης των δικτύων και συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.5 Πρωτόκολλο IP. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.5 Πρωτόκολλο IP 38. Τι είναι το πρωτόκολλο ιαδικτύου (Internet Protocol, IP); Είναι το βασικό πρωτόκολλο του επιπέδου δικτύου της τεχνολογίας TCP/IP. Βασίζεται στα αυτοδύναµα

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1

ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελώνης Γεώργιος ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ. Μάθημα 2ο. Βελώνης Γεώργιος - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίνης. Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Βελών ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Μάθημα 2ο Βελών - 1ο Τ.Ε.Ε. Κατερίν Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ20 2-1 Τεχνολογίες Μεταγωγής Δεδομένων Δίκτυα Μεταγωγής Βελών Βελών Δίκτυα Μεταγωγής Δίκτυα Μεταγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet

Ενότητα 3. Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Ενότητα 3 Στρώµα Ζεύξης: Αρχές Λειτουργίας & Το Υπόδειγµα του Ethernet Εισαγωγή στις βασικές έννοιες του στρώµατος Ζεύξης (Data Link Layer) στα δίκτυα ΗΥ Γενικές Αρχές Λειτουργίας ηµιουργία Πλαισίων Έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο

Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο Τ.Ε.Ι Καβάλας Τμήμα Ηλεκτρολογίας Πτυγιακη εργασία Τράπεζα πληροφοριών Τ.Ε.Ι Καβάλας με ασύρματο δίκτυο Ενότητα 1: Γενικά σ ανοοά εζοπλισηού. εζαοτήυατα Ενότητα 2: Κατασκευή tuq τοάπεζαζ πληροφοριών. Χρήση,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ

Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ Επίπεδο δικτύου IP Forwading κτλ (IP για που το έβαλες) Εργαστήριο Δικτύων Υπολογιστών 2014-2015 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Επίπεδο δικτύου (Network layer) Επίπεδο εφαρμογής (Application layer):

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Ασφάλειας

Στρατηγικές Ασφάλειας Στρατηγικές Ασφάλειας Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων. Διδάσκων: Σ. Κοντογιάννης Least/(Most) Privileges Defense in Depth Συγκεντρωτική Στρατηγική Weakest Link Strategy Fail Safe Stance Fail Safe Stance

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης

Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Παράλληλη Επεξεργασία Κεφάλαιο 7 ο Αρχιτεκτονική Συστημάτων Κατανεμημένης Μνήμης Κωνσταντίνος Μαργαρίτης Καθηγητής Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας kmarg@uom.gr http://eos.uom.gr/~kmarg

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR

Υδρόμετρα. Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Υδρόμετρα Συστήματα Ανάγνωσης Μετρητών από Απόσταση AMR Ο σχεδιασμός των Ηλεκτρονικών Προϊόντων μας Ανταγωνίζεται τις Καλύτερες Μάρκες του Κόσμου. Είναι προφανές ότι στη σημερινή αγορά τα υδρόμετρα αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.

Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET. Τεχνολογίες Τηλεκπαίδευσης & Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3. Τεχνολογία TCP/IP ΙΑ ΙΚΤΥΩΣΗ- INTERNET Εφαρµογές - Ιούλιος 09 1 Εισαγωγή στην τεχνολογία TCP/IP Τεχνολογία TCP/IP TCP/IP Πρωτόκολλα TCP/IP ή τεχνολογία TCP/IP ή τεχνολογία ιαδικτύου (Internet)( ιαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer.

Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου. Medium Access Control Sub-layer. Υπόστρωμα Ελέγχου Πρόσβασης Μέσου Medium Access Control Sub-layer. Πρόβλημα Υπάρχει ένα κανάλι το οποίο «μοιράζονται» πολλοί κόμβοι. Πρόβλημα: Ποίος μεταδίδει και πότε; Περίληψη Κανάλια πολλαπλής πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ:ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ:ΧΡΗΣΤΟΥ ΛΑΜΠΡΟΣ-ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP

7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Κεφάλαιο 7 7.2.2 Σχέση OSI και TCP/IP Σελ. 226-230 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΕΠΑΛ Κομοτηνής http://diktya-epal-g.ggia.info/ Γνωστό μοντέλο OSI διασύνδεσης ανοικτών συστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος Η Υποδοµή ηµήτρης Γλυνός glynos@storm.cs.unipi.gr Μάιος 2004 Linux και Ηχος, µια πονεµένη ιστορία Οδηγοί (drivers) για τις κάρτες ήχου παρέχονται παραδοσιακά από τους κατασκευαστές

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης

Χαράλαμπος Καραγιαννίδης Διάλεξη 4 Λειτουργικό Σύστημα & Λογισμικό Εφαρμογών H/Y Εισαγωγή στις Εφαρμογές ΤΠΕ Χαράλαμπος Καραγιαννίδης karagian@uth.gr Διάλεξη 4: Λειτουργικό Σύστημα & Εφαρμογές 1/41 20/10/2015 Σύνοψη Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi

ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr. http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi ΔΙΚΤΥΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ιωάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ioannis@di.uoa.gr http://www.di.uoa.gr/~ioannis/courses.html Password: edi Δίκτυα Επικ. - Κεφ. 1 ( Καθ. Ι. Σταυρακάκης, Τμήμα Πληροφ. & Τηλεπικ. - Ε.Κ.Π.Α.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΙΡ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΟΡΥΦΟΡΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΤΗΣ ΕΑΒ AWMN - YME ( 2012 ) Ηλεκτρονικές επικοινωνίες Εναλλακτικά δίκτυα διασύνδεσης υποδομών Ομιλητής ΕΑΒ : Αγγελής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΑΡΤΙΟΣ ΜΑΙΟΣ 2010 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΜΠΑΡΙΩΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΙΑΜΜΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΒΑΝΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΨΙΑΧΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Τεχνολογία Δικτύων Επικοινωνιών Πρωτόκολλα και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής Βασικές Έννοιες Πληροφορικής 1. Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι οποιαδήποτε συσκευή μεγάλη ή μικρή που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet. Σαράντης Πασκαλής <paskalis@di.uoa.gr> Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Υποστήριξη Κινητικότητας στο Internet Σαράντης Πασκαλής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Mobile IP Ιστορικό Το πρωτόκολλο Internet σχεδιάστηκε για στατικούς υπολογιστές.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης

Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης Σεμινάρια Βιβλιοθηκονόμων ΕΠΕΑΕΚ 2000 Φίλιππος Τσιμπόγλου Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κύπρου e-mail ftsimp@ucy.ac.cy 2 3 Πρωτόκολλο Z.3950

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Θέμα πτυχιακής: Voice over IP. Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα ΠΤΥΧΙΑΚΗ Θέμα πτυχιακής: Voice over IP Ονοματεπώνυμο: Κόκκαλη Αλεξάνδρα Εισαγωγή στην Υπηρεσία Voice over IP Το Voice over IP (VoIP) είναι μια καινούργια τεχνολογία η οποία προσφέρει φωνητική συνομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ ΜΕΣΩ ΚΙΝΗΤΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ: ΧΡΗΣΗ ΔΕΚΤΗ GPS ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΕ ΚΙΝΗΤΗ ΣΥΣΚΕΥΗ Χαρίτων Ευσταθιάδης Σοφία Γεωργιάδου Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Πληροφορικής ΕΠΛ 425

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης

Δίκτυα Υπολογιστών. Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή. Κ. Βασιλάκης Δίκτυα Υπολογιστών Δίκτυα υπολογιστών και το Διαδίκτυο Εισαγωγή Κ. Βασιλάκης Περίγραμμα Τι είναι το διαδίκτυο Στοιχεία που το συνθέτουν Τρόποι παροχής υπηρεσιών Τι είναι τα πρωτόκολλα Τα άκρα του δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019)

Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA. Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Το Ασύρματο Δίκτυο TETRA Αντωνίου Βρυώνα (Α.Μ. 1019) Περίληψη Γενικά Χαρακτηριστικά Τι είναι το TETRA Γενικά στοιχεία Αρχιτεκτονική δικτύου Πρωτόκολλο TETRA Υπηρεσίες TETRA Κλήσεις DMO δικτύου TETRA Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Master of science in Networking and Data Communications Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Συνδιοργάνωση Το ΤΕΙ Πειραιά και το πανεπιστήμιο Kingston της Μεγάλης Βρετανίας συνδιοργανώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα σε κινητά και ασύρματα δίκτυα

Ειδικά θέματα σε κινητά και ασύρματα δίκτυα Ειδικά θέματα σε κινητά και ασύρματα δίκτυα Εύη Παπαϊωάννου papaioan@ceid.upatras.gr papaioan@upatras.gr Πότε και πού; Τρίτη, 18.00 20.00, Αίθουσα 101 Παρασκευή, 18.00 20.00, Αίθουσα 101 Η φυσική παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H)

DVB (DVB-S, DVB-C, DVB-T, DVB-H) 1 Το DVB (Digital Video Broadcasting) αναφέρεται στην µετάδοση ψηφιακού βίντεο και περιλαµβάνει τα εξής συστήµατα µετάδοσης: 1. Τα δορυφορικά συστήµατα DVB-S και DVB-S2 2. Το καλωδιακό σύστηµα DVB-C 3.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ: ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ kv@hua.gr Στόχος Μαθήματος Εισαγωγή σε Βασικούς Όρους Πληροφορικής και Τηλεματικής. Εφαρμογές Τηλεματικής. Αναφορά στις κοινωνικές επιπτώσεις των Υπολογιστών.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz

Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Δημόσια Διαβούλευση αναφορικά με τη χορήγηση Δικαιωμάτων Χρήσης Ραδιοσυχνοτήτων στη ζώνη των 2,6 GHz Απαντήσεις και σχόλια στις ερωτήσεις Ε1. Εκτιμάτε ότι υπάρχει ενδιαφέρον για την απόκτηση Δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac

devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac devolo dlan powerline technology Σύντομη παρουσίαση dlan 1200+ WiFi ac dlan 1200+ WiFi ac 2 dlan 1200+ WiFi ac Υφιστάμενη κατάσταση Οι φορητές συσκευές όλο πληθαίνουν καθημερινά. Όλο και περισσότεροι χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

2.1.1 Client based 2.1.2 Server based. 2.2.1 HTTP 2.2.2 E-mail 2.2.3 SMTP. 2.3.1. FTP 2.3.2 Telnet 2.3.3 Instant Messaging 2.3.4 Video Conferencing

2.1.1 Client based 2.1.2 Server based. 2.2.1 HTTP 2.2.2 E-mail 2.2.3 SMTP. 2.3.1. FTP 2.3.2 Telnet 2.3.3 Instant Messaging 2.3.4 Video Conferencing Vellum Network Administration Professional Certificate Πιστοποιητικό διαχείρισης δικτύων Vellum Global Educational Services Σελίδα 1 από 1 Vellum Network Administration Professional Certificate Πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Εισαγωγή ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Εισαγωγή Σκοπός του μαθήματος Μελέτη της αρχιτεκτονικής και της λειτουργίας των δικτύων κινητών και προσωπικών επικοινωνιών. Το αντικείμενο είναι τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

SC : Αλλαγή είδους (Sales Change)- Αριθµός Πεδίων 6.

SC : Αλλαγή είδους (Sales Change)- Αριθµός Πεδίων 6. D.P.S. 710 DRIVER Με την εγκατάσταση του οδηγού D.P.S 710 εγκαθίστανται και οι usb drivers στο φάκελο C:\DPS710_FISCAL\DRIVERS Συνδέστε την ταµειακή και στο παράθυρο που θα εµφανίσουν τα windows για την

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση

Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Επίπεδο Δικτύου: Διαδικτύωση Μάθημα «Δίκτυα Υπολογιστών» Τμήμα Πληροφορικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εαρινό Εξάμηνο 2013-14 Γεώργιος Ξυλωμένος Γεώργιος Δ. Σταμούλης Βασίλειος Σύρης Εισαγωγή Υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ηµεροµηνία Μάιος 2004 Πίνακας Περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 4 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ

ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ ΔΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΙ 1 o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α) Ποια είναι τα βασικά στοιχεία, τα οποία χαρακτηρίζουν το ISDN; Η ψηφιακή μετάδοση. Όλα τα σήματα μεταδίδονται σε ψηφιακή μορφή απ' άκρη σ' άκρη του δικτύου,

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΙΚΤΥΩΝ Εργ. Τεχνολογίας Λογισμικού & Υπηρεσιών S 2 E Lab Π Τ Υ Χ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Σ.Τ.ΕΦ.) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ασύγχρονη σειριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services

Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Εφαρµογές πλοήγησης για φορητές συσκευές µε τη χρήση Web Services Γεώργιος Σταυρουλάκης gstavr@dblab.ece.ntua.gr ιπλωµατική εργασία στο Εργαστήριο Συστηµάτων Βάσεων Γνώσεων και εδοµένων Επιβλέπων: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες

Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Νέες Επικοινωνιακές Τεχνολογίες Λύσεις Θεμάτων http://nop33.wordpress.com Τι ορίζουμε ως Τοπικό Δίκτυο Υπολογιστών; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά των Τοπικών Δικτύων; Ποιες οι βασικές τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία

Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία Ταχύτητα, Απλότητα & Αξιοπιστία Αρχιτεκτονική Μηχανισμοί Αυτοελέγχου Συνδεσιμότητα Περιβάλλον Εργασίας Πληροφορίες Σχήματος Report Builder Import Manager Αρχιτεκτονική Real Time Multithreading Σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη.

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη. το ιαδίκτυο Μέχρι τώρα µάθαµε να εργαζόµαστε σε έναν από τους υπολογιστές του Εργαστηρίου µας. Όµως παρατηρήσαµε ότι οι υπολογιστές αυτοί µπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία, να τυπώνουν όλοι σε έναν εκτυπωτή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet e-class Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ 3114 Μέσα από ένα τετραετές πρόγραμμα σπουδών, το Τμήμα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων επιτρέποντας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής Συστήµατα Επικοινωνίας. Μοντέλο TCP/IP. Ενότητα E. Πόσοι εµπλέκονται σε ένα Σύστηµα Επικοινωνίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Πληροφορικής ίκτυα Η/Υ Συστήµατα Επικοινωνίας (Ε) (PC) (N) Επικοινωνίες: Εφαρµογές Υπολογιστές ίκτυα Μοντέλο TCP/IP πολλές πολλοί N A N B Ενότητα E PC A PC B PC D PC E E A E B

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις

Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις ΗY335: Δίκτυα Υπολογιστών Χειμερινό Εξάμηνο 2011-20112 Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κρήτης Διδάσκουσα: Μαρία Παπαδοπούλη 15 Δεκεμβρίου 2011 Τρίτη Πρόοδος [110 μονάδες] Απαντήσεις 1. Θεωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του Ασύρµατου Ευρυζωνικού ροµολογητού.

Ρύθµιση του Ασύρµατου Ευρυζωνικού ροµολογητού. Ρύθµιση του Ασύρµατου Ευρυζωνικού ροµολογητού. 1.1 Εκκίνηση και Πρόσβαση Ενεργοποιήστε την εφαρµογή πλοήγησής σας (το browser) και απενεργοποιήστε το proxy ή συµπληρώστε τη διεύθυνση IP αυτού του προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ξεχωριστό από τους υπόλοιπους κοινόχρηστους χώρους και τη Γραμματεία.

ξεχωριστό από τους υπόλοιπους κοινόχρηστους χώρους και τη Γραμματεία. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ECDL Οι ελάχιστες προδιαγραφές που πρέπει να ικανοποιεί μία επιχείρηση ώστε να πιστοποιηθεί ως Εξεταστικό Κέντρο ECDL χωρίζονται σε: Α. Χώροι / Απαιτούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων

Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Εισαγωγή Χαρακτηρισµός Κατανεµηµένων Συστηµάτων Μαρία Ι. Ανδρέου ΗΜΥ417, ΗΜΥ 663 Κατανεµηµένα Συστήµατα Χειµερινό Εξάµηνο 2006-2007 Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι ερωτοαπαντήσεων

Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι ερωτοαπαντήσεων Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Κατασκευή δικτυακής εφαρμογής στην αρχιτεκτονική ios iphone που υλοποιεί ένα παιχνίδι Παρτώνας Αλέξανδρος Επιβλέπων: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα