ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ"

Transcript

1 ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Επιβλέπων καθηγητής : Δρ. Παναγιώτης Νοτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

2 ΑΦΙΕΡΩΣΗ Στους γονείς μου Στον άντρα μου Στα παιδιά μου Λευτέρη, Αλέξανδρο, Βασίλη 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ 3. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 4. ΣΚΟΠΟΣ-ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ 5. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 6. ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΜΟΝΤΕΛΟ 7. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 8. ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Α) ΒΙΒΛΙΑ o Διεθνής o Ελληνική Β) ΑΡΘΡΑ Γ) ΔΙΚΤΥΑΚΟΙ ΤΟΠΟΙ 3

4 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα του αιώνα μας, οι γνωσιακές πτυχές και το ηγετικό στυλ (Leadership style) των Managers ερευνούνται, με στόχο να καθοριστούν, τα μυστικά της επιτυχημένης ηγεσίας (Mintzberg, 1976; Peters & Waterman, 1982; Wonder & Donovan, 1984; Agor, 1984; Spinola, 1988). Τα γνωσιακά χαρακτηριστικά ως αντικείμενο εξετάζονται από τον κλάδο της Γνωσιακής Επιστήμης. Είναι η επιστήμη που εξετάζει τον ανθρώπινο νου και την γνώση του, μέσα από τα ευρήματα άλλων επιστημών όπως είναι η Φιλοσοφία, η Ψυχολογία, η Γλωσσολογία, η Ανθρωπολογία, η Νευρολογία και η Τεχνητή Ευφυΐα. Οι νοητικές ικανότητες ενός ανθρώπου αναλύονται από όλους αυτούς τους κλάδους και η Γνωσιακή Επιστήμη ολοκληρώνει συνοπτικά τα ευρήματα και τα προσφέρει στο κοινωνικό πλαίσιο των ανθρώπων ως έννοιες, όπως η Γνώση, η Συμπεριφορά και η Επικοινωνία. Ειδικότερα το ζήτημα της απόκτησης δεξιοτήτων (Skills Acquisition) έχει προσλάβει, στις ημέρες μας ένα επιτακτικό ενδιαφέρον, εξ αιτίας των μεγάλων και δυναμικών μεταβολών, οι οποίες συντελούνται στον επιχειρησιακό χώρο, τόσο στο εσωτερικό όσο και κυρίως στο εξωτερικό περιβάλλον των Επιχειρήσεων. Τα προγράμματα Ανάπτυξης των Ανθρωπίνων Πόρων έχουν προσλάβει έναν στρατηγικό χαρακτήρα και διέπονται από την εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων μεθοδολογιών σχεδιασμού, διαμόρφωσης και υλοποίησης τους. Στα προγράμματα αυτά, χρησιμοποιούνται, σε μεγάλο βαθμό, εκπαιδευτικά σεμινάρια και διάφορα προγράμματα κατάρτισης (Training seminars) και μάλιστα, αρκετές φορές πραγματοποιούνται με την βοήθεια των υπολογιστών (computer based training). Η ραγδαία εξάπλωση των Ιντερνετικών τεχνολογιών, έχει επιφέρει πραγματική επανάσταση στον χώρο της μάθησης και κατά συνέπεια, στην αποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. 4

5 Είναι απόλυτα σαφές, το γεγονός ότι, κεντρικό ρόλο στην επιτυχία των προγραμμάτων αυτών διαδραματίζουν τα διάφορα μαθησιακά μοντέλα, που διέπουν τη συνολική φιλοσοφία σχεδιασμού και υλοποίησής τους, μαζί με τις αντίστοιχες παραδοχές και συμβάσεις τους. Κατά συνέπεια, συγκεντρώνει ιδιαίτερο θεωρητικό και πρακτικό ενδιαφέρον, η μελέτη του φαινομένου της μάθησης (learning) και των μεθόδων που αυτή πραγματοποιείται και ακριβώς σε αυτήν την κατεύθυνση επικεντρώνεται ο προσανατολισμός της Διπλωματικής μας εργασίας. Το ενδιαφέρον αυτό, εκτός από την προφανή επιστημονική και θεωρητική σημασία, έχει και σοβαρότατο αντίκτυπο, στην εφαρμοσμένη πλευρά του ζητήματος: σ αυτήν της σχεδίασης και υλοποίησης έγκυρων και αποτελεσματικών Προγραμμάτων Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, μέσω της πραγματοποίησης εκπαίδευσης και κατάρτισης στα στελέχη επιχειρήσεων για την απόκτηση συγκεκριμένων δεξιοτήτων (Skills Αcquisition), 1 ενταγμένων σε ένα συνεπές και ολοκληρωμένο Στρατηγικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ανθρώπινων Πόρων, προσανατολισμένου στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων της επιχείρησης. 2 1 Μπούκης, Σ., (1999), Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Μάνατζερς: τρόποι μάθησης και μέθοδοι εκπαίδευσης, στο Αξιοποίησης Προσωπικού με ανάπτυξη στελεχών και βελτίωση οργάνωσης, Εκδόσεις Κανελλόπουλος Χ.,Παπαλεξανδρή Ν., Αθήνα. 2 Tyson, S., (1997), The Practice of Human Resources Strategy,Pitman Publishing, London. 5

6 2. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ : στο κεφάλαιο αυτό πραγματοποιείται μια γενική εισαγωγή, η οποία επιτρέπει στον αναγνώστη να αποκτήσει μια γενική και σε αδρές γραμμές κατανόηση του θέματος μαζί με την παρουσίαση της διάρθρωσης της ύλης σε επιμέρους κεφάλαια. Η εισαγωγική αυτή ματιά, επιτρέπει,στον αναγνώστη, την παραπέρα εξοικείωση με το αντικείμενο, πράγμα που καθίσταται εφικτό με το επόμενο κεφάλαιο, με τίτλο, ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ : στο κεφάλαιο αυτό προτάσσεται ο κεντρικός σκοπός της Διπλωματικής μας εργασίας, τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και σε εφαρμοσμένο επίπεδο έρευνας. Επίσης, παρουσιάζονται οι επιμέρους στόχοι οι οποίοι συναρτώνται άμεσα με τον διττό σκοπό της Διπλωματικής μας. Το κεφάλαιο αυτό, εφοδιάζει τον αναγνώστη με ένα ευρύτερο θεωρητικό και γνωσιολογικό πλαίσιο, το οποίο θα του επιτρέψει να παρακολουθήσει απρόσκοπτα την διερεύνηση των διαφόρων θεωρητικών ρευμάτων, στο κεφάλαιο της βιβλιογραφικής ανασκόπησης και της επιλογής του κατάλληλου θεωρητικού μοντέλου. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ: το κεφάλαιο αυτό διαπραγματεύεται με συστηματικό και κριτικό τρόπο, την μελέτη των διαφόρων θεωρητικών ρευμάτων και τάσεων στο χώρο της μάθησης (learning) και της ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού μέσω της δημιουργίας των κατάλληλων δεξιοτήτων. Παρουσιάζονται και αναλύονται τα διάφορα μοντέλα μάθησης, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί στον εικοστό αιώνα και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις επιλογής του κατάλληλου θεωρητικού μοντέλου, το οποίο θα διαπραγματευτούμε στο επόμενο κεφάλαιο, 6

7 ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΑΣ ΜΟΝΤΕΛΟ: στο κεφάλαιο αυτό επιλέγεται το θεωρητικό μοντέλο της μάθησης, ο οποίο βασίζεται στο γενικότερο μοντέλο της επεξεργασίας των πληροφοριών (Information Processing) και αναλύεται σε βάθος, επισημαίνοντας τα σημεία εκείνα, τα οποία, σύμφωνα με την γνώμη μας, το καθιστούν κατάλληλο για υιοθέτηση ως καθοδηγητικό μοντέλο στην έρευνά μας, Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ : στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται το γενικό μοντέλο της μεθοδολογίας της έρευνας μας και αναλύονται τα επιμέρους στάδιά της. Διευκρινίζεται η χρήση ορισμένων όρων και επιχειρηματολογείται η επιλογή των συγκεκριμένων μεθόδων και τεχνικών διεξαγωγής της πρωτογενούς καθώς και μεθόδων ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση και επεξεργασία των στοιχείων που έχουν συλλεχτεί ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ : στο κεφάλαιο αυτό θα αναλυθούν με λεπτομέρεια και κριτικό σχολιασμό τα διάφορα αποτελέσματα των ποιοτικών και ποσοτικών επεξεργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί και θα επιχειρηθεί η σύνδεσή τους με το θεωρητικό μας μοντέλο, αυτό της επεξεργασίας των πληροφοριών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ : στο κεφάλαιο αυτό διατυπώνουμε τα τελικά μας συμπεράσματα, με συνθετικό και κριτικό τρόπο, αντιπαραβάλλοντας αυτά σε σχέση με τους τεθέντες στόχους της Διπλωματικής εργασίας μας. 7

8 3. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η διαρκής αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών του χώρου δράσης των επιχειρήσεων και μάλιστα με τρόπο δυναμικό και βίαιο έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές τόσο στον ίδιο τρόπο δράσης των επιχειρήσεων όσο και στη γενικότερη φιλοσοφία αντίληψης και στρατηγικής διεύθυνσης τους. Η ουσιαστική αυτή παράμετρος έχει επιβάλλει την αναθεώρηση καθιερωμένων και παγιοποιημένων αντιλήψεων για τη σημασία των διαφόρων λειτουργιών ( functions) μιας επιχείρησης και την προοδευτική ανάδυση και τονισμό της σημασίας των Ανθρωπίνων Πόρων, 3 τόσο σε επίπεδο των ίδιων των στελεχών όσο και των διαδικασιών και μεθόδων/τεχνικών διοίκησης τους. Οι Ανθρώπινοι Πόροι (Human Resources) αποτελούσαν ανέκαθεν ένα ιδιαίτερα δύσκολο και ακανθώδες ζήτημα για τη Διοίκηση των επιχειρήσεων 4. Η δυσκολία αυτή πηγάζει από την ιδιαιτερότητα του θέματος αυτού εμπλέκονται άνθρωποι και όχι μηχανές αλλά κυρίως από την αδυναμία συγκρότησης μια επιστημονικής θεωρίας για τους Ανθρώπινους Πόρους, έγκυρης και με δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής στον απαιτητικό κόσμο των σύγχρονων επιχειρήσεων. Η προσφυγή στη βοήθεια άλλων επιστημών (π.χ. Ψυχολογία, Κοινωνιολογία, Παιδαγωγική κ.λ.π.) συχνά αντιφατικών και αντιτιθέμενων θεωριών για τη Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων, με απογοητευτικά, αρκετές φορές, αποτελέσματα, στη διαμόρφωση και υλοποίηση προγραμμάτων Ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού καθώς και προγραμμάτων Προσωπικής Βελτίωσης και Απόκτησης Δεξιοτήτων 5. 3 Tyson, S., (1997),The Practice of Human Resources Strategy,Pitman Publishing, London. 4 Μπουραντάς Δ.,Παπαλεξανδρή, Ν., (2002), Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων,Εκδόσεις Γ.Μπένου, Αθήνα. 5 Μπούκης, Σ., (1999), Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Μάνατζερς: τρόποι μάθησης και μέθοδοι εκπαίδευσης, στο Αξιοποίησης Προσωπικού με ανάπτυξη στελεχών και βελτίωση οργάνωσης, Εκδόσεις Κανελλόπουλος Χ.,Παπαλεξανδρή Ν., Αθήνα. 8

9 Κομβικό ρόλο στην αδυναμία συγκρότησης επιστημονικά συνεπών και πρακτικά εφαρμόσιμων θεωριών Ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού είναι το θέμα των δεξιοτήτων (Skills) των Ανθρωπίνων Πόρων και των δυνατοτήτων ανάπτυξης τους στα στελέχη των επιχειρήσεων. Ο σχεδιασμός, σύλληψη και υλοποίηση συνεπών, έγκυρων και αποτελεσματικών προγραμμάτων Ανάπτυξης Δεξιοτήτων στο Ανθρώπινο Δυναμικό, αποτέλεσε ανέκαθεν έναν από τους πλέον δύσκολους στόχους της Στρατηγικής Διοίκησης των Ανθρωπίνων Πόρων, και η επίτευξη του έχει αμφισβητηθεί έντονα, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες. 6 Η Ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού και ειδικότερα η ανάπτυξη των δεξιοτήτων (skills) του, συνδέεται στενά με το ζήτημα της μάθησης (learning) και ειδικότερα με την μάθηση των ενηλίκων (Adult Learning). 7 Το θέμα της μάθησης μελετήθηκε ιδιαίτερα από την επιστήμη της Ψυχολογίας, όπου και ανεπτύχθησαν διάφορες θεωρίες και μοντέλα, για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου αυτού. 8 Τα πορίσματα, από τις μελέτες αυτές, επέδρασαν στα Προγράμματα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, πυροδοτώντας ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον στην προβληματική αυτή. Ειδικότερα, το ακανθώδες ζήτημα του πως η μάθηση και οι διάφορες μορφές της συμβάλλουν αποφασιστικά και διαμορφώνουν την αποτελεσματική εγκαθίδρυση των διάφορων δεξιοτήτων στους εργαζόμενους, έχει απασχολήσει ιδιαίτερα και με μεγάλη ένταση, τόσο τους θεωρητικούς των Ανθρωπίνων Πόρων όσο και τους managers και τα στελέχη των επιχειρήσεων 9. Το ενδιαφέρον αυτό, εκτός από την προφανή επιστημονική και θεωρητική σημασία, έχει και σοβαρότατο αντίκτυπο, στην εφαρμοσμένη πλευρά του ζητήματος: 6 Μπουραντάς Δ. (1992), Μάνατζμεντ,Οργανωτική Οεωρία και Συμπεριφορά, Εκδόσεις Team, Αθήνα. 7 Kolb, D.A., (1976), Management and Learning Process, California Management Review, Spring. 8 Cecco J.P, (1968) The Psychology of Learning and Instructions : Educational Psychology, Prentice- Hall, New Jersey, Μπουραντάς Δ.,Παπαλεξανδρή, Ν., (2002), Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων,Εκδόσεις Γ.Μπένου, Αθήνα. 9

10 σ αυτήν της σχεδίασης και υλοποίησης έγκυρων και αποτελεσματικών Προγραμμάτων Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, μέσω της πραγματοποίησης εκπαίδευσης και κατάρτισης στα στελέχη επιχειρήσεων για την απόκτηση συγκεκριμένων δεξιοτήτων (Skills Αcquisition), 10 ενταγμένων σε ένα συνεπές και ολοκληρωμένο Στρατηγικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ανθρώπινων Πόρων, προσανατολισμένου στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων της επιχείρησης Μπούκης, Σ., (1999), Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Μάνατζερς: τρόποι μάθησης και μέθοδοι εκπαίδευσης, στο Αξιοποίησης Προσωπικού με ανάπτυξη στελεχών και βελτίωση οργάνωσης, Εκδόσεις Κανελλόπουλος Χ.,Παπαλεξανδρή Ν., Αθήνα. 11 Tyson, S., (1997), The Practice of Human Resources Strategy,Pitman Publishing, London. 10

11 4. ΣΚΟΠΟΣ-ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ Η ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού μιας επιχείρησης αποτελεί έναν από τους πλέον στρατηγικά φιλόδοξους στόχους της, ο οποίος συνδέεται άρρηκτα με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων απόκτησης δεξιοτήτων (Skills Acquisition), ώστε τα στελέχη της επιχείρησης να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις νέες προκλήσεις και απαιτήσεις του εργασιακού τους περιβάλλοντος. Τα προγράμματα αυτά πραγματοποιούνται,συνήθως, με την βοήθεια εκπαιδευτικών σεμιναρίων και προγραμμάτων κατάρτισης και κατά συνέπεια, συνδέονται ευθέως με το αντικείμενο της μάθησης (Learning), των αρχών που την διέπουν καθώς και με τα διάφορα μοντέλα, τα οποία έχουν προταθεί κατά καιρούς, για την πληρέστερη κατανόηση και ερμηνεία του φαινομένου αυτού. Ο σκοπός της εκπόνησης της Διπλωματικής αυτής εργασίας είναι η συστηματική διερεύνηση των διάφορων μαθησιακών πρότυπων/μοντέλων και του βαθμού επίδρασης των στην απόκτηση δεξιοτήτων του Ανθρώπινου Δυναμικού. Ο διττός αυτός ακαδημαϊκός και εφαρμοσμένος σκοπός συναρτάται και σχετίζεται στενά με την επίτευξη των παρακάτω στόχων, οι οποίοι σκιαγραφούν και την δομή ανάπτυξης της Διπλωματικής μας εργασίας και κατά κάποιο τρόπο, αντανακλώνται στην διάρθρωση των κεφαλαίων της, όπως αυτά παρατίθενται στα «ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ» Οι επιμέρους στόχοι της Διπλωματικής μας εργασίας είναι: Α) η τοποθέτηση του ευρύτερου πλαισίου (context) μέσα στο οποίο πραγματοποιείται η διερεύνηση του θέματος της εργασίας μας, 11

12 Β) Μετά από μία σύντομη παρουσίαση του πεδίου των Ανθρωπίνων Πόρων σε σχέση με την ανάπτυξη και εγκαθίδρυση δεξιοτήτων (skills) στα στελέχη των επιχειρήσεων, η συστηματική βιβλιογραφική διερεύνηση και η κριτική παράθεση των διάφορων θεωριών της μάθησης με έμφαση στα μαθησιακά μοντέλα που προκύπτουν από αυτές, Γ) Κριτική αποτίμηση των διαφόρων μοντέλων και επιλογή του καταλληλότερου (suitable) σύμφωνα με κριτήρια και παραδοχές μοντέλου για την εμπειρική και ποσοτική διερεύνηση του, Δ) Ανάλυση και επεξεργασία με τη βοήθεια ποσοτικών και ποιοτικών μεθόδων των στοιχείων και συνολική παρουσίαση των ολοκληρωμένων γενικών συμπερασμάτων. 12

13 5. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 5.1 Εισαγωγή 5.2 Η ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού Εισαγωγή στην ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού Βασικές έννοιες και αρχές της διαχείρισης των Ανθρωπίνων Πόρων Οι δεξιότητες (skills) και η σχέση τους με την μάθηση 5.3 Τα θεωρητικά μοντέλα της μάθησης Εισαγωγή στα μοντέλα μάθησης Ψυχοδυναμικά μοντέλα μάθησης Συμπεριφορικά μοντέλα μάθησης Γνωστικά (cognitive) μοντέλα μάθησης Εποικοδομητιστικά μοντέλα 5.4 Κριτική επισκόπηση των διαφόρων μοντέλων 13

14 5. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ 5.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο του κεφαλαίου αυτού είναι η θεωρητική διερεύνηση γύρω από την ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού και ειδικότερα η ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού με τη βοήθεια της εκπαίδευσης και της μάθησης. Αρχικά θα παρουσιαστούν βασικές έννοιες και αρχές της θεωρίας ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού. Στη συνέχεια θα επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στη δημιουργία και την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο Ανθρώπινο Δυναμικό και στη συσχέτισή τους με το ζήτημα της μάθησης και της απόκτησης της γνώσης. Θεμελιώδη ρόλο στην προσέγγιση αυτή διαδραματίζει η μάθηση και οι διάφορες θεωρίες οι οποίες εξηγούν τον τρόπο πραγματοποίησης της σ αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση θα στρέψουμε στη συνέχει την προσοχή μας παρουσιάζοντας τις διάφορες θεωρίες μάθησης όπως αυτές διαμορφώθηκαν τον τελευταίο αιώνα. Συγκεκριμένα θα παρουσιάσουμε τις πρώτες θεωρίες της μάθησης, τις συμπεριφοριστικές θεωρίες καθώς και τις γνωστικές θεωρίες της μάθησης. Τέλος θα κλείσουμε το κεφάλαιο αυτό με μια σύντομη κριτική επισκόπηση των διαφορών θεωριών, ανοίγοντας το δρόμο για το επόμενο κεφάλαιο, όπου θα παρουσιάσουμε με μεγαλύτερη έκταση τη γνωστική προσέγγιση στο αντικείμενο της μάθησης, καθώς και το μοντέλο επεξεργασίας των πληροφοριών, το οποίο και θα είναι το θεωρητικό μας μοντέλο που θα καθοδηγήσει τη μετέπειτα έρευνά μας. 14

15 5.2 Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Αντικείμενο του ενότητας αυτής αποτελεί η παρουσίαση και διερεύνηση των εννοιών και αρχών της επιστήμης της Διαχείρισης Ανθρωπίνων Πόρων. Ειδικότερα επικεντρώνουμε την προσοχή μας στη δυνατότητα ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού, ως κύριο μέλημα μιας συνεπούς πολιτικής ενός οργανισμού, σε κάποιο σοβαρό πρόγραμμα ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού 12. Για να καλύψουμε το αυτό το θέμα παρουσιάζουμε στη συνέχεια τις κυριότερες θεωρίες και μοντέλα που επιχειρούν να εξηγήσουν το φαινόμενο της υποκίνησης. Είναι αδιαμφισβήτητο, ότι σημαντικό ρόλο στις θεωρίες αυτές αλλά και στην ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού στις επιχειρήσεις, διαδραματίζει η μάθηση και ειδικότερα όπως αυτή εκφράζεται μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης 13. Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση του κεφαλαίου αυτού παρατίθεται ένα μοντέλο υπόδειγμα για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ανάπτυξης εκπαιδευτικής πολιτικής, το οποίο θεωρούμε ότι δύναται αποτελέσει οδηγό για την ανάληψη τέτοιου είδους προσπαθειών Βασικές έννοιες και αρχές της διαχείρισης των Ανθρωπίνων Πόρων Τα τελευταία χρόνια ο ανθρώπινος παράγοντας συγκεντρώνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο επιχειρησιακό περιβάλλον. Οι λόγοι φαίνεται να οφείλονται στις συνεχείς αλλαγές του επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Στη σύγχρονη κοινωνία οι ρυθμοί ανάπτυξης της αγοράς, ο σκληρός ανταγωνισμός καθώς και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας αναγκάζουν τις επιχειρήσεις να υιοθετούν ευέλικτα συστήματα λειτουργίας προκειμένου να προσαρμόζονται γρήγορα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Για να αντεπεξέλθουν στις σύγχρονες αυτές ανάγκες οφείλουν να 12 Κυριαζόπουλος,Π., Κιουλάφας, Σ. (1994), Management, Σύγχρονη Εκδοτική, Αθήνα. 13 Μπούκης, Σ., (1999), Εκπαίδευση και Ανάπτυξη Μάνατζερς: τρόποι μάθησης και μέθοδοι εκπαίδευσης, στο Αξιοποίησης Προσωπικού με ανάπτυξη στελεχών και βελτίωση οργάνωσης, Εκδόσεις Κανελλόπουλος Χ.,Παπαλεξανδρή Ν., Αθήνα. 15

16 αναπτύξουν τις γνώσεις, τις ικανότητες και την δημιουργική σκέψη των στελεχών τους. Η ύπαρξη υψηλού επιπέδου Ανθρώπινου Δυναμικού 14 αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό το πλεονέκτημα πρέπει οι ανθρώπινοι πόροι να διοικηθούν με τρόπο που υποβοηθά την αφοσίωσή τους σε μια επιχείρηση και την παραμονή τους σε αυτή, εφόσον το αξίζουν και όχι την πρόσκαιρη απασχόλησή τους. Αυτό σημαίνει ότι: o Επιλέγονται με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να ανταποκρίνονται από άποψη γνώσεων και δεξιοτήτων στις απαιτήσεις της επιχείρησης. o Εργάζονται μέσα σ ένα περιβάλλον στο οποίο η οργανωσιακή αλλαγή θεωρείται όχι μόνο φυσιολογική αλλά και αναμενόμενη. o Εκπαιδεύονται συνεχώς και επιμορφώνονται ώστε να υποστηρίζουν όλο και περισσότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. o Ανταμείβονται για τους στόχους που πετυχαίνουν και τη συνεισφορά τους στην επιχείρηση. Ένας τέτοιος τρόπος διοίκησης βοηθάει τη δέσμευση της ευφυΐας, εμπειρίας και εξειδίκευσης αλλά και την αφοσίωση των εργαζομένων στην επίτευξη των σκοπών της οργάνωσης δημιουργώντας μια επιχείρηση που μαθαίνει 15, γεγονός που σημαίνει ότι συνεχώς αναμορφώνεται και προσαρμόζεται στις ανάγκες του περιβάλλοντος. Ο όρος «Διαχείριση Ανθρωπίνων Πόρων» 16 σηματοδοτεί μια προσπάθεια συστηματικής και μακροχρόνιας αντιμετώπισης του συνόλου του Ανθρώπινου Δυναμικού μιας οργάνωσης, το οποίο αντιμετωπίζεται σαν πόρος. Δίνεται έμφαση στο σχεδιασμό των δραστηριοτήτων και πολιτικών που αφορούν το σύνολο του προσωπικού (υπάλληλοι και στελέχη) σε σχέση με τις μακροχρόνιες ανάγκες της οργάνωσης. 14 Maclenman,N. (1995), Coaching and mentoring, Gower. 15 Kolb, D.A., (1976), Management and Learning Process, California Management Review, Spring. 16 Tyson, S., (1997), The Practice of Human Resources Strategy,Pitman Publishing, London. 16

17 Μιλώντας για τη Διαχείριση Ανθρωπίνων Πόρων 17 εννοούμε την αποτελεσματική διοίκηση των ανθρώπων μέσα σε ένα εργασιακό χώρο με τέτοιο τρόπο ώστε να ωφεληθεί το άτομο, η επιχείρηση και η κοινωνία. Ο ορισμός αυτός περιέχει τρία βασικά στοιχεία: o Ωφέλεια ατόμου, επιχείρησης, κοινωνίας. o Χρησιμοποίηση συγκεκριμένων ενεργειών για τη διοίκηση του Ανθρώπινου Δυναμικού. o Σύνδεση με τους στόχους της επιχείρησης. Συμπερασματικά η επιστήμη αυτή αναφέρεται στη φιλοσοφία και στη στρατηγική αντιμετώπιση των προβλημάτων του ανθρώπινου παράγοντα, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι οι αποφάσεις που τον αφορούν συνδέονται με τους μακροχρόνιους στόχους της επιχείρησης Οι δεξιότητες (skills) και η σχέση τους με την μάθηση Κομβικό σημείο στην ανάπτυξη του Ανθρώπινου Δυναμικού διαδραματίζει η εγκαθίδρυση δεξιοτήτων και ικανοτήτων, κατάλληλων για το εργασιακό περιβάλλον και δομημένων, κατά τρόπο ώστε, να συνεισφέρουν στην επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων του οργανισμού και να συμβάλλουν στην δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Ιδιαίτερο σημείο, μεγάλου θεωρητικού αλλά και πρακτικού ενδιαφέροντος, αποτελεί η διερεύνηση του τρόπου μάθησης και ο βαθμός συμβολής του, στον επιτυχή σχεδιασμό και υλοποίηση ενός σοβαρού και έγκυρου προγράμματος ανάπτυξης του Ανθρώπινου Δυναμικού. Ο παράγοντας αυτός κρίνεται καθοριστικής σημασίας και για το λόγο αυτό έχει συγκεντρώσει την προσοχή και το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών. Ωστόσο είναι προφανής ότι η επιτυχία αυτή συναρτάται σε μεγάλο βαθμό από την θεωρητική θεμελίωση και τα μοντέλα μάθησης τα οποία χαρακτηρίζουν την κάθε προσέγγιση. 17 Maclenman,N. (1995), Coaching and mentoring, Gower. 17

18 Ακριβώς η συνάφεια αυτή μεταξύ θεωριών της μάθησης και της αποτελεσματικότητας της εφαρμογής τους στα διάφορα προγράμματα Ανθρώπινου Δυναμικού αναδυκνύεται σε κεντρικό στοιχείο της έρευνάς μας και σ αυτήν θα επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας. Στην επόμενη ενότητα θα περιγράψουμε τις κυριότερες θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί για το φαινόμενο της μάθησης ώστε να τοποθετήσουμε το ευρύτερο θεωρητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές αναπτύχθηκαν και κατόπιν στο επόμενο κεφάλαιο θα παρουσιάσουμε τη βασική μας προσέγγιση που είναι αυτή της Γνωστικής Ψυχολογίας και θα επιλέξουμε το θεωρητικό μας μοντέλο, αυτό της επεξεργασίας των πληροφοριών. 18

19 5.3 ΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Εισαγωγή στα μοντέλα μάθησης Όπως τονίστηκε στην προηγούμενη ενότητα η απόκτηση των δεξιοτήτων σχετίζεται στενά με την έννοια της μάθησης (learning) και σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τα διάφορα μοντέλα μάθησης, τα οποία καθοδηγούν την πολιτική και πρακτική της εκπαίδευσης και κατάρτισης των ενηλίκων εργαζομένων. Οι περισσότερες θεωρίες μάθησης στηρίζονται σε έρευνες προ-τεχνολογικής επανάστασης κατά συνέπεια έχουμε να αναμένουμε θεαματικές εξελίξεις από την σύγχρονη γνωστική έρευνα αλλά και τις θεωρίες μηχανικής μάθησης (machine learning) 18. Μετά από πολλούς αιώνες φιλοσοφικής αναζήτησης και επιστημονικού πειραματισμού, στην διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται σήμερα, κυρίως, τρεις μεγάλες προσεγγίσεις για το θέμα της μάθησης. 19. o Συμπεριφορισμός (Behaviorism), η οποία αφορά της μάθησης μέσω της ενίσχυσης (reinforcement) o Μάθηση μέσω κατανόησης (cognitivism) και o Εποικοδομισμός (constructivism) που ερμηνεύει την μάθηση μέσω εμπειρίας και ερμηνείας Στην ενότητα αυτή θα διερευνήσουμε και θα παρουσιάσουμε, με συστηματικό τρόπο, τις διάφορες θεωρίες και μοντέλα της μάθησης, ως αναγκαίο βήμα, πριν την επιλογή του θεωρητικού μοντέλου, το οποίο θα καθοδηγήσει την έρευνά μας και το οποίο θα αναπτυχθεί στο επόμενο κεφάλαιο. 18 Πέτρου _Μπακπίρη, Α., Φεσάκης Γ., Καλαβάσης Φλ, Δημητρακοπούλου Α., (2000), «Ταξινόμηση των εκπαιδευτικών τεχνολογιών ως σύνολα μέσων», 2 ο συνέδριο με θέμα «ΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ», Πάτρα. 19 Πάντανο Ροκού Φ., Διαδραστικές Εφαρμογές Πολυμέσων : Τεχνολογία, Σχεδιασμός και διαδικασίες υλοποίησης,κριτική, Αθήνα,

20 5.3.2 Ψυχοδυναμικά μοντέλα Μολονότι τα μοντέλα αυτά δεν αποτέλεσαν μια συγκροτημένη θεωρία της μάθησης, ωστόσο αποτέλεσαν τις πρώτες απόπειρες να παρουσιαστεί με ενιαίο τρόπο μια ολοκληρωμένη θεωρία της ανθρώπινης προσωπικότητας. Οι θεωρίες αυτές αφορούν κυρίως παθολογικές συμπεριφοράς (νεύρωση) και στηρίζονται στην άποψη ότι η συμπεριφορά είναι το εμφανές αποτέλεσμα μησυνειδητών ενδοψυχικών συγκρούσεων που διακυβερνούν το ψυχικό σύστημα του ανθρώπου. 20 Κύριοι εκφραστές, με τις ανάλογες διαφοροποιήσεις, του ρεύματος αυτού είναι, 21 οι Freud, Adler, Jung, ο νεοφροϋδιστής Eric Fromm Συμπεριφορικά μοντέλα Θεωρία συμπεριφορισμού ή Μπιχεβιορισμός. 22 Σύμφωνα με την θεωρία αυτή ως μάθηση ορίζεται η αλλαγή στην εμφανή συμπεριφορά του ατόμου, εξ αιτίας ανακλαστικών λειτουργιών. Έχει εφαρμογή στην κατευθυνόμενη μάθηση, όπως αναφέρεται σε αναλυτικά προγράμματα. Κυριότεροι εκπρόσωποι αυτής της θεωρία είναι: Ο Pavlov 23, που μελέτησε το ανακλαστικό της έκκρισης σάλιου στα ζώα και τη σχέση του με τη λειτουργία της πέψης. Επίσης διερεύνησε κατά πόσο τα ανακλαστικά μπορούν να τροποποιηθούν με την μάθηση. 20 βλ. τα Άπαντα του Freud, Εκδόσεις Πανεκδοτική, Τόμοι 16 Αθήνα, Adler, A The practice and the theory of individual psychology, Harcourt-Brace World, Τα περισσότερα έργα του έχουν εκδοθεί και στα ελληνικά. Jung K., Αναλυτική Ψυχολογία, Γκοβόστης, Αθήνα. Τα περισσότερα έργα του έχουν εκδοθεί και στα Ελληνικά, όπως και του E. Fromm. 22 Πρέζας, Π., Θεωρίες μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό, Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2003, Σελ Pavlov, I.P., (1927), Conditioned reflexes, Oxford University Press, London. 20

21 O John Watson 24 που χρησιμοποίησε και προώθησε τις αρχές της εξαρτημένης ανακλαστικής μάθησης του Pavlov. Προσπάθησε να συσχετίσει τις απλές μορφές μάθησης που πρόβαλε ο Pavlov και να τις εφαρμόσει σε πιο σύνθετες μορφές συμπεριφοράς των ζώων και των ανθρώπων. O Watson πρότεινε πως, αντί η Ψυχολογία να προσπαθεί να μελετήσει εσωτερικές αλλά απροσδιόριστες νοητικές λειτουργίες, έπρεπε να στραφεί στη μελέτη των εκδηλώσεων της συμπεριφοράς που μπορούσαν να παρατηρηθούν. Η «σχολή» αυτή της Ψυχολογίας που έδωσε έμφαση στη μελέτη της παρατηρήσιμης συμπεριφοράς των ατόμων (δηλ. στη μελέτη των εκδηλώσεων και όχι των εσωτερικών λειτουργιών των ατόμων, ονομάστηκε Σχολή της Συμπεριφοράς ή Συμπεριφορισμός (Behaviorism). Η βασική άποψη των συμπεριφοριστών είναι ότι: η μάθηση και η απόκτηση της γνώσης είναι αποτέλεσμα συνεξαρτήσεων ανάμεσα στα ερεθίσματα (S=stimuli) που δέχεται το άτομο από το περιβάλλον του και τις αντιδράσεις του (R = responses) στα ερεθίσματα αυτά (κλασική διασύνδεση). Οι κυριότερες μορφές ή τάσεις με τις οποίες η «ορθόδοξη» Συμπεριφοριστική Ψυχολογία έγινε ευρύτερα γνωστή και κυριάρχησε ήταν : o Η θεωρία της κλασικής υποκατάστασης διασύνδεσης (γνωστή ως S-R θεωρία) που προωθήθηκε με βάση τις μελέτες του Pavlov, και o Η θεωρία της συντελεστικής υποκατάστασης που εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον B.F. Skinner. 24 Watson, J.B., (1913), Psychology as the behaviorist views it, Psychological Review 20, p.p

22 Ας δούμε αναλυτικά τις δύο αυτές εκδοχές : 1. Μάθηση με κλασική υποκατάσταση διασύνδεση Οι εκπρόσωποι αυτής της θεωρίας πιστεύουν ότι οι αυτόματες αντιδράσεις (reflexes) και οι συναισθηματικές καταστάσεις (emotions) του ατόμου, μπορούν να αποκτηθούν και να απομαθευτούν με την κλασική διασύνδεση. Έτσι ο ερεθισμός (πληροφορία) που επηρεάζει ή δεν επηρεάζει ένα άτομο, μπορεί να καταταχθεί σε δυο κατηγορίες : A. Ουδέτερος ερεθισμός (δεν επηρεάζει το άτομο) B. Ενεργός ερεθισμός (επηρεάζει το άτομο και μπορεί να είναι αυτοδύναμος ή διασυνδεόμενος ερεθισμός). Η συχνή και στενή (χρονική ή τοπική) λοιπόν παρουσία ενός ουδέτερου ερεθισμού (S S ) και ενός ενεργού ερεθισμού (S R ) έχει ως αποτέλεσμα να αποκτά και ο ουδέτερος ερεθισμός την ίδια ικανότητα με τον ενεργό, δηλ. να οδηγεί στην ίδια αυτόματη αντίδραση. Απόσβεση διασυνδεμένων ερεθισμών συμβαίνει όταν αποδυναμώνεται η διεγερτική ικανότητα ενός διασυνδεμένου ερεθισμού. 2. Μάθηση με συντελεστική υποκατάσταση 25 Το χαρακτηριστικό της συντελεστικής μάθησης, είναι η έμφασή της στο ρόλο της ενίσχυσης (θετικής ή αρνητικής). Σύμφωνα με αυτό η συμπεριφορά που ακολουθείται αμέσως (δηλ. συνδυάζεται) από θετική ενίσχυση (αμοιβή) επαναλαμβάνεται και μαθαίνεται, ενώ αντίθετα η συμπεριφορά που ακολουθείται από αρνητική ενίσχυση (ποινή) εξαφανίζεται Μάθηση μέσω Κατανόησης (Γνωστικισμός) Ο ορισμός της γνώσης κατά της γνωστικιστές είναι: Η γνώση δεν είναι το απόκτημα της πληροφορίας μέσω εξάσκησης, αλλά μέσω περίπλοκης διεργασίας που αφορά την κατανόηση και την επεξεργασία των πληροφοριών. 25 Skinner, B.F.,(1938), The behavior of organisms, Appleton, Century, Crofts, New York. 22

23 Ο γνωστικισμός υπαγορεύει τον σχεδιασμό γνωστικών μαθησιακών στρατηγικών, ενώ αντίθετα, δεν υπαγορεύει αυστηρά την σειρά με την οποία ο μαθητής πρέπει να μάθει τα επιμέρους στοιχεία του θέματος. Όπως είναι γνωστό, ο Piaget 26 είναι ο επιστήμονας που θεμελίωσε τη σύγχρονη παιδαγωγική με της επιστημονικές του μελέτες. Σύμφωνα με τη θεωρία του η ανάπτυξη της νοημοσύνης καθορίζεται από τις παρακάτω θεμελιώδεις παράγοντες (Piaget J., 1950): o Τη βιολογική ωρίμανση o Τη φυσική εμπειρία o Την κοινωνική μεταβίβαση o Την εξισορρόπηση ή αυτορρύθμιση (αυτοοργανώση) Ο Piaget αφού έλαβε υπόψη τα ερευνητικά δεδομένα κι άλλων συγχρόνων του μεγάλων παιδαγωγών, περιέγραψε πιο ανθρωποκεντρικά τη διδασκαλία και τη μάθηση. Τελικά δυο είναι τα πρότυπα του Piaget για τη διδασκαλία και την μάθηση. o Η μάθηση είναι μια ενεργός διαδικασία. Η εμπειρία, το να κάνεις λάθη και η προσπάθεια επίλυσης προβλήματος, είναι βασικοί παράγοντες για την αφομοίωση και την προσαρμογή της πληροφορίας που λαμβάνει ο μαθητής. Το πώς η πληροφορία παρουσιάζεται είναι της σημαντικό. o Η μάθηση πρέπει να είναι ολική, αυθεντική και πραγματική. Η γνώση κατασκευάζεται καθώς ο μαθητής αλληλεπιδρά με λογικούς τρόπους με τον κόσμο γύρω του, δηλαδή με το φυσικό περιβάλλον. o Για τον Piaget η ανάπτυξη της ανθρώπινης νόησης προχωρά μέσα από της διαδικασίες της προσαρμογής και της οργάνωσης. Καθώς ο Piaget ταυτίζει την γνώση με την δράση, θεωρεί ότι η διανοητική ανάπτυξη οργανώνει τα σχήματα σε πιο πολύπλοκους και ολοκληρωμένους τρόπους για να παραχθεί τελικά ο νους του ενήλικα. 26 Piaget, J., (1950), The psychology of intelligence, Routledge and Kegan Paul, London. Piaget, J., (1936/1953), The origin of intelligence in children, International University Press, New York. 23

24 5.3.5 Εποικοδομητιστικά μοντέλα (constructivism) Θεωρία του οικοδομητισμού ή κονστρουκτιβισμός Ο δομητισμός είναι σύνθετη θεωρία μάθησης, μιας και στηρίζεται στα πορίσματα και στις έρευνες των πρώτων θεωριών μάθησης. Ερμηνεύει σύνθετα τη νοητική διαδικασίας της μάθησης. 27 Έτσι μπορεί να ονομαστεί και μεταθεωρία μάθησης. Η άποψη αυτή μπορεί να στηριχθεί σε κριτήρια που θέσπισε ο Wersch για να διακρίνει τις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες από τις στοιχειώδεις. Σύμφωνα με τη θεωρία των κονστρουκτιβικιστών 28 μάθηση είναι η προσωπική ανακάλυψη, που προκύπτει ως αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευνας. Κατά συνέπεια, η μάθηση δεν είναι το αποτέλεσμα της ανάπτυξης αλλά η ίδια η μάθηση είναι ανάπτυξη. 5.4 ΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάστηκαν οι διάφορες θεωρητικές προσεγγίσεις που αναπτύχθηκαν, κυρίως στα πλαίσια της Ψυχολογίας, για το θέμα της μάθησης. Συγκεκριμένα παρουσιάστηκαν οι τρεις μεγάλες προσεγγίσεις για το θέμα της μάθησης : o Συμπεριφορισμός (Behaviorism), η οποία αφορά της μάθησης μέσω της ενίσχυσης (reinforcement) o Μάθηση μέσω κατανόησης (cognitivism) και o Εποικοδομισμός (constructivism) που ερμηνεύει την μάθηση μέσω εμπειρίας και ερμηνείας 27 Merril M.D., (1991), Constructivism and Instructional Design, Educational Technology, Vol.31, n Δήμου Γ.Η., (2000), Κοινωνικές-Γνωστικές Θεωρίες μάθησης και συμπεριφοράς, Εκδόσεις Σμυρνιωτάκης, Αθήνα. 24

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 8: Γνωστική επανάσταση/τομείς της ψυχολογίας Θεματική Ενότητα 8: Στόχοι: Η εξοικείωση των φοιτητών με τις επιδράσεις, από άλλες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 3: Σύγχρονες θεωρήσεις για τη μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σύγχρονες Αντιλήψεις για τη Μάθηση και τη Διδασκαλία και η Εφαρμογή τους με Εργαλεία Υπολογιστικής και Δικτυακής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα. ι βασικές Θεωρίες Μάθησης. Συμπεριφοριστικές ΘΜ Γνωστικές ΘΜ. Κονστρουκτιβιστικές Θ.Μ. 4. Κοινωνικός κονστρουκτιβισμός

Βασικά ερωτήματα. ι βασικές Θεωρίες Μάθησης. Συμπεριφοριστικές ΘΜ Γνωστικές ΘΜ. Κονστρουκτιβιστικές Θ.Μ. 4. Κοινωνικός κονστρουκτιβισμός Οι Ψυχολογικές Θεωρίες Μάθησης ι βασικές Θεωρίες Μάθησης Συμπεριφοριστικές ΘΜ Γνωστικές ΘΜ Το Μοντέλο Επεξεργασίας Πληροφοριών ΜΕΠ Piaget, Bruner, Gagne Κονστρουκτιβιστικές Θ.Μ. 4. Κοινωνικός κονστρουκτιβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Γνωστική επανάσταση. Τομείς της ψυχολογίας Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 2 Σημαντικές ημερομηνίες και πρόσωπα στην ιστορία της Ψυχολογίας 350 π.χ. 320 π.χ 400 μ.χ. 1500 μ.χ. 1650 μ.χ. 1651 μ.χ. Ο Πλάτων προωθεί την έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτικό Λογισμικό Ενότητα 5: Γνωσιακή Επιστήμη & Θεωρίες - Γνωστικισμός (Cognitivism) Σταύρος Δημητριάδης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή 2 Τηλεκπαίδευση Χρήση της τηλεµατικής τεχνολογίας (τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ

Πέραν της θεωρίας του Piaget. Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Πέραν της θεωρίας του Piaget Κ. Παπαδοπούλου ΕΚΠΑ/ΤΕΑΠΗ Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Siegler, R. (2002) Πώς Σκέφτονται τα Παιδιά. Αθήνα: Gutenberg. Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών Η γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση

Μεταγνωστικές διεργασίες και αυτο-ρύθμιση Πρόλογος Tα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια υπάρχουν δύο έννοιες που κυριαρχούν διεθνώς στο ψυχολογικό και εκπαιδευτικό λεξιλόγιο: το μεταγιγνώσκειν και η αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση. Παρά την ευρεία χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών

Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών Η θεωρία επεξεργασίας πληροφοριών: Ιστορία μέθοδοι επισκόπηση ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών 1 Επεξεργασία Πληροφοριών Η επικρατούσα μεταφορά: ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων.

των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών μοντέλων. Θεωρίες Μάθησης και ιδακτικές Στρατηγικές Εισαγωγή γή στις βασικές έννοιες 11/4/2011 Σκοπός του 3 ου μαθήματος Η συνοπτική παρουσίαση των βασικών αρχών των θεωριών μάθησης και των πιο γνωστών τους διδακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Εισαγωγή στη Διδακτική Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 4: Γνωστικές Θεωρίες Μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός και φύση της σκέψης. Ορισμός και χαρακτηριστικά της σκέψης σε αντιδιαστολή προς άλλες γνωστικές λειτουργίες. Μεθοδολογικές ιδιαιτερότητες της

Ορισμός και φύση της σκέψης. Ορισμός και χαρακτηριστικά της σκέψης σε αντιδιαστολή προς άλλες γνωστικές λειτουργίες. Μεθοδολογικές ιδιαιτερότητες της 1 Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Πέτρος Ρούσσος Αντικείμενο του μαθήματος (1) Ορισμός και φύση της σκέψης. Ορισμός και χαρακτηριστικά της σκέψης σε αντιδιαστολή προς άλλες γνωστικές λειτουργίες. Μεθοδολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση της μνημονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 9: Θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής

Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής Γενικός προγραμματισμός στην ολομέλεια του τμήματος (διαδικασία και τρόπος αξιολόγησης μαθητών) 2 ώρες Προγραμματισμός και προετοιμασία ερευνητικής ομάδας 2 ώρες Υλοποίηση δράσεων από υπο-ομάδες για συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 4: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: ΙΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 4: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: ΙΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 4: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: ΙΙ Θεματική Ενότητα 4: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στην ψυχολογική προσέγγιση του Συνειρμισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 12 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Απόψεις EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy Γιατίοιορισμοίενόςκλάδουείναισημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

2/12/2014. Μάθηση είναι. Μάθηση είναι.. Το αντικείµενο µελέτης της ψυχολογίας. Το έργο του ψυχολόγου

2/12/2014. Μάθηση είναι. Μάθηση είναι.. Το αντικείµενο µελέτης της ψυχολογίας. Το έργο του ψυχολόγου Κλάδοι- περιοχές της Ψυχολογίας Το αντικείµενο µελέτης της ψυχολογίας Το έργο του ψυχολόγου Μάθηση είναι.. http://www.youtube.com/watch?v=mdntbgrpeeu&nr=1 Μάθηση είναι η νοητική διεργασία µε την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις

Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις 1 2 Η αλλαγή (μόνιμη και διαρκής) στη συμπεριφορά, που οφείλεται στην απόκτηση εμπειριών, γνώσεων και ικανοτήτων. Η αλλαγή αφορά στην συμπεριφορά, τις γνώσεις, τις νοητικές αναπαραστάσεις, τις ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Εργαστήριο Εκπαιδευτικής & Γλωσσικής Τεχνολογίας http://hermes.di.uoa.gr/ S.C.A.L.E. Μαρία Γρηγοριάδου A.L.M.A. Οµότιµη Καθηγήτρια SemanDix Τµήµα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ Κ. ΓΚΙΟΥΛΕΚΑ- 31.3.2014 Κε Γενικέ Γραμματέα, Κε Ειδικέ Γραμματέα, Διακεκριμένοι καλεσμένοι μας, Κυρίες και Κύριοι, H σημερινή εκδήλωση αφορά στην επίσημη έναρξη της Πανελλαδικής

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 4 Γνωστική ψυχολογία Οι πληροφορίες του περιβάλλοντος γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από τον εγκέφαλο μέσω γνωστικών διαδικασιών (αντίληψη, μνήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων

Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Επιμέλεια Καραβλίδης Αλέξανδρος. Πίνακας περιεχομένων Γ Γυμνασίου: Οδηγίες Γραπτής Εργασίας και Σεμιναρίων. Πίνακας περιεχομένων Τίτλος της έρευνας (title)... 2 Περιγραφή του προβλήματος (Statement of the problem)... 2 Περιγραφή του σκοπού της έρευνας (statement

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΜΑΘΗΣΗΣ Θεωρία και Πράξη στη διδασκαλία τεχνικών γνώσεων 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ευρωπαϊκές εξελίξεις Ποια παιδαγωγική για το νέο ΕΛ; Σε ποια θεωρία στηρίζεται; Πώς εφαρμόζεται στην πράξη; 2 Ατζέντα

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ

ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΘΕΩΡΙΩΝ ΜΑΘΗΣΗΣ Η ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Το φαινόμενο της είναι δύσκολο να περιγραφεί με την βοήθεια ο- ρισμού ή ως συγκεκριμένο φυσικό ή άλλο φαινόμενο ή προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός

Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΥΚΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : Τρασανίδης Γεώργιος, διπλ. Ηλεκ/γος Μηχανικός Μsc ΠΕ12 05 Μέθοδος : έρευνα και πειραματισμός Στόχος της Τεχνολογίας στην Γ Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 12 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 12 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan)

Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) On-the-fly feedback, Upper Secondary Περιγραφή του εκπαιδευτικού/ μαθησιακού υλικού (Teaching plan) Τάξη: Β Λυκείου Διάρκεια ενότητας Μάθημα: Φυσική Θέμα: Ταλαντώσεις (αριθμός Χ διάρκεια μαθήματος): 6X90

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 7 Προσεγγίσεις στη μελέτη της αντίληψης Πέτρος Ρούσσος Προσεγγίσεις στη μελέτη της αντίληψης Ανωφερείς (bottom up) και κατωφερείς (top down) προσεγγίσεις Αντίληψη για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο. Τ. Α. Μικρόπουλος

Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο. Τ. Α. Μικρόπουλος Ιστοεξερευνήσεις Στοχοθετημένη διερεύνηση στο Διαδίκτυο Τ. Α. Μικρόπουλος Οι ΤΠΕ ως γνωστικά (ερμηνευτικά) εργαλεία Αξιοποιώντας το Διαδίκτυο στη διδακτική πράξη Αναζήτηση και εντοπισμός των σχετικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

Τρεις κύριες ψυχολογικές θεωρίες στην ανάπτυξη υπολογιστικών περιβαλλόντων µάθησης: Συµπεριφοριστικές θεωρίες (behaviorism) Γνωστικές θεωρίες

Τρεις κύριες ψυχολογικές θεωρίες στην ανάπτυξη υπολογιστικών περιβαλλόντων µάθησης: Συµπεριφοριστικές θεωρίες (behaviorism) Γνωστικές θεωρίες Αγησίλαος Πετρόπουλος Τρεις κύριες ψυχολογικές θεωρίες στην ανάπτυξη υπολογιστικών περιβαλλόντων µάθησης: Συµπεριφοριστικές θεωρίες (behaviorism) Γνωστικές θεωρίες οικοδοµισµός ή δοµητισµός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ η διδακτική των επαγγελματικών μαθημάτων ο σχεδιασμός της διδασκαλίας η οργάνωση του μαθήματος τα εποπτικά μέσα ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας

Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης. Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου. - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας Σχολή Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου - Μάστερ (MA) στις Νέες Τεχνολογίες Μάθησης και Επικοινωνίας. Όραμα και στόχοι του τμήματος 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα