- 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "- 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ"

Transcript

1 - 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Σελίδα 1. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΕΜΒΛΗΜΑ Α ΣΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ, ΤΟΠΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ, ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΣΗΜΕΙΑ ΙΑΣΚΕ ΑΣΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ(ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ- ΗΜΟΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΞΕΝΩΝΕΣ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑ ΜΕΣΙΤΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΩΝ ΙΑΤΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΥΕΘΑ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑ ΧΑΡΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΛΟΙΠΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

3 - 1 - ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΙΟΙΚΗΤΟΥ «Απ το Βορά πάντοτε γενεές βαρβάρων θα πλακώνουν, να πνίξουν τη φύτρα την Ελληνική. Γενεές κλεφτών ας στέκονται παντοτινά, φρουροί ακοίµητοι στα σύνορα τα Βορινά.» Αγαπητοί Συνάδελφοι, σας καλωσορίζω στην έδρα του Α Σώµατος Στρατού, στην πόλη της Κοζάνης και εύχοµαι ευχάριστη διαµονή για εσάς και τις οικογένειές σας. Έχουµε την τύχη και την τιµή, να υπηρετούµε σε µια περιοχή µε πλούσια πολιτιστική κληρονοµιά και ένδοξο ιστορικό παρελθόν. Ως ιοικητής του Α Σώµατος, συναισθανόµενος το βάρος της ευθύνης απέναντι στην υψηλή αποστολή µας και στον κάθε Αξιωµατικό που υπηρετεί στο Σώµα Στρατού και φροντίζοντας για την απρόσκοπτη αφοσίωση στο έργο σας, σας εφοδιάζω µε τις απαραίτητες πληροφορίες για την πόλη της Κοζάνης και την Υπηρεσία. Σκοπός της παρούσης ενηµέρωσης, είναι η καλύτερη δυνατή προσαρµογή σας στην περιοχή, µε πληροφορίες χρήσιµες για εσάς και τα µέλη των οικογενειών σας. Με σεβασµό στο έµψυχο δυναµικό και στον παράγοντα «άνθρωπο» Υπτγος Γεώργιος Ντζιµάνης ιοικητής Α ΣΣ

4 - 2 - ΕΜΒΛΗΜΑ Α ΣΣ Στο έµβληµα του Σώµατος εικονίζεται περικεφαλαία Σπαρτιάτη Οπλίτη και αιχµή δόρατος και αναγράφεται η φράση «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ». Στα «Αποφθέγµατα Λακωνικά» του Πλουτάρχου, ο Στρατηγός Λεωνίδας ο γιος του Αναξανδρίδα, απαντά µε τη φράση αυτή στον Πέρση βασιλιά Ξέρξη, ο οποίος ζητά να του παραδώσουν τα όπλα. Η φράση έµεινε παροιµιώδης στην ιστορία, ως υπέρτατη περιφρόνηση του κινδύνου, αυτοθυσία και υπέρβαση καθήκοντος, η οποία οδήγησε τριακόσιους µόλις Σπαρτιάτες να παραµείνουν και ν αγωνιστούν στα Στενά των Θερµοπυλών, µε υπεράριθµους αντιπάλους. Ο Λεωνίδας και η ιστορική φράση «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ», αποτελούν διαχρονικό σύµβολο ανδρείας, γενναιοψυχίας και φιλοπατρίας.

5 - 3 - ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΕΙΣ Το Α Σώµα Στρατού αποτέλεσε µία από τις πρώτες Μεγάλες Μονάδες του Ελληνικού Στρατού, που συγκροτήθηκαν αµέσως µετά τους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέµους και την αναδιοργάνωση των Ενόπλων υνάµεων. Με το Βασιλικό ιάταγµα της 23 εκεµβρίου 1913 η Χώρα διαιρείται σε πέντε Στρατιωτικές Περιοχές, µε ένα Σώµα Στρατού η κάθε µία. Με έδρα την Αθήνα, υπήχθησαν στο Α Σώµα η Ιη Μεραρχία Πεζικού, µε έδρα τη Λάρισα, η ΙΙη Μεραρχία, µε έδρα την Αθήνα, η ΧΙΙΙη Μεραρχία, µε έδρα τη Χαλκίδα, καθώς και Μη Μεραρχιακές Μονάδες Πυροβολικού, Ιππικού, Σκαπανέων, Μεταγωγικού και Νοσοκόµων. Πρώτος Σωµατάρχης ορίζεται ο Αντιστράτηγος Κ. ΚΑΛΛΑΡΗΣ, ο οποίος διετέλεσε ιοικητής της ΙΙης Μεραρχίας κατά την προέλαση του Ελληνικού Στρατού για την απελευθέρωση της Μακεδονίας στον Α Βαλκανικό Πόλεµο. ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΡΑΣΗ Με την είσοδο της Χώρας στον Α Παγκόσµιο Πόλεµο και την επανασυγκρότηση των Μεραρχιών του, οι Μονάδες του Α Σώµατος ολοκληρώνουν την επιστράτευση και την προετοιµασία τους και αναλαµβάνουν δράση στο µέτωπο Στρυµόνα.. Υπό τη ιοίκηση του Βρετανού Στρατάρχη Μιλν, συµµετέχουν στις επιχειρήσεις της Συµµαχικής Στρατιάς, για τη διάσπαση του Μακεδονικού Μετώπου, µε πλήρη επιτυχία. Αµέσως µετά αναλαµβάνουν την ανακατάληψη εδαφών στην Ανατολική Μακεδονία, φθάνοντας µέχρι τις εκβολές του Νέστου.

6 - 4 - Μακεδονικό Μέτωπο 1918 Τον Ιανουάριο του 1919 οι ΙΙη και ΧΙΙΙη Μεραρχίες του Α ΣΣ, συµµετέχουν στις επιχειρήσεις των Συµµάχων στη Μεσηµβρινή Ρωσία, για την αποκατάσταση του καθεστώτος από την επανάσταση των Μπολσεβίκων. Ιούλιο του ίδιου έτους οι δυνάµεις του Α ΣΣ αντικαθίστανται από Ρουµανικά στρατεύµατα, κατόπιν Συµµαχικής αποφάσεως. Η τιµή της συγκρότησης εκστρατευτικού Σώµατος, για την απελευθέρωση των Ελληνικών πληθυσµών της Μικράς Ασίας, ανατέθηκε στην Ιη Μεραρχία του Α ΣΣ, που αποβιβάστηκε στη Σµύρνη το Μάιο του Σταδιακά θα υπαχθούν στη Στρατιά Μικράς Ασίας όλες οι δυνάµεις του Σώµατος και θα πάρουν µέρος στις επιχειρήσεις της Μικρασιατικής Εκστρατείας, µέχρι τον Αύγουστο του 1922.

7 - 5 - Το διάστηµα του µεσοπολέµου η Χώρα βρίσκεται σε πορεία ανόρθωσης και αποκατάστασης, οπότε και αναδιοργανώνονται οι Ένοπλες υνάµεις, εκπονούνται Σχέδια Επιστράτευσης και οχυρώνεται ικανοποιητικά η Ελληνο-βουλγαρική µεθόριος. Κατά τις παραµονές του Ελληνο-ιταλικού πολέµου στα 1940, το Α Σώµα, είχε υπό τη ιοίκησή του τη ΙΙη Μεραρχία µε έδρα την Αθήνα, την ΙΙΙη µε έδρα την Πάτρα και τη IVη µε έδρα το Ναύπλιο. Σύµφωνα µε το καταρτισθέν Σχέδιο Επιστράτευσης, το Σώµα θα τηρούνταν ως εφεδρεία στο Υψίπεδο της Κοζάνης και στην Καλαµπάκα. Με Σωµατάρχη τον Αντιστράτηγο Π. ΕΜΕΣΤΙΧΑ, οι δυνάµεις του προωθήθηκαν στο θέατρο επιχειρήσεων της Ηπείρου και στην Πίνδο, όπου και δόθηκαν αποφασιστικές µάχες για την απόκρουση του εχθρού. Η Ελληνική αντεπίθεση βρίσκει τις Μονάδες του Α ΣΣ να µάχονται επί Βορειοηπειρωτικού εδάφους και να προελαύνουν µέχρι την Αλβανία. Η ταυτόχρονη Γερµανο- βουλγαρική εισβολή από τα Ανατολικά και η αναπόφευκτη συνθηκολόγηση, επέβαλε τη διάλυση των Μονάδων, στην περιοχή των Ιωαννίνων. Μετά την απελευθέρωση της Χώρας από την τριπλή κατοχή των υνάµεων του Άξονα και τις εσωτερικές ταραχές, το Α Σώµα ανασυγκροτείται, από µετάπτωση της Ανωτέρας Στρατιωτικής ιοικήσεως Στερεάς Ελλάδος, µε το Σχέδιο «ιάταξις Μάχης» του Αναλαµβάνει επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ελλαδική επικράτεια και εγκαθίσταται τελικά στα Τρίκαλα στα 1951.

8 - 6 - Στα 1950, στα πλαίσια των διεθνών υποχρεώσεων της Χώρας, ως µέλους του ΟΗΕ, το Α Σώµα θα συγκροτήσει ενισχυµένο Τάγµα Πεζικού, το οποίο και αποτέλεσε τµήµα του Εκστρατευτικού Σώµατος Ελλάδος και συµµετείχε στη ιεθνή ύναµη επέµβασης στη Νότιο Κορέα. Από τον Ιούλιο του 1962 η έδρα του Σώµατος µεταφέρεται στην Κοζάνη και το ιοικητήριο στεγάζεται στο κτίριο της «Ερυθράς Ηµισελήνου», που θεµελιώθηκε από τις Τουρκικές Στρατιωτικές αρχές της πόλης, λίγο πριν την απελευθέρωση, τον Οκτώβριο του 1912.

9 - 7 - ΤΟ Α ΣΩΜΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Η έδρα του Α Σώµατος βρίσκεται στο Στρατόπεδο «ΜΑΚΕ ΟΝΟΜΑΧΩΝ», στη υτική παρυφή της Κοζάνης, σε έκταση που κατέχει η Στρατιωτική Υπηρεσία από το Η Περιοχή Ευθύνης του Σώµατος εκτείνεται από το Νοµό Κιλκίς στα Ανατολικά µέχρι και τη νήσο Κέρκυρα στο Ιόνιο Πέλαγος, περιλαµβάνοντας το σύνολο σχεδόν της Κεντρικής Μακεδονίας, τη υτική Μακεδονία και το µεγαλύτερο τµήµα της Ηπείρου. Υπό τη ιοίκησή του έχει την ιστορική VIIIη Μεραρχία Πεζικού µε έδρα τα Ιωάννινα, την 9 η Ταξιαρχία µε έδρα τη Φλώρινα, τη 15 η Ταξιαρχία µε έδρα την Καστοριά και την XXIVη Τεθωρακισµένη Ταξιαρχία µε έδρα το Λιτόχωρο Πιερίας.

10 - 8 - ΕΜΒΛΗΜΑΤΑ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ Α ΣΣ VIII VIII ΜΠ ΜΠ 9 9 η η ΤΑΞΠΖ ΤΑΞΠΖ η η ΤΑΞΠΖ ΤΑΞΠΖ XXIV XXIV ΤΘΤ ΤΘΤ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ Ο Νοµός Κοζάνης ανήκει στην Περιφέρεια υτικής Μακεδονίας και είναι ένας από τους µεγαλύτερους της Ελλάδας σε έκταση και πληθυσµό. Είναι κυρίως γνωστός ως το µεγαλύτερο ενεργειακό κέντρο της Χώρας, µε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που ξεπερνά το 75% της συνολικής που παράγεται στη Χώρα. Μέχρι τη δεκαετία του 60 υπήρξε καθαρά γεωργοκτηνοτροφικός και γνώρισε ραγδαία ανάπτυξη µε την εκµετάλλευση κοιτασµάτων λιγνίτη και σταθεροποίηση των δραστηριοτήτων της ΕΗ, µε αποτέλεσµα την ανάγκη ανάπτυξης και άλλων κλάδων της οικονοµίας, στον πρωτογενή και δευτερογενή τοµέα. Το πλούσιο φυσικό ανάγλυφο, µε τις ιδιαιτερότητες και τις αντιθέσεις που παρουσιάζει, η σηµαντική ιστορική και πολιτιστική κληρονοµιά, η ποικιλία ξεχωριστών προϊόντων και τα «δώρα» της φύσης, συνθέτουν τη φυσιογνωµία του Νοµού και τον κατατάσσουν στους πλέον

11 - 9 - ανεπτυγµένους, ανταγωνιστικούς και ελκυστικούς τόπους διαµονής, καθώς παρέχει υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στους κατοίκους και ανεπτυγµένο βιοτικό επίπεδο. ΑΡΧΕΓΟΝΗ ΓΗ ΤΩΝ ΜΑΚΕ ΟΝΩΝ Ολόκληρη η υτική Μακεδονία, υπήρξε χώρος µεγάλων γεωλογικών αλλαγών και ανακατατάξεων. Απολιθωµένοι κορµοί εκατοµµυρίων ετών έχουν βρεθεί στα Καστανοχώρια Βοΐου, στο Σκαλοχώρι, στη αµασκηνιά και τη Μόρφη. Απολιθώµατα σπονδυλωτών αυτής της περιόδου, βρέθηκαν στην Κοζάνη, στο Τσοτύλι, στη Νεάπολη και στην πλούσια σε λιγνίτη λεκάνη της Πτολεµαΐδας. Οι ανασκαφές των τελευταίων δεκαετιών έφεραν στο φως εντυπωσιακές πόλεις (αρχαία Αιανή, αρχαία πόλη Πολυµύλου), βασιλικούς τάφους (νεκρόπολη αρχαίας Αιανής), ιερά (αρχαίο ιερό στην Ξηρολίµνη) και πολλές αρχαιότητες, που αποδεικνύουν ότι αποτέλεσε κοµµάτι της αρχαίας Μακεδονίας, ανέπτυξε αστική ζωή, πολιτισµό και τέχνες σε τέτοιο βαθµό, ώστε να αντιπαραβάλλονται µε την τέχνη της νότιας Ελλάδας, που έχει προβληθεί περισσότερο. Η περιοχή τροφοδοτούσε το µακεδονικό ιππικό, ένα από τα ισχυρά όπλα των Μακεδόνων βασιλέων, µε έµπειρους και δυνατούς πολεµιστές. Ο ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Γεωγραφικά ανήκει στη υτική Μακεδονία, µαζί µε τους Νοµούς Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας. Αποτελεί σταυροδρόµι και συγκοινωνιακό κόµβο ανάµεσα σε Ήπειρο, Μακεδονία και Θεσσαλία. Απλώνεται από τα ανατολικά αντερείσµατα της Πίνδου µέχρι το Βέρµιο όρος, από το Βόιο, το Μουρίκι και τη λίµνη Βεγορίτιδα, µέχρι τα Πιέρια και τα Καµβούνια όρη. Αποτελεί το µεγαλύτερο σε έκταση και πληθυσµό της υτ. Μακεδονίας, µε έκταση περί τα τ. χλµ και πάνω από κατοίκους.

12 Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής εγκαταστάθηκαν κατά την παλαιολιθική εποχή, όπως πιστοποιείται από το αρχαιότερο λίθινο εργαλείο της Ελλάδος, που βρέθηκε στο Παλαιόκαστρο Σιάτιστας. Πλούσια απολιθώµατα χλωρίδος και πανίδος, ανάγονται εκατοµµύρια χρόνια πριν την εµφάνιση του ανθρώπου. Η ιστορία του Νοµού αποτελεί ένα αδιάσπαστο ψηφιδωτό, που παρουσιάζει συνέχεια από τους προϊστορικούς χρόνους µέχρι σήµερα. Οι µέχρι σήµερα αρχαιολογικές έρευνες, κατέδειξαν ότι στα όρια του Νοµού περικλείεται µεγάλο µέρος της αρχαίας Ελίµειας, της αρχαίας Ορεστίδος και Εορδαίας, οι οποίες και αποτελούσαν ανεξάρτητα κρατίδια της Άνω Μακεδονίας. Συµµαχικές σχέσεις είχαν αναπτύξει µε το βασίλειο της Κάτω Μακεδονίας, όπως αναφέρεται σε αρχειακές πηγές. Ο Φίλιππος ο Β ενσωµάτωσε τα κρατίδια στο ενιαίο Βασίλειο της Μακεδονίας και από τότε ξεκίνησε η κοινή τους πορεία. Την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η περιοχή της Ελίµειας προσέφερε πολύτιµους συνεργάτες, αξιόλογους στρατηγούς και αξιόµαχα στρατεύµατα για τη µεγαλειώδη εκστρατεία στην Ανατολή. Η περίφηµη τάξη των Ελιµειωτών πεζεταίρων του βασιλιά, µε επικεφαλή το στρατηγό Κοίνο τον Πολεµοκράτη, δόξασε το µακεδονικό όνοµα σε όλες τις µεγάλες µάχες στην Ασία, µέχρι τον Ινδό ποταµό. Μετά τη µάχη της Πύδνας το 168 π.χ. και την ήττα του τελευταίου Μακεδόνα βασιλιά, του Περσέα, υποτάχθηκε στους Ρωµαίους και αποτέλεσε µία από τις ανεξάρτητες διοικητικές επαρχίες της Μακεδονίας, κατά το ρωµαϊκό διοικητικό σύστηµα, µαζί µε την Εορδαία, τη Λυγκηστίδα, Ορεστίδα και Πελαγονία. Το 148 π.χ. µετά την αποτυχηµένη εξέγερση του Ανδρίσκου, καταργήθηκαν οι ανεξάρτητες δηµοκρατίες και η Μακεδονία έγινε ρωµαϊκή επαρχία. Η Ελίµεια και ολόκληρη η Άνω Μακεδονία αναγνωρίστηκε ως «ελεύθερη», µε διοικητικό και πολιτικό όργανο το Κοινό των Ελιµειωτών και έδρα την πόλη των Καισάρων (Καισαρειά), όπως ονοµάσθηκε ένα από τα κάστρα της Αιανής. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους η περιοχή διοικητικά ανήκε στο Β θέµα της αυτοκρατορίας, όπως και ολόκληρη η Μακεδονία. Μετά τα 1389 (µάχη Κοσσυφοπεδίου), η περιοχή περιήλθε σε οθωµανική κυριαρχία για 523 χρόνια. ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Οι αυτόχθονες κάτοικοι είναι απόγονοι των αρχαίων Ελιµειωτών Μακεδόνων, που ανήκαν στα βορειοδυτικά ελληνικά δωρικά φύλα. Με την κάθοδό τους στις περιοχές αυτές συγχωνεύθηκαν µε τους προελληνικούς πληθυσµούς των Πελασγών, που ήταν εγκατεστηµένοι από τη νεολιθική εποχή. Αξιόλογα δείγµατα του πολιτιστικού επιπέδου των αρχαίων κατοίκων και των επαφών τους µε τον υπόλοιπο ελληνικό κόσµο, αποτελούν τα ειδώλια κυκλαδικής τέχνης, µυκηναϊκά αγγεία και αρχαιολογικά ευρήµατα που καλύπτουν την περίοδο µέχρι τα ρωµαϊκά χρόνια και ανασκάφηκαν στο χώρο της αρχαίας Αιανής και στον ευρύτερο χώρο του Νοµού. Οι γηγενείς κάτοικοι, διαθέτοντας όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα που διέκριναν την αρχαία σκέψη και τις ιδιαιτερότητες των Μακεδόνων, δηµιούργησαν σταθερή ηθική και πολιτιστική βάση, η οποία και αξιοποιήθηκε δεόντως στις µακρόχρονες προσπάθειες για επιβίωση κατά τους ρωµαϊκούς και βυζαντινούς χρόνους, αλλά και κατά τις επαναλαµβανόµενες σλαβικές επιδροµές και τη µακραίωνη οθωµανική σκλαβιά, όπου επιχειρήθηκε η αλλοίωση της πληθυσµιακής σύνθεσης και του ελληνικού στοιχείου. Μετά τους Βαλκανικούς πολέµους και την

13 απελευθέρωση, καθώς και την ανταλλαγή πληθυσµών στα , σε µεγάλο µέρος της περιοχής εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, τη Θράκη και τον Πόντο. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Στη θέση που κατέχει η πόλη σήµερα υπήρχαν οικισµοί από την προϊστορική εποχή, µέχρι και τη ρωµαϊκή περίοδο. Αυτό µαρτυρούν τα αντικείµενα της πρώιµης εποχής του σιδήρου που βρέθηκαν στην περιοχή Αγίου Αθανασίου, το κλασικό νεκροταφείο στην οδό Φιλίππου, το ρωµαϊκό νεκροταφείο στα Τρία έντρα (θέση Αγ. Κωνσταντίνου και συνοικία), όπου τον Οκτώβριο του 1991 αποκαλύφθηκε τάφος του 1 ου µ.χ. αιώνα, µε µαρµάρινη λάρνακα και δύο κεφάλια από γυναικεία αγάλµατα, ενός άνδρα και ενός αγοριού, εξαιρετικής τέχνης, τα ίχνη ακροπόλεως στην περιοχή Αγίου Ελευθερίου, ευρήµατα στης «Μπήλιως τα νηµόρια» (πλατεία 25 ης Μαρτίου) στην οδό Ακροπολίτη και σε διάφορες άλλες θέσεις. Κατά τη βυζαντινή περίοδο, οι ιστορικοί δεν αναφέρουν οικισµό σε αυτή τη θέση, παρ ό,τι βρέθηκαν κοσµήµατα και αγγεία της βυζαντινής τέχνης, µαζί µε προϊστορική κεραµική σε τάφους, οι οποίοι ανακαλύφθηκαν το Το 13 ο και 14 ο αιώνα φαίνεται ότι υπήρχε γεωργοκτηνοτροφική εγκατάσταση στις θέσεις «Σιόποτο» και Τρία έντρα, ενώ ολόκληρη η περιοχή καλύπτονταν από πυκνή βλάστηση, κατάλληλη για εγκατάσταση κατοίκων, οι οποίοι και θα µετοικούσαν σε ασφαλέστερα µέρη κατά την εµφάνιση των Οθωµανών επιδροµέων. Μετά την καθοριστική µάχη στο Κοσσυφοπέδιο στα 1389, πολλοί Ηπειρώτες εγκαταστάθηκαν στις θέσεις «Σκ ρκα» και «Ζαµάρα». Οι πρώτοι αυτοί έποικοι αποτέλεσαν τον πυρήνα της σηµερινής πόλης, ο οποίος και συµπληρώθηκε σταδιακά από κατοίκους γειτονικών περιοχών, όταν εκδιώχθηκαν από τους πρώτους Κονιάρους Τούρκους που άρχισαν να εγκαθίστανται στην περιοχή της υτικής Μακεδονίας. Γύρω στα 1450, ως οργανωµένη κοινότητα πλέον, µε τον πυρήνα της περιοχής «Σιόποτου», φέρει την ονοµασία «Κόζιανη», ή «Κόστιανη», από τον τόπο καταγωγής των πρώτων Ηπειρωτών κατοίκων. Από τα 1450 µέχρι και το 1612, σταδιακές και µόνιµες εγκαταστάσεις Κονιάρων Τούρκων στις γύρω εύφορες περιοχές, αναγκάζουν όλο και περισσότερους κατοίκους να µετακινηθούν προς την Κόζιανη. Στα , περίπου πενήντα οικογένειες από τα Ακροκεραύνια, µε αρχηγό τον Παπαγκίκα, καταφεύγουν στον οικισµό, ενώ άλλες εκατόν είκοσι έρχονται από το χωριό Κτένι, µε αρχηγό το µεγαλοκτηνοτρόφο Γιάννη Τράντα, στα 1649, οπότε οι Τουρκαλβανοί κατέστρεψαν το χωριό τους.

14 Ο πληθυσµός ανανεώνεται συνεχώς και παράλληλα µε τη γεωργία και την κτηνοτροφία, στρέφεται στη δευτερογενή παραγωγή, το εµπόριο και τη βιοτεχνία. Με συντονισµένες ενέργειες του Χαρίση Τράντα, ο οικισµός αποκτά προνόµια και παίρνει πλέον µορφή ανεπτυγµένου οικονοµικά αστικού κέντρου. Τοπικά προϊόντα, όπως κιλίµια, αλατζάδες, κάπες, νήµατα, µεταξωτά, κρόκος, υφαντά και δέρµατα, κρασιά, ξεκινούν το ταξίδι τους για τις αγορές της Οθωµανικής αυτοκρατορίας και της Ευρώπης. Τα καραβάνια των πραµατευτάδων εγκαθίστανται σε πόλεις των Παραδουνάβιων χωρών, ασκώντας διαµετακοµιστικό εµπόριο και σταδιακά δηµιουργούν πολυπληθείς παροικίες. Κοινότητες Κοζανιτών της εποχής καταγράφονται στο Σεµλίνο, τη Βιέννη, τη Βουδαπέστη και σε διάφορα µέρη της Αυστρουγγαρίας. Όπως συνέβη µε όλους τους απόδηµους της εποχής εκείνης, οι Κοζανίτες διαπρέπουν στο εξωτερικό και µεταφέρουν κοινωνική, οικονοµική και πνευµατική ανάταση στην πατρίδα. Η Κοζάνη αναβαθµίζεται, αποκτά στοιχεία µεγάλου αστικού κέντρου, µε δρόµους, πλατείες, µεγάλα κτίρια τοπικής µακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, έργα κοινής ωφέλειας. Στα 1664 θεµελιώνεται ο ναός του Αγ. Νικολάου, ο σηµερινός Μητροπολιτικός ναός, ιδρύεται η Βιβλιοθήκη και ονοµαστή Σχολή, από την οποία πέρασαν και εδίδαξαν οι µεγάλοι του Γένους (Ευγένιος Βούλγαρης στα ). Στα 1744 γίνεται έδρα Μητροπόλεως και ανεγείρεται το Μητροπολιτικό Μέγαρο. Αποτέλεσε «Ακρόπολη» του ελληνισµού για ολόκληρη τη υτική Μακεδονία, καθώς οι κάτοικοι ζούσαν µε προνόµια και απαλλαγές και η τουρκική παρουσία ήταν περιορισµένη. Υπήρξε µία από τις πόλεις όπου δεν κτίστηκε τζαµί των Μωαµεθανών. Προσέφερε µε την ακµή και την ανάπτυξή της µεγάλες υπηρεσίες στον απελευθερωτικό αγώνα. Αποτέλεσε πατρίδα επιφανών ανδρών, όπως των Γ. Λασσάνη, Νικ. Κασοµούλη, Γ. Σακελλαρίου, Μ. Περδικάρη, Ευφρ. Παπαγιαννούση - Πόποβιτς, Γ. Κλείδη, Γιάννη Καραγιάννη, προγόνου του µεγάλου µουσουργού Φον Κάραγιαν και πολλών άλλων. Στον αγώνα του 1821, στα απελευθερωτικά κινήµατα του 1854 και 1878 πρωταγωνίστησε µε τη συµµετοχή και τη συνδροµή των κατοίκων

15 της. Στα χρόνια του Μακεδονικού αγώνα οργανώθηκε εδώ το «Εθνικό Κέντρο Άµυνας» και ήταν η πρώτη πόλη της Μακεδονίας στην οποία πέρασε ο Παύλος Μελάς. Απελευθερώθηκε στις 11 Οκτωβρίου του 1912, µετά τη µάχη του Σαρανταπόρου. Μετά τη λήξη του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου και την οµαλοποίηση των εσωτερικών της Χώρας, σηµείωσε σταδιακή πρόοδο σε όλους τους τοµείς. ΕΚΚΛΗΣΙΑ Στο Νοµό εδρεύει η Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης, µε έδρα την Κοζάνη. Ιδρύθηκε τον 8 ο αιώνα ως Επισκοπή Σερβίων, υπαγόµενη στη Μητρόπολη Λαρίσης. Η έδρα της Επισκοπής παρέµεινε στα Σέρβια µέχρι το 1745, οπότε και µεταφέρθηκε στην Κοζάνη και κτίστηκε νέο κτίριο. Στα 1822, επί Πατριάρχου Ιωακείµ του Γ, η Επισκοπή προήχθη σε Μητρόπολη. Το Επισκοπείο της Κοζάνης οικοδοµήθηκε στα 1744 και είναι διατηρητέο ιστορικό µνηµείο, το οποίο και αναστηλώνεται σήµερα. Επίσης εδρεύει η Μητρόπολη Σισανίου και Σιατίστης, για την οποία δεν υπάρχουν γραπτές µαρτυρίες για τη χρονολογία ίδρυσης. Η Επισκοπή αυτή υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή Αχριδών. Στα 1699 η έδρα µεταφέρθηκε από το Σισάνι στη Σιάτιστα, όταν καταστράφηκε ο εκεί οικισµός από τους Τούρκους. ΟΡΕΙΝΟ ΤΟΠΙΟ Ο Μπούρινος, αυτό το πανέµορφο και εξαιρετικά ενδιαφέρον από γεωλογικής άποψης βουνό, συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών. Τα πλούσια δάση, οι ιδιόµορφες γεωλογικές συνθέσεις, η κοιλάδα του Μεσιού Νερού µε τη σπάνια χλωρίδα της, οι πολυάριθµες πηγές και το µοναδικής οµορφιάς ελατόδασος, τα διάσπαρτα τα ορεινά καταφύγια, συνθέτουν ένα µαγευτικό τοπίο, και µία ολοκληρωµένη τουριστική επιλογή. Λόγω της µεγάλης οικολογικής σηµασίας του και της µοναδικής βιοποικιλότητάς του, ο Μπούρινος έχει ενταχθεί, µε στόχο την προστασία του, στο NATURA 2000, το Ευρωπαϊκό ίκτυο Ειδικών Ζωνών ιατήρησης. Το όρος Άσκιο ή Σινιάτσικο, µε υψόµετρο 2.111µ., είναι ο σπουδαιότερος ορεινός όγκος του Νοµού. Πετρώδες και γυµνό στην ανατολική και νότια πλευρά

16 όπου βρίσκεται η Σιάτιστα, η Γαλατινή και η Εράτυρα, διαθέτει στη δυτική πλευρά αρκετή βλάστηση, ιδιαίτερα στον οικισµό Νάµατα, αλλά και στο Σισάνι. Το Βέρµιο, µε ιστορία γεµάτη από µύθους, δοξασίες και κατορθώµατα ηρώων και θεών, περάσµατα βασιλιάδων και Αγίων, µπορεί να χαρακτηρισθεί από το οµορφότερα και πλουσιότερα σε χλωρίδα και πανίδα όρη του ελλαδικού χώρου. Το Βέρµιο γειτονεύει και σχεδόν ενώνεται, µε τα Πιέρια Όρη, έχοντας σαν φυσικό σύνορο τον ιερό ποταµό των Μακεδόνων, Αλιάκµονα. Έχει πολλά τρεχούµενα νερά και ποτάµια, πυκνά δάση µε οξιές και έλατα, βοσκοτόπια. Τα δυο µεγαλύτερα χιονοδροµικά κέντρα της χώρας βρίσκονται στο Βέρµιο, το Σέλι και τα Τρία- Πέντε Πηγάδια στη Νάουσα, συγκεντρώνοντας µεγάλο αριθµό χειµερινών τουριστών. Η οροσειρά της Πίνδου είναι η µεγαλύτερη της ελληνικής χερσονήσου και τροφοδοτεί µε νερό τα δύο τρίτα του ελληνικού πληθυσµού. Ένα σηµαντικό µέρος της οροσειράς, που ξεχωρίζει για τη σπάνια αισθητική και οικολογική του αξία, προστατεύεται µε την ίδρυση δύο εθνικών δρυµών: του Βίκου-Αώου στην Ήπειρο και της Βάλια Κάλντα στη υτική Μακεδονία. Παράλληλα έξι περιοχές εντάσσονται στο δίκτυο NATURA Στην περιοχή κυριαρχούν βραχώδεις και απόκρηµνες πλαγιές, ψηλές και εντυπωσιακές κορυφές, µόνιµοι και ορµητικοί χείµαρροι, πολλές πηγές και ορεινές λίµνες. Στα σύνορα των Νοµών Κοζάνης-Καστοριάς ορθώνεται το όρος Βόιο, µε τα εξαιρετικής οµορφιάς µικρά και µεγάλα χωριά, τα περίφηµα τοξωτά γεφύρια του και τα µυστηριακά δάση, ιδανική πρόταση για τους φίλους της πεζοπορίας και της εξερεύνησης. Υ ΑΤΙΝΟ ΥΝΑΜΙΚΟ Ο ποταµός Αλιάκµονας που διασχίζει το Νοµό, και χύνεται στο Θερµαϊκό κόλπο λίγο νοτιότερα από τις εκβολές του Αξιού, είναι ο µεγαλύτερος σε µήκος ποταµός της Χώρας. ηµιουργεί ένα εκτεταµένο δέλτα, πλούσιο σε χλωρίδα και πανίδα. Το ποτάµι είναι πανάρχαιο, όπως και το όνοµα του. Το όνοµα Αλιάκµονας είναι σύνθετο και προέρχεται από το άλς (άλας, θάλασσα) και από το ακµών (αµόνι). Σύµφωνα µε την ελληνική µυθολογία, ο Αλιάκµονας ήταν ένας από τους ποτάµιους θεούς, που γεννήθηκε από τον Ωκεανό και την Τηθύ. Αποτέλεσε, και συνεχίζει να αποτελεί, πηγή ζωής για την περιοχή. Σε απόσταση 20 χλµ. νοτιοανατολικά της Κοζάνης, βρίσκεται η τεχνητή λίµνη του Πολυφύτου. Σε ύψος 55 µ. πάνω από την επιφάνειά της διασχίζεται, από γέφυρα µήκους µ. και πλάτους 13,5 µ., γνωστή και ως Υψηλή Γέφυρα των Σερβίων. Η λίµνη αυτή δηµιουργήθηκε από την τιθάσευση του ποταµού Αλιάκµονα, µε τη δηµιουργία φράγµατος και τη λειτουργία ενός από τους σπουδαιότερους υδροηλεκτρικούς σταθµούς της χώρας. Είναι µία από τις µεγαλύτερες τεχνητές λίµνες της Ελλάδας, όπου πρόσφατα κατασκευάστηκε ένα σύγχρονο πλωτό λιµάνι. Το πρόγραµµα προώθησε η Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης, µε στόχο τη δηµιουργία προϋποθέσεων στην περιοχή για την ανάπτυξη οικοτουριστικών, ναυταθλητικών και αλιευτικών δραστηριοτήτων. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδροµή γύρω από τη λίµνη, ακολουθώντας το δρόµο προς το χωριό Ίµερα, περνώντας πάνω από το φράγµα της.ε.η. στον Πολύφυτο και συνεχίζοντας τη διαδροµή από την απέναντι όχθη, ανάµεσα στους οπωρώνες, µέχρι το Βελβεντό. Στη λίµνη µπορεί κανείς να κατασκηνώσει, για κολύµπι, ψάρεµα και στιγµές χαλάρωσης.

17 ΚΛΙΜΑ Το κλίµα στην περιοχή είναι ηπειρωτικό. Χειµώνας ψυχρός µε πνοή βορείων ανέµων και θέρος θερµό στις πεδινές περιοχές, ενώ στα ορεινά χωριά είναι ιδιαίτερα δροσερό, ανάλογα µε το υψόµετρο. Η µέγιστη θερµοκρασία του χειµώνα είναι +8 ο και του θέρους περί τους 30 ο. Και η ελάχιστη το χειµώνα είναι -12 ο και +18 ο το θέρος. Οι άνεµοι είναι συνήθως βόρειοι το χειµώνα και η υγρασία µεγάλη, ειδικά στην περιοχή που επηρεάζεται από την τεχνητή λίµνη Πολυφύτου. ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ Η γεωργία κατέχει σήµερα κατά µέσο όρο ποσοστό 28% της συνολικής επιφάνειας του εδάφους του Νοµού. Κυριότερα προϊόντα που παράγονται είναι τα δηµητριακά, όσπρια, κτηνοτροφικά φυτά, πατάτες, λαχανικά, κρεµµύδια. Καλλιεργούνται αµπέλια από τα οποία παράγεται ποικιλία τοπικών οίνων και οπωροφόρα δέντρα. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ-ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ Ο Νοµός είναι ο πλέον βιοµηχανοποιηµένος της υτικής Μακεδονίας. Από τις µεγάλες βιοµηχανικές µονάδες ξεχωρίζουν οι ενεργειακές της ΕΗ στη λεκάνη Κοζάνης- Πτολεµαΐδας, µε κινητήρια δύναµη τον επιχώριο λιγνίτη και ο Υδροηλεκτρικός Σταθµός στο φράγµα Πολυφύτου, µε κινητήρια δύναµη το νερό της τεχνητής λίµνης. Το εργοστάσιο αµιάντου στο Μικρόβαλτο Κοζάνης. Τα εργοστάσια εµπλουτισµού χρωµίτη στην περιοχή Σκούµτσιας και Χρωµίου. Το βιοµηχανικό συγκρότηµα παραγωγής αζωτούχων λιπασµάτων της Πτολεµαΐδας. Ακέραια η παραγωγή αυτής της µονάδας απορροφάται από την Αγροτική Τράπεζα, για τις ανάγκες της ελληνικής γεωργίας. Εκτός από αυτές, στο Νοµό δραστηριοποιούνται και άλλες, µικρότερης σηµασίες βιοµηχανικές µονάδες, όπως αλευροποιίες, κεραµοπλινθοποιία, ασβεστοποιία και ψυκτικές µονάδες. Στην περιοχή Τρανοβάλτου Κοζάνης εξορύσσονται τα φηµισµένα µάρµαρα, εξαιρετικής ποιότητας και καθαρότητας από προσµίξεις και δραστηριοποιείται αντίστοιχη βιοµηχανία. Προϊόντα του Νοµού που διοχετεύονται σε αγορές εσωτερικού και εξωτερικού είναι τα ροδάκινα Βελβεντού, πατάτες Πολυµύλου, τυροκοµικά προϊόντα Αιανής, Χρωµίου, Βλάστης, Νεαπόλεως, Βοϊου, τα περίφηµα σιατιστινά κρασιά µε ιδιαίτερη γεύση και άρωµα, τα υφαντά της Μονής Αναλήψεως, οι µαρµαροψηφίδες του ρεπάνου, τα φασόλια Σισανίου, τσάι του βουνού, µαγειρικές θερµάστρες και χάλκινα είδη λαϊκής τέχνης της Κοζάνης, αποξηραµένα µανιτάρια καθώς και µεγάλη ποικιλία φρέσκων µανιταριών από τα Γρεβενά.

18 Ιδιαίτερη βιοτεχνική παραγωγή συνιστούν τα γουναρικά και δερµάτινα είδη της Σιάτιστας. Με παράδοση αιώνων στην επεξεργασία δέρµατος και γούνας και στην παραγωγή ειδών ένδυσης και λαϊκής τέχνης, οι Σιατιστινοί γουναράδες είναι γνωστοί για την ποιότητα των προϊόντων τους και τις ελκυστικές τιµές, καθώς παράγουν και πωλούν οι ίδιοι, αλλά και διοχετεύουν στη διεθνή αγορά τα είδη τους. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΟΠΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΣΗΜΕΙΑ Π.Ε. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ Σε ολόκληρο το Νοµό, οι θρησκευτικές εορτές εορτάζονται µε ιδιαίτερη κατάνυξη και χαρακτηρίζονται από τη µεγάλη προσέλευση και συµµετοχή των πιστών.

19 ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ 1 Αγίου Βασιλείου: Κηπάριο, Λιβαδερό, Λεύκαρα, Σιδερά 2 Μπουµπουσιάρια: Εράτυρα 6 Θεοφάνια: Σιάτιστα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 7 Ιωάννη Προδρόµου: Λιβερά, Σιάτιστα 10 Αγίου Γρηγορίου: Σκήτη 17 Αγίου Αντωνίου: Σκαφίδι 18 Αγίου Αθανασίου: Βελβεντό, Εράτυρα, Κοντοβούνι 20 Αγίου Ευθυµίου: Βελβεντό, Τραπεζίτσα 30 Τριών Ιεραρχών: Καλαµιά ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 10 Αγίου Άγιος Χαράλαµπος, Αυγερινός, Χαραλάµπους: Βατερό Κινητή Αγίων Θεοδώρων: Αυλές, Σέρβια Κινητή Απόκριες: Εράτυρα, Κοζάνη, Νεάπολη, Σέρβια Κινητή Καθαρή ευτέρα: Κοζάνη, Μαυροδένδρι, Πεντάλοφος, Σέρβια ΜΑΡΤΙΟΣ 25 Ευαγγελισµού: Σπάρτο Κινητή του Λαζάρου: Αιανή Κινητή Πάσχα: Άγιος ηµήτριος, Αλιάκµονας, Βελβεντό, Εράτυρα, Κρόκος Κινητή 3η ηµέρα τ. Πάσχα: Λιβαδερό ΑΠΡΙΛΙΟΣ 17 Αγίου Συµεών: Καλλίστρατο 23 Αγίου Γεωργίου: Αναρράχη, Άργιλος, Βουχωρίνα, ιχείµαρρο, ροσερό, Κλείτος, Κορυφή, Κρανίδια, Λυγερή, Μελίσσια, Νεράιδα, Ξηρολίµνη, Πολύµυλος, Πρωτοχώρι, Πτελεώνας, Σέρβια, Σήµαντρο, Σιδερά, Σπηλιά, Σταυροδρόµι Κινητή Ζωοδόχου Πηγής: Κλήµα, Ολυµπιάδα, Πολύµυλος (Ζωοδόχος Πηγή), Τριάδα Κινητή Αγίου Θωµά: Ανθούσα, Κοζάνη 2 Αγίου Αθανασίου: Αγίασµα, Αηδονοχώρι, Καλαµιά, Κοντοβούνι, Τρανόβαλτο, Χρυσαυγή, Χρώµιο 8 Αγ. Ιωάννη Θεολόγου: Α υγδαλέα, Καρυδίτσα, Σκήτη ΜΑΙΟΣ 9 Αγίου Χριστοφόρου: Ελάτη, Προσήλιο Ανατολικό, Ανθότοπος, ιαλεκτό, 21 Σπηλιά, Εµπόριο, Εράτυρα, Κάτω Αγ. Κωνσταντίνου & Κώµη, Καρδιά, Καπνοχώρι, Ελένης: Λιβαδερό, Μαυροδένδρι, Μεταξάς, Ολυµπιάδα, Πύργοι Κινητή Πεντηκοστής: Αυγερινός Κινητή Αγίου Πνεύµατος: Αιανή, Βυθός, ρέπανο, Εράτυρα, Κοµνηνά, Λαζαράδες, Μοναστήρι Αγίας Τριάδας (Βελβεντό),

20 Κινητή ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ Μοναστήρι Λαριού, Νεάπολη, Νόστιµο, Οινόη Αναλήψεως: Εράτυρα, Καισάρεια, Πελαργός, Περδίκκας, Πολύρραχο 24 Αγίου Ιωάννη: Βλάστη (Κλήδονας), Μονή Αγίου Ιωάννη Βαζελώνα 29 Αγ. Πέτρου & Παύλου: Ί ερα, Κοίλα 30 Αγίων Αποστόλων: Γούλες, Καταφύγι 1 Αγίων Αναργύρων: Άγιοι Ανάργυροι, Εράτυρα, Κοζάνη 2 Κατάθεση Ζώνης Θεοτόκου: Τετράλοφος 17 Αγίας Μαρίνας: Λευκόβρυση, Τσοτύλι Άγιος Ηλίας, Βέλος, Εξοχή, Ερµακιά, Καρυοχώρι, Καπνοχώρι, 20 Προφήτη Ηλία: Κερασέα, Κηπάριο, Κοζάνη, Κοιλάδα, Κρανίδια, Λιβαδερό, Μαυροδένδρι, Μικρόβαλτο Άγιοι Θεόδωροι, Αγία Παρασκευή, Άγιος Χριστόφορος, Εράτυρα, Κοζάνη, Κόµανος, Κρόκος, 26 Αγίας Παρασκευής: Λικνάδες, Μηλοχώρι, Πελεκάνος, Πλατανόρρευµα, Πολυκάστανο, Πολύλακκος, Πολύφυτο, Ροδοχώριο, Σέρβια, Σιάτιστα, Σκαλοχώρι, Φούφας Άγιος ηµήτριος, Αυγή, Βλάστη, 27 Αγίου Βούρινος, Καλαµιά, Καλονέρι, Παντελεήµονα: Λευκοπηγή, Ποντοκώµη, Σκαλοχώρι Αγία Σωτήρα, Ακρινή, Άρδασσα, Ασπρούλα, Βατερό, Βελβεντό, 6 Μεταµόρφωσης: Μονή ρυόβουνου, Ζάβορδα, Κοζάνη, Κτένι, Μεταµόρφωση, Οινόη, Ρυάκιο 7 Αγίου Νικάνορα: Ζάβορδα, Κοζάνη, Σιάτιστα 15 Κοίµηση Θεοτόκου: 15 Κοίµηση Θεοτόκου: Αιανή, έναρξη "Εορτών µηνός Γορπιαίου" µε εκδηλώσεις πνεύµατος και άσκησης σώµατος, ιππική πορεία Αγία Κυριακή, Άνω Κώµη, Βελβεντό, Βλάστη, Γαλάτεια, Γαλατινή, αµασκηνέα, ίλοφο, ρυόβουνο, Καστανέα, Κοζάνη, Λούβρη, Μεσόλογγος, Μικρόκαστρο, Μόρφη, Νάµατα, Πελεκάνος, Πλατανιά, Πύργοι, Ροδίτης, Ρυάκιο, Σιάτιστα, Σπήλαιο, Φρούριο, Φυτώκιο, Χαραυγή, Χειµερινό

21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ Εννεάµερα Παναγίας: Αποκεφάλιση Ιωάννη Προδρόµου: Λάβα, Σισάνι Βοσκοχώρι, Παλαιόκαστρο, Πεντάβρυσος, Πτελέα, Πτολεµαΐδα, Πυλωρί, Ρύµνιο Αλωνάκια, Μονή Ζιδανίου, Λουκόµιο, Πεντάλοφος, Πετρανά 8 Γέννηση της Θεοτόκου: 14 Ύψωση Τιµίου Σταυρού: Ανατολικό, Λιβερά 20 Αγίου Ευσταθίου: Κριµήνιο ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 26 Αγίου ηµητρίου: ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Άγιος ηµήτριος, Ανθοχώρι, Ασβεστόπετρα, άφνη, Κλεισώρεια, Κρυόβρυση, Μαυροπηγή, Μολόχα, Προάστιο, Σκάφη, Τριγωνικό 1 Αγίων Αναργύρων: Βελανιδιά Αρχαγγέλων Μιχαήλ Βαθύλακκος, Λευκοθέα, Οµαλή, 8 & Γαβριήλ: Περιστέρα, Χορηγός 11 Αγίου Μηνά: Αξιόκαστρο, ρυόβουνο, Εµπόριο 21 Εισόδια της Θεοτόκου: Βυθός, Ζώνη, Μελιδόνι 4 Αγίας Βαρβάρας: Πεπονιά 6 Αγίου Νικολάου: Βροντή, Κοζάνη, Πλακίδα, Πύργος 12 Αγίου Σπυρίδωνα: ραγασιά 24 Κάλαντα: Σε ολόκληρο το νοµό ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ Περνώντας από την κεντρική πλατεία, θα δείτε το καµπαναριό του Αγίου Νικολάου, που κτίστηκε στα 1885, το «ρολόι», όπως το λένε οι Κοζανίτες ή «Μαµάτσιο», επειδή το πάνω τµήµα του είναι δωρεά του τοπικού ευεργέτη Κ.Μαµάτσιου, το έτος Θα δείτε το Επισκοπείο, εξ ολοκλήρου λιθόκτιστο οικοδόµηµα, η ανέγερση του οποίου ξεκίνησε στα µέσα του 18 ου αιώνα. Νεοκλασικά κτίρια ή µακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, είναι το Βαλταδώρειο Γυµνάσιο στην άκρη της πλατείας, το 3 ο και 4 ο ηµοτικό Σχολείο, το πρώην θηλέων και σήµερα 5 ο 15 ο ηµοτικό, καθώς και η παλιά πτέρυγα του Επισκοπείου, που σήµερα φιλοξενεί το 1 ο ηµοτικό. Στο νεοκλασικό αρχοντικό ρίζη στεγάζεται σήµερα το ηµοτικό Ωδείο, µε σχολές Ενόργανων, Μονωδίας και Βυζαντινής Μουσικής. Το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, στο κέντρο της πόλης, δείγµα

22 νεοκλασικής αρχιτεκτονικής. Το αρχοντικό Λασσάνη, στην οµώνυµη πλατεία, το οποίο και αναστηλώθηκε και σήµερα στεγάζεται εκεί η πρότυπη ηµοτική Χαρτοθήκη. Αποτελεί καινοτόµο θεσµό και νέο µορφωτικό πόλο έλξης, όχι µόνο για την πόλη της Κοζάνης αλλά και για τη Χώρα, µε προδιαγραφές διεθνούς ακτινοβολίας και σπάνια εκθέµατα. Το αρχοντικό Βούρκα, επιφανούς οικογένειας της Κοζάνης, αποτελεί το καλύτερα διατηρηµένο αρχοντικό, κτισµένο στα Η ηµοτική Βιβλιοθήκη, που ιδρύθηκε το δεύτερο µισό του 17 ου αιώνα και σήµερα διαθέτει πάνω από τόµους, µεταξύ των οποίων εξαιρετικά σπάνια και πολύτιµα χειρόγραφα, έντυπα, λυτά, κώδικες, αρχέτυπα και παλαίτυπα. Το µεγαλύτερο µέρος αυτού του πνευµατικού θησαυρού έχει ενταχθεί σε Κοινοτικό πρόγραµµα και ψηφιοποιήθηκε. Σύντοµα θα είναι διαθέσιµο και προσβάσιµο, µέσω διαδικτύου, στο αναγνωστικό κοινό. Παραπλεύρως στο ίδιο κτίριο, βρίσκεται το Ινστιτούτο Βιβλίου και Ανάγνωσης, που ιδρύθηκε το 1995 και δραστηριοποιείται στις εκδόσεις βιβλίων και στην προβολή της πνευµατικής ζωής της περιοχής. Έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πολιτιστικό ίκτυο Πόλεων και έχει µακρύ και αξιόλογο κατάλογο δράσεων στο ενεργητικό του. Η Φιλαρµονική του ήµου, η «Πανδώρα», αποτελεί την παλαιότερη µπάντα της Βορείου Ελλάδος, αριθµώντας σήµερα περί τα εξήντα µέλη και επιδεικνύοντας σηµαντική προσφορά στα µουσικά δρώµενα της πόλης, πλαισιώνοντας κάθε δηµόσια δραστηριότητα, εδώ και χρόνια. Ένα από τα δεκατρία εργαστήρια Εικαστικών Τεχνών της Χώρας, λειτουργεί στην Κοζάνη, κύτταρο εικαστικής παιδείας και πόλος έλξης για τους ανήσυχους και φιλότεχνους δηµιουργούς της περιοχής. Από τις ποικίλες και πολύµορφες δράσεις του ήµου Κοζάνης, δε θα µπορούσε να λείπει το ηµοτικό Περιφερειακό Θέατρο, το οποίο και συµβάλει στη θεατρική και πολιτιστική αναβάθµιση της ζωής της πόλης, µε επιλεγµένες παραστάσεις και πνευµατικές παρεµβάσεις επιπέδου. Για την υποστήριξη τέτοιων εκδηλώσεων και δράσεων, λειτουργεί η Αίθουσα Τέχνης του ήµου, στο πάρκο Αγίου ηµητρίου, χώρος υψηλών προδιαγραφών, κατάλληλα διαµορφωµένος για να φιλοξενεί µουσικές και θεατρικές δραστηριότητες. Ιστορικό - Λαογραφικό Μουσείο Σύνδεσµος Γραµµάτων και Τεχνών Ν. Κοζάνης Ι. ραγούµη 9 Τηλ Ώρες λειτουργίας- καθηµερινά & Το Ιστορικό-λαογραφικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας είναι δηµιούργηµα του Συνδέσµου Γραµµάτων και Τεχνών Νοµού Κοζάνης.

23 Σε οικόπεδο που παραχώρησε οµόφωνα το ηµοτικό Συµβούλιο Κοζάνης στην οδό Ίωνος ραγούµη όπου ήταν τα παλιά λουτρά, µε δωρεές ιδιωτών, οργανισµών και συλλόγων και την οικονοµική αρωγή της Πολιτείας, ο Σύνδεσµος ανήγειρε µε αυτεπιστασία στην περίοδο τετραώροφο κτίριο µε υπόστεγο και υπόγειους βοηθητικούς χώρους. Τα εγκαίνια του Μουσείου έγιναν την 10 η Οκτωβρίου Το 1992 ανεγέρθηκε νέο πενταόροφο κτίριο στο συνεχόµενο µε το Μουσείο οικόπεδο, δωρεάς Σωκράτη Μπλιούρα και Κώστα Βρέλλα. Τα δύο κτίρια συνδέονται µε υπόγεια στοά και υπόστεγο. Το κτίριο έχει ύψος 19 µέτρα και η µορφή του εξωτερικά εκφράζει την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της υτικής Μακεδονίας. Στις συλλογές περιλαµβάνονται περιληπτικά: Μοναδικές συλλογές που αποκαλύπτουν τη µεγάλη κληρονοµιά της περιοχής Μικρό σπήλαιο µε σταλακτίτες και σταλαγµίτες Ποικιλία από ορυκτά, και καλλιτεχνήµατα της φύσης Συλλογή από φαρµακευτικά και αρωµατικά φυτά Απολιθωµένοι κορµοί και φύλλα δέντρων παλαιοζωικού και καινοζωικού αιώνα Απολιθωµένα θαλασσινά είδη της εβονίου Σιλουρίου και της Κρητιδικής περιόδου Οικοσυστήµατα ιάφορα είδη εντόµων Τερατογεννήµατα Ζώα θερµών περιοχών Είδη από τον κόσµο της θάλασσας ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 20 Σεπτεµβρίου 2006, το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας που ίδρυσε ήµος Κοζάνης και η Εταιρία ιάσωσης Ιστορικών Αρχείων σε συνεργασία µε τις τοπικές αντιστασιακές οργανώσεις. Εδώ και αρκετές δεκαετίες η προηγούµενη γενιά έπαψε να µεταδίδει στην επόµενη τη γνώση και τη στάση της για τον κόσµο. Ένας

24 πολιτισµικός παγκοσµιοποιηµένος οδοστρωτήρας πλήττει καίρια την πρόσληψη της ιστορικής γνώσης και εποµένως τη δηµιουργία της συνείδησης. ε γνωρίζουµε, ιδίως οι νέοι, τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία του τόπου µας, την τροµακτική για τις επιπτώσεις της δεκαετία του 1940 και κυρίως τα κατορθώµατα των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης στη υτική Μακεδονία, αλλά και τις συµφορές του λαού. Το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας, στην οδό Βιτσίου 29 λειτουργεί: ευτέρα έως Παρασκευή 10:30 13:30 Τετάρτη 10:30-13:30 & 17:30 20:30 Κυριακή 10:30 13:30 Πληρ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ ηµοκρατίας 8, , Το Μουσείο στεγάζεται σε νεοκλασικό κτίριο, γνωστό ως Παναγιωτίδειο Αρχοντικό δωρεά του ήµου Κοζάνης στην Αρχαιολογική Υπηρεσία. Σήµερα γίνονται εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου και προσωρινά είναι µη επισκέψιµο. Στις συλλογές του Μουσείου περιλαµβάνονται ευρήµατα προϊστορικών µέχρι παλαιοχριστιανικών χρόνων από διάφορες θέσεις του νοµού Κοζάνης. Σηµαντικότερα εκθέµατα του Μουσείου θεωρούνται: 1. Χάλκινο περίαπτο από την Απιδέα, 7ος αιώνας π.χ.

25 Ενεπίγραφη ασηµένια φιάλη από την Κοζάνη, αρχή 5ου αιώνα π.χ. 3. Χρυσή δίδυµη πόρπη από τάφο του 4ου αιώνα π.χ. από την Απιδέα. 4. Χρυσά σκουλαρίκια του 4ου αιώνα π.χ. από την Νεκρόπολη Κοζάνης. 5. Επιγραφή µε επιστολή του Φιλίππου Ε' από την Κοιλάδα Κοζάνης. 2. Χρυσά σκουλαρίκια από την Άνω Κώµη, δεύτερο µισό 4ου αιώνα π.χ.

26 AΡΧΟΝΤΙΚΟ ΛΑΣΣΑΝΗ ιασώζονται τα αρχοντικά του Λασσάνη και του Γρ. Βούρκα, τα οποία παρουσιάζουν ενδιαφέρον από αρχιτεκτονικής κυρίως άποψης και έχουν χαρακτηρισθεί ως ιστορικά µνηµεία δείγµατα της αστικής µακεδονικής αρχιτεκτονικής. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ως έτος ανεγέρσεως του ναού όπως αναφέρεται στην κτητορική επιγραφή της κυρίας εισόδου του ναού αλλά και της πλαϊνής, είναι το Ο ρυθµός του ναού, είναι τρίκλιτη βασιλική καµαροσκέπαστη µε δίρριχτη στέγη µε πλάκες και κεραµίδια. Το τέµπλο του ναού είναι περίτεχνα ξυλόγλυπτο καλυµµένο µε φύλλα χρυσού, όπως επίσης ο άµβωνας, ο δεσποτικός θρόνος και το κιβώριο της Αγίας Τράπεζας. ΕΘΙΜΑ ΠΟΥ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ... Σε αρµονική συνέχεια του παρελθόντος, το σήµερα κρατάει ολοζώντανα αγαπηµένα έθιµα, που συνεχίζουν και περνούν από γενιά σε γενιά. Αξίζει να παραµείνετε εκείνες τις ηµέρες στην περιοχή, για ν ακούσετε την καρδιά της να χτυπάει! Το παραδοσιακό καρναβάλι τη 2η ηµέρα του νέου έτους στην Εράτυρα. Οι "Φανοί" και η παρέλαση του καρνάβαλου, την αποκριά στην Κοζάνη και στα Σέρβια. Το πέταγµα "αερόστατου" την Καθαρή ευτέρα στον Πεντάλοφο.

27 Ο διαγωνισµός χαρταετού την Καθαρή ευτέρα στην Υψηλή Γέφυρα Σερβίων, µε την παραδοσιακή φασολάδα, τα τουρσιά, τις ελιές, τις λαγάνες και το ολοήµερο γλέντι. Οι «Λαζαρίνες» Tην παραµονή και την ηµέρα του Λαζάρου στην κεντρική πλατεία των χωριών του Τσαρτσιαµπά και ειδικά στην Αιανή. Ο «Χορός της Ρόκας» την τρίτη ηµέρα του Πάσχα στη Γαλατινή. Η πρωτοµαγιά, σε εξοχικές τοποθεσίες όλων των χωριών. Οι «Καβαλάρηδες της Σιάτιστας», που αφού διανυκτερεύσουν την παραµονή του δεκαπενταύγουστου στο µοναστήρι της Παναγίας Μικροκάστρου, έρχονται την ηµέρα της Παναγίας στη Σιάτιστα µε στολισµένα άλογα και χορεύουν όλη την ηµέρα µε γνωστούς και φίλους στις πλατείες Οι «Κλαδαριές» (µεγάλες φωτιές σε κάθε γειτονιά) την παραµονή των καλάντων, στις 23 εκεµβρίου και τα "Μπουµπουσιάρια" (γιορτή των µεταµφιεσµένων) την ηµέρα των Θεοφανίων στη Σιάτιστα Τα κάλαντα την παραµονή των Χριστουγέννων σε όλα τα χωριά. Οι «Μαµώεροι» ή «Μοµώγεροι» είναι ένα έθιµο βγαλµένο µέσα από την ποντιακή παράδοση και διαδραµατίζεται κατά τη διάρκεια του δωδεκαηµέρου, δηλαδή από τη δεύτερη ηµέρα των Χριστουγέννων έως τα Φώτα, στα Κοµνηνά του ήµου Βερµίου. Το έθιµο των «Μαµώερων» ή «Μοµώγερων» προέρχεται από την περίοδο της τουρκοκρατίας όταν µεταµφιεσµένοι αντάρτες κατέβαιναν στα χωριά µε σκοπό τη συλλογή και διάχυση πληροφοριών. Η κορύφωση ήταν ο τελετουργικός χορός των Μοµώγερων, η αλληγορία του οποίου ανύψωνε το ηθικό των συµπατριωτών τους αλλά και τους προετοίµαζε για τον ξεσηκωµό χωρίς να το αντιλαµβάνονται οι Τούρκοι, που επίσης συµµετείχαν στα δρώµενα χωρίς να καταλαβαίνουν τι γινόταν. Τα «Παρχάρια» (ποντιακό γλέντι µε παραδοσιακά εδέσµατα, κρασί και χορό), στο ηµοτικό ιαµέρισµα Κοµνηνών του ήµου Βερµίου την τελευταία Κυριακή του Ιουλίου και στον Άγιο ηµήτριο, στο ηµοτικό ιαµέρισµα Ελλησπόντου του Αγίου Πνεύµατος. Οι ρίζες του εθίµου "Παρχάρια" χάνονται µέσα στη µακρόχρονη ποντιακή παράδοση. Είναι ο εορτασµός που γίνεται για την υποδοχή των βοσκών από τα ορεινά βοσκοτόπια όπου έµεναν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η υποδοχή αυτή

28 γίνεται από τις συζύγους τους, τις "Παρχαροµάνες" στον ορεινό οικισµό "Παρχάρια", σε υψόµετρο 1100 µέτρων, σε καταπράσινα λιβάδια µέσα σε δάση πεύκου. Από την τοποθεσία αυτή υπάρχει δρόµος που οδηγεί στο χιονοδροµικό κέντρο Σέλι Βεροίας. Τα εµπορικά πανηγύρια (παζάρια) της Αγίας Μαρίνας στο Τσοτύλι, στις 17 Ιουλίου και του Νιάηµερου που από τα Σέρβια, προς το τέλος Σεπτεµβρίου, συνεχίζει στην Κοζάνη, την πρώτη Τρίτη του Οκτωβρίου και καταλήγει στην Πτολεµαΐδα, προς τα µέσα Οκτωβρίου. ΑΠΟΚΡΙΕΣ Οι απόκριες στην Κοζάνη Η πόλη της Κοζάνης είναι φηµισµένη για τις αποκριάτικες εκδηλώσεις της, που συνεχίζουν αναλλοίωτα τα παλιά έθιµα. Οι "φανοί", οι µασκαράδες που περιφέρονται σε όλη την πόλη, οι λαϊκοί οργανοπαίκτες και οι µπάντες στους δρόµους, το κρασί, τα "κιχιά" και τα κεράσµατα σε όλους, η έντονη σκωπτική διάθεση και η καθολική συµµετοχή στα δρώµενα, είναι τα χαρακτηριστικά των αποκριάτικων ηµερών. Η πρώτη γραπτή µαρτυρία για το έθιµο των µεταµφιεσµένων (ρογκατζιάρια) είναι του 1747, η ύπαρξή τους όµως πρέπει να τοποθετηθεί γύρω στα µέσα του 17ου αιώνα, παράλληλα µε την πρώτη βιοτεχνική και εµπορική ανάπτυξη της πόλης. Παλιότερα -στις γιορτές του δωδεκαηµέρου- οι οµάδες των µεταµφιεσµένων ονοµάζονταν "ρογκατζιάρια" µε κυριότερη αµφίεση αυτή των κωδωνοφόρων. Αυτοί φορούσαν προσωπίδα µε µορφή γοργόνας, ψάθινη πανοπλία, κρεµούσαν πάνω τους κουδούνια και κυπριά και κρατούσαν ένα δρεπάνι. Όταν δυο παρέες κωδωνοφόρων συναντιόνταν σε ένα στενό δρόµο, η µία θα έπρεπε να υποχωρήσει για να περάσει η άλλη. Όµως την υποχώρηση τη θεωρούσαν ταπεινωτική και γι' αυτό η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Αποτέλεσµα µιας τέτοιας σύγκρουσης ήταν γύρω στα 1860 να αλληλοσκοτωθούν δυο αδέλφια που δεν αναγνώρισε το ένα το άλλο. Από τότε οι τουρκικές αρχές απαγόρευσαν τις εκδηλώσεις, οι οποίες ξανάρχισαν µετά το 1890.

29 Το αναβιωµένο έθιµο -οι απόκριες- µε τα "καρναβάλια" είχαν µια ανανεωµένη µορφή, αποτελώντας ολόκληρες θεατρικές παραστάσεις µε θέµατα από την ιστορία, τη µυθολογία, τα ταξίδια, τη σύγχρονη ζωή. Το πιο χαρακτηριστικό θέµα της εποχής ήταν το "καρναβάλι της καµήλας". Το 1938 ο ήµος Κοζάνης επισηµοποίησε τις αποκριάτικες εκδηλώσεις, που διακόπηκαν µε τον πόλεµο και ξανάρχισαν το Σήµερα, τις ηµέρες του καρναβαλιού η Κοζάνη αποδεσµεύεται από τα καθηµερινά προσχήµατα, επαναφέρει το τοπικό γλωσσικό ιδίωµα, εκφράζεται αυθεντικότερα και ξεφαντώνει διονυσιακά. παρέλαση αρµάτων και µεταµφιεσµένων οµάδων που εκπροσωπούν την κάθε γειτονιά. Ακολουθεί βράβευση της πιο εντυπωσιακής συµµετοχής, από το ήµο Κοζάνης, σε ειδική τελετή που γίνεται στο πάρκο του Αγίου ηµητρίου. Το βράδυ της µεγάλης αποκριάς σε κάθε γειτονιά ανάβουν οι "φανοί", µεγάλες φωτιές γύρω από τις οποίες χορεύουν και τραγουδούν µικροί και µεγάλοι. Το µεσηµέρι της µεγάλης αποκριάς γίνεται Το κρασί, τα "κιχιά", τα κεράσµατα για όλους, αλλά κυρίως το ιδιαίτερα "καυτό" περιεχόµενο των τραγουδιών που λέγονται... "ξιανέντροπα" ή "νοικουκυρίσια", αποτελούν εγγύηση άµυνας στο τσουχτερό κρύο που επικρατεί εκείνη την εποχή. Οι απόκριες σε άλλες πόλεις Εντυπωσιακές είναι οι δεκαήµερες αποκριάτικες εκδηλώσεις των Σερβίων µε τους "φανούς" στις γειτονιές, τις πίττες, τα παραδοσιακά µουσικά όργανα, τους διαγωνισµούς καρναβαλιών και τη µεγάλη παρέλαση αρµάτων και µεταµφιεσµένων, το µεσηµέρι της Κυριακής των Απόκρεω. Ονοµαστό είναι το παραδοσιακό καρναβάλι της Εράτυρας, τα "Μπουµπουσάρια", που ακολουθώντας τη βυζαντινή παράδοση γίνεται στις 2 Ιανουαρίου και συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών. ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ Κοζάνη - Μπούρινος - Σιάτιστα - Εράτυρα Σισάνι Η Σιάτιστα, 28 χλµ. από την Κοζάνη, σε υψόµετρο 900 µ., έχει διατηρήσει στοιχεία από τη γοητεία της εποχής της ακµής της, το 18ο και 19ο αιώνα. Στο δεύτερο µισό του 15ου αιώνα, όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν τη υτική Μακεδονία και έκαναν την

30 εµφάνισή τους στις παραδοσιακές κοινότητες, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και ανέβηκαν στο όρος Σινιάτσικο ή Άσκιο. Αρχικά, οικογένειες από χωριά που βρίσκονταν στα νότια και στα ανατολικά της σηµερινής της θέσης, έχτισαν τη Γεράνεια. Αργότερα, χωρικοί από χωριά που βρίσκονταν στα βόρεια και στα δυτικά, έχτισαν τη Χώρα. Ακόµα και σήµερα η Σιάτιστα χωρίζεται στη Χώρα και στη Γεράνεια. Κατά το 16ο και 17ο αιώνα η πόλη είχε αναπτύξει την αµπελουργία, την επεξεργασία δέρµατος, τη γουνοποιία και την υφαντουργία. Έµποροι µε τα προϊόντα του τόπου έφταναν µέχρι τη Βενετία και τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης. Το 18ο αιώνα, οι γούνες, τα κρασιά και το περίφηµο ρακί της Σιάτιστας είχαν µεγάλη ζήτηση στη Βιέννη, τη Μόσχα και τη Βουδαπέστη. Υπήρχαν την εποχή εκείνη γύρω στις 200 εύπορες οικογένειες εµπόρων στη Σιάτιστα, αποτελώντας µια εύρωστη κοινότητα που επηρεαζόταν από τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής. Σήµερα ο πληθυσµός της ξεπερνά τους 6000 κατοίκους, οι περισσότεροι από τους οποίους ασχολούνται µε τη µεταποίηση και την εµπορία της γούνας. Εκτός από τα νοστιµότατα ψητά από ντόπιο "ζυγούρι", στη Σιάτιστα µπορείτε να δοκιµάσετε και τα "σαλιάρια", γλυκά πασπαλισµένα µε ζάχαρη και γεµισµένα µε καρύδια και µπαχαρικά. Οι επισκέψεις στα παλιά αρχοντικά, µε αρχιτεκτονικά στοιχεία και κειµήλια από το 18ο και 19ο αιώνα, µε τις υπέροχες τοιχογραφίες, τα θαυµάσια ξυλόγλυπτα και τα εντυπωσιακά τζάκια, θα σας ταξιδέψουν σε εποχές αίγλης. Άλλη µια αναφορά στο λαµπρό παρελθόν, είναι οι πολυάριθµοι µεταβυζαντινοί ναοί της πόλης, µε υπέροχες αγιογραφίες και εντυπωσιακά κωδωνοστάσια. Η περιήγηση στο Μπούρινο προσφέρει µια σπάνια µορφωτική εµπειρία και µια εξαιρετική ευκαιρία µελέτης του περιβάλλοντος, σε συνδυασµό µε την επίσκεψη σε ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς χώρους. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα διανυκτέρευσης στο καταφύγιο του ορειβατικού

31 συλλόγου Σιάτιστας, που βρίσκεται δίπλα στο εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήµονα. Μετά τη Σιάτιστα συναντάµε την Εράτυρα, γνωστή για τους πολλούς µεταβυζαντινούς ναούς της και τα αρχοντικά της, που είναι χτισµένα σύµφωνα µε τη λαϊκή παραδοσιακή αρχιτεκτονική της περιοχής. Ήταν κεφαλοχώρι από το 16ο αιώνα και διατηρεί ζωντανή την πλούσια πολιτιστική της παράδοση. Πόλο έλξης των επισκεπτών αποτελούν τα κοσµικά κτίρια και οι 23 ναοί που σώζονται από το 18ο αιώνα, ιδιαίτερα ο ναός του Αγίου Γεωργίου (1844), µε το µοναδικό κοίλο ξυλόγλυπτο τέµπλο στο ιερό του και τις παλιές αγιογραφίες. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπατητικές διαδροµές προς τον Άγιο Μάρκο (κορυφή Σινιάτσικου στα µ.) και στο σπήλαιο του Αϊ-Λια, µε τους υπέροχους σταλακτίτες και σταλαγµίτες. Οι αρχαίοι τειχισµένοι οικισµοί στους λόφους γύρω από την Εράτυρα, τον Πελεκάνο, το ρυόβουνο και τον Αλιάκµονα, όπως η Μαγούλα, το Ριζό και τα µεγαλειώδη κτίσµατα στα όρια της Ελιµιώτιδας µε την Ορεστίδα, αποτελούν µυστική πρόκληση εξερεύνησης για τον σύγχρονο "µουδιασµένο" άνθρωπο, που όταν αποφασίσει να δοκιµάσει τη φυσική του αντοχή θα ανακαλύψει, αναρριχώµενος, κατοικίες προγόνων και θεών! Συνεχίζοντας, µετά την Εράτυρα, φτάνετε στο Σισάνι, γνωστό για τα εξαιρετικής ποιότητας φασόλια που παράγονται εκεί. Για τους φίλους όµως της βυζαντινής ιστορίας, το Σισάνι επιφυλάσσει εκπλήξεις που πάνε πίσω στον 11ο αιώνα, στην εποχή που ήταν η έδρα της επισκοπής Σισανίου, µε δικαιοδοσία στη σηµερινή επαρχία Βοΐου. Τα ανασκαφικά ευρήµατα, πιστοποιούν την ύπαρξη σηµαντικού θρησκευτικού κέντρου, µε τον πολυτελή σταυρόσχηµο ναό µε τρούλο, µεγέθους 36,5 x 23 µέτρα, που εντάσσεται στη σειρά των µεγάλων επισκοπικών ναών που κτίστηκαν στο χώρο της Μακεδονίας τον 11ο αιώνα. ίπλα ακριβώς στα ερείπια του βυζαντινού ναού, βρίσκεται η µονή Κοιµήσεως της Θεοτόκου που κτίστηκε το 1662, οπότε και αγιογραφήθηκε ο ναός µε πρωτότυπες τοιχογραφίες, από άγνωστο αγιογράφο. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν οι τέσσερις µαρµάρινες κολόνες που στηρίζουν την Αγία Τράπεζα του ναού και είναι όλες διαφορετικές µεταξύ τους. Στο Σισάνι λειτουργούν ακόµα "νεροτριβές" για την επεξεργασία µάλλινων υφαντών, χρησιµοποιώντας τη δύναµη της πτώσης του νερού που προέρχεται από το Μύριχο, έναν από τους παραποτάµους του Αλιάκµονα.

32 ΑΠΟ ΡΑΣΗ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ Κοζάνη - Πτολεµαΐδα - Πύργοι - Εµπόριο Βλάστη Στη σηµερινή σύγχρονη βιοµηχανική πόλη, χτισµένη στο κέντρο της πεδιάδας της Εορδαίας, κανείς δεν αναγνωρίζει τα παλιά "Καϊλάρια" της Τουρκοκρατίας. Λόγω των πλούσιων κοιτασµάτων λιγνίτη, η Πτολεµαΐδα ανέπτυξε την οικονοµία της και µεταβλήθηκε σε αστικό κέντρο, το δεύτερο σε µέγεθος µετά την πόλη της Κοζάνης. Στην περιοχή της λειτουργούν εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύµατος της.ε.η. Η Πτολεµαΐδα διαθέτει ξενοδοχεία, εστιατόρια και µία εντυπωσιακή αγορά κοντά στο παλιό Άσος, στο κέντρο της πόλης. Η Πτολεµαΐδα είναι από τις λίγες περιοχές της Ελλάδας µε τεράστιο πολιτισµικό µωσαϊκό, εξαιτίας της συγκέντρωσης ανθρώπων από διαφορετικές περιοχές. Στην πόλη, εκτός από τους γηγενείς, κατοικούν πολλοί πρόσφυγες από περιοχές της Θράκης, του Πόντου και της Μικράς Ασίας, οι οποίοι διατήρησαν τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιµά τους, τα τραγούδια τους και τους χορούς τους. Υπάρχουν πολλοί σύλλογοι, που έχουν αναπτύξει πολύπλευρη και πολύµορφη δράση, πολιτιστική, κοινωνική και ανθρωπιστική. Τον Ιούνιο γίνονται οι τριήµερες εκδηλώσεις του "Κλήδονα" µε µουσική, χορό, φαγητό και κρασί. Τον Αύγουστο οργανώνεται το τοπικό φεστιβάλ µε µουσικές εκδηλώσεις και χορευτικές παραστάσεις από γνωστά ελληνικά και ξένα συγκροτήµατα. Το Σεπτέµβριο η Πτολεµαΐδα φιλοξενεί µία εµπορική έκθεση, που διαρκεί µια εβδοµάδα και συµµετέχουν εκθέτες από τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία και την Ήπειρο. Το καλοκαίρι διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις και στα διάφορα χωριά της περιοχής, όπως χορευτικές παραστάσεις, εκθέσεις φωτογραφίας και βιβλίων, συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις. Από το 1989 λειτουργεί η ηµοτική Βιβλιοθήκη στην οποία περιλαµβάνεται σηµαντική συλλογή σπάνιων βιβλίων του 19ου αιώνα, ενώ διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις προώθησης του βιβλίου. Για να ενηµερωθείτε, µπορείτε να επικοινωνήσετε µε τους κατά τόπους δήµους και τους πολιτιστικούς και λαογραφικούς συλλόγους. Το Ανθρωπολογικό-Λαογραφικό Μουσείο έχει ενδιαφέροντα παλαιοντολογικά και λαογραφικά εκθέµατα µεγάλης ιστορικής και επιστηµονικής σηµασίας. Οι ηλικίες των απολιθωµάτων χρονολογούνται από 1 ως 3 εκατοµµύρια χρόνια και των πετρωµάτων από 70 ως 80 εκατοµµύρια χρόνια. Από τα σηµαντικότερα εκθέµατα του µουσείου είναι τµήµατα από σκελετό προϊστορικού ελέφαντα, που ανακαλύφτηκε τον Οκτώβριο του 1997 στο δρόµο Περδίκκα-Πενταβρύσσου και ανάγεται 3 εκατοµµύρια χρόνια πριν, περίπου.

33 Στο «Μουσείο» περιλαµβάνονται επίσης πολύ ενδιαφέροντα λαογραφικά εκθέµατα, παραδοσιακές στολές, οικιακά σκεύη, γεωργικά εργαλεία, όπλα, κειµήλια, νοµίσµατα, έγγραφα και βιβλία των αρχών του αιώνα, µοναδική πηγή πληροφόρησης για το πολιτισµικό µωσαϊκό της πόλης. Σε πρόσφατο τµήµα του «Μουσείου» στεγάστηκε πινακοθήκη µε πλούσια συλλογή 250 έργων σύγχρονων ελλήνων ζωγράφων, από τη γενιά του 1930 µέχρι σήµερα, έργα που συνθέτουν τα συναισθήµατα µε τα χρώµατα, τις εκπλήξεις µε τα ταξίδια στη µαγεία της ζωγραφικής, το όνειρο µε την πραγµατικότητα Η.Ε.Η. προσφέρει τη δυνατότητα ενηµερωτικών ξεναγήσεων στο εκθεσιακό της κέντρο, στο Λιγνιτικό Κέντρο Πτολεµαΐδας - Αµύνταιου (ΛΚΠ-Α). Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε µε το τµήµα δηµοσίων σχέσεων της ΕΗ στα τηλέφωνα: (24530) 52469, είτε το πέτρινο υδραγωγείο στην έξοδο της Πτολεµαΐδας. Χτίστηκε περίπου το 1930 για να εξασφαλίσει νερό στους νέους κατοίκους της πόλης και είναι το µοναδικό εποικιστικό υδραγωγείο στην Ελλάδα που διατηρείται µέχρι σήµερα, ένα πραγµατικό έργο τέχνης που παρόµοιο δεν έγινε σε άλλη ελληνική πόλη. Επισκεφθείτε το µακεδονικό κτιστό καµαροειδή τάφο έξω από το χωριό Σπηλιά, 25 χλµ. ανατολικά της Πτολεµαΐδας. Χρονολογείται το 2ο αιώνα π.χ., αποτελεί σηµαντικό µνηµείο ταφικής αρχιτεκτονικής και συγκαταλέγεται στους πιο ενδιαφέροντες του είδους. Επισκεφθείτε το ναό του Αγίου Νικολάου στον Kόµανο που χτίστηκε το 1858 και διατηρεί σε άριστη µορφή το εσωτερικό του, που είναι κατάγραφο, ακόµη και στα κιονόκρανα, µε ωραιότατες τοιχογραφίες του τελευταίου τετάρτου του 19ου αιώνα. Οι Πύργοι είναι η παλαιά Κατράνιτσα. Σήµερα πρόκειται για τρεις χωριστούς οικισµούς σε µήκος 2 χλµ. Ο Ασπροπόταµος διασχίζει την κοιλάδα τους δηµιουργώντας πολύ όµορφες φυσικές εικόνες. Η περιοχή είναι κατοικηµένη από τα προϊστορικά χρόνια, ενώ στα ιστορικά χρόνια ανήκε στο διαµέρισµα της Εορδαίας, ως ένας ακµαίος οικισµός-πόλη. Υπάρχουν ίχνη ισχυρής ακρόπολης και φρουρίου που ονοµαζόταν και "Κάστρο της Αννίτσας". Από την παραφθορά της ονοµασίας προέκυψε το όνοµα Κατράνιτσα.

34 Στα βυζαντινά χρόνια η περιοχή υπέφερε από βουλγαρικές επιδροµές. Στην τουρκοκρατία η Κατράνιτσα ήταν µια εύπορη και πολυπληθής κωµόπολη που οι Τούρκοι την αποκαλούσαν "Κιουτσούκ Σταµπούλ" (Μικρή Κωνσταντινούπολη) για τα πλούτη της. Είχε ονοµαστά εκπαιδευτήρια, σπουδαίους ναούς και ανεπτυγµένο εµπόριο. Καταστράφηκε τελικά από επιδροµές των Τούρκων Κονιάρων. Στα νεώτερα χρόνια, στις 24 Απριλίου 1944 σκοτώθηκαν ή κάηκαν ζωντανοί στα σπίτια τους, από τα χιτλερικά στρατεύµατα, 318 κάτοικοι. Στους Πύργους σώζονται οι βασιλικού ρυθµού ναοί του Αγίου ηµητρίου (1726 µ.χ.) και της Αγίας Παρασκευής (~1700 µ.χ.). Στον Άγιο ηµήτριο, ο οποίος κατά την παράδοση επί τουρκοκρατίας λειτούργησε ως το "κρυφό σχολειό" της Κατράνιτσας, σώζονται πάνω από 200 αγιογραφίες, ξυλόγλυπτο τέµπλο, αξιόλογος άµβωνας µε τοιχογραφίες και σκαλιστός δεσποτικός θρόνος. Στην Αγία Παρασκευή σώζονται κάποια τµήµατα των τοιχογραφιών και το ξυλόγλυπτο τέµπλο. Επισκεφθείτε το µακεδονικό κτιστό καµαροειδή τάφο του τέλους του 4ου αιώνα π.χ., στα δεξιά του δρόµου προς Έδεσσα. Οι µεγάλοι αυτοί καµαρωτοί τάφοι, "µακεδονικοί" όπως ονοµάζονται, ανήκουν σε επιφανείς οικογένειες στρατηγών και εταίρων και κτίζονταν εκτός πόλεων και πλάι σε δρόµους. Στους Πύργους βρίσκονται επίσης δύο µονότοξα πέτρινα γεφύρια, του Κάστρου και του Σάρδηµου. Στους πρόποδες του Ασκίου, από την πλευρά της Εορδαίας, περνάτε από το Εµπόριο. ιαθέστε χρόνο για µια βόλτα στο Καστανόδασος. Αιωνόβια δένδρα µε τεράστιους κορµούς, κοίλους στο εσωτερικό τους, γίνονται κρυψώνες για τις χελώνες που µάλλον δείχνουν να "ευδοκιµούν" στην περιοχή. Στο Εµπόριο διοργανώνεται κάθε χρόνο, το µήνα Ιούνιο, η Γιορτή του Κερασιού. Πληροφορίες για την ακριβή ηµεροµηνία της διοργάνωσης από τον ήµο Μουρικίου, τηλ.: (24630) Η διαδροµή από το Εµπόριο µέχρι τη Βλάστη, µέσα από πυκνά δάση φυλλοβόλων στην ανάβαση και αειθαλών στην κατάβαση, προσφέρει την ευκαιρία στους πιο τολµηρούς να ψάξουν για τα πατήµατα από τις αρκούδες που ζουν ακόµα στην περιοχή. Σχεδόν στην κορυφογραµµή του όρους Ασκίου υπάρχει το "καταφύγιο των Βλαστιωτών", ένας πρόσφατα ανακαινισµένος σύγχρονος ξενώνας που λειτουργεί όλο το χρόνο και προσφέρει συναρπαστική θέα.

35 Η Βλάστη είναι ένα γραφικό χωριό µέσα σε αλπικό τοπίο, που οι κάτοικοί του ασχολούνται ακόµα µε την κτηνοτροφία. Όπως συµβαίνει συνήθως µε αυτά τα χωριά, το χειµώνα οι περισσότεροι κάτοικοι τον περνούν στις πόλεις. Όταν όµως έρχεται το καλοκαίρι, το χωριό γεµίζει ζωή και αναβιώνουν οι παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιµα. Αναζητήστε τα τοπικά τυροκοµεία και µην παραλείψετε να δοκιµάσετε και το ντόπιο µανούρι. ΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΤΟΥ ΒΟΪΟΥ Νεάπολη - Τσοτύλι - Αυγερινός - Βυθός - Πεντάλοφος - ίλοφο -Αγία Σωτήρα - Μόρφη - Κορυφή - Χρυσαυγή - Κριµίνι Ροδοχώρι Το δυτικό τµήµα του Νοµού Κοζάνης αποτελεί την επαρχία του Βοΐου. Για όσους το γνώρισαν, το Βόιο είναι ένας τόπος µαγικός, κρυµµένος έντεχνα στους πρόποδες της Πίνδου, σµιλεµένος από πέτρα για να αντέχει στο πέρασµα του χρόνου και τους σκληρούς χειµώνες. Σπαρµένος µε µικρά χωριά κρυµµένα µέσα σε πυκνά πευκοδάση, γεµάτος καρυδιές, καστανιές, ποτάµια και πέτρα, δεν µπορεί παρά να µαγέψει τον επισκέπτη.

36 Μετά από στάσεις στη Νεάπολη, από όπου µπορείτε να προµηθευτείτε υφαντά και κεντήµατα από το Συνεταιρισµό Γυναικών και στο Τσοτύλι, όπου αξίζει να επισκεφθείτε την αρχαία πόλη στην Απιδέα, το ιστορικό Γυµνάσιο και το επιβλητικό Επισκοπείο, τα χωριά του Βοΐου σας περιµένουν να τα ανακαλύψετε. Ψάξτε προσεκτικά! Ταιριάζουν τόσο µέσα στο τοπίο που µπορεί και να τα προσπεράσετε. Σε αυτήν ακριβώς την ικανότητά τους να αφήσουν τα ίχνη τους παντού, τόσο διακριτικά και ταιριαστά µε το περιβάλλον, οφείλουν οι "µαστροκαλφάδες" τη διεθνή φήµη που απέκτησαν για την αρχιτεκτονική τους παράδοση. Ικανοί µάστορες της πέτρας, που στόλισαν τον τόπο µε τα δηµιουργήµατά τους, εκκλησιές, µοναστήρια, σχολειά, σπίτια, πέτρινα τοξωτά γεφύρια του Πραµόριτσα και των παραποτάµων του. Ο καλύτερος τρόπος για να "νιώσει" κανείς το Βόιο είναι να ξυπνήσει το πνεύµα της περιπέτειας µέσα του και µε βοηθό το χάρτη να "περιηγηθεί". Οι επαρχιακοί δρόµοι που συνδέουν τα χωριά µεταξύ τους ξετυλίγονται µέσα σε δάση, περνούν στην κυριολεξία µέσα από ποτάµια και ρέµατα και επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις σε κάθε στροφή. Όσο πιο αποµακρυσµένο είναι ένα χωριό, τόσο πιο ανέγγιχτο µένει από τη µανία του σύγχρονου ανθρώπου να επιβληθεί στο περιβάλλον του. Η διαδροµή από το Τσοτύλι προς τον Αυγερινό και τα Καστανοχώρια διασχίζει το όρος Όντρια µε απέραντα δάση που είναι γεµάτα δροσερές πηγές και παλιούς θρύλους για µαρµαρωµένες κοπέλες. Ο Αυγερινός, που βρίσκεται σε υψόµετρο µ., εκτός από το ιδανικό κλίµα και τις φυσικές οµορφιές έχει την τέχνη των παλιών µαστόρων του χωριού, αποτυπωµένη στα διώροφα πέτρινα σπίτια και στην κεντρική πλατεία.

37 Από τον Αυγερινό, ακολουθώντας ένα δασικό δρόµο καλής βατότητας, φθάνετε στο ιστορικό µοναστήρι της Αγίας Τριάδας, του οποίου η ανοικοδόµηση άρχισε το 1779 και ολοκληρώθηκε το Πρωτοµάστορας ήταν ο Πενταλοφίτης Γεώργιος Κούστας, τα λιθανάγλυφα είναι του Μίλιου Ζουπανιώτη και το καθολικό ιστόρισε ο χιοναδίτης ζωγράφος Μιχαήλ στα Από το µοναστήρι, ο χωµατόδροµος που φιδοσέρνεται ανάµεσα σε τεράστιες οξυές, σας οδηγεί στο Βυθό και στον Πεντάλοφο, το παλιό Ζουπάνι, το µεγαλύτερο από τα χωριά του Βοΐου. Αναρίθµητους θησαυρούς της ιστορίας και σπάνιους θρύλους, κρύβει στους κόρφους του για τα Παλαιοχώρια και τα Παλαιοµονάστηρα, που χάθηκαν από τη µανία των Τουρκαλβανών. Οι κάτοικοι των γύρω περιοχών, κυνηγηµένοι από τους Τούρκους, βρήκαν καταφύγιο στο Ζουπάνι και ρίζωσαν. Έκτισαν σπίτια διώροφα, έστρωσαν καλντερίµια, στόλισαν το χωριό µε εκκλησιές περίτεχνες. Και δεν σταµάτησαν εκεί. Έζευξαν τον Πραµόριτσα και τους παραποτάµους του µε γεφύρια µονότοξα και πολύτοξα. Ξενιτεύτηκαν µαζί µε άλλους Βοϊώτες και έφθασαν µέχρι την Περσία και τη Νότια Αφρική, αφήνοντας παντού ίχνη της απαράµιλλης τέχνης τους. Προσεκτικά κρυµµένο ανάµεσα σε λόφους πυκνά δασωµένους και σε υψόµετρο 950 µ. βρίσκεται το ίλοφο. Με περίτεχνα σπίτια, φιδωτά καλντερίµια και φιλόξενους κατοίκους, διατηρεί µέχρι σήµερα το παραδοσιακό του χρώµα. Φηµισµένο µαστοροχώρι από τα παλιά χρόνια, ανέδειξε εξαιρετικούς τεχνίτες, πολλοί από τους οποίους έγιναν ξακουστοί αρχιτέκτονες.

38 Ιδιαίτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στον Πεντάλοφο. Κτίστηκε στα µέσα του 18ου αιώνα και αγιογραφήθηκε στα 1774 από το χιοναδίτη ζωγράφο Μιχαήλ. Επιστρέφοντας προς το Τσοτύλι µπορείτε να επισκεφθείτε τους παραδοσιακούς οικισµούς της Μόρφης και της Αγίας Σωτήρας. Από τη Μόρφη µπορεί κανείς να επισκεφθεί το δίτοξο γεφύρι της Τσιούκας ( ) και το τρίτοξο γεφύρι της Τριάδας (περίπου 1810). Η πανοραµική θέα του Βοΐου από το χωριό Κορυφή, στα 930 µ., και η διαδροµή προς τη Χρυσαυγή επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις. Πρώτα οι κατάφυτοι λόφοι και τα βουνά µε τα µαστοροχώρια γαντζωµένα στις απότοµες πλαγιές, ενώ στο βάθος ξεπροβάλλει η Πίνδος, µε τις ατέλειωτες βουνοκορφές. Στη θέση "Γιοφύρια" βρίσκεται ένα µονότοξο γεφύρι, κτισµένο το Φύλακάς του στέκεται το πέτρινο εικονοστάσι του Αγίου Νικολάου µε το λιθοανάγλυφο λιοντάρι, έργο του µεγάλου κάλφα Γεωργίου Λάζου ή Βράγγα, όπως ήταν γνωστός. Η τελευταία παράκαµψη στο δρόµο της επιστροφής προς το Τσοτύλι γίνεται για µία επίσκεψη στα χωριά Κριµίνι και Ροδοχώρι. Χωρίς αµφιβολία χωριά του Βοΐου, αλλά µε κάποιο διαφορετικό "τόνο". Πυκνή βλάστηση, αρχοντόσπιτα µε λουλουδιασµένες αυλές, καλντερίµια, πετρογέφυρα. Και το θαυµάσιο γεφύρι του Τσούκαρη που ζεύει τον Πραµόριτσα κοντά στο Ροδοχώρι. Καθρεφτίσµατα στα νερά της λίµνης Σε απόσταση 20 χλµ. νοτιοανατολικά της Κοζάνης, βρίσκεται η τεχνητή λίµνη του Πολυφύτου, Σε ύψος 55 µ. πάνω από την επιφάνειά της διασχίζεται από τη µεγαλύτερη γέφυρα των Βαλκανίων, µήκους µ., πλάτους 13,5 µ. και γνωστή ως Υψηλή Γέφυρα των Σερβίων.

39 Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδροµή γύρω από τη λίµνη, ακολουθώντας το δρόµο προς το χωριό Ίµερα, περνώντας πάνω από το φράγµα της.ε.η. στο Πολύφυτο και συνεχίζοντας τη διαδροµή από την απέναντι όχθη, ανάµεσα στους οπωρώνες, µέχρι το Βελβεντό. Μια στάση στο φράγµα προσφέρει ένα θέαµα συγκλονιστικό και για τους ροµαντικούς και για τους τεχνοκράτες. Όσο για τους ψαράδες, ας φροντίσουν να έχουν µαζί τους αγκίστρια µεγάλης αντοχής και φωτογραφική µηχανή... µε φιλµ! Υπάρχουν µερικά πολύ µεγάλα ψάρια στη λίµνη! Για τους λάτρεις των σπορ νερού, ο Ναυτικός Όµιλος Κοζάνης θα πρέπει να είναι το πρώτο σηµείο επαφής τους, στο τηλέφωνο Οι εγκαταστάσεις του Οµίλου βρίσκονται στη διασταύρωση της εθνικής οδού Κοζάνης - Λάρισας µε τον περιφερειακό δρόµο της λίµνης που οδηγεί στο χωριό Ίµερα. Κοζάνη - Σέρβια - Βελβεντό Καταφύγι Το µικρό χωριό Νεράιδα, αντικατέστησε το παλιό οµώνυµο χωριό, που σήµερα βρίσκεται κάτω από τη στάθµη του νερού. Σκαρφαλωµένο ψηλά, σε βραχώδη λόφο πάνω από τη γέφυρα, προσφέρει µια θαυµάσια θέα του χρόνου που σταµατάει για να καθρεφτιστεί στη λίµνη, όλες τις εποχές και όλες τις ώρες. Πρόσφατα δηµιουργήθηκε µε χρηµατοδότηση του προγράµµατος LEADER περιπατητικός πεζόδροµος όπου µπορεί κανείς περπατώντας να απολαύσει τη θέα. Στο χωριό λειτουργεί και mini golf η ίδρυση του οποίου επίσης χρηµατοδοτήθηκε από το πρόγραµµα LEADER.

40 Σε απόσταση 4 χλµ. από τη λίµνη (26 χλµ. από την Κοζάνη) βρίσκονται τα Σέρβια, χτισµένα αµφιθεατρικά στους πρόποδες των Πιερίων µε φόντο ένα επιβλητικό φυσικό σκηνικό. Η πρώτη ονοµασία των Σερβίων, επί Μακεδόνων, ήταν πιθανόν "Φυλακαί". Ακολούθησε η ρωµαϊκή ονοµασία Servia (φυλακτήρια, παρατηρητήρια) που προήλθε από το λατινικό ρήµα servo (φυλάσσω, παρατηρώ). To κάστρο των Σερβίων βρίσκεται µεταξύ των Πιερίων και των Καµβουνίων, ανάµεσα σε δυο άγρια και εντυπωσιακά φαράγγια γεµάτα µε ανθρωπόµορφους και ζωόµορφους βράχους, που σε µερικά σηµεία έχουν απόσταση µόλις 5-6 µέτρα. Από το κάστρο σώζονται τµήµα της ακρόπολης, διάσπαρτα τείχη, βυζαντινές εκκλησίες, κρήνες, τµήµατα συστηµάτων ύδρευσης και βάσεις κατοικιών. Το κάστρο αλώθηκε από τους Τούρκους µε προδοσία, µετά από µακρόχρονη πολιορκία, το 1393, και τα Σέρβια έµειναν υπό την τουρκική κατοχή µέχρι τη 10η Οκτωβρίου 1912, ηµέρα της ένδοξης µάχης στα στενά "Πόρτες", µεταξύ του ελληνικού και του τουρκικού στρατού. Η νίκη των Ελλήνων στη µάχη αυτή είχε ως αποτέλεσµα την απελευθέρωση της περιοχής και

41 σηµατοδότησε την απελευθέρωση και της υπόλοιπης Μακεδονίας. Τα Σέρβια όµως πλήρωσαν την ελευθερία τους µε τη σφαγή 117 Εθνοµαρτύρων από τους Τούρκους, που εγκατέλειπαν πανικόβλητοι την πόλη. Το 1943 τα Σέρβια καταστράφηκαν ολοσχερώς από τα ιταλικά στρατεύµατα κατοχής µε πυρπόληση και ανοικοδοµήθηκαν µεταπολεµικά. Το Βελβεντό, στους πρόποδες των Πιερίων, έχει µακρόχρονη ιστορία και βυζαντινή παράδοση. Τα ίχνη αρχαίων τειχισµένων οικισµών στο Παλαιόκαστρο, στο Παλαιογράτσανο και η προϊστορική τούµπα της Βασιλάρα Ράχης, χάνονται µέσα στην πλούσια βλάστηση. Ευρήµατα από τους χώρους αυτούς υπάρχουν στη µικρή Αρχαιολογική Συλλογή κοντά στην κεντρική πλατεία. Στο Βελβεντό θα δείτε βυζαντινούς και µεταβυζαντινούς ναούς όπως το µοναστήρι της Αγίας Τριάδας, τους ναούς του Αγίου Μηνά και του Αγίου Νικολάου και σπίτια της παλιάς µακεδονικής αρχιτεκτονικής από πέτρα και ξύλο. Στο Βελβεντό λειτούργησε από το 1773 µέχρι το 1912 η περίφηµη Ελληνική Σχολή. Στις δασωµένες πλαγιές των Πιερίων, αξίζει να επισκεφθείτε τα γραφικά χωριά Παλαιογράτσανο, Αγία Κυριακή και Καταφύγι. Στους ξενώνες τους µπορούν να φιλοξενηθούν µέχρι 150 άτοµα. Στο Καταφύγι υπάρχει δυνατότητα για έφιππη περιήγηση στα "ληµέρια" του Ζορµπά, ο οποίος γεννήθηκε και µεγάλωσε στο όµορφο αυτό χωριό. Στα εξωκλήσια του Αγίου Αθανασίου, στις 18 Ιανουαρίου και του Αγίου Ευθυµίου, στις 20 Ιανουαρίου, αναβιώνει το πατροπαράδοτο έθιµο της "λουκανικοφαγίας". Την πρώτη Κυριακή του Μαΐου, στην Αγία Κυριακή αναβιώνει το παραδοσιακό "κουρµπάνι". Ο Συνεταιρισµός Γυναικών Βελβεντού παράγει µια εντυπωσιακή

42 ποικιλία µαρµελάδων και γλυκών µε παραδοσιακές συνταγές και αγνά υλικά που αξίζει να δοκιµάσετε. Αναζητήστε επίσης τα τοπικά κρασιά και το παραδοσιακό ρακί. Κοζάνη - Κρόκος Στην τοποθεσία "Βρύσες", δίπλα σε σκιερά πλατάνια και πηγές βρίσκεται ο ναός της Αγίας Παρασκευής (1848) και η έδρα του Συνεταιρισµού Κροκοπαραγωγών Κοζάνης όπου πρόθυµα θα µας ενηµερώσουν σχετικά µε την παραγωγή του προϊόντος, και θα µας προµηθεύσουν το "χρυσάφι" της κοζανίτικης γης µαζί µε συνταγές για τη χρήση του. Άνω Κώµη - Καισαρειά - Αιανή - Αγία Παρασκευή Λευκοπηγή Η Άνω Κώµη αποτελεί τον επόµενο σταθµό µας όπου οι συνεχιζόµενες αρχαιολογικές ανασκαφές φέρνουν στο φως ενδιαφέροντα ευρήµατα. Πρόκειται για πήλινα αγγεία - κτερίσµατα µυκηναϊκού νεκροταφείου, χρυσά κοσµήµατα σπάνιας τέχνης, µαρµάρινα αγαλµάτια, επιγραφές και αφιερώµατα στο ιόνυσο, στην Ήρα και στο ία Ύψιστο, τα οποία εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής. Ποιο κάτω συναντάµε την Καισαρειά, χτισµένη σε ένα λόφο πάνω από τον Αλιάκµονα, όπου σύµφωνα µε την παράδοση, στην όχθη του, που σήµερα βρίσκεται κάτω από τα νερά της τεχνητής λίµνης Πολυφύτου, δίδαξε ο Άγιος Κοσµάς ο Αιτωλός κάτω από ένα δέντρο µε ένα κεντρικό κορµό και επτά τεράστια αδελφωµένα πλατάνια «τα επτά πλατάνια». Η Καισαρειά -πόλη του Καίσαρα- που άκµασε κατά τη Ρωµαϊκή και Βυζαντινή περίοδο, έχει σηµαντικό αρχαιολογικό χώρο στο Παλαιόκαστρο, στα τείχη του οποίου είχαν εντοιχιστεί βάθρα αγαλµάτων, αφιερώµατα στους Ρωµαίους αυτοκράτορες του "Κοινού των Ελιµειωτών", το οποίο ήταν το πολιτικό, διοικητικό και θρησκευτικό όργανο της Ελιµιώτιδας στα Πωµαϊκά χρόνια. Αξιόλογος είναι ο αναπαλαιωµένος ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόµου (1857). Λίγο πριν από την Kαισαρειά, η διασταύρωση αριστερά οδηγεί στο Σπάρτο, ένα χωριό µεγάλης φυσικής οµορφιάς που απλώνεται στις πευκόφυτες όχθες της λίµνης Πολυφύτου στην οποία µπορούµε και να ψαρέψουµε. Η επόµενη στάση µας γίνεται στην Αιανή, ένα χώρο εξαιρετικής αρχαιολογικής και ιστορικής σηµασίας, 20 χλµ. από την Κοζάνη. Σύµφωνα µε το µύθο, η Αιανή ιδρύθηκε από το βασιλέα Αιανό, γιο του ήρωα Ελίµου ιδρυτή του βασιλείου της Ελίµειας ή Ελιµιώτιδας. Οι ανασκαφές στην περιοχή άρχισαν το 1983 και τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήµατα που έχουν έρθει στο φως µέχρι σήµερα, µαρτυρούν ότι η ζωή στην περιοχή άρχισε στη νεολιθική εποχή και έφτασε στο απόγειό της στα µέσα της πρώτης χιλιετίας π.χ.

43 Απαντήσεις για την ακριβή θέση της πόλης, την οικιστική της οργάνωση, την έκταση και την ανάπτυξή της διαχρονικά δίνουν τα πορίσµατα της ανασκαφικής έρευνας, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη τόσο στην αρχαία πόλη όσο και στη βασιλική Νεκρόπολη. Η πόλη παρήκµασε από τον 7ο µ.χ. αιώνα, εποχή που αρχίζει η ακµή των Σερβίων. είγµατα τελευταίων αναλαµπών, αποτελούν οι βυζαντινοί ναοί της Παναγίας και του Αγίου ηµητρίου (τέλη 11ου - αρχές 12ου αιώνα). Σήµερα η Αιανή προσελκύει το παγκόσµιο ενδιαφέρον, καθώς έχουν ανακαλυφθεί σπουδαία δηµόσια κτίρια και κατοικίες που ανήκουν σε οργανωµένη πόλη από το 500 π.χ., οι πιο πρώιµες επιγραφές της Μακεδονίας από το 500 π.χ., όπως επίσης και µια εκπληκτική νεκρόπολη των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων, µε µεγαλοπρεπείς κτιστούς και λακκοειδείς τάφους, όπου θάβονταν οι βασιλείς που λατρεύονταν ως θεοί, όπως αποδεικνύουν και τα ναόσχηµα κτίρια, κτερίσµατα, επιγραφές και αγάλµατα. εν υπάρχει πλέον αµφιβολία ότι η Αιανή υπήρξε πρωτεύουσα του κράτους της Ελιµιώτιδας. Κάθε καλοκαίρι στις "Εορτές µηνός Γορπιαίου", από 15 Αυγούστου ως 15 Σεπτεµβρίου, διοργανώνονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο εκδηλώσεις επιστηµονικού (ηµερίδες, εκθέσεις), αλλά και ψυχαγωγικού χαρακτήρα (ιππικοί περίπατοι κλπ), πάντα µε τη συνοδεία των περίφηµων αιανιώτικων ψητών και ντόπιου κρασιού.

ΘΕΜΑ : ΚΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΘΕΜΑ : ΚΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΟΖΑΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ Κοζάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Προκηρυσσόμενος προϋπολογισμός, μέτρα, υπομέτρα και δράσεις

Προκηρυσσόμενος προϋπολογισμός, μέτρα, υπομέτρα και δράσεις ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ 4 ης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ LEADER ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013»

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ

- 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ - 1 - Α ΣΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΜΑΪΟΣ 2012 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Σελίδα 1. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ -1-2. ΕΜΒΛΗΜΑ Α ΣΣ -2-3. ΙΣΤΟΡΙΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάµεση Έκθεση Προόδου

Ενδιάµεση Έκθεση Προόδου ΕΡΓΟ: ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2015 Ενδιάµεση Έκθεση Προόδου Εργασιών Ιουλίου Υλοποίηση: Οικοανάπτυξη Α.Ε. Ενδιάµεση Έκθεση προόδου του έργου «Καταπολέµηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ Αντιδημαρχία Παιδείας, Αθλητισμού, Πολιτισμού, Νεολαίας και Εθελοντισμού. Σελίδα 1 από 8 ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗΣ ΑΞΙΟΥΠΟΛΗ Πανηγύρι Αξιούπολης / Συναυλίες, χορευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 10.30 Αναψυκτήριο Αγίου Δημητρίου: Αποκριάτικος Χορός για τα ΑμΕΑ Μικροκάστρου 19.30 Κεντρική Πλατεία: Χορευτικά Τμήματα Πολιτιστικού Συλλόγου Βοϊωτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης

Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Θα χορηγηθούν Mόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΕΡΕΥΝΑΣ &ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΚΟΖΑΝΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΔΙΟΥ Οκτώβριος 2014 IV. ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ: ΚΑΤΟΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

9 η Μ/Π ΤΑΞ ΠΖ «ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ

9 η Μ/Π ΤΑΞ ΠΖ «ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ 9 η Μ/Π ΤΑΞ ΠΖ «ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Φεβρουάριος 2014 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ ΟΔΗΓΟΥ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Σελίδα 1. ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΟΥ -1-2. ΕΜΒΛΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

δήµος βελβεντού σύντοµος οδηγός επισκέπτη

δήµος βελβεντού σύντοµος οδηγός επισκέπτη δήµος βελβεντού σύντοµος οδηγός επισκέπτη Βελβεντό - Αξιοθέατα Ευρύτερη Περιοχή (οδηγός & υπόµνηµα) Προτεινόµενες ιαδροµές (χάρτες διαδροµών) velvento.gr σύντοµος οδηγός επισκέπτη 1 velvento.gr σύντοµος

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΙΑΦΟΡΑ ΤΑΜΕΙΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΝΤΑΧΘΕΙ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΙΑΦΟΡΑ ΤΑΜΕΙΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΝΤΑΧΘΕΙ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Α/Α Κ.Α ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΙΑΦΟΡΑ ΤΑΜΕΙΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1.. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΛΥΜΑΤΩΝ ΟΙΚ. ΝΕΑΠΟΛΗΣ 1.654.1,50 ΕΣΠΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο

Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Το ανακαινισμένο κτίριο που στεγάζει τον ιστορικό μας Σύλλογο Η Χωριστή Δράμας και ο Πολιτιστικός Σύλλογος Η Αναγεννηθείσα Μακεδονία ή απλά ο Σύλλογος όπως για χάρη συντομίας τον αποκαλούν οι Χωριστιανοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας.

Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού για την Τουριστική Προβολή του ήµου Νέας Προποντίδας. Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το υπ αρ. 4/2011 πρακτικό Συνεδριάσεων Τ.Σ. της Τοπικής Κοινότητας Ν.Σιλάτων του ήµου Νέας Προποντίδας Χαλκιδικής 7/2011 Απόφ. Αριθ. Περίληψη ηµιουργία έντυπου και ψηφιακού υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 3/1/2016 - Κυριακή - ΑΣΚΙΟ Τσιλιμίγκας 1400μ - κορυφή ΆΣΚΙΟ 2111μ Ώρες πορείας 4 - ΒΔ 3 - Υ.Δ 711μ θα κοπή η πίτα κορυφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2016 Χειμερινή ανάβαση (γκέτες - γκραμπόν- πιολέ) Ν. Κοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2015 Οικισμός Αβδήρων Τα Άβδηρα βρίσκονται λίγο πρίν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. ΠΕΡΙ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ 1.1 Η πρώτη σας γνωριµία 1.2 Στοιχεία ταυτότητας. 2. ΠΕΡΙ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ Ανέγγιχτη οµορφιά

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. ΠΕΡΙ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ 1.1 Η πρώτη σας γνωριµία 1.2 Στοιχεία ταυτότητας. 2. ΠΕΡΙ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ Ανέγγιχτη οµορφιά ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙ ΝΟΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ 1.1 Η πρώτη σας γνωριµία 1.2 Στοιχεία ταυτότητας 2. ΠΕΡΙ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ Ανέγγιχτη οµορφιά 3. ΠΕΡΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 3.1 Ταξιδεύοντας στο χρόνο 3.2 Προϊστορία 3.3 Αρχαϊκή, κλασική ρωµαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.

ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ. www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas. ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ www.kavala.gov.gr τηλ. 2513500204, 2513500205 Φαξ: 2510-620405 email: politismos@dkavalas.gr Όνοµα συλλόγου Βιογραφικό Πχ. έτος ίδρυσης, ιδρυτές ιστορικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Τούτες τις μέρες που η πατρίδα βιώνει

Τούτες τις μέρες που η πατρίδα βιώνει Τούτες τις μέρες που η πατρίδα βιώνει στιγμές πρωτόγνωρες, τώρα που η κρίση διαπερνά κάθε κομμάτι της ζωής μας ανατρέποντας δεδομένα και σταθερές χρόνων, η συμπόρευση και η αλληλεγγύη είναι όροι επιβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Ε.ΚΟ.Γ.Ι. 2012 Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗΦ7ΛΨ-ΝΘ6 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΠΡΑΚΤΙΚΟ 11ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΑΔΑ: ΒΙΗΦ7ΛΨ-ΝΘ6 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΠΡΑΚΤΙΚΟ 11ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΚΤΙΚΟ 11ης ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Στην Κοζάνη σήµερα 24-03-2014, ηµέρα ευτέρα και ώρα 10:00, στο Γραφείο της Οικονοµικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά

Ωστόσο, δεν υπάρχει αµφιβολία ότι ο πολιτισµός χρειάζεται τον τουρισµό και το αντίστροφο. Γιατί ο πρώτος χρειάζεται χρηµατοδότηση των συχνά ΗΚεντρική Μακεδονία είναι η χώρα των θεών του Ολύµπου, του πολιτισµού των αρχαίων Μακεδόνων, της δόξας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά και της βυζαντινής Ορθόδοξης µεγαλοπρέπειας. Είναι η γη των µύθων, των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ. Διπλωματική Εργασία

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ. Διπλωματική Εργασία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Διπλωματική Εργασία Η Εκλογική Συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚ ΡΟΜΩΝ ΜΕ ΤΟ ΤΡΑΙΝΟ

ΗΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚ ΡΟΜΩΝ ΜΕ ΤΟ ΤΡΑΙΝΟ ΗΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΚ ΡΟΜΩΝ ΜΕ ΤΟ ΤΡΑΙΝΟ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Η ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισµού στην περιοχή του ήµου Αµυνταίου αποτελεί βασική προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016

Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ιστοσελίδα: www.enallaktiki-drasi.grτηλ-φαξ: (0030)2108958016 Ε-mail ena.drasi@gmail.com Facebook: enallaktiki drasi 10-13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ-Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ- ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΣΧΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ 1912-2012.

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ 1912-2012. Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ 1912-2012. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μετάφραση του γαλλικού όρου civilisation αφού αντίστοιχη ελληνική λέξη δεν υπάρχει. Αξίες,παραδόσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ»

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΤΟ 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΤΟΥ 9 ΟΥ ΣΠ Αγαπητέ Κύριε-α Συνάδελφε. Με διαταγή του ΓΕΣ μετατίθεστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΔΗΜΟΣ ΕΟΡΔΑΙΑΣ Γ Ρ Α Φ Ε Ι Ο Δ Η Μ Α Ρ Χ Ο Υ Δημοτικό Κατάστημα, 25 ης Μαρτίου 15, Τ.Κ. 50 200 Πτολεμαΐδα, τηλ 24633 50100, FAX 24633 50150 Πτολεμαΐδα 04-10-2012 Αριθμ.

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Άσπρης Άμμου Αφήνοντας την πόλη της Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΑΧΥΡΡΥΘΜΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΑΓΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Δευτέρα 17 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές έννοιες και αρχές της τουριστικής βιομηχανίας/ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Το Ασβεστοχώρι ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ

Το Ασβεστοχώρι ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΧΩΡΙ Το Ασβεστοχώρι Σελ.2 Το Ασβεστοχώρι βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων βορειοδυτικά του κέντρου της Θεσσαλονίκης, σε υψόμετρο 400 μέτρων, χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες δύο λόφων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Με τη ματιά του ταξιδιώτη

Με τη ματιά του ταξιδιώτη ΣΙΑΤΙΣΤΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΡΧΟΝΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Με τη ματιά του ταξιδιώτη Κείμενο: Λίζα Κοκκίδου Φωτογραφίες: Γιώργος Χάσπαρης, Λίζα Κοκκίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ )

ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) ΟΜΑΔΑ Ε ΜΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΙΟΡΤΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ ( ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ - ΜΑΪΟΣ ) Η εποχή που η φύση ξυπνάει από την χειμερινή της νάρκη, είναι γεμάτη από πανέμορφες εικόνες και μυρωδιές. ΜΑΡΤΙΟΣ ( ΦΥΤΕΥΤΗΣ -

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] Ευχές για την νέα χρονιά Αρχαία Τύρινθα 6o Παλαμήδειο Πρωτάθλημα Η Εθνική ομάδα Νέων της Αυστρίας στο Τολό Εθελοντική αιμοδοσία στο Τολό Εορταστικές εκδηλώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2ΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΑΝΑ ΡΑΣΗ - ΟΡΙΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ ΕΡΓΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΤΑΞΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2ΗΣ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΑΝΑ ΡΑΣΗ - ΟΡΙΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ ΕΡΓΩΝ ΡΑΣΗ ΦΟΡΕΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 4/4/YRU/ 9-- α ΜΑΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΙΑ Εκσυγχρονισµός οινοποιείου Σέρβια 40.46,76 70.,8 9.956,00 69.978,00 54,65 ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ 407/4/YRU/ α ΦΟΥΝΤΟΓΛΟΥ ΣTΥΛΙΑΝΟΣ Ίδρυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 Κυριακή 29 Μαΐου Εξόρμηση εθελοντικών καθαρισμών των ακτών της Σίφνου Τόπος Συγκέντρωσης: πλατεία Αρτεμώνα Ώρα: 11:00 Οργάνωση: ΔΗ.Κ.Ε.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Οκαιρός έφτασε κι αρχίζει να μετράει

Οκαιρός έφτασε κι αρχίζει να μετράει Οκαιρός έφτασε κι αρχίζει να μετράει ανάποδα. Σε λίγες μέρες οι Αποκριές μας θαρθούν να "τσακώσ ν τ ν κόχη", όπως έλεγε η γιαγιά μου. Θα γωνιάσουν για δώδεκα μέρες στις καρδιές μας, ζωντανές και απείραχτες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Δράση εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΔΟΜΩΝ ΑΝΑ ΝΟΜΟ

Δράση εναρμόνισης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής ΠΡΟΣΩΡΙΝΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΛΕΞΙΜΩΝ ΔΟΜΩΝ ΑΝΑ ΝΟΜΟ Δήμος Βοΐου ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΒΟΙΟΥ 547 ΚΔΑΠ ΣΙΑΤΙΣΤΑΣ 30275 ΚΔΑΠ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΑΛΑΤΙΝΗΣ Α' 30276 ΚΔΑΠ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΑΛΑΤΙΝΗΣ Β' 30277 ΚΔΑΠ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΑΤΥΡΑΣ Α' 30281 ΚΔΑΠ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΑΤΥΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Νομισματική Συλλογή Alpha Bank, Πανεπιστημίου 41, 102 52, Αθήναι, Τηλ. 210 326 2460-1 www.alphanumismatics.gr, numismatic@alpha.gr εκέμβριος 2014 Νέα Έκθεση: Η

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Πλατεία Τσιστοπούλου 5 503 00 Σιάτιστα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ

Πλατεία Τσιστοπούλου 5 503 00 Σιάτιστα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Σιάτιστα 0.09.05 ΔΗΜΟΣ ΒΟΪΟΥ Αριθμ. Πρωτ. 757 Πλατεία Τσιστοπούλου 5 50 00 Σιάτιστα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ Ο Δήμαρχος Βοΐου διακηρύττει ότι: Εκτίθεται σε φανερή, προφορική

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρυση παραδοσιακού ψητοπωλείου "Η θράκα" ράσεις Περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης στο Νοµό Κοζάνης. Επέκταση τυροκοµείου στη Μπάρα Σιάτιστας

Ιδρυση παραδοσιακού ψητοπωλείου Η θράκα ράσεις Περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης στο Νοµό Κοζάνης. Επέκταση τυροκοµείου στη Μπάρα Σιάτιστας ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΦΑΚΕΛΩΝ 2ης ΠΡΟΚΗΡΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER Α/Α ΑΡ.ΠΡΩΤ. ΥΠΟΜΕΤΡΟ ΡΑΣΗ ΦΟΡΕΑΣ ΤΙΤΛΟΣ 1 864/241/YRU/ 21-2-13 L313 L313-6 ΓΙΑΠΕΝΤΖΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ Ιδρυση παραδοσιακού ψητοπωλείου "Η θράκα" 39.579,96 19.789,98

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα