`` Τουριστική Ανάπτυξη Μελέτη Περίπτωσης Πίστας F1``

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "`` Τουριστική Ανάπτυξη Μελέτη Περίπτωσης Πίστας F1``"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΔΙΠΛΑΡΕΙΟΣ ΣΧΟΛΗ - Ι.Ι.Ε.Κ Πτυχιακή Εργασία `` Τουριστική Ανάπτυξη Μελέτη Περίπτωσης Πίστας F1`` Καρακώστας Γεώργιος Τσίρος Δημήτριος Διδάσκων: Μπίτης Αθανάσιος

2 ΑΘΗΝΑ 2013 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Περίληψη Εισαγωγή Η έννοια του τουρισμού Ορισμός Στατιστικά Στοιχεία Τουρισμού Ορισμός εναλλακτικού τουρισμού Μορφές εναλλακτικού τουρισμού που αναπτύσσονται στην Ελλάδα Αθλητικός Τουρισμός Παράμετροι αξιολόγησης αθλητικού τουρισμού Αθλητικός Τουρισμός στην Ελλάδα Ορισμός μεγάλων Γεγονότων Εκδηλώσεων «Big Events» Μηχανοκίνητος Αθλητισμός Ιστορία του Μηχανοκίνητου Αθλητισμού Η ιστορία των Grand Prix Formula Αγώνες Μοτοσυκλέτας ( Motogp) Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ράλι ( WRC Rally ) O μηχανοκίνητος αθλητισμός στην Ελλάδα Προπολεμική περίοδος Πρώτη Μεταπολεμική Περίοδος Άλλες διοργανώσεις Σύγχρονη Εποχή Η ιστορία του Ράλι Ακρόπολις Υφιστάμενη Κατάσταση στον Ελληνικό Χώρο Αυτοκινητοδρόμιο Σερρών Λειτουργίες του Αυτοκινητοδρομίου Αυτοκινητοδρόμιο στα Μέγαρα Προτεινόμενα Σχέδια Κατασκευής Αγωνιστικής Πίστας Project Πίστας στο Ελληνικό

3 7.3.2 Project Πίστας στη Χαλανδρίτσα ( Νομός Αχαΐας ) Το Προτεινόμενο Σχέδιο Δημιουργίας Πίστας στη Δραπετσώνα Οι Λειτουργίες μια πίστας μηχανοκίνητου αθλητισμού στην Ελλάδα και τα οφέλη της Άλλες υπηρεσίες που θα παρέχει η Πίστα της Δραπετσώνας Πίστα Formula 1 στην Ελλάδα: το σχέδιο, οι εξελίξεις και τα εμπόδια Επιπτώσεις Φαινομένων Τουρισμού των Μεγάλων Εκδηλώσεων Κοινωνικό-Πολιτικές Αξίες Επικρατέστερη Περιοχή Πραγμάτωσης του Σχεδίου Η βιομηχανική ζώνη των λιπασμάτων Δραπετσώνας Δομημένος ιστός και προβλήματα της περιοχής Δόμηση Οδικό δίκτυο και συγκοινωνίες Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής λιπασμάτων Μελλοντικές Προοπτικές και Προτάσεις για την περιοχή Περιβάλλον Πρόσβαση στην ακτή Συγκριτική Μελέτη της Περίπτωσης της Σιγκαπούρης Παράγοντες που καθορίζουν τις επιπτώσεις στον τουρισμό της Σιγκαπούρης Συγκριτική Μελέτη της Οικονομικής Επίπτωσης του Αυστραλιανού Grand Prix Η διοργάνωση ενός Grand Prix Η παρουσία των Θεατών Οικονομικές Δαπάνες Άλλες υπηρεσίες έρευνας αγοράς «Branding» και Τηλεοπτική μετάδοση Συμπεράσματα Βιβλιογραφία

4 1. Περίληψη Ο σκοπός της εργασίας αυτής που διενεργήθηκε υπό την καθοδήγηση του επιβλέποντα Διδάσκοντα Αθανάσιου Μπίτη και από τους σπουδαστές Καρακώστα Γεώργιο και Δημήτριο Τσίρο είναι να αναδειχθεί ο ρόλος και η σπουδαιότητα του της ανάπτυξης του τουρισμού στην Ελλάδα μέσα από την παράλληλη άνθιση του μηχανοκίνητου αθλητισμού, η οποία θα επιτευχθεί μέσα από την κατασκευή και την λειτουργία αυτοκινητοδρομίου. Θα υποστηρίξουμε την βιώσιμη επιλογή κατασκευής πίστας αυτοκινήτων στην περιοχή του Δήμου Δραπετσώνας κατάλληλη να διοργανώσει Grand Prix επιπέδου Formula 1. Οι ήδη υπάρχουσες εγκαταστάσεις όσο αναφορά στον τομέα των αυτοκινητοδρομίων δεν είναι σε θέση να καλύψουν την ζήτηση και την προσδοκία για περαιτέρω προοπτική. Θα παραδειγματιστούμε από το εξωτερικό και θα μελετήσουμε ανάλογες περιπτώσεις διοργάνωσης αγώνα F1 που μοιάζουν κατασκευαστικά και λειτουργικά με το σχέδιο της Δραπετσώνας που προωθεί η εταιρία Dielpis F1. Θα παραθέσουμε στοιχεία που θα ισχυροποιούν τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις μιας τέτοιας εκδήλωσης μηχανοκίνητου αθλητισμού που θα αποτελέσει ένα τεράστιο βήμα στην διαφοροποίηση του χαρακτήρα του ελληνικού τουρισμού οποίος αναγκαία πρέπει να στραφεί σε εναλλακτικές μορφές όπως του μηχανοκίνητου. Λέξεις κλειδιά: Grand Prix, Formula 1, WRC, MotoGP, τουρισμός, μελέτη πίστας, Δραπετσώνα, 4

5 Abstract This assignment is a result of Karakostas Giorgos and Dimitrios Tsiros work under the guidance of the supervisor and instructor Athanasios Mpitis, its purpose is the projection of the touristic development role and gravity in Greece through the parallel burst of motor sports, and particular through a circuit opening. We advocate the ideal choice of building a circuit which would be appropriate to host Formula 1 games of Grand Prix level, at Drapetsona municipality. The existing facilities are not suitable to fulfill the above prospective. Facilities found abroad would be our guide to study similar cases of F1 event organization in order the Drapetsona project powered by Dielpis F1, to resemble them functionally and architecturally. Facts that guarantee the social and financial impact of such a motor sport manifestation will be presented. Therefore, this circuit would make a huge difference to the Greek tourism profile, a necessary act as tourism had to turn to alternative forms. Keywords: Grand Prix, Formula 1, WRC, MotoGP, tourism, case study for circuit, Drapetsona 5

6 2. Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, την βελτίωση των μετακινήσεων, την έντονη προβολή τουριστικών προορισμών και την ανάγκη των ανθρώπων για φυγή από τα προβλήματα της καθημερινότητας, παρατηρείται μια σημαντική άνοδος της ζήτησης και προσφορά για τουρισμό. Αυτό το φαινόμενο εφόσον λαμβάνει χώρα και εξελίσσεται με αυξανόμενο ρυθμό έχει οδηγήσει παράλληλα και στην ανάπτυξη ενός αντίστοιχου επιστημονικού ενδιαφέροντος, σχετικά με την διερεύνηση των χαρακτηριστικών και της δυναμικής του τουρισμού. Λαμβάνοντας υπόψη τις δυσχέρειες που προέκυψαν από την δράση του μη ελεγχόμενου (μαζικού) τουρισμού, δημιουργήθηκε η ανάγκη στροφής του τουρισμού προς εναλλακτικές προσεγγίσεις. Μία τέτοια προσέγγιση θα εξετάσουμε, η οποία είναι κομμάτι του αθλητικού τουρισμού, την περίπτωση του μηχανοκίνητου αθλητισμού και την σύνδεση του με το τουριστικό προϊόν και την τουριστική ανάπτυξη. Θα μελετήσουμε την περίπτωση κατασκευής πίστας προδιαγραφών Formula 1 στην περιοχή της Δραπετσώνας Κερατσινίου και τον τουριστικό αντίκτυπο στην περιοχή. 6

7 3. Η έννοια του τουρισμού 3.1 Ορισμός Στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία υπάρχουν πολλοί ορισμοί της έννοιας του τουρισμού. Το κοινό χαρακτηριστικό της πλειοψηφίας των ορισμών είναι ότι χαρακτηρίζουν τον τουρισμό ως μια δραστηριότητα που συνδέεται άμεσα με την τάση του ανθρώπου για επικοινωνία, ψυχαγωγία και δημιουργία νέων εμπειριών μέσα από κάποιον ταξιδιωτικό προορισμό. Στις ακόλουθες παραγράφους παρατίθενται δύο ορισμοί που αποδίδουν με σαφήνεια και πληρότητα την σημειολογική σημασία της λέξης αυτής. Ο πρώτος ορισμός δίνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (Π.Ο.Τ.) και χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα πλήρης και ακριβής, περιγράφοντας την έννοια του τουρισμού ως μια σειρά δραστηριοτήτων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Π.Ο.Τ., ο οποίος ορίζει τον τουρισμό «ως εκείνη την δραστηριότητα των ανθρώπων που ταξιδεύουν και διαμένουν σε περιοχές διαφορετικές από το μέρος που διέμεναν, όχι περισσότερο από ένα χρόνο για διασκέδαση, δουλειές ή για άλλους σκοπούς» (Τσάρτας, Π., 2000, «Τουριστική ανάπτυξη: Πολυεπιστημονικές προσεγγίσεις», Εξάντας, Αθήνα.) δηλαδή δραστηριότητες των ατόμων που ταξιδεύουν και διαμένουν σε μέρη διαφορετικά από το σύνηθες περιβάλλον τους, για λόγους αναψυχής, αποφυγής των προβλημάτων της καθημερινότητας, για άσκηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων κ.α. Ο όρος σύνηθες περιβάλλον χρησιμοποιείται για να εξαιρεθούν από τον εν λόγω ορισμό τα συχνά ή τακτικά ταξίδια εντός των περιοχών της συνηθισμένης διαμονής και της εργασίας ή άλλα ταξίδια ρουτίνας. Γενικά, ο τουρισμός είναι ένας συνδυασμός δραστηριοτήτων, υπηρεσιών και βιομηχανιών, όπως μεταφορικών μέσων, χώροι διαμονής, χώροι ψυχαγωγίας, χώροι αθλητισμού, εστιατόρια, εμπορικά μαγαζιά, και πληθώρας άλλων δραστηριοτήτων, που προσφέρουν μια ταξιδιωτική εμπειρία, συμβάλλοντας παράλληλα στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού, στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, στην αύξηση των επενδύσεων και στη μεγέθυνση της οικονομίας. Ο δεύτερος ορισμός της έννοιας του τουρισμού είναι πιο συνοπτικός και περιεκτικός, και επικεντρώνεται περισσότερο στη δημιουργία των σχέσεων και δικτυακών φαινομένων που αναπτύσσονται κατά την άσκηση της τουριστικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τον εν λόγω ορισμό, ο τουρισμός μπορεί να διατυπωθεί 7

8 ως το σύνολο των φαινομένων και σχέσεων που προέρχονται από την επικοινωνία των τουριστών, των προμηθευτών, των επιχειρήσεων, των κυβερνήσεων στις περιοχές υποδοχής, στη διαδικασία της έλξης και φιλοξενίας αυτών των τουριστών και άλλων επισκεπτών (Θεοδωροπούλου, 2006) [1].Τα τελευταία χρόνια ο τουρισμός έχει αναπτυχθεί σημαντικά και για τους περισσότερους είναι δεδομένος ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο υπάρχουν και ορισμένοι παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές των τουριστών όπως ο ελεύθερος χρόνος των εργαζομένων, η αύξηση των εισοδημάτων, η βελτίωση των υποδομών και οι προτιμήσεις των τουριστών. Ωστόσο αυτή η μαζικότητα του τουρισμού έχει παρατηρηθεί ότι ασκεί πολλές επιδράσεις στην κοινωνία, περιβάλλον και οικονομία ενός τόπου και για τον λόγο αυτό η πολιτεία έχει στραφεί προς τον εναλλακτικό τουρισμό και την προώθηση του ώστε να αναπτύξει την οικονομία προστατεύοντας παράλληλα το περιβάλλον και την κοινωνία και επιδιώκοντας την βιωσιμότητα τους (Ηγουμενάκης Ν.Γ., Κραβαρίτης Κ.Ν.,& Λύτρας Π.Ν., 2000, Εισαγωγή στον τουρισμό, Ιnterbooks, Αθήνα). Τα μέτρα που λαμβάνει η εκάστοτε πολιτεία για να διασφαλίσει την βιωσιμότητα της και για να μεγιστοποιήσει τις θετικές επιδράσεις του τουρισμού είναι η ενίσχυση της απασχόλησης, η ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιδράσεων όπως οι επιβαρύνσεις στο περιβάλλον, η προστασία του πολιτισμού και των παραδόσεων μιας χώρας και η διασφάλιση του τοπικού χαρακτήρα των περιοχών. Άλλοι ορισμοί σε σχέση µε µια δεδομένη χώρα, διακρίνονται τρεις μορφές τουρισμού: Ο εγχώριος τουρισμός περιλαμβάνει τις δραστηριότητες των κατοίκων μιας δεδομένης χώρας που ταξιδεύουν και διανέμουν σε τόπους στο εσωτερικό της χώρας αλλά έξω από το σύνηθες περιβάλλον τους. Ο εισερχόµενος τουρισµός περιλαµβάνει τις δραστηριότητες µη μονίµων κατοίκων μιας δεδομένης χώρας που ταξιδεύουν και διαµένουν σε τόπους στο εσωτερικό της χώρας αλλά έξω από το σύνηθες περιβάλλον τους. Ο εξερχόµενος τουρισµός περιλαµβάνει τις δραστηριότητες μονίµων κατοίκων μιας δεδομένης χώρας που ταξιδεύουν και διαµένουν σε τόπους στο εξωτερικό της χώρας και έξω από το σύνηθες περιβάλλον τους. Παρόμοιοι ορισμοί µμπορούν να χρησιμοποιηθούν για άλλες περιοχές, περιφέρειες ή ομάδες χωρών αντικαθιστώντας τη «χώρα» µε την περιοχή αναφοράς. 8

9 Οι τρεις βασικές μορφές τουρισμού μπορούν να συνδυαστούν µε τρεις τρόπους έτσι ώστε να προκύψουν οι ακόλουθες κατηγορίες τουρισμού: I. εσωτερικός τουρισµός, που περιλαµβάνει τον «εγχώριο τουρισµό» και τον «εισερχόμενο» τουρισµό. II. εθνικός τουρισµός, που περιλαµβάνει τον «εγχώριο τουρισµό» και τον «εξερχόµενο» τουρισµό III. διεθνής τουρισµός, που περιλαµβάνει τον «εισερχόμενο τουρισµό» και τον «εξερχόµενο» τουρισµό. Ενώ ο ορισμός του ταξιδιώτη ορίζεται ως το άτοµο που ταξιδεύει σε δύο ή περισσότερες χώρες ή ανάµεσα σε δύο ή περισσότερους τόπους στο εσωτερικό της χώρας διαµονής του και του επισκέπτη ως το άτοµο που ταξιδεύει σε έναν τόπο έξω από το σύνηθες περιβάλλον του για διάστηµα μικρότερο από δώδεκα μήνες και για το οποίο ο κύριος σκοπός του ταξιδιού δεν είναι η άσκηση δραστηριότητας αμειβόμενης από το εσωτερικό του τόπου επίσκεψης. Οι επισκέπτες (εγχώριοι/διεθνείςς) περιλαμβάνουν και τον τουρίστα δηλαδή τον επισκέπτη που διαµένει µια τουλάχιστον νύκτα σε συλλογικό ή ιδιωτικό κατάλυµα στον τόπο/χώρα επίσκεψης. 3.2 Στατιστικά Στοιχεία Τουρισμού Σύμφωνα με μετρήσεις του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού [2] ( ) η παγκόσμια βιομηχανία του τουρισμού αποτιμάται στα 5 τρις δολάρια ένα ποσό που δείχνει ξεκάθαρα πόσο βαριά είναι η βιομηχανία του τουρισμού και πως στηρίζονται πάνω της ολόκληρες οικονομίες κρατών. Στην ίδια έρευνα εκτιμάται ότι ως το 2020 θ α ταξιδέψουν πάνω από 1,6 δις άνθρωποι σε όλο τον κόσμο. Περισσότερες εκτιμήσεις για την πορεία του παγκόσμιου τουρισμού μπορούμε να παρατηρήσουμε και στον παρακάτω πίνακα : 9

10 Στοιχεία Παγκόσμιου Τουρισμού Παγκόσμιες Επενδύσεις 9,50% Παγκόσμια Κατανάλωση 3,80% Παγκόσμια Απασχόληση 8,60% Συνολικό Παγκόσμιο Προιόν 3,60% 0,00% 2,00% 4,00% 6,00% 8,00% 10,00% Πηγή: Στοιχεία για την πορεία του τουρισμού στην Ελλάδα μπορούμε να αντλήσουμε από την έκθεση του 2011 του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (www. Sete.gr) [3]. Θα παραθέσουμε βασικά στοιχεία αλλά και όσα στοιχεία έχουν να κάνουν με τα έσοδα από τον ελληνικό τουρισμού του 2011, τις διανυκτερεύσεις που πραγματοποιήθηκαν και υψηλή εποχικότητα του τουρισμού στην χώρα μας. 1 Βασικά Μεγέθη του Ελληνικού Τουρισμού,

11 2 Ελλάδα & Ανταγωνιστές - Θέση στην Παγκόσμια Κατάταξη, 2011 Πηγή : Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού 3 Διεθνείς Ταξιδιωτικές Εισπράξεις από Μεμονωμένους Ταξιδιώτες και Οργανωμένα Ταξίδια, 2001 ( σε εκατ. ευρώ ) Πηγή : Τράπεζα της Ελλάδος 11

12 4 Διανυκτερεύσεις Μη Κατοίκων στην Ελλάδα, Πηγή : ΣΕΤΕ, επεξεργασία στοιχείων τράπεζας της Ελλάδος 5 Εποχικότητα Διεθνών Τουριστικών Αφίξεων, 2011 Πηγή : ΣΕΤΕ, επεξεργασία στοιχείων Στατιστικής Ελληνικής Αρχής 12

13 3.3 Ορισμός εναλλακτικού τουρισμού Με τον όρο εναλλακτικός τουρισμός ορίζεται το σύνολο των ολοκληρωμένων τουριστικών υπηρεσιών, οι οποίες διακρίνονται από εξειδίκευση ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και προτιμήσεις των πελατών τους, απευθύνονται σε ένα εξειδικευμένο κοινό, στηρίζονται σε οικολογικά ανεκτές και ήπιες δραστηριότητες, ενώ αναδεικνύουν χωρίς να καταστρέφουν τα φυσικά κάλλη μίας περιοχής. Τα κύρια χαρακτηριστικά του εναλλακτικού τουρισμού είναι η αναζήτηση της αυθεντικότητας και της επαφής με την φύση, η άρνηση των απρόσωπων τουριστικών πακέτων, η αποφυγή των κοσμικών παραλιών, ο συνδυασμός των διακοπών με την προσφορά εθελοντικής εργασίας συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και προσφέρει λύσεις σε προβλήματα της τουριστικής εποχικότητας. Θεωρείται μικρής κλίμακας ανάπτυξης του τουρισμού, που προέρχεται και οργανώνεται από τον τοπικό πληθυσμό ή τους τοπικούς φορείς και προσελκύει τουρίστες με ειδικά ενδιαφέροντα. Παρόλα αυτά θεωρείται λύση για τον βιώσιμο τουρισμό και ως δίοδος για την επίλυση των προβλημάτων που έχω προκληθεί από τον μαζικό τουρισμό. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται η ανάπτυξη υποδομών που θα αναδεικνύουν τον εναλλακτικό τουρισμό, η βελτίωση της ποιότητας των τουριστικών υπηρεσιών και η προστασία του περιβάλλοντος μέσω της πληροφόρησης των τουριστών. Πολλοί μελετητές έχουν προσπαθήσει κατά καιρούς να ορίσουν τον εναλλακτικό τουρισμό. Έτσι κάθε φορά που διαφοροποιούσαν κυρίως τα άτομα ή τις καταστάσεις προέκυπτε και ένας διαφορετικός ορισμός. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι κάθε άλλη μορφή τουρισμού πλην αυτή του μαζικού θεωρείτε εναλλακτική. Είναι κοινά αποδεκτό ότι ο εναλλακτικός τουρισμός, ανεξάρτητα από ποια μορφή-όνομα θα πάρει, έχει ως στόχο την κοινωνική ισορροπία, την προστασία του περιβάλλοντος, την ενδογενή ανάπτυξη, την διατήρηση της πολιτιστικής πραγματικότητας και την οικονομική ευημερία. 13

14 3.3.1 Μορφές εναλλακτικού τουρισμού που αναπτύσσονται στην Ελλάδα Τα σημαντικότερα είδη τουρισμού που συνθέτουν αυτό που ονομάζουμε εναλλακτικό τουρισμό είναι: Αγροτουρισμός Οικοτουρισμός Επαγγελματικός τουρισμός Πολιτιστικός τουρισμός Μαθησιακός τουρισμός Θρησκευτικός τουρισμός Τουρισμός υγείας Κοινωνικός τουρισμός Θαλάσσιος τουρισμός Αθλητικός τουρισμός Γεωτουρισμός Ορεινός-ορειβατικός τουρισμός Χιονοδρομικός τουρισμός και τουρισμός χειμερινών αθλημάτων Περιπατητικός τουρισμός 14

15 4. Αθλητικός Τουρισμός Ο αθλητικός τουρισμός είναι η εναλλακτική μορφή τουρισμού κατά τη διάρκεια της οποίας οι τουρίστες ασκούνται, γυμνάζονται, παίζουν ή αθλούνται και συγκεκριμένα επιδίδονται σε ένα ή περισσότερα αγωνίσματα. Η μορφή αυτή του τουρισμού ονομάζεται ειδικότερα αθλητικός τουρισμός ανάπαυσης ή αναψυχής. Όταν οι ασχολούμενοι με τον αθλητισμό (αθλητές, προπονητές, συνοδοί, βοηθητικό προσωπικό, οπαδοί) ταξιδεύουν για να συμμετάσχουν σε αθλητικούς αγώνες, αλλά προ, ενδιάμεσα και μετά τους αγώνες αναπτύσσουν τουριστικές δραστηριότητες, τότε προκύπτει η εναλλακτική μορφή του αθλητικού τουρισμού επιδόσεων ή άμιλλας. Η Ελλάδα, χώρα όπου γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, είναι ιδανική για την ανάπτυξη αθλητικών δραστηριοτήτων καθώς και για την τέλεση αθλητικών αγώνων. Τις τελευταίες δεκαετίες, στη χώρα διοργανώνονται όλο και συχνότερα μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις σε πολλά σπορ (παγκόσμια πρωταθλήματα, πανευρωπαϊκοί αγώνες, σημαντικά διεθνή τουρνουά κ.ά.) με κορυφαίο γεγονός τους Ολυμπιακούς Αγώνες 2004, στην Αθήνα. Οι αθλητικές αυτές διοργανώσεις συνέβαλαν σημαντικά στην κατασκευή, σε όλη την επικράτεια, πολλών σύγχρονων μεγαλύτερων ή μικρότερων αθλητικών εγκαταστάσεων, σταδίων και προπονητικών κέντρων για ένα ευρύ φάσμα αθλημάτων, όπου σήμερα οι κάτοικοι αλλά και οι επισκέπτες κάθε περιοχής έχουν την δυνατότητα να ασκηθούν στο αγαπημένο τους σπορ (στίβος, ποδόσφαιρο, βόλεϊ, μπάσκετ, τένις, γκολφ, κτλ). (Σφακιανάκης, Μ., 2000, «Εναλλακτικές μορφές τουρισμού», Έλλην).[4] 4.1 Παράμετροι αξιολόγησης αθλητικού τουρισμού Τουρισµός και αθλητικός στη διάρκεια των τελευταίων πενήντα χρόνων ακολουθούν µια παράλληλη πορεία ανάπτυξης, αποτελώντας ταυτόχρονα και τις δυο μαζικότερους κοινωνικούς θεσμούς της διεθνούς κοινότητας. Πρόκειται για µια αναπτυξιακή πορεία της οποίας το εύρος-από ότι καταφαίνεται από τα διεθνή στατιστικά στοιχεία- πρόκειται να ενταθεί ακόμη περισσότερο στη δεκαετία που μόλις ξεκίνησε, αλλά και στις επερχόμενος δεκαετίες (Λύτρας Π. 2002). Η ιδιαίτερη κινητικότητα που παρατηρείται τον τελευταίο καιρό στη χώρα µας 15

16 και που αφορά θέματα αθλητικού τουρισμού, βασίζεται στο γεγονός ότι γίνεται αντιληπτό ολοένα και περισσότερο πως η ανάπτυξή του, όπως άλλωστε και η ανάπτυξη άλλων εναλλακτικών μορφών τουρισμού, είναι δυνατόν να συμβάλλει στην προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου. Η συγκρότηση του σύγχρονου εθνικού κράτους µε την πανσπερμία των θεσμών του, αλλά και την αντίστοιχη οργάνωση της διεθνούς κοινότητας ταυτόχρονα στην εποχή της «παγκοσμιοποίησης» που διανύουμε, έχουν αναγάγει ορισμένους θεσμούς- όπως τον τουρισµό και τον αθλητισμό- σε µμείζονες μαζικούς θεσμούς (Γλύνια Ε., Λύτρας Π., Μάρας. 2004). Οι δυνατότητες ανάπτυξης του αθλητικού τουρισμού στη χώρα µας ενισχύθηκαν σημαντικά μετά την τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων του Μία παράμετρος που ενισχύει την ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού είναι η παράδοσή µας. Όπως είδαμε εισαγωγικά, ο αθλητικός τουρισµός χαρακτηρίζεται ανάλογα µε διάφορα κίνητρα που έχουν αμφίδρομη σχέση. Με άλλα λόγια µε κίνητρο τον αθλητισμό ή τις αθλητικές δραστηριότητες, δυνάµεθα παράλληλα να ασχοληθούμε µε τον τουρισµό, την αναψυχή και την ψυχαγωγία. Με κίνητρο τον τουρισµό και τις δραστηριότητές του, δυνάμεθα παράλληλα να ασχοληθούμε µε τον αθλητισμό ή να επιδοθούμε σε αυτόν. [5] Οι Gammon and Robinson (Ηγουμενάκης, Ν., 1999, «Εισαγωγή στον τουρισμό», Interbooks) διακρίνουν δύο κυρίως άξονες διαχωρισμού της σχέσης αθλητισμού τουρισμού και τους εκφράζουν με τις έννοιες «αθλητικός τουρισμός» και «τουριστικός αθλητισμός». Α. Αθλητικός τουρισμός: Περιλαμβάνει άτομα ή ομάδες που συμμετέχουν ενεργητικά ή παθητικά σε ανταγωνιστικές ή μη αθλητικές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των διακοπών τους ή της μετακίνησης τους από ένα τόπο σε κάποιο άλλο το κριτήριο εδώ είναι ότι η αθλητική δραστηριότητα αποτελεί το κύριο στοιχείο της μετακίνησης ενώ το τουριστικό στοιχείο παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Β. Τουριστικός αθλητισμός. Περιλαμβάνει επίσης άτομα που ταξιδεύουν και συμμετέχουν ενεργά ή παθητικά σε κάποια αθλητική δραστηριότητα. Το ταξίδι είναι σε αυτή την περίπτωση το κύριο κίνητρο μετακίνησης. Ο αθλητισμός λειτουργεί ως δευτερεύον κίνητρο μετακίνησης. Οι Stardeven and Deknop (Standeven, J. And De Knop, P., 1993, «Sport Tourism», Human-Kinetics) αποδέχονται το διαχωρισμό των Gammon and Robinson κάνοντας όμως τη διάκριση του αθλητικού τουρισμού σε επαγγελματικό και διακοπών και σε ενεργητικό και παθητικό. Σύμφωνα με τους παραπάνω συγγραφείς, 16

17 Α. Ο επαγγελματικός αθλητισμός τουρισμός έχει: 1. Ενεργητική συμμετοχή π.χ. αθλητές που συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς αγώνες. 2. Παθητική συμμετοχή π.χ. δημοσιογράφου που καλύπτουν τους Ολυμπιακούς αγώνες. Β. Ο Αθλητικός τουρισμός διακοπών έχει: 1. Ενεργητική μορφή, π.χ. αθλητικές δραστηριότητες διακοπών (οργανωμένες ατομικές) 2. Παθητική μορφή π.χ. τυχαίος παρατηρητής δηλαδή οι θεατές που παρακολουθούν το γεγονός χωρίς να το έχουν προσχεδιάσει ή συνειδητοποιημένος παρατηρητής που έχει σχεδιάσει το ταξίδι του βάσει το αθλητικό γεγονός. Επίσης εκτός από τις παραπάνω διακρίσεις του αθλητικού τουρισμού υπάρχουν τρεις γενικότερες διακρίσεις αθλητισμού, αυτές είναι: Ο μαζικός αθλητισμός. Αυτός είναι προσιτός σε όλους τους ανθρώπους και περιλαμβάνει αθλοπαιδιές, κολύμβηση, κυνήγι, την αλιεία, την ποδηλασία, ορειβασία, πεζοπορία, ήπια ενόργανη και Σουηδική γυμναστική, Αγωνίσματα προσιτά στη μάζα των ανθρώπων. Σκοπός του μαζικού λαϊκού αθλητισμού είναι η άσκηση, η βελτίωση της φυσικής κατάστασης, η διατήρηση της υγείας και η σωματική και ψυχική ευεξία. Είναι η μορφή του αθλητισμού που απευθύνεται κυρίως σε τουρίστες όλων των ηλικιών και δεν απαιτεί μεγάλες χρηματικές δαπάνες ή μεγάλες ικανότητες. Ο αθλητισμός επιδόσεων που είναι προσιτός μόνο σε ορισμένες ομάδες πληθυσμού όπως είναι οι αθλητές που ασχολούνται επαγγελματική ή ερασιτεχνική στα αντίστοιχα αγωνίσματα ή ασκούν πρωταθλητισμό και έχουν σκοπό να πετύχουν μια επίδοση που συνήθως αμείβεται υλικά ή ηθικά. Ο ελιτιστικός Αθλητισμός. Αυτός απευθύνεται κυρίως στην (elite) του πληθυσμού οι οποίοι μπορούν να αντιμετωπίσουν το κόστος της ενασχόλησής τους με ορισμένα αθλήματα υψηλού κόστους όπως π.χ. τένις, ορειβασία, γκολφ ή είναι μέλη κλειστών αθλητικών λεσχών (Ατσαλάκης, Μ., 2005, «Αθλητικός τουρισμός περιγραφικά μοντέλα», ΤΕΙ Κρήτης). Εξετάζοντας την περίπτωση που έχει σχέση µε την ευκαιριακή ενασχόληση ενός τουρίστα µε ένα οποιοδήποτε σπορ, ο οποίος επιλέγει για την παραμονή του ένα ξενοδοχειακό κατάλυµα, πρέπει να λάβουμε υπόψη µας πως απαιτείται ένας ικανός 17

18 αριθμός αποφάσεων, καθώς και ανάλογη προβολή. Έτσι λοιπόν σε πολλά ξενοδοχεία στα πλαίσια της προσφοράς, δημιουργούνται εγκαταστάσεις αθλοπαιδιών (μπάσκετ, τένις) οι οποίες δεν απαιτούν µμεγάλες επιφάνειες καθώς επίσης και ναυταθλητικές εγκαταστάσεις( ιστιοπλοΐα, θαλάσσιο σκι ). Πέραν αυτού απαιτείται και κάποια σχετική έρευνα, στα πλαίσια της ζήτησης, για να μπορέσουμε να ανακαλύψουμε τις αθλητικές προτιμήσεις των τουριστών και να προσαρμόσουμε ανάλογα τις αθλητικές εγκαταστάσεις μιας ξενοδοχειακής μονάδας. Οι κάτοικοι των Ευρωπαϊκών κυρίως κρατών, αφιερώνουν αρκετό χρόνο στην ατομική τους υγεία και κατά κανόνα στην άθληση. Ορισμένες ομάδες ατόμων από αυτά τα κράτη, επιλέγουν τον τόπο των διακοπών τους µε μοναδικό κριτήριο ένα από τα αγαπημένα τους σπορ. Αυτές λοιπόν οι ομάδες ατόμων συγκροτούν µια ειδική κατηγορία τουριστών, τους αθλητικούς τουρίστες. Τα σπορ στα οποία επιδίδονται αφορούν είτε τις θαλάσσιες περιοχές, είτε τους ορεινούς ή ημιορεινούς όγκους. Σε ότι αφορά στη θάλασσα, οι ενδιαφερόμενοι επιδίδονται στην ιστιοσανίδα, την ιστιοπλοΐα, το θαλάσσιο σκι, τις καταδύσεις, κ.ά.. Μια άλλη περίπτωση αθλητικού τουρισμού αποτελεί η ανάπτυξη των αθλητικών προπονητικών κέντρων. Η τουριστική τους σπουδαιότητα έγκειται στο γεγονός ότι εκτός από τους ίδιους τους αθλητές, οι συνοδοί τους μπορούν να ασχοληθούν µε διάφορες τουριστικές δραστηριότητες. Τα ΚΕ.Π.Α.Τ μπορούν να ιδρύονται µόνο από ξενοδοχειακές επιχειρήσεις στα πλαίσια βελτίωσης της λειτουργίας των ξενοδοχειακών τους μονάδων. 18

19 4.2 Αθλητικός Τουρισμός στην Ελλάδα Χαρακτηριστικές περιπτώσεις αθλητικού επαγγελματικού τουρισμού κατά ένα μεγάλο ποσοστό στον ελληνικό χώρο έχουμε τα τελευταία χρόνια όπως ετήσιες διοργανώσεις ή μεγάλα αθλητικά γεγονότα που διοργανώνονται και διοργανώθηκαν με επιτυχία: Το Euroleague Final 4 Athens 2007 Το 2009 Athens CSI2*-W (Equestrian) international Το WRC Acropolis Rally of Greece (ετήσιο) Το Athens Grand Prix Tsiklitiria(εντάσσεται στο πλαίσιο του IAAF Grand Prix) Η ετήσια Aegean Regatta. Οι παγκόσμιοι αγώνες Special Olympics 2011 Κλασσικός Μαραθώνιος Αθηνών Μαραθώνα Σε αυτό το σημείο σύμφωνα με το [6] μπορούμε να παρουσιάσουμε συνοπτικά τα αποτελέσματα μιας χαρακτηριστικής μορφής αθλητικού τουρισμού, τον Κλασικό Μαραθώνιο Αθηνών που εναρμονίζεται με το παραπάνω μοντέλο και τις αρχές του. Η διοργάνωση αυτή αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο ετήσιο αθλητικό τουριστικό προϊόν της Ελλάδας και αυτό γιατί προσέλκυσε το 2007 περίπου αθλητικούς τουρίστες από το εξωτερικό (δρομείς και συνοδούς), περίπου 1000 τουρίστες από την υπόλοιπη Ελλάδα (δρομείς και συνοδούς), περίπου Αθηναίους που έτρεξαν για τη χαρά της συμμετοχής και την υγεία τους και περίπου φίλους του αθλητισμού που βγήκαν στους δρόμους και στο Παναθηναϊκό Στάδιο να τους υποστηρίξουν. Ποιο είναι το προφίλ των αθλητικών τουριστών; Είναι οι τουρίστες που θέλουμε και ταιριάζουν στο συνολικό προσφερόμενο τουριστικό μας προϊόν; Ας δούμε τα αποτελέσματα της έρευνας με ερωτηματολόγια που πραγματοποιήθηκε το 2007 (και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο σε αυτή τη διοργάνωση από το 2006), που θα μας δώσουν τις απαντήσεις: Χώρες Προέλευσης: Οι ξένοι δρομείς και συνοδοί προέρχονται κυρίως από USA, CANADA, UK, FRANCE, DENMARK, GERMANY, HOLLAND 19

20 Ετήσιο Εισόδημα: το 26% του δείγματος έχει ευρώ συν, 25% έχει από με ευρώ, 28% έχει από με ευρώ, ενώ το 21% έχει εισόδημα κάτω από ευρώ Το 60% των ξένων αθλητικών τουριστών επισκέπτεται για πρώτη φορά την Ελλάδα Οι ξένοι αθλητικοί τουρίστες ξοδεύουν κατά μέσο όρο 1200 ευρώ (εκτός των αεροπορικών εξόδων) κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Αττική, από τα οποία το 20% κατανέμεται στα έξοδα φαγητού και ποτών, το 55% στα έξοδα διαμονής σε ξενοδοχεία, το 15% σε έξοδα για ψώνια, το 5% σε έξοδα μετακινήσεων και το 5% στη διασκέδαση Επέλεξαν τις εξής δραστηριότητες για τον ελεύθερο χρόνο τους: το 50% κάνει ψώνια, το 75% επιλέγει να επισκεφτεί ιστορικά μνημεία και μουσεία, το 45% παρακολουθεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, το 20% επιλέγει τη νυχτερινή διασκέδαση της πόλης, το 10% επισκέπτεται συγγενείς και φίλους, το 15% επισκέπτεται τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις Οι αθλητικοί τουρίστες από το εξωτερικό συνηθίζουν να κάνουν 5 διανυκτερεύσεις μέσο όρο, το 85% διαμένει σε ξενοδοχείο, ενώ το 15% φιλοξενείτε σε σπίτια συγγενών Το 90% των δρομέων ταξιδεύουν με παρέα και αναλογεί 1,5 περίπου άτομα συνοδοί ανά συμμετέχοντα δρομέα. Από το 2001 μέχρι και το 2012 η Aegean Regatta πέρασε από τα νησιά, Λέσβο, Χίο, Οινούσσες, Σάμο, Λέρο, Ικαρία, Κω, Σύμη, Ρόδο, Λήμνο, Σαμοθράκη, Άνδρο, Λειψούς, Πάτμο, Αστυπάλαια, Τήλο, Σκόπελο, Αμοργό, Κάλυμνο, Νίσυρο, Θάσο, Σύρο και συνεχίζει να επισκέπτεται νέους προορισμούς. Κάθε χρόνο οι συμμετοχές των σκαφών αυξάνονταν και σταθεροποιήθηκαν περίπου στις 70 90, πλησιάζοντας κάποιες χρονιές και τις 100. Άμεση συνέπεια αυτής της συμμετοχής ήταν μία ετήσια μεταφορά περισσότερων από 1200 ιστιοπλόων από νησί σε νησί και κυρίως από νησιά που πολλές φορές ήταν ξεχασμένα απ όλους και απ όλα. Η Aegean Regatta κατάφερε αυτά τα έντεκα χρόνια να τονώσει τα ακριτικά νησιά, να φέρει σε επαφή ιστιοπλόους από την μια άκρη της Ελλάδας στην άλλη, αλλά και να δώσει την δυνατότητα σε πολλά ξένα πληρώματα να γνωρίσουν το νησιωτικό πολιτισμό. Μέσα σε αυτά τα έντεκα χρόνια μεγάλωσε μία γενιά ιστιοπλόων η οποία 20

21 έμαθε ότι μπορεί να ταξιδεύει εύκολα το Αιγαίο, να έχει ποιοτικούς και αξιόπιστους αγώνες αλλά πάνω απ όλα κατάφερε να αναδείξει την ιστιοπλοΐα όχι μόνο ως μέσο διασκέδασης αλλά και ως μέσο προσφοράς και τρόπου ζωής. Ενεργητικός Αθλητικός Τουρισμός Παραδείγματα Δραστηριοτήτων Ράφτινγκ Χειμερινός Ορεινός Ιστιοπλοΐα Ορειβασία Χιονοδρομία Ιστιοσανίδα Καταδύσεις Πεζοπορία Ορεινή Ποδηλασία Καγιάκ / Κανό Καταδύσεις ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 54% 10% 2% 13% 21% Πακέτα διακοπών για χειμερινά σπορ Πακέτα για καλοκαιρινά σπορ Πακέτα αναψυχής σε βουνό Πακέτα αναψυχής στην ύπαιθρο Σύνολο αθλητικών δρατηριοτήτων 21

22 Προφίλ Αθλητικού Τουρίστα Καλή οικονομική κατάσταση Ηλικία Τάση να είναι «αφοσιωμένοι» τουρίστες Υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης Πρόθυμοι να ταξιδέψουν μακριά για να βρουν αυτό που θέλουν 1/3 είχαν ετήσιο οικογενειακό εισόδημα: % κάτοχοι μεταπτυχιακών 1/3 ήταν απόφοιτοι πανεπιστήμιων 5. Ορισμός μεγάλων Γεγονότων Εκδηλώσεων «Big Events» Στον τομέα του τουρισμού, ο όρος «γεγονός» χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών που σε πολλές περιπτώσεις πολλές από τις συγκεκριμένες κατηγορίες έχουν αρκετά διαφορετικά χαρακτηριστικά. Οι εκδηλώσεις αυτές κυμαίνονται από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μια μέγα-εκδήλωση «Big Event» μέχρι της κλίμακα μικρών περιφερειακών φεστιβάλ. Ακόμη και μέσα σε αυτές τις υπό-ομάδες, υπάρχει σημαντική συζήτηση ως προς τους ορισμούς για το τι πρέπει να εγκριθεί (βλ., για παράδειγμα, Getz 1991 Jago & Shaw 1998? Arcodia & Robb 2000). Ο ορισμός που έχει υιοθετηθεί εδώ είναι ότι η προτεινόμενη από Jago και Shaw (1998, σ.29), δηλαδή, «τα γεγονότα που λαμβάνουν μέρος μια φορά ή συμβαίνουν σπάνια σε περιπτώσεις περιορισμένης διάρκειας και τα οποία παρέχουν στον καταναλωτή με τον ελεύθερο χρόνο και την κοινωνική ευμάρεια, ευκαιρίες πέρα από την καθημερινή εμπειρία». Ο ορισμός αυτός λαμβάνεται ότι περιλαμβάνει όλες τις άλλες υποκατηγορίες των γεγονότων, συμπεριλαμβανομένης και της κοινότητα φεστιβάλ και εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας.[7] 22

23 6. Μηχανοκίνητος Αθλητισμός 6.1 Ιστορία του Μηχανοκίνητου Αθλητισμού Στο κεφάλαιο αυτό θα παρουσιάσουμε τον μηχανοκίνητο αθλητισμό στις πιο γνωστές μορφές του όπως είναι οι αγώνες Formula 1, αγώνες μοτοσυκλετών Motogp και οι αγώνες WRC Rally με αγωνιστικά αυτοκίνητα. Επίσης θα αναφερθούμε στα πρώτα στάδια της προσπάθειας των ανθρώπων να ασχοληθούν με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό, με την δημιουργία Ομοσπονδιών για την διοργάνωση των πρώτων αγώνων αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας καθώς και τις ηγετικές μορφές που έχουν στιγματίσει τον χώρο κάνοντας ακόμα πιο αναγνωρίσιμο στο κοινό. Παρατηρούμε ότι πρώτες προσπάθειες ήρθαν πολύ γρήγορα από τα πρώτα κιόλας χρόνια που τα αυτοκίνητα ξεκίνησαν να αποκτούνται πιο εύκολα από ιδιώτες καθώς πριν από το 1900 η απόκτηση αυτοκινήτου ήταν δικαίωμα μόνο για λίγους. Στις μέρες μας υπολογίζετε πως κάθε αγώνα F1 τον παρακολουθούν κοντά στα 250 εκ. άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη. Τα GP ( Grand Prix ) μεταδίδονται απευθείας σε 201 χώρες σε όλο τον κόσμο. Οπότε είναι απαραίτητο να γνωρίσουμε τον συγκεκριμένο αθλητικό χώρο πριν τον μελετήσουμε. Οι τηλεθεατές είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία άντρες οικονομικά εύρωστοι και ανώτατου μορφωτικού επιπέδου ηλικίας από 25 έως 45 ετών, όπως φυσικά και όσοι ταξιδεύουν για τέτοιου είδους ενδιαφέροντος ταξίδια. Πρόκειται όπως πολύ καλά γνωρίζουν όσοι ασχολούνται με την προώθηση προϊόντων για το πιο περιζήτητο και δυναμικό κοινό. Παρόλο αυτά η συγκεκριμένη ενασχόληση δεν αποτελεί μόνο αποκλειστικό προνόμιο των ανδρών αλλά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και έντονο ενδιαφέρον από το αδύναμο φύλο, με αποκορύφωμα την νίκη της πρώτης γυναίκας οδηγού το 1982 στο Ράλι Ακρόπολις. Για τελευταίο δεδομένο θα αναφερθούμε και στον σημαντικότερο αγώνα που διοργανώνεται στην Ελλάδα και δεν είναι άλλος από τον αγώνα των θεών,το Ράλι Ακρόπολις. Η αναφορά είναι εκτενής γιατί θα επιστρέψουμε στα στοιχεία αυτά όταν εξετάσουμε την σημαντικότητα όλων αυτών διοργανώσεων και τα οφέλη τους. 23

24 6.1.1 Η ιστορία των Grand Prix Formula 1 Με γοργούς ρυθμούς μετά το τέλος του πολέμου άρχισε να συζητείται στους κόλπους της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αυτοκινήτου (FIA) η διοργάνωση ενός ενιαίου πρωταθλήματος με κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Το νέο σχέδιο πήρε το όνομα Formula A, όπου Φόρμουλα αναφέρεται σ' ένα σύνολο κανόνων, που πρέπει να τηρούνται από τις ομάδες, ενώ το Α (1 αργότερα) αναφέρεται στις προδιαγραφές των αυτοκινήτων που παίρνουν μέρος στο πρωτάθλημα. Την 1η Σεπτεμβρίου 1946 έγινε ο πρώτος δοκιμαστικός αγώνας Φόρμουλα 1 (Formula 1) στο Τορίνο, υπό την επωνυμία Βαλεντίνο Grand Prix, με νικητή τον ιταλό Ακίλε Βάρτσι, που οδηγούσε μια Alfa Romeo 158 Albeta. Τα αυτοκίνητα που πήραν μέρος στον αγώνα δεν διέφεραν και πολύ από τα αντίστοιχα της προπολεμικής 6 Στιγμιότυπα από τον πρώτο αγώνα της F1 το 1946 εποχής. Το αυτοκίνητο του Βάρτσι στην πραγματικότητα είχε κατασκευαστεί τη δεκαετία του '30. Στις 2 Οκτωβρίου 1947 η FIA παίρνει την οριστική απόφαση να διοργανώσει ένα αγώνα Φόρμουλα 1, αρχής γενομένης από το Ο πρώτος αγώνας του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος διεξάγεται στις 13 Μαΐου 1950 στο Silverstone (Μεγάλη Βρετανία), ένα εγκαταλελειμμένο αεροδρόμιο της RAF. Νικητής είναι ο Τζιουζέπε Φαρίνα με Alfa Romeo. Τα αυτοκίνητα είναι μεταλλικά, με τον κινητήρα εμπρός και τους τροχούς ακάλυπτους και έχουν μέγιστο κυβισμό τα 4500 κ.ε. για ατμοσφαιρικούς κινητήρες και 1500 κ.ε. για τους υπερτροφοδοτούμενους. Οι περισσότεροι αγώνες διαρκούν 500 χιλιόμετρα ή 5 ώρες και επιτρέπεται η αλλαγή οδηγών. 24

25 Το 1954 θεσπίζονται νέοι κανονισμοί, οι οποίοι θα ισχύσουν μέχρι το Ο μέγιστος κυβισμός καθορίζεται στα 2500 κ.ε. για τους ατμοσφαιρικούς κινητήρες και τα 750 κ.ε. για του υπερσυμπιεζόμενους. Το 1958 καθιερώνεται η χρήση βενζίνης αντί των καυσίμων αλκοόλης και μειώνεται το μήκος των αγώνων από τα 500 χλμ. ή τρείς ώρες σε 300 χλμ. ή δύο ώρες. Τη δεκαετία του '50 κυριάρχησε ο αργεντινός Χουάν Μανουέλ Φάνχιο, που κατέκτησε 5 πρωταθλήματα. Το 1958 καθιερώθηκε το πρωτάθλημα κατασκευαστών. Η δεκαετία του '60 ανήκει στους αγγλοσάξονες οδηγούς και στις εταιρείες Abraham, Lotus και Ferrari. Αναμφισβήτητα, όμως, αυτοί που άλλαξαν την πορεία της Φόρμουλα 1 στη συγκεκριμένη δεκαετία ήταν η Lotus του Κόλιν Τσάπμαν και οι οδηγητικές ικανότητες του Τζιμ Κλαρκ. Ο πρώτος παρουσιάζει το αυτοφερόμενο πλαίσιο, χαρίζοντας στον οδηγό του δύο παγκόσμια πρωταθλήματα. Τα αεροδυναμικά βοηθήματα και οι σπόνσορες συμπληρώνουν την προσφορά της Λοτούς στο άθλημα. Η δεκαετία του '70, Lotus και Ferrari μοιράζονται τα πρωταθλήματα κατασκευαστών, ενώ οι αγγλοσάξονες εξακολουθούν να κυριαρχούν στο 7 Στιγμιότυπο από τη Θανατηφόρα σύγκρουση του Αίρτον Σένα στην πίστα της Ίμολα πρωτάθλημα οδηγών. Ο αυστριακός Νίκι Λάουντα και ο βραζιλιάνος Φιτιπάλντι σπάνε τη μονοτονία με δύο και ένα τίτλο αντίστοιχα. Η Renault εισάγει το 1977 τον υπερτροφοδοτούμενο κινητήρα. Το 1980 ξεσπά διαμάχη για τον έλεγχο των αγώνων Φόρμουλα 1, μεταξύ της FOCA (Ένωση των Κατασκευαστών Αυτοκινήτων της Φόρμουλα 1) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας. Οι κατασκευαστές με επικεφαλής τον πανούργο Μπέρνι 25

26 Έκλεστον θα κερδίσουν τη μάχη και την εμπορική εκμετάλλευση της Formula 1. Το 1981 o Ρον Ντένις αναλαμβάνει τη McLaren και η ομάδα παρουσιάζει το πρώτο μονοθέσιο από ανθρακονήματα, σχεδιασμένο από τον Τζον Μπάρναρντ. Τη δεκαετία του '90 ο θάνατος του Άιρτον Σένα στην Ίμολα (1994) σημάδεψε για πάντα τον κόσμο της Φόρμουλα 1. Είχε προλάβει να κατακτήσει τρία παγκόσμια πρωταθλήματα και δυστυχώς κανένας δεν θα μάθει ποτέ πού μπορούσε να φτάσει. Τόσο ο θάνατος του βραζιλιάνου, άσου όσο και μια σειρά από μοιραία δυστυχήματα, ανάγκασαν τη FIA να πάρει αυστηρά μέτρα για την ασφάλεια των αγώνων. Η πρώτη δεκαετία του 21ου αιώνα ανήκει στον Μίκαελ Σουμάχερ και τη Ferrari. Ο γερμανός έσπασε το ρεκόρ του Χουάν Μανουέλ Φάνχιο (5 πρωταθλήματα), κατακτώντας 7. Ακόμη, κατέρριψε το ρεκόρ νικών που είχε ο Αλέν Προστ (51), έχοντας ξεπεράσει τις 90.Από το 2010 ξεκίνησε η δυναστεία ενός άλλου Γερμανού, του Σεμπάστιαν Φέτελ, ο οποίος κέρδισε τέσσερις συνεχόμενους τίτλους έως το 2013 και σε ηλικία μόλις 26 ετών απειλεί πολλά ρεκόρ στη Φόρμουλα 1. 8 Το μονοθέσιο που κατέκτησε 7 συνεχόμενα πρωταθλήματα ο Mikael Schumacher Η Formula 1 είναι σήμερα μια ιδιαίτερα επικερδής επιχείρηση θεάματος, η οποία προσελκύει χιλιάδες θεατές στις πίστες και δισεκατομμύρια τηλεθεατές. Μα πάνω απ' όλα, παραμένει ένα πεδίο δοκιμών για την εξέλιξη και την ασφάλεια της αυτοκίνησης. 26

27 6.1.2 Αγώνες Μοτοσυκλέτας ( Motogp) Το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα μοτοσυκλέτας ξεκίνησε το 1949 κάτω από την επίβλεψη της FIM (Διεθνούς Ομοσπονδίας Μοτοσυκλέτας). Αν και τώρα θεωρείτε ως ένα από τα διασημότερα πρωταθλήματα δεν ξεκίνησε με αυτήν την αίγλη που ουσιαστικά την κατέχει τις τελευταίες 3 δεκαετίες. Τις 2 πρώτες δεκαετίας ( 50 και 60) οι τετράχρονοι κινητήρες υπήρχαν σε όλες τις κατηγορίες του πρωταθλήματος ( 50cc 80cc 125cc 350cc και 500cc ). Στο τέλος της 9 Οι μοτοσυκλέτες με τετράχρονους κινητήρες τη δεκαετία του '50 δεκαετίας του '60 οι 2χρονοι κινητήρες άρχισαν να εμφανίζονται και να κυριαρχούν σε όλο το παγκόσμιο πρωτάθλημα. Στην αρχή δοκιμαστήκαν στις μικρές κατηγορίες των 50cc και 80cc και αργότερα στα 125 στα 350 κυβικά. Στο τέλος της δεκαετίας του 1970 οι 2χρονοι κινητήρες πήραν όλες τις κατηγορίες του πρωταθλήματος. Η τελευταία προσπαθεί για αλλαγή σε 4χρονους έγινε από την Άτοµο (προσωπική σημείωση -με το Α η όποια απέφερε το διάσημο μονοκέρατο) αλλά απότυχε παταγωδώς να συναγωνιστεί τους 2χρονους κινητήρες και έληξε άδοξα το The Queen Class έτσι ονομαζόταν και ήταν αφού μάζευε το περισσότερο κόσμο να απόλαυση το θέαμα μέχρι το 2002 που ονομαστικέ στα πολύ γνωστά μας MotoGP. 27

28 10 Μονομαχία Jorge Lorenzo και Valentino Rossi από τα δεξιά προς τα αριστερά αντίστοιχα Σύμφωνα με το motogp.com [8], Στην πρώτη τους περίοδο τα MotoGP πλέον γύρισαν στους 4χρονους κινητήρες αφού όλοι οι κατασκευαστές παραδεχτήκαν ότι οι 2χρονοι δεν είχαν πλεονέκτημα πλέον στον ανταγωνισμό και θα τους χρησιμοποιούσαν μόνο στις 2 μικρές κατηγορίες των 125 και 250 κυβικών. Ηγετική μορφή των αγώνων και αθλητή που κατέχει τα περισσότερα ρεκόρ αποτελεί ο Ιταλός αναβάτης Valentino Rossi, ο οποίος είναι εν ενεργεία αναβάτης στο πρωτάθλημα του Ο Valentino Rossi άρχισε τους αγώνες Grand Prix το 1996 και με την φυσική του ικανότητα αλλά και το χαρισματικό του τρόπο να αγωνίζεται και να κερδίζει, τον έκανε γρήγορα αγαπητό στα μάτια των οπαδών. Οι εννέα κατακτήσεις του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος διαμορφώνει μια αξιόλογη καριέρα από ρεκόρ επιτευγμάτων, όπως το ότι είναι ο μοναδικός αναβάτης στην ιστορία που κατέχει όλους τους τέσσερις Παγκόσμιου Πρωτάθλημα τίτλους: 125cc, 250cc, 500cc και Moto GP, και είναι ο μοναδικός νικητής στη μεγάλη κατηγορία για 500cc, 990cc και 800cc μηχανημάτων. 28

29 6.1.3 Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ράλι ( WRC Rally ) Το παγκόσμιο πρωτάθλημα Ράλι είναι μια σειρά αγώνων που διοργανώνεται από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Αγώνων Αυτοκινήτου (FIA) και η οποία αναδεικνύει πρωταθλητές τόσο σε επίπεδο οδηγών όσο και κατασκευαστών. Αυτά τα δύο πρωταθλήματα διέπονται από συγκεκριμένους κανονισμούς και για να αναδειχθεί κάποιος πρωταθλητής πρέπει να έχει συμπληρώσει το μεγαλύτερο σύνολο βαθμών μέσα από έναν συγκεκριμένο αριθμό αγώνων. 11 Ο πρώτος αγώνας στο Μονακό το 1911 Στις 21/01/1911, η ιστορία του ράλι αυτοκινήτου ξεκίνησε στο Μόντε Κάρλο. Οι πρώτοι 20 συμμετέχοντες κατέληξαν στο Μονακό για να λάβουν μέρος στην εναρκτήρια κούρσα από μέρη όπως το Βερολίνο, το Boulogne-sur-Mer, στις Βρυξέλλες, τη Γενεύη, το Παρίσι και τη Βιέννη. Δεν υπήρχαν διαδρομές σύνολο ή ειδικές διαδρομές, και οι συμμετέχοντες θα αντιμετωπίζεται ως προσανατολισμό και ταξίδι αναψυχής. Το άθλημα Ράλι γίνεται πιο γρήγορο και πιο διεθνές τη δεκαετία του Ο αγώνας εξελίχθηκε σε εξαιρετικά γρήγορη πειθαρχία μηχανοκίνητου αθλητισμού που γνωρίζουμε σήμερα. Τώρα, κάθε ομάδα ξεκινάει μία μετά την άλλη στην ίδια διαδρομή και υπόκειται στις ίδιες προκλήσεις. Όπως και 12 Στιγμιότυπα από το Ράλι Dakar που διοργανώνεται κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ράλι για τους οδηγούς, η FIA 29

30 διοργάνωσε δεύτερο πρωτάθλημα για τις μάρκες. Το 1970 ο διαγωνισμός πήγε διεθνή: με το Rally Safari, το οποίο εξακολουθεί να είναι μία από τις πιο σκληρές δοκιμασίες ακόμα και σήμερα, οι οδηγοί έπρεπε να αποδείξουν στις μη ευρωπαϊκές εδάφους. Διάφορες διεθνείς αγώνες όπως το Ράλι Μαρόκο ακολούθησε. Η σημερινή μορφή τέτοιου είδους αγώνα εκτός Ευρώπης σε εδάφη της Αφρικής ( μέχρι το 2008 ) και στα εδάφη της Λατινικής Αμερικής σήμερα ( Αργεντινή ). Το όνομα του αγώνα έχει γίνει πλέον Rally Dakar και διοργανώνεται μια φορά κατά τη διάρκεια του έτους. Η Πρώτη επίσημη διοργάνωση Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ράλι 13 Το αμάξι θρύλος του πρωταθλήματος Audi Quatrro πραγματοποιήθηκε στο Μόντε Κάρλο και ουσιαστικά η διοργάνωση γυρνάει στη «βάση». Το παγκόσμιο πρωτάθλημα ράλι, πήρε σάρκα και οστά για πρώτη φορά το 1973 με τη διεξαγωγή του πρωταθλήματος κατασκευαστών, ενώ το πρωτάθλημα οδηγών θεσμοθετήθηκε το 1979.Το παγκόσμιο πρωτάθλημα άρχισε να γίνεται γνωστό με τη διοργάνωση εννέα διεθνών αγώνων που αποτελούσαν μέρος του International For Manufactures (IMC), το οποίο διοργανώνονταν τη διετία Η αμέσως επόμενη χρονιά είναι εκείνη που ουσιαστικά οριοθετεί την έναρξη της παγκόσμιας ιστορίας του, αρχής γενομένης από τη διοργάνωση του 42ου Ράλι Μόντε Κάρλο. Τη δεκαετία του '80 αντικαταστάθηκαν τα πισωκίνητα αυτοκίνητα Group 2 και Group 4, με τα γνωστά σε όλους μας τετρακίνητα Group B. Οι κανονισμοί θεσπίστηκαν το 1982 με μικρούς περιορισμούς, κάτι που σήμαινε ότι η ιπποδύναμη θα εκτοξευόταν στα ύψη. Η Audi ήταν η πρώτη που πέτυχε στο εγχείρημα αυτό, με την κατάκτηση των τίτλων κατασκευαστών το 1982 και 1984, αλλά και των οδηγών με τους Μίκολα και Μπλόγκβιστ τη διετία 1983 και Θεαματικά είναι τα στοιχεία όσο αναφορά το συγκεκριμένο Group αυτοκινήτων εισάγοντας μια εποχή με αυτοκίνητα τέρατα στους τέσσερις τροχούς. Με κίνηση και στους τέσσερις 30

31 τροχούς, υπερσυμπιεστές και με ιπποδύναμη στους 440 με 550 hp η επιτάχυνση πραγματοποιούνταν σε λιγότερο από 2,6 δευτερόλεπτα. Θα μπορούσαν να είχαν καθηλώσει χιλιάδες θεατές με τις εντυπωσιακές επιδόσεις και το θέαμα που πρόσφεραν, αν δεν υπήρχε ο κίνδυνος πυρκαγιάς κατά την διάρκεια της κούρσας. Η FIA έκλεισε την κούρσα του 1986 του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ράλι μετά από αναφορές που είχαν γίνει σε θέματα ασφαλείας των διαγωνιζόμενων και των θεατών. Με τον τρόπο αυτό το 1987 θεσπίστηκε η συμμετοχή λιγότερο ισχυρών αυτοκινήτων Group A στις κούρσες με αποτέλεσμα να αποδοθεί ο χαρακτηρισμός Σπιρτόκουτο στα αυτοκίνητα που συμμετείχαν. Τα αγωνιστικά αυτοκίνητα που βασίζονται πλέον σε μοντέλα μαζικής παραγωγής θα παλέψουν για τον τίτλο του παγκοσμίου πρωταθλήματος μέχρι το τέλος της δεκαετίας του Από τότε το επίκεντρο ήταν στην καινοτομία και την τεχνική αποτελεσματικότητα στην ανάπτυξη υψηλής απόδοσης κινητήρες. Το 1997 θα θεσπιστούν καινούργιοι κανονισμοί με αποτέλεσμα να έχουμε μία νέα γενιά αγωνιστικών που θα αντικαταστήσουν τα Group A, τα WRC. Τα WRC είναι ότι πιο ασφαλές και πιο εξελιγμένο έχει 14 Ο Πολυνίκης του θεσμού Sebastian Loeb κατασκευαστεί στο πεδίο των αγώνων Ράλι. Ο κινητήρας τους είναι 2000 κ.εκ. με υπερτροφοδότη και αποδίδουν περίπου 300 ίππους. Οι παρεμβάσεις επιτρέπονται στα συγκεκριμένα αυτοκίνητα, ενώ δύο στοιχεία πρέπει να μείνουν ανέγγιχτα, το μπλοκ του κινητήρα και ο περιοριστής μέγιστης διαμέτρου 34 χλστ. Από το 2004 και μέχρι σήμερα, τον τίτλο των οδηγών κατακτά συνεχώς ο Σεμπαστιάν Λέμπ οδηγώντας όλες τις αγωνιστικές εκδόσεις της Citroen. Τον τίτλο των κατασκευαστών, εκτός από την διετία 2006 και 2007 που κατακτά η Ford με το Focus WRC, κερδίζει η Citroen με τα Xcara WRC και C4 WRC. [9] 31

32 Το φετινό πρωτάθλημα περιλαμβάνει 12 αγώνες, αγωνιστικής διάρκειας τριών ημερών, με ειδικές διαδρομές ο καθένας, στις οποίες αντίπαλος των πληρωμάτων είναι το χρονόμετρο. Πολλοί από τους αγώνες που περιλαμβάνονται στο καλεντάρι του προγράμματος υπήρξαν κατά καιρούς αγώνες του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Ράλι ή του Διεθνούς Πρωταθλήματος Κατασκευαστών (International Championship for Manufactures - ICM), το οποίο διεξαγόταν το διάστημα O μηχανοκίνητος αθλητισμός στην Ελλάδα Η ιστορία των αγώνων ράλι ξεκινάει στις αρχές του περασμένου αιώνα. Προάγγελος θα μπορούσε να θεωρηθεί το «Herkommer Trophy», το οποίο διοργανώθηκε το 1906 από τη Λέσχη Αυτοκινήτου της Βαυαρίας. Ήταν ένας ιδιαίτερα δημοφιλής αγώνας, που διαρκούσε σχεδόν μια βδομάδα και βασιζόταν στη μέση ωριαία ταχύτητα. Στην Ελλάδα, η πρώτη αγωνιστική εκδήλωση αυτοκινήτου οργανώθηκε το Από τότε μέχρι σήμερα, το άθλημα πέρασε διάφορες φάσεις ενηλικίωσης και φαίνεται, πλέον, να έχει ωριμάσει. Αυτή η πορεία διαχωρίζεται σε περιόδους όπως το παρουσιάζει και το ethea.elpa.gr [10] Αναφέρθηκε στα προηγούμενα ότι η πρώτη αγωνιστική εκδήλωση στην Ελλάδα οργανώθηκε το Οπό τότε βέβαια, έχει τρέξει "πολύ νερό στο αυλάκι" για το 'Άθλημα στη χώρα μας. Πέρασε διάφορες φάσεις ενηλικίωσης και έχει φθάσει σήμερα σε ένα μεγάλο βαθμό ωριμότητας. Στην εξελικτική αυτή πορεία μπορούν να διαχωριστούν καθοριστικές φάσεις/ περίοδοι: 32

33 6.2.2 Προπολεμική περίοδος Μέχρι και το 1939 οργανώνονται αθλητικές εκδηλώσεις που αφορούν τους ολιγάριθμους εκείνους τυχερούς της εποχής, που είχαν τη δυνατότητα να διαθέτουν ιδιωτικό αυτοκίνητο. Καμία ιδιαίτερη "αγωνιστικότητα" δεν μπορεί να διακρίνει κανείς σ' αυτήν τη μορφή του αυτοκινητιστικού αθλητισμού, παρά μόνο την αξιοθαύμαστη επιμονή του ενθουσιώδη αυτοκινητιστή, που σε πείσμα όλων των αντιξοοτήτων που αντιμετωπίζει, καταφέρνει να φθάσει στον προορισμό του, λίγες ή περισσότερες ώρες πριν από το συνάδελφό του, ανάλογα με τη λιγότερη ή περισσότερη τύχη που τον συνόδευσε. Τα αυτοκίνητα είναι πανάκριβα, δυσκολοσυντήρητα και "μοναδικά". Μηχανικός και οδηγός είναι σχεδόν πάντα ο ιδιοκτήτης τους. Τα ανταλλακτικά ανύπαρκτα ή ιδιοκατασκευές, όσο για τους δρόμους όχι βέβαια φτιαγμένοι για αυτοκίνητα. Όμως η αυτοκινητιστική αυτή δραστηριότητα κινείται δραστήρια από την EΛΠA και έχει αποκτήσει ενθουσιώδεις οπαδούς. O πόλεμος βέβαια βάζει ένα πρόσκαιρο τέλος σε όλα αυτά Πρώτη Μεταπολεμική Περίοδος Αρχίζει ουσιαστικά το 1951 με την οργάνωση από τη SHELL ενός ράλι 1880 χιλιομέτρων, Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Αθήνα, στον οποίο συμμετέχουν 10 αυτοκίνητα. Ας σημειωθεί ότι η EΛΠA δεν θέλησε να αναλάβει την ευθύνη της διοργάνωσης, γιατί έκρινε ότι δεν είχε την αναγκαία υποδομή για το σκοπό αυτό. Έτσι το πρώτο επίσημο Pάλλυ της EΛΠA μεταπολεμικά διοργανώνεται το 1952 με τον τίτλο Pάλλυ EΛΠA. Τον επόμενο χρόνο (1953) οργανώνεται το 1ο Διεθνές Pάλλυ AKPOΠOΛIΣ. H εξελικτική πορεία του Pάλλυ AKPOΠOΛIΣ είναι παράλληλη με την εξελικτική πορεία της ίδιας της EΛΠA σαν οργανωτή αλλά και σαν Εθνικής Αυτοκινητιστικής Λέσχης. Εξετάζοντας ιστορικά κανείς την πορεία αυτή, διακρίνει διοργανώσεις πού άφησαν τη σφραγίδα τους ανεξίτηλη, είτε σαν μεγάλες επιτυχίες είτε σαν πηγή εμπειριών και καθοριστικών εξελίξεων για το μέλλον του αθλήματος στη χώρα. O γενικός όμως άξονας κίνησης μόνο από μια σταθερή ποιοτική και ποσοτική ανέλιξη μπορεί να χαρακτηρισθεί, αφού σε γενικές γραμμές ο αγώνας αυτός γίνεται κάθε χρόνο καλύτερος και συμπεριλαμβάνεται στο παγκόσμιο ετήσιο καλεντάρι αγώνων. 33

34 6.2.4 Άλλες διοργανώσεις Την ίδια μεταπολεμική περίοδο, παράλληλα με τη διοργάνωση του Pάλλυ Ακρόπολις, η EΛΠA διοργανώνει ένα μεγάλο αριθμό άλλων αγωνιστικών εκδηλώσεων που αρχίζουν με τις απλούστερες μορφές των πλοηγήσεων και δεξιοτεχνιών και καταλήγουν σε αγώνες ταχύτητας σε κλειστές διαδρομές και αγώνες αναβάσεων. Επίσης διοργανώνονται και αγώνες μοτοσυκλετών. Το 1956 για πρώτη φορά προκηρύσσεται το A' Πρωτάθλημα Αυτοκινήτων Τουρισμού. Το 1957 και 1958 η Ανάβαση Πάρνηθας συμπεριλαμβάνεται στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Αναβάσεων. Βαθμιαία ο αριθμός αυτών των διοργανώσεων αυξάνει και καθίσταται αφ' ενός μεν δυνατή η προκήρυξη πρωταθλημάτων, αφετέρου δε αναγκαία η σύνταξη Εθνικού Αγωνιστικού Ημερολογίου. Το 1957 οργανώνεται η πρώτη Σχολή Kριτών και Χρονομετρών. Το 1958 καθιερώνεται το Πρωτάθλημα Ταχύτητας που περιλαμβάνει αγώνες ταχύτητας και αναβάσεις, το δε 1965 προκηρύσσονται Πρωταθλήματα Ταχύτητας, Τουρισμού και Pάλλυ. Το 1969 το αγωνιστικό ημερολόγιο περιλαμβάνει 51 αγώνες διαφόρων τύπων. Στη μεταπολεμική περίοδο που ουσιαστικά τελειώνει το 1969, συμβαίνουν και διάφορες άλλες εξελίξεις που επηρεάζουν καθοριστικά και απόλυτα θετικά την περαιτέρω πρόοδο του αθλήματος. Ενώ στην αρχή μοναδικός οργανωτής αυτοκινητιστικών αγώνων είναι η EΛΠA, εν αντιθέσει με τους αγώνες μοτοσυκλετών στους οποίους υπάρχουν και άλλοι οργανωτές, σιγά σιγά εμφανίζονται και στο αυτοκίνητο άλλοι οργανωτές, που με την καθοδήγηση και την επίβλεψή της αρχίζουν και αυτοί να αναλαμβάνουν ευθύνες οργάνωσης αγώνων. Αρχικά αυτοί είναι διάφοροι αυτοκινητιστικοί Όμιλοι (ECURIES) και στη συνέχεια είναι διάφορες αυτοκινητιστικές Λέσχες που οργανώνονται από φίλους του αθλήματος, τόσο στην Αθήνα όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα. H διάδοση αυτή σε ότι αφορά τους οργανωτικούς φορείς και η διασπορά των δραστηριοτήτων που αφορούν την αυτοκινητιστική αθλητική κίνηση ενθαρρύνεται από την EΛΠA, η οποία όμως ταυτόχρονα μετασχηματίζει την εσωτερική της οργάνωση, έτσι ώστε να ανταποκριθεί στην εξέλιξη αυτή. Το 1969 οργανώνεται το B' Σεμινάριο Kριτών και Χρονομετρών που απονέμει πτυχία και δημιουργεί ένα δυναμικό στελεχών αγώνων, από το οποίο, το άθλημα θα αντλεί τα Στελέχη του για την επόμενη σχεδόν 30ετία. Ενδεικτικό της επιτυχίας αυτής της προσπάθειας, είναι το γεγονός ότι ολόκληρη η αγωνιστική δραστηριότητα 34

35 σήμερα, βρίσκεται στα χέρια των ανθρώπων που οργάνωσαν ή παρακολούθησαν την εποχή εκείνη το Σεμινάριο του Την ίδια εποχή συντάσσεται ένας ολοκληρωμένος Εθνικός Αθλητικός Κανονισμός, που σε ένα σώμα συνδυάζει τις διατάξεις του Διεθνή Αθλητικού Κανονισμού με τις αναγκαίες συμπληρώσεις που απαιτούν οι ελληνικές συνθήκες. Επίσης για πρώτη φορά η EΛΠA αναβαθμίζει την EΘEA στην πραγματική της θέση, δηλαδή του ρυθμιστή της όλης αγωνιστικής κίνησης και του ασκούντος την αθλητική εξουσία, διαχωρίζοντάς την από το αγωνιστικό τμήμα της EΛΠA, που ασχολείται με το καθαρά εκτελεστικό έργο της οργάνωσης των αγώνων. H ριζική αυτή οργανωτική μετεξέλιξη επιτρέπει την ταχύτερη αλλά και καλύτερα εποπτευόμενη ανάπτυξη των ανά την χώρα αυτοκινητιστικών λεσχών που απολαμβάνουν επίσης και ουσιαστικής υποστήριξης από την EΘEA Σύγχρονη Εποχή Με όσα αναφέρονται πιο πάνω, η EΛΠA μπαίνει στη σύγχρονη εποχή. Αυτή η εποχή χαρακτηρίζεται από όλα εκείνα τα στοιχεία που κάνουν την αγωνιστική κίνηση στη χώρα μας να αποκτήσει τα ίδια σχεδόν γνωρίσματα με τη Διεθνή κίνηση. H σύγχρονη αγωνιστική κίνηση στην Ελλάδα δεν έχει καμία σύγκριση με τις προηγούμενες εποχές, όπως αυτές εξιστορήθηκαν σε αδρές γραμμές πιο πάνω. Οι ανά τη χώρα λέσχες και άλλοι όμιλοι που οργανώνουν αγώνες αριθμούνται πια σε πολλές δεκάδες. Οι αγωνιστικές εκδηλώσεις που καταγράφονται στα ετήσια προγράμματα αγώνων, ανέρχονται σε εκατοντάδες αγώνες αυτοκινήτων, καρτ και μοτοσυκλετών. Οι διοργανώσεις γενικά έχουν υψηλά επίπεδα ποιότητας, ελέγχονται σχολαστικά για την τήρηση των κανονισμών και έχουν αποκτήσει "επαγγελματική" υφή στην τελειότητά τους. O παράγων "ασφάλεια" λαμβάνεται πρωταρχικά υπόψη και τα συμφέροντα των διαγωνιζομένων και οδηγών προστατεύονται στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Το έμψυχο υλικό από πλευράς αθλητών, έχει επίσης μεγάλη ποιοτική εξέλιξη. Σήμερα, πολλοί Έλληνες οδηγοί μπορούν να σταθούν επάξια δίπλα σε Ευρωπαίους συναθλητές τους. O έντονος ανταγωνισμός που αναπτύσσεται μέσα από ένα πλέγμα πρωταθλημάτων που η EΛΠA προκηρύσσει κάθε χρόνο, βελτιώνει τους οδηγούς αγώνων και είναι κίνητρο για τη συμμετοχή αξιόλογων αυτοκινήτων. 35

36 Το άψυχο επίσης υλικό - δηλαδή το αγωνιστικό αυτοκίνητο, καρτ και μοτοσυκλέτα, βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο. Μεγάλη επιτυχία της EΛΠA στον τομέα αυτόν, θα πρέπει να θεωρηθεί, ύστερα από σύντονες ενέργειές της, η αναγνώριση από το κράτος, της ανάγκης για σύγχρονο αγωνιστικό αυτοκίνητο και η παροχή ατέλειας στην εισαγωγή του, θεσμός τον οποίον η EΛΠA θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να διατηρήσει. Ένας ολόκληρος οικονομικός κύκλος από χορηγούς και υποστηρικτές που έμμεσα ή άμεσα αποκομίζουν οφέλη από την προβολή που εξασφαλίζει το άθλημα έχει αναπτυχθεί και στη χώρα μας. Αυτή η οικονομική δύναμη είναι απαραίτητη προϋπόθεση σήμερα, που οι δαπάνες συμμετοχής στους αγώνες για την αντιμετώπιση των αναγκών που επιβάλλει ο ανταγωνισμός απαιτούν σημαντικούς προϋπολογισμούς. Τέλος, η συνεχής βελτίωση των υλικών μέσων υποστήριξης που προσφέρει η EΛΠA στο άθλημα, η συνεχής από μέρους της παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων που εφαρμόζονται διεθνώς και η άμεση εισαγωγή τους στην Ελλάδα, (όπως π.χ. τα εξελιγμένα συστήματα ραδιοεπικοινωνίας, η πληροφορική κ.λπ. και η συνεχής προσαρμογή των εσωτερικών οργανωτικών της δομών, σε τρόπο ώστε να προλαβαίνει ακόμα και τις μελλοντικά διαφαινόμενες ανάγκες, κάνουν τον χερσαίο μηχανοκίνητο αθλητισμό στην Ελλάδα να βρίσκεται σε μια συνεχή ανοδική πορεία. H Ελλάδα είναι μέλος της οικογένειας των ευρωπαϊκών χωρών. H ενοποίηση είναι πια γεγονός για τον Χερσαίο Μηχανοκίνητο Αθλητισμό από το Οι Έλληνες αγωνιζόμενοι μπορούν να συμμετέχουν ελεύθερα στους αγώνες που διεξάγονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και αντίστροφα όλοι οι αγωνιζόμενοι της Ευρωπαϊκής 'Ένωσης μπορούν να συμμετέχουν στους αγώνες που διοργανώνονται στην Ελλάδα. Τα πρωταθλήματα είναι ανοιχτά και προσφέρονται επίπεδα ανταγωνισμού. H Ελλάδα φιλοδοξεί να συγκαταλέγει μεταξύ των χωρών που θα διαθέτουν αυτοκινητοδρόμιο διεθνών προδιαγραφών. H ανοδική πορεία του αθλήματος αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας αποτελεί τη μόνιμη φροντίδα της EΘEA της EΛΠA σύμφωνα και με τις υποχρεώσεις της ως μέλους των Διεθνών Ομοσπονδιών. 36

37 6.3 Η ιστορία του Ράλι Ακρόπολις Σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς κάθε Εθνική Λέσχη οφείλει να συστήνει την Εθνική Επιτροπή Αγώνων στην οποία και να εκχωρεί την αρμοδιότητα ελέγχου της εθνικής αγωνιστικής δραστηριότητας. Είναι αυτονόητο ότι η ανάγκη αυτή προκύπτει από το γεγονός ότι ο χερσαίος μηχανοκίνητος αθλητισμός είναι ένας χώρος που πρέπει να υπηρετείται από άτομα με γνώση και εξειδίκευση σ' αυτόν. O μηχανισμός σύστασης αυτής της 15 Η εκκίνηση του Ράλι Ακρόπολις του 1966 επιτροπής, οι αρμοδιότητές της και γενικότερα όλα όσα αφορούν το άθλημα, αναφέρονται με λεπτομέρειες στον Εθνικό Αθλητικό Κανονισμό (EAK) που δημοσιεύεται στο παρόν Βιβλίο της Χρονιάς. Ο πρόγονος του Ράλι Ακρόπολις είναι το Pάλλυ EΛΠA που διοργανώθηκε το Νικητής εκείνου του αγώνα ήταν ο Τζόνι Πεσματζόγλου πίσω από το τιμόνι μιας Chevrolet V8. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς ο Απόστολος Νικολαΐδης πρότεινε το Ράλι να αναβαθμιστεί σε διεθνές και να μετονομαστεί σε Ακρόπολις. Η πρώτη εκκίνηση δόθηκε στις 29 Mαϊου 1953 με τη συμμετοχή 26 πληρωμάτων, από τα οποία τα επτά ήταν ξένα. Το 1956 ο αγώνας εντάχθηκε στο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα και το 1973 στο (νεοσύστατο τότε) Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ράλι, με νικητή τον Ζαν Λικ Τεριέ με ένα Renault Alpine A110. Την επόμενη χρονιά το ράλι 37

38 δεν διεξήχθη εξαιτίας της παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης, αλλά επανήλθε κανονικά στη συνέχεια. Την πενταετία σφραγίστηκε από την κυριαρχία των Ford Escort RS, τα οποία πανηγύρισαν τέσσερις νίκες δια χειρός Μπιορν Βάλντεγκααρντ και Αρι Βάτανεν. Το 1982 ήταν μια ιστορική χρονιά για το Ακρόπολις για δύο λόγους. Πρώτον γιατί τον αγώνα κέρδισε για πρώτη φορά ένα τετρακίνητο αγωνιστικό, το Audi Quattro, και δεύτερον επειδή στο κορυφαίο σκαλί το βάθρου ανέβηκε η γαλλίδα 16 Η κάρτα συμμετοχής στο πρώτο Ράλι Ακρόπολις Μισέλ Μουτόν, η οποία παραμένει μέχρι και τις μέρες μας η μοναδική γυναίκα οδηγός που έχει καταφέρει κάτι τέτοιο. Το Quattro πήρε άλλη μια νίκη το 1984, όμως εκείνη την εποχή βασίλευαν τα (σε επικίνδυνο βαθμό) πανίσχυρα αυτοκίνητα του Group B. Ο Βάλτερ Ρερλ κέρδισε το Ακρόπολις του 1983 με μια Lancia 037, ενώ την διετία στην κορυφή βρέθηκε το Peugeot 205 T16, με τους Τίμο Σάλονεν και Γιούχα Κάνκουνκεν να μετρούν από μία νίκη. Η απαγόρευση του Group B το 1987 έφερε τα αγωνιστικά του Group A στο προσκήνιο και μαζί νέους πρωταγωνιστές στο Ακρόπολις, όπως τις Lancia Delta, τις Toyota Celica, τα Ford Escort Cosworth και τα Subaru Impreza. Η μοναδική χρονιά που το ράλι δεν προσμέτρησε στο WRC ήταν το Η απουσία οδηγών του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος έδωσε την ευκαιρία στους Άρη Βωβό και Κώστα Στεφανή να γίνουν το μόνο ελληνικό πλήρωμα που έχει κερδίσει τον αγώνα στην σύγχρονη ιστορία του. Στα μέσα της δεκαετίας του '90 ήρθαν τα WRCars και κάπου εκεί ξεκίνησε η παντοδυναμία του Κόλιν ΜακΡέι στον εθνικό μας αγώνα. Μεταξύ 1996 και 2002, ο αείμνηστος σκοτσέζος κατάφερε ο πολυνίκης του θεσμού με συνολικά πέντε επικρατήσεις (1996, 1998, 2000, 2001, 2002). Την δεκαετία του 2000, το κυρίαρχο αγωνιστικό στο Ράλι Ακρόπολις ήταν το Ford Focus RS WRC με επτά νίκες. Μόνο οι Σεμπαστιέν Λοέμπ (δύο φορές) και Πέτερ Σόλμπεργκ κατάφεραν να διακόψουν το συγκεκριμένο μοτίβο, κερδίζοντας τον αγώνα για την Citroen και την Subaru, αντίστοιχα.[11] 38

39 17 Οι συμμετέχοντες στο Ράλι Ακρόπολις Ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία του Ράλι Ακρόπολις (από το sport.gr) Πολυνίκης του Ακρόπολις είναι ο Kόλιν MακΡέι με πέντε επιτυχίες. Ο αείμνηστος σκοτσέζος είναι, επίσης, ο μοναδικός οδηγός στην ιστορία του αγώνα που έχει τερματίσει τρεις συνεχόμενες χρονιές στην πρώτη θέση ( ). Mέχρι τώρα το Ακρόπολις έχουν κερδίσει 14 παγκόσμιοι πρωταθλητές. Μόλις τρεις κάτοχοι του στέμματος δεν τα κατάφεραν, οι Σάντρο Μουνάρι και Xάνου Mίκολα. Tόμι Mάκινεν. To 1990 o Kάρλος Σάινθ πέτυχε στον εθνικό μας αγώνα την πρώτη από τις 26 του στο WRC, οδηγώντας μια Toyota Celica GT-Four με συνοδηγό τον Λουίς Μόγια. Α 2005 o ισπανός έκλεισε την πολυετή του καριέρα στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στην Ελλάδα, ανεβαίνοντας στο τρίτο σκαλί του βάθρου. Έλληνας πολυνίκης, σε επίπεδο γενικής κατάταξης, είναι ο συνοδηγός των Παπαμιχαήλ και Παπαδόπουλου στις νίκες του 1953 και του 1954, Σπύρος Δημητράκος. Πιο επιτυχημένος έλληνας οδηγός, με επτά νίκες επί του εγχώριου συναγωνισμού, είναι μέχρι τώρα ο Τάσος Λιβιεράτος. O "Σιρόκο" είναι και ο μόνος οδηγός (συμπεριλαμβανομένων και των Bάλντεγκαρντ, Mουνάρι και Nταρνίς) που έχει τερματίσει σε Ράλι Ακρόπολις οδηγώντας μια Lancia Stratos. 39

40 Τα αυτοκίνητα-παγκόσμιοι πρωταθλητές που δεν νίκησαν ποτέ στο ελληνικό ράλι είναι η Lancia Stratos, το Talbot-Sunbeam, οι Toyota Celica Turbo 4WD και Corolla WRC, το Mitsubishi Lancer Evo και το Peugeot 206 WRC. Το αγωνιστικό με τις περισσότερες νίκες στο Ακρόπολις είναι το Ford Focus RS WRC με επτά. Ακολουθεί η Lancia Delta Integrale με έξι. Η Delta είναι το μοναδικό αυτοκίνητο μέχρι σήμερα που έχει καταφέρει τον καταπληκτικό τερματισμό στη γενική κατάταξη (το 1988 με νικητή τον Μίκι Μπιαζιόν), ενώ το Focus έχει το ρεκόρ για τις περισσότερες συνεχόμενες νίκες, μετρώντας τέσσερις από το 2000 ως το Η εταιρία με τις περισσότερες νίκες είναι η Ford με 15, ενώ η γαλλίδα Mισέλ Mουτόν και η συνοδηγός της, Φαμπρίτσια Πονς, είναι το μοναδικό γυναικείο πλήρωμα που έχει κερδίσει το Ακρόπολις. 40

41 7. Υφιστάμενη Κατάσταση στον Ελληνικό Χώρο Στην Ελλάδα οι χώροι που μπορούν να διοργανωθούν αγώνες αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας είναι δυστυχώς πολύ λίγες. Αυτό δηλώνει και το επίπεδο της μόρφωσης των ελλήνων στην οδηγική συμπεριφορά, η οποία έχει πολύ χαμηλά ποσοστά σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε, αλλά και το γεγονός ότι δεν υπάρχει εν ενεργεία έλληνας οδηγός σε υψηλό επίπεδο στον παγκόσμιο μηχανοκίνητο αθλητισμό. Πράγμα που εμποδίζει σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη του μηχανοκίνητου αθλητισμού και την προσέγγιση σε αυτόν νέων αθλητών. Η ύπαρξη πίστας δεν αποτελεί μόνο χώρο διασκέδασης για όσους προσέρχονται για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα αλλά και σημαντικό μάθημα διαδραστικότητας καθώς τα μαθήματα οδικής ασφάλειας μαζί με την διασκέδαση αποτελούν δύο από τους κύριους λόγους ύπαρξης μια πίστας αγώνων. Σύμφωνα με το 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο οδικής ασφάλειας που διοργανώθηκε στην Πάτρα στις 10 Οκτωβρίου 2005 [12], η κατάσταση στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά ανησυχητική, αφού κατέχει την δεύτερη θέση, μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., για τις χειρότερες επιδόσεις σε σχέση µε την Οδική Ασφάλεια. Μολονότι παρατηρήθηκε µία μείωση των θανατηφόρων ατυχημάτων από το 1991 έως το 2003 της τάξεως του 24%, η οδική ασφάλεια αποτελεί για τη χώρα µας θέμα μείζονος σημασίας µε ανυπολόγιστες επιπτώσεις τόσο στην οικονομική όσο και στην κοινωνική ζωή του τόπου ( Μίντσης, Τσώχος, Tsohos ). Οι αιτίες των τροχαίων ατυχημάτων πηγάζουν από τις παρακάτω τέσσερις ομάδες παραγόντων : (Φρατζεσκάκης ) Οδός µε το περιβάλλον της (γεωμετρικά χαρακτηριστικά, κατασκευαστική διαμόρφωση, επίπεδο συντήρησης, εξοπλισμός, τοπικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, διαμόρφωση της κυκλοφορίας, καιρικές συνθήκες), Όχημα (τεχνική διαμόρφωση και εξοπλισμός, ιδιαίτερα σε σχέση µε την ενεργητική και την παθητική ασφάλεια) Ο χρήστης της οδού (φυσικές, ψυχικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες καθώς επίσης πρότυπα συμπεριφοράς) Κοινωνία (νομοθεσία, συστήματα οδικής διαπαιδαγώγησης, ανταμοιβής και τιμωρίας, οικονομικές συνθήκες, κοινωνικές τάξεις) 41

42 Στις περισσότερες περιπτώσεις ο συνδυασμός των παραπάνω παραγόντων συμβάλλουν στην πρόκληση ατυχήματος, κάνοντας την οδική ασφάλεια ένα ζήτημα σύνθετο και πολυπαραµετρικό. Συστηματικές μελέτες και έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο χρήστης της οδού (είτε µόνος, είτε σε συνδυασμό µε τους άλλους παράγοντες ) αποτελεί τη σημαντικότερη αιτία των οδικών ατυχημάτων, σε ποσοστό περίπου 65% έως 95%. (Φραντζεσκάκης, Μουρατίδης). Η κίνηση µε το αυτοκίνητο σχετίζεται µε την ελευθερία που προσφέρει στον οδηγό η επιλογή του πότε θα ταξιδέψει, ποια διαδρομή θα ακολουθήσει και του πόσο γρήγορα θα ταξιδέψει, συναίσθημα που δύσκολα το βρίσκει σε κάποιο άλλο µέσο μεταφοράς. Για πολλούς οδηγούς η ταχύτητα έχει µία «εσωτερική αξία», εκφράζοντας µία προσωπική ευχαρίστηση, µία ψυχολογική ικανοποίηση ελευθερίας. Η οδική συμπεριφορά ενός ατόμου καθορίζεται από τα δεδομένα και τα στοιχεία του περιβάλλοντα χώρου, τα οποία αξιολογούνται και επεξεργάζονται από τον οδηγό, βάση της προσωπικής του εμπειρίας, των φυσικών ικανοτήτων του και της ιδιοσυγκρασίας. Δυστυχώς τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την εργασία Η οδηγική συμπεριφορά των Ελλήνων οδηγών και οι επιπτώσεις στην οδική ασφάλεια. του Γεώργιος Τσώχος Καθηγητής Α.Π.Θ, Φωτεινή Κεχαγιά ιδ. Πολιτικός Μηχανικός, ΑΠΘ, Αστέριος Σατραζέµης Προπτ. φοιτητής Τµήµ. Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ στο Πανελλήνιο Συνέδριο οδηγικής ασφάλειας [12] επιβεβαιώνονται και από τα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, σύμφωνα με τα οποία τα ποσοστά 18 Πίνακας με τροχαία ατυχήματα ανά είδος. Σύγκριση (πηγή: astynomia.gr) 42

43 σοβαρών και θανατηφόρων τροχαίων παραμένουν σε υψηλά ποσοστά παρόλο που το 2012 είχαμε μια μικρή μείωση σε σύγκριση με το Τα αίτια όλων αυτών των τροχαίων ατυχημάτων αποδίδονται σε διάφορους λόγους 19 Πίνακας θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων το 2012 (πηγή: astynomia.gr) σύμφωνα με τα αρχεία της Ελληνικής Αστυνομίας [13] με έναν από τους πιο σημαντικούς την ύπαρξη υπερβολικής ταχύτητας. Δεδομένο που μας βοηθάει να σκεφτούμε το ενδεχόμενο να περιορίσουμε το αίτιο αυτό σε ακόμα μικρότερα ποσοστά, δίνοντας την ευκαιρία όσων θέλουν να δοκιμάσουν την ταχύτητα του οχήματος τους σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον με όλες τις προδιαγραφές ασφαλείας που ισχύουν σε μια πίστα αγώνων. Παρόλο τα απτά και σαφώς πολύ σημαντικά αποτελέσματα που έχει τη δυνατότητα να δώσει μια πίστα αγώνων, παρατηρούμε ότι δεν υπάρχει αναλόγως χώρος διοργάνωσης αγώνων αυτοκινήτου κοντά στα 2 μεγάλα αστικά κέντρα της Αθήνας και Θεσσαλονίκης αλλά το αυτοκινητοδρόμιο στην πόλη των Σερρών και μία μόνο πίστα που δεν είναι σε θέση να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του κοινού της Αθήνας, στην περιοχή των Μεγάρων. Οι πίστες χρησιμοποιούνται περισσότερο για αγώνες επίδειξης και όχι για την διοργάνωση Grand Prix. Σε ολόκληρη την Ελλάδα υπάρχουν αρκετές ιδιωτικές πίστες καρτ αλλά ακόμα λιγότερες αυτές που μπορούν διοργανωθούν εκδηλώσεις μεγάλου βεληνεκούς και 43

44 πρωταθλήματα. Παρακάτω παρουσιάζουμε τα τεχνικά χαρακτηριστικά και στοιχεία των δύο αυτών εγκαταστάσεων. 7.1 Αυτοκινητοδρόμιο Σερρών Το Αυτοκινητοδρόμιο Σερρών βρίσκεται Νότιο-Δυτικά της πόλης των Σερρών ανάμεσα στο Αθλητικό Πάρκο Ομονοίας καλύπτοντας στρέμματα. Η πίστα κατασκευάστηκε το Έχει κατασκευαστεί σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας μέχρι και Formula 3 επίπεδο. Είναι η μεγαλύτερη στα Βαλκάνια, με μήκος μέτρα και πλάτος μέτρα. Το αυτοκινητοδρόμιο των Σερρών αποτελεί τη μοναδική πίστα στη χώρα αλλά και στη Βαλκανική η οποία πληρεί απολύτως τις κατασκευαστικές προδιαγραφές της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μοτοσικλέτας (FIΜ) και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αυτοκινήτου (FIA), για διεξαγωγή αγώνων κατηγορίας μέχρι Formula 3. Το συνολικό μήκος της πίστας σύμφωνα με το serrescircuit.gr [14] είναι μέτρα και το συνολικό εμβαδόν που περικλείει είναι 195 στρέμματα περίπου. Το πλάτος της πίστας είναι 15 μέτρα στην ευθυγραμμία της εκκίνησης και 12 μέτρα στο υπόλοιπο τμήμα της. Συνολικά η πίστα περιλαμβάνει 16 καμπύλες, 9 εκ των οποίων είναι δεξιόστροφες και 7 αριστερόστροφες με τις ακτίνες καμπυλότητας να κυμαίνεται μεταξύ 40 και 100 μέτρων. Ο μέγιστος αριθμός ομόρροπων καμπυλών στη σειρά είναι 3 ενώ στο εσωτερικό των καμπυλών υπάρχει διαπλάτυνση και στο εξωτερικό μέρος προβλέπεται ζώνη προστασίας των αγωνιζομένων από διαβαθμισμένο υλικό ή πράσινο. 44

45 Στο εσωτερικό της πίστας είναι εγκατεστημένος ο χώρος στάθμευσης και προετοιμασίας των αγωνιζομένων (Paddock). Καταλαμβάνει έκταση 4.900τ.μ. και η προσέγγισή του γίνεται μέσω της υπόγειας διάβασης η οποία βρίσκεται στο ύψος περίπου της εκκίνησης στην ευθυγραμμία. Το δευτερεύον βοηθητικό οδικό δίκτυο συνολικού μήκους μέτρων στο εσωτερικό της πίστας για τη γρήγορη, άνετη και ασφαλή κίνηση ασθενοφόρων, οχημάτων περισυλλογής και πυροσβεστικών οχημάτων βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής. Απέναντι από την ευθεία εκκίνησης ολοκληρώνεται τσιμεντένια σκεπαστή κερκίδα οπλισμένου σκυροδέματος χωρητικότητας θεατών, ενώ στον υπόλοιπο χώρο είναι τοποθετημένες λυόμενες κερκίδες θεατών, χωρητικότητας περίπου θεατών, άλλη μία λυόμενη κερκίδα θεατών τοποθετήθηκε σε φυσική κερκίδα στην απέναντι πλευρά της ευθείας εκκίνησης και τέλος μία λυόμενη κερκίδα έχει τοποθετηθεί σε διαμορφωμένο χώρο εντός των pits, η οποία φιλοξενεί περίπου θεατές. Κατά τη διάρκεια των αγώνων στους παραπάνω χώρους λειτουργούν ένα διώροφο αναψυκτήριο 100 τετρ. μέτρων και τρεις καντίνες σε ισάριθμες κερκίδες, προς πλήρη εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Στον περιβάλλοντα χώρο του αυτοκινητοδρομίου υπάρχουν διαμορφωμένοι χώροι ελεύθερης στάθμευσης για τους θεατές. Η κτιριακή υποδομή αλλά και ένα σύνολο μικρών τεχνικών έργων, απαραίτητων για την ολοκληρωμένη λειτουργία του αυτοκινητοδρομίου, έχουν σχεδιαστεί σε επίπεδο προμελέτης και εντάχθηκαν στην, υπό εξέλιξη, τρίτη και τελευταία κατασκευαστική φάση σύμφωνα με το επενδυτικό πλάνο εξέλιξης του αυτοκινητοδρομίου. ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Κτιριακό συγκρότημα τριών ορόφων περίπου τ.μ. για την εξυπηρέτηση των αγωνιζομένων (χώρος pits), των θεατών και της διοίκησης του αυτοκινητοδρομίου Δευτερεύοντα κτιριακά έργα και μικροκατασκευές. Δημιουργία 9 οργανωμένων χώρων στάθμευσης για εξυπηρέτηση περίπου οχημάτων Ανισόπεδη γέφυρα διέλευσης πεζών στο ύψος της εκκίνησης. 45

46 7.1.1 Λειτουργίες του Αυτοκινητοδρομίου Τα τεχνικά και κατασκευαστικά δεδομένα της πίστας του Αυτοκινητοδρομίου Σερρών έχουν την δυνατότητα, υπό την επίβλεψη και επιστασία της ελληνικής Ομοσπονδίας να φιλοξενήσουν πολλά είδη αγώνων αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας εθνικών, ευρωπαϊκών, αλλά και παγκοσμίων όλων των κατηγοριών όπως: Αγώνες Αυτοκινήτου: Αγώνες Formula 3,Αγώνες Formula 3000, Ευρωπαϊκά και Παγκόσμια Πρωταθλήματα Touring, Αυτοκινήτου Κατηγορίας GT ( Grand Tourism ), Ενιαίου Πρωταθλήματος, Κλασικών αυτοκινήτων, Αγώνες κατηγορίας Ε, Αγώνες αυτοκινήτου πολλών ωρών ( 6ορους 12ορους). Αγώνες Μοτοσικλέτας: Αγώνες Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Μοτοσικλέτας, Αγώνες πρωταθλήματος κατηγορίας SBK ( Super Bike ), Αγώνες Μοτοσικλέτας πολλών ωρών ( 6ορους 12ορους ). Πέρα αυτών, η πίστα και ο περιβάλλοντας χώρος του Αυτοκινητοδρομίου μπορούν να φιλοξενήσουν αγωνιστικές ομάδες αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας για δοκιμαστικά τεστ, αλλά και μηχανικές και αγωνιστικές μετρήσεις ώστε να εξελίξουν τα μοντέλα της επόμενης αγωνιστικής περιόδου. Επίσης εντάσσει στα πλαίσια του ετήσιου προγραμματισμού του και μια σειρά από παράλληλες εκδηλώσεις τοπικής και πανελλαδικής εμβέλειας όπως παρουσιάσεις καινούργιων μοντέλων αυτοκινήτων και μοτοσικλετών, τεστ οδήγησης, γνωριμίας και συγκριτικά τεστ. Φορέας διαχείρισης είναι η ανώνυμη εταιρία «Αυτοκινητοδρόμιο Σερρών Α.Ε» που ιδρύθηκε το Φεβρουάριο το 1998 με πρωτοβουλία του Δήμου Σερρών, με κύριο στόχο την αξιοποίηση και διαχείριση του Αυτοκινητοδρομίου με ιδιωτικοοικονομικά και επιχειρηματικά κριτήρια. Πέραν του Δήμου Σερρών, ο οποίος κατέχει το 76,5% του μετοχικού κεφαλαίου, συμμετέχοντες φορείς είναι επίσης η Λέσχη Αυτοκινήτου και Μοτοσικλέτας Σερρών με 15%, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Σερρών με 7,5%, ο Μοτοσικλετιστικός Όμιλος Σερρών με 0.66% και τέλος η ΕΛΠΑ η οποία είναι κάτοχος του 0,33% του μετοχικού κεφαλαίου. 46

47 7.2 Αυτοκινητοδρόμιο στα Μέγαρα Το αυτοκινητοδρόμιο Μεγάρων Athens Circuit - είναι η πρώτη πίστα αυτοκινήτου που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα στις παρυφές της πόλης των Μεγάρων. Μόλις 35km από το κέντρο της Αθήνας, 5 λεπτά από την έξοδο της Αττικής Οδού στην Ελευσίνα και 700m από το σταθμό του προαστιακού σιδηροδρόμου. Έχει εύκολη πρόσβαση, μέσω του ανισόπεδου κόμβου Πάχης - Μεγάρων της Νέας Εθνικής οδού Αθηνών - Κορίνθου στο 41ο χλμ. Η κατασκευή της όπως αναφέρεται στο athenscircuit.gr [15], ξεκίνησε το 1994 και η λειτουργία της το Καλύπτει 200 στρέμματα, έχει μήκος 2,100m και μέσο πλάτος 11m 12 στη σχάρα εκκίνησης. Στα 13 χρόνια λειτουργίας του, ο μοναδικός πολυχώρος του Athens Circuit, που μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε δραστηριότητας, έχει φιλοξενήσει εθνικές και διεθνείς εκδηλώσεις εργοστασίων αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας, μεταξύ των οποίων εκδηλώσεις της MacLaren, της Prodrive, το Ferrari meeting, εκθέσεις βαρέων οχημάτων και φυσικά αγώνες ταχύτητας αυτοκινήτων και μοτοσικλετών Ελληνικών πρωταθλημάτων ακόμα και αγώνα παγκοσμίου πρωταθλήματος SUPERMOTARD. Οι αίθουσες πολλαπλών χρήσεων που βρίσκονται στον χώρο του αυτοκινητοδρομίου μπορούν να φιλοξενήσουν ενδοεταιρικές εκπαιδεύσεις, παρουσιάσεις, θεωρητική κατάρτιση σε εξειδικευμένα συστήματα και υποσυστήματα οχημάτων (ABS, BAS, ESP, VANOS, DOCH, TSCC, VVT, EBD, ANTISPIN, PASM, LAUNCH CONTROL κλπ) στατικές εκθέσεις μοντέλων και Catering. Ειδικός στεγασμένος χώρος εντός του αυτοκινητοδρομίου θα φιλοξενήσει σύντομα την συλλογή ιστορικών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών του Αυτοκινητοδρομίου. 47

48 7.3 Προτεινόμενα Σχέδια Κατασκευής Αγωνιστικής Πίστας Από την μελέτη και παρουσίαση στων υπαρχόντων εγκαταστάσεων που λειτουργούν στην ελληνική επικράτεια, θα περάσουμε στην αναφορά των πιο γνωστών και άρτιων προτάσεων που έχουν κατά καιρούς εμφανιστεί και θα μπορούσαν στις μέρες να είχαν ολοκληρωθεί με επιτυχία. Θα εξετάσουμε με τα σημερινά δεδομένα γιατί δεν προχώρησαν τα σχέδια αυτά και αν έπαιρναν την έγκριση ποια θα τα ήταν τα αποτελέσματα στις αντίστοιχες περιοχές Project Πίστας στο Ελληνικό Η ιστορία με την ενδεχόμενη κατασκευή αυτοκινητοδρομίου προδιαγραφών Formula 1 στο παλαιό αεροδρόμιο του Ελληνικού πάει πολλά χρόνια πίσω. Όπως αναφέρει αναλυτικά η ελληνική έκδοση του γνωστού περιοδικού F1 Racing (τεύχος Ιουλίου 2001), η πρώτη σοβαρά μελετημένη σχεδίαση μιας τέτοιας πίστας έγινε αρκετές δεκαετίες πριν (στις αρχές του '70) αποτελώντας τη πτυχιακή εργασία ενός φοιτητή αρχιτέκτονα, του κυρίου Θανάση Σωτηρόπουλου. Το εντυπωσιακό σχέδιο προέβλεπε πίστα συνολικού μήκους 6 χλμ, με δυνατότητα ανεξάρτητης λειτουργίας δυο τμημάτων της (μήκους 3.4 και 2.6 χλμ, αντίστοιχα) ενώ διατηρούσε έναν αεροδιάδρομο μήκους 1500 μ. Έκτοτε παραμένει "ξεχασμένη" στο χρονοντούλαπο της Ιστορίας και να αποτελεί μόνο στοιχείο αναφοράς. Με αφορμή τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Σπάτα, αναθερμάνθηκε για μία ακόμα φορά το ενδιαφέρον για κατασκευή πίστας F1 στο Ελληνικό. Βέβαια πλέον ο χώρος της συγκεκριμένης περιοχής έχει υποστεί πολλές αλλαγές με σημαντικότερη την ανάπλαση στην περιοχή του Άγιου Κοσμά και της παραλιακής με αποτέλεσμα να μην έχει κατάληξη στην θάλασσα πλέον ο συγκεκριμένος χώρος και να έχει χωριστεί σε 2 κομμάτια. Ενώ και πάλι έχει γίνει επίκαιρο το θέμα με πρόσφατες μελέτες να αναφέρουν διπλή ανάπλαση και παρόλο που θα μπορούσε να ακολουθηθεί τώρα το όραμα που είχε ο αρχιτέκτονας φοιτητής κ. Σωτηρόπουλος, προτιμάτε να προχωρήσει η διατήρηση αεροδιαδρόμου στο παλαιό πλέον αερολιμένα του Ελληνικού και μια ανάπλαση με βάση ένα μητροπολιτικό πάρκο και πολλές ιδιωτικές επενδύσεις όπως ξενοδοχεία, καζίνο κ.α. Αν παρόλο αυτά είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας 48

49 πίστας από τις προηγούμενες δεκαετίες και τα οικονομικά οφέλη σαφώς θα ήταν αυξημένα στην σημερινή οικονομική δυσχέρεια αλλά και η περιοχή της νοτιοανατολικής Αττικής θα είχε τελείως διαφορετική εικόνα με ανάπτυξη του αστικού ιστού σε πολύ διαφορετικό σχεδιασμό. Ένα έργο που θα άλλαζε ριζικά την εικόνα της περιοχής καθώς αυτή τι στιγμή με την ιδιοκτησιακό καθεστώς που αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από την εταιρία Ολυμπιακά Ακίνητα Α.Ε είναι πολύ δύσκολο σε σύντομο χρονικό διάστημα να υπάρξει απόφαση για αποκρατικοποίηση εκτάσεων και κτιρίων στο χώρο του πρώην διεθνούς αερολιμένα του Ελληνικού Project Πίστας στη Χαλανδρίτσα ( Νομός Αχαΐας ) Αναφερόμαστε λοιπόν στο αυτοκινητοδρόμιο της Χαλανδρίτσας Πατρών, που θα σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να πληροί τις προϋποθέσεις για διοργάνωση αγώνων Formula 1, όμως αρχικά θα χρησιμοποιείται ως χώρος δοκιμών των εργαστηριακών 20 Κάτοψη της πίστας που σχεδιάζεται στην περιοχή της Χαλανδρίτσας ομάδων. Το έργο που έχει αναλάβει η εταιρία "Αυτοκινητοδρόμιο Πάτρας ΑΕ" εντάχθηκε στον αναπτυξιακό νόμο και μένει η υπουργική απόφαση να επικυρωθεί από την Βουλή, προκειμένου να υπάρξει κρατική επιχορήγηση ευρώ που θα δώσει ο ελληνικός λαός. Συνολικά, πρόκειται για μια επένδυση ύψους ευρώ που θα δημιουργήσει 497 νέες θέσεις εργασίας, σύμφωνα με το σχέδιο που υποβλήθηκε στο Υπουργείο Ανάπτυξης. 49

50 Αξίζει να σημειωθεί πως το έργο θα χρειαστεί τρία χρόνια για να ολοκληρωθεί, ο αρχικός σχεδιασμός έγινε από τον Τζόρτζιο Μπέγκελα Μπάρτολι (τεχνικός διευθυντής της Μόντσα), ενώ η πίστα θα έχει συνολικό μήκος μέτρα και πλάτος 12 μέτρα. Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της εταιρίας "Αυτοκινητοδρόμιο Πάτρας ΑΕ" και πρώην δήμαρχος της Πάτρας, Ευάγγελος Φλωράτος, μιλά και για τα κέρδη που θα φέρει στον τουρισμό η κατασκευή πίστας, αλλά και τα έσοδα που θα έρθουν από αγώνες αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας. Με δηλώσεις του στην εφημερίδα "Espresso" [16] ότι το έργο θα δώσει δουλειά σε πολλούς ανθρώπους για ολόκληρα χρόνια: «Εμείς φτιάχνουμε αυτοκινητοδρόμιο προδιαγραφών F1 γιατί έχουμε κάνει επαφή με την Ευρώπη, κυρίως την Βόρεια, όπου λόγω καιρικών συνθηκών και υψηλών τιμών ενοικίασης πιστών οι ομάδες καταφεύγουν στην Νότια Αφρική ή την Πορτογαλία για δοκιμές και εξέλιξη των αυτοκινήτων", υπογράμμισε ο κος Φλωράτος, ενώ εξηγεί πως η πίστα της Χαλανδρίτσας θα έχει πολλά πλεονεκτήματα. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στις κλιματολογικές συνθήκες, την ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Ιταλία και κυρίως τα χαμηλά κόστη ενοικίασης. Στην πίστα της Μόντσα οι ομάδες πληρώνουν ευρώ για την νοικιάζουν, ενώ στην Πάτρα το κόστος θα είναι μόλις ευρώ.» Τα δεδομένα όμως στην περιοχή δεν είναι ακριβώς έτσι αφού εκτός από την ακτοπλοϊκή σύνδεση της Πάτρας με την Ιταλία δεν υπάρχει κοντά στον χώρο της πίστας αερολιμένας που μπορεί να φιλοξενήσει μεγάλο όγκο πτήσεων και μεγάλου τύπου αεροπλάνα. Το διαθέσιμο αεροδρόμιου του Άραξου δέχεται πτήσεις charter και δεν έχει τις κατάλληλες υποδομές να εξυπηρετήσει όλους τους επισκέπτες του τριημέρου του αγώνα, που είναι δυνατόν να ξεπεράσουν τους Επίσης το οδικό δίκτυο που συνδέει την Πάτρα με την Αθήνα δεν είναι ακόμη έτοιμο και αποτελεί αγκάθι σε όποιον προσπαθεί να ταξιδέψει στην πρωτεύουσα της Αχαΐας καθώς αποτελεί έναν πολύ επικίνδυνο δρόμο, στον οποίο έχει κολλήσει στην γραφειοκρατία το θέμα της αποπεράτωσης του. Τελευταίο ζήτημα είναι η φιλοξενία των επισκεπτών στην πόλη της Πάτρας αφού τα ξενοδοχεία της περιοχής δεν είναι δυνατόν να αντέξουν το όγκο των επισκεπτών. Ο νομός Αχαΐας δεν αποτελεί έναν από τους πρώτους τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα, οπότε και υλικές υποδομές είναι ανάλογες και φυσικά οι κλίνες των ξενοδοχείων είναι λιγότερες σε αριθμό από αυτές στην περιοχή της Αττικής που μετά την φιλοξενία των Ολυμπιακών Αγώνων έχει αποκτήσει έναν ικανοποιητικό αριθμό. 50

51 7.3.3 Το Προτεινόμενο Σχέδιο Δημιουργίας Πίστας στη Δραπετσώνα Από τον Ιούλιο του 2009 έχει ξεκινήσει μια έρευνα για την εύρεση χώρου προκειμένου να κατασκευαστεί μια πίστα Formula 1 στην περιοχή της Αττικής από τον αρχιτέκτονα Αθανάσιο Π. Παπαθεοδώρου. Το κύριο ζητούμενο είναι να κατασκευαστεί μια πίστα που να μπορεί να προσαρμοστεί μια διαδρομή αγώνων μέσα στον ιστό της πόλης. Επίσης να υπάρξει μια ελεύθερη έκταση, που να μπορεί να φιλοξενήσει τα pit stop εκκίνηση και τις κεντρικές κερκίδες ( main grandstand ). Επίσης ένα σημαντικό ζήτημα είναι η μελέτη να μην μείνει στο ντουλάπι αναξιοποίητη, όπως παρόμοιες προσπάθειες στο παρελθόν λόγω διαφωνιών ανεπάρκειας και μιζέριας. Παρά το ενδιαφέρον και τις κατά καιρούς προτάσεις σε Χαλανδρίτσα ( Πάτρα ), Ελληνικό ( Αττική ), Ορχομενό ( Βοιωτία ) και Θεσσαλονίκη καθώς και η ύπαρξη άλλων πιστών σε Σέρρες και Μέγαρα, καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις δεν είναι ικανή να αποτελέσει βιώσιμη και πραγματοποιήσιμη πρόταση για διοργάνωση Αγώνων F1, άλλες λόγο τοποθεσίας και έλλειψης των απαραίτητων υποδομών ( Ορχομενός, Χαλανδρίτσα, Σέρρες ) και άλλες λόγω έλλειψης σοβαρής και ολοκληρωμένης μελέτης ( Ελληνικό, Μέγαρα ). Γενικά καμιά μέχρι τώρα πρόταση δεν πληρούσε τα απαραίτητα κριτήρια και τις προϋποθέσεις έτσι ώστε να μπορεί να προχωρήσει το εγχείρημα στη φάση της 21 Η μακέτα της πίστας στην περιοχή της Δραπετσώνας 51

52 κατασκευής. Στην έρευνα θα εξετάσουμε την περίπτωση της κατασκευής πίστας στην Δραπετσώνα και τη μελέτη περίπτωσης της εταιρίας DIELPIS [17]. Η συγκεκριμένη μελέτη πίστας Formula1 ονομαζόμενη DIELPIS Formula 1. Προτείνεται ως η ισχυρότερη και ιδανικότερη περίπτωση από πλευράς χωροθέτησης, αξιοποίησης του χώρου και τεχνικής λύσης που δίνεται. Το όνομα DIELPIS προέρχεται από τις λέξεις Διεκδίκηση Ελληνικής Πίστας. Μια εταιρία ιδιωτικής πρωτοβουλίας σε συνεργασία με τον Δήμο Δραπετσώνας και Πειραιά. Η συγκεκριμένη πρόταση λοιπόν είναι χωροθετημένη μεταξύ του επιβατικού λιμένα του Πειραιά ο οποίος διαθέτει υποτυπώδη υποδομή κρουαζιέρας καθώς και εμπορικό λιμένα που φιλοδοξεί αν γίνει ο μεγαλύτερος εμπορικός κόμβος της Μεσογείου. Η πίστα της DIELPIS Formula1 είναι σχεδιασμένη και τοποθετημένη στην πιο πολυσύχναστη και κομβική τοποθεσία της Ελλάδος. Η περιοχή που επιλέχτηκε στη Δραπετσώνα αποτελεί ένα κρυφό φιλέτο γης ανεκμετάλλευτο εδώ και 12 χρόνια με επανειλημμένες αποτυχημένες προσπάθειες από τους ιδιοκτήτες για αξιοποίηση του. Κυριότερος λόγος για αυτές τις αποτυχημένες απόπειρες, ήταν η έλλειψη φαντασίας και τόλμης, η μιζέρια, οι ρεαλιστικές λύσεις αλλά και η κοντόφθαλμη λογική των προτάσεων που απλώς θα προσέφεραν προσωρινό κέρδος σε τοπικό επίπεδο και όχι στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στην χώρα μας. Ένα άλλο πλεονέκτημα της περιοχής που την καθιστά κατάλληλη για αυτού του είδους τη διοργάνωση είναι ότι διακρίνεται για τον βιομηχανικό της χαρακτήρα με τα παρακείμενα διατηρητέα κελύφη της βιομηχανίας Λιπασμάτων και της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ καθώς και με τις δεξαμενές πετρελαίου της ΒP, τονίζοντας έτσι τον χαρακτήρα της Formula1 η οποία αποτελεί την αιχμή της βιομηχανικής τεχνολογικής καινοτομίας. Η DIELPIS Formula1 όμως δεν είναι άλλη μια ακόμα πρόταση για πίστα Formula 1. Ελλείψει μεγάλου εκθεσιακού και συνεδριακού χώρου στην περιοχή, δρώμενα όπως εκθέσεις μηχανοκίνητου εξοπλισμού, οχημάτων, σκαφών καθώς και εκδηλώσεις του ναυτιλιακού κόσμου με συμβολικό χαρακτήρα, θα μπορούν να φιλοξενηθούν στις κτηριακές εγκαταστάσεις της πίστας. Ασφαλώς στη σημερινή εποχή, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και ο παράγοντας της περιβαλλοντικής ανάπτυξης, για αυτό και προτείνεται για αυτό και προτείνεται η δημιουργία πάρκου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην έκταση των λιπασμάτων. Το 52

53 πάρκο αυτό θα συμβάλει στην ενεργειακή μερική αυτονομία του χώρου καθώς η ύπαρξη μεγάλου ποσοστού υψηλού και χαμηλού πρασίνου, το οποίο στο σύνολο του θα ξεπερνά τα 210 στρέμματα θα δώσει καινούργια πνοή στο εγκαταλελειμμένο και βρόμικο χώρο όπως είναι αυτή την στιγμή. Μια πιθανή ανάληψη διοργάνωσης αγώνων Formula1 στη χώρας μας θα έφερνε όλα τα γνωστά αλλά και πολλά άγνωστα θετικά αποτελέσματα. Ας στηριχθεί η ελπίδα για τη διοργάνωση αγώνων Formula1 στην χώρα μας. Το ενδιαφέρον από τους παράγοντες του εξωτερικού είναι έκδηλο εδώ και χρόνια και γίνονται συνεχείς προσπάθειες στο να πραγματοποιηθούν όλο και περισσότεροι αγώνες στην Μεσόγειο και η ιδανικότερη περιοχή για να φιλοξενήσει αυτή τη διεθνούς φήμης και αίγλης γιορτή δεν είναι άλλη από την Ελλάδα και την περιοχή της Δραπετσώνας. Αυτό που χρειάζεται είναι ομόφωνη συμπαράσταση όλων των πολιτών και των φορέων ώστε να έχουμε σοβαρές ελπίδες ανάληψης αγώνων Formula1 στην Ελλάδα Τι προβλέπει η μελέτη για Πίστα Formula 1 στη Δραπετσώνα. Στοιχεία της πίστας Η μελέτη εκτός της κύριας πίστας που παρουσιάζεται στο dielpisblogspot.gr [17] και θα στήνεται μία φορά κάθε χρόνο, παρουσιάζει ένα ευρύτερο αναπτυξιακό σχεδιασμό που αφορά στην ανάπλαση έκτασης τμ με δημιουργία Λιμένα σκαφών αναψυχής, υδροδιαδρόμου, Μουσείου Μυθολογίας, ξενοδοχείων, χώρων γραφείων, εμπορικές, πολιτιστικές και αθλητικές χρήσεις, χώρου πρασίνου έκτασης τμ, μικρή πίστα 1.720μ. η οποία θα λειτουργεί όλο τον χρόνο- τις κύριες εγκαταστάσεις της πίστας, που είναι ένα κτήριο Pit Stop και κεντρικές κερκίδες χωρητικότητας θεατών, καθώς και πολλών άλλων. Αναλυτικότερα προβλέπεται: Σύμφωνα με την πρόταση η πίστα θα έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά: Όνομα: Θεμιστόκλεια πίστα Μήκος πίστας F1: μ. Δευτερεύουσα πίστα: μ. Γύροι: 59 Φορά: Αριστερόστροφη 53

54 Στροφές: 23 Αριστερές στροφές: 13 Δεξιές στροφές: 10 Κεντρικές κερκίδες: Λοιπές σταθερές κερκίδες: Λυόμενες κερκίδες: Πλωτές κερκίδες: Ελεύθερες θέσεις- πρανή: Θέσεις VIP: Η διαδρομή που σχεδιάστηκε να ενταχθεί στο πρόγραμμα αγώνων F1, αφού και τα τμήματα της υπάρχουσας οδοποιίας που προβλέπονται, με μικρές αλλαγές, καλύπτουν τις προδιαγραφές που απαιτούνται από την διεθνή ομοσπονδία αγώνων 22 Προτεινόμενα σχέδια στην περιοχή της Δραπετσώνας 54

55 (FIA). Τα τμήματα που θα απαιτηθεί να σχεδιαστούν και να κατασκευαστούν είναι αυτονόητο ότι θα καλύπτουν τα απαιτούμενα. Το συνολικό μήκος της διαδρομής είναι μ. Η φορά της είναι αριστερόστροφη, αντίθετη της φοράς των ρολογιών δηλαδή. Συνολικά περιλαμβάνει 23 στροφές εκ των οποίων 13 αριστερές και 10 δεξιές. Το κτίριο Pit Stop θα έχει μορφή εμπορικού πλοίου, ως αναφορά στον τόπο διεξαγωγής και κύριο χαρακτηριστικό τη χώρας μας διεθνώς, καθότι είμαστε από τις ηγετικές χώρες στον κλάδο της ναυτιλίας. Θα αποτελείται από 12 χώρους ομάδων, για 2 αγωνιστικά οχήματα έκαστος και θα είναι δυο ορόφων. Στην αρχή του συγκροτήματος ( Πλώρη) θα φιλοξενήσει τους VIP σε πενταόροφο τμήμα κτιρίου, ενώ το πίσω τμήμα (Πρύμνη) θα είναι εξαώροφο και θα φιλοξενήσει αίθουσες συνεντεύξεων, την διοίκηση των αγώνων, αγωνοδίκες και σουίτες χορηγών. Οι κερκίδες στο σημείο εκκίνησης-τερματισμού φιλοξενούν θεατές. Αναπτύσσονται δυο επίπεδα και στεγάζονται κατά μήκος του. Στο επίπεδο κάτω από τη στέγη και πάνω από τους θεατές υπάρχουν 250 δημοσιογραφικές θέσεις μετάδοσης αγώνων. Το 70% της πίστας είναι κομμάτι του λιμανιού και της λεωφόρου, στο οποίο με συγκεκριμένες τροποποιήσεις για το διάστημα των αγώνων 23 Η μακέτα του κτηρίου που θα φιλοξενεί τα paddock των ομάδων θα πρέπει να γίνονται παρεμβάσεις και μόνο το 30% θα πρέπει να ανακατασκευασθεί. Αυτό συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στη μείωση κόστους κατασκευής. Κατά τη διαδρομή της εκκίνησης και των τριών άλλων σημείων όπου χωροθετούνται οι μόνιμες κερκίδες, θα τοποθετηθούν λυόμενες κερκίδες και θα υπάρχουν σημεία από διαμορφωμένα πράνη για «ελεύθερη» παρακολούθηση. Συνολικά οι θέσεις των 55

56 θεατών σε σταθερές κινητές κερκίδες και διαμορφωμένα πράνη, θα ανέρχονται σε θέσεις. 7.4 Οι Λειτουργίες μια πίστας μηχανοκίνητου αθλητισμού στην Ελλάδα και τα οφέλη της Σε παραπάνω κεφάλαιο εξετάσαμε τους κοινωνικούς λόγους και τους σκοπούς που μπορεί να εξυπηρετήσει η λειτουργία μιας πίστας αγώνων αυτοκινήτου. Τώρα θα εξετάσουμε τους οικονομικούς λόγους που καλύπτει η λειτουργία μια πίστας μηχανοκίνητων αγώνων, μελετώντας τα στατιστικά στοιχεία του αυτοκινητοδρομίου των Σερρών, τη μοναδική πίστα στον ελληνικό χώρο που είναι σε θέση να φιλοξενηθεί μεγάλη διοργάνωση του μηχανοκίνητου αθλητισμού και να χρησιμοποιηθούν ως στόχος που πρέπει να ξεπεραστεί από την επόμενη πίστα που θα κατασκευαστεί σε οποιαδήποτε περιοχή στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα πρακτικά του 5 ο Πανελληνίου Συνεδρίου Αθλητικής Διοίκησης που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Πατρών τον Δεκέμβριο του 2004, το επιμελητήριο Σερρών σε συνεργασία με το τμήμα Τ.Ε.Φ.Α.Α Κομοτηνής [18], παρουσίασαν τα παρακάτω οικονομικά στοιχεία που αφορούν όσους επισκέπτονται την πίστα και τις συνήθειες τους. Με αυτά τα στοιχεία μπορούμε να εξάγουμε πολύ σημαντικά στοιχεία σε μια μελλοντική λειτουργία νέας πίστας. Διανυκτερεύσεις τουριστών μηχανοκίνητου αθλητισμού στις Σέρρες Έτος Αριθμός Αριθμός Μ.Ο Συνολικές Αγώνων Ατόμων Παραμονής Διανυκτερεύσεις Συνολικές Διανυκτερεύσεις για τα έτη Στον πίνακα 1 παρατηρούμε ότι, οι διανυκτερεύσεις τουριστών του μηχανοκίνητου αθλητισμού συγκρινόμενες με τις συνολικές διανυκτερεύσεις στο νομό των Σερρών, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ποσοστιαίο μέγεθος. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ σημαντικό για τα ξενοδοχεία και την αγορά του νομού, για τους παρακάτω λόγους: 56

57 Το σύνολο των διανυκτερεύσεων γίνεται την Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή ημέρες με την χαμηλότερη πληρότητα στα ξενοδοχεία. Τις καθημερινές τα ξενοδοχεία της πόλης έχουν αυξημένη πληρότητα, ενώ είναι χαμηλή κατά το Σαββατοκύριακο, λόγω περιορισμένης τουριστικής κίνησης. Οι τουρίστες των αγώνων του μηχανοκίνητου αθλητισμού είναι υψηλού βιοτικού επιπέδου και η καθημερινή κατά κεφαλήν δαπάνη αυτών είναι διπλάσια του μέσου όρου των υπολοίπων επισκεπτών του νομού ( Πίνακας 2). Τα καταστήματα της πόλης με αντικείμενο το αυτοκίνητο και τη μοτοσικλέτα ( ανταλλακτικά αξεσουάρ, συνεργεία, βουλκανιζατέρ, ρεκτιφιέ κ.α. ), εκτός από τον πρόσθετο τζίρο που πραγματοποιούν, ωφελούνται τα μέγιστα από τη μεταφορά τεχνογνωσίας των επαγγελματικών ομάδων στο προσωπικό τους. Το αυτοκινητοδρόμιο επίσης λειτουργεί σε καθημερινή βάση και είναι διαθέσιμο προς χρήση από ιδιωτικούς φορείς για εκδηλώσεις σχετικά με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό. 2. Ημερησία δαπάνη διαμονής κατά τα άτομο σε ευρώ Ύπνος Πρωινό Γεύμα Δείπνο Διασκέδαση Διάφορα Σύνολο 25 ευρώ 5 ευρώ 10 ευρώ 12 ευρώ 10 ευρώ 18 ευρώ 80 ευρώ Έσοδα από την εξαετία του Αυτοκινητοδρομίου ευρώ ( 13 δισ. Δρχ. ) Επίσης εκτός από τα στοιχεία του πίνακα 2 τα έσοδα προέρχονται και από οποιασδήποτε άλλη μορφή δραστηριότητα εκδήλωση από ιδιώτες και ισχύει αμοιβή μισθώματος της πίστας με αποτέλεσμα την άντληση κεφαλαίων σε μη αγωνιστικές μέρες. Η προβολή εταιριών με κύκλο εργασιών συγγενή με το μηχανοκίνητο αθλητισμό, μέσω του αυτοκινητοδρομίου αποφέρει αξιόλογα οικονομικά οφέλη και για το σκοπό αυτό έχει διαμορφωθεί συγκεκριμένη τιμολογιακή πολιτική ανάλογα με το είδος της προβολής. Οι γειτονικές μας χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και Βαλκανικής είναι αυτοί που τονώνουν την κίνηση στο εμπορικό κέντρο της πόλης και την τουριστική κίνηση στο νομό. Έχοντας υψηλό βιοτικό επίπεδο ( πάντα οι ασχολούμενοι με το μηχανοκίνητο αθλητισμό προέρχονται από κοινωνικές τάξεις μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων ) και ταυτόχρονα ανάγκες για καταναλωτικά αγαθά που δεν υπάρχουν στις χώρες, 57

58 καλύπτουν αυτές τις ανάγκες τους στην αγορά της πόλης και της ευρύτερης περιοχής που επισκέπτονται. Στη διαρκή προσπάθεια της εταιρίας για την καλύτερη αξιοποίηση του χώρου του αυτοκινητοδρομίου, τη διερεύνηση των προσφερόμενων υπηρεσιών και κατ επέκταση των οικονομικών οφελών, στο επενδυτικό πλάνο πέρα από τα τεχνικά έργα αποπεράτωσης περιλαμβάνονται συγκεκριμένες ενέργειες προθέσεις σε λειτουργικό επίπεδο, οι οποίες συνοψίζονται στα εξής: Ανεύρεση και σύναψη συμφωνίας με χορηγό της ημεδαπής και αλλοδαπής. Προσέγγιση φορέων μηχανοκίνητου αθλητισμού των χωρών της Βαλκανικής και προβολής του αυτοκινητοδρομίου στις χώρες αυτές. Διερεύνηση των τρόπων αξιοποίησης της προγραμματισμένης τηλεοπτικής κάλυψης αγώνων από ιδιωτικό τηλεοπτικό σταθμό. Αξιολόγηση της προοπτικής προβολής του αυτοκινητοδρομίου μέσω της παραγωγής τηλεοπτικής και ραδιοφωνικής εκπομπής σε τοπικούς σταθμούς. Διερεύνηση της προοπτικής σύστασης σχολής ασφαλούς οδήγησης με μόνιμη έδρα το αυτοκινητοδρόμιο. Σε συνδυασμό με το Διασυνοριακό Εμπορευματικό Κέντρου του τελωνείου Προμαχώνα ως κέντρο logistics και τη διεκδίκηση της θέσης σταθμού εξυπηρέτησης διερχόμενων οχημάτων μέσα στα όρια του νομού των Σερρών και με αυτό τον τρόπο ο Νομός Σερρών αποκτά ένα διεθνή ρόλο που δίνει νέα πνοή και δυναμική. Τα συμπεράσματα που μπορούμε να εξάγουμε από την συγκεκριμένη έρευνα είναι πολλά αν αναλογιστούμε τα μεγέθη που θα δημιουργηθούν στην περίπτωση της Δραπετσώνας, όπου τα μεγέθη που εξετάσαμε θα πολλαπλασιαστούν. Οι ανάγκες θα σίγουρα αυξημένες όπως και τα πρώτα έξοδα για το marketing και την προσαρμογή στην αγορά. Όμως με τα σωστά βήματα τα έσοδα θα εισρέουν σε ικανοποιητικούς ρυθμούς αφού απευθύνονται σε συγκεκριμένο κοινό που έχει αποδείξει ότι μπορεί να συνεισφέρει σε όλα αυτά τα κέρδη. Παραδείγματα του εξωτερικού μπορούν να γίνουν πρόδρομος στην λειτουργία του ελληνικού εγχειρήματος. 58

59 7.5 Άλλες υπηρεσίες που θα παρέχει η Πίστα της Δραπετσώνας Μια πρώτη γεύση για τις λειτουργίες ενός αυτοκινητοδρομίου πήραμε στην παρουσίαση των λειτουργιών της πίστας των Σερρών και των Μεγάρων που διοργανώνονται τα ελληνικά πρωταθλήματα αγώνων τόσο σε επίπεδο αγώνων αυτοκινήτων: Κλασικών αυτοκινήτων, Αγώνες κατηγορίας Ε, Αγώνες αυτοκινήτου πολλών ωρών ( 6ορους 12ορους), αλλά και σε επίπεδο μοτοσυκλετών το Ελληνικό Πρωτάθλημα, το Ελληνικό Πρωτάθλημα Moto Cross, και Αγώνες Μοτοσικλέτας πολλών ωρών ( 6ορους 12ορους ). Βέβαια σε ένα τόσο υψηλό επίπεδο όσο θα αντιπροσωπεύει η πίστα στη Δραπετσώνα θα μπορούν να διοργανώνονται όλο το έτος μεγάλες διοργανώσεις του μηχανοκίνητου αθλητισμού και όχι μόνου. Οι κυριότερες λειτουργίες της πίστας που μπορούν να είναι στη διάθεση του κοινού σχεδόν κάθε σαββατοκύριακο του χρόνου είναι τα μαθήματα ασφαλής οδήγησης, μαθήματα καρτ για τους μικρούς σε ηλικία φίλους της οδήγησης αλλά και για όσους αγαπάνε την ταχύτητα ενοικίαση υπερ αυτοκινήτων για μια μοναδική οδηγική εμπειρία στην πίστα όπως ακριβώς προτείνεται στις διαθέσιμες υπηρεσίες της πίστας Yas Marina Circuit Abu Dhabi [19]. Επίσης αναφέρεται στην ανάθεση τελετής ιδιωτικών εκδηλώσεων στις προσωπικές σουίτες της πίστας και στον ειδικά διαμορφωμένο εκθεσιακό χώρο. Χαρακτηριστικά τα οποία θα υπάρχουν στο προτεινόμενο σχέδιο της Θεμιστόκλειας πίστας. Οι χώροι διασκέδασης θα είναι ανοιχτοί όλο το χρόνο για τους επισκέπτες και το καφέ μπαρ με θέα τη μαρίνα της περιοχής θα αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης. Σε αγωνιστικό επίπεδο οι χώροι της πίστας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αγώνες δρόμου όπως για μαραθώνιες και ημι μαραθώνιες αποστάσεις αλλά και για αγώνες ποδηλασίας που θα περιλαμβάνουν ποδηλατικούς γύρους. 24 Η ειδική διαδρομή του Ράλι Ακρόπολις στο ΟΑΚΑ το

60 Όσο αναφορά για το είδος των αγώνων αυτοκινήτου που μπορούν να διοργανωθούν σε μια τέτοια πίστα, μπορούμε να παραδειγματιστούμε από τις ειδικές διαδρομές που έλαβαν μέρος τον Ιούνιο του 2005 και 2006 στο Ράλι Ακρόπολις στο Ολυμπιακό Στάδιο Ειρήνης ( ΟΑΚΑ ). Με αυτό 27 Η χωροθέτηση των θεατών στο ΟΑΚΑ στην ειδική διαδρομή του Πάλι Ακρόπολις το 2006 τον τρόπο θα μπορούσε να διαφημίσουμε την ήδη επιτυχημένη στον μηχανοκίνητο αθλητισμό διοργάνωση του Ράλι Ακρόπολις, μαζί με αυτό το νέο εγχείρημα. Ένα άλλο παράδειγμα προς μίμηση αποτελεί το Intercity Istanbul Park που φιλοξενεί κάθε χρόνο αγώνες Rally Cross[20]. Τέτοιου είδους αγώνες θα μπορούν να φιλοξενηθούν στην πίστα της Δραπετσώνας και με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουμε να ανταγωνιστούμε στο ίδιο επίπεδο κύριους ανταγωνιστές μας στον 26 Στιγμιότυπα από αγώνα WTCC 25 Στιγμιότυπα από αγώνα Rally Cross χώρο του Τουρισμού και του θεάματος. Παρόμοιου θεάματος αγώνες είναι και όσοι διοργανώνονται από τη FIA και το WTCC ( World Touring Car Championship ) [21] οι οποίοι είναι αναγνωρίσιμοι σε ευρύ κοινό και σχεδόν ίσης αξίας με αυτούς της αίγλης της Formula 1. Ανάλογο είναι και το επίπεδο διοργάνωσης αγώνων Μοτοσυκλετών ( Moto gp ) το δεύτερο σε αναγνωρισιμώτητα πρωτάθλημα ταχύτητας στον κόσμο. Σε παγκόσμιο 60

61 επίπεδο αλλά και σε ελληνικό επίπεδο θα μπορούν να οργανωθούν αρκετοί αγώνες SBK ( Super Bike ) [22], αλλά και Moto Cross. Τέλος το ίδιο Σαββατοκύριακο του αγώνα του Grand Prix ταυτόχρονα σε άλλες ώρες από τον κύριο αγώνα λαμβάνουν χώρο οι αγώνες GP2 και GP3 με αποτέλεσμα το 4ήμερο των αγώνων ( δηλ. από Πέμπτη έως Κυριακή ) να αποτελεί ένα χρονικό διάστημα πλήρους προγράμματος με διαρκές θέαμα. Είναι σίγουρα ότι όλη αυτή η κίνηση στην πίστα θα αποτελέσει και το εφαλτήριο σύνθημα για την δημιουργία περισσότερων λεσχών αυτοκινήτου, για τη καθιέρωση περισσότερων ελληνικών πρωταθλημάτων σε όλα τα επίπεδα του μηχανοκίνητου αθλητισμού και πως αρκετές διάσημες εταιρίες που ασχολούνται στον χώρο της αυτοκίνησης θα θελήσουν να διοργανώσουν ανάλογα «event» στην συγκεκριμένη πίστα. 29 Στιγμιότυπο από αγώνα μοτοσυκλετών SBK 28 Στιγμιότυπο από αγώνα Moto Cross 61

62 8. Πίστα Formula 1 στην Ελλάδα: το σχέδιο, οι εξελίξεις και τα εμπόδια Τη δημιουργία πίστας αγώνων Formula1 στη Δραπετσώνα και τη διοργάνωση αγώνων στη χώρα μας επιδιώκει το τελευταίο διάστημα όπως και προαναφέραμε η δημοτική αρχή Κερατσινίου-Δραπετσώνας μαζί με την εταιρεία Dielpis Formula1. Σε αυτό το πλαίσιο όπως αναφέρει το dielpisformula1blogspot.gr [17], το Σάββατο 26 Μάιου 2012, υπήρξε συνάντηση μεταξύ του κ. Bernie Ecclestone ( Ιδιοκτήτης των δικαιωμάτων της Formula 1 ) και του μελετητή της πρότασης Dielpis Formula 1. Όπως ενημερώνει η Dielpis, η συνάντηση διήρκεσε 30 λεπτά, κατά την οποία έγινε ενημέρωση για την πρόταση, τον τρόπο που προβλέπεται να υλοποιηθεί αυτή, καθώς και γενική ενημέρωση για την πολιτική κατάσταση που υπάρχει στην Ελλάδα, καθότι αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της υποψηφιότητας. Ο κ. Bernie Ecclestone ήταν ενήμερος για το σχεδιασμό και δήλωσε ότι υιοθετεί την πρόταση για αγώνες F1 στην περιοχή της Δραπετσώνας, επιδιώκοντας την υλοποίηση του project. Για το σκοπό αυτό συμφωνήθηκε να γίνει επίσκεψη του ιδίου στην περιοχή που προβλέπεται να δημιουργηθεί η πίστα, κατά το μήνα Ιούλιο, καθώς και να εξεταστούν όλες οι λεπτομέρειες που αφορούν την υλοποίηση της πρότασης. Η συνάντηση διεξήχθη σε πολύ καλό κλίμα. Όπως υποστηρίζει η Dielpis Formula 1, η πρόταση βρίσκεται ένα βήμα πριν την υλοποίηση της. Για αυτό το λόγο, σύμφωνα με τον Αρχιτέκτονα Dielpis Formula 1 κ. Αθανάσιο Παπαθεοδώρου, «απαιτείται η στήριξη από όλους, από όποια θέση κι αν βρίσκονται, για αυτό το εθνικής σημασίας γεγονός». Όπως ενημερώνει η Dielpis Formula1 o Πρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος του Ο.Λ.Π., κος Γιώργος Ανωμερίτης ζήτησε (προ μηνών) από τον Δήμαρχο Κερατσινίου- Δραπετσώνας να του παρουσιαστεί η πρόταση Dielpis Formula1, πράγμα το οποίο και έγινε στις 24 Ιανουαρίου 2012 και ώρα 14:30, στο Δημαρχιακό Μέγαρο Κερατσινίου. Στην παρουσίαση που έγινε ήταν παρόντες ο Δήμαρχος κος Λουκάς Τζανής, ο πρόεδρος του Ο.Λ.Π κος Γιώργος Ανωμερίτης, ο πρώην Αντιπεριφεριάρχης, Δημοτικοί Σύμβουλοι, ο Γενικός Δ/ντής του Ο.Λ.Π κος Παναγιώτης Πετρουλής, ο Τεχνικός Δ/ντης του Ο.Λ.Π κος Ιωάννης Θεοχάρης και εκπρόσωποι της Dielpis Formula1. Μετά την συνάντηση, ο κος Γ. Ανωμερίτης εξέδωσε Δελτίου Τύπο όπου 62

63 αναφερόταν ότι η πρόταση της Dielpis Formula1 είναι η καλύτερη που έχει παρουσιαστεί τα τελευταία 15 χρόνια που παρακολουθεί τα δρώμενα στο Λιμάνι, διαφέρει από όλες τις άλλες και χαρακτηρίζεται αναπτυξιακή. Επίσης δήλωσε πως θα αναλάβει πρωτοβουλία για την διεκπεραίωση των απαιτούμενων διαδικασιών μεταξύ των συνιδιοκτητών του χώρου που έχει γίνει η μελέτη. Στις 23 Φεβρουαρίου 2012, επαναλήφθηκε συνάντηση στα γραφεία του Ο.Λ.Π. μεταξύ Δημάρχου κο Λουκά Τζανή, του Προέδρου του Ο.Λ.Π. κου Γιώργου Ανωμερίτη, της Αντιδημάρχου κας Βάνας Δατσέρη, του Γενικού Διευθυντή του Ο.Λ.Π. κου Παναγιώτη Πετρουλή, του Δ/ντη Έργων του Ο.Λ.Π. κου Ιωάννη Θεοχάρη και του Αθανασίου Παπαθεοδώρου ( project manager )της Dielpis Formula1. Ο κ. Γ. Ανωμερίτης επανέλαβε προς τον Δήμαρχο την υπόσχεσή του για παραχώρηση στον Δήμο της έκτασης που ανήκει στον Ο.Λ.Π. και αφορά το παραλιακό μέτωπο στην περιοχή των Λιπασμάτων, συνολικού εμβαδού τμ και την υποστήριξη του στην πρόταση για διοργάνωση Αγώνων F1 στο Λιμάνι. Από πλευράς Dielpis Formula1 παρουσιάστηκε ο εναλλακτικός σχεδιασμός που απεδείκνυε την εφικτότητα της προσαρμογής των προτάσεων του Ο.Λ.Π. για κατασκευή προβλήτας για κρουαζιερόπλοια στην πρόταση του ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού για διοργάνωση Αγώνων F1. Από τότε έως σήμερα δεν έχει γίνει καμία συνάντηση με τον Ο.Λ.Π. και χωρίς μέχρι στιγμής να έχει πραγματοποιήσει, ο κος Γιώργος Ανωμερίτης, κάποια από τις εξελίξεις που είχαν προκαθοριστεί στις προηγούμενες συναντήσεις, όπως αυτή προς τον Δήμαρχο για παραχώρηση του παραλιακού μετώπου. Η απάντηση, σε αυτή την ανεκπλήρωτη υπόσχεση, από πλευράς Δήμου, ήταν η κατάληψη του χώρου με δυναμικό τρόπο από τους πολίτες, την Κυριακή 29 Απριλίου 2012, δημιουργώντας πρόσβαση για πρώτη φορά στην θάλασσα, αφού ο χώρος είχε από το 1909, που πρώτο-λειτούργησε η βιομηχανία των Λιπασμάτων, αποκλειστεί σε οποιονδήποτε. Ο κος Γιώργος Ανωμερίτης, είχε επιδοθεί σε έναν αγώνα, για δημιουργία έργων στον χώρο που προβλέπεται τμήμα της πίστας, ο οποίος ομολογεί την απεγνωσμένη προσπάθειά του, πριν αποχωρήσει από τη θέση του, να εξασφαλίσει αυτά που έχει δεσμευτεί να υλοποιήσει απέναντι σε οποιαδήποτε συμφέροντα (ότι και αν είναι αυτά, μελέτη ή εργολαβία), ώστε να καταστρέψει την δυνατότητα της Ελλάδας και της περιοχής να υλοποιήσει ένα διεθνές γεγονός Παγκόσμιας Προβολής, που θα μπορούσε σε μεγάλο βαθμό να βγάλει τη χώρα μας ξανά στο διεθνές σκηνικό, με θετικό πρόσημο, παρέχοντας μια σημαντική δυνατότητα για ανάπτυξη. Μια 63

64 γιγαντιαία προσπάθεια γίνεται με στόχο να υλοποιήσει η περιοχή του Λιμανιού, οι κάτοικοι, οι γύρω Δήμοι και η χώρα, αυτό το κορυφαίο Παγκόσμιο Γεγονός, φυσικά συνεχίζεται με συμμάχους, αυτούς που το στήριξαν από τη γέννηση του έως σήμερα αλλά και τους πολίτες, οι οποίοι και μετά τις τελευταίες εξελίξεις δηλώνουν αποφασιστικά το παρών. Εξάλλου οι κάτοικοι είναι οι πρώτοι που θα έρθουν σε επαφή με τον τελικό αντίκτυπο της δημιουργίας πίστας στην ευρύτερη περιοχή και της διοργάνωσης ανά τακτά χρονικά διαστήματα μεγάλων διοργανώσεων «Big Event».Σε αυτό το σημείο εκτός από τις τελευταίες εξελίξεις με την δρομολόγηση της πίστας θα παραθέσουμε και περαιτέρω στοιχεία για τις διαστάσεις τις οποίες μπορεί να λάβει ο αντίκτυπος τέτοιων εκδηλώσεων όπως, κοινωνικές, οικονομικές, τουριστικές κ.α. 8.1 Επιπτώσεις Φαινομένων Τουρισμού των Μεγάλων Εκδηλώσεων Παρά το γεγονός ότι υπήρξε μια ισχυρή εστίαση για τις οικονομικές επιπτώσεις, υπάρχουν και άλλα είδη των επιπτώσεων των εκδηλώσεων και φεστιβάλ, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιπτώσεων. Αυτές περιλαμβάνουν την αναζωογόνηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία μιας κατάλληλης εικόνας ως τουριστικό προορισμό, καθώς και την προώθηση της αειφορίας του τουρισμού. Ενώ υπάρχει ένα εύλογο ποσό της βιβλιογραφίας σχετικά με τις οικονομικές επιπτώσεις του τουρισμού, λιγότερη έρευνα έχει επικεντρωθεί στις κοινωνικές επιπτώσεις των εκδηλώσεων και φεστιβάλ. Ζητήματα όπως η ασφάλεια, η εμπιστοσύνη και η αίσθηση της προσωπικής και συλλογικής αποτελεσματικότητας αποτελούν μέρος της έννοιας του κοινωνικού κεφαλαίου και θα εμφανιστεί να έχουν σημασία σε μια διερεύνηση των κοινωνικών επιπτώσεων των εκδηλώσεων και φεστιβάλ στη κοινότητα. Παρακάτω παραθέτουμε μερικά στοιχεία από τις διατάσεις των επιπτώσεων που λαμβάνουν μέρος σε ένα φεστιβάλ και επηρεάζουν με θετικό και αρνητικό τρόπο την ζωή όσων εμπλέκονται με αυτές τις εκδηλώσεις[7]. 64

65 Πίνακας 3.Μια ταξινόμηση των πιθανών επιπτώσεων μιας εκδήλωσης Διαστάσεις Θετικές Αρνητικές Η μικρή κοινότητα ενός φεστιβάλ μπορεί να δημιουργήσει εσωτερικό πλεονάσματα Είναι ασυνήθιστο για τις μεγάλες εκδηλώσεις για να ανακτήσουν τους τεράστια κεφαλαιακών και λειτουργικών δαπανών - Πολλοί απαιτούν εκτεταμένη δημόσια χρηματοδότηση Οικονομικές Τουριστικές /Εμπορικές Φυσικές Οι δαπάνες των επισκεπτών και των συναφών εμπλεκομένων πολλαπλασιάζουν τα αποτελέσματα και την αυξημένη ζήτηση για αγαθών και υπηρεσιών Δημιουργία άμεσης και έμμεσης απασχόλησης «Αποτέλεσμα Βιτρίνας» Μεγέθυνση του προφίλ της περιοχής που ενδέχεται να έχει συνέπειες στην αύξηση του τουρισμού και των υπολοίπων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων Επέκταση της τουριστικής περιόδου - εξομάλυνση της κυκλικής ζήτησης Κατασκευή νέων εγκαταστάσεων και υποδομών - η έκταση αυτού του οφέλους εξαρτάται από τη μακροχρόνια χρησιμότητα των εγκαταστάσεων αυτών από την κοινότητα Αναγέννηση και ωραιοποίηση του τοπίου των περιοχών Αυξημένες τιμές για τους ντόπιους Το κόστος ευκαιρίας Απόκτηση κακή φήμη, αν το γεγονός είναι ανεπιτυχής Αποδιάρθρωση των χαμηλότερων κοινωνικοοικονομικών ομάδων και η δημιουργία νέων «επιθυμητή μέση κοινωνική τάξη» Αρχιτεκτονική ρύπανση Η περιβαλλοντική ζημία 65

66 Υπερπληθυσμός, κυκλοφοριακή συμφόρηση, θόρυβος, απορρίμματα, καθώς και περιορισμοί πρόσβασης Διασκέδαση και κοινωνικές ευκαιρίες για τους κατοίκους της περιοχής Η δυσαρέσκεια ειδικά όταν το θέμα της εκδήλωσης δεν ταιριάζει με την κοινωνικό-πολιτισμική εικόνα της κοινότητας Κοινωνικό - πολιτιστικές Ψυχολογικές Αύξηση του τοπικού επιπέδου ενδιαφέροντος της δραστηριότητας που συνδέεται με την διοργάνωση εκδηλώσεων Ευκαιρία για διαπολιτισμική επικοινωνία Εθελοντισμός - βελτίωση των τοπικών κοινωνικών δικτύων υποστήριξης Δίνει την αίσθηση του ανήκειν και την ανταλλαγή με τη κοινότητα Ενθουσιασμός, θέαμα, υπερηφάνεια και αυτοεκτίμηση που επέφερε με το να είναι το επίκεντρο της προσοχή της διεθνούς κοινότητας Εμπορευματοποίηση των τοπικών παραδοσιακών εκδηλώσεων Περιθώριο για διαπολιτισμική παρανόηση Μπορεί να ενισχύσει στα γενικά κοινωνικά προβλήματα όπως η εγκληματικότητα, η πορνεία και την αλλαγή στις ηθικές αξίες Ο υπερπληθυσμός μπορεί να επιδεινώσει τη θορυβώδη συμπεριφορά, την κατανάλωση αλκοόλ, τη χρήση ναρκωτικών και της βίας. Η ταχεία ανάπτυξη μπορεί να φέρει διαταραχές καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα αποξένωσης, και απώλεια της αίσθησης του ανήκειν ή σύνδεση με την κοινότητα. 66

67 Πολιτικές Ενίσχυση ορισμένων εικόνων και ιδεολογιών - μπορεί να είναι είτε θετικά είτε αρνητικά, ανάλογα με το βαθμό στον οποίο οι κάτοικοι συμφωνούν με αυτά Όταν υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα είναι πιθανό ότι τα συμφέροντα των πολιτικά ισχυρών θα κερδίσουν τα συμφέροντα των πολιτικά αδύναμων Βελτίωση της σταδιοδρομίας των συγκεκριμένων πολιτικών στοιχείων Απώλεια της τοπικής αυτονομίας Σχηματισμός ομάδων διαμαρτυρίας - «εξέγερση των οι οικοδεσποτών " Πηγή: Adapted from Ritchie 1984 and Hall 1989 & Κοινωνικό-Πολιτικές Αξίες Στη μελέτη περίπτωσης του Αυστραλιανού Formula1 Grand Prix [7] συναντούμε κάποιες κοινωνικό πολιτικές αξίες της τοπικής κοινωνίας που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μπορούν να παρατηρήσουμε και να λάβουμε υπόψη τα συγκεκριμένα στοιχεία ως μέτρο σύγκρισης για το τι είναι δυνατόν να συμβεί στην περιοχή της Δραπετσώνας και στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά. Το Αυστραλιανό Grand Prix λαμβάνει μέρος κάθε χρόνο στη Μελβούρνη από το Πρόκειται για ένα τετραήμερο γεγονός που περιλαμβάνει κατατακτήριες, την πρακτική και την υποστήριξη στους αγώνες για τις τρεις πρώτες ημέρες και ο κύριος Formula 1 αγώνας την τελευταία ημέρα (Κυριακή). Στα πρώτα χρόνια διοργάνωσης υπήρξε κάποια αντίθεση με τη διοργάνωση της εκδήλωσης στο Albert Park και ένας αριθμός των κατοίκων της περιοχής που σχημάτισε μια φωνητική ομάδα διαμαρτυρίας γνωστή ως «Save Albert Park». Αυτή η ομάδα εξακολουθεί να υπάρχει ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει πολύ λιγότερη δημοσιότητα σχετικά με τις δραστηριότητες τους. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι οι αντιδράσεις κατοίκων στην εκδήλωση έχουν γίνει λιγότερο έντονες, η οποία μπορεί να οφείλεται σε εγκλιματισμού ή επιλεκτική μετανάστευση. Στα ίδια δεδομένα φαίνονται πως οι άνθρωποι που εντοπίζονται με περισσότερο υλιστικούς στόχους για την κοινωνία, όπως η ασφάλεια και η οικονομική ανάπτυξη (που τείνουν να ευθυγραμμιστούν περισσότερο με τις συντηρητικές πολιτικές απόψεις) είναι πιο θετικοί για την εκδήλωση από εκείνους που ταυτίζονται περισσότερο με μετά-υλιστικές αξίες όπως η ισότητα και πολιτικά δικαιώματα. 67

68 Πίνακας 4: Σύνοψη της προηγούμενης έρευνας σε εγγενή διακύμανση των αντιδράσεων των κατοίκων στα γεγονότα Φυσικά κυμαινόμενος Αρνητικός Αδιάφορος Θετικός Απόσταση κατοικίας από την εκδήλωση Ζώνη Ζουν κοντά στην ζώνη εκδήλωση Ζουν μακριά από την ζώνη εκδήλωσης Ζουν σε ενδιάμεση απόσταση από την ζώνη εκδήλωσης Ταξίδι στην ζώνη εκδήλωσης Επισκέπτονται συχνά Επισκέπτονται πολύ σπάνια Επισκέπτονται μετρίως συχνά Συμμετοχή στον τουρισμό Τείνουν να μην εργάζονται στον τουρισμό Τείνουν να μην εργάζονται στον τουρισμό Τείνουν να εργάζονται στον τουρισμό Αναγνώριση με θέμα Αδιάφοροι για μηχανοκίνητο αθλητισμό Αδιάφοροι για μηχανοκίνητο αθλητισμό Ενδιαφερόμενοι για μηχανοκίνητο αθλητισμό Κοινωνικό- Πολιτικές αξίες Τείνουν προς την μετάυλιστική τιμή Τείνουν προς την ανάμιξη της τιμής Τείνουν προς την υλιστική τιμή Πηγή: Host community perceptions of the impact of events a comparison of different event themes in urban and regional communities. By Liz Fredline, Marg Deery and Leo Jago. «Copyright CRC for Sustainable Tourism Pty Ltd 2006» 68

69 9. Επικρατέστερη Περιοχή Πραγμάτωσης του Σχεδίου Πολλοί θα αναρωτιούνται γιατί να επιλεχθεί η συγκεκριμένη περιοχή για να φιλοξενήσει και να κατασκευαστεί σε αυτή τελικά η πίστα με προδιαγραφές στα πρότυπα της Formula 1. Γιατί πάλι ένα μεγαλόπνοο σχέδιο να υλοποιηθεί στα όρια της περιοχής της Αττικής και όχι σε κάποια άλλη περιοχή της Ελλάδας, η οποία θα επωφεληθεί και περισσότερο με τον παγκόσμιο αντίκτυπο της λάμψης ενός τέτοιου big event ; Γιατί να μην επικρατήσει μια από τις άλλες προτάσεις που φαινομενικά είναι υλοποιήσιμες σε σύγκριση με αυτό το έργο; Η απάντηση έρχεται από την ίδια την φύση και όσα αποτελούν βασικά στοιχεία μιας διοργάνωσης αγώνα Formula 1, καθώς η φιλοξενία ενός τέτοιου αγώνα από μια χώρα έχει τεράστια οφέλη στην διοργανώτρια περιοχή σε όλους τους τομείς της οικονομίας πόσο μάλλον στην περιοχή που τον διοργανώνει. Αποτελεί από μόνο του την αφορμή για τοπική ανάπτυξη και εκμετάλλευσης στο έπακρον όλων των τοπικών οικονομικών και επιχειρησιακών πόρων. Έτσι μια φαινομενικά κορεσμένη και πυκνοκατοικημένη περιοχή όπως αυτή της Δραπετσώνας έχει την δυνατότητα να εξελιχθεί σε στολίδι της δυτικής ακτής της Αττικής και ένα από τα αξιοθέατα της πόλης. Τα οφέλη είναι πάρα πολλά από την κατασκευή μαρίνας και φυσικά πρόσβασης στην ακτή κάτι το οποίο δεν είναι εφικτό σήμερα στους κατοίκους της περιοχής αλλά και την βελτίωση της εικόνας του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας δίνοντας του την ευκαιρία να αναπτύξει και υποδομές που είναι ανεκμετάλλευτες όπως την υποδομή για φιλοξενία μεγάλων κρουαζιέρων, μέχρι την βελτίωση των υποδομών της περιοχής καθώς αναγκαστικά θα πρέπει να προσαρμοστεί ο χάρτης των αστικών συγκοινωνιών για καλύτερη σύνδεση της περιοχής με το κέντρο της πόλης και το αεροδρόμιο. Η περιβαλλοντική πρόταση προβλέπει ριζικές αλλαγές στο χάρτη πρασίνου της περιοχής μετατρέποντας μια βιομηχανική περιοχή σε ένα περιβαλλοντικό πάρκο στην καρδιά της πόλης. Προς την απόδειξη αυτών των στοιχείων παραθέτουμε παρακάτω και στοιχεία από την διπλωματική εργασία Ένα σύγχρονο παράδειγμα πολεοδομικού σχεδιασμού στο λεκανοπέδιο Αττικής: Η βιομηχανική ζώνη της Δραπετσώνας [23] που εκπονήθηκε από τον Μελαδάκη Γεώργιο για λογαριασμό του Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την εκμετάλλευση της συγκεκριμένης περιοχής. 69

70 9.1 Η βιομηχανική ζώνη των λιπασμάτων Δραπετσώνας Εξαιτίας της αποβιομηχάνισης, ήδη από τη δεκαετία του 1980, πολλές βιομηχανικές μονάδες στην καρδιά ή στην περιφέρεια των πόλεων της χώρας, αναγκάστηκαν να κλείσουν οριστικά, αφήνοντας μετά το κλείσιμό τους μεγάλες εκτάσεις γης προς αξιοποίηση, πολλές φορές δε, σε ιδιαίτερα προνομιακές περιοχές. Σε παλαιές βιομηχανικές περιοχές και ιδιαίτερα κοντά σε λιμάνια, προωθήθηκε διεθνώς η τάση για αναπλάσεις μεγάλης κλίμακας και τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται και στην Ελλάδα. Μια τέτοια περίπτωση, αναξιοποίητη μέχρι σήμερα για την πόλη και τους κατοίκους, είναι και ο χώρος του παλιού εργοστασίου των λιπασμάτων της Δραπετσώνας, στα δυτικά του λιμανιού του Πειραιά. Τα παραδείγματα παρόμοιων περιπτώσεων σε ευρωπαϊκό και γενικότερα σε παγκόσμιο επίπεδο, διαφέρουν ριζικά ως προς τη προσέγγισή τους για τον παραγόμενο χώρο από τις αναπλάσεις αυτές. Βιομηχανικά πάρκα με διατήρηση των παλαιών εγκαταστάσεων, χρήσεις πολιτισμού και μουσείων, ήπιες χρήσεις κατοικίας, μετατροπή σε άλση και κάποιες φορές έντονη εμπορική εκμετάλλευση της γης, αποτελούν όλα μορφές που αναλόγως την χώρα και την περίπτωση έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία 30 χρόνια. Για την περίπτωση της Δραπετσώνας, η προσέγγιση από τους επίσημους φορείς διαχείρισης του χώρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ριζικής παρέμβασης στο χώρο, με στόχο την προσέλκυση κεφαλαίων και συγκεκριμένα ναυτιλιακών επενδύσεων. Ο εκτεταμένος χώρος της πρώην ανώνυμης ελληνικής εταιρείας χημικών προϊόντων και λιπασμάτων (ΑΕΕΧΠΛ) αποτελούσε μια ζώνη 245 στρεμμάτων. Δίπλα από το εργοστάσιο των λιπασμάτων, εκτείνονταν οι εγκαταστάσεις της ΑΓΕΤ Ηρακλής, με παραγωγή τσιμέντου. Πιο κάτω υπήρχαν το εργοστάσιο παραγωγής ρεύματος της ΔΕΗ, που χρησιμοποιούσε μαζούτ για τη λειτουργία του, ενώ λίγο πιο δίπλα από τα λιπάσματα, οι δεξαμενές καυσίμων και ορυκτελαίων της SHELL και μετέπειτα της ΒΡ, το εργοστάσιο παραγωγής γύψου και παραδίπλα τα «Ταμπάκικα», οι βιοτεχνίες επεξεργασίας δερμάτων. Έτσι διαμορφωνόταν το βιομηχανικό τοπίο της περιοχής, το οποία βρισκόταν σε απόσταση 1χλμ. σε ευθεία γραμμή από το κέντρο του Πειραιά, μέσα στη Δραπετσώνα και το Κερατσίνι. Μαζί με τις παραπάνω γειτονικές εγκαταστάσεις, που μεταφέρθηκαν εκτός πόλης μετά από νόμο που απαγόρευε την οχλούσα βιομηχανία εντός της πρωτεύουσας, πρόκειται για ένα 70

71 παράκτιο οικόπεδο, συνολικής έκτασης 660 περίπου στρεμμάτων. Αν και μεγάλο μέρος των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού της βιομηχανικής ζώνης αυτής είχε κριθεί διατηρητέο, το 2003 και ενόψει ολυμπιακών αγώνων η εθνική τράπεζα της Ελλάδος, από τους κύριους συνιδιοκτήτες της περιοχής, κατεδάφισε σχεδόν το 30 H περιοχή του λιμανιού του Πειραιά και των δήμων Δραπετσώνας και Κερατσινίου. Στην αεροφωτογραφία φαίνεται η προς "αξιοποίηση" έκταση, καθώς και τα κυριότερα σημεία ενδιαφέροντος της ευρύτερης περιοχής ( πηγή htpp://www.greekscapes.gr/index.php/ / /101/115-drapetsona.html) σύνολο των κτιρίων και κατέστρεψε ολοκληρωτικά τον εξοπλισμό τους, δημιουργώντας μια ουσιαστικά αδόμητη ζώνη δίπλα στο λιμάνι και με πρόσωπο στη θάλασσα. 31 Η περιοχή των λιπασμάτων Δραπετσώνας, δυτικά του λιμανιού του Πειραιά 71

72 Τα τελευταία χρόνια, αν και έχει αναγνωριστεί σε κάποιο βαθμό η αξία της λεγόμενης βιομηχανικής κληρονομιάς, τα ερειπωμένα εργοστάσια ή «brownfields» όπως αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία, αποτελούν συνήθη πεδία ανάπτυξης κερδοσκοπίας επί της αστικής γης σε διεθνές επίπεδο. Τα σχέδια για την αξιοποίηση της περιοχής αυτής, μετά από πολλά χρόνια συζητήσεων και μελετών, φαίνεται πως αρχίζουν να παίρνουν το δρόμο της υλοποίησης, μετά από τις εξαγγελίες δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που κατέχουν την περιοχή. Ο προνομιακός αυτός χώρος είχε κινήσει το ενδιαφέρον επενδυτικών προτάσεων εδώ και χρόνια αλλά όλες οι λύσεις που είχαν προταθεί, δεν είχαν καταφέρει να εγκριθούν λόγω διαφωνιών των ιδιοκτητών και αντιδράσεων των κατοίκων. Η περιοχή μελέτης, για την οποία έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς οι προτάσεις ανάπλασης με τελευταία αυτή του 2008 όπου και εξετάζεται ως επικρατέστερη, περιλαμβάνει το σύνολο της τέως λιμενοβιομηχανικής ζώνης, από την ακτή Βασιλειάδη μέχρι το ανατολικό όριο της ΕΥΔΑΠ στην οδό Προποντίδος. Η έκταση της ευρύτερης αυτής περιοχής ανέρχεται ακριβώς σε 661,05 στρέμματα, εκ των οποίων τα 528 στρ. βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του δήμου Δραπετσώνας και τα 133,05 στρ. εντός του δήμου Κερατσινίου, δήμοι που από 1/1/2011 συνενώθηκαν. Οριοθετείται, αρχίζοντας από νότια και ανατολικά, από το δυτικό όριο της Ακτής Βασιλειάδη, τις οδούς Γρηγόρη Λαμπράκη, Μιχαληνού, 25ης Μαρτίου, Αριστοτέλους, Πόντου, Ηρακλέους, Μάρκου Μπότσαρη, Πορφύρα, Σωκράτους, Προποντίδος, και τέλος, το ανατολικό όριο της ΕΥΔΑΠ. 72

73 32 Το εργοστάσιο λιπασμάτων στην ακτή της Δραπετσώνας κατά τα τελευταία χρόνια, πριν και μετά κατεδαφιστούν οι εγκαταστάσεις του το 2003(πηγή:http://www.greekscape s. gr/index.php/ / /101/115-drapetsona.html) 73

74 9.2 Δομημένος ιστός και προβλήματα της περιοχής Τα προβλήματα που πρέπει να ξεπεραστούν για την περάτωση ενός τέτοιου έργου μέσα στον αστικό ιστό είναι πολλά αλλά όχι απροσπέλαστα. Δίνεται για πρώτη φορά η ευκαιρία να δημιουργηθεί μια διαδρομή Formula 1 μέσα στον φυσικό χώρο δηλαδή σε βιομηχανική ζώνη, με το να διατηρηθούν φυσικά διατηρητέα όσα κτίρια έχουν απομείνει στον χώρο και δίνουν αυτή την ιδιαίτερη αίγλη στον χώρο. Η περιοχή έχει αλλάξει χαρακτήρα και από βιομηχανική έχει διαμορφωθεί σε αστική και παρατηρείται μάλιστα μια μεγάλη αύξηση στον πληθυσμό της σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του Παρόλο αυτά δεν αναπτύχθηκε τόσο όσο άλλες αντίστοιχες περιοχές της Αττικής που είχαν ανάλογα γνωρίσματα με αποτέλεσμα να είναι ακόμα αποκομμένη από το κέντρο της Αθήνας με τις συγκοινωνίες να αποτελούν πονοκέφαλο για τους κατοίκους. Η σύνδεση της περιοχής με σταθερής τροχιάς μέσα μεταφορών πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Το πλήθος των επισκεπτών πρέπει να έχει άμεση πρόσβαση σε μέσα που τον οδηγούν απευθείας στο Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, σε σταθμό υπεραστικών τρένων, στις κεντρικές προβλήτες του λιμανιού του Πειραιά αλλά όπως είναι φυσικό και στο κέντρο της πόλης. Το ενδιαφέρον του επισκέπτη σε ένα τέτοιο ταξίδι παραμένει τουριστικό και την ελεύθερη ώρα του μέσα στο Σαββατοκύριακο των αγώνων θέλει να το ξοδέψει στα αξιοθέατα της περιοχής. Η γραφειοκρατία για άλλη μια φορά από ότι φαίνεται καλά κρατεί, καθώς το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην περιοχή παραμένει δαιδαλώδες και σε μια ιδιωτική επένδυση που χρειάζεται να απαλλοτριώσει δημόσια υπηρεσία αν μη τι άλλο δεν αποτελεί εύκολο έργο με τις διαδικασίες να είναι για ακόμη μια φορά ιδιαίτερα χρονοβόρες. Ακολουθεί αναλυτική παρουσίαση των ιδιοκτητών στη συνέχεια αυτού του κεφαλαίου Δόμηση Ολόκληρη η περιοχή της νομαρχίας Πειραιά χαρακτηρίζεται από πυκνή δόμηση και έλλειψη δημοσίων χώρων. Οι υψηλοί συντελεστές δόμησης που εμφανίζονται στην περιοχή, έχουν δημιουργήσει τα γνωστά προβλήματα των κορεσμένων προαστίων της πρωτεύουσας όπως κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη θέσεων παρκαρίσματος, σε συνδυασμό με απουσία μέσων σταθερής τροχιάς δυτικά του 74

75 λιμανιού. Συγκεκριμένα για τη Δραπετσώνα, ο συντελεστής δόμησης είναι 2.6 ενώ κατά το παρελθόν είχε δοθεί συντελεστής μέχρι και 3, καθιστώντας τη μία ιδιαίτερα πυκνοδομημένη περιοχή. Πρόσφατες συζητήσεις του δήμου κινούνταν προς την κατεύθυνση να θεσπιστεί ανώτατος συντελεστής 2, το οποίο όμως δεν φαίνεται να θεσμοθετείται άμεσα. 33 Οι συντελεστές δόμησης για το λεκανοπέδιο Αττικής το Η ευρύτερη περιοχή του Πειραιά φαίνεται πως αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα έντονης εκμετάλλευσης του εδάφους, σε συνδυασμό με το εξαιρετικά χαμηλό δείκτη 1,56 τ.μ. πρασίνου/κάτοικο, οι κάτοικοι βιώνουν ένα ιδιαίτερα υποβαθμισμένο περιβάλλον (πηγή: ΕΚΚΕ, 2002:41) 34 Η κατανομή των ορόφων της περιοχής. Τα παλαιότερα κτίσματα παραμένουν σε μεγάλο ποσοστό μέχρι τους 2 ορόφους ενώ ψηλότερα κτίρια παρουσιάζονται στο χώρο των εργατικών πολυκατοικιών. Στα νεόδμητα οικόπεδα γίνεται πλήρης εκμετάλλευση του υψηλού συντελεστή (πηγή: Μπάνος και Αλεξανδροπούλου, 2008:9) 75

76 Σήμερα, ο σύγχρονος δήμος καλύπτει έκταση περίπου 2 τετραγωνικών χιλιομέτρων με τον πληθυσμό του να ανέρχεται σύμφωνα με την απογραφή του 2001 σε άτομα, ενώ με πιο πρόσφατα στοιχεία της τελευταίας απογραφής του 2011 ο πληθυσμός του δήμου Κερατσινίου Δραπετσώνας ανέρχεται σε με πυκνότητα πληθυσμού ανά τετρ. χιλιόμετρο σε 9.767,32 αποτελώντας μια ιδιαίτερα πυκνοδομημένη περιοχή του λεκανοπεδίου όπου 35 Οι σημερινές χρήσεις γης της περιοχής. Η βιομηχανική ζώνη αποχαρακτηρίστηκε πρόσφατα και είναι και η περιοχή όπου προτείνεται για τη μελλοντική ανάπλαση η πλειοψηφία του οικονομικά ενεργού πληθυσμού είναι μισθωτοί και απασχολούνται στον τριτογενή και δευτερογενή τομέα. Το θεσμικό πλαίσιο στην περιοχή διέπεται γενικό πολεοδομικό σχέδιο Δραπετσώνας δημοσιευμένο στο Φ.Ε.Κ. 207Δ/91 με κύρια χρήση την κατοικία, τη βιομηχανία που αποχαρακτηρίστηκε σταδιακά και το τοπικό εμπόριο. 76

77 9.2.2 Οδικό δίκτυο και συγκοινωνίες Οι δρόμοι είναι της περιοχής είναι σχεδιασμένοι με βάση το ιπποδάμειο σύστημα. Το συγκρότημα των προσφυγικών κατοικιών αναιρεί αυτή την οργάνωση καθώς και η λεωφόρος εθνικής αντιστάσεως που διασπά την κανονικότητα της χάραξης των δρόμων αφού έχει μια διαγώνια πορεία με αφετηρία το συγκρότημα των προσφυγικών και τέρμα την έκταση του εργοστασίου λιπασμάτων. Ο δρόμος αυτός προέκυψε από το μονοπάτι που προϋπήρχε για να πηγαίνουν οι πρόσφυγες εργάτες στο εργοστάσιο λιπασμάτων. Δρόμοι μεγάλης κυκλοφορίας είναι η 25ης Μαρτίου, η εθνικής αντιστάσεως που εφάπτεται του συγκροτήματος των προσφυγικών, η Μιαούλη που είναι σύνορο μεταξύ Δραπετσώνας και Κερατσινίου και ο κυκλοφοριακός άξονας Σχιστού- Νέου Φαλήρου κατά μήκος της παραλιακής ζώνης της Δραπετσώνας. Η λεωφόρος Λαμπράκη, που συνορεύει με την οικιστική ζώνη, συνδέει τις εναπομείνασες βιομηχανικές περιοχές (ΑΓΕΤ Ηρακλής, πετρέλαια ΜΟΒΙL) με τον περιφερειακό δρόμο Σχιστού-Νέου Φαλήρου, διαμορφώνει τα όρια της βιομηχανικής ζώνης και τη διαχωρίζει από την περιοχή κατοικίας. Ο κόμβος αυτός χρησιμοποιείται από βαρέα οχήματα για μεταφορές από και προς τις βιομηχανίες και το λιμάνι. Αυτό προκαλεί κυκλοφοριακή συμφόρηση αλλά και υποβαθμίζει την ποιότητα της οικιστικής ζώνης την οποία διαπερνά λόγω του θορύβου καθ όλη τη διάρκεια της μέρας. Στο καθαρά κατασκευαστικό κομμάτι της πίστας αυτό αποτελεί σίγουρα πρόβλημα καθώς το κομμάτι του 70% της διαδρομής θα πρέπει το υπόλοιπο της χρονιάς να διατηρείται σε καλή κατάσταση και αυτό δεν είναι εφικτό με την διέλευση βαρέων οχημάτων που πρέπει να παρακαμφθεί. Ενώ και 36 Το οδικό δίκτυο της περιοχής και οι περιοχές αποθηκών. Ολόκληρη η Δραπετσώνα αντιμετωπίζει υψηλούς φόρτους κυρίως λόγω της γειτνίασης με το λιμάνι και της ύπαρξης πολλών αποθηκών που βρίσκονται στην περιοχή (πηγή: Μπάνος και Αλεξανδροπούλου, 2008:11) 77

78 τις ημέρες διεξαγωγής του αγώνα πρέπει να γίνονται ειδικές ρυθμίσεις για την κυκλοφορία των οχημάτων και την αποσυμφόρηση της περιοχής. Εξάλλου οι υποδομές της πίστας στηρίζονται σε αυτές που θα κατασκευαστούν στους υπάρχοντες δρόμους και υποδομές του. Οπότε με σοβαρότερο λόγο την ασφάλεια των διαγωνιζόμενων οδηγών αλλά και την ομαλότερη εξυπηρέτηση του κοινού πρέπει οι ρυθμίσεις να είναι τέτοιες όπου τα οχήματα έκτακτης ανάγκης να μπορούν να κινηθούν ανά πάσα στιγμή προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Ακόμη, η περιοχή της Δραπετσώνας, δεν εξυπηρετείται από μέσα σταθερής τροχιάς και οι κάτοικοι είναι αναγκασμένοι να εξυπηρετούνται από τον ΗΣΑΠ του Πειραιά για να έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικό σιδηρόδρομο και μετρό Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής λιπασμάτων Το ιδιοκτησιακό καθεστώς είναι αρκετά περίπλοκο. Σημαντικό μέρος της περιοχής ανήκει «κατά κυριότητα» στο ελληνικό δημόσιο ή στους δήμους, αλλά εξίσου σημαντικό τμήμα έχει παραχωρηθεί «κατά χρήση» σε φορείς του ευρύτερου δημοσίου τομέα, οι οποίοι σήμερα έχουν μετατραπεί σε ανώνυμες εταιρίες. Η 37 Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής λιπασμάτων (πηγή : Μπαλαμπανίδης, 2009:8) συνολική έκταση ανέρχεται σε 661,05 στρ. και κατανέμεται ως εξής: Στο ελληνικό δημόσιο - με παραχώρηση κατά χρήση στον ΟΛΠ - ανήκει έκταση 93,75 στρ., ήτοι σε ποσοστό 14,2%. Σε ιδιώτες ανήκουν 454,65στρ. ήτοι σε ποσοστό 68,8% και συγκεκριμένα α) 254,00 στρ. στην πρότυπο κτηματική Α.Ε. εκ των οποίων 32,25στρ. είναι χαρακτηρισμένη λιμενική ζώνη β)117,40 στρ στην ΑΓΕΤ Ηρακλής, εκ των οποίων 81,50 στρ. βρίσκονται στο δήμο Δραπετσώνας και 35,90 στο δήμο 78

79 Κερατσινίου γ) 82,25 στρ. στη BP ΕΛΛΑΣ, εκ των οποίων 36,25στρ. στο δήμο Δραπετσώνας (ανήκαν στη MOBIL) και 47,00στρ. στο Κερατσίνι. Το υπόλοιπο έκτασης 112,65στρ. ήτοι σε ποσοστό 17% αποτελείται από δημοτικές/δημόσιες εκτάσεις, κοινόχρηστες και κοινωφελείς. 9.3 Μελλοντικές Προοπτικές και Προτάσεις για την περιοχή Οι περιβαλλοντικές προοπτικές καθώς και η ανάπτυξη της περιοχής είναι ένα από τα στοιχήματα τα οποία πρέπει να κερδηθούν για την ανάπτυξη της περιοχής. Η δημιουργία μαρίνας και η πρόσβαση στην ακτή θα πραγματοποιηθεί πράγμα που είναι ένα από τα αρχικά ζητήματα της περιοχής και αιτήματα των αντίστοιχων δήμων. Επιτέλους πρέπει να σταματήσει η υποβάθμιση της περιοχής και το λεκανοπέδιο της Αττικής να αποκτήσει μια ανάσα δροσιά και ένα πράσινο μέρος που έχει τόσο ανάγκη. Φυσικά και αυτό μπορεί να το προσφέρει η κατασκευή της διαδρομής αφού είναι σαφές ότι πλέον όλες οι κατασκευές τέτοιου βεληνεκούς χρησιμοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο ώστε να εξοικονομούν ενέργεια με όλους τους εναλλακτικούς τρόπους και φροντίζουν για ένα περιβάλλουν ευχάριστο για τον επισκέπτη. Η ανάπλαση στην περιοχή περιλαμβάνει μια έκταση της τάξεως των τ.μ που θα καλύπτεται από πράσινο. Παρακάτω αναλύονται στοιχεία για την σημερινή κατάσταση στην περιοχή και το αδιέξοδο με την πρόσβαση στην θάλασσα Περιβάλλον Οι υποβαθμισμένες συνθήκες περιβάλλοντος είναι ένα άλλο έντονο πρόβλημα της περιοχής, το οποίο καλείται να αντιμετωπίσει η διαμόρφωση της περιοχής λιπασμάτων. Το εργοστάσιο που για 90 χρόνια περίπου λειτουργούσε παραλιακά, είχε σαν αποτέλεσμα τη ρύπανση των εδαφών από χημικές και άλλες ουσίες που για πολλά χρόνια αποτελούσαν τις πρώτες ύλες της παραγωγής. Ακόμη, λόγω του λιμανιού, παρατηρείται αυξημένη ρύπανση του αέρα από την κυκλοφορία βαρέων οχημάτων, τα οποία διέρχονται και μέσα από τον αστικό ιστό. Το πράσινο, επίσης, απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από την ευρύτερη περιοχή, με την αναλογία του να φτάνει περίπου το 1,5 τ.μ./κάτοικο για τη νομαρχία Πειραιώς, από τα χαμηλότερα σε ολόκληρη την Αττική, σε συνδυασμό με σοβαρή έλλειψη δημόσιων χώρων. Τα 79

80 περισσότερα οικοδομικά τετράγωνα είναι κτισμένα και το πράσινο περιορίζεται σε λίγα πάρκα και πλατείες όπως την πλατεία Βάρναλη, την πλατεία Ποντίων ηρώων, την πλατεία Δημοκρατίας και την πλατεία Ειρήνης, το οποίο πολλές φορές είναι παραμελημένο. Αυτός είναι ανασταλτικός παράγοντας ώστε οι χώροι αυτοί να γίνουν πόλος έλξης και πηγή ζωής, χώρος εστίασης και αναψυχής για τους κατοίκους της περιοχής και συχνά ερημώνουν. Η φύτευση ή οι πρασιές που πλαισιώνουν τους οδικούς άξονες κατά μήκος των πεζοδρομίων είναι περιορισμένες και όπου υπάρχουν δεν είναι σε καλή κατάσταση. Παρόλη την πενιχρή παρουσία πρασίνου στις γειτονιές, εντοπίζονται αρκετοί πεζόδρομοι, ένα από τα θετικά στοιχεία της περιοχής που κατά τα άλλα είναι ιδιαίτερα υποβαθμισμένη περιβαλλοντολογικά. 38 Στις προσφυγικές πολυκατοικίες οι χώροι είναι επαρκείς σε αντίθεση με τον υπόλοιπο δήμο όπου το πράσινο είναι λιγοστό (Μπάνος και Αλεξανδροπούλου, 2008:13) Πρόσβαση στην ακτή Σε αντίθεση, με την ανατολική παράκτια ζώνη του λεκανοπεδίου Αττικής, που εξελίχθηκε σταδιακά σε περιοχή τουριστικών δραστηριοτήτων και αναψυχής, η δυτική παράκτια ζώνη παραμένει σε όλο της το μήκος λιμενική. Στο δε νότιο τμήμα της Αττικής το παραλιακό μέτωπο παρουσιάζει επίσης πρόβλημα Έχει σχεδιαστεί ως έργο οδοποιίας και όχι ως σύστημα το οποίο θα προέτρεπε τους κατοίκους για χρήση των χώρων εκατέρωθεν του ορίου που αποτελούν οι παραλιακοί οδικοί άξονες. Παρουσιάζεται έτσι μία ασυνέχεια στο τοπίο, το οποίο είναι αδύνατον να επισκεφθεί κάποιος περπατώντας. Στις παραθαλάσσιες περιοχές της Αθήνας λείπει 80

81 αυτό που εν μέρει έχει η Θεσσαλονίκη. Σήμερα στη Θεσσαλονίκη περπατά κανείς συνεχόμενα δίπλα στη θάλασσα. Άρα το όριο στη Θεσσαλονίκη προς τη θάλασσα είναι εκεί σχεδιασμένο, ορισμένο, δομημένο σαν χώρος και αντιληπτικά σε πλήρη αντίθεση με την περίπτωση της πρωτεύουσας. Το άνοιγμα της ακτής στα λιπάσματα θα είναι το μοναδικό σε ένα απόλυτα αποκλεισμένο μέτωπο περίπου 13 χιλιομέτρων. Στην υπόλοιπη νοτιοδυτική Αθήνα δεν υπάρχουν ανάλογοι χώροι διαθέσιμοι, αφού όλη η παράκτια ζώνη είναι αποκομμένη από τη χρήση των κατοίκων των κοντινών περιοχών, αλλά και γενικότερα των κατοίκων του λεκανοπεδίου. 39 Εδώ και 11 χρόνια μετά την παύση λειτουργίας του εργοστασίου ολόκληρος ο χώρος μπροστά από την ακτή έχει περιφραχτεί, καθιστώντας αδύνατη την προσπέλασή του και παρά τις διαμαρτυρίες των κατοίκων για τον αποκλεισμού τους από τον αιγιαλό (πηγή: blogspot.com) 81

82 10. Συγκριτική Μελέτη της Περίπτωσης της Σιγκαπούρης Ήρθε η ώρα να εξετάσουμε τις περιπτώσεις που ισχύουν στη σημερινή εποχή, τις τελευταίες σεζόν στο πρωτάθλημα Formula 1 και μια από τις νέες πίστες που έχουν εισχωρήσει στο καλεντάρι τα τελευταία 5 χρόνια και τις επιπτώσεις που έχουν δημιουργήσει στο πρωτάθλημα και στον κοινωνικοοικονομικό ιστό της περιοχής που διοργανώνονται. Μια τέτοια περίπτωση είναι αυτή της Σιγκαπούρης με ακριβώς ίδιο σχεδιασμό πίστας στην ήδη υπάρχουσα μαρίνα της πόλης. Το Νοέμβριο του 1988, οι Ong Beng Seng και Colin Syn πρότειναν στον Bernie Ecclestone να διοργανώσουν ένα Grand Prix στη Σιγκαπούρη, στο East 40 Η σχεδίαση της πίστας στην Σιγκαπούρη Coast Parkway, εντούτοις τον Ιανουάριο του 1989, αποφασίστηκε να μην προχωρήσει το σχέδιο, λόγω των χαμηλών νούμερων τηλεθέασης του μηχανοκίνητου αθλητισμού εκείνη την εποχή. Το 2006, οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν ξανά και το Μάιο του 2007, ο Ecclestone έκλεισε πενταετή συμφωνία με την κυβέρνηση της Σιγκαπούρης για τη διεξαγωγή ενός Grand Prix σε αυτήν και μάλιστα, για να βολεύει το ευρωπαϊκό τηλεοπτικό κοινό, μέρος της συμφωνίας ήταν η διεξαγωγή του αγώνα σε νυχτερινές ώρες, ένα όνειρο που είχε εδώ και αρκετά χρόνια ο ισχυρός άνδρας της Formula 1. O αγώνας θα διεξαχθεί στους δρόμους της μαρίνας του λιμανιού της Σιγκαπούρης και θα περνάει και από το εμπορικό της κέντρο. Η κυβέρνηση του 82

83 κράτους ανέλαβε να καταβάλλει το 60% των 150 εκατομμυρίων δολαρίων που απαιτήθηκαν για τη διαμόρφωση του σιρκουί. Το πρώτο Grand Prix της Σιγκαπούρης, το οποίο θα διεξαχθεί στους δρόμους της μαρίνας του λιμανιού της πόλης, θα αποτελέσει και τον πρώτο νυχτερινό αγώνα στην ιστορία της Formula 1! Ωράριο τριημέρου Ημέρα Ώρα Γεγονός Παρασκευή 14:00-15:30 Πρώτη περίοδος ελεύθερων δοκιμών Παρασκευή 16:30-18:00 Δεύτερη περίοδος ελεύθερων δοκιμών Σάββατο 14:00-15:00 Τρίτη περίοδος ελεύθερων δοκιμών Σάββατο 17:00 Κατατακτήριες δοκιμές Κυριακή 15:00 Αγώνας H χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας δεν είναι ξένη στο μηχανοκίνητο αθλητισμό, καθώς το 1961 φιλοξένησε το Ανατολικό Grand Prix στο σιρκουί πόλης Thomson, για μονοθέσια της Formula Libre, ενώ την επόμενη χρονιά ο αγώνας μετονομάστηκε σε Μαλαισιανό Grand Prix. Πρόκειται για την τρίτη αριστερόστροφη πίστα του πρωταθλήματος μετά από αυτές της Τουρκίας και της Βραζιλίας. Με όσα αναφέρει το rally.gr [24], το πλάτος της πίστας κυμαίνεται από μέτρα, αλλά και πάλι, τα προσπεράσματα θα είναι εξαιρετικά δύσκολα, καθώς απουσιάζει μια πολύ μακριά ευθεία. Οι μηχανικοί στήνουν τα μονοθέσια για την μεγαλύτερη δυνατή παραγωγή αρνητικής άντωσης, καθώς οι μέσες ωριαίες ταχύτητες είναι χαμηλές (περίπου 170 χλμ/ώρα) εντούτοις, τα ανυψώνουν αρκετά από το έδαφος, καθώς η άσφαλτος είναι η πιο ανομοιόμορφη που συναντάται στο φετινό πρωτάθλημα. Τα kerb είναι επίσης πολύ υψηλά, προκαλώντας την απογείωση των μονοθέσιων που θα περάσουν άτσαλα από πάνω τους. Οι οδηγοί διασχίζουν δυο γέφυρες (της Merlion και της Esplanade) και ένα τούνελ κατά τη διάρκεια του γύρου, ο οποίος αποτελείται από 23 στροφές (13 αριστερές, 10 δεξιές), οι οποίες στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι 90 μοιρών. Εντούτοις, οι οδηγοί πρέπει να παραμένουν απόλυτα συγκεντρωμένοι ανά πάσα στιγμή, καθώς οι τοίχοι παραμονεύουν και δε συγχωρούν το παραμικρό λάθος. Ένα 83

84 από τα χειρότερα σημεία της πίστας είναι η είσοδος και η έξοδος του pit lane, οι οποίες είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Μονάχα το μήκους 1,2 χιλιομέτρων κομμάτι που περικλείει τα pits και τα paddock και αποτελεί την ευθεία εκκίνησης/τερματισμού (από τη στροφή 20 έως τη στροφή 3) έχει κατασκευαστεί εκ νέου με ολόκληρη την υπόλοιπη πίστα να 41 Ο περιβάλλον χώρος στην πίστα της Σιγκαπούρης αποτελείται από τους δρόμους της πόλης. Οι δρόμοι αυτοί θα είναι για λόγους ασφάλειας κλειστοί από τις 20 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου. Η ασφαλτόστρωση ( τόνοι ασφάλτου!) πραγματοποιήθηκε νυχτερινές ώρες (12 42 Η νυχτερινή διαδρομή στην Σιγκαπούρη το βράδυ με 6 το πρωί) έτσι ώστε να μην παρακωλύσει την κυκλοφορία της πόλης και η Shell ήταν υπεύθυνη για την κατασκευή του ασφαλτοτάπητα, ο οποίος στρώθηκε με πολυμερώς τροποποιημένο συγκολλητικό, το οποίο προσφέρει 20% περισσότερη πρόσφυση και ελάχιστη ζωή πέντε έτη. Η ιταλική εταιρία Valerio Maioli Spa έχει αναλάβει την κατασκευή του φωτιστικού συστήματος το οποίο παρέχει τέσσερις φορές υψηλότερη φωτεινότητα από αυτήν των κανονικών σταδίων, παράγοντας

85 lux. Οι στύλοι φωτισμού είναι τοποθετημένοι από την μια πλευρά της πίστας μονάχα, για να μην αποπροσανατολίζονται οι πιλότοι ακόμα και στην περίπτωση ενός τετ-ακέ, ενώ οι περιοχές διαφυγής δεν είναι το ίδιο φωτεινές (1.000 lux πιο σκοτεινές). Η πίστα παρουσιάζει ξεχωριστά σχεδιασμένους (για να καλύπτουν τις ανάγκες του συγκεκριμένου σημείου) προβολείς (ισχύος Watt), στην πίστα και 117 σε τούνελ, οι οποίοι απέχουν μεταξύ τους 4 μέτρα και λειτουργούν σε θερμοκρασία βαθμών K, για «θερμό» φως. Η πίστα περιβάλλεται από 240 ατσάλινους πυλώνες (με σκελετό από τσιμέντο), ύψους 8-12 μ. οι οποίοι υποστηρίζουν τέσσερις προβολείς ο καθένας. Οι πυλώνες απέχουν 32 μέτρα μεταξύ τους και ενώνονται με αλουμινένιες δοκούς (συνολικού μήκους μ.), που φέρουν τους προβολείς. Ολόκληρο το σύστημα φωτισμού έχει ισχύ Watt και ηλεκτροδοτείται από καλώδια συνολικού μήκους μ. Το ρεύμα για την τροφοδότηση του συστήματος φωτισμού παράγεται από 12 διπλές γεννήτριες που βρίσκονται σε ηχομονωμένο και προστατευόμενο χώρο για την αποφυγή σαμποτάζ, ενώ όλες οι πληροφορίες λειτουργίας του μεταδίδονται μέσω οπτικών ινών μήκους μ. Οι γειτονικοί προβολείς δεν ηλεκτροδοτούνται από την ίδια πηγή ισχύος, έτσι ώστε, σε περίπτωση αστοχίας κάποιας γεννήτριας οι πιλότοι να μην αντιληφθούν μεγάλη διαφορά. Παρά τον εξαιρετικά λεπτομερή σχεδιασμό, ο φωτισμός δεν είναι απόλυτα ομοιόμορφος σε όλο το μήκος της πίστας και υπάρχουν μερικά πιο σκοτεινά σημεία, όπως για παράδειγμα στη στροφή 5. Σύμφωνα με το άρθρο του Sharon Chen στην Bloomberg [25], o νυχτερινός αγώνας Formula1 στην Σιγκαπούρη,ο οποίος διανύει πια το πέμπτο έτος του, προσελκύει περίπου επισκέπτες στο νησί ετησίως και προσθέτει κατά μέσο όρο $ σε έσοδα από τον τουρισμό, σύμφωνα με τον Υπουργό Τουρισμό και αρμόδιο στα θέματα ανάπτυξης του τουρισμού κύριο Iswaran. Η Formula1 έχει καταρτίσει εταιρείες όπως την Singapore Telecommunications Ltd. και UBS AG, που έχουν συνδέσει πελάτες και συνεργάτες για εκδηλώσεις δικτύωσης σε όλο τον αγώνα. Η διασκέδαση είναι ένα βασικό συστατικό, και τα εισιτήρια για τον αγώνα φέτος προσφέρουν πρόσβαση σε συναυλίες από καλλιτέχνες συμπεριλαμβανομένων των Maroon 5, Katy Perry και Jay Chou."Υπάρχουν πολλές εκδηλώσεις που διοργανώνονται γύρω από F1 που καρπώθηκε την μοναδικότητα της F1 ως πρώτο νυχτερινό αγώνα", δήλωσε ο Wai Ho Leong, ανώτερος οικονομολόγος στην Barclays Plc στη Σιγκαπούρη. «Ο αγώνας είναι σημαντικός, αλλά ακόμη πιο 85

86 σημαντικές είναι οι ευκαιρίες που πάνε γύρω από αυτό, και που λαμβάνουν μέρος εδώ». Η πλειοψηφία των τουριστών της εβδομάδας του αγώνα αναμένονται από την Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία σχετικά με κρατήσεις πτήσεων από 1 Σεπτεμβρίου που καταρτίζονται στο Amadeus IT Holding SA ( AMS) και Forward Δεδομένων SL. Συνολικά, οι κρατήσεις είναι 3% χαμηλότερες από ότι ένα χρόνο νωρίτερα, ανέφεραν σε κοινή δήλωση σήμερα. Τα στοιχεία δείχνουν, επίσης, τη δυνατότητα αύξησης των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής. Περίπου το 15 % των αφίξεων που αναμένονταν στο Gran Prix, υποδεικνύονται ως επισκέπτες που θα διαμείνουν περισσότερο, από όσα είπαν σε σχετική έρευνα. Την Πέμπτη φαίνεται η κορύφωση του αριθμού των αφίξεων δηλαδή δύο ημέρες πριν πραγματοποιηθεί η πρώτη ειδική του αγώνα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επισκέπτες που φθάνουν για την F1 κάνουν ένα μακρύ Σαββατοκύριακο εκτός από το διάσημο σιρκουί της Σιγκαπούρης του τρέχοντος έτους," είπαν. Οι διαπραγματεύσεις για την επέκταση της σύμβασης της Σιγκαπούρης για άλλα πέντε χρόνια βρίσκονται σε εξέλιξη με την Formula One Administration, είπε ο κύριος Iswaran, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές θα αποφασίσουν πριν από τα μέσα του "Εμείς θα ρίξουμε μια σκληρή ματιά στα οφέλη που προκύπτουν για την οικονομία στο σύνολό της και με τη σειρά του ποιο είναι το κόστος που η κυβέρνηση θα πρέπει να υποβάλει προκειμένου να συνεχίσει να στηρίζει αυτή την εκδήλωση στο πλαίσιο της Σιγκαπούρης", δήλωσε ο Iswaran, που πίεσε να φέρει τον αγώνα στο νησί το Μια νέα διάσταση έχει προσδώσει το Grand Prix στη Σιγκαπούρη που την έχει εδραιώσει ως τουριστικό προορισμό, δήλωσε ο Craig Baird, ο οποίος ήταν οδηγός στο Porsche SC Παγκόσμια Carrera Cup Asia πριν από τη Formula 1. "Δεν έχει σημασία πού θα πάτε σε όλο τον κόσμο, οι άνθρωποι μιλούν για το νυχτερινό αγώνα της Σιγκαπούρης επειδή παίρνουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που δεν μπορούν να πάνε σε μια εκδήλωση F1", Baird, είπε σε μια τηλεφωνική συνέντευξη. "Από την πλευρά του οδηγού, μου αρέσει ότι έχω όλη την ημέρα για να κάνω κρουαζιέρα γύρω και να επισκεφτώ τα αξιοθέατα πριν από την συμμετοχή στον αγώνα. Είναι μια καλή περίπτωση και από τις δύο πλευρές του φράχτη. " Ο τομέας του τουρισμού της Σιγκαπούρης συνεχίζει να αυξάνεται, ακόμη και καθώς οι διαπραγματεύσεις λαμβάνουν χώρα. Τον Ιούνιο, η πόλη-κράτος 86

87 παρουσίασε, ένα 101-στρεμμάτων πάρκο που στοίχισε 1 δισ. Δολάρια (Σιγκαπούρης) και είναι στο κέντρο της πόλης, ενώ αναμένεται να προσελκύσει 5 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως. Υιοθέτησε επίσης δύο pandas ( είδος αρκούδας που κατοικεί στη Κίνα) αυτό το μήνα με τη μορφή δανείου από την Κίνα για 10 χρόνια τα οποία θα κατοικούν στο River Safari, το νέο αξιοθέατο του νησιού που αναμένεται να ανοίξει στο τέλος του έτους. Με τις συγκεκριμένες δηλώσεις των υπευθύνων του τουρισμού και της οργάνωσης εκδηλώσεων όπως Grand prix αλλά και ατόμων που ανήκουν στον χώρο του θεάματος μπορούμε για μια ακόμα φορά να αντιληφθούμε τις δυνατότητες που μπορούν να δημιουργηθούν από την διοργάνωση ενός τέτοιου βεληνεκούς γεγονός του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Ειδικά το τελευταίο χαρακτηριστικό με τα εγκαίνια θεματικού πάρκου δείχνει το εύρος του εναλλακτικού τουρισμού που καλύπτει ένα αλυσιδωτό σχήμα που αποτελείται από πολλά διαφορετικά μέρη τα οποία όμως επηρεάζουν άμεσα τον κύριο κρίκο ο οποίος δεν είναι άλλος από τον τουρισμό Παράγοντες που καθορίζουν τις επιπτώσεις στον τουρισμό της Σιγκαπούρης Αναφέραμε μέχρι τώρα ότι σαφώς και μόνο η διοργάνωση ενός και μόνο Grand Prix δεν είναι εφικτό να αποτελέσει λύση στην ανάπτυξη του τουρισμού στην Ελλάδα. Όμως η σωστή λειτουργία της πίστας και ένα εύρος άλλων δραστηριοτήτων με σαφή προσανατολισμό στον τουρισμό και οι σωστές κινήσεις των υπεύθυνων αρχών του τουρισμού θα τοποθετήσει τις βάσεις για μια σταδιακή άνοδο και φυσικά μια μεγάλη διαφοροποίηση της Ελλάδος ως τουριστικό προορισμό στον χάρτη. Οδηγός σε αυτά τα πρώτα σωστά βήματα τη προσπάθειας αυτής μπορεί να γίνει η Σιγκαπούρη, η πόλη των 5,2 εκατομμύρια άνθρωποι που καταλαμβάνει έκταση περίπου στο μισό μέγεθος του Χιούστον και ενώ παραμένει ευάλωτη στις παγκόσμιες δυνάμεις, καταφέρνει να διαφοροποιεί την τουριστική βιομηχανία της. Η τουριστική βιομηχανία της Σιγκαπούρης βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι μετά την άνευ προηγουμένου ανάπτυξη των τελευταίων ετών, κάτι στο οποίο δεν μπορούμε να συγκρίνουμε τους δείκτες της Ελλάδος. Αλλά παρόλο αυτά έχει έρθει η ώρα και στις δύο χώρες που θεωρούν ότι τα βαριά χαρτιά τους είναι η βιομηχανία του τουρισμού να αναθεωρήσουν τις θέσεις τους. Δηλαδή να συνεχίσουν στο ίδιο πνεύμα 87

88 που έχουν χαράξει για την ανάπτυξη τους ή να εξετάσουν το ενδεχόμενο να αναπτύξουν τον τουρισμό με ένα πιο βιώσιμο τρόπο; Στη Σιγκαπούρη επέλεξαν να γίνουν ανταγωνιστικοί αυτούς τους δύσκολους καιρούς και με τα στοιχεία να δείχνουν εκθετική αύξηση του τουρισμού στην ταχέως αναπτυσσομένη Ασία, δεν θα μπορούσαν να μείνουν με τίποτα πίσω στις ανάγκες της σημερινής εποχής. Εξάλλου αυτή η τόσο μικρή σε έκταση χώρα με το περιορισμένο εργατικό δυναμικό δεν έπρεπε να μείνει πίσω. Την ίδια στιγμή, οι ταξιδιώτες γίνονται πολύ πιο απαιτητικοί, με ολοένα και περισσότερες προσδοκίες και απαιτήσεις. Σε απάντηση όλων αυτών, έχουνε αρχίσει να διερευνούν το δρόμο για μια πιο στοχευόμενη προσέγγιση μάρκετινγκ της χώρας τους. Η προσπάθεια για την ποιότητα του τουρισμού είναι τολμηρή, αλλά το κρίσιμο βήμα έγινε, σύμφωνα με το συμβούλιο τουρισμό της Σιγκαπούρης και αποσκοπεί στη διατήρηση του δυναμισμού και της προσφυγής σε μια μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις προκλήσεις των δεσμευτικών περιορισμών. Στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του διοικητικού συμβουλίου του τουρισμού της Σιγκαπούρης για το [26] τα έσοδα από τον τουρισμό ανήλθαν σε $ και οι διεθνείς αφίξεις επισκεπτών το 2011 σε 13,2 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το 2011 ως μια ακόμη εξαιρετική χρονιά στην απόδοση του τουρισμού της Σιγκαπούρης. Η ορμή από τις επιδόσεις του 2010 έχει ωθήσει τον τουρισμό της Σιγκαπούρης σε ακόμη μεγαλύτερα ύψη και φαίνεται ότι θα συνεχιστεί, καθώς η χώρα τοποθετεί τον εαυτό της ως ένα 88

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανοκίνητος αθλητισμός και τεχνολογία βελτίωσης των μέσων αγώνων και ρεκόρ

Μηχανοκίνητος αθλητισμός και τεχνολογία βελτίωσης των μέσων αγώνων και ρεκόρ Μηχανοκίνητος αθλητισμός και τεχνολογία βελτίωσης των μέσων αγώνων και ρεκόρ Κριτήρια επιλογής θέματος 1. Ενδιαφέρον 2. Διασκεδαστικό 3. Γνώσεις πάνω στο θέμα 4. Συναρπαστικό 5. Επίκαιρο Παρουσίαση του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ανταποκρινόμενη στην διεθνή τάση για διεύρυνση και διαφοροποίηση του τουριστικού της προϊόντος, τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα προσφέρει ελκυστικά πακέτα και υπηρεσίες εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Εναλλακτικός

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού

Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού Σάββατο 19 Δεκεμβρίου, 2009 Αγ. Νικόλαος, Κρήτη. Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού Γεώργιος Γκανάτσιος, MSc Προϊστάμενος Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Ευόσμου, Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

Μarath n by Nikos Pelantakis

Μarath n by Nikos Pelantakis Δηλώσεις έως: 26 Μαΐου Τennis Μarath n by Nikos Pelantakis TM 2014 International Event 12-15 June, Golden Coast Hotel & Bungalows, Marathon City, Athens - Greece Tennis Meets History! Για να δηλώσετε συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητικός τουρισμός αναψυχής 4Χ4: τέσσερις εποχές Χ τέσσερις γεωγραφικές περιοχές

Αθλητικός τουρισμός αναψυχής 4Χ4: τέσσερις εποχές Χ τέσσερις γεωγραφικές περιοχές Αθλητικός τουρισμός αναψυχής 4Χ4: τέσσερις εποχές Χ τέσσερις γεωγραφικές περιοχές Αχιλλέας E. ΤΖΙΜΑΣ Ιδρυτής του Rhodes Windsurfing, Kitesurfing and Sailing Academy και του project «sportstourismgreece»

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποστολές της ΚΟΕ 1 οι Μεσογειακοί Αγώνες Παραλίας Πεσκάρα 2015 5 οι Κοινοπολιτειακοί Αγώνες Νέων Σαμόα 2015

Οι αποστολές της ΚΟΕ 1 οι Μεσογειακοί Αγώνες Παραλίας Πεσκάρα 2015 5 οι Κοινοπολιτειακοί Αγώνες Νέων Σαμόα 2015 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΜΦΙΠΟΛΕΩΣ 21, Τ.Θ. 23931, 1687 ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ΚΥΠΡΟΣ TΗΛΕΦΩΝΟ: 22449880, TΗΛΕΟΜΟΙΟΤΥΠΟ: 22449890 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: cypnoc@cytanet.com.cy ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ : ΤΗΛΕΦΩΝΟ : 22449692,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚ ΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚ ΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚ ΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Σ Π Ο Υ Δ Ω Ν Σ Τ Η Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ-ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Φοιτητης:Αρης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος................................................. 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 1: Ο σύγχρονος τουρισμός και η Ελλάδα ως προορισμός................................ 25 1.1 Το φαινόμενο του

Διαβάστε περισσότερα

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον

Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον Τουρισμός και φυσικό περιβάλλον. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ / /20 Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Νιγρίτας Ο τουρισμός που βασίζεται στο φυσικό περιβάλλον περιλαμβάνει την εμπειρία τόπων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 2014-2016

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 2014-2016 ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 2014-2016 Η ΑΝΑΓΚΗ ΝΕΑΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Είναι δεδομένη η ανάγκη αλλαγών σε επίπεδο αθλητικού σχεδιασμού στον ΣΕΓΑΣ, ώστε να αντανακλά τις προτεραιότητες, τις ανάγκες και - κυρίως - τα

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Click to edit Master subtitle style 13/4/2011 Επιχειρηματική πρόταση συνεργασίας Mini Sports Club Έχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας προσφέρουμε μια κερδοφόρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2015

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2015 ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2015 Ρόδος, Μάρτιος 2015 1. ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ Ο Αθλητικός Σύλλογος Ιστιοπλόων Ανοικτής Θάλασσας Ρόδου (ΑΣΙΑΘΡ) προκηρύσσει την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2011-2012 (Η ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής αγοράς παγκοσμίως. Συνέργιες Αγορών Ο επιχειρηματικός τουρισμός αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς τομείς της τουριστικής

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ

Γιώργος Α. Βερνίκος. Πρόεδρος, Vernicos Yachts Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ Γιώργος Α. Βερνίκος Πρόεδρος, Γενικός Γραμματέας, ΣΕΤΕ S.A. Ελληνικός Τουρισμός: Εξέλιξη Βασικών Στοιχείων Εξέλιξη Διεθνών Τουριστικών Αφίξεων (εκατ.) 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Εξέλιξη Μέσου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών

Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών Αξιοποίηση και διατήρηση των Νέων αθλητών ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΕΙΤΑΚΗ, PhD Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, Παν. Αθηνών Αναπλ. Ταμίας του ΣΕΓΑΣ Σύγχρονη προσέγγιση Οι νέοι στον αθλητισμό ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΟΥΝ 35% ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ 65% Σύγχρονη προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2014

ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2014 ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΡΟΔΟΥ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ 2014 Ρόδος, Απρίλιος 2014 1. ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ Ο Αθλητικός Σύλλογος Ιστιοπλόων Ανοικτής Θάλασσας Ρόδου (ΑΣΙΑΘΡ) προκηρύσσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας»

«ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας» «ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ρόλος του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης Η περίπτωση της Σουηδίας» Εισηγητής: Νίκος Παπαδόπουλος MP of SWEDEN Γενικά Χαρακτηριστικά της Σουηδίας Πληθυσμός 10.500.000 κάτοικοι Το 84%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. Έρευνα που έγινε από το. για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ. 1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ Έρευνα που έγινε από το ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ για το ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

**** ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ **** ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2015

**** ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ **** ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2015 **** ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ **** ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2015 1) ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΑΝΔΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ: Διεξάγονται σε ΟΚΤΩ (8 ) ομίλους, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

HELEXPO FILOXENIA 2015 - CONFERENCE Destination Thessaloniki: 365 days of Meetings, Studies, Sports, Cruises & Health

HELEXPO FILOXENIA 2015 - CONFERENCE Destination Thessaloniki: 365 days of Meetings, Studies, Sports, Cruises & Health DESTINATION THESSALONIKI CONFERENCE 2015 Στρατηγική προσέγγιση του 12-μηνου τουρισμού με αθλητικές δραστηριότητες Strategic approach to 12-month tourism with sports activities - International experiences

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του Τουρισµού στη Ρόδο βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Επεξεργασία:Τράπεζα της Ελλάδος - ιεύθυνση Στατιστικής & Quantos S.A. Η Έρευνα Συνόρων για την Εκτίµηση του Ταξιδιωτικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Παλλήνη, 6 Οκτωβρίου 2014 Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Ελληνογερμανικής Αγωγής

Εισαγωγή. Παλλήνη, 6 Οκτωβρίου 2014 Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Ελληνογερμανικής Αγωγής 2 3 4 Εισαγωγή Θέλουμε έναν κόσμο ανοιχτό στο μέλλον και τις προκλήσεις του. Θέλουμε μία κοινωνία ανεκτική σε όλους ανεξάρτητα από γλώσσα, εθνικότητα, θρησκεία, ατομικές διαφορές. Θέλουμε να είμαστε ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΚΟΛΦ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΚΟΛΦ Το γκολφ αποτελεί μία ιδιαίτερα υποσχόμενη επενδυτική ευκαιρία στην Ελλάδα σήμερα, λόγω των σημαντικών προοπτικών ανάπτυξής του σε μια χώρα που έχει ολιγάριθμα σχετικά με τις δυνατότητές της λειτουργούντα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στρατηγικοί Εταίροι

Οι Στρατηγικοί Εταίροι Εταιρική Παρουσίαση ΗΕπιχείρηση Η «Αμφιτρίτη ΚΟΙΝΣΕΠ» είναι υπό σύσταση Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση Ένταξης (σύμφωνα με το Ν. 4019/11) και έχει ως σκοπό την ένταξη στην οικονομική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία.

Πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς τη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, το φύλο και την ηλικία. Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ Έρευνα κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ To Γκραν Πρι Μοτοσικλέτας είναι διοργάνωση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μηχανοκίνητου Αθλητισμού (FIM). Διεξάγεται συνεχώς κάθε χρόνο, από το 1949. Στο τέλος της αγωνιστικής περιόδου του 1968

Διαβάστε περισσότερα

Το σεμινάριο ΚΑΡΤ & ΟΔΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 7 ετών ως και ενήλικες οποιαδήποτε ηλικίας.

Το σεμινάριο ΚΑΡΤ & ΟΔΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 7 ετών ως και ενήλικες οποιαδήποτε ηλικίας. H AΚΑΔΗΜΙΑ ΟΔΗΓΗΣΗΣ MARANELLO KART ιδρύθηκε με σκοπό να διαπαιδαγωγήσει και να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά βοηθώντας τους να διαμορφώσουν οδηγικό χαρακτήρα από μικρή ηλικία έτσι ώστε όταν ενηλικιωθούν και

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β.

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Ξένοι Ποδοσφαιριστές και Ευρωπαϊκές Επιδόσεις: Η Περίπτωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα

Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. . Ενδιαφέρον θέμα Στάδια Ε.Ε. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος. Ενδιαφέρον θέμα. Μας δίνετε η ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τους Ολυμπιακούς αγώνες και την παιδεία μέσα από αυτούς.. Επίσης μπορούμε να γνωρίζουμε και να μάθουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο επιχορήγησης για διεθνείς αθλητικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στην Κύπρο

Σχέδιο επιχορήγησης για διεθνείς αθλητικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στην Κύπρο Σχέδιο επιχορήγησης για διεθνείς αθλητικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στην Κύπρο Α. ΓΕΝΙΚΑ Η διοργάνωση αξιόλογων διεθνών αθλητικών εκδηλώσεων συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη του αθλητικού τουρισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Σκοπός της παρούσης µελέτης είναι η ανάλυση των αλλοδαπών τουριστικών δαπανών που πραγµατοποιούνται στη χώρα τους όσο και στη διάρκεια της παραµονής τους

Διαβάστε περισσότερα

Μετέωρα: Ο απόλυτος προορισμός θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού. Το 3ο Ιστορικό Ράλι Ολύμπου 2014 επισκέπτεται τα Μετέωρα

Μετέωρα: Ο απόλυτος προορισμός θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού. Το 3ο Ιστορικό Ράλι Ολύμπου 2014 επισκέπτεται τα Μετέωρα ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΩΝ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ «ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΡΑΙΒΙΑ» ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ The Network of Associations of the Prefecture of Elassona and Overseas emigrants

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting.

Ο Σχεδιασμός και η Εκπόνηση Προγραμμάτων Πώλησης Υπηρεσιών γύρω από Επαγγελματίες Αθλητές είναι τομέας δράσης της Sports Consulting. Η εταιρία Εταιρία Η εταιρία Έρευνας & Ανάλυσης Valuation & Research Specialists ( VRS ) ιδρύθηκε το έτος 2002 και δραστηριοποιείται στην παροχή εξειδικευμένων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών σε εταιρικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4

Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ταυτότητα της Έρευνας... σελ. 4 ΜΕΡΟΣ Α : Στοιχεία για τους επισκέπτες της Ελλάδας 1. Αριθμός ημερών παραμονής στην Ελλάδα... 7 2. Αριθμός επισκέψεων στην Ελλάδα για διακοπές...

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Εργαστήριο Τοπικής και Νησιωτικής Ανάπτυξης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ολοκληρωμένος Τουριστικός Σχεδιασμός στη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου Δρ. Γιάννης ΣΠΙΛΑΝΗΣ, Επ. Καθηγητής, Τμήμα Περιβάλλοντος Δ/ντής Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις.

H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις. H συμβολή του ΣΕΤΕ & της Marketing Greece στην ανάπτυξη του Συνεδριακού τουρισμού στην Ελλάδα. Στρατηγική & άξονες δράσεις. 1 Το MICE παρουσιάζει σχετικά μικρό βαθµό εποχικότητας % 2010 Ιαν 2 Φεβ Μαρ 5

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Στουτγάρδη. Στη δεκαετία του '80 η Porsche ανέπτυξε μια παγκόσμια τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

29/10/13 ΚΡΙΣΗ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ; ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ Διευθυντής Φυσικής Αγωγής Υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΩΣΧΟΛΙΚΟΥ

29/10/13 ΚΡΙΣΗ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ; ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ Διευθυντής Φυσικής Αγωγής Υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΩΣΧΟΛΙΚΟΥ ΚΡΙΣΗ: ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ; ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ Διευθυντής Φυσικής Αγωγής Υπ. Παιδείας και Θρησκευμάτων ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΩΣΧΟΛΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ } Ο σχολικός αθλητισμός αποτελεί την άμεση συνέχεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Επεξεργασία:La.Re.T.S.A.& Quantos S.A. ΤτΕ Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών / Διεύθυνση Στατιστικής Η Έρευνα Συνόρων για

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας.

Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Προοπτικές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης για τον Κυπριακό Οργανισμό Κέντρων Νεότητας. Χριστίνα Νεοφυτίδου Λειτουργός Νεολαίας, Τομέας Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης Τι είναι η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη; Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου.

Δεν μπορούσαμε λοιπόν, παρά να στηρίξουμε την πρωτοβουλία της Helexpo με κάθε τρόπο και βεβαίως να τη θέσουμε υπό την αιγίδα του Συνδέσμου. «Η Τουριστική αγορά και η δυναμική του Θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού» ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΛΩΝΗΣ, Πρόεδρος ΗΑΤΤΑ Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 Παναγιώτατε, Σεβάσμιοι Μητροπολίτες,. Αξιότιμε κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΩΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ε/Ν o o o o ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ: 1.Ανά ομάδα αγωνισμάτων. 2.Ανά αγώνισμα. Σε χρονικές περιόδους (διακοπές, χριστούγεννα,πάσχα) μόνο για τους Π/Κ-Ε/Ν) Σε προπονητικά κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα»

«Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» «Ποιότητα και Κερδοφορία των Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων στην Ελλάδα» Γκίκας Α. Χαρδούβελης Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής Παν. Πειραιώς Οικονομικός Σύμβουλος Ομίλου Eurobank

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙA ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑTA ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΟΑΚ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ

ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙA ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑTA ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΟΑΚ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙA ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑTA ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΟΑΚ 2014-2015 Ελληνική Ομοσπονδία Αθλητισμού Κωφών Φερών 6 Office2@hafdeaf.gr www.hafdeaf.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Αγωνιστικό Πρόγραμμα 2016 ΣΧΕΔΙΟ

Αγωνιστικό Πρόγραμμα 2016 ΣΧΕΔΙΟ Αγωνιστικό Πρόγραμμα 2016 ΣΧΕΔΙΟ Αγαπητοί φίλοι, Το ΔΣ της ΕΙΟ, λαμβάνοντας υπόψιν τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση της χώρας μας και τη συνεχώς μειούμενη κρατική επιχορήγηση, μετά την εισήγηση του Γραφείου

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΗΤΗΣ OPTIMIST & LASER 4,7 ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΣΑΠΑΛΑ 21 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΗΤΗΣ OPTIMIST & LASER 4,7 ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΣΑΠΑΛΑ 21 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΝΗΣΩΝ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΡΗΤΗΣ OPTIMIST & LASER 4,7 ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΣΑΠΑΛΑ 21 24 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΧΙΟΥ ΧΙΟΣ ΕΛΛΑΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΓΩΝΑ 1. ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ Σύμφωνα με τον νέο αθλητικό σχεδιασμό Ε.Α.Κ.Ν. Αγίου Κοσμά μετατράπηκε σε ένα σύγχρονο προπονητικό κέντρο που φιλοξενεί και

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ Σύμφωνα με τον νέο αθλητικό σχεδιασμό Ε.Α.Κ.Ν. Αγίου Κοσμά μετατράπηκε σε ένα σύγχρονο προπονητικό κέντρο που φιλοξενεί και ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΠΑΡΟΧΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΡΗΣ ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

I N D E X. 1...About us...σελ. 1. 2...Location...σελ. 4. 3...Building Plans...σελ. 6. 4...West Road...σελ. 15. 5...Summer 2007...σελ.

I N D E X. 1...About us...σελ. 1. 2...Location...σελ. 4. 3...Building Plans...σελ. 6. 4...West Road...σελ. 15. 5...Summer 2007...σελ. I N D E X 1...About us...σελ. 1 2...Location...σελ. 4 3...Building Plans...σελ. 6 4...West Road...σελ. 15 5...Summer 2007...σελ. 21 1 Η πρώτη από τις εταιρίες που αποτελούν πλέον την Ellinas Group, µετράει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΥΠΕΛΟ ΕΙΟ FUN 2013 26-27-28 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΥΠΕΛΟ ΕΙΟ FUN 2013 26-27-28 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΥΠΕΛΟ ΕΙΟ FUN 2013 26-27-28 ΙΟΥΛΙΟΥ 2013 1. ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ Η Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία (Ε.Ι.Ο.) και ο Όμιλος Ιστιοσανίδας Ηρακλείου (Ο.Ι.Η.) διοργανώνουν το Πανελλήνιο Κύπελλο FUN

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω. 892 νοικοκυριά

Άνδρες και γυναίκες, 18 ετών και άνω. 892 νοικοκυριά Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ΚΑΠΑ RESEARCH Α.Ε. Περίοδος διεξαγωγής Η συλλογή των στοιχείων έγινε από 17 έως και 18 Απριλίου 2007 Περιοχή διεξαγωγής Πληθυσμός Δείγμα Τεχνική συλλογής πληροφοριών Μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

To marketing στους αγώνες χιονοδρομίας. Τιμολέων Τσουρέκας

To marketing στους αγώνες χιονοδρομίας. Τιμολέων Τσουρέκας To marketing στους αγώνες χιονοδρομίας Τιμολέων Τσουρέκας Τι είναι αθλητικό μάρκετινγκ; Ο όρος επινοήθηκε για να περιγράψει όλες τις δραστηριότητες που χρησιμοποιούσαν τα σπορ σαν όχημα προβολής. Αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Προκηρύχτηκε το πρόγραμμα «Εναλλακτικός Τουρισμός» που αφορά στην υλοποίηση επενδύσεων στον τομέα του τουρισμού από υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται ή προτίθενται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ.

Ο ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ. ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Ο ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΣ. ΜΑΠΠΟΥΡΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΜ: 4328 ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΔΡ. Μ. ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2009

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί Ποιοτικοί Προορισμοί - Καλύτερος Αναδυόμενος Προορισμός Υπαίθρου ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ

Ευρωπαϊκοί Ποιοτικοί Προορισμοί - Καλύτερος Αναδυόμενος Προορισμός Υπαίθρου ΕΝΤΥΠΟ ΑΙΤΗΣΗΣ Ευρωπαϊκοί Ποιοτικοί Προορισμοί - Καλύτερος Αναδυόμενος Προορισμός Υπαίθρου Αντίγραφα της αίτησης σε ηλεκτρονική μορφή υπάρχουν στη ιστοσελίδα www.rural-cyprus.com ή αποστέλλονται μετά από αίτημα από pga@navigator-consulting.com.

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό έτος: 2008-09

Σχολικό έτος: 2008-09 Σχολικό έτος: 2008-09 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι νέοι των πόλεων εγκαταλείπουν τον αθλητισμό και ασχολούνται όλο και περισσότερο με άλλες δραστηριότητες λιγότερο εποικοδομητικές. Το τένις

Διαβάστε περισσότερα

HELLENIC MEMORIES TRAVEL SERVICES. Προσφορά για το Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Ηρακλείου

HELLENIC MEMORIES TRAVEL SERVICES. Προσφορά για το Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Ηρακλείου Προσφορά για το Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Ηρακλείου Ταυτότητα του Hellenic Memories Travel Services Μια επιχείρηση συνεπής με την ιστορία και τις υπηρεσίες. Το Hellenic Memories Travel Services δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

Στο παρελθόν συμμετείχαν στο τουρνουά ομάδες από Αγγλία, Φιλανδία, Ισραήλ, Ουγγαρία, Ρωσσία και Ελλάδα κυρίως.

Στο παρελθόν συμμετείχαν στο τουρνουά ομάδες από Αγγλία, Φιλανδία, Ισραήλ, Ουγγαρία, Ρωσσία και Ελλάδα κυρίως. Η Soccerworldcyprus διοργανώνει το καθιερωμένο Φεστιβάλ Ποδοσφαίρου Αγίας Νάπας με την επωνυμία Ayia Napa Youth Soccer Festival από τις 6 μέχρι και τις 11 Απριλίου του 2012. Η όλη διοργάνωση πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανό Φανουράκη 1/11/2011

Στυλιανό Φανουράκη 1/11/2011 Στυλιανό Φανουράκη ΕΙ Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΡΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ & ΣΧΕΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΩΦΕΛΗΜΕΝΟΙ ΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΥΠΟ ΟΜΕΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία.

Πως ξεκίνησε. Το 2012 θα βρισκόμαστε στο εξωτερικό με παγκόσμιο domain που ήδη είναι έτοιμο προς λειτουργία. Πως ξεκίνησε 2004: Η ιδέα αφορούσε στη προώθηση των απαιτήσεων της τήρησης της νομοθεσίας 2007: Στη συνέχεια ήταν η προώθηση των συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης 2011: Σήμερα αποτελεί μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΝΕΟΤΗΤΑΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΙΕΡΑ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΝΕΟΤΗΤΑΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΝΕΟΤΗΤΑΣ ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ 1. ΣΤΟΧΟΣ Το ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΤΗΤΑΣ διοργανώνει τουρνουά ΑΚΑΔΗΜΙΩΝ με την Αιγίδα της ΙΕΡΑΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ και στόχος του είναι η ψυχαγωγία και η άθληση των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Υφιστάμενη κατάσταση τομέα Ο δυναμικότερος κλάδος της οικονομίας γιατί:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος».

Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Έρευνα με θέμα: «Η SWOT ανάλυση ως βασική λειτουργία του προγραμματισμού του τουριστικού μάρκετινγκ. Μελέτη περίπτωσης: Σκιάθος». Το ερωτηματολόγιο έχει συνταχθεί στα πλαίσια πτυχιακής εργασίας του τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005. Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet.

ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005. Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet. ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΛΟΠΟΛΙΣ - ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΤΡΑ 2005 Πάροδος Ηρακλέους 116 Εγλυκάδα Τηλ. 2610 640022,6944784065 EMAIL athlopol@otenet.gr Πρόταση συνεργασίας Χορηγία και υποστήριξη της Ακαδημίας ποδοσφαίρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013.

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013. Σημαντική ήταν η αύξηση που παρουσίασε ο εισερχόμενος τουρισμός προς τη χώρα μας την τελευταία διετία (2013-2014), καθώς οι αφίξεις των αλλοδαπών τουριστών εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το επίπεδο ρεκόρ των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα