Δμεηαζηηθή Δπηηξνπή: Γκρύτζαλησ Δημότρησ, Καθηγητόσ, Πρόεδροσ Οικονομικό Πανεπιςτόμιο Αθηνών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δμεηαζηηθή Δπηηξνπή: Γκρύτζαλησ Δημότρησ, Καθηγητόσ, Πρόεδροσ Οικονομικό Πανεπιςτόμιο Αθηνών"

Transcript

1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΙΑΣΡΙΒΗ γηα ηελ απόθηεζε Γηδαθηνξηθνύ Γηπιώκαηνο ηνπ Σκήκαηνο Πιεξνθνξηθήο Γηάλλε νππηώλε Πξόιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ Πνιηηηθώλ Αζθάιεηαο θαη Ηρεηηθώλ CAPTCHA πκβνπιεπηηθή Δπηηξνπή: Δπηβιέπσλ: Γκρίτζαλης Δημήτρης, Καζεγεηήο Οηθνλνκηθό Παλεπηζηήκην Αζελώλ Μέιε: Τρύφωνας Θεόδωρος Senior Lecturer University of Bristol Μαριάς Ιωάννης Λέθηνξαο Οηθνλνκηθό Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αζήλα, Ινύιηνο 2011 Δμεηαζηηθή Δπηηξνπή: Γκρύτζαλησ Δημότρησ, Καθηγητόσ, Πρόεδροσ Οικονομικό Πανεπιςτόμιο Αθηνών Γεωργιϊδησ Παναγιώτησ, Καθηγητόσ Εθνικό και Καποδιςτριακό Πανεπιςτόμιο Αθηνών Αποςτολόπουλοσ Θεόδωροσ, Καθηγητόσ Οικονομικό Πανεπιςτόμιο Αθηνών Λαμπρινουδϊκησ Κώςταντύνοσ, Επύκουροσ Καθηγητόσ Πανεπιςτόμιο Πειραιώσ Κατςαρόσ Παναγιώτησ, Επύκουροσ Καθηγητόσ Αριςτοτϋλειο Πανεπιςτόμιο Θεςςαλονύκησ Τρύφωνασ Θεόδωροσ, Senior Lecturer University of Bristol Μαριϊσ Ιωϊννησ, Λϋκτορασ Οικονομικό Πανεπιςτόμιο Αθηνών

2 "Η έγκπιζη διδακηοπικήρ διαηπιβήρ ςπό ηος Τμήμαηορ Πληποθοπικήρ ηος Οικονομικού Πανεπιζηημίος Αθηνών δεν ςποδηλοί αποδοσή ηυν γνυμών ηος ζςγγπαθέυρ". (Ν. 5343/ 1932, αξζξ. 202) Η παξνχζα δηδαθηνξηθή δηαηξηβή πξαγκαηνπνηήζεθε ζηα πιαίζηα πινπνίεζεο ηνπ έξγνπ «ΖΡΑΚΛΔΗΣΟ ΗΗ» ηνπ Δπηρεηξεζηαθνχ Πξνγξάκκαηνο «Δθπαίδεπζε θαη Γηα βίνπ Μάζεζε » (Δ.Π.Δ.Γ.Β.Μ.) ηνπ Δ..Π.Α. ( ), ην νπνίν ζπγρξεκαηνδνηείηαη απφ ηελ Δπξσπατθή Έλσζε (Δπξσπατθφ Κνηλσληθφ Σακείν) θαη απφ εζληθνχο πφξνπο. Σελίδα 2

3 Πρόλογοσ και Ευχαριςτύεσ Οινθιεξψλνληαο ηελ πξνζπάζεηά κνπ, ζα ήζεια λα εθθξάζσ ηηο επραξηζηίεο κνπ ζε φζνπο κνπ ζπκπαξαζηάζεθαλ, βνήζεζαλ θαη ζπλέβαιαλ ζε απηήλ ηελ δηαδξνκή. Θα ήζεια λα επραξηζηήζσ ζεξκά ηνλ δάζθαιν κνπ θαη επηβιέπνληα ηεο δηδαθηνξηθήο κνπ δηαηξηβήο, θαζεγεηή θ. Γεκήηξε Γθξίηδαιε. ην πιαίζην ηεο ζπλεξγαζίαο καο, ε ζεηηθή ηνπ ζηάζε, ε ελζάξξπλζε, νη ζπκβνπιέο θαη ε θαζνδήγεζή ηνπ ηφζν ζε επηζηεκνληθφ φζν θαη ζε πξνζσπηθφ επίπεδν ήηαλ πνιχηηκεο γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο. Ζ νινθιήξσζε απηήο ηεο εξγαζίαο ζα ήηαλ ζίγνπξα αδχλαηε ρσξίο ηελ ζπλερή θαη δεκηνπξγηθή ζπλεξγαζία καδί ηνπ. Θα ήζεια λα εθθξάζσ ηηο ζεξκέο επραξηζηίεο κνπ ζηα ππφινηπα κέιε ηεο ηξηκεινχο επηηξνπήο, ηνλ Λέθηνξα θ. Ησάλλε Μαξηά θαη ηνλ Senior Lecturer θ. Θνδσξή Σξχθσλα, νη νπνίνη έδεημαλ ελδηαθέξνλ θαη εκπηζηνζχλε ζηελ εξεπλεηηθή κνπ πξνζπάζεηα θαη βνήζεζαλ επνηθνδνκεηηθά φπνπ απαηηήζεθε. Μία ζεκαληηθή ζπληζηψζα ζηελ νινθιήξσζε ηεο δηαηξηβήο ήηαλ ε βνήζεηα φισλ ησλ κειψλ ηεο εξεπλεηηθήο κνπ νκάδαο "Δξεπλεηηθή θαη Μειεηεηηθή Οκάδα Αζθάιεηαο Πιεξνθνξηψλ θαη Πξνζηαζίαο Κξίζηκσλ Τπνδνκψλ". Γηα ην ιφγν απηφ ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ φια ηα κέιε ηεο γηα ηελ ζπλεξγαζία ηνπο θαη ζπγθεθξηκέλα: ηνπο παιαηφηεξνπο Κψζηα Μνπιίλν, Βαζίιε Σζνχκα, ηέιην Γξίηζα, Μαξηάλζε Θενραξίδνπ θαη Γηάλλε Μάιιην, αιιά θαη ηνπο λεφηεξνπο Αιέμε Μπισλά, Νίθν Βηξβίιε θαη Μίιην Κάλδηα. Δπηπιένλ, ζεκαληηθή βνήζεηα ήηαλ απφ νξηζκέλα κέιε ηνπ εξγαζηεξίνπ "Πιεξνθνξηαθψλ πζηεκάησλ θαη Βάζεσλ Γεδνκέλσλ" : ηε Βίθε Νηξίηζνπ, ηε Μηραέια Μπνξλέα θαη ην Βαζίιε Εαθείξε. Πεξαηηέξσ ζεκαληηθή ζπλεηζθνξά είραλ ν Δπίθνπξνο θ. Παλαγηψηεο Καηζαξφο θαη ηέιηνο Μπαζζαγηάλλεο, νη νπνίνη αλ θαη νη πνξείεο καο ζπλαληήζεθαλ πξνο ην ηέινο ηεο δηαδξνκήο ζπλεηζέθεξαλ νπζηαζηηθά. Ηδηαίηεξε κλεία πξέπεη λα θάλσ ζηνπο θίινπο κνπ Γηψξγν Παξίζζε θαη Υάξε Γεσξγηάδε, νη νπνίνη δνπιεχνληαο παξάιιεια, ήηαλ πάληα εθεί. Σνπο επραξηζηψ γηα ηηο ψξεο πνπ δηέζεζαλ αθνχγνληαο ηνπο πξνβιεκαηηζκνχο κνπ θαη πξνβάιινληαο ηηο αληηξξήζεηο ηνπο. Μεγάιε ζπκβνιή ζηελ νινθιήξσζε ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο είρε ε ζχληξνθνο κνπ Γέζπνηλα, ε νπνία επέδεημε κεγάιε ππνκνλή θαη θαηαλφεζε κε ηηο αηειείσηεο ψξεο πνπ αθηέξσλα κπξνζηά ζηνλ ππνινγηζηή θαη ηελ επραξηζηψ νιφςπρα γηα ηελ ππνζηήξημε θαη ηελ αγάπε ηεο. Σέινο, ζα ήζεια λα επραξηζηήζσ ηελ νηθνγέλεηά κνπ, ζηελ νπνία θαη αθηεξψλσ ηελ εξγαζία απηή. ηελ αδεξθή κνπ Καιιηφπε, ε νπνία ήηαλ ην πξαγκαηηθφ κνπ ζηήξηγκα θαη θαζαξφ Σελίδα 3

4 κπαιφ ζε θάζε δχζθνιε ζηηγκή. Σέινο, ζηνπο γνλείο κνπ, Άλλα θαη Μάθε, νη νπνίνη κνπ κεηέδσζαλ ηελ αγάπε γηα ηηο επηζηήκεο, κνπ έκαζαλ λα έρσ πάληα εκπηζηνζχλε ζηηο δπλαηφηεηεο κνπ θαη ήηαλ πάληνηε δίπια κνπ. Ζ βνήζεηα ηνπο ζηελ δηάξθεηα ηνπ ζπλφινπ ησλ ζπνπδψλ κνπ ήηαλ αλεθηίκεηε. Σν ιηγφηεξν πνπ κπνξψ λα θάλσ είλαη λα ηνπο αθηεξψζσ απηήλ ηελ εξγαζία θαη ηελ επγλσκνζχλε κνπ. Σελίδα 4

5 ηελ νηθνγέλεηα κνπ Science may set limits to knowledge, but should not set limits to imagination Bertrand Russell Σελίδα 5

6 Περιεχόμενα Πξόινγνο θαη Δπραξηζηίεο... 3 Πεξηερόκελα... 6 Δπξεηήξην Πηλάθσλ Δπξεηήξην Δηθόλσλ Γεκνζηεύζεηο Αθξσλύκηα Δηζαγσγή Παξνχζα θαηάζηαζε δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Σν θαηλφκελν SPIT Αληηθείκελν θαη ηφρνη ηεο Γηαηξηβήο Γνκή ηεο Γηαηξηβήο πκβνιή ηεο Παξνχζαο Έξεπλαο ζηελ αληηκεηψπηζε ηεο αζθάιεηαο ηεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Καηαγξαθή Αδπλακηψλ Πξσηνθφιινπ SIP Καηεγνξηνπνίεζε αδπλακηψλ Καηαγξαθή ζελαξίσλ εθκεηάιιεπζεο εππάζεηαο Μνληεινπνίεζε ζπλζεθψλ αλίρλεπζεο SPIT Γεκηνπξγία πνιηηηθψλ αζθαιείαο γηα αληηκεηψπηζε SPIT Καηαγξαθή ραξαθηεξηζηηθψλ ερεηηθψλ CAPTCHA Αμηνιφγεζε ερεηηθψλ CAPTCHA Τινπνίεζε πξφηππνπ ερεηηθνχ CAPTCHA δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Φνξκαιηζηηθή αμηνιφγεζε πνιηηηθψλ αζθαιείαο Πεηξακαηηθή αμηνιφγεζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία βάζε πξσηνθόιινπ SIP θαη εηζαγσγή ζηελ έλλνηα ηνπ SPIT Δηζαγσγή Πεξηγξαθή SIP δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Παξάδεηγκα εγθαζίδξπζεο SIP θιήζεο Δπηζθφπεζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT χλνςε Έλλνηεο, Πξνζεγγίζεηο θαη Μεζνδνινγία Θεκειηψδεηο Ηδηφηεηεο ηεο Αζθάιεηαο Αζθάιεηα θαη Δπηθηλδπλφηεηα Απεηιή SPIT Σελίδα 6

7 Πνιηηηθήο αζθάιεηαο Πξνηεηλφκελε πξνζέγγηζε CAPTCHA Πνιηηηθή Αζθαιείαο Μεζνδνινγία Θεσξεηηθφ βήκα Βήκα Δθαξκνγή χλνςε Παξνύζα Καηάζηαζε θαη ρεηηθή Έξεπλα Δηζαγσγή Πνιηηηθέο Αζθαιείαο Σερλνινγίεο δηαρείξηζεο πνιηηηθψλ αζθάιεηαο ε θαηαλεκεκέλα ζπζηήκαηα ε ζπζηήκαηα δηθηπαθήο απνζήθεπζεο ε ζπζηήκαηα δηαρείξηζεο βάζεσλ δεδνκέλσλ Πνιηηηθέο Αζθαιείαο γηα VoIP VoIP policy infrastructure methodologies Call Processing Language RFC A SPIT Prevention Framework Μεραληζκνί θαη ηερληθέο Anti-SPIT Voice Spam Detection Callrank VoIP SEAL Trust Chain in large scale VoIP systems SIP SPAM Detection Gray-leveling: A voice spam protection algorithm SPIT Mitigation Αμηνιφγεζε ππαξρφλησλ κεραληζκψλ anti-spit Ζρεηηθά CAPTCHA Evaluating Audio CAPTCHA for Non-Visual Use Breaking and improving audio CAPTCHA Usability of CAPTCHA Decaptcha CAPTCHA for Internet Telephony CAPTCHA evaluation Φνξκαιηζηηθή Πξνζέγγηζε Σελίδα 7

8 SIP through model-checking Verification of the SIP Transaction Verification of Policy-based System χλνςε Θεσξεηηθό βήκα πινπνίεζεο πνιηηηθήο αζθαιείαο Δππάζεηεο θαη πξνζδηνξηζκφο θξηηεξίσλ SPIT Καηεγνξηνπνίεζε εππαζεηψλ βάζε απεηιψλ Δππάζεηεο ζρεηηδφκελεο κε απφθξπςε ηαπηφηεηαο απνζηνιέα (misrepresentation) Δππάζεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε απεηιέο παξέκβαζεο ζηε δξνκνιφγεζε ησλ κελπκάησλ θαη απφθξπςε εηδνπνηήζεσλ Δππάζεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε απεηιέο ζπιινγήο ζηνηρείσλ ησλ ζπλαιιαζζφκελσλ κεξψλ Δππάζεηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε επζείεο απεηιέο επηζέζεσλ SPIT Καηεγνξηνπνίεζε βάζε ησλ ζηαδίσλ επηθνηλσλίαο Γεκηνπξγία γξάθσλ θαη ζελαξίσλ επίζεζεο Κφκβνη επίζεζεηο κε ηηο κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο ελάξηα επίζεζεο SPIT χληαμε πνιηηηθήο Καλφλαο πνιηηηθήο πλζήθε πνιηηηθήο Αληίκεηξν πνιηηηθήο Ηεξαξρία θαλφλσλ Γεκηνπξγία εγγξάθνπ/αξρείνπ πνιηηηθήο XML Πνιηηηθή Αλαπαξάζηαζε XML Παξάδεηγκα XML πνιηηηθήο χλνςε Ηρεηηθά CAPTCHA Δηζαγσγή CAPTCHA Μηα λέα πξνζέγγηζε Υαξαθηεξηζηηθά CAPTCHA Λεμηιφγην ραξαθηεξηζηηθά Δπαξθέο πεδίν δεδνκέλσλ Γηαθχκαλζε ζπκκεηερφλησλ ραξαθηήξσλ Γισζζηθέο απαηηήζεηο Σελίδα 8

9 Ηδηφηεηεο ζνξχβνπ Θφξπβνο ππφβαζξνπ Δλδηάκεζνο ζφξπβνο Ηδηφηεηεο ρξφλνπ Ηδηφηεηεο αλαπαξαγσγήο ηνπ ήρνπ Απηνκαηνπνηεκέλε δηαδηθαζία παξαγσγήο Δπαλεκθάληζε ζηηγκηφηππσλ Μέζνδνο αλαπαξαγσγήο Αμηνιφγεζε ερεηηθψλ CAPTCHA Google MSN ReCAPTCHA ebay Secure image CAPTCHA Mp3Captcha Captchas.net Bokehman Slashdot Authorize AOL Digg Απηνκαηνπνηεκέλεο επηζέζεηο ζε Audio Reverse Turing Tests πζηήκαηα αλαγλψξηζεο θσλήο Bots απηφκαηεο αλαγλψξηζεο θσλήο SPHINX Bots αλίρλεπζεο θνξπθψλ ζπρλφηεηαο θαη ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηνχκελν bot Δθαξκνγή CAPTCHA ζε πεξηβάιινλ VoIP Αμηνιφγεζε επηιεγκέλσλ ερεηηθψλ CAPTCHA Πεηξακαηηθφ πεξηβάιινλ ερεηηθνχ CAPTCHA Σερλνινγηθή πεηξακαηηθή ππνδνκή Δθαξκνγέο ζε VoIP Υξήζηεο Γνθηκψλ Γηαδηθαζία πινπνίεζεο ερεηηθνχ CAPTCHA Δπηιεγκέλα ραξαθηεξηζηηθά Γηαδηθαζία πινπνίεζεο Απνηειέζκαηα δνθηκήο CAPTCHA Σελίδα 9

10 CAPTCHA εθαξκνγή πδήηεζε θαη πεξηνξηζκνί χλνςε Μεραληζκόο ASPF Δηζαγσγή Μνλάδεο αξρηηεθηνληθήο γηα ηελ επηβνιή/εθαξκνγή ηεο πνιηηηθήο Μνλάδα Απνζήθεπζεο Πνιηηηθήο (Policy Repository) Μνλάδα Απφθαζεο Πνιηηηθήο (Policy Decision Module) Μνλάδα Δπηβνιήο Πνιηηηθήο (Policy Enforcement Module) Μνλάδεο αξρηηεθηνληθήο γηα ηελ δπλακηθή δηαρείξηζε ηεο πνιηηηθήο Μνλάδα Καηαγξαθήο (Event Module - ΔΜ) Γηαδηθαζία αμηνιφγεζεο πνιηηηθήο Μνλάδα Δπνπηείαο (Monitor Module) Μνλάδα Απνζήθεπζεο Γεγνλφησλ (History Event Log - HEL) Ζ πξνηεηλφκελε πιαηθφξκα Υαξαθηεξηζηηθά πινπνίεζεο ινγηζκηθνχ ASPF Γηαθνξεηηθέο Δθδφζεηο ASPF χλνςε Πεηξακαηηθή αμηνιόγεζε ASPF Δηζαγσγή Δξγαζηεξηαθφ Πεξηβάιινλ ελάξηα θαη ηα απνηειέζκαηα ελάξην 1 ν ελάξην 2 ν ελάξην 3 ν Δθηεηακέλν Δξγαζηεξηαθφ Πεξηβάιινλ Πξνηεηλφκελν ζελάξην θαη Απνηειέζκαηα χλνςε Φνξκαιηζηηθή πξνζέγγηζε Δηζαγσγή SPIN Πξνηεξαηφηεηεο ηνπ εξγαιείνπ Process Meta Language (PROMELA) Έιεγρνο εγθπξφηεηαο ηδηνηήησλ κε έιεγρν κνληέισλ Αδηέμνδν (Deadlock) Αδπλακία Σεξκαηηζκνχ (Livelock) Ζ ηδηφηεηα αζθαιείαο (Safety Property) Σελίδα 10

11 Ζ ηδηφηεηα Βησζηκφηεηαο (Liveness Property) Καηαζηάζεηο Σεξκαηηζκνχ (End States) Καηαζηάζεηο πξνφδνπ (Progress States) Καηαζηάζεηο απνδνρήο (Accept States) Ηζρπξηζκνί (Never claims) Δπηβεβαηψζεηο (Assertions) Κχθινη ηαζηκφηεηαο (Non-progress Cycles) Υξνληθνί ηζρπξηζκνί (Temporal Claims) Πεηξακαηηθφο ζρεδηαζκφο Σππηθή επαιήζεπζε κνληέινπ Παξαδνρέο ζηελ κειέηε ηνπ πξσηνθφιινπ Πεξηγξαθή κνληέινπ SIP-ASPF Απνηειέζκαηα επαιήζεπζεο χλνςε ύλνςε θαη πκπεξάζκαηα Αμηνιφγεζε ηνπ ASPF Αλαθεθαιαίσζε Ζ εξεπλεηηθή πξνζέγγηζε Απνηχπσζε ηεο πνιηηηθήο αζθάιεηαο γηα ηελ δηαρείξηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT Πξνζδηνξηζκφο θαη αμηνιφγεζε ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA Πξνζδηνξηζκφο ηεο αξρηηεθηνληθήο ηνπ κνληέινπ πινπνίεζεο ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ θαη αμηνιφγεζε Σππηθή επαιήζεπζε Δξεπλεηηθή ζπλεηζθνξά πκπεξάζκαηα Καηαπνιέκεζε θαηλνκέλνπ SPIT Ζρεηηθά CAPTCHA Φνξκαιηζηηθή επαιήζεπζε κεραληζκνχ Αλνηθηά ζέκαηα πξνο δηεξεχλεζε Καηαπνιέκεζε θαηλνκέλνπ SPIT Ζρεηηθά CAPTCHA Φνξκαιηζηηθή επαιήζεπζε Δπηπιένλ ηνκείο Αλαθνξέο Παξάξηεκα Ι -Παξαδείγκαηα θαλόλσλ πνιηηηθήο Παξάξηεκα ΙΙ -Αλαπαξάζηαζε πνιηηηθήο - XML ζρήκα Σελίδα 11

12 ηνηρείν Rule ηνηρείν Condition ηνηρείν Action Τπνζηνηρείν Server Task Τπνζηνηρείν Return Message Τπνζηνηρείν Field Task Σελίδα 12

13 Ευρετόριο Πινϊκων Πίλαθαο 1: Μελχκαηα αηηήζεσλ πειάηε πξνο εμππεξεηεηή Πίλαθαο 2: Δίδε απαληήζεσλ εμππεξεηεηή ζε πειάηε Πίλαθαο 3: πγθξηηηθφο πίλαθαο anti-spit κεραληζκψλ Πίλαθαο 4: Πεδία θεθαιίδαο θαη ηξφπνο εθδήισζεο SPIT Πίλαθαο 5: Σαμηλφκεζε εππαζεηψλ αλά απεηιή Πίλαθαο 6: Κφκβνη γξάθνπ επηζέζεσλ Πίλαθαο 7: Audio CAPTCHA - πγθξηηηθή επηζθφπεζε Πίλαθαο 8: Απαηηνχκελνο ρξφλνο αλά ζηάδην ηεο πξνηεηλφκελεο εθαξκνγήο Πίλαθαο 9: Υαξαθηεξηζηηθά πξνηεηλφκελνπ ερεηηθνχ CAPTCHA Πίλαθαο 10: Σηκέο γηα ηε δηαδηθαζία αμηνιφγεζεο Πίλαθαο 11: Σχπνη ππνινγηζκνχ ηεο θαηαλάισζεο ησλ ππνινγηζηηθψλ πφξσλ Πίλαθαο 12: Απνηειέζκαηα πξψηνπ ζελαξίνπ Πίλαθαο 13: Απνηειέζκαηα δεχηεξνπ ζελαξίνπ Πίλαθαο 14: Απνηειέζκαηα ηξίηνπ ζελαξίνπ Πίλαθαο 15: Αξηζκφο θιήζεσλ ζελαξίνπ Πίλαθαο 16: Υεηξηζκφο κελπκάησλ απφ ASPF Πίλαθαο 17: Υξφλνη γηα αληαιιαγή SIPκελπκάησλ κεηαμχ νληνηήησλ Πίλαθαο 18: Απνηειέζκαηα θνξκαιηζηηθήο επαιήζεπζεο ηνπ κνληέινπ SIP-ASPF Πίλαθαο 19: πγθξηηηθφο πίλαθαο ππαξρφλησλ anti-spit κεραληζκψλ θαη ASPF Πίλαθαο 20: Δξεπλεηηθή ζπλεηζθνξά Πίλαθαο 21: Παξαδείγκαηα θαλφλσλ πνιηηηθήο θαη ζεκεία εθαξκνγήο ηνπο Σελίδα 13

14 Ευρετόριο Εικόνων Δηθφλα 1: Πνζνζηά αληηθαηάζηαζεο παξαδνζηαθήο ηειεθσλίαο απφ ηε δηαδηθηπαθή [1] Δηθφλα 2: Πιεξεμνχζηνη θαη UAs ζε πεξηβάιινλ βάζε πξνσηνθφιινπ SIP Δηθφλα 3: Αληαιιαγή SIP κελπκάησλ γηα ηελ εγθαζίδξπζε θιήζεο Δηθφλα 4: Παξάδεηγκα εγθαζίδξπζεο κίαο VOIP ζπλφδνπ Δηθφλα 5: Παξάδεηγκα VoIP πεξηβάιινληνο κε SPIT θιήζεσλ Δηθφλα 6: Πξνηεηλφκελνο ηξφπνο αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλφκελνπ SPIT Δηθφλα 7: Σκήκαηα ηεο πνιηηηθήο αζθαιείαο Δηθφλα 8: ASPF κεζνδνινγία Δηθφλα 9: Γνκή εθαξκνγήο δηθηπαθψλ πνιηηηθψλ [47] Δηθφλα 10: Αξρηηεθηνληθή δηαρείξηζεο πνιηηηθψλ αζθάιεηαο SAN [46] Δηθφλα 11: Ζ αξρηηεθηνληθή ηνπ Voice Spam Detection [53] Δηθφλα 12: Μαζεκαηηθφο ηχπνο γηα Bayeasian θίιηξα [54] Δηθφλα 13: Πίλαθαο εκπηζηνζχλεο γηα ηελ ηερληθή Callrank [54] Δηθφλα 14: VoIP SEAL[55] Δηθφλα 15: Κιήζε κέζσ ηνπ δηθηχνπ εκπηζηνζχλεο [56] Δηθφλα 16: Γνκή δηθηχνπ γηα ην Reputation Network Manager [57] Δηθφλα 17: Σχπνο ππνινγηζκνχ ηνπ SPIT level [59] Δηθφλα 18: Πνζνζηά επηηπρίαο επίιπζεο ερεηηθψλ CAPTCHA [60] Δηθφλα 19: Πνζνζηά επηηπρίαο επίιπζεο ερεηηθψλ CAPTCHA κε βειηησκέλε δηεπαθή [60]70 Δηθφλα 20: Μέζνο ρξφλνο επίιπζεο CAPTCHA Δηθφλα 21: ελάξην κε θαζπζηεξεκέλε επηθχξσζε ηνπ κελχκαηνο Re-INVITE [71] Δηθφλα 22: ελάξην κε θαζπζηεξεκέλε επηθχξσζε ηνπ κελχκαηνο UPDATE [71] Δηθφλα 23: ηάδηα επηθνηλσλίαο ζε έλα πεξηβάιινλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Δηθφλα 24: Γξάθεκα επίζεζεο SPIT θαη παξάδεηγκα ελφο δέληξνπ επίζεζεο Δηθφλα 25: Γεκηνπξγία εγγξάθνπ πνιηηηθήο γηα ην ASPF Δηθφλα 26: : Βαζηθά XML ζηνηρεία Δηθφλα 27: Ζ γεληθή δηαδηθαζία αλάπηπμεο CAPTCHA Δηθφλα 28: Υαξαθηεξηζηηθά ερεηηθνχ CAPTCHA Δηθφλα 29: Αλάιπζε ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ bot Δηθφλα 30: Αμηνιφγεζε επηιεγκέλσλ ερεηηθψλ CAPTCHA Δηθφλα 31: Δξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ Δηθφλα 32: Αληαιιαγή SIP κελπκάησλ γηα ηελ εθηέιεζε CAPTCHA Δηθφλα 33: Υξφλνο νινθιήξσζεο CAPTCHA Δηθφλα 34: ηάδην 1-3 ςεθία & 4 ςεθία Σελίδα 14

15 Δηθφλα 35: ηάδην 2-3 ςεθία & 4 ςεθία Δηθφλα 36: ηάδην 3-3 ςεθία & 4 ςεθία Δηθφλα 37: ηάδην 5-3 ςεθία & 4 ςεθία Δηθφλα 38: Δπίδεημε αδπλακίαο επίιπζεο CAPTCHA απφ ην devoicecaptcha bot Δηθφλα 39: Πνζνζηά επηηπρίαο devoicecaptcha bot Δηθφλα 40: Πνζνζηά επηηπρίαο SPHINX Δηθφλα 41: Πνζνζηά επηηπρίαο ρξεζηψλ Δηθφλα 42: Λεηηνπξγηθφηεηα θαη δηαζχλδεζε κνλάδσλ ASPF Δηθφλα 43: Παξάδεηγκα δηαγξάκκαηνο αθνινπζίαο ASPF Δηθφλα 44: εκεία εθαξκνγήο ASPF Δηθφλα 45: Δξγαζηήξην πεξηβάιινλ Δηθφλα 46: ελάξην 1 - Καηαλάισζε CPU θαη ρξήζε κλήκεο Δηθφλα 47: ελάξην 2 - Καηαλάισζε CPU θαη ρξήζε κλήκεο Δηθφλα 48: ελάξην 3 - Καηαλάισζε CPU θαη ρξήζε κλήκεο Δηθφλα 49: ηνπνινγία εθηεηακέλνπ δηθηχνπ VoIP Δηθφλα 50: Ζ δνκή ηνπ απηφκαηνπ ειεγθηή κνληέισλ SPIN Δηθφλα 51: Παξάδεηγκα proctype Δηθφλα 52: Παξάδεηγκα δηπιήο proctype Δηθφλα 53: Δθηέιεζε δηεξγαζηψλ Δηθφλα 54: Πεηξακαηηθφ εξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ Δηθφλα 55: Αληαιιαγή κελπκάησλ ζην κνληέιν SPIN - SIP-ASPF Δηθφλα 56: Ζ Γνκή ηνπ ηνηρείνπ RuleItem Δηθφλα 57: Γνκή ηνπ ηνηρείνπ Condition Δηθφλα 58: Γνκή ζηνηρείνπ Value Δηθφλα 59: Γνκή ηνπ ηνηρείνπ Item Δηθφλα 60: Γνκή ηνπ ηνηρείνπ FieldValue Δηθφλα 61: Γνκή ζηνηρείνπ Authentication Method Δηθφλα 62: Γνκή ζηνηρείνπ Digital Certificate Δηθφλα 63: πλνιηθή δνκή ζηνηρείνπ Condition Δηθφλα 64: Γνκή ζηνηρείνπ Action Δηθφλα 65: Γνκή ζηνηρείνπ ServerTask Δηθφλα 66: Γνκή ζηνηρείνπ Play Message Δηθφλα 67: Γνκή ζηνηρείνπ CAPTCHA Δηθφλα 68: Γνκή ζηνηρείνπ ReturnMessage Δηθφλα 69: πλνιηθή δνκή ζηνηρείνπ Action Δηθφλα 70: πλνιηθή δνκή XML ζρήκαηνο Σελίδα 15

16 Δημοςιεύςεισ Ζ κέρξη ζηηγκήο έξεπλα πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ παξνχζα δηαηξηβή έρεη απνθέξεη ηηο εμήο δεκνζηεχζεηο: Γεκνζηεύζεηο ζε δηεζλή επηζηεκνληθά πεξηνδηθά κε ην ζύζηεκα ησλ θξηηώλ 1. Gritzalis D., Marias G., Rebahi Y. Soupionis Y., Elhert S., SPIDER: A platform for managing SIP-based Spam over Internet Telephony (SPIT), Journal of Computer Security, (to appear) 2. Soupionis Y., Gritzalis D., "Audio CAPTCHA: Existing solutions assessment and a new implementation for VoIP telephony", Computers & Security, Vol. 29, Νν. 5, pp , Gymnopoulos L, Tsoumas V., Soupionis Y., Gritzalis S., A Generic Grid Security Policy Reconciliation Framework, Internet Research, Emerald Group Publishing Limited, 2005 Volume: 15, Issue: 5, Page: Δξγαζίεο ζε δηεζλή ζπλέδξηα κε ην ζύζηεκα ησλ θξηηώλ 1. Soupionis Y., Gritzalis D., ASPF: An Adaptive anti-spit Policy-based Framework, in Proc. of the 6th International Conference on Availability, Reliability and Security (ARES-2011), Pernul G., et al. (Eds.), Austria, August 2011 (to appear). 2. Soupionis Y., Basagiannis S., Katsaros P., Gritzalis D., A formally verified mechanism for countering SPIT, in Proc. of the 5th International Conference on Critical Information Infrastructure Security (CRITIS-2010), Xenakis C., Wolthusen S. (Eds.), Springer, Greece, September Soupionis Y., Tountas G., Gritzalis D., "Audio CAPTCHA for SIP-based VoIP", in Proc. of the 24th International Information Security Conference (SEC-2009), pp , Gritzalis D., Lopez J. (Eds.), IFIP AICT 297, Springer, Cyprus, May Y. Soupionis, S. Dritsas, D. Gritzalis, "An adaptive policy-based approach to SPIT management", in Proc. of the 13th European Symposium on Research in Computer Security (ESORICS 2008), Lopez J., Jajodia S. (Eds.), pp , Springer, Malaga, October S. Dritsas, Y. Soupionis, M. Theoharidou, J. Mallios, D. Gritzalis, SPIT Identification Criteria Implementation: Effectiveness and Lessons Learned, in Proc. of the IFIP 23st International Information Security Conference (SEC-2008), pp , Springer, Milan, Italy, September Σελίδα 16

17 6. Gymnopoulos L, Tsoumas V., Soupionis Y., Gritzalis S., Enhancing Security Policy Negotiation in the GRID, in Proceedings of the Fifth International Network Conference, Samos, Greece, 5-7 July 2005, pp , Plymouth: University of Plymouth. Δξγαζίεο ζε δηεζλή ζπλέδξηα ύζηεξα από πξόζθιεζε 1. Gritzalis D., Soupionis Y., "Human or Bot? Let an audio CAPTCHA decide", in Proc. of the 4th Workshop on Practical Aspects of Security (PRACSE '09), Dimitriou T. (Ed.), Athens, June Gritzalis D., Theoharidou M., Soupionis Y., "VoIP spam: Trends and perspectives", 2nd Workshop on Practical Aspects of Security (PRACSE '07), Athens. πκκεηνρή ζε πιινγηθνύο Σόκνπο Αζθάιεηαο 1. Marias G., Theoharidou M., Soupionis Y., Ehlert S., Gritzalis D., "SIP vulnerabilities for SPIT, SPIT identification criteria and anti-spit mechanisms evaluation framework", in IP Handbook: Services, Technologies, and Security of Session Initiation Protocol, Ilyas M., Ahson S. (Eds.), CRC Press, USA, Σερληθέο Αλαθνξέο 1. Y. Soupionis, G. Marias, S. Ehlert, Y. Rebahi, S. Dritsas, M. Theoharidou, G. Tountas, D.Gritzalis, A. Bergmann, T. Golubenco, M.Hoffmann, SPIDER Final Report, Technical Report SPIDER-D4.2, Nov Σελίδα 17

18 Ακρωνύμια ASPF CAPTCHA HIP SEMS SER SIP SPIT XML UΑ UAC UAS PROMELA LTL Adaptive anti-spit Policy-based Framework Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart Human Interaction Proof SIP Express Media Server SIP Express Router Session Initiation Protocol SPAM over Internet Telephony Extensible Markup Language User Agent User Agent Client User Agent Server PROcess MEta LAnguage Linear Temporal Logic Σελίδα 18

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. Ειςαγωγό Ο ξπζκφο κε ηνλ νπνίν νη λέεο ηερλνινγίεο εηζάγνληαη θαη πηνζεηνχληαη απφ ηελ θνηλσλία έρεη ζηαζεξά αλνδηθή πνξεία. ε απηφ ην πεξηβάιινλ ηεο δηαξθνχο θαηλνηνκίαο, θξίλεηαη αλαγθαία ηφζν ε θαηαλφεζε φζν θαη ε δηαρείξηζε ησλ θηλδχλσλ πνπ επηθέξνπλ νη λέεο ηερλνινγίεο. Όκσο ε αλάγθε γηα κείσζε ηνπ θφζηνπο θαη πηνζέηεζεο λέσλ ραξαθηεξηζηηθψλ μεπεξλά ηηο φπνηεο αλεζπρίεο γηα ην πξνθχπηνλ επίπεδν αζθάιεηαο. Απηή είλαη ε θαηάζηαζε πνπ βξηζθφκαζηε ζε ζρέζε κε κία δεκνθηιή θαηεγνξία λέαο ηερλνινγίαο, ηε δηαδηθηπαθή ηειεθσλία (Voice over IP - VoIP). Σν VoIP αλαθέξεηαη ζε κηα θαηεγνξία πξντφλησλ, ηα νπνία πξνζθέξνπλ πξνεγκέλεο ππεξεζίεο επηθνηλσλίαο κέζσ δηθηχσλ δεδνκέλσλ. Σα βαζηθά πιενλεθηήκαηα ηνπ VoIP είλαη ε επειημία θαη ην ρακειφ θφζηνο. Σν πξψην νθείιεηαη ζηελ πινπνίεζε κέζσ αλνηθηήο αξρηηεθηνληθήο θαη ειεπζέξνπ ινγηζκηθνχ θαη ην δεχηεξν ζηα λέα επηρεηξεκαηηθά κνληέια, ηα νπνία εθαξκφδνληαη ζήκεξα, θαη ζηελ εχθνιε πξφζβαζε ζε επξπδσληθέο ζπλδέζεηο. Δμαηηίαο απηψλ ησλ νθειψλ, ην VoIP αθνκνηψλεηαη ηαρχηαηα ηφζν ζε επηρεηξεκαηηθά φζν θαη ζε νηθηαθά πεξηβάιινληα. Δίλαη γεγνλφο φηη ν αξηζκφο ησλ επηρεηξήζεσλ πνπ αληηθαζηζηνχλ ηα παξαδνζηαθά εζσηεξηθά δίθηπα ηειεθψλσλ κε ππνδνκέο VoIP ζπλερψο απμάλεηαη. Δπηπιένλ, νη θαηαλαισηέο έρνπλ αγθαιηάζεη έλα πιήζνο ραξαθηεξηζηηθψλ θαη ηερλνινγηψλ δηαθνξεηηθνχ θφζηνπο, φπσο P2P δίθηπα (π.ρ. Skype) θαη δίθηπα γεθχξσζεο PSTN-to-Internet. Οη ηερλνινγίεο απηέο ζε ζπλάξηεζε κε ηα επηρεηξεκαηηθά πξφηππα πνπ πξνσζνχληαη έρνπλ αιιάμεη ηελ εηθφλα ηεο ηειεθσλίαο κε απνηέιεζκα έλα κεγάιν πιήζνο παξφρσλ ηειεθσληθψλ ππεξεζηψλ αξρίδνπλ λα πηνζεηνχλ ηε ζπγθεθξηκέλε ηερλνινγία Παρούςα κατϊςταςη διαδικτυακόσ τηλεφωνύασ Ήδε απφ ην 2004, θπξίσο φκσο ηελ ηειεπηαία πεληαεηία, παξαηεξείηαη άλεπ πξνεγνπκέλνπ αλάπηπμε ζηελ επξπδσληθή θάιπςε, κεγάιε αχμεζε ηνπ πιεζπζκνχ κε πξφζβαζε ζην δηαδίθηπν θαη γεληθφηεξα αχμεζε ζηε δηείζδπζε θαη ρξήζε επηγξακκηθψλ (online) ππεξεζηψλ κέζσ δηαδηθηχνπ [1]. Ήδε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε ην πνζνζηφ ησλ λνηθνθπξηψλ κε επξπδσληθή ζχλδεζε έθηαζε ζην 80% ην 2008 θαη αληίζηνηρα ζηελ Διιάδα, ζην 26% ηελ ίδηα πεξίνδν. Σελίδα 19

20 Έρεη παξαηεξεζεί, επίζεο, φηη ηα ηειεπηαία ρξφληα νη Δπξσπαίνη αιιά θαη νη Έιιελεο πνιίηεο ζηαδηαθά αιιάδνπλ ζπλήζεηεο σο πξνο ηνλ ηξφπν πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ην δηαδίθηπν. Γειαδή πξννδεπηηθά πηνζεηνχλ θαηλνχξηνπο θαη πεξηζζφηεξν εμειηγκέλνπο ηξφπνπο επηθνηλσλίαο, ςπραγσγίαο θαη αιιειεπίδξαζεο κε επηρεηξήζεηο, δεκφζηνπο θνξείο αιιά θαη κεηαμχ ηνπο. Αλ θαη ε δηαδηθηπαθή ηειεθσλία παξνπζηάδεη ηελ κεγαιχηεξε πζηέξεζε δηείζδπζεο, ζεσξείηαη φηη κεηά ηελ δπλαηφηεηα ρξήζεο ηεο απφ θηλεηέο ζπζθεπέο κε ρακειφ θφζηνο, ε εμέιημε ηεο ζα είλαη αικαηψδεο. Έλα επηπιένλ ραξαθηεξηζηηθφ πνπ εληζρχεη ηελ παξαπάλσ πξφηαζε είλαη ηα ζπλερψο αλνδηθά πνζνζηά αληηθαηάζηαζεο ηεο παξαδνζηαθήο ηειεθσλίαο κε ηελ δηαδηθηπαθή (Δηθ. 1). Εικόνα 1: Ποςοςτά αντικατάςταςησ παραδοςιακήσ τηλεφωνίασ από τη διαδικτυακή [1] Έηζη, ε δεκηνπξγία κεραληζκνχ πξνζηαζίαο ηεο απφ επηζέζεηο, νη νπνίεο ζα επηθέξνπλ ηελ γεληθφηεξε κείσζε ηεο αμηνπηζηίαο ηεο, ζεσξνχληαη παξαπάλσ απφ απαξαίηεηεο Το φαινόμενο SPIT Όπσο αλαθέξζεθε παξαπάλσ ε δηαδηθηπαθή ηειεθσλία (Voice over IP, VoIP) απνηειεί λέα ηερλνινγία πνπ παξέρεη λένπο ηξφπνπο επηθνηλσλίαο. Οη ππνδνκέο VoIP εθκεηαιιεχνληαη ηα ππάξρνληα δίθηπα δεδνκέλσλ γηα λα παξέρνπλ θσλεηηθή επηθνηλσλία κε ρακειφ θφζηνο, κηα πνιιά ππνζρφκελε ππεξεζία ε νπνία δχλαηαη βαζκηαία λα ππνθαηαζηήζεη ηε ζπκβαηηθή ηειεθσλία. Παξφια απηά, ε ρξήζε ηνπ δηαδηθηχνπ σο θχξηα ππνδνκή ηνπ VoIP, ζε ζπλδπαζκφ κε ηε πιεζψξα εππαζεηψλ ηνπ βαζηθνχ πξσηνθφιινπ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζην VoIP (SIP) [2], θαζηζηά ηελ ηερλνινγία απηή επάισηε ζε έλα πιήζνο λέσλ θαη ζεκαληηθψλ απεηιψλ. Μία απφ απηέο απνηειεί ην θαηλφκελν ηνπ SPAM ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία (SPIT) [3]. Σν SPIT δελ απνηειεί κφλν κηα ζεκαληηθή αλαδπφκελε απεηιή ζην ρψξν ησλ Δπηθνηλσληψλ, Σελίδα 20

21 αιιά νπζηαζηηθά ππνλνκεχεη ηφζν ηε δηάδνζε ηεο ρξήζεο ησλ ππεξεζηψλ VoIP, φζν θαη ηελ πξαγκαηηθή πξνζηηζέκελε αμία πνπ απηέο κπνξεί λα παξέρνπλ. Σν θαηλφκελν ηνπ SPIT αλακέλεηαη λα έρεη ζεκαληηθφηεξν αληίθηππν ζηνπο ηειηθνχο ρξήζηεο απφ απηφ ηνπ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ, θαζψο ηα κέζα θαη νη ηξφπνη κε ηνπο νπνίνπο εθδειψλεηαη είλαη πεξηζζφηεξν ελνριεηηθνί πξνο ην ρξήζηε θαη πνιχ πην «επηζεηηθνί» ζηελ ηειηθή ηνπο κνξθή. Έηζη θξίλεηαη αλαγθαίν λα ππάξμεη κία κέζνδνο αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ, ψζηε λα δηαηεξεζνχλ αλνδηθέο νη πξννπηηθέο δηείζδπζεο θαη πηνζέηεζεο ηεο ππεξεζίαο Αντικεύμενο και Στόχοι τησ Διατριβόσ Αληηθείκελν ηεο δηαηξηβήο είλαη ε απνηειεζκαηηθφηεξε αληηκεηψπηζε θαη δηαρείξηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, πξνο ηελ θαηεχζπλζε κηαο δηαρείξηζεο πνπ ζα βαζίδεηαη ζε επαξθψο νξηζκέλεο ζεσξεηηθέο πξνζεγγίζεηο, ζε αληίζηνηρεο κεζνδνινγίεο εθαξκνγήο ηνπο, ζε ηππηθή επαιήζεπζε ησλ πξνηεηλφκελσλ πξνζεγγίζεσλ θαη ζηελ ηειηθή πινπνίεζε ηνπο κέζσ πξνηχπσλ. θνπόο ηεο δηαηξηβήο είλαη ε αλάπηπμε ελφο πιαηζίνπ αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT ην νπνίν ζα πεξηιακβάλεη ηελ αλίρλεπζε, πξφιεςε θαη δηαρείξηζε ηνπ. Σν πιαίζην πνπ αλαπηχρζεθε είλαη αλεμάξηεην απφ ηηο ηερλνινγίεο πινπνίεζεο ηνπ πεξηβάιινληνο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο θαη ζπγρξφλσο είλαη θαηάιιειν γηα λα απνηειέζεη ηε βάζε ελφο πνιπζπιιεθηηθνχ ζπζηήκαηνο γηα ηελ αληηκεηψπηζε φρη κφλν ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT. Σα θχξηα δεηήκαηα ζηα νπνία επηθεληξψζεθε ε παξνχζα δηαηξηβή είλαη: Ζ αλάπηπμε κηαο κεζφδνπ αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, πνπ λα είλαη επεθηάζηκε, βαζηζκέλε ζε δηεζλή πξφηππα (standards) αλεμάξηεηε πινπνίεζεο παξφρνπ δηαδηθηπαθψλ ππεξεζηψλ. Ζ αλάπηπμε κηαο απηνκαηνπνηεκέλεο δηαδηθαζίαο δηαρσξηζκνχ αλζξψπνπ-κεραλήο ζπκβαηή κε ηηο ηδηαίηεξεο αλάγθεο ηεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. H Φνξκαιηζηηθή θαη ηππηθή επαιήζεπζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ. Ζ απνηχπσζε ηεο αξρηηεθηνληθήο θαη ησλ ζπζηαηηθψλ κεξψλ ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ. Ζ πηινηηθή πινπνίεζε φισλ ησλ ηκεκάησλ ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ, πξνθεηκέλνπ λα επηδεηρζεί ε εθηθηφηεηα θαη απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο πξαθηηθήο πινπνίεζήο ηνπ Δομό τησ Διατριβόσ Ζ παξνχζα δηαηξηβή απαξηίδεηαη απφ ελλέα θεθάιαηα θαη δχν παξαξηήκαηα. Σελίδα 21

22 ην θεθάιαην 1 πεξηιακβάλεηαη ε πεξηγξαθή, ε νξηνζέηεζε θαη ε ζεκαζία επίιπζεο ηνπ πξνβιήκαηνο. Αλαιχνληαη νη γεληθνί ζηφρνη ηνπο νπνίνπο επηρεηξεί λα πξνζεγγίζεη ε δηαηξηβή θαη ζπκβνιή ηεο ζηε γλσζηηθή πεξηνρή. ην θεθάιαην 2 παξνπζηάδεηαη ην βαζηθφ αλνηθηφ πξσηφθνιιν δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο SIP, θαη ν αλαγλψζηεο εηζάγεηαη ζηελ έλλνηα ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT. ην θεθάιαην 3 γίλεηαη αλαιπηηθή πεξηγξαθή ηεο πξνηεηλφκελεο πξνζέγγηζεο θαη παξνπζηάδνληαη ηα δνκηθά ηεο ζηνηρεία, ηα νπνία είλαη ε πνιηηηθή αζθαιείαο θαη ηα ερεηηθά CAPTCHA. Δπηπιένλ παξνπζηάδνληαη πεξηιεπηηθά ν ηξφπνο αλάπηπμεο ηνπο. ηελ ζπλέρεηα παξνπζηάδεηαη ε κεζνδνινγία ε νπνία πεξηιακβάλεη δχν ηκήκαηα: α) ην ζεσξεηηθφ ηκήκα, ην νπνίν απνηειείηαη κφλν απφ δεηήκαηα πνπ ζεκειηψλνπλ ζεσξεηηθά ην πξνηεηλφκελν πιαίζην/κεραληζκφ, θαη β) ην βήκα εθαξκνγήο, ην νπνίν πεξηιακβάλεη ηελ κεζνδνινγία πινπνίεζεο θαη ηελ αξρηηεθηνληθή επηθνηλσλίαο ησλ δνκηθψλ κνλάδσλ ηνπ. ην θεθάιαην 4 παξαηίζεηαη κηα αλαζθφπεζε ζηνπο εξεπλεηηθνχο ηνκείο εθείλνπο, νη νπνίνη ζρεηίδνληαη κε ηελ παξνχζα δηαηξηβή. Πην ζπγθεθξηκέλα, ρσξίδεηαη ζε ηέζζεξα ηκήκαηα. ην πξψην ηκήκα πεξηγξάθνληαη α) νη κέζνδνη γηα ηελ πινπνίεζε θαη εθαξκνγή ησλ πνιηηηθψλ αζθάιεηαο πνπ εθαξκφδνληαη ζε θαηαλεκεκέλα ζπζηήκαηα, θαη β) νη κεραληζκνί πνιηηηθψλ αζθαιείαο πνπ έρνπλ εθαξκνζηεί ζε πεξηβάιινληα δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. ην δεχηεξν ηκήκα αλαθέξνληαη νη ζεκαληηθφηεξεο κέρξηο ζηηγκήο ζεσξεηηθέο θαη πξαθηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT. ην ηξίην ηκήκα αλαθέξνληαη νη ζεκαληηθφηεξεο δεκνζηεχζεηο πάλσ ζηα ερεηηθά CAPTCHA, ζην νπνίν γίλεηαη ζαθέο φηη δελ ππάξρνπλ αμηφινγεο πξνζεγγίζεηο γηα VoIP ζπζηήκαηα. ην ηειεπηαίν ηκήκα αλαθέξνληαη νη ζρεηηθέο δεκνζηεχζεηο πνπ αθνξνχλ ηελ αμηνιφγεζε κέζσ ηππηθήο επαιήζεπζεο πνιηηηθψλ αζθαιείαο ζε απηνκαηνπνηεκέλα ζπζηήκαηα θαη ζε πξσηφθνιια δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. ην θεθάιαην 5 πεξηιακβάλεηαη ε ζεσξεηηθή πξνζέγγηζε γηα ηελ θαηαζθεπή ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ. Αξρηθά παξνπζηάδνληαη νη αδπλακίεο ηνπ SIP πξσηνθφιινπ θαη ε θαηεγνξηνπνίεζε ηνπο. Ύζηεξα παξνπζηάδεηαη πσο νη αληρλεπζείζεο αδπλακίεο καδί κε ηνπο εμεηδηθεπκέλνπο γξάθνπο επηζέζεσλ γηα SPIT βνήζεζαλ ζηελ δεκηνπξγία ζελαξίσλ SPIT. Σέινο παξνπζηάδεηαη πσο ηα ζελάξηα SPIT νδεγνχλ ζηελ θαηαζθεπή ησλ θαλφλσλ πνιηηηθήο κέζσ ηεο απνηχπσζεο ηνπο ζε ζπλζήθεο SPIT επηζέζεσλ θαη πσο ε πνιηηηθή απνηππψλεηαη κέζα ζε έλα XML ζρήκα. ην θεθάιαην 6 αλαπηχζζεηαη έλα εμεηδηθεπκέλν ερεηηθφ CAPTCHA πνπ επηθεληξψλεηαη ζηελ αληηκεηψπηζε ηνπ ησλ επηζέζεσλ SPIT ζηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία. Σν πξψην βήκα αθνξά ηελ αλαγλψξηζε θαη θαηαγξαθή ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA πνπ επεξεάδνπλ ηελ αλαγλψξηζε ησλ CAPTCHA απφ απηνκαηνπνηεκέλεο κεραλέο. Έπεηηα Σελίδα 22

23 παξνπζηάδνληαη νη βαζηθέο πινπνηήζεηο ερεηηθψλ CAPTCHA θαη αμηνινγνχληαη αλ είλαη ηθαλέο ππνςήθηνη γηα ηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία. Σέινο, παξνπζηάδεηαη ε πξνηεηλφκελε πινπνίεζε ηνπ ερεηηθνχ CAPTCHA θαη παξαηίζεηαη ν ηξφπνο ελζσκάησζεο ηεο ζε πεξηβάιινλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο καδί κε ηελ αμηνιφγεζε ηεο. ην θεθάιαην 7 παξαηίζεληαη νη κνλάδεο ινγηζκηθνχ ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ φπσο παξνπζηάζηεθαλ ζηελ κεζνδνινγία. Γίλεηαη αλαθνξά ζηελ ιεηηνπξγία θάζε κνλάδαο αιιά θαη ζηνλ ηξφπν επηθνηλσλίαο κεηαμχ ηνπο, θαηαιήγνληαο ζε κία εληαία αξρηηεθηνληθή. Δπηπιένλ, παξνπζηάδεηαη ν ηξφπνο ηεο δπλακηθήο ηξνπνπνίεζεο ηεο πνιηηηθήο anti-spit απφ ην πιαίζην. ην θεθάιαην 8 παξνπζηάδεηαη ε πεηξακαηηθή αμηνιφγεζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ, ε νπνία πξαγκαηνπνηείηαη ζε εξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ κε κεραληζκνχο πξνζνκνίσζεο θαη εθηειείηαη βάζε απζηεξψλ πξνθαζνξηζκέλσλ ζελαξίσλ. ην θεθάιαην 9 παξαηίζεηαη ε αμηνιφγεζε ηεο πνιηηηθήο βάζε ραξαθηεξηζηηθψλ ηεο ηππηθήο επαιήζεπζεο. ηελ αξρή παξνπζηάδεηαη κία κηθξή αλαθνξά ηφζν ζην εξγαιείν ηππηθήο επαιήζεπζεο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε αιιά θαη ζηηο ηδηφηεηεο πνπ κπνξεί λα αμηνινγήζεη. Έπεηηα παξνπζηάδεηαη πείξακα ην νπνίν βνεζάεη ζηελ ζπιινγή ηηκψλ ρξήζηκσλ γηα ηελ πεξαηηέξσ επαιήζεπζε. Σέινο πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ηα απνηειέζκαηα απφ ηελ ηππηθή επαιήζεπζε αθνξνχλ ηφζν ηελ πνιηηηθή αζθαιείαο φζν θαη ην πξσηφθνιιν επηθνηλσλίαο. ην Κεθάιαην 10 «χλνςε θαη πκπεξάζκαηα» γίλεηαη κηα ζχλνςε ηνπ πξνβιήκαηνο, παξαηίζεληαη ηα γεληθά ζπκπεξάζκαηα ηεο δηαηξηβήο θαη ζθηαγξαθνχληαη νη πξννπηηθέο γηα πεξαηηέξσ έξεπλα. Σα Παξαξηήκαηα παξαηίζεληαη ζηε ζπλέρεηα σο εμήο: ην Παξάξηεκα Η παξαηίζεληαη παξαδείγκαηα ζελαξίσλ θαη ησλ πξνηεηλφκελσλ ζπλζεθψλ φπσο έρνπλ πεξηγξαθεί ζην θεθάιαην 5. ην Παξάξηεκα ΗΗ παξαηίζεηαη ε αλαιπηηθή πεξηγξαθή ηνπ XML ζρήκαηνο ην νπνίν πξαγκαηψλεη ηελ πνιηηηθή αλίρλεπζεο θαη αληηκεηψπηζεο ησλ επηζέζεσλ SPIT Συμβολό τησ Παρούςασ Έρευνασ ςτην αντιμετώπιςη τησ αςφϊλειασ τησ διαδικτυακόσ τηλεφωνύασ Με ηελ παξνχζα δηαηξηβή επηρεηξείηαη ε απνηχπσζε ελφο πιαηζίνπ δηαρείξηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT βαζηζκέλν ζε πνιηηηθέο αζθάιεηαο θαη ερεηηθά CAPTCHA. Ζ ζπλεηζθνξά ηεο δηαηξηβήο εθθξάδεηαη ζε ηξία επίπεδα: I. Απνηχπσζε ηεο πνιηηηθήο αζθάιεηαο γηα ηελ δηαρείξηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT Σελίδα 23

24 ην επίπεδν απηφ δηαρσξίζηεθαλ νη αδπλακίεο ηνπ SIP πξσηνθφιινπ θαη κε ηελ βνήζεηα ησλ γξάθσλ επίζεζεο νδεγεζήθακε ζηελ θαηαγξαθή ιεπηνκεξψλ ζελαξίσλ. Σα ζελάξηα νδήγεζαλ ζηελ δεκηνπξγία θαλφλσλ αλίρλεπζεο θαη αληηκεηψπηζεο επηζέζεσλ SPIT. Σέινο, θαζνξίζηεθαλ ηα ζεκειηψδε θαη ηα επηκέξνπο ηκήκαηα ηεο πξνηεηλφκελεο πνιηηηθήο, πνπ νδεγεί ζηελ δεκηνπξγία ελφο XML ζρήκαηνο. II. Πξνζδηνξηζκφο θαη αμηνιφγεζε ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA. ην επίπεδν απηφ, θαηαξρήλ πξνδηαγξάθεθαλ ηα ραξαθηεξηζηηθά ησλ ερεηηθψλ CATPCHA θαη ππήξμε ηδηαίηεξε κλεία ζε φζα ηα θάλνπλ επάισηα ζε απηνκαηνπνηεκέλεο επηζέζεηο. Έπεηηα θαηαγξάθεθε ν ηξφπνο αμηνιφγεζεο ηνπο, ν νπνίνο πεξηιακβάλεη ηελ ηθαλφηεηα ηφζν ησλ απηνκαηνπνηεκέλσλ εθαξκνγψλ φζν θαη ησλ αλζξψπσλ ζηελ επίιπζε ηνπο. ηε ζπλέρεηα, αλαιχζεθε ε δπλαηφηεηα θάζε CAPTCHA λα ζπκκεηέρεη ζην πεξηβάιινλ ηεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Σέινο, έγηλε ε θαηαγξαθή ησλ θχξησλ ραξαθηεξηζηηθψλ πνπ πξέπεη λα πεξηιακβάλεη θάζε CAPTCHA θαη δεκηνπξγήζεθε έλα πξφηππν CAPTCHA βάζε απηψλ. III. Πξνζδηνξηζκφο ηεο αξρηηεθηνληθήο ηνπ κνληέινπ πινπνίεζεο ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ θαη αμηνιφγεζε. ην επίπεδν απηφ έγηλε, αξρηθά, ε κνληεινπνίεζε ησλ θχξησλ ηδηνηήησλ πινπνίεζεο βάζε πξφηεξεο γλψζεο ζε θαηαλεκεκέλα ζπζηήκαηα δηαρείξηζεο πνιηηηθψλ αζθαιείαο. Αθνινχζεζε ν ζρεδηαζκφο ησλ δνκηθψλ κνλάδσλ ινγηζκηθνχ ηα νπνία απνηεινχλ ηα ζπζηαηηθά κέξε ηνπ κεραληζκνχ/πινπνίεζεο. ηε ζπλέρεηα αμηνινγήζεθε ε πξνηεηλφκελε αξρηηεθηνληθή ηφζν ζε ζεσξεηηθφ επίπεδν κέζσ ηππηθήο επαιήζεπζεο φζν θαη πξαθηηθφ επίπεδν κέζσ δνκεκέλσλ πεηξακαηηθψλ δνθηκψλ. Δθηηκάηαη φηη ε επίηεπμε ησλ ζηφρσλ ηεο δηαηξηβήο: πλεηζθέξεη ζηελ απνηειεζκαηηθή αληηκεηψπηζε θαη δηαρείξηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT θαη απνηειεί πξνζπάζεηα ζπλνιηθήο αληηκεηψπηζεο ηνπ πξνβιήκαηνο. πκβάιιεη ζηελ αλάπηπμε γλσζηηθψλ πεδίσλ ηεο αζθάιεηαο ησλ ΣΠΔ, φπσο ν δηαρσξηζκφο ζπλφδσλ πνπ πξνέξρνληαη απφ απηνκαηνπνηεκέλεο εθαξκνγέο θαη αλζξψπνπο. πλεηζθέξεη ζηελ εηζαγσγή ηεο ηππηθήο επαιήζεπζεο ζηελ αμηνιφγεζε ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο θαη ζηελ επίπησζε πνπ επηθέξνπλ απηέο ζην εθαξκνζκέλν ζχζηεκα. ηελ επφκελε ελφηεηα πεξηγξάθνληαη ζπλνπηηθά ηα ζεκεία ζπκβνιήο ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο. Σελίδα 24

25 1.4.1 Καταγραφό Αδυναμιών Πρωτοκόλλου SIP Πξφιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ Ύζηεξα απφ ελδειερή κειέηε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP θαηαγξάθεθαλ φιεο νη αδπλακίεο νη νπνίεο κπνξνχλ λα νδεγήζνπλ ζε επίζεζε SPIT. Ζ πεξηγξαθή ηνπο βαζίδεηαη θπξίσο ζηα πξναηξεηηθά ηκήκαηα ηνπ πξσηνθφιινπ θαη φρη ζηηο δηεπαθέο θαη ζπλέξγηεο ηνπ κε άιια πξσηφθνιια Κατηγοριοπούηςη αδυναμιών Πξνηείλεηαη ε θαηεγνξηνπνίεζε ησλ αδπλακηψλ σο πξνο βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά. Ο πξψηνο δηαρσξηζκφο είλαη βάζε ησλ ζηαδίσλ ηεο επηθνηλσλίαο ηα νπνία κπνξεί λα δηαθξηζνχλ θαηά ηελ εγθαζίδξπζε κηαο ζπλφδνπ θαη ππνδεηθλχνπλ ηα ζεκεία ηεο ηνπνινγίαο ζηα νπνία κπνξεί λα εθαξκνζηεί ε πνιηηηθή πνπ ζα δεκηνπξγεζεί. Ζ δεχηεξε θαηεγνξία είλαη βάζε ησλ απεηιψλ νη νπνίεο κπνξνχλ λα εθκεηαιιεπηνχλ ηηο εππάζεηεο θαη λα παξάγνπλ SPIT επηζέζεηο Καταγραφό ςεναρύων εκμετϊλλευςησ ευπϊθειασ Έρνληαο ζαλ είζνδν ηηο εππάζεηεο θαη απεηιέο πνπ κπνξνχλ λα νδεγήζνπλ ζε SPIT επηζέζεηο θαη κε ηελ βνήζεηα ησλ γξάθσλ επηζέζεηο, θαηαγξάθεθαλ ιεπηνκεξή ζελάξηα εθκεηάιιεπζεο απεηιψλ πνπ νδεγνχλ ζε SIP επηζέζεηο. Ο βαζηθφο ιφγνο δεκηνπξγίαο ησλ ζελαξίσλ είλαη ν αθφκα κηθξφο αξηζκφο SPIT πεξηζηαηηθψλ πνπ ππάξρνπλ κέρξη ζήκεξα Μοντελοπούηςη ςυνθηκών ανύχνευςησ SPIT Πξνηείλεηαη κία κεζνδνινγία πνπ νξίδεη ηελ δεκηνπξγία ησλ ζπλζεθψλ αλίρλεπζεο SPIT κέζσ ηεο αλάιπζεο θαη δηάζπαζεο ζε ραξαθηεξηζηηθά ησλ ζελαξίσλ Δημιουργύα πολιτικών αςφαλεύασ για αντιμετώπιςη SPIT Πξνηείλεηαη έλα πιαίζην δεκηνπξγίαο κίαο πνιηηηθήο αλίρλεπζεο SPIT ε νπνία πεξηιακβάλεη θαλφλεο. Ο θάζε θαλφλαο πεξηιακβάλεη ηελ ζπλζήθε θαη πξνηεηλφκελα αληίκεηξα. Σέινο ε πνιηηηθήο πεξηγξάθζεθε κε φζν πην ηππηθή κέζνδν Καταγραφό χαρακτηριςτικών ηχητικών CAPTCHA Καηαγξάθνληαη ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ ζπλζέηνπλ ηα ερεηηθά CAPTCHA. Δπηπιένλ αλαθέξεηαη πνηα απφ απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά δηεπθνιχλνπλ ζηελ απηνκαηνπνηεκέλε αλαγλψξηζε ηνπ CAPTCHA θαη πνηα φρη Αξιολόγηςη ηχητικών CAPTCHA Πξνηείλεηαη έλα αιγφξηζκνο αμηνιφγεζεο ησλ CAPTCHA ν νπνίνο ζηεξίδεηαη ζην πνζνζηφ αλαγλψξηζεο ηνπο ηφζν απφ απηνκαηνπνηεκέλεο εθαξκνγέο φζν θαη απφ αλζξψπνπο. Σελίδα 25

26 Δπηπιένλ αμηνινγνχληαη νη ππάξρνπζεο πινπνίεζεο γλσζηψλ εκπνξηθψλ CAPTCHA, φζνλ αθνξά ηελ θαηαιιειφηεηα ηνπο ζε πεξηβάιινληα δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Υλοπούηςη πρότυπου ηχητικού CAPTCHA για την διαδικτυακό τηλεφωνύα Πξνηείλεηαη έλα πξφηππν ερεηηθφ CAPTCHA ην νπνίν ηθαλνπνηεί ηηο απαηηήζεηο γηα ηελ δεκηνπξγία ελφο αλζεθηηθνχ CAPTCHA ζε απηνκαηνπνηεκέλεο εθαξκνγέο. Ζ αλζεθηηθφηεηα ηνπ αμηνινγήζεθε ηφζν απφ ζπζηήκαηα αλαγλψξηζεο ήρσλ φζν θαη απφ δνθηκέο κε ρξήζηεο Φορμαλιςτικό αξιολόγηςη πολιτικών αςφαλεύασ Παξνπζηάδεηαη ε ηππηθή αμηνιφγεζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ πνιηηηθήο. Ζ αμηνιφγεζε πξαγκαηψλεηαη κέζσ ηεο θαιήο ιεηηνπξγίαο ηνπ πιαηζίνπ ζχκθσλα κε ηηο ηδηφηεηεο επαιήζεπζεο θαη κέζσ ηνπ ππνινγηζκνχ ηεο ζπλνιηθήο ρξνληθήο επηβάξπλζεο ζηελ εγθαζίδξπζε θιήζεσλ Πειραματικό αξιολόγηςη του προτεινόμενου μηχανιςμού ηελ πεηξακαηηθή αμηνιφγεζε παξαηίζεληαη νη πεηξακαηηθέο δνθηκέο γηα ηελ απφδνζε θαη απνηειεζκαηηθφηεηα ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ. Σα πεηξάκαηα έιαβαλ κέξνο ηφζν ζε πεξηνξηζκέλν εξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ κε ζθνπφ λα γίλεη θαηαγξάθεη φισλ ησλ πηζαλψλ επηπινθψλ πνπ πξνθαιεί ην πιαίζην, αιιά θαη ζε εθηελέο πεηξακαηηθφ πεξηβάιινλ κέζσ πξνζνκνίσζεο. Σελίδα 26

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2. Διαδικτυακό Τηλεφωνύα βϊςη πρωτοκόλλου SIP και ειςαγωγό ςτην ϋννοια του SPIT 2.1. Ειςαγωγό Ζ Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία (Voice over IP, VoIP) απνηειεί κία λέα ηερλνινγία ε νπνία παξέρεη θαηλνχξγηνπο ηξφπνπο επηθνηλσλίαο. Οη ππνδνκέο VoIP εθκεηαιιεχνληαη ηα ππάξρνληα δίθηπα δεδνκέλσλ γηα λα παξέρνπλ θσλεηηθή επηθνηλσλία κε ρακειφ θφζηνο, θαη έηζη παξέρεηαη κηα πνιιά ππνζρφκελε ππεξεζία πνπ κπνξεί βαζκηαία λα ππνθαηαζηήζεη ηε ζπκβαηηθή ηειεθσλία. Παξφια απηά, ε ρξήζε ηνπ δηαδηθηχνπ σο θχξηα ππνδνκή ηνπ VoIP, ζε ζπλδπαζκφ κε ην πιήζνο εππαζεηψλ ηνπ θχξηνπ πξσηνθφιινπ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζην VoIP (SIP) [1], θαζηζηά ηελ ηερλνινγία απηή επάισηε ζε έλα πιήζνο ζεκαληηθψλ απεηιψλ. Μία απφ απηέο απνηειεί ην θαηλφκελν ηνπ SPAM ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία (SPIT) [2]. Σν SPIT δελ απνηειεί κφλν κηα ζεκαληηθή αλαδπφκελε απεηιή ζην ρψξν ησλ Δπηθνηλσληψλ, αιιά νπζηαζηηθά ππνλνκεχεη ηφζν ηε δηάδνζε ηεο ρξήζεο ησλ ππεξεζηψλ VoIP, φζν θαη ηελ ειάηησζε ηεο πξαγκαηηθήο πξνζηηζέκελεο αμίαο πνπ απηέο κπνξεί λα παξέρνπλ. Σν θαηλφκελν ηνπ SPIT αλακέλεηαη λα έρεη ζεκαληηθφηεξν αληίθηππν ζηνπο ηειηθνχο ρξήζηεο απφ απηφ ηνπ ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ, θαζψο ηα κέζα θαη νη ηξφπνη κε ηνπο νπνίνπο εθδειψλεηαη είλαη πεξηζζφηεξν ελνριεηηθνί πξνο ην ρξήζηε θαη πνιχ πην «επηζεηηθνί» ζηελ ηειηθή ηνπο κνξθή [132],[133] Περιγραφό SIP διαδικτυακόσ τηλεφωνύασ Σν πξσηφθνιιν SIP ππαγνξεχεη έλα ζχλνιν θαλφλσλ επηθνηλσλίαο κεηαμχ δχν ή πεξηζζφηεξσλ δηθηπαθψλ νληνηήησλ ην νπνίν αθνινπζεί ην κνληέιν πειάηε εμππεξεηεηή (client - server model). χκθσλα κε ην παξαπάλσ κνληέιν ε ξνή κελπκάησλ κίαο ζπλεδξίαο είλαη δνκεκέλε κε ηελ ινγηθή αίηεζεο απάληεζεο (request response). Κάζε request πεξηέρεη έλα πεδίν, method request, ην νπνίν πεξηγξάθεη ην είδνο ηνπ αηηήκαηνο ηνπ πειάηε πξνο ηνλ εμππεξεηεηή, ελψ έλα response θέξεη έλα πεδίν - θσδηθφ θαηάζηαζεο (status code). Οη πεξηζζφηεξνη απφ ηνπο θσδηθνχο θαηαζηάζεηο, καδί κε ηελ αληίζηνηρε ζεκαζία ηνπο έρνπλ θιεξνλνκεζεί απφ ην άιιν δεκνθηιέο πξσηφθνιιν επηπέδνπ εθαξκνγήο OSI, ην HTTP [134](φπσο γηα παξάδεηγκα ην δηάζεκν ΝΟΣ FOUND). Παξαδείγκαηα αηηήζεσλ πειάηε παξνπζηάδνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα. Σελίδα 27

28 Πίνακασ 1: Μηνφματα αιτήςεων πελάτη προσ εξυπηρετητή Πξφιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ Είδοσ Αίτηςησ INVITE ACK BYE CANCEL OPTIONS REGISTER PRACK SUBSCRIBE NOTIFY PUBLISH INFO REFER MESSAGE UPDATE Περιγραφή Αίτηςησ Αίτθςθ εγκακίδρυςθσ ςυνεδρίασ Επιβεβαίωςθ λιψθσ μθνφματοσ (hand shake terminology) Αίτθςθ για τερματιςμό ςυνεδρίασ Ακφρωςθ εκκρεμϊν προςκλιςεων Ερϊτθςθ ςχετικά με τισ δυνατότθτεσ του εξυπθρετθτι Αίτθςθ εγγραφισ ςτον εξυπθρετθτι Μεταβατικι επιβεβαίωςθ λιψθσ μθνφματοσ Αίτθςθ (πελάτθ) για υπενκφμιςθ όταν ςυμβεί ζνα ςυγκεκριμζνο γεγονόσ (event) Ειδοποίθςθ του εγγεγραμμζνου πελάτθ ότι ζνα ςυγκεκριμζνο γεγονόσ ζχει ςυμβεί Δθμοςιοποίθςθ ενόσ γεγονότοσ ςτον εξυπθρετθτι Πλθροφορίεσ ςχετικά με τθν ςυνεδρία οι οποίεσ δεν μεταβάλουν όμωσ τθν κατάςταςι τθσ Αίτθςθ προσ τον παραλιπτθ για αναμετάδοςθ του μθνφματοσ Μετάδοςθ ςτιγμιαίου μθνφματοσ χρθςιμοποιϊντασ το SIP πρωτόκολλο Σροποποίθςθ τθσ κατάςταςθσ τθσ ςυνεδρίασ χωρίσ όμωσ να αλλάηει θ κατάςταςθ του διαλόγου Σν SIP νξηνζεηεί έλα δηθηπαθφ πεξηβάιινλ θαη ην δηαρσξίδεη ζε δχν ζεκειηψδεηο νληφηεηεο, ηνπο ρξήζηεο (User Agents UΑs) θαη ηνπο εμππεξεηεηέο (SIP Servers). Οη UΑs απνηεινχλ ηα ινγηθά άθξα ζε κηα ζπλεδξία θαη ζπκπεξηθέξνληαη είηε ζαλ ρξήζηεο - πειάηεο (User Agent Clients UACs) πνπ θαηαζθεπάδνπλ θαη ζηέιλνπλ αηηήζεηο ζε θάπνηνλ εμππεξεηεηή, είηε ζαλ ρξήζηεο - εμππεξεηεηέο (User Agent Servers UASs) φπνπ δεκηνπξγνχλ θαη πξνσζνχλ αηηήζεηο ή απαληήζεηο ζε αηηήκαηα πειαηψλ. Αλάκεζα ζηα ινγηθά άθξα κηαο SIP επηθνηλσλίαο, δειαδή αλάκεζα ζηνπο UAs, παξεκβάιιεηαη ε άιιε ζεκειηψδεο νληφηεηα, νη SIP εμππεξεηεηέο. Απηνχ ηνπ είδνπο νη εμππεξεηεηέο δηαθξίλνληαη ζε ηέζζεξεηο θαηεγνξίεο: α) ηνπο πιεξεμνχζηνπο (proxy), β) ηνπο ππεχζπλνπο αλαθαηεχζπλζε (redirection), γ) ηνπο ππεχζπλνπο εγγξαθήο (registrar) θαη δ) ηνπο ππεχζπλνπο ζέζεο. Έλαο proxy server είλαη ην ινγηθφ ππνθείκελν ην νπνίν δέρεηαη αηηήζεηο, έρνληαο αλνηρηή θάπνηα γλσζηή γηα SIP πεξηβάιινληα ζχξα/πφξηα (ζπλήζσο ηελ 5060 ή/θαη 5061), απφ θάπνηνλ UAC. Έπεηηα ηηο επεμεξγάδεηαη θαη είηε ηηο πξνσζεί ζε έλαλ UAS είηε ζε θάπνηνλ άιιν SIP εμππεξεηεηή, πάληα ππάξρεη ε πεξίπησζε λα ηηο απνξξίςεη. Πξνθαλψο είλαη ζχλεζεο θάπνηνη εμππεξεηεηέο λα εθηεινχλ ρξέε γηα πάλσ απφ κία θαηεγνξία (κπνξεί λα εθηεινχλ θαη ηηο ηέζζεξεηο). Σελίδα 28

29 Εικόνα 2: Πληρεξοφςιοι και UAs ςε περιβάλλον βάςη προωτοκόλλου SIP Σν SIP RFC (3261) νξίδεη δχν πεξαηηέξσ θαηεγνξίεο proxy server, ηνπο stateful νη νπνίνη ζπκκεηέρνπλ δπλακηθά ζηελ ξνή κελπκάησλ- θαη ηνπο statεless νη νπνίνη παξέρνπλ θπξίσο κεραληζκνχο δξνκνιφγεζεο θαη ζπκκεηέρνπλ ζε κηα SIP επηθνηλσλία κε πην ζηαηηθφ ηξφπν. Ο ζηαηηθφο θαη δπλακηθφο ηξφπνο ζπκκεηνρήο ησλ proxy server ζε κία ηέηνηα ζπλεδξία αλαθέξεηαη ζηελ ηθαλφηεηα ησλ εμππεξεηεηψλ λα ζπκνχληαη ηα κελχκαηα - requests πνπ δέρηεθαλ θαη επεμεξγάζηεθαλ. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ζηελ ζπγθεθξηκέλε δηαηξηβή φηαλ ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο πιεξεμνχζηνο ελλνείηαη κφλν stateful. Δπηπιένλ νη νληφηεηεο φηαλ δέρνληαη αηηήζεηο κπνξνχλ λα απαληνχλ κφλν κε πξνθαζνξηζκέλα κελχκαηα, ζε πεξίπησζε φπνπ θάπνην κήλπκα έρεη δηαθνξεηηθφ αξηζκφ, απιά απνξξίπηεηαη. Σα κελχκαηα πνπ κπνξεί λα ζηαινχλ απφ έλα πειάηε (UAs) παξνπζηάδεηαη παξαθάησ (Πίλαθαο 2). Πίνακασ 2: Είδη απαντήςεων εξυπηρετητή ςε πελάτη Κωδικόσ κατηγορίασ μηνυμάτων 1xx 2xx 3xx 4xx 5xx 6xx Περιγραφή κατηγορίασ μηνυμάτων Μινυμα με πλθροφορίεσ που αφοροφν τθν κατάςταςθ τθσ ςυνόδου Θ αίτθςθ του πελάτθ ικανοποιικθκε επιτυχϊσ Θ αίτθςθ του πελάτθ δρομολογικθκε ςε νζο εξυπθρετθτι Θ αίτθςθ του πελάτθ δεν μπόρεςε να ικανοποιθκεί φάλμα εξυπθρετθτι φάλμα δικτφου Ο ηξφπνο εγθαζίδξπζεο κία θιήζεο παξνπζηάδεηαη παξαθάησ κέζσ ηεο ζσζηήο αληαιιαγήο κελπκάησλ (Δηθ. 3) θαη παξνπζηάδεηαη κε αλαιπηηθφ παξάδεηγκα ζηελ επφκελε ππνελφηεηα. Σελίδα 29

30 Εικόνα 3: Ανταλλαγή SIP μηνυμάτων για την εγκαθίδρυςη κλήςησ Παρϊδειγμα εγκαθύδρυςησ SIP κλόςησ ην παξάδεηγκα καο ζα ππνζέζνπκε φηη ν ρξήζηεο Bob ζέιεη λα θαιέζεη ηελ ρξήζηε Alice. H ρξήζηεο Alice είρε αξρηθά ηελ δηεχζπλζε -άλεθε ζηoλ ηνκέα 1-, ελψ ζηελ ζπλέρεηα άιιαμε δηεχζπλζε ζε αλήθνληαο πιένλ ζηoλ ηνκέα 2. Ζ αιιαγή δηεχζπλζεο έγηλε ελεκεξψλνληαο ηνλ εμππεξεηεηή αλαθαηεχζπλζεο (redirection server). Σα βήκαηα πνπ αθνινπζνχληαη γηα ηελ εγθαζίδξπζε ηεο ζπλφδνπ ηνπ παξαδείγκαηνο παξνπζηάδνληαη ζηελ εηθφλα 4 θαη πεξηγξάθνληαη παξαθάησ : 1. Ο Bob αξρηθά ζηέιλεη αίηεζε ηχπνπ INVITE ζηνλ ηνπηθφ SIP εμππεξεηεηήο Domain Ο εμππεξεηεηήο Domain 1 ζηέιλεη κήλπκα απάληεζε ζηνλ Bob γηα λα ηνλ πιεξνθνξήζεη φηη πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη ην αίηεκά ηνπ (100 Trying). 3. Ο Domain 1 αλακεηαδίδεη ηελ πξφζθιεζε ηνπ Bob INVITE, ζηνλ εμππεξεηεηή αλαθαηεχζπλζεο. 4. Ο εμππεξεηεηήο αλαθαηεχζπλζεο ελεκεξψλεη ηνλ εμππεξεηεηή Domain 1 φηη πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη ην αίηεκά ηνπ απνζηέιινληάο ηνπ κήλπκα κε θσδηθφ θαηάζηαζεο 100. Σελίδα 30

31 5. Ο εμππεξεηεηήο αλαθαηεχζπλζεο αλαθαιχπηεη φηη ν ρξήζηεο Alice δελ αλήθεη πηα ζηελ Domain1 αιιά ζηo Domain2. ηέιλεη κήλπκα ζηνλ Domain1 γηα λα ηνλ ελεκεξψζεη γηα ηηο αιιαγέο (302 - Moved temporally). 6. Ο Domain1 ζηέιλεη κήλπκα ACK γηα λα ηεξκαηίζεη ηελ ζχλνδν κε ηνλ εμππεξεηεηή αλαθαηεχζπλζεο. 7. ηελ ζπλέρεηα Domain1 αθνχ ηξνπνπνηήζεη θαηάιιεια ην αξρηθφ κήλπκα ηνπ Bod ην αλακεηαδίδεη ζε έλαλ πιεξεμνχζην εμππεξεηεηή. 8. O πιεξεμνχζηνο εμππεξεηεηήο θαηά αλάινγν ηξφπν απαληάεη ζηνλ Domain1 φηη πξνζπαζεί λα ηθαλνπνηήζεη ην αίηεκά ηνπ (100 Trying). 9. Ο πιεξεμνχζηνο εμππεξεηεηήο δξνκνινγεί ην ηξνπνπνηεκέλν κήλπκα ηνπ Bod ζηνλ εμππεξεηεηή ηνπ Domain Ο Domain2 εμππεξεηεηήο ζηέιλεη κήλπκα κε θσδηθφ θαηάζηαζεο 100 ζηνλ πιεξεμνχζην ψζηε λα ελεκεξψζεη φηη ην κήλπκα παξειήθζε θαη επεμεξγάδεηαη. 11. Σειηθά ην ηξνπνπνηεκέλν κήλπκα ηνπ Bod (βήκα 7), ζα θηάζεη ζηνλ παξαιήπηε, ηελ ρξήζηε Alice. 12. ην ζελάξην καο φπνπ έρνπκε ππνζέζεη φηη ε ρξήζηεο Alice ζα απνδερηεί ηελ πξφζθιεζε γηα ζπλνκηιία ηνπ Βνb, ζα αλακεηαδψζεη έλα κήλπκα απνδνρήο κε θσδηθφ θαηάζηαζεο 200 OK. Αξρηθά ην κήλπκα ηεο Alice απνζηέιιεηαη ζηνλ εμππεξεηεηή Domain Ο Domain2 αλακεηαδίδεη ην κήλπκα απνδνρήο (200 OK) ζηνλ πιεξεμνχζην εμππεξεηεηή. 14. O πιεξεμνχζηνο εμππεξεηεηήο ζε ζπλέρεηα ζηέιλεη ην κήλπκα ζηνλ εμππεξεηεηή Domain Σειηθά ν Bob ζα πιεξνθνξεζεί απφ ηνλ Domain1 φηη ε Alice απεδέρζε ηελ πξφζθιεζε ηνπ. 16. Ο Bod ζηέιλεη κήλπκα επηβεβαίσζεο ACK ζηελ Alice (handshake protocol). 17. O dias.aueb.gr γλσξίδνληαο ην δηθηπαθφ κνλνπάηη ην νπνίν θαηαιήγεη ζηνλ ρξήζηε Alice αλακεηαδίδεη ην κήλπκα ACK ζηνλ Domain O Domain2 κε ηελ ζεηξά ηνπ ζηέιλεη ην κήλπκα ACK ζηελ Alice θαη ε ζχλνδνο έρεη μεθηλήζεη (media session). 19. Όηαλ νη δχν ρξήζηεο ηεξκαηίζνπλ ηελ ζπλνκηιία ηνπο, ηφηε φπνηνο ηεξκαηίζεη πξψηνο ηελ θιήζε ζηέιλεη κήλπκα BYE ζηνλ εμππεξεηεηή ηνπ δεχηεξνπ ρξήζηε. ην παξάδεηγκα καο ην κήλπκα ην ζηέιλεη ε Alice κε ηειηθφ παξαιήπηε ηνλ Bob, αθνινπζψληαο ηελ γλσζηή δηαδξνκή κέζσ εμππεξεηεηψλ. 20. Ο ρξήζηεο Bob ζα ιάβεη ην αίηεκα γηα ηεξκαηηζκφ θαη ηειηθά ε ζχλνδνο ζα ηεξκαηηζηεί αθνχ ν Bob ζηείιεη κήλπκα επηβεβαίσζεο ACK ζηελ ρξήζηε Alice. Σελίδα 31

32 Εικόνα 4: Παράδειγμα εγκαθίδρυςησ μίασ VOIP ςυνόδου ε απηφ ην ζεκείν πξέπεη λα ζεκεηψζνπκε φηη ην παξαπάλσ παξάδεηγκα έλαξμεο, εγθαηάζηαζεο θαη ηεξκαηηζκνχ κηαο θσλεηηθήο επηθνηλσλίαο κέζσ δηαδηθηχνπ απνηειεί κηα ηδαληθή πεξίπησζε, αθνχ έγηλε ε ππφζεζε φηη θαλέλα κήλπκα δελ ράζεθε ζηελ δηαδξνκή απφ ηνλ απνζηνιέα κέρξη ηνλ ηειηθφ ρξήζηε. Όκσο νη VoIP ππεξεζίεο αλαπηχζζνληαη ζε UDP πξσηφθνιιν ην νπνίν ζεσξείηαη αλαμηφπηζην. Με άιια ιφγηα είλαη ζχλεζεο θαηλφκελν ε απψιεηα παθέησλ ζε κία επηθνηλσλία ε νπνία πινπνηείηαη απφ UDP πξσηφθνιιν. Γηα ην ιφγν απηφ νη εμππεξεηεηέο θαζψο θαη ηα άθξα ζε κία VoIP επηθνηλσλία πξέπεη λα πινπνηνχλ κεραληζκνχο αλακεηάδνζεο ζε πεξίπησζε φπνπ δελ ιάβνπλ επηβεβαίσζε ιήςεο απφ ηνλ παξαιήπηε. ηελ πεξίπησζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP απηή ε ιεηηνπξγία πινπνηείηαη κε ηα Σελίδα 32

33 πξναηξεηηθά κελχκαηα (1xx). Έηζη αλ κέζα ζε ζπγθεθξηκέλν ρξνληθφ δηάζηεκα κία αίηεζε δελ έρεη πάξεη θάπνην κήλπκα 1xx, ην νπνίν δειψλεη φηη ε αίηεζε παξειήθζε θαη επεμεξγάδεηαη, ηφηε γίλεηαη επαλάιεςε απνζηνιήο ηεο αξρηθήο αίηεζεο. Οινθιεξψλνληαο λα αλαθέξνπκε ηηο βαζηθέο ιεηηνπξγίεο πνπ πεξηγξάθνληαη κέζα ζην πξσηφθνιιν, φπνπ: Οξίδεηαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν εληνπίδεηαη ε ζπζθεπή ηνπ θαινχκελνπ Οξίδεηαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν γίλεηαη ε επαθή κε ηελ ζπζθεπή ηνπ θαινχκελνπ Πεξηγξάθεηαη ε δηαδηθαζία δηαπξαγκάηεπζεο αλάκεζα ζηνλ θαινχληα θαη ηνλ θαινχκελν ζρεηηθά κε ηηο παξακέηξνπο ηεο θιήζεο Πξνζδηνξίδεηαη πνηεο δηαδηθαζίεο ζα αθνινπζήζνπλ ηελ επηηπρή δηαπξαγκάηεπζε ησλ παξακέηξσλ ηεο θιήζεο, πξνθεηκέλνπ λα εγθαζηδξπζεί ε ζχλνδνο φπσο απηή ζπκθσλήζεθε. Οξίδεηαη κε πνηφλ ηξφπν κπνξεί ζηελ δηάξθεηα κηαο θιήζεο λα μεθηλήζεη έλαο «δηάινγνο» αλάκεζα ζηα επηθνηλσλνχληα κέξε γηα αλαδηαπξαγκάηεπζε ησλ ζηνηρείσλ ηεο θιήζεο Πεξηγξάθεηαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ηεξκαηίδεηαη ε θιήζε θαηφπηλ αηηήζεσο ελφο απφ ηα κέξε ηεο επηθνηλσλίαο. Σέινο, πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ην SIP πξσηφθνιιν, αλήθνληαο ζηελ νηθνγέλεηα ησλ handshake πξσηνθφιισλ θαη ιεηηνπξγψληαο ζην δηθηπαθφ επίπεδν εθαξκνγήο, δίλεηαη ε δπλαηφηεηα γηα εχθνιε πξνζπέιαζε θαη επεμεξγαζία ησλ κελπκάησλ ηνπ, πξάγκα πνπ ζα καο είλαη ηδηαίηεξα ρξήζηκν ζε επφκελα βήκαηα ηεο δηδαθηνξηθήο δηαηξηβήο (Κεθάιαην 5) Επιςκόπηςη του φαινομϋνου SPIT Σν πξφβιεκα ηνπ SPAM είλαη γλσζηφ εδψ θαη ρξφληα ζε φζνπο ρξεζηκνπνηνχλ ειεθηξνληθφ ηαρπδξνκείν. Σα δίθηπα ηειεπηθνηλσληψλ θαη πην ζπγθεθξηκέλα ηα ηειεθσληθά δίθηπα ηα νπνία ρξεζηκνπνηνχλ ην PSTN δελ έρνπλ επεξεαζηεί κέρξη ζηηγκήο απφ ηε καδηθή απνζηνιή κελπκάησλ. Μία απφ ηηο θχξηεο αηηίεο πνπ ην θαηλφκελν δελ έρεη εκθαληζηεί, ηνπιάρηζηνλ ζε απηφ ην βαζκφ, είλαη ην κεγάιν θφζηνο πνπ έρεη γηα ηνλ θαινχληα ε θιήζε κέζσ απηψλ ησλ δηθηχσλ. Ζ δηάδνζε ηνπ VoIP [53] ήδε έρεη αξρίζεη λα αλαηξέπεη ην ζθεληθφ απηφ. Ζ ρξήζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP κείσζε δξακαηηθά ην θφζηνο ησλ θιήζεσλ, κε απνηέιεζκα λα είλαη επθνιφηεξε ε απνζηνιή SPAM κελπκάησλ απφ φια ηα κέξε ηνπ θφζκνπ. Σν SPIT θαηά θαηξνχο έρεη δηαρσξηζηεί ελλνηνινγηθά ζε επηκέξνπο θαηλφκελα, πξνθεηκέλνπ λα δηαθξίλεηαη ε κνξθή πνπ έρεη ην ελνριεηηθφ κήλπκα πνπ κεηαδίδεηαη. Ζ θχξηα θαη πιένλ νριεηηθή κνξθή ηνπ SPIT είλαη απηή πνπ αλαθέξεηαη ζε πνιπκεζηθέο επηθνηλσλίεο. Οη επηζέζεηο απηέο έρνπλ ηε κνξθή απηφκαησλ θιήζεσλ κε ερνγξαθεκέλα δηαθεκηζηηθά Σελίδα 33

34 κελχκαηα, ηα νπνία θαηεπζχλνληαη ζε ηεξκαηηθέο ζπζθεπέο VoIP [25], αιιά θαη ζε ζπζθεπέο ζην θιαζηθφ ηειεθσληθφ PSTN δίθηπν. Γηα ηελ εθδήισζε ησλ επηζέζεσλ απηψλ, νη επηηηζέκελνη ζπλήζσο εθκεηαιιεχνληαη αδπλακίεο πνπ έρεη ην ρξεζηκνπνηνχκελν πξσηφθνιιν SIP (ελφηεηα 5), ηo νπνίo θαζνξίδεη ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν δχν ζπλαιιαζζφκελα κέξε δηαπξαγκαηεχνληαη ηνπο φξνπο ηεο επηθνηλσλίαο ηνπο θαη νξίδνπλ πφηε θαη πσο απηή ζα μεθηλήζεη. Αλαιπηηθφηεξα ην SPIT ραξαθηεξίδεη ην ζχλνιν εθείλσλ ησλ καδηθψλ θαη αλεπηζχκεησλ πξνζπαζεηψλ γηα εθθίλεζε ζπλφδνπ (δειαδή αηηήζεηο INVITE ), πνπ ζθνπεχνπλ λα εγθαηαζηήζνπλ κηα ζχλνδν επηθνηλσλίαο (voice communication session) 1. ηελ πεξίπησζε πνπ ν ρξήζηεο απαληήζεη ζην ηειεθψλεκα, ν spitter πξνρσξάεη ζηελ αλακεηάδνζε ηνπ κελχκαηφο ηνπ ζε πξαγκαηηθφ ρξφλν. Δπίζεο ζε έλα κέξνο ηεο βηβιηνγξαθίαο ηαπηίδεηαη ην SIP SPAM (ην νπνίν αλαιχεηαη ιίγν παξαθάησ) κε ην VoIP SPAM ή SPIT. χκθσλα κε απηήλ ηελ άπνςε ην SIP SPAM ζπλαληάηαη ζε ηξεηο κνξθέο [3]: SPAM θιήζεηο (call SPAM) ε κνξθή απηή πεξηιακβάλεη αλεπηζχκεηα κελχκαηα απφ έλαλ spitter γηα ηελ εγθαζίδξπζε θσλεηηθήο επηθνηλσλίαο SPAM άκεζα κελχκαηα (instant messaging SPAM IM SPAM) ε κνξθή απηή είλαη παξφκνηα κε ην SPAM ζε ππνδνκέο ειεθηξνληθνχ ηαρπδξνκείνπ, ζηελ νπνία αλεπηζχκεηα κελχκαηα θηάλνπλ ζην ρξήζηε Presence SPAM ε κνξθή απηή κνηάδεη κε ηελ πξνεγνχκελε κε ηε δηάθνξα φηη πεξηγξάθεη αλεπηζχκεηεο αηηήζεηο (requests) κε ζθνπφ λα γίλεη ν spitter κέινο ηεο buddy list ηνπ παξαιήπηε Τπάξρεη φκσο θαη κηα ιίγν δηαθνξεηηθή άπνςε απφ ηελ παξαπάλσ ζχκθσλα κε ηελ νπνία ην VoIP SPAM ή SPIT πεξηιακβάλεη φια εθείλα ηα κελχκαηα SPAM, αλεμαξηήηνπ κνξθήο, πνπ κπνξεί λα ιακβάλεη έλαο ρξήζηεο ελφο ηεξκαηηθνχ πνπ επηηξέπεη ηελ ηειεθσλία κέζσ δηαδηθηχνπ. Έηζη ηα είδε ηνπ VoIP SPAM ή SPIT κπνξεί λα ζεσξεζεί φηη είλαη ηα παξαθάησ [6]: Γξαπηά κελχκαηα (text messages) γξαπηά κελχκαηα κε θείκελν ηα νπνία απνζηέιινληαη ζε VoIP ηεξκαηηθά θαη πεξηιακβάλνπλ ηφζν ηα ζχληνκα κελχκαηα φζν θαη ηα SPAM κελχκαηα πνπ πξνέξρνληαη απφ ην ειεθηξνληθφ ηαρπδξνκείν ηνπ spammer. Φσλεηηθά κελχκαηα (voice mail messages) ηα θσλεηηθά κελχκαηα εθείλα ηα κελχκαηα ηα νπνία πεξηέρνπλ ερνγξαθεκέλεο αλαθνηλψζεηο. 1 Βαςιηόμενοι ςτο οριςμό του SPAM θ μαηικι και αυτόκλθτθ (μθ επικυμθτι) αποςτολι μθνυμάτων θλεκτρονικοφ ταχυδρομείου [4], [5]. Σελίδα 34

35 Μελχκαηα ηειεπψιεζεο (telemarketing messages) ηα κελχκαηα ηειεπψιεζεο πεξηιακβάλνπλ θιήζεηο απφ ππαιιήινπο εηαηξεηψλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζην ηνκέα ησλ πσιήζεσλ κέζσ ηειεθψλνπ Μέζσ ηεο νινέλα θαη πεξηζζφηεξν αλαπηπζζφκελεο ηερλνινγίαο VoIP, ζεσξεηηθά είλαη πηζαλφ έλαο spitter λα ζηείιεη εθαηνκκχξηα ερνγξαθεκέλα κελχκαηα ζε δηάθνξνπο ηειεθσληθνχο αξηζκνχο [7][8]. H επίζεζε κπνξεί λα ζεσξεζεί επηηπρήο είηε ππάξμεη απάληεζε ζην κήλπκα είηε απηφ θαηαγξαθεί απφ έλαλ ηειεθσλεηή. Εικόνα 5: Παράδειγμα VoIP περιβάλλοντοσ με SPIT κλήςεων Υξφλν κε ην ρξφλν νη πάξνρνη VoIP ππεξεζηψλ πξνζθέξνπλ φιν θαη θαιχηεξεο ππεξεζίεο ζε ρακειφηεξεο ηηκέο ζπγθξηηηθά κε ηνπο αληίζηνηρνπο ηεο αλαινγηθήο ηειεθσλίαο. Απηφ ζεκαίλεη φηη νη ζπλδξνκεηέο ηνπο ζα απμάλνληαη θαη θαηά ζπλέπεηα ζα απμάλνληαη θαη ηα ππνςήθηα ζχκαηα ησλ απαληαρνχ spitter. Δπίζεο νη ππνδνκέο ηνπ VoIP ζα κεηψζνπλ αξθεηά θαη ην θφζηνο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη δηαθεκηζηέο πνπ ηψξα ζηέιλνπλ απεπζείαο θσλεηηθά κελχκαηα ζην θνηλφ. Έηζη κε ηε βνήζεηα κηαο απιήο ζχλδεζεο ζην δηαδίθηπν ζα κπνξνχλ λα ζηαινχλ ερνγξαθεκέλα κελχκαηα ζε ζπλδξνκεηέο VoIP κέζσ απηνκαηνπνηεκέλσλ πξνγξακκάησλ θαη λα θαηαιήμνπκε ζε έλα δίθηπν (Δηθ. 5), φπνπ νη θιήζεηο SPIT ζα είλαη κεηξίζηκν κέγεζνο ζε ζρέζε κε ηηο θαλνληθέο. Έηζη είλαη ζαθήο ε αλάγθε γηα αξρηηεθηνληθή ε νπνία ζα πξνζηαηεχεη ηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία απφ ηελ πξναλαθεξζείζα απεηιή. Σελίδα 35

36 2.4. Σύνοψη ε απηφ ην θεθάιαην παξνπζηάζηεθαλ αλαιπηηθά ηφζν ην πξσηφθνιιν SIP, ην νπνίν είλαη ην πξσηφθνιιν δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο πνπ ζα κειεηεζεί, φζν θαη ην θαηλφκελν ηνπ SPIT, ηνπ νπνίνπ ε αληηκεηψπηζε είλαη ην βαζηθφ θνκκάηη ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο. Σν επφκελν θεθάιαην 3 πεξηέρεη ηηο βαζηθέο έλλνηεο αζθάιεηαο θαη φξσλ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηελ δηαηξηβή θαη θαηαιήγεη ζηελ πξνηεηλφκελε κεζνδνινγία. Σελίδα 36

37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 3. Έννοιεσ, Προςεγγύςεισ και Μεθοδολογύα ε απηφ ην θεθάιαην, νξίδνληαη νη θχξηεο έλλνηεο ηεο Αζθάιεηαο Πιεξνθνξηαθψλ πζηεκάησλ (ΑΠ), ζηε ζπλέρεηα πεξηγξάθνληαη νη βαζηθέο έλλνηεο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε δηαηξηβή θαη ηέινο παξνπζηάδεηαη ε κεζνδνινγία ε νπνία αθνινπζήζεθε γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο, ε νπνία δηαηππψλεη ην εξεπλεηηθφ πξφβιεκα ηεο δηαηξηβήο θαη ηελ πξνηεηλφκελε πξνζέγγηζε Θεμελιώδεισ Ιδιότητεσ τησ Αςφϊλειασ Ζ αζθάιεηα ησλ πιεξνθνξηψλ αλαθέξεηαη ζηελ πξνζηαζία ησλ ζρεηηθψλ κε ηελ αζθάιεηα ηδηνηήησλ ηεο πιεξνθνξίαο. Ωο ζεκειηψδεηο ηδηφηεηεο αζθάιεηαο ζεσξνχληαη ε αθεξαηφηεηα, ε εκπηζηεπηηθφηεηα θαη ε δηαζεζηκφηεηα, νη νπνίεο νξίδνληαη σο εμήο [9],[10]: Ακεπαιόηηηα πληποθοπιών (integrity): είλαη ε ηδηφηεηα ησλ δεδνκέλσλ λα πθίζηαληαη ζε πξνθαζνξηζκέλν θπζηθφ κέζν ή ρψξν θαη λα είλαη αθξηβή θαη πιήξε. Γειαδή ε κεεμνπζηνδνηεκέλε ηξνπνπνίεζε ηεο πιεξνθνξίαο πξέπεη λα απνηξέπεηαη, ελψ θάζε αιιαγή ηνπ πεξηερνκέλνπ ησλ δεδνκέλσλ λα είλαη απνηέιεζκα εμνπζηνδνηεκέλεο θαη ειεγρφκελεο ελέξγεηαο. Εμπιζηεςηικόηηηα πληποθοπιών (confidentiality): ε ηδηφηεηα ησλ δεδνκέλσλ λα θαζίζηαληαη αλαγλψζηκα κφλν απφ εμνπζηνδνηεκέλα ινγηθά ππνθείκελα, φπσο θπζηθέο νληφηεηεο θαη δηεξγαζίεο ινγηζκηθνχ, ή, ελαιιαθηηθά, λα κε δηαηίζεληαη ή απνθαιχπηνληαη ζε κε εμνπζηνδνηεκέλα ππνθείκελα. Διαθεζιμόηηηα πληποθοπιών (availability): ε απνηξνπή ηεο πξνζσξηλήο ή κφληκεο άξλεζεο δηάζεζεο ηεο πιεξνθνξίαο ζε θάζε εμνπζηνδνηεκέλν ινγηθφ ππνθείκελν ηνπ ζπζηήκαηνο. ην [11] αλαθέξεηαη φηη ζε αξθεηέο εξεπλεηηθέο εξγαζίεο ππνζηεξίδεηαη πσο νη παξαπάλσ ηξεηο ηδηφηεηεο δελ επαξθνχλ, γηα λα νξηζηεί ε αζθάιεηα πιεξνθνξηψλ. ηηο πξφζζεηεο ηδηφηεηεο πνπ έρνπλ πξνηαζεί είλαη ε απζεληηθφηεηα (authenticity), δει. ε απφδεημε ηεο πξνέιεπζεο θαη ηνπ ηδηνθηήηε ηεο πιεξνθνξίαο, ε εγθπξφηεηα (validity), δειαδή φηη ε πιεξνθνξία αληηπξνζσπεχεη ηελ πξαγκαηηθφηεηα θαη είλαη επίθαηξε, ελψ ζε άιιεο έξεπλεο αλαθέξνληαη νη ηδηφηεηεο ηεο κνλαδηθφηεηαο (uniqueness), δειαδή ε αδπλακία αληηγξαθήο θαη αλαπαξαγσγήο ηεο πιεξνθνξίαο ρσξίο εμνπζηνδφηεζε θαη ε κε απνπνίεζε (non- Σελίδα 37

38 repudiation) δειαδή ε αδπλακία άξλεζεο ησλ ελεξγεηψλ πνπ έρνπλ εθηειεζηεί γηα ηελ ηξνπνπνίεζε, ηελ απνζηνιή ή ηε ιήςε κίαο πιεξνθνξίαο. Ο [11] παξαηεξεί, επίζεο, φηη: Ζ χπαξμε δηαθνξεηηθψλ ζεσξήζεσλ γηα ηηο ηδηφηεηεο ηεο αζθάιεηαο δελ πξέπεη λα ζεσξεζεί παξάδνμν, θαζψο ζηνλ επηζηεκνληθφ ηνκέα ηεο πιεξνθνξηθήο, ε αζθάιεηα έρεη κεηαθεξζεί σο κία αθεξεκέλε έλλνηα, ε νπνία επηδέρεηαη πνηθίιεο εξκελείεο. Δπίζεο ε έλλνηα ηεο αζθάιεηαο ζην θνηλσληθφ ζχλνιν, αληηζηνηρεί νπζηαζηηθά ζε έλα αλζξψπηλν ζπλαίζζεκα. Έηζη ν φξνο αζθάιεηα αλαθέξεηαη ζε δηάθνξεο ηδηφηεηεο ηεο πιεξνθνξίαο, αλάινγα κε ηελ νπηηθή ηνπ εξεπλεηή θαη ην Π ζην νπνίν αλαθέξεηαη. πλεπψο, ζε θάζε εηδηθή πεξίπησζε πνπ κειεηάκε πξέπεη λα νξίδνπκε κε ζαθήλεηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο ηδηφηεηεο ηεο πιεξνθνξίαο πνπ θαινχκαζηε λα πξνζηαηέςνπκε. Δπηπξφζζεηα ζα πξέπεη λα ηνληζηεί φηη, παξά ηε ζαθήλεηα θαη απιφηεηα ησλ ηππηθψλ νξηζκψλ πνπ δίδνληαη γηα ηηο ηξεηο βαζηθέο ηδηφηεηεο, δελ είλαη πάληα εχθνιε ε δηάθξηζε ηνπ θαηά πφζνλ νη παξαπάλσ ηδηφηεηεο ηεο αζθάιεηαο ησλ πιεξνθνξηψλ δηαηεξνχληαη ή έρνπλ παξαβηαζηεί [10]: νη ελ ιφγσ ηδηφηεηεο δελ είλαη απφιπηα κεηξήζηκεο, αιιά, ζε έλα βαζκφ, ζρεηηθέο θαη εμαξηψκελεο απφ ην πεξηβάιινλ ζην νπνίν ιεηηνπξγεί ην Π. Έλα ηππηθφ παξάδεηγκα απνηειεί ν ρξφλνο απφθξηζεο ζε έλα αίηεκα ηνπ ρξήζηε ζε έλα θξίζηκν ζχζηεκα φπσο κηα ζηξαηησηηθή εθαξκνγή πξαγκαηηθνχ ρξφλνπ ή έλα ζχζηεκα δηαρείξηζεο ελφο ππξεληθνχ εξγνζηαζίνπ, ε αλακνλή πάλσ απφ έλα ειάρηζην ρξνληθφ δηάζηεκα (φπσο 10 δεπηεξφιεπηα) κπνξεί λα ζεσξεζεί ζαλ έιιεηςε δηαζεζηκφηεηαο ελψ ν ίδηνο ρξφλνο αλακνλήο ζε κηα εθαξκνγή ειεθηξνληθήο δηαθπβέξλεζεο λα ζεσξεζεί απνδεθηφο θαη αλακελφκελνο Αςφϊλεια και Επικινδυνότητα Ζ αζθάιεηα ησλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ έρεη σο ζηφρν λα πξνζηαηέςεη ηα αγαζά πνπ έρνπλ αμία γηα ηνλ Οξγαληζκφ, είηε πξφθεηηαη γηα Πιεξνθνξίεο, είηε γηα Τπνινγηζηηθνχο Πφξνπο. Σα ηειεπηαία αλαγλσξίδνληαη σο πεξηνπζηαθά ζηνηρεία ή Αγαζά (Assets) θαη ε αμία ηνπο είλαη αλάινγε ηεο Δπίπησζεο (Impact) πνπ ζα έρεη κία πηζαλή Εεκία (Damage) ή Απψιεηά ηνπο. Απαξαίηεηε πξνυπφζεζε, ψζηε λα έρνπκε κία Απψιεηα ζηα Αγαζά ηνπ πιεξνθνξηαθνχ ζπζηήκαηνο είλαη λα ζπκβεί Παξαβίαζε (Violation) ηεο Αζθάιεηάο ηνπο. Οη Παξαβηάζεηο, κε ηε ζεηξά ηνπο, πξνυπνζέηνπλ ηελ χπαξμε θάπνηαο Αδπλακίαο ζην ζχζηεκα θαη ηελ χπαξμε κίαο ζρεηηθήο Απεηιήο [12]. Όπσο αλαθέξεη ν [13], κε ηνλ φξν Απεηιή ελλνείηαη κηα πηζαλή ελέξγεηα ή έλα γεγνλφο πνπ κπνξεί λα πξνθαιέζεη ηελ απψιεηα ελφο ή πεξηζζφηεξσλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηεο αζθάιεηαο ηνπ Π [14]. Οη απεηιέο δηαθξίλνληαη ζε δχν βαζηθέο θαηεγνξίεο: ζθφπηκεο είλαη νη απεηιέο πνπ πξνυπνζέηνπλ θαθή πξφζεζε (malicious intent) ελψ ηπραίεο είλαη εθείλεο πνπ πξνθχπηνπλ απφ ελέξγεηεο πνπ δελ πξνυπνζέηνπλ θαθή πξφζεζε (non-malicious intent). Θα Σελίδα 38

39 πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη νη απεηιέο πνπ πξνέξρνληαη απφ αλζξψπηλεο ελέξγεηεο κπνξνχλ λα αλήθνπλ θαη ζηηο δχν θαηεγνξίεο, ελψ ζηηο απεηιέο πνπ πξνέξρνληαη απφ κε αλζξψπηλεο ελέξγεηεο δελ θαηαινγίδεηαη πξφζεζε, φπσο νη θπζηθέο θαηαζηξνθέο ( acts of God ) θαη νη αζηνρίεο πιηθνχ. Δπίζεο, εθηφο απφ ηελ πξφζεζε, νη απεηιέο θαηεγνξηνπνηνχληαη θαη κε βάζε ηελ πξνέιεπζή ηνπο, δειαδή αλ πξνέξρνληαη απφ ην εζσηεξηθφ ή εμσηεξηθφ ηνπ νξγαληζκνχ [15] Απειλό SPIT Βαζηδφκελνη ζηνπο παξαπάλσ νξηζκνχο ε απεηιή SPIT, ηεο νπνίαο ε αλίρλεπζε θαη αληηκεηψπηζε είλαη ην βαζηθφ εξεπλεηηθφ ελδηαθέξνλ ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ, νξίδεηαη σο "Μηα πηζαλή ελέξγεηα ή έλα γεγνλφο πνπ κπνξεί λα πξνθαιέζεη ηελ επίηεπμε κίαο επίζεζεο SPIT, ην νπνίν γεγνλφο κπνξεί λα είλαη ζθφπηκν (κε θαθή πξφζεζε) είηε ηπραίν.". ηελ πεξίπησζε ηνπ ηπραίνπ γεγνλφηνο ελλνείηαη ε πεξίπησζε φπνπ θάπνηνο ρξήζηεο απνθαιχςεη κέζσ ηπραίσλ ελεξγεηψλ ηνπ ρξήζηκα δεδνκέλα γηα ηελ πξαγκάησζε κίαο επίζεζεο SPIT Πολιτικόσ αςφϊλειασ ηελ παξνχζα δηαηξηβή ζα ήηαλ ρξήζηκν λα αλαθεξζνχκε θαη ζηελ έλλνηα ηεο πνιηηηθήο αζθάιεηαο, ε νπνία έρεη βαξχλνπζα ζέζε ζηνλ πξνηεηλφκελν anti-spit πιαίζην. Ο νξηζκφο ηεο πνιηηηθήο αζθάιεηαο ζχκθσλα κε ην ISO/IEC παξαηίζεηαη παξαθάησ [13], [16]: Πολιηική Αζθαλείαρ (Security Policy): Έλα ζχλνιν θαλφλσλ ή θαλνληζκψλ, ην νπνίν έρεη ζεζπηζηεί απφ ηνλ ηδηνθηήηε ηνπ ζπζηήκαηνο θαη έρεη ζρέζε κε ηελ δηαηήξεζε ηνπ απνδεθηνχ επηπέδνπ αζθάιεηαο ηνπ ζπζηήκαηνο. Μία πνιηηηθή αζθάιεηαο παξέρεη βαζηθέο θαηεπζχλζεηο γηα ηε δηαηήξεζε ηνπ επηπέδνπ αζθάιεηαο ζε έλα απνδεθηφ επίπεδν ελψ επίζεο παξέρεη θαηεπζχλζεηο γηα ηελ απνηίκεζε ηεο επηθηλδπλφηεηαο. Πεξαηηέξσ ε πνιηηηθή αζθάιεηαο εμεηδηθεχεηαη ζε Πξφηππα (Standards), Γηαδηθαζίεο (Procedures) θαη Οδεγίεο Δθαξκνγήο (Guidelines). Ο ζπγθεθξηθξηκέλνο νξηζκφο έρεη επξχηεξε εθαξκνγή αθνχ πεξηιακβάλεη ην ζχλνιν ελφο Πιεξνθνξηαθνχ πζηήκαηνο. ηελ πξνηεηλφκελε πνιηηηθή αλαθεξφκαζηε ζε πνιηηηθή ε νπνία είλαη ειεθηξνληθή θαη πξνζηαηεχεη/ιεηηνπξγεί ζε επίπεδν ειεθηξνληθήο ππεξεζίαο. Έηζη απνθιείεηαη έλα βαζηθφ θνκκάηη ηνπ αξρηθφ νξηζκνχ, ν αλζξψπηλνο παξάγνληαο. Αλ θαη νη πνιηηηθέο αζθάιεηαο απνηεινχλ αληηθείκελν ζεκαληηθήο έξεπλαο, νη πξνηεηλφκελεο ιχζεηο πεξηνξίδνληαη ζπρλά ζην λα πεξηγξάςνπλ θαη λα πινπνηήζνπλ πξνθαζνξηζκέλεο ζπλζήθεο θαηά ηελ εηζεξρφκελε/εμεξρφκελε ξνή ηεο πιεξνθνξίαο κεηαμχ ιεηηνπξγηθψλ νληνηήησλ ηνπ ζπζηήκαηνο ή θαηά ηελ δηεπαθή ηνπ κε εμσηεξηθέο ιεηηνπξγηθέο κνλάδεο. ηφρνο είλαη λα εληνπηζηνχλ θαη λα κειεηεζνχλ ηερλνινγίεο νη νπνίεο έρνπλ Σελίδα 39

40 πξνζαξκνζηηθφηεηα ζε αιιαγέο ζπλζεθψλ κε απηνκαηνπνηεκέλν ηξφπν, ελψ δηαηεξνχλ ην επίπεδν αζθαιείαο ηεο πξνζηαηεπφκελεο ππεξεζίαο ζηα πξνθαζνξηζκέλα επίπεδα. Σέηνηνπ είδνπο πνιηηηθέο, φπσο θαη ε πξνηεηλφκελε, κπνξνχλ λα δηαηξεζνχλ ζε δχν βαζηθνχο ηχπνπο, ζπγθεθξηκέλα [17]: 1. Πολιηικέρ εξοςζιοδόηηζηρ (authorization policy). Υξεζηκνπνηείηαη γηα λα θαζνξίζεη ηα δηθαηψκαηα πξφζβαζεο ζε έλα αληηθείκελν, ην νπνίν κπνξεί λα είλαη έλαο ξφινο, έλαο ηνκέα ή έλαο ειεθηξνληθφο πξάθηνξαο δηαρείξηζεο (management agent). Ωο εθ ηνχηνπ, νη πνιηηηθέο εμνπζηνδφηεζεο ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηνλ θαζνξηζκφ θαλφλσλ έιεγρνπ πξφζβαζεο ζε δηάθνξα ηνκέσλ, φπσο βάζεηο δεδνκέλσλ θαη θίιηξα δηθηπαθψλ παθέησλ. 2. Πνιηηηθέο ππνρξέσζεο (νbligation policy), νη νπνίεο κπνξνχλ λα επηηξέςνπλ (ζεηηθφ) ή λα απαγνξεχνπλ ηελ (αξλεηηθή) δξάζε/πξνζπέιαζε/ηξνπνπνίεζε ζε έλα αληηθείκελν. πγθεθξηκέλα, νη πνιηηηθέο ππνρξέσζεο πξνζδηνξίδνπλ ηηο ελέξγεηεο νη νπνίεο πξέπεη λα αθνινπζεζνχλ απφ ην ζχζηεκα, φηαλ ζπκβνχλ ζπγθεθξηκέλα γεγνλφηα. Δπηπιένλ, δείρλνπλ πνηνο πξέπεη λα εθηειέζεη ηηο ελέξγεηεο, δειαδή, ηη είδνπο ελέξγεηεο έλα ππνθείκελν (άλζξσπνο ή απηνκαηνπνηεκέλε εθαξκνγή) κπνξεί λα εθηειέζεη ζε αληηθείκελα ζηνλ ηνκέα πξννξηζκνχ. ην πιαίζην ηεο δηθηπαθήο αζθάιεηαο, νη πνιηηηθέο ππνρξέσζεο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα λα πξνζηαηέςνπλ ηε ιεηηνπξγηθφηεηα κεραληζκψλ, φπσο ζε ζπζηήκαηα αλίρλεπζεο εηζβνιψλ (intrusion detection systems - IDS) [18]. Ζ πξνηεηλφκελε πνιηηηθή γηα ηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ SPIT είλαη κηα πνιηηηθή ππνρξέσζεο. Πεξηιακβάλεη έλα ζχλνιν θαλφλσλ πνιηηηθήο ζε ζπλδπαζκφ κε ηα θαηάιιεια αληίκεηξα, ηα νπνία πξέπεη λα εθηειεζηνχλ θάζε θνξά πνπ κηα θιήζε/κήλπκα SPIT αληρλεχεηαη. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη νη θαλφλεο θαζνξίδνπλ πνηα ζπκπεξηθνξά δελ είλαη επηζπκεηή («παξάλνκε») ζε έλα ζχζηεκα VoIP. Γελ πεξηγξάθνπλ ηηο ελέξγεηεο θαη ηελ αθνινπζία γεγνλφησλ ηα νπνία ζηελ πξαγκαηηθφηεηα "παξάγνπλ" ηηο αλεπηζχκεηεο ζπκπεξηθνξέο. Ζ επηινγή ησλ ρξεζηκνπνηνχκελσλ αληίκεηξσλ επαθίεηαη ζηνλ δηαρεηξηζηή ηνπ πξνζηαηεπφκελνπ ηνκέα, φκσο είλαη είηε δηνξζσηηθά είηε δηαγλσζηηθά ζχκθσλα κε ηνλ παξαθάησ νξηζκφ [19],[20]: Ανηίμεηπα/Έλεγσοι (Controls): Σα αληίκεηξα θαη νη πξνηεηλφκελεο νδεγίεο εθαξκνγήο κπνξεί λα ξπζκίδνληαη αλά ηαθηά ρξνληθά δηαζηήκαηα ή λα νξίδνληαη απφ ηελ αξρή απφ ηνλ δηαρεηξηζηή πεξαηηέξσ, ελδέρεηαη λα ειέγρεηαη ε απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο εθαξκνγήο ηνπο κέζσ ηνπ ειέγρνπ. Σα αληίκεηξα κπνξεί λα είλαη πξνιεπηηθά (preventive controls), δηαγλσζηηθά (detective controls), δηνξζσηηθά (corrective controls) ή απνηξεπηηθά (deterrent controls). Σν θάζε αληίκεηξν έρεη ζαλ ζηφρν είηε ηνλ εληνπηζκφ / αλαθάιπςε ησλ επηζέζεσλ, Σελίδα 40

41 είηε ηελ ειαρηζηνπνίεζε ησλ επηπηψζεσλ, είηε ηε κείσζε ηεο πηζαλφηεηαο ησλ επηζέζεσλ [21],[22],[23],[24] Προτεινόμενη προςϋγγιςη Έρνληαο ππφςε ηνπο παξαπάλσ νξηζκνχο κπνξνχκε λα ζρεδηάζνπκε κε βέιηηζην ηξφπν ηνλ κεραληζκφο αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλφκελνπ ηνπ SPIT. Πξφηαζε ηεο ζπγθεθξηκέλεο δηδαθηνξηθήο δηαηξηβήο είλαη ε δεκηνπξγία ελφο απνηειεζκαηηθνχ κεραληζκνχ αλίρλεπζε, πξφιεςε θαη δηαρείξηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT. Ο κεραληζκφο ζα πξέπεη λα παξέρεη ηε δπλαηφηεηα ειέγρνπ ηνπ ηξφπνπ κε ηνλ νπνίν ηα κέξε πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηελ επηθνηλσλία ιεηηνπξγνχλ, ψζηε απηά λα δηαρεηξίδνληαη ηα κελχκαηα θαη ηηο αηηήζεηο πνπ ιακβάλνπλ, κε ζπγθεθξηκέλν θαη πξνθαζνξηζκέλν ηξφπν. Απηφο ν ηξφπνο ζπκπεξηθνξάο, πνπ ε απζηεξφηεηά ηνπ θαζνξίδεηαη απφ ηηο εθάζηνηε αλάγθεο θαη πξνηηκήζεηο, είλαη δπλαηφλ λα ππαγνξεχεηαη κε ηελ εθαξκνγή πνιηηηθψλ [17][26] ζηα κέξε ηεο επηθνηλσλίαο ησλ νπνίσλ ε ζπκπεξηθνξά είλαη επηζπκεηφ λα ξπζκίδεηαη. Σέηνηεο πνιηηηθέο ζα πξέπεη λα έρνπλ ηελ ηθαλφηεηα λα δηακνξθψλνπλ θαλφλεο αλάινγα κε ηε ζεκαληηθφηεηα ηνπ ζεκείνπ εθαξκνγήο ηνπο, ην πεξηβάιινλ ην νπνίν πεξηβάιιεη ηελ επηθνηλσλία, θαζψο θη έλα πιήζνο αζηάζκεησλ παξαγφλησλ, νη νπνίνη θαη ζα θαζνξίδνπλ, ελ ηέιεη, ηελ απζηεξφηεηα θαη ην είδνο ηεο πνιηηηθήο πνπ ζα εθαξκφδεηαη. Εικόνα 6: Προτεινόμενοσ τρόποσ αντιμετϊπιςησ του φαινόμενου SPIT Όκσο, ε πνιηηηθή φζν θαη αλ είλαη απζηεξά θαζνξηζκέλε δελ κπνξεί λα πξνβιέςεη φιεο ηηο πεξηπηψζεηο επίζεζεο SPIT. Οπφηε ζα ππάξμνπλ πεξηπηψζεηο φπνπ ε πνιηηηθή δελ ζα κπνξέζεη λα απνθαλζεί αλ ε θιήζε είλαη θαθφβνπιε (SPIT) ή απιά πξνέξρεηαη απφ «άγλσζην» θαιφβνπιν ρξήζηε. Γηα απηήλ ηελ πεξίπησζε ε έξεπλα καο θαζνξίδεη έλα κεραληζκφ ψζηε λα ειαηηψζεη ηηο πηζαλφηεηεο ε άγλσζηε θιήζε λα πξνέξρεηαη απφ Σελίδα 41

42 απηνκαηνπνηεκέλα πξνγξάκκαηα (bots) ηα νπνία ζπλήζσο πξνζπαζνχλ λα πξνσζήζνπλ δηαθεκηζηηθά κελχκαηα. Ο ζπγθεθξηκέλνο κεραληζκφο ζηεξίδεηαη ζηα CAPTCHA (Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart), ηα νπνία είλαη απηνκαηνπνηεκέλα πξνγξάκκαηα, ηα νπνία έρνπλ σο ζηφρν ηελ δηάθξηζε κεηαμχ αλζξψπσλ θαη ππνινγηζηψλ [27]. Σν γεληθφ πιαίζην ηεο πξνηεηλφκελεο δηδαθηνξηθήο δηαηξηβήο παξνπζηάδεηαη ζηελ εηθφλα 6, φπνπ ε πνιηηηθή αζθαιείαο παξνπζηάδεηαη ζαλ ην αλάρσκα (policy firewall), πξηλ ε θιήζε θηάζεη ζην ρξήζηε. ηελ πεξίπησζε φπνπ δελ κπνξεί λα εμαρζεί ζίγνπξν απνηέιεζκα απφ ηελ πνιηηηθή ηφηε θαίλεηαη φηη ε πνιηηηθή απαηηεί ηε βνήζεηα ηνπ CAPTCHA CAPTCHA Έλα βαζηθφ ηκήκα ηεο πξνηεηλφκελεο έξεπλαο ζηελ αληηκεηψπηζε ησλ επηζέζεσλ SPIT είλαη ε δεκηνπξγία ελφο CAPTCHA φπνπ ζα βνεζάεη ζην δηαρσξηζκφ ησλ ζπλφδσλ πνπ μεθηλνχλ απφ απηνκαηνπνηεκέλα πξνγξάκκαηα θαη απηψλ πνπ μεθηλνχλ απφ αλζξψπνπο γηα ηνπο νπνίνπο ε πνιηηηθή ηνπ θαινχκελνπ δελ κπνξεί λα εμάγεη θάπνηα απφθαζε. Γηα ηνλ πξναλαθεξζέληα δηαρσξηζκφ εηζήρζε ην 2000, απφ ηνπο L. von Ahn, M. Blum θαη J. Langford, ε έλλνηα ησλ CAPTCHA [27],[28]. Σα CAPTCHA απαηηνχλ θάπνηα αιιειεπίδξαζε απφ ηνπο ρξήζηεο, ε νπνία είλαη δχζθνιν λα εμνκνησζεί απφ απηνκαηνπνηεκέλα πξνγξάκκαηα. Μηα επηηπρήο πξνζνκνίσζε ζεσξείηαη σο απφδεημε φηη ν ρξήζηεο είλαη πξαγκαηηθά άλζξσπνο. Βάζε γηα ηελ εηζαγσγή ησλ CAPTCHA απνηέιεζε ε έλλνηα ησλ Turing tests ηελ νπνία εηζήγαγε ν Α. Turing ην 1950, ζε άξζξν ηνπ κε ηίηιν Computing machinery and Intelligence [29]. Πξφθεηηαη γηα κηα δηαδηθαζία θαηά ηελ νπνία έλαο θξηηήο (ν νπνίνο είλαη άλζξσπνο) ππνβάιιεη κηα ζεηξά εξσηήζεσλ ζε έλαλ άλζξσπν θαη έλα πξφγξακκα κε ζηφρν ηελ κεηαμχ ηνπο δηάθξηζε. Σα Turing tests είλαη, νπζηαζηηθά, δνθηκαζίεο νη νπνίεο εθηηκνχλ ηε λνεκνζχλε ελφο ππνινγηζηή. Αληίζηνηρα, ηα CAPTCHA είλαη δνθηκαζίεο νη νπνίεο ειέγρνπλ αλ ν θαιψλ είλαη θπζηθφ πξφζσπν ή κεραλή (πρ. bot). Πην ζπγθεθξηκέλα ηα απνηειέζκαηα ηεο ζπγθεθξηκέλεο δνθηκαζίαο θαζνξίδνληαη απφ ηελ ηθαλφηεηα ηνπ πξνγξάκκαηνο λα κηκεζεί ηνλ άλζξσπν φζνλ αθνξά ηελ απάληεζε ησλ εξσηήζεσλ. Αλ ν ππνινγηζηήο παξνπζηάδεη ηε δπλαηφηεηα λα εμνκνηψζεη ηελ αλζξψπηλε ζπκπεξηθνξά ηφηε πεξλά επηηπρψο ηελ δνθηκαζία, ζε αληίζεηε πεξίπησζε ν θξηηήο ζεσξείηαη ν ληθεηήο ηεο δνθηκαζίαο πεηπραίλνληαο ηε δηάθξηζε ηνπ ππνινγηζηή απφ ηνλ άλζξσπν. Οη πξψηεο πξνζπάζεηεο εηζαγσγήο πξνγξακκάησλ CAPTCHA ζεκεηψζεθαλ ζε ηζηνηνπνπο φπσο ην Hotmail, ην Gmail θαη ην Yahoo, ηνπο νπνίνπο επηζθέπηνληαλ θαζεκεξηλά Σελίδα 42

43 εθαηνληάδεο ρηιηάδεο ρξήζηεο πξνθεηκέλνπ λα έρνπλ πξφζβαζε ζε ππεξεζίεο νη νπνίεο δηαηίζεληαη δσξεάλ. Σα ζπγθεθξηκέλα CAPTCHAs, γλσζηά θαη σο νπηηθά (visual) CAPTCHAs, απνηεινχληαη, θπξίσο, απφ εηθφλεο πνπ πεξηέρνπλ ιέμεηο, ρξψκαηα θαη αληηθείκελα, ελψ πνιιά απφ απηά επηθαινχληαη ηελ αλζξψπηλε ινγηθή πξνθεηκέλνπ λα επηιπζνχλ. Οπζηαζηηθά, νη δνθηκαζίεο πνπ ηίζεληαη πξνο επίιπζε, αμηνπνηνχλ ηθαλφηεηεο πνπ έρεη ε πιεηνςεθία ησλ αλζξψπσλ έλαληη ησλ ππνινγηζηψλ, φπσο ε ινγηθή ζθέςε θαη ε δπλαηφηεηα δηάθξηζεο αληηθεηκέλσλ θαη γξακκάησλ εληφο νπνηνπδήπνηε θφληνπ. Σα visual CAPTCHA είλαη ηα πιένλ δηαδεδνκέλα CAPTCHA. Μία δεχηεξε θαηεγνξία CAPTCHA είλαη ηα ερεηηθά (audio). Σα audio CAPTCHA ζηεξίδνληαη ζηελ ηθαλφηεηα ησλ αλζξψπσλ, έλαληη ησλ απηνκαηνπνηεκέλσλ πξνγξακκάησλ, λα αλαγλσξίδνπλ έλαλ ζπγθεθξηκέλν ήρν αθφκα θαη κε ηε πξνζζήθε θάπνηνπ ζνξχβνπ. Οη ηερληθέο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη, απφ ηα ζπγθεθξηκέλα CAPTCHA, πεξηιακβάλνπλ ηερληθέο παξακφξθσζεο ζε δηάθνξνπο ηφλνπο θαη ζπρλφηεηεο, θαζψο επίζεο θαη ηελ πξνζζήθε ζνξχβνπ. Παξφια απηά, ην ερεηηθφ κήλπκα πνπ πεξηιακβάλνπλ κπνξεί λα κελ είλαη αλαγλσξίζηκν θαη θαηαλνεηφ ζε κηα κεγάιε κεξίδα ρξεζηψλ γηα δηάθνξνπο ιφγνπο, φπσο ε ππεξβνιηθή παξακφξθσζε ηνπ ερεηηθνχ κελχκαηνο ή ε ρξήζε πξνθνξάο ε νπνία δελ είλαη θαηαλνεηή απφ θαηνίθνπο δηαθνξεηηθψλ πεξηνρψλ. Ζ επίδνζε ζηελ επίιπζε ελφο audio CAPTCHA κπνξεί επίζεο λα επεξεάδεηαη απφ παξάγνληεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ εμνπιηζκφ ηνπ ρξήζηε (χπαξμε θάξηαο ήρνπ, ερείσλ), θαζψο θαη κε ην πεξηβάιινλ ζην νπνίν εξγάδεηαη ν ρξήζηεο (χπαξμε ππεξ-βνιηθνχ ζνξχβνπ). Σα CAPTCHA πνπ επηιέμακε λα εκβαζχλνπκε γηα ηελ εθπφλεζε ηεο πξνηεηλφκελεο δηδαθηνξηθήο δηαηξηβήο είλαη ηα audio. Ο βαζηθφο ιφγνο είλαη ε δπλαηφηεηα ρξεζηκνπνίεζεο ηνπο κε «απιέο» ζπζθεπέο ηειεθσλίαο νη νπνίεο δελ έρνπλ νζφλε θαηάιιειε λα ππνζηεξίμνπλ εηθφλεο πνπ απαηηνχλ ηα visual. Σα audio CAPTCHA πξνηηκήζεθαλ θαη γηα έλαλ επηπιένλ ιφγν: έρεη απνδεηρζεί φηη ηα visual είλαη γεληθά επηιχζηκα απφ απηνκαηνπνηεκέλεο εθαξκνγέο (bot) [30][31][32][33][34]. Ζ δεκηνπξγία θαηάιιεινπ audio CAPTCHA ζηεξίδεηαη ζε δχν βαζηθέο πξνυπνζέζεηο: 1. Σα CAPTCHA λα είλαη θαηαλνεηά θαη εχθνια επηιχζηκα απφ ην κέζν ρξήζηε. 2. Σα CAPTCHA λα είλαη ζρεδφλ αδχλαηνλ λα επηιχνληαη απφ απηνκαηνπνηεκέλεο εθαξκνγέο (bots). Γηα λα δεκηνπξγεζεί έλα πξνζέγγηζε: CAPTCHA πξέπεη λα αθνινπζεζεί ε εμήο επαλαιεπηηθή 1. ζα πξέπεη λα επηιεγεί κηα ζεηξά απφ ραξαθηεξηζηηθά θαηάιιεια γηα audio CAPTCHA, 2. ε αλάπηπμε ελφο CAPTCHA πνπ βαζίδεηαη ζε απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά, Σελίδα 43

44 3. θαη ηέινο ε αμηνιφγεζε ηνπ CAPTCHA απφ ηνλ ππνινγηζκφ ησλ πνζνζηψλ επηηπρίαο ελφο bot θαη ελφο αξηζκνχ ρξεζηψλ. Ζ δηαδηθαζία ζηακαηάεη φηαλ ηα πνζνζηά ηθαλνπνηνχλ ηα αληίζηνηρα θαηψθιηα (thresholds) ψζηε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ CAPTCHA λα κελ απαηηνχλ πεξαηηέξσ πξνζαξκνγή. ην πιαίζην απηήο ηεο εξγαζίαο έρεη απνθαζηζηεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζπγθεθξηκέλα bot ηα νπνία ζα παξνπζηαζηνχλ ζην Κεθάιαην Πολιτικό Αςφαλεύασ Σν πξψην ηκήκα ηεο παξνχζαο δηδαθηνξηθήο δηαηξηβήο ζηεξίδεηαη ζηηο πνιηηηθέο αζθάιεηαο. Ζ πξφηαζε καο είλαη κηα πνιηηηθή αζθάιεηαο, ε νπνία απνηειείηαη απφ θαλφλεο θαη κπνξεί λα ρεηξηζηεί θαη λα εληνπίζεη ηηο πηζαλέο επηζέζεηο SIP θαηά ηελ δηάξθεηα πξνζπάζεηαο εγθαηάζηαζεο ηεο VoIP επηθνηλσλίαο Ζ πνιηηηθή καο βαζίδεηαη ζε κηα ζεηξά ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ πξσηνθφιινπ SIP, ζηνπο κεραληζκνχο πνπ ρξεζηκνπνηεί απηφ γηα λα ηαπηνπνηεί ηα επηθνηλσλνχληα κέξε θαη ζηελ πιεξνθνξία πνπ κπνξεί λα πεξηέρεηαη κέζα ζηα κελχκαηα πνπ αληαιιάζζνληαη. Πξνθεηκέλνπ ε πνιηηηθή πνπ ηειηθά ζα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο αλάγθεο ηνπ πεξηβάιινληνο ζα πξέπεη, θαηά ηε δεκηνπξγία ηεο, λα ιακβάλνληαη ππφςε νη παξάκεηξνη πνπ θάζε δηαθνξεηηθφ πεξηβάιινλ ζέηεη θαη απαηηεί. Βάζεη απηψλ ησλ παξακέηξσλ ζα θαζνξίδεηαη ε απζηεξφηεηα ή ε ραιαξφηεηα ηεο πνιηηηθήο πνπ δηακνξθψλεηαη. θνπφο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ηκήκαηνο ηεο εξγαζίαο είλαη λα νξηζζεί έλα πιαίζην ζην νπνίν θάπνηνο ζα κπνξνχζε λα βαζηζηεί γηα λα αλαπηχμεη κηα πνιηηηθή δηαρείξηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, ε νπνία λα ηαηξηάδεη απφιπηα ζην πεξηβάιινλ ζην νπνίν πξαγκαηνπνηείηαη ε επηθνηλσλία πνπ ζέιεη λα πξνζηαηέςεη. Ζ πνιηηηθή πνπ ζα δεκηνπξγεζεί, βάζεη απηνχ ηνπ πιαηζίνπ, ζα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα ξπζκίδεη επηκέξνπο ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πξσηνθφιινπ SIP, ψζηε ηα ίδηα ηα κέξε πνπ ζπκκεηέρνπλ ζηελ επηθνηλσλία λα θαζνδεγνχληαη θαηάιιεια πξνθεηκέλνπ λα δξνπλ πξνιεπηηθά γηα ηελ αληηκεηψπηζε δηαθαηλφκελσλ επηζέζεσλ SPIT. Ζ πξνιεπηηθή δξάζε ησλ κεξψλ ηεο επηθνηλσλίαο αθνξά ηελ ιεηηνπξγία ηνπο ζηα πιαίζηα ηνπ πξσηνθφιινπ, ηνλ ηξφπν δεκηνπξγίαο ησλ κελπκάησλ πνπ αληαιιάζζνληαη, αιιά θαη ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ρεηξίδνληαη ηα κελχκαηα αηηήζεσλ θαη απνθξίζεσλ πνπ παξαιακβάλνπλ ζηα πιαίζηα κηαο δηαπξαγκάηεπζεο. Αξρηθά, απνηππψλεηαη κηα ζεηξά πξνηεηλφκελσλ θαλφλσλ, πνπ πεξηέρνπλ ηηο ζπλζήθεο νη νπνίεο κπνξεί λα ζεσξεζνχλ σο επηθίλδπλεο γηα ηελ επηθνηλσλία, θαζψο θαη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ζα πξέπεη θάζε ζπκκεηέρνλ κέξνο λα αληηδξά γηα λα αληηκεησπίδεη ηελ επηθηλδπλφηεηα πνπ δεκηνπξγνχλ νη ζπλζήθεο απηέο. Σελίδα 44

45 ηε ζπλέρεηα, παξέρεηαη έλα εξγαιείν δεκηνπξγίαο πνιηηηθήο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεί ην πιαίζην πνπ θαζνξίζηεθε παξαπάλσ. Απηφ ην εξγαιείν ζα απνηειεί ην ζπληαθηηθφ κε ην νπνίν ζα πξέπεη λα ζπκθσλεί έλα έγγξαθν XML [35] [36] πνπ αλαπαξηζηά ηελ πνιηηηθή αληηκεηψπηζεο SPIT (Δηθφλα 7). Εικόνα 7: Τμήματα τησ πολιτικήσ αςφαλείασ Έλα επηπιένλ ζεκαληηθφ ηκήκα ηεο πνιηηηθήο είλαη λα δεκηνπξγεζνχλ θαη λα πινπνηεζνχλ πξνγξακκαηηζηηθέο ελφηεηεο (modules) νη νπνίεο ζα βειηηζηνπνηνχλ ηνλ ηξφπν αλίρλεπζεο (detection) ησλ θαθφβνπισλ SIP παθέησλ θαη ηε κέζνδν ζπκκφξθσζεο (enforcement) ησλ εκπιεθνκέλσλ κεξψλ κε ηηο επηθείκελεο πνιηηηθέο (Δηθ. 7). Ζ κέζνδνο αλίρλεπζεο ζα ζηεξηρηεί ηφζν ζε ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πξσηνθφιινπ, φπσο εχξεζε ηηκψλ ζε ζπγθεθξηκέλεο επηθεθαιίδεο ηνπ, αιιά θαη ζε ραξαθηεξηζηηθά ησλ εθαξκνγψλ, φπσο εθαξκνγή πξνηεηλφκελνπ ηξφπνπ επηθνηλσλίαο απφ ηελ εθαξκνγή. Δπηπιένλ, ε κέζνδνο ζπκκφξθσζεο δελ πξέπεη λα εθαξκφδεηαη θαηά ηελ εγθαζίδξπζε ηεο επηθνηλσλίαο αιιά θαη γηα φιε ηε δηάξθεηα ηεο, κε παξαθνινχζεζε (monitoring) ηεο ζπλφδνπ. εκαληηθφ ξφιν ζηε ζρεδίαζε θαη επαιήζεπζε ηεο επξσζηίαο ηεο πξνηεηλφκελεο πνιηηηθήο αλακέλεηαη λα δηαδξακαηίζνπλ ζρεηηθά απνηειέζκαηα απφ ηππηθή επαιήζεπζε (formal verification) ηφζν ηεο πνιηηηθήο αζθαιείαο φζν θαη [38], [39] απφ ηελ επαιήζεπζε ηνπ πξσηνθφιινπ επηθνηλσλίαο (Session Initiation Protocol SIP) [40], πνπ ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο ζηε ζρεδίαζε ππεξεζηψλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Ο απηφκαηνο έιεγρνο κνληέινπ (model checking [41],[42]) ζηνρεχεη λα εληνπίζεη πξνβιήκαηα αζπλέπεηαο ζηνπο θαλφλεο ηεο Σελίδα 45

46 πνιηηηθήο, θαζψο θαη κε έγθπξεο δηακνξθψζεηο ηνπ ζπζηήκαηνο. ηε δεχηεξε πεξίπησζε, ν απηφκαηνο έιεγρνο κνληέινπ ζα ππνζηεξίμεη ηε βειηίσζε ηεο επξσζηίαο ηεο πξνηεηλφκελεο πνιηηηθήο εληνπίδνληαο ιάζε ζρεδίαζεο. Σέινο ζα παξνπζηαζηεί ε πινπνηεκέλε αξρηηεθηνληθή ελφο πξνηχπνπ ην νπνίν ζα δνθηκαζηεί κέζσ πξνζνκνίσζεο ζε εξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ ζε ζπλζήθεο θφξηνπ, φζν πην θνληά γίλεηαη, ελφο VoIP ηειεθσληθνχ δηθηχνπ. Ζ πξνζνκνίσζε ζα βνεζήζεη ζηελ αμηνιφγεζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ ζπζηήκαηνο φζνλ αθνξά ηελ απφδνζε ηνπ ζε ππεξβνιηθφ θφξην θιήζεσλ, αιιά θαη πνζνζηψλ επηηπρνχο εχξεζεο θαθφβνπισλ θιήζεσλ Μεθοδολογύα τθν παρακάτω εικόνα παρουςιάηεται θ μεκοδολογία που ακολουκικθκε ϊςτε να υλοποιθκεί ο προτεινόμενοσ μθχανιςμόσ ο οποίοσ ονομάςτθκε Adaptive anti-spit Policy Framework και ζχει ωσ ςτόχο τθν αντιμετϊπιςθ του φαινομζνου SPIT. Εικόνα 8: ASPF μεθοδολογία Θεωρητικό βόμα Σν πξψην βήκα ηεο κεζνδνινγίαο ζηνρεχεη ζηε δεκηνπξγία ησλ βαζηθψλ ζηνηρείσλ (ζπλζήθεο / αληίκεηξα), ηεο anti-spit πνιηηηθήο [37]. Σν πξψην ππνβήκα ηεο κεζνδνινγίαο είλαη ν εληνπηζκφο ησλ απεηιψλ γηα επηζέζεηο SPIT πνπ ζπζρεηίδνληαη κε ην πξσηφθνιιν SIP. H αλίρλεπζε βαζίδεηαη ζηελ ζε βάζνο εμέηαζε θαη αλάιπζε ηνπ πξσηφθνιιν SIP [2]. Σν απνηέιεζκα ηεο αλάιπζεο ηνπ SIP θαηέιεμε ζε κηα Σελίδα 46

47 ζεηξά ζαθψο θαζνξηζκέλσλ απεηιψλ θαη ηξσηνηήησλ ζεκείσλ επάισησλ ζε επηζέζεηο SPIT, ζχκθσλα κε ην SIP RFC [2]. Σν δεχηεξν ππνβήκα ήηαλ λα αλαπηπρηνχλ ζελάξηα επίζεζεο, ηα νπνία κπνξνχλ λα εθκεηαιιεπηνχλ ηηο πθηζηάκελεο αδπλακίεο. Υξεζηκνπνηήζακε γξαθήκαηα επηζέζεσλ πξνζαλαηνιηζκέλα θαζαξά ζε επηζέζεηο SPIT ψζηε λα θαηαιήμνπκε ζηα θαηάιιεια ζελάξηα. Σα ζελάξηα απηά είλαη ε είζνδνο γηα ην επφκελν ππν-βήκα, ην νπνίν είλαη ν νξηζκφο ησλ ζπλζεθψλ ηεο πνιηηηθήο αζθαιείαο. Οη ζπλζήθεο είλαη ην θχξην ζηνηρείν ηεο πνιηηηθήο καο, γηαηί αλ κηα ζπλζήθε επαιεζεχεηαη ηφηε ζεκαίλεη φηη κία επίζεζε SPIT ιακβάλεη ρψξα. Δπηπιένλ, ζα πξέπεη λα ππάξρνπλ αληίκεηξα ηα νπνία κπνξνχλ λα αλαηξέζνπλ θάζε επίζεζε. Ζ πιεηνλφηεηα ησλ αληηκέηξσλ ζηελ πξνηεηλφκελε πνιηηηθή είλαη SIP κελχκαηα [44,45]. Ο ιφγνο είλαη φηη ε πνιηηηθή ζα πξέπεη λα είλαη δηαθαλήο, δειαδή ε ζπκκεηνρή ησλ δηαρεηξηζηψλ, ρξεζηψλ θαη άιισλ εθαξκνγψλ πξέπεη λα είλαη ζην ειάρηζην θαηά ηε δηαρείξηζε ηνπ κελχκαηνο. Σν ηειηθφ ζηάδην ηνπ ζεσξεηηθνχ ηκήκαηνο, ην νπνίν είλαη θαη ε θχξηα είζνδνο ζηελ πινπνηεκέλε εθαξκνγή ηνπ πιαηζίνπ, είλαη ε δηαηχπσζε ηεο πνιηηηθήο ζε έλα ζρήκα XML. Απηφ ην ζρήκα ελζσκαηψλεη ηα ζελάξηα επίζεζεο (ζπλζήθεο) κε ηα πξνηεηλφκελα αληίκεηξα (actions), ζε κηα απζηεξή πνιηηηθή. Με απηφλ ηνλ ηξφπν δεκηνπξγείηαη κηα επέιηθηε πεξηγξαθή ηεο πνιηηηθήο, πνπ ζα κπνξνχζε λα πηνζεηεζεί φρη κφλν απφ ηελ anti-spit πινπνίεζε καο, αιιά θαη απφ ηηο πεξηζζφηεξεο SIP ππνδνκέο Βόμα Εφαρμογό Μεηά ην παξαγφκελν XML ζρήκα, είλαη εχθνιν είηε γηα ηνλ δηαρεηξηζηή ηνπ VoIP πεξηβάιινληνο είηε γηα ηνλ αληίζηνηρν ρξήζηε λα αλαπηχμεη έλα έγγξαθν πνιηηηθήο XML (policy instance), αλάινγα κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ αληίζηνηρνπ πεξηβάιινληνο. Σα δχν ραξαθηεξηζηηθά πνπ πξέπεη λα ππνζηεξίδνληαη απφ ηελ πινπνηεκέλε εθαξκνγή είλαη φηη: 1. Ζ δηαρείξηζε θαη εθαξκνγή ηνπ εγγξάθνπ ηεο πνιηηηθήο πξέπεη λα πξαγκαηνπνηείηαη ζε πξαγκαηηθφ ρξφλν. 2. Ζ αμηνιφγεζε θαη ελεκέξσζε ηνπ εγγξάθνπ πξέπεη λα πξαγκαηνπνηείηαη φρη κφλν ζηαηηθά, αιιά κε έλαλ ηξφπν πνπ ην πξνηεηλφκελν πιαίζην πνιηηηθήο λα είλαη δπλακηθά πξνζαξκφζηκν. Ο ηξφπνο ηεο ελζσκάησζεο, επηβνιήο θαη δπλακηθήο ηξνπνπνίεζεο ηεο πνιηηηθήο XML απεηθνλίδεηαη ζην ζηάδην πινπνίεζεο/εθαξκνγήο. Οη θχξηεο ζπληζηψζεο ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ εθαξκνγήο ηεο πνιηηηθήο είλαη νη παξαθάησ 5 κνλάδεο (modules): Οη κνλάδεο είλαη νη εμήο : Σελίδα 47

48 1. Μονάδα Απόθαζηρ Πολιηικήρ(ΜΑΠ). Ζ ΜΑΠ είλαη ε βαζηθή νληφηεηα ηεο αξρηηεθηνληθήο. Ζ ΜΑΠ δέρεηαη ηελ αίηεζε ηνπ ρξήζηε γηα πξφζβαζε ζηελ ππεξεζία θαη ειέγρεη αλ είλαη λφκηκε/απνδεθηή (legitimate) βάζεη ησλ πξνυπνζέζεσλ ηεο πνιηηηθήο αζθαιείαο πνπ έρεη νξηζηεί. ηελ πεξίπησζε απφξξηςεο ηεο αίηεζεο ε ΜΑΠ ελεκεξψλεη ηε Μνλάδα θαηαγξαθήο, ε νπνία απνζεθεχεη ην «γεγνλφο», θαη ηελ Μνλάδα Δπηβνιήο ηεο πνιηηηθήο ε νπνία εθαξκφδεη ην πξνηεηλφκελν αληίκεηξν ηεο πνιηηηθήο. Σέινο, αλ ε ΜΑ δελ κπνξεί λα απνθαζίζεη βάζεη ησλ ζηνηρείσλ ηεο πνιηηηθήο ηφηε, αλάινγα κε ηελ απζηεξφηεηα ηεο πνιηηηθήο, ε αίηεζε ηνπ ρξήζηε πξνσζείηαη ζηε κνλάδα CAPTCHA ε νπνία θαιείηαη λα απνθαλζεί αλ ε αίηεζε πξαγκαηνπνηήζεθε απφ άλζξσπν ή απηνκαηνπνηεκέλε δηαδηθαζία. 2. Μονάδα Καηαγπαθήρ (ΜΚ). Ζ ΜΚ δέρεηαη δεδνκέλα απφ ηελ κνλάδα απφθαζεο (ΜΑ) θαη ηε κνλάδα επηηήξεζεο (ΜE). Ζ ΜΚ ελεκεξψλεηαη φηαλ απνξξίπηεηαη θάπνηα αίηεζε απφ ηελ ΜΑ ή ππάξρεη κε επηζπκεηή ιεηηνπξγία ηνπ ζπζηήκαηνο απφ ηελ κνλάδα επηηήξεζεο (ΜΔ). Σα ραξαθηεξηζηηθά ησλ γεγνλφησλ αλαιχνληαη θαη απνζεθεχνληαη γηα κειινληηθή αμηνιφγεζε. Ζ αμηνιφγεζε πεξηιακβάλεη θπξίσο ζηαηηζηηθά ζηνηρεία, φπσο ν ραξαθηεξηζκφο ελφο domain σο αλαμηφπηζηνπ βάζεη ηνπ πιήζνπο ησλ θαθφβνπισλ αηηήζεσλ πνπ πξνέξρνληαη απφ απηφ. Δπηπιένλ, ε ΜΚ κπνξεί λα ελεκεξψζεη δπλακηθά ηελ πνιηηηθή ηνπ ζπζηήκαηνο. Ζ δηαδηθαζία ελεκέξσζεο δε γίλεηαη ζε πξαγκαηηθφ ρξφλν θαη είλαη αλεμάξηεηε ησλ κνλάδσλ επηβνιήο θαη αλίρλεπζεο. Ζ δπλαηφηεηα ελεκέξσζεο θαη βειηίσζεο ηεο πνιηηηθήο εμαζθαιίδνπλ ηελ ηθαλφηεηα πξνζαξκνγήο (adaptivity) ηνπ ζπζηήκαηνο ζε αιιαγέο ηνπ πεξηβάιινληνο επηθνηλσληψλ. 3. Μονάδα Επιβολήρ Πολιηικήρ (ΜΕΠ). Δάλ πιεξνχληαη κία ή πεξηζζφηεξεο πξνυπνζέζεηο, ηφηε ηα πξνηεηλφκελα αληηκέηξα εθηεινχληαη φπσο είλαη δηαηππσκέλα ζηελ πνιηηηθή αζθαιείαο. Ζ ΜΔΠ αλαιακβάλεη λα ελεκεξψζεη ηνλ αηηνχληα ζε πεξίπησζε απφξξηςε ηνπ αηηήκαηνο ηνπ, γηα παξάδεηγκα κε θάπνην SIP κήλπκα ζε πεξίπησζε SIP θιήζεσλ. H ΜΔΠ αλήθεη ζην επίπεδν εθαξκνγήο (application layer) ψζηε λα κπνξεί λα είλαη αλεμάξηεηε πιαηθφξκαο θαη λα έρεη εχθνιε ελζσκάησζε ζε νπνηνδήπνηε πξνγξακκαηηζηηθφ πεξηβάιινλ. 4. Μονάδα Εποπηείαρ (MΕ), παξαθνινπζεί ζε πξαγκαηηθφ ρξφλν νξηζκέλα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ ζπζηήκαηνο θαη ελεκεξψλεη ηελ ΜΚ αλ ππάξρεη αλεπηζχκεηε ζπκπεξηθνξά. Σέηνηα ραξαθηεξηζηηθά κπνξεί λα είλαη ε επεμεξγαζηηθή ηζρχο ή ε κλήκε ηνπ ζπζηήκαηνο. Σέηνηνπ είδνπο ζπκπεξηθνξέο κπνξεί λα νθείινληαη ζε κεγάιν αξηζκφ αηηήζεσλ ζε κηθξφ ρξνληθφ δηάζηεκα απφ ηνλ ίδην ρξήζηε ή ην ίδην domain νη νπνίεο κπνξεί λα ζεκαίλνπλ Denial of Service (DoS) επηζέζεηο. 5. Μονάδα CAPTCHA (MC). Ζ MC εθηειεί ηελ ιεηηνπξγία δηάθξηζεο αλζξψπνπ ή κεραλήο κε δηαδξαζηηθά ερεηηθά κέζα. Ζ MC θηινμελείηαη ζε εμππεξεηεηή πνιπκέζσλ (media Σελίδα 48

49 server) θαη ζπλδηαιέγεηαη απεπζείαο κε ηελ νληφηεηα πνπ μεθίλεζε ηελ ζχλνδν. Μεηά ην πέξαο ηεο δνθηκαζίαο, ην απνηέιεζκα ηεο πξνσζείηαη ζηελ κνλάδα απφθαζεο, ε νπνία ελεκεξψλεη ηελ κνλάδα επηβνιήο ηεο πνιηηηθήο. Ζ ζπγθεθξηκέλε κνλάδα έρεη ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ, γηαηί εθηφο ηεο ελζσκάησζεο ηεο ζηνλ πξνηεηλφκελν κεραληζκφ, πξέπεη λα έρεη θαη ηα θαηάιιεια CAPTCHA γηα ην πεξηβάιινλ ηεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Σέινο, αθνχ νινθιεξσζεί ε δεκηνπξγία ηνπ κεραληζκνχ, ρψξα ζα ιάβεη ε δηαδηθαζία αμηνιφγεζεο ε νπνία ζα πξαγκαηνπνηεζεί ηφζν κε πεηξακαηηθέο φζν θαη κε ηππηθέο (formal) κεζφδνπο. Δθφζνλ ε αμηνιφγεζε απνδείμεη φηη ν κεραληζκφο είλαη δελ πξνθαιεί πξνβιήκαηα θαη είλαη απνηειεζκαηηθφο, ηφηε ζα έρνπκε ηελ ηειηθή κνξθή ηνπ Adaptive anti-spit Policybased Framework (ASPF) Σύνοψη ην παξφλ θεθάιαην θαζνξίζηεθαλ νη βαζηθέο αξρέο ηεο αζθάιεηαο ησλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ, παξνπζηαζηήθαλ θαη αλαιχζεθαλ νη βαζηθέο έλλνηεο θαη ηερλνινγίεο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηελ παξνχζα δηαηξηβή θαη ηέινο παξνπζηάζηεθε ε κεζνδνινγία πνπ αθνινπζήζεθε. Αλαιπηηθά, παξνπζηάζηεθαλ νη δχν βαζηθέο έλλνηεο ηεο απεηιήο SPIT θαη ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο, νη νπνίεο έρνπλ βαξχλνπζα ζεκαζία ζηελ παξνχζα δηαηξηβή. Δπηπιένλ αλαθέξζεθαλ αλαιπηηθά πνηα ζα είλαη ηα βήκαηα πνπ ζα αθνινπζεζνχλ ψζηε λα θαηαιήμνπκε ζην ηειηθφ κνληέιν αζθαιείαο/αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT κε πνιηηηθέο αζθάιεηαο θαη ερεηηθά CAPTCHA. Σν επφκελν Κεθάιαην 4 αλαιχεη ηελ ζρεηηθή παξνχζα έξεπλα πνπ έρεη πξαγκαηνπνηεζεί πάλσ ζηνπο εξεπλεηηθνχο ηνκείο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα ηελ παξνχζα δηαηξηβή. Σελίδα 49

50 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. Παρούςα Κατϊςταςη και Σχετικό Έρευνα 4.1. Ειςαγωγό ηηο επφκελεο ελφηεηεο ζα γίλεη κηα αλαζθφπεζε ζηνπο εξεπλεηηθνχο ηνκείο νη νπνίνη ζρεηίδνληαη κε ηελ παξνχζα δηαηξηβή. Ο ζηφρνο ηεο έξεπλαο είλαη λα νξίζεη έλα ζαθέο θαη εθαξκφζηκν πιαίζην αληηκεηψπηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT ην νπνίν ζηεξίδεηαη ζε πνιηηηθέο αζθαιείαο θαη ερεηηθά CAPTCHA κε έκθαζε ζηελ κνληεινπνίεζε θαη πξαθηηθή εθαξκνγή ηνπο. Γηα απηφ ην ιφγν αξρηθά ζα παξνπζηαζηνχλ κέζνδνη δηαρείξηζεο πνιηηηθψλ αζθαιείαο, νη νπνίεο βξίζθνληαη ζε δηάθνξνπο ηνκείο ηεο πιεξνθνξηθήο. Έπεηηα ζα παξνπζηαζηνχλ νη ζεκαληηθφηεξεο κέζνδνη πνπ έρνπλ πξνηαζεί γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ SPIT θαη ζα πξαγκαηνπνηεζεί αμηνιφγεζε ηνπο ζχκθσλα κε πνηνηηθά θξηηήξηα. Ύζηεξα αθνινπζνχλ νη εξεπλεηηθέο πξνζπάζεηεο πνπ έρνπλ γίλεη γχξσ απφ ηα ερεηηθά CAPTCHA θαη ηέινο παξνπζηάδνληαη νξηζκέλεο εξγαζίεο ζρεηηθά κε ηελ ηππηθή επαιήζεπζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP θαη ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο Πολιτικϋσ Αςφαλεύασ Τεχνολογύεσ διαχεύριςησ πολιτικών αςφϊλειασ Πξνθεηκέλνπ λα ζρεδηαζηεί έλα ζχζηεκα πνπ ηθαλνπνηεί ηηο απαηηήζεηο ηνπ ρξήζηε, ε αθξηβήο εθαξκνγή ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο απνηειεί κεγάιν βήκα. Γηα απηφ ην ιφγν ζα πεξηγξαθεί ε εθαξκνγή ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο ζε ηξεηο ζεκαληηθνχο ηνκείο Σε κατανεμημϋνα ςυςτόματα Ζ αξρηηεθηνληθή πνπ πεξηγξάθεηαη ζηε [47] απνζθνπεί ζηε δηαρείξηζε πνιηηηθψλ ζε θαηαλεκεκέλα ζπζηήκαηα (distributed systems). ε έλα θαηαλεκεκέλν πεξηβάιινλ ε πνιππινθφηεηα ησλ κεκνλσκέλσλ δηαρεηξηζηηθψλ ελεξγεηψλ κε ρξήζε script είλαη κεγάιε. Γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ δηαρεηξηζηηθψλ πξνβιεκάησλ πνπ πξνθχπηνπλ ζην θαηαλεκεκέλν πεξηβάιινλ, πξνηείλεηαη έλα ζχζηεκα ην νπνίν βξίζθεηαη ελλνηνινγηθά «αλάκεζα» (middleware) ζηε ζπγγξαθή πνιηηηθψλ γηα θαηαλεκεκέλνπο πφξνπο θαη ηνπο θαηαλεκεκέλνπο πφξνπο. Σελίδα 50

51 Σν ελδηάκεζν ζχζηεκα πνπ παξνπζηάδεηαη ζηελ Δηθφλα 9 παξέρεη ιεηηνπξγηθφηεηα γηα ηε δεκηνπξγία, απνζήθεπζε, δηαλνκή θαη εθηέιεζε πνιηηηθψλ ζε έλα θαηαλεκεκέλν πεξηβάιινλ. Γηα ηελ παξνρή απηήο ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο νη ζπγγξαθείο ηεο παξέρνπλ: (α). έλα κεραληζκφ γηα ηελ επηθχξσζε πνιηηηθψλ (policy ratification), (β). έλα κεραληζκφ γηα ηε κεηαηξνπή πνιηηηθψλ (policy transformation) θαη (γ). κηα γιψζζα γηα ηελ πεξηγξαθή πνιηηηθψλ (policy specification language). Ζ δνκή ηεο γιψζζαο πεξηγξαθήο ησλ πνιηηηθψλ αθνινπζεί ηε δνκή ελφο αξρείνπ XML (XML schema). Οη ζπληαθηηθνί θαλφλεο ηεο γιψζζαο ελαξκνλίδνληαη κε ηε δνκή ηνπ πξνηεηλφκελνπ κνληέινπ. H επηινγή ηεο δνκήο XML επηηξέπεη ηε ρξεζηκνπνίεζε ηεο γιψζζαο ζε δηαθνξεηηθέο πιαηθφξκεο (platform and architecture independence). Δπηπιένλ ππνζηεξίδεη ηελ επεθηαζηκφηεηα ηεο γιψζζαο ρσξίο λα απαηηείηαη ε ζπγγξαθή πνιχπινθνπ θψδηθα πινπνίεζεο. Σν ελδηάκεζν ζχζηεκα παξέρεη έλα κεραληζκφ επηθχξσζεο ησλ θαηλνχξγησλ πνιηηηθψλ απφ ηνπο δηαρεηξηζηέο ηνπ θαηαλεκεκέλνπ ζπζηήκαηνο. Ζ θαηλνηνκηθφηεηα ηνπ κεραληζκνχ είλαη φηη παξέρεη ηε δπλαηφηεηα ζηνπο δηαρεηξηζηέο λα ρξεζηκνπνηήζνπλ θξηηήξηα ή πνιηηηθέο (declarative criteria) γηα ηελ (απηνκαηνπνηεκέλε) απφθαζε απνδνρήο, απφξξηςεο ή επηζήκαλζεο (flag) κηαο πνιηηηθήο γηα κειινληηθφ έιεγρν επηθχξσζεο. Σα θξηηήξηα απηά είλαη επεθηάζηκα ρσξίο λα απαηηείηαη ε ζπγγξαθή πνιχπινθνπ θψδηθα γηα ηελ ελζσκάησζε ηνπο ζηνλ κεραληζκφ επηθχξσζεο. Εικόνα 9: Δομή εφαρμογήσ δικτυακϊν πολιτικϊν [47] Σέινο, ν κεραληζκφο γηα ηε κεηαηξνπή ησλ πνιηηηθψλ απνζθνπεί ζηελ απηνκαηνπνηεκέλε κεηαηξνπή πνιηηηθψλ πνπ έρνπλ γξαθεί κε δηαθάλεηα πξνο ην πιηθφ ηνπ θαηαλεκεκέλνπ πεξηβάιινληνο (high level policies) ζε πνιηηηθέο πνπ είλαη ζχκθσλέο κε ην ππάξρνλ πιηθφ (low level policies). Καη πάιη απηφο ν κεραληζκφο ζηεξίδεηαη ζε θξηηήξηα ή πνιηηηθέο Σελίδα 51

52 κεηαηξνπήο (transformation policies) πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηε κεηαηξνπή ηκεκάησλ ησλ γεληθψλ (high level) πνιηηηθψλ ζε ηκήκαηα εμεηδηθεπκέλσλ (low level) πνιηηηθψλ, ηα νπνία είλαη ζχκθσλα κε ην ππάξρνλ θαηαλεκεκέλν ζχζηεκα. Σν παξαπάλσ ελδηάκεζν ζχζηεκα έρεη θαη απηφ ην εκθαλέο κεηνλέθηεκα φηη είλαη ζηαηηθφ. Σα θξηηήξηα κε ηα νπνία επηθπξψλνληαη θαη κεηαηξέπνληαη νη λέεο πνιηηηθέο δελ αιιάδνπλ κε απηνκαηνπνηεκέλν ηξφπν, αιιά απαηηνχλ ηελ ηξνπνπνίεζή ηνπο απφ ην δηαρεηξηζηή ηνπ ζπζηήκαηνο. Με απηφλ ηνλ ηξφπν δελ παξέρεηαη πξνζαξκνζηηθφηεηα ζηηο λέεο ζπλζήθεο πνπ πξνθχπηνπλ ζην θαηαλεκεκέλν ζχζηεκα, δηαηεξψληαο ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπ ζπζηήκαηνο ζε πξνθαζνξηζκέλα επίπεδα. Ζ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία αλ θαη θαζνξίδεη βαζηθέο αξρέο ζηελ δνκή θαη εθαξκνγή ησλ πνιηηηθψλ δηαρείξηζεο δηθηπαθψλ πφξσλ, παξακέλεη ζε ηδηαίηεξα αθαηξεηηθφ επίπεδν θαη δελ είλαη εχθνια πινπνηήζηκε Σε ςυςτόματα δικτυακόσ αποθόκευςησ Σν ζχζηεκα πνπ πξνηείλεηαη ζηελ [46], απνζθνπεί ζηελ δηαρείξηζε πνιηηηθψλ πνπ αθνξνχλ ζπζηήκαηα δηθηπαθήο απνζήθεπζεο (storage area networks, SAN). Σν ζπγθεθξηκέλν πιαίζην επηιέγεη ηε ρξήζε πνιηηηθψλ γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ πξνβιεκάησλ παξακεηξνπνηήζεσο (configuration) ησλ πνιιαπιψλ -θαη ζπρλά δηαθνξεηηθψλ ζπζθεπψλ- πνπ απνηεινχλ έλα SAN. Κξίλεηαη απαξαίηεην λα ζεκεησζεί φηη ην πξφβιεκα απηφ νμχλεηαη ιφγσ ηνπ δπλακηθνχ ραξαθηήξα ησλ SAN, πνπ πξνθχπηεη π.ρ. απφ ηηο πξνζζαθαηξέζεηο ζπζθεπψλ, ηελ αλάγθε αιιαγήο νδεγψλ ζπζθεπψλ (drivers) θ.ν.θ. Γηα ηελ αληηκεηψπηζε απηνχ ηνπ πξνβιήκαηνο ην ζχζηεκα πνπ πεξηγξάθεηαη αθνξά ηελ απνζήθεπζε (store), πξνζδηνξηζκφ (specify) θαη αμηνιφγεζε (evaluate) πνιηηηθψλ παξακεηξνπνηήζεσο (configuration policies) ελφο SAN. Ζ αξρηηεθηνληθή ηνπ ζπζηήκαηνο θαίλεηαη ζην παξαθάησ ζρήκα θαη απνηειείηαη απφ ηηο εμήο ζπληζηψζεο: (a). Policy Specification Tool, (β). Policy Evaluator, (c). Policy Event Generator, (d). SMI-S Database Interface, θαη (e). Action Handler. Ζ ζπληζηψζα Policy Specification Tool ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ δεκηνπξγία πνιηηηθψλ παξακεηξνπνηήζεσο απφ ηνλ δηαρεηξηζηή ηνπ ζπζηήκαηνο SAN. Μηα ηέηνηα πνιηηηθή ζηελ παξνχζα αξρηηεθηνληθή απνηειείηαη απφ ηέζζεξα κέξε: (1). Σν πεδίν εθαξκνγήο (scope), (2). ηε ζπλζήθε (condition), (3). ηελ ελέξγεηα (action), θαη (4) ηελ πξνηεξαηφηεηα (priority). Σν πεδίν εθαξκνγήο ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ ζπγθξφηεζε ησλ πνιηηηθψλ ζε νκάδεο ζχκθσλα κε ηα δνκηθά ζηνηρεία ηνπ ζπζηήκαηνο SAN θαη πξνζδηνξίδεη ηα ραξαθηεξηζηηθά (attributes) πνπ είλαη δπλαηφλ λα ζπκπεξηιεθζνχλ ζηελ ζπλζήθε ηεο πνιηηηθήο. Ζ ζπλζήθε ηεο πνιηηηθήο απνηειεί κηα ινγηθή έθθξαζε πνπ θαζνξίδεη πφηε ελεξγνπνηείηαη ε πνιηηηθή. ε πεξίπησζε πνπ ελεξγνπνηεζεί ε πνιηηηθή, ηφηε θαζνξίδεηαη ηα βήκαηα ελεξγεηψλ πνπ ζα Σελίδα 52

53 πξαγκαηνπνηεζνχλ απφ ην ζχζηεκα αλ ε πνιηηηθή επηιεγεί γηα εθηέιεζε. Σν ηειεπηαίν πεδίν κηαο πνιηηηθήο ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ επηινγή ησλ πνιηηηθψλ ησλ νπνίσλ νη ελέξγεηεο ζα πξαγκαηνπνηεζνχλ απφ έλα ζχλνιν ελεξγνπνηεκέλσλ πνιηηηθψλ, κε ηηο πνιηηηθέο κε κεγαιχηεξε πξνηεξαηφηεηα λα εθηεινχληαη πξψηεο. Εικόνα 10: Αρχιτεκτονική διαχείριςησ πολιτικϊν αςφάλειασ SAN [46] Ζ ζπληζηψζα Policy Event Generator παξάγεη θαη πξνσζεί γεγνλφηα (events) ζηελ ζπληζηψζα Policy Evaluator. Σα γεγνλφηα απηά κπνξεί λα δεκηνπξγνχληαη είηε απφ θάπνηα αιιαγή ζηα ζπζηαηηθά ηνπ SAN ή φηαλ θάπνηα νληφηεηα (π.ρ. ν δηαρεηξηζηήο ηνπ ζπζηήκαηνο SAN ή θάπνηα ζπληζηψζα ηεο αξρηηεθηνληθήο) ζέιεη λα μεθηλήζεη ηνλ έιεγρν παξακεηξνπνίεζεο ζε θάπνην ππνζχλνιν ηνπ SAN. Σν γεγνλφο πνπ δεκηνπξγείηαη πξνζδηνξίδεη ην πεδίν εθαξκνγήο ησλ πνιηηηθψλ παξακεηξνπνίεζεο πνπ αληηζηνηρεί ζε απηφ ην γεγνλφο. Μηα λέα πνιηηηθή παξακεηξνπνίεζεο απνζεθεχεηαη είηε ηνπηθά ζε Local Policy Database ή ζπγθεληξσηηθά ζε Remote Centralized Policy Database. Ζ ζπληζηψζα SMI-S Database Interface ζπιιέγεη ηα ραξαθηεξηζηηθά παξακεηξνπνίεζεο ησλ ζπζθεπψλ ηνπ SAN είηε απφ ηελ SAN Database είηε απφ ηηο ίδηεο ηηο ζπζθεπέο ηνπ ζπζηήκαηνο απνζήθεπζεο. Με βάζε απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά παξέρεη δηαθάλεηα θαηά ηελ αλαδήηεζε ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ ζπζθεπψλ ηνπ ζπζηήκαηνο. Ζ ζπληζηψζα Policy Evaluator επηιέγεη ηηο πνιηηηθέο πνπ ζα ελεξγνπνηεζνχλ κε βάζε ην πεδίν εθαξκνγήο πνπ πξνζδηνξίδεηαη ζε θάζε γεγνλφο πνπ θζάλεη απφ ηε ζπληζηψζα Policy Event Generator. Έπεηηα γηα ηελ απφθαζε ηεο ελεξγνπνίεζεο ή κε ηεο πνιηηηθήο αλαδεηνχληαη ηα πξνζδηνξηδφκελα απφ ηελ πνιηηηθή ραξαθηεξηζηηθά θαη ζπγθξίλνληαη κε ηελ ζπλζήθε πνπ πεξηιακβάλεηαη ζηελ πνιηηηθή. Σέινο, απφ ην ζχλνιν ησλ πνιηηηθψλ πνπ ελεξγνπνηνχληαη επηιέγεηαη ε πην θξίζηκε κε βάζε ην πεδίν πξνηεξαηφηεηα θαη πξνσζείηαη ε ελέξγεηα ηεο πνιηηηθήο απηήο ζηε ζπληζηψζα Action Handler. Σελίδα 53

54 Ζ ζπληζηψζα Action Handler ιακβάλεη θαη ελεξγνπνηεί ελέξγεηεο πνπ πξνζδηνξίδνληαη απφ ηελ ζπληζηψζα Policy Evaluator. Έλα παξάδεηγκα κηαο ηέηνηαο ελέξγεηαο είλαη ε απνζηνιή ελφο ζηνλ δηαρεηξηζηή ηνπ SAN. Σν παξαπάλσ ζχζηεκα είλαη επεθηάζηκν θαη κπνξεί λα ελζσκαησζεί ζηνπο ππάξρνληεο κεραληζκνχο παξαγσγήο πνιηηηθψλ γηα ζπζηήκαηα δηθηπαθήο απνζήθεπζεο. Παξφια απηά, έλα εκθαλέο κεηνλέθηεκα ηνπ ζπζηήκαηνο είλαη φηη είλαη ζηαηηθφ. Οη ζπλζήθεο ησλ πνιηηηθψλ κε ηηο νπνίεο ιακβάλνληαη νη απνθάζεηο γηα ελέξγεηεο ζην ζχζηεκα δελ αιιάδνπλ κε απηνκαηνπνηεκέλν ηξφπν, αιιά απαηηνχλ ηελ ηξνπνπνίεζε ηνπο απφ ην δηαρεηξηζηή ηνπ ζπζηήκαηνο Σε ςυςτόματα διαχεύριςησ βϊςεων δεδομϋνων ηε [48] παξέρνληαη αιγφξηζκνη νη νπνίνη αληηκεησπίδνπλ πξνβιήκαηα πνπ εκθαλίδνληαη ζε έλα ζχζηεκα active database. Έλα ηέηνην ζχζηεκα πξνθχπηεη απφ ηελ επέθηαζε ελφο ηππηθνχ ζπζηήκαηνο δηαρείξηζεο βάζεσλ δεδνκέλσλ κε θαλφλεο\πνιηηηθέο (rules). Οη πνιηηηθέο ελεξγνπνηνχληαη φηαλ ζπκβεί έλα πξνθαζνξηζκέλν γεγνλφο (event based rules) ή φηαλ βξεζεί ε βάζε δεδνκέλσλ ζε κηα πξνθαζνξηζκέλε θαηάζηαζε (condition based rules). Με ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ πνιηηηθψλ εθηεινχληαη ελέξγεηεο νη νπνίεο είηε ηξνπνπνηνχλ ηελ βάζε είηε απαηηνχληαη γηα ηελ πξνζηαζία ηεο αθεξαηφηεηαο θαη ηελ ζπληήξεζε ηεο βάζεο. Καηά ηελ εθηέιεζε ησλ ελεξγεηψλ πνπ πξνζδηνξίδνληαη απφ κηα πνιηηηθή ππάξρεη ην ελδερφκελν ε βάζε λα πξνζέιζεη ζε κηα θαηάζηαζε φπνπ ελεξγνπνηνχληαη επαλαιεπηηθά πνιιαπιέο πνιηηηθέο κε απνηέιεζκα ε επεμεξγαζία ηεο βάζεο απφ ηηο πνιηηηθέο λα κελ ζηακαηά πνηέ. Απηή ε θαηάζηαζε αλαθέξεηαη σο ην πξφβιεκα ηνπ ηεξκαηηζκνχ ησλ πνιηηηθψλ. Δπηπιένλ, κηα άιιε εξεπλεηηθή πξφθιεζε ζηα ζπζηήκαηα δηαρείξηζεο βάζεσλ δεδνκέλσλ κε ρξήζε πνιηηηθψλ είλαη ε δηαζθάιηζε φηη ην ζχλνιν ησλ πνιηηηθψλ είλαη confluent [48]. Απηή ε ηδηφηεηα ηζρχεη φηαλ γηα θάζε αξρηθή θαηάζηαζε θαη ελέξγεηεο επεμεξγαζίαο ζηε βάζε δεδνκέλσλ, ε ηειηθή θαηάζηαζε ηεο βάζεο δελ εμαξηάηαη απφ ηε ζεηξά ησλ ελεξγεηψλ επεμεξγαζίαο πνπ θαζνξίδνληαη απφ πνιηηηθέο πνπ ελεξγνπνηνχληαη. Δπηπιένλ παξέρεηαη αιγφξηζκνο ζηαηηθήο αλάιπζεο ησλ πνιηηηθψλ ηνπ ζπζηήκαηνο βάζεσλ δεδνκέλσλ γηα έιεγρν χπαξμεο ηνπ πξνβιήκαηνο ηεξκαηηζκνχ ησλ πνιηηηθψλ. Ο αιγφξηζκνο είλαη εθαξκφζηκνο ζε πνιηηηθέο πνπ ελεξγνπνηνχληαη απφ γεγνλφηα (event based) ή απφ θαηαζηάζεηο ηεο βάζεο (condition based). Ο αιγφξηζκνο αλάιπζεο πξνζδηνξίδεη αλ νη ελέξγεηεο ηεο πνιηηηθήο πνπ εθηειείηαη κπνξεί λα ελεξγνπνηήζνπλ ηηο ζπλζήθεο άιισλ πνιηηηθψλ κπαίλνληαο ζε αηέξκνλα βξφγρν. Ο αηέξκνλνο βξφγρνο εληνπίδεηαη ζε θχθινπο πνπ παξνπζηάδνληαη θαηά ηελ κνληεινπνίεζε ησλ πνιηηηθψλ θαη ησλ ελεξγεηψλ ηνπο πάλσ ζε γξάθνπο ελεξγνπνίεζεο (activation graph). ην γξάθν απηφ κνληεινπνηνχληαη νη πνιηηηθέο Σελίδα 54

55 σο θφκβνη θαη ην ελδερφκελν φηη κηα πνιηηηθή ελεξγνπνηεί θάπνηα άιιε κε θαηεπζπλφκελε αθκή.σέινο, νη ζπγγξαθείο ρξεζηκνπνηνχλ ζρεζηαθή άιγεβξα (relational algebra) γηα ηελ έθθξαζε ησλ πνιηηηθψλ. Με ηε ρξήζε ηεο ζρεζηαθήο άιγεβξαο επηηξέπεηαη ε δεκηνπξγία πνιηηηθψλ απφ δηαθνξεηηθέο γιψζζεο. Οη παξαπάλσ πξνηεηλφκελνη αιγφξηζκνη έρνπλ ην κεηνλέθηεκα φηη δελ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα ηελ αλάιπζε πνιηηηθψλ ζε άιια ηερλνινγηθά πεξηβάιινληα, π.ρ. θαηαλεκεκέλα ζπζηήκαηα ή ζπζηήκαηα δηθηπαθήο απνζήθεπζεο Πολιτικϋσ Αςφαλεύασ για VoIP Οη παξνχζεο κεζνδνινγίεο ζρεηηθά κε ηελ αλάπηπμε πνιηηηθψλ γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ SPIT επηζέζεσλ είλαη νπζηαζηηθά κεδακηλέο ή ζε πνιχ αξρηθφ επίπεδν. Με απνηέιεζκα λα αλαθέξνληαη ζε πνιχ αθαηξεηηθφ επίπεδν. Ζ πξνζπάζεηα γηα πινπνίεζε θαη αλάπηπμε ηέηνησλ πνιηηηθψλ παξνπζηάδνληαη παξαθάησ VoIP policy infrastructure methodologies Ζ πξψηε εξγαζία [49], ε νπνία αλαπηχρζεθε απφ ηνπο H. Tschofenig, D. Wing, H. Schulzrinne, T. Froment θαη G. Dawirs, πξνηείλεη κία πνιηηηθή ε νπνία αθνξά απνθιεηζηηθά ην ηκήκα ηεο εμνπζηνδφηεζεο, δειαδή ειέγρεη αλ ν ρξήζηεο έρεη ή φρη ην δηθαίσκα λα πξάμεη θάπνηεο θιήζεηο. Σα βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά πνπ δηαρεηξίδεηαη ε ζπγθεθξηκέλε πξφηαζε είλαη: 1. Ζ ρξνληθή πεξίνδνο κέζα ζηελ νπνία ν ρξήζηεο απνδέρεηαη θιήζεηο. Γηα παξάδεηγκα αλ ην ηειέθσλν είλαη εξγαζίαο ηφηε ν ρξήζηεο ζα κπνξνχζε λα απνδέρεηαη θιήζεηο κφλν ζε ψξεο γξαθείνπ θαη ηηο ππφινηπεο ψξεο λα απνξξίπηνληαη. 2. Ζ ηαπηφηεηα ηνπ ρξήζηε, πνπ βαζίδεηαη πάλσ ζην ηνκέα πνπ αλήθεη, θαη ην SIP URI ηνπ. 3. Ζ ηθαλνπνίεζε βαζηθψλ θαλφλσλ απζεληηθνπνίεζεο θαηά ηελ δηαδηθαζία εγγξαθήο ηνπ ρξήζηε ή πξνζπάζεηαο ηνπ λα πξαγκαηνπνηήζεη θιήζε. Ζ πνιηηηθή ζηεξίδεηαη πάλσ ζε θαλφλεο αιιά δελ εκθαλίδεηαη ζε έλα νινθιεξσκέλν ζρήκα ην νπνίν λα ηελ αλαπαξαζηήζεη θαη λα ηελ θάλεη εχθνια εθαξκφζηκε ζε έλα πεξηβάιινλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Δπηπιένλ ηα κφλα ραξαθηεξηζηηθά πνπ δειψλνπλ αλ ε θιήζε είλαη SPIT ή φρη είλαη ιίγα παξαβιέπνληαο φπνηα επηπιένλ ραξαθηεξηζηηθά ηνπ SIP πξσηνθφιινπ Call Processing Language Ζ επφκελε πινπνίεζε είλαη ε Call Processing Language (CPL) [50], ε νπνία πεξηγξάθεη θαη ειέγρεη ηεο ππεξεζίεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Παξέρεη έλα δνκεκέλν XML ζρήκα θαη ηεο βαζηθέο πξνδηαγξαθέο γηα λα ζεσξείηαη αζθαιήο ν δηαδηθηπαθφο πάξνρνο. Ζ ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε είλαη απνθιεηζηηθά πάλσ ζε έιεγρν πξφζβαζεο ζε πφξνπο ηνπ ζπζηήκαηνο θαη Σελίδα 55

56 αζρνιείηαη κε ηα κελχκαηα πνπ θηάλνπλ ζε έλα εμππεξεηεηή. Ζ δηαρείξηζε πνπ πξνηείλεηαη είλαη βαζηζκέλνη ζε ραξαθηεξηζηηθά ησλ αξρηθψλ κελπκάησλ SIP, φπσο ε δηεχζπλζε ρξήζηε. Οη βαζηθέο δπλαηφηεηεο πνπ παξέρεη ε ζπγθεθξηκέλε πνιηηηθή είλαη: 1. Ζ αλίρλεπζε ζπγθεθξηκέλσλ ραξαθηεξηζηηθψλ ζην κήλπκαηα ηα νπνία νλνκάδεη switches. Σα ζπγθεθξηκέλα ραξαθηεξηζηηθά είλαη ζρεηηθά κε ηελ δηεχζπλζε ηνπ απνζηνιέα ηνπ sip κελχκαηνο θαη ηελ γιψζζα επηθνηλσλίαο ηνπ. Γίλεηαη ε δπλαηφηεηα γηα αλίρλεπζε νπνηαδήπνηε ζπκβνινζεηξάο κέζα ζην κήλπκα ε νπνία πξέπεη λα είλαη αθξηβήο ζε θεθαιαία θαη κηθξά (case-sensitive). Σέινο δίλεηαη ε δπλαηφηεηα λα νξηζηνχλ ραξαθηεξηζηηθά ζρεηηθά κε ηνλ ρξφλν πνπ εθηειείηαη ην script. 2. Ζ ηξνπνπνίεζε ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ κελχκαηνο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ πξνψζεζε ηνπ (Location Modifiers). Ο ρξήζηεο κπνξεί λα νξίζεη πνπ αθξηβψο ζα θαηεπζπλζεί θάζε κήλπκα ζε πεξίπησζε πνπ είλαη εηζεξρφκελν, ζε πεξίπησζε πνπ είλαη εμεξρφκελν ε ζπγθεθξηκέλε ηηκή παξακέλεη θελή. 3. Ζ δπλαηφηεηα λα γίλεη αιιαγή ζηε ξνή ησλ κελπκάησλ ζε επίπεδν ζεκαηνδνζίαο (αληαιιαγή κπλεκάησλ). Ο ρξήζηεο κπνξεί είηε λα απνξξίςεη ηελ θιήζε είηε λα ηελ αλαθαηεπζχλεη είηε λα ηελ ζηείιεη ζε θάπνην πιεξεμνχζην εμππεξεηεηή (proxy). 4. H δπλαηφηεηα λα εθηειεζηνχλ ελέξγεηεο εθηφο ζεκαηνδνζίαο, φπσο ε θαηαγξαζή ζε αξρείν ζπκβάλησλ (logs) ή ε απνζηνιή κελχκαηνο ειεθηξνληθήο αιιεινγξαθίαο ( ). Ο ζπγθεθξηκέλνο κεραληζκφο αλ θαη ζα κπνξνχζε λα είλαη ε βάζε γηα ηελ αλάπηπμε ηεο πνιηηηθήο ζηνλ κεραληζκφ ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο έρεη δχν πνιχ ζεκαληηθά κεηνλεθηήκαηα: 1. Γελ παξέρεη θακία δπλαηφηεηα ζηελ παξνχζα θάζε γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ SPIT θαη επαθίεηαη ζηα ρέξηα ηνπ ρξήζηε λα επεθηείλεη ηελ γιψζζα θαη λα ελζσκαηψζεη επηπιένλ δπλαηφηεηεο. Θα κπνξνχζε λα παξνπζηαζηεί θάπνηα επέθηαζε ηνπ, αιιά νπζηαζηηθά ζα ήηαλ δεκηνπξγία ελφο λένπ xml ζρήκαηνο ην νπνίν δελ ζα είρε βέιηηζηε δνκή γηα γξήγνξε πξφζβαζε ζε anti-spit θαλφλεο, δηφηη ε δελδξηθή ηνπ δνκή ειέγρεη αξρηθά ραξαθηεξηζηηθά ηα νπνία δελ είλαη πξψηεο πξνηεξαηφηεηαο γηα ηηο SPIT επηζέζεηο, φπσο ε γιψζζα επηθνηλσλίαο ηνπ θαινχληα. 2. Ο ζπγθεθξηκέλνο κεραληζκφο είλαη ελζσκαησκέλνο ζηνπο εμππεξεηεηέο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο, φπσο ζηνλ SER server, δηφηη ρξεζηκνπνηεί πνιινχο κεραληζκνχο πινπνηεκέλνπο πάλσ ζηνπο εμππεξεηεηέο. Σν απνηέιεζκα είλαη λα εμαξηάηαη απφ ηελ πινπνίεζε ηνπ εμππεξεηεηή θαη απφ ηελ γεληθφηεξε δηακφξθσζε ηνπ πεξηβάιινληνο. Απηφ είλαη ζεκαληηθφηαην κεηνλέθηεκα αθνχ δελ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζεί ζε πξνζσπηθνχο ππνινγηζηέο ή κηθξφηεξεο ζπζθεπέο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Σελίδα 56

57 RFC 4475 Σν RFC 4475 [51] θαζνξίδεη έλα πιαίζην πνιηηηθήο απζεληηθνπνίεζεο γηα ηνλ έιεγρν ηεο πξφζβαζεο ζε δεδνκέλα εθαξκνγήο. Οη πνιηηηθέο θαζνξηδνληαη ρξεζηκνπνηψληαο XML. Σν πιαίζην είλαη πνιχ γεληθφ θαη θαζνξίδεη κφλν πνιχ βαζηθά ζηνηρεία. Ωζηφζν, έρεη ζρεδηαζηεί γηα λα ππνζηεξίδεη πηζαλή επέθηαζε. Μηα πνιηηηθή πεξηέρεη έλα ζχλνιν θαλφλσλ. Κάζε θαλφλαο απνηειείηαη απφ ζπλζήθεο θαη ελέξγεηεο (νη νπνίεο εθηεινχληαη αλ νη ζπλζήθεο είλαη αιεζείο). Μηα πνιχ ζεκαληηθή έλλνηα ηνπ πιαηζίνπ είλαη φηη φινη νη θαλφλεο κηαο πνιηηηθήο έρνπλ ίζε κεηαρείξηζε, δειαδή, δελ ππάξρεη θαλφλαο πνπ ππεξηζρχεη έλαληη άιινπ θαλφλα. Οη ζπλζήθεο ησλ θαλφλσλ αμηνινγνχληαη ηαπηφρξνλα θαη εθηεινχληαη φιεο νη ελέξγεηεο φισλ ησλ θαλφλσλ πνπ ηαηξηάδνπλ. Γεδνκέλνπ φηη απηφ κπνξεί δπλεηηθά λα νδεγήζεη ζε αληηθαηηθέο ελέξγεηεο, ην πιαίζην πνπ θαζνξίδεη πσο νη ζπγθξνχζεηο απηέο κπνξνχλ λα επηιπζνχλ. Καηά γεληθφ θαλφλα ην RFC 4475 πξνηείλεη λα εθηειέζεη πάληα ηα ιηγφηεξν πεξηνξηζηηθά κέηξα. Κάζε ζπλζήθε δηεπθξηλίδεη πφηε πιεξείηαη, δειαδή, φηαλ πάξεη ηελ ηηκή TRUE. Έλαο θαλφλαο αλήθεη ζηνλ θαλφλα πνπ πιεξείηαη κφλν εάλ φιεο νη ζπλζήθεο είλαη αιεζείο. Δλψ νη ζπλζήθεο πεξηγξάθνπλ ην «ΑΝ» - ηκήκα ελφο θαλφλα, νη δξάζεηο θαη νη κεηαζρεκαηηζκνί θαζνξίδνπλ ηηο ελέξγεηεο πνπ πξέπεη λα εθηεινχληαη εθφζνλ πιεξνχληαη φιεο νη ζπλζήθεο. Κάζε είδνο ηεο ελέξγεηαο ή κεηαηξνπήο δηεπθξηλίδεη πνία ε ιεηηνπξγία πξφθεηηαη λα εθηειεζηεί. Σν ίδην ην πξφηππν θαζνξίδεη κφλν πνιχ βαζηθέο πξνυπνζέζεηο. ε απηέο πεξηιακβάλνληαη νη κέζνδνη γηα ηνλ έιεγρν ηεο ηαπηφηεηαο ηνπ ρξήζηε (<identity>) ή γηα ηνλ θαζνξηζκφ ηεο ρξνληθήο πεξηφδνπ γηα ηελ νπνία θαηά θαλφλα ζα πξέπεη λα ηζρχεη (<validity>). Σν πξφηππν δελ πξνζδηνξίδεη νπνηεζδήπνηε ελέξγεηεο ή κεηαζρεκαηηζκνχο. Ωζηφζν, νη θαλφλεο πνπ θαζνξίδνληαη λα ζπλδπάδνπλ πνιιαπιά "δηθαηψκαηα", δειαδή, δξάζεηο ή κεηαζρεκαηηζκνχο. Δπηπιένλ ηζρχεη φηη θάζε ελέξγεηα ή κεηαηξνπή λα αμηνινγείηαη μερσξηζηά θαη αλεμάξηεηα, νπφηε απαηηείηαη κία δηαδηθαζία ζχγθιηζεο θαλφλσλ. Ζ Common Policy [51] απνηειεί κηα θαιή βάζε γηα ηελ πνιηηηθή ηεο παξνχζαο δηαηξηβήο, επεηδή παξέρεη ηηο βαζηθέο αξρέο γηα ην πιαίζην ηεο πνιηηηθήο πνπ επηζπκνχκε. Ωζηφζν, είλαη κηα γεληθή πξνδηαγξαθή πνπ δελ πξνζδηνξίδεη νπνηαζδήπνηε ελέξγεηα ή κεηαζρεκαηηζκφ. Δπηπιένλ, δελ ζηνρεχεη άκεζα ζηελ πξφιεςε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, κε απνηέιεζκα νη ζπλζήθεο πνπ ειέγρνληαη ζρεηηθά κε ην SPIT λα είλαη νπζηαζηηθά αλχπαξθηεο A SPIT Prevention Framework Ζ ηειεπηαία πξνζπάζεηα είλαη κία ζεσξεηηθή πξνζέγγηζε απφ ηνπο N. D Heureuse, J. Seedorf, S. Niccolini [52], ε νπνία αλαθέξεη πσο ζα κπνξνχζε λα δνκεζεί έλαο κεραληζκφο κε ηελ ρξήζε πνιηηηθήο ζε επίπεδν ρξήζηε. H ζπγθεθξηκέλε εξγαζία εκθαλίζζεθε ιίγν κεηά Σελίδα 57

58 ηηο δεκνζηεχζεηο καο, νη νπνίεο ππνζηεξίδνπλ ηελ ζπγθεθξηκέλε δηαηξηβή, θαη είλαη αξθεηά θνληά ζηελ δηθήο καο πινπνίεζε. Πξνηείλεηαη κία πνιηηηθή γηα ηελ πξφιεςε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, ε νπνία δελ έρεη ζαθή κνξθή αιιά πξνζπαζεί λα δψζεη βάζε γηα ηνλ ζπλδπαζκφ πνιιψλ κεραληζκψλ anti-spit. Σα ηξία βαζηθά ηκήκαηα ηεο πξνηεηλφκελεο πνιηηηθήο είλαη: 1. πλζήθε θαλφλα (Rule Level condition): Ζ ζπλζήθε πνπ ππάξρεη ζε θάζε θαλφλα πξέπεη λα είλαη αιεζήο ψζηε λα εθηειεζηεί ε αληίζηνηρε ελέξγεηα. Ζ ζπλζήθε είλαη κνλαδηθή θαη δελ επηηξέπεηαη ν ζπλδπαζκφο άλσ ηεο κίαο ζπλζήθεο ζε θαλφλα. 2. πλζήθε ζχγθξηζεο (Challenge condition): Ζ ζπλζήθε ζχγθξηζεο αθνξά ηηο πεξηπηψζεηο φπνπ ε πνιηηηθή δέρεηαη ηηκέο απφ πεξηζζφηεξνπο ηνπ ελφο κεραληζκνχο. Σφηε επηηξέπεηαη λα νξηζηεί ε πξνηεξαηφηεηα κεηαμχ ησλ δνθηκψλ θαη ησλ πξνβιεπφκελσλ απνηειεζκάησλ ψζηε λα απνθαλζεί αλ ε θιήζε είλαη θαθφβνπιε ή φρη. 3. Δθηέιεζε ελεξγεηψλ (Execute action): Ζ εθηέιεζε ελεξγεηψλ ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα κπνξεί λα ζπλεξγαζηεί κε δηάθνξνπο SPIT κεραληζκνχο πξνζηαζίαο, φπσο ε πξνψζεζε θιήζεο ζε κηα δηαθνξεηηθή ζέζε, ηελ απνδνρή κηαο θιήζεο, ηελ απφξξηςε κηαο θιήζεο θαη ηέινο ηελ εθαξκνγή εμσηεξηθψλ δνθηκψλ ησλ θιήζεσλ. Ζ ζπγθεθξηκέλε πξνζέγγηζε αλ θαη είλαη αξθεηά θνληά ζηελ πξνηεηλφκελε πνιηηηθή ηεο ππάξρνπζαο δηαηξηβήο έρεη θάπνηεο βαζηθέο δηαθνξέο θαη κεηνλεθηήκαηα: 1. Γελ παξέρεηαη έλα αθξηβέο XML ζρήκα φπνπ ζα ήηαλ δπλαηφλ λα ην επεμεξγαζηεί, επεθηείλεη ή εθαξκφζεη φπνηνο ελδηαθέξεηαη λα αθνινπζήζεη ηελ ζπγθεθξηκέλε πνιηηηθή. 2. Γελ πξνηείλεη κεραληζκφ πνπ ζα κπνξνχζε λα εθαξκφζεη ηελ πνιηηηθή κέζα ζε έλα πεξηβάιινλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. 3. Αλ θαη δειψλεη φηη βαζίδεηαη ζε ζπλδπαζκφ κεραληζκψλ αληηκεηψπηζεο SPIT θαη θαζνξίδεη ηελ κέζνδν πξνηεξαηφηεηαο κεηαμχ ηνπο, δελ θαζνξίδεη ηνλ αθξηβή ηξφπν δηεπαθήο ψζηε λα κπνξεί λα ηνλ αλαπηχμεη φπνηνο επηζπκεί ζπλεξγαζία κε ηελ ζπγθεθξηκέλε πνιηηηθή. 4. Γελ ππάξρεη κέζνδνο αλαλέσζεο ή αλαζεψξεζεο ηεο πνιηηηθήο ίηε ρεηξνθίλεηε είηε δπλακηθή. 5. Γελ ππάξρνπλ πεηξακαηηθά απνηειέζκαηα ψζηε λα πηζηνπνηείηαη ε απνδνηηθφηεηα ηεο πξνηεηλφκελεο πνιηηηθήο. Σελίδα 58

59 4.3. Μηχανιςμού και τεχνικϋσ Anti-SPIT Voice Spam Detection Πξφιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ Οη Dantu et al. [53] παξνπζηάδνπλ έλα πνιχ-επίπεδν θίιηξν ην νπνίν νλνκάδεηαη Voice Spam Detection (VSD) θαη έρεη σο ζηφρν ηελ απνηξνπή ησλ SPIT θιήζεσλ/κελπκάησλ ζε πεξηβάιινληα δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. Σν VSD εθαξκφδεη Bayesian ηερληθέο ψζηε λα ππνινγίζεη ηελ πηζαλφηεηα ε εηζεξρφκελε θιήζε λα είλαη SPAM. H ζπγθεθξηκέλε ηερληθή απαηηεί κία πεξίνδν εθκάζεζεο θαηά ηελ νπνία ν ρξήζηεο πξέπεη λα αλαγλσξίζεη ηηο θαθφβνπιεο θιήζεηο. ηελ εηθφλα 11 παξνπζηάδεηαη ε αξρηηεθηνληθή ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ. Ο VSD απνηειείηαη απφ δηαθξηηέο νληφηεηεο νη νπνίεο ζπκκεηέρνπλ ζηελ αμηνιφγεζε αλ κία θιήζε είλαη θαθφβνπιε ή φρη. Εικόνα 11: Η αρχιτεκτονική του Voice Spam Detection [53] Οη πέληε ιεηηνπξγηθέο νληφηεηεο είλαη νη εμήο: 1. Παξνπζία (Presence): Ζ ιεηηνπξγία ηεο ζπγθεθξηκέλεο νληφηεηαο είλαη λα θαζνξίζεη ηελ απνδνρή ή φρη ησλ θιήζεσλ βάζε ηεο θαηάζηαζεο ή επηζπκηψλ ηνπ ρξήζηε (state of mind). Γηα παξάδεηγκα ε δηαρείξηζε ησλ θιήζεσλ εμαξηάηαη απφ ηελ ηνπνζεζία ηνπ ρξήζηε, απφ ηελ θαηάζηαζε πνπ έρεη ηεζεί ε ζπζθεπή (π.ρ. do-not-disturb-me mode), θηι. Οπφηε ε δηαδηθαζία ζηελ ζπγθεθξηκέλε νληφηεηα ζηεξίδεηαη ζε ζηαηηθνχο θαη δπλακηθνχο θαλφλεο φπσο ζε έλα ηνίρν πξνζηαζίαο. 2. Πεξηνξηζκφο ξπζκνχ (Rate Limiting): Ζ ζπγθεθξηκέλε νληφηεηα ειέγρεη ηνλ αξηζκφ θιήζεσλ πνπ έξρνληαη απφ ηνπο ρξήζηεο, βάζε πξνυπάξρνπζψλ κνηίβσλ θιήζεσλ, (signature) θαη ειέγρεη αλ ν αξηζκφο μεπεξάζεη έλα πξνθαζνξηζκέλν φξην θιήζεσλ. Με Σελίδα 59

60 απηφ ηνλ ηξφπν είλαη πην εχθνιε ε αλαγλψξηζε λέσλ επηζέζεσλ θαη ν πεξηνξηζκφο εμάπισζεο ηεο επίζεζεο. Ζ αλαζεψξεζε ηνπ νξίνπ ηνπ ξπζκνχ θιήζεσλ γίλεηαη είηε απηνκαηνπνηεκέλα είηε κε ηελ βνήζεηα ρξήζηε. 3. Δκπηζηνζχλε (Trust): Ζ ζπγθεθξηκέλε νληφηεηα ειέγρεη ην επίπεδν εκπηζηνζχλεο πνπ έρεη ν θαινχκελνο πξνο ηνλ θαινχληα. Σν επίπεδν εκπηζηνζχλεο θαζνξίδεηαη απφ ην αλ ν θαιψλ αλήθεη ζε θάπνηα ιίζηα (καχξε ή ιεπθή). Ζ ελεκέξσζε θαη αλαζεψξεζε ησλ ιηζηψλ γίλεηαη απφ ηελ αλάδξαζε ηνπ ρξήζηε, δειαδή αλ θάπνηα θιήζε πξνσζεζεί ζηνλ ρξήζηε θαη ν ρξήζηεο ηελ ραξαθηεξίζεη σο «θαθφβνπιε» ηφηε απφ εθείλε ηελ ζηηγκή θαη ζην εμήο νη θιήζεηο κε ηηο ίδηεο παξακέηξνπο απιά απνξξίπηνληαη. Έλα επηπιένλ ηξφπνο γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηεο εκπηζηνζχλεο είλαη ηα Bayesian θίιηξα. ην ζπγθεθξηκέλν κεραληζκφ κηα θιήζε ειέγρεηαη κε βάζε ηε «ζπκπεξηθνξά» ησλ εκπιεθφκελσλ νληνηήησλ. Πην ζπγθεθξηκέλα, ε ζπκπεξηθνξά ησλ νληνηήησλ ειέγρεηαη εληφο θάπνηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ρξνληθνχ δηαζηήκαηνο θαη νη κειινληηθέο ηάζεηο ππνινγίδνληαη κε βάζε ηα ηζηνξηθά δεδνκέλα ησλ αηηήζεσλ θιήζεσλ απφ ηνλ εθάζηνηε δηθηπαθφ ηνκέα πνπ πξνέξρνληαη. Ο έιεγρνο αλ κηα νληφηεηα απνηειεί επίδνμν επηηηζέκελν ειέγρεηαη κε βάζε ην βαζκφ εκπηζηνζχλεο πνπ απηή έρεη. Έηζη, ζην πιαίζην ηνπ πξνηεηλφκελνπ κεραληζκνχ ε πηζαλφηεηα κηα θιήζε λα είλαη SPIT ή φρη ππνινγίδεηαη κε βάζε ην καζεκαηηθφ ηχπν: Εικόνα 12: Μαθηματικόσ τφποσ για Bayeasian φίλτρα [54] φπνπ xi απνηειεί ηα δηάθνξα πεδία ηεο επηθεθαιίδαο ηνπ SIP παθέηνπ. Ζ απφξξηςε ή ε απνδνρή ηεο θιήζεο εμαξηάηαη απφ ηνλ αλ ε ηηκή πνπ πξνθχπηεη απφ ηνλ παξαπάλσ ηχπν είλαη κεγαιχηεξε ή κηθξφηεξε ζε ζχγθξηζε κε έλα φξην απνδνρήο, πνπ νξίδεηαη απφ ηελ εθάζηνηε θαινχκελε νληφηεηα. Σν φξην απηφ παξέρεηαη ζην ζχζηεκα απφ ηνλ θαινχκελν κέζσ αλαηξνθνδφηεζεο θαη θαζνξίδεηαη απφ ηηο πξνηηκήζεηο απηνχ ζε φηη αθνξά ηνλ αξηζκφ ησλ λφκηκσλ θιήζεσλ σο πξνο ηνλ αξηζκφ ησλ SPIT θιήζεσλ πνπ ιακβάλεη. 4. Φήκε (Reputation): Ζ επφκελε νληφηεηα γηα ηνλ ραξαθηεξηζκφ κίαο θιήζεο σο SPIT ή φρη εθαξκφδεη έλα ζχζηεκα θήκεο απνηππψλνληαο ηηο ζρέζεηο εκπηζηνζχλεο ησλ εκπιεθφκελσλ νληνηήησλ. Ζ εκπηζηνζχλε θαζνξίδεηαη απφ ηελ δεκηνπξγία ελφο δηθηχνπ θήκεο. Οη ηηκέο θαζνξίδνληαη απφ ηελ πξνεγνχκελε ζπκπεξηθνξά ηνπ θάζε ρξήζηε ή ηνκέα ρξεζηψλ. Γηα παξάδεηγκα αλ κία SPIT θιήζε θηάζεη ζηνλ ηνκέα Α κέζσ ηνπ ηνκέα Β θαη έρεη μεθηλήζεη απφ ηνλ Γ, ηφηε ε θήκε εκπηζηνζχλε ησλ ηνκέσλ Β θαη Γ ζα Σελίδα 60

61 κεησζεί, δηφηη ν έλαο μεθίλεζε ηελ SPIT θιήζε θαη ν επφκελνο ηελ πξνψζεζε αληίζηνηρα. 5. Απνζήθεπζε (Quaranting): Ζ ηειεπηαία νληφηεηα θαζνξίδεη ηελ ηειηθή απφθαζε, αθνχ ζπιιέμεη ηα απνηειέζκαηα ησλ ππνινίπσλ νληνηήησλ. Γειαδή θαζνξίδεη αλ ε θιήζε είλαη θαθφβνπιε ή φρη θαη απνξξίπηεη ή πξνσζεί ηελ θιήζε αληίζηνηρα Callrank Οη Balasubramaniyan et al. [54] παξνπζίαζαλ ηελ ηερληθή Callrank, ε νπνία βαζίδεηαη πάλσ ζηελ δηάξθεηα ησλ θιήζεσλ ψζηε λα δεκηνπξγήζεη κηα ζρέζε θνηλσληθήο δηθηχσζεο θαη έλα παγθνζκηνπνηεκέλν ζχλνιν θήκεο γηα ηνλ θάζε ρξήζηε. Γηα παξάδεηγκα αλ νη θιήζεηο ελφο ρξήζηε Α πξνο έλα ρξήζηε Β είλαη ζπρλέο θαη κεγάιεο δηάξθεηαο ηφηε απηφ ην γεγνλφο κπνξεί λα ζεσξεζεί σο απνδεηθηηθφ ζηνηρείν θαιήο δηαδηθηπαθήο θηιίαο θαη θαιήο ζπκπεξηθνξάο. Απηφ ην ζηνηρείν ζα κπνξνχζε λα κεηαθεξζεί ζε έλαλ ηξίην ρξήζηε απφ ηνλ ρξήζηε Β ην νπνίν λα ππνδεηθλχεη φηη ν ρξήζηεο Α είλαη θαιφβνπινο. Γηα ηελ πινπνίεζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ κεραληζκνχ απαηηείηαη ν θάζε ρξήζηεο λα δηαηεξεί κία ηηκή εκπηζηνζχλεο γηα θάζε «γλσζηφ» ηνπ ρξήζηε. Ζ ηηκή θαζνξίδεηαη απφ ην ζχλνιν ησλ θιήζεσλ πνπ έρνπλ γίλεη πξνο ηνλ θαινχκελν ρξήζηε καδί κε ηελ ζπλνιηθή δηάξθεηα ησλ θιήζεσλ ηνπ (εηθφλα 13). Εικόνα 13: Πίνακασ εμπιςτοςφνησ για την τεχνική Callrank [54] Έπεηηα ζε θάζε θιήζε ν θαιψλ παξέρεη θαη ηελ ζπγθεθξηκέλε ηηκή πνπ έρεη γηα ηνλ ρξήζηε, ην νπνίν ρξεζηκνπνηείηαη ζαλ πηζηνπνηεηηθφ θιήζεο (call credential). Γηα ηελ αμηνπηζηία ζπγθεθξηκέλσλ ηηκψλ θαη ηελ κε δπλαηφηεηα απνπνίεζεο θάπνηαο θιήζεο απφ ρξήζηε, ν ζπγθεθξηκέλνο ρξήζηεο απαηηεί φινη νη ρξήζηεο λα βξίζθνληαη ζηελ ίδηα ππνδνκή δεκφζηνπ θιεηδηνχ. Οπφηε ν θάζε ρξήζηεο ζα είλαη θάηνρνο ελφο δεκφζηνπ θαη ηδησηηθνχ θιεηδηνχ ηα νπνία ζα ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξνληθψλ ππνγξαθψλ Σελίδα 61

62 Απηφ είλαη θαη ην βαζηθφ κεηνλέθηεκα ηεο ζπγθεθξηκέλεο πινπνίεζεο, αθνχ νη πεξηζζφηεξνη δελ είλαη θάηνρνη ειεθηξνληθνχ πηζηνπνηεηηθνχ. Δπηπιένλ ζε πεξίπησζε φπνπ απηφ ήηαλ δπλαηφλ, ηφηε νη πάξνρνη ππεξεζηψλ δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο δελ ήηαλ ζίγνπξν φηη ζα κπνξνχζαλ λα ππνζηεξίμνπλ ην επηπιένλ ππνινγηζηηθφ θφζηνο γηα ηελ δηαδηθαζία αλαγλψξηζεο ηεο ειεθηξνληθήο ππνγξαθήο. Σέινο, ε πξνζέγγηζε απαηηεί θαη ηελ αιιαγή ηνπ κελχκαηνο INVITE, ζε πεξίπησζε πνπ ρξεζηκνπνηεζεί ην πξσηφθνιιν SIP, αθνχ απαηηεί ε ηηκή εκπηζηνζχλεο λα είλαη εκθσιεπκέλε ζην ζπγθεθξηκέλν κήλπκα VoIP SEAL Οη d'heureuse N., Seedorf J., Niccolini S., Ewald T. πξφηεηλαλ έλα κεραληζκφ ν νπνίνο απνηειείηαη απφ 5 δηαθξηηά ζηάδηα, κε ηίηιν VoIP SEAL[55]. ηελ εηθφλα 14 παξνπζηάδνληαη ηα ζηάδηα ηνπ κεραληζκνχ θαη ε ζχλδεζε κεηαμχ ηνπο. Εικόνα 14: VoIP SEAL[55] Σα πέληε ζηάδηα θαη ε ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπο είλαη: ηάδην 1. ε απηφ ην ζηάδην πεξηέρνληαη νη δηαθαλείο κέζνδνη σο πξνο ηνλ ρξήζηε, φπσο ε ρξήζε ησλ ιεπθψλ θαη καχξσλ ιίζηεο. Αλαθέξεηαη φηη κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ πνιιαπιέο ηερληθέο ηέηνηνπ είδνπο θαη λα ιεθζεί ε απφθαζε σο απνηέιεζκα φισλ ησλ κεξηθψλ ζπκπεξαζκάησλ θάζε ηερληθήο. Γειαδή θάζε ηερληθή δίλεη κία ηηκή απφ -1 έσο 1 θαη ην ηειηθφ άζξνηζκα φισλ θαζνξίδεη αλ ε θιήζε/κήλπκα είλαη SPIT ή φρη. ηάδην 2. Δδψ πεξηέρνληαη νη κέζνδνη επηθνηλσλίαο κε ηνλ θαινχληα, γηα εμαθξίβσζεμ ηεο ηαπηφηεηαο ηνπ. Σελίδα 62

63 ηάδην 3. ε απηφ ην ζηάδην πεξηιακβάλεηαη ε δπλαηφηεηα λα εξσηεζεί ν θαινχκελνο, αλ ζεσξεί αμηφπηζην ηνλ θαινχληα. ηάδην 4. ε απηφ ην ζηάδην πεξηιακβάλνληαη νη ηερληθέο πνπ κπνξνχλ λα εμαθξηβψζνπλ αλ πξφθεηηαη γηα επίζεζε SPIT θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο θιήζεο. ηάδην 5. ην ηειεπηαίν ζηάδην πεξηιακβάλεηαη ε ηερληθή λα ξσηάηε ν θαινχκελνο αλ ε θιήζε ήηαλ θαιφβνπιή ή φρη Ζ ζπγθεθξηκέλε κέζνδνο αλ θαη πεξηέρεη πνιιέο δηαθνξεηηθέο ηερληθέο, πξάγκα πνπ ηελ θαηαηάζζεη ζηνπο ηζρπξνχο κεραληζκνχο SPIT, έρεη δχν βαζηθά κεηνλεθηήκαηα. 1. Ζ ππεξβνιηθά έληνλε εκπινθή ηνπ ρξήζηε, ε νπνία ην πηζαλφηεξν ζα είλαη κε απνδεθηή απφ θαιφβνπινπο/έκπηζηνπο ρξήζηεο. 2. Ζ κε χπαξμε πινπνηεκέλνπ πξσηνηχπνπ. Αλ θαη ζε ζεσξεηηθφ επίπεδν παξνπζηάδεη ελδηαθέξνλ, ε κε χπαξμε πξαθηηθνχ κνληέινπ θαη πινπνίεζεο, δελ δείρλεη α) αλ ε εθαξκνγή θαη ελζσκάησζε ηνπ ζε ππάξρνπζεο VoIP ππνδνκέο είλαη δπλαηή θαη β) πνηεο είλαη νη αξλεηηθέο παξελέξγεηεο εμαηηίαο ζηελ ζπλερήο εκπινθήο ηνπ ρξήζηε Trust Chain in large scale VoIP systems Οη Patankar P., Nam G., Kesidis G., θαη Chita R. [56] πξφηεηλαλ έλαλ κεραληζκφ ν νπνίνο ζηεξίδεηαη ζηελ δεκηνπξγία κίαο αιπζίδαο θηιίαο κεηαμχ ηνπ θαινχκελνπ θαη ηνπ θαινχληα. Έπεηηα ν ζπλδπαζκφο φισλ ησλ αιπζίδσλ θηιίαο κεηαμχ ησλ ρξεζηψλ δεκηνπξγεί έλα δίθηπν εκπηζηνζχλεο. ην κνληέιν πξέπεη νη ελδηάκεζνη θφκβνη (πιεξεμνχζηνη εμππεξεηεηέο) λα απνζηέιινπλ κελχκαηα ψζηε λα αληινχλ πιεξνθνξίεο θαη λα ελεκεξψλνπλ ηνπο ρξήζηεο ζρεηηθά κε ηηο αιπζίδεο θηιίαο. Ο ζηφρνο είλαη νη ρξήζηεο λα έρνπλ φζνλ ην δπλαηφλ πην επίθαηξε πιεξνθφξεζε ζρεηηθά κε φζνπο αλήθνπλ ζην ζχλνιν ησλ θίισλ ηνπ. Εικόνα 15: Κλήςη μζςω του δικτφου εμπιςτοςφνησ [56] Σελίδα 63

64 Ζ επηθνηλσλία κεηαμχ ρξεζηψλ γηα ηελ ελεκέξσζε ησλ αιπζίδσλ θηιίαο ζπκβαίλεη φηαλ ν ρξήζηεο Β ζέιεη λα θαιέζεη έλαλ ρξήζηε Α ν νπνίνο δελ είλαη ζην δίθηπν θίισλ ηνπ. ην παξάδεηγκα καο (Δηθ. 15) ην κήλπκα ηνπ ρξήζηε Β πξνσζείηαη κέζσ ησλ θφκβσλ G,H,M,Q,I. Καηά ηελ δηάξθεηα απηψλ ησλ πξνσζήζεσλ κεηαμχ ησλ θφκβσλ ε κεηαβιεηή πνπ θαζνξίδεη ηελ εκπηζηνζχλε ζηνλ θφκβν Β κεηαβάιιεηαη αλάινγα κε ηηο ηηκέο εκπηζηνζχλεο πνπ έρνπλ νη ελδηάκεζνη θφκβνη. Έηζη φηαλ ε θιήζε θηάζεη ζηνλ θφκβν Α, ν Α κπνξεί είηε λα απνξξίςεη είηε λα απνδεθηή ηελ θιήζε αλάινγα κε ηελ ηειηθή ηηκή εκπηζηνζχλεο ηεο θιήζεο. Σν βαζηθφ πξφβιεκα ηεο ζπγθεθξηκέλεο πξνζέγγηζεο είλαη ε απαίηεζε απφ ηνπο δεκηνπξγνχο ηεο λα έρνπλ φινη νη «θίινη» έλα θνηλφ ζπκκεηξηθφ θιεηδί ην νπνίν ζα ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηνλ δηακνηξαζκφ ησλ πιεξνθνξηψλ. Ο ζπγθεθξηκέλνο παξάγνληαο θαζηζηά ην πξνηεηλφκελν κνληέιν πξνβιεκαηηθφ, αθνχ πηνζεηεί φια ηα πξνβιήκαηα ηεο ζπκκεηξηθήο θξππηνγξαθίαο κε ζεκαληηθφηεξα ηελ αληαιιαγή θιεηδηψλ θαη ηελ αζθαιή απνζήθεπζε ηνπο SIP SPAM Detection ην [57] παξνπζηάδεηαη έλαο κεραληζκφο αλίρλεπζεο SPIT επηζέζεσλ, ν νπνίνο ζηεξίδεηαη πάλσ ζηελ εκπηζηνζχλε κεηαμχ ηνκέσλ επηθνηλσλίαο θαη ζην θφζηνο απνζηνιήο κελπκάησλ ζε πεξίπησζε πνπ ν θαιψλ ζεσξεζεί «πηζαλά θαθφβνπινο». Ζ ηερληθή εκπηζηνζχλεο ζηεξίδεηαη πάλσ ζηελ εκπηζηνζχλε ησλ εκπιεθνκέλσλ νληνηήησλ ζηελ επηθνηλσλία (θαινχκελνο, θαινχληαο), ε νπνία αλ είλαη θάησ απφ θάπνην ζπγθεθξηκέλν επίπεδν ηφηε ρξεζηκνπνηείηαη ηελ ηερληθή ηνπ θφζηνπο ζηελ θιήζε. Εικόνα 16: Δομή δικτφου για το Reputation Network Manager [57] Σελίδα 64

65 Ζ εθαξκνγή ηεο ηερληθήο εκπηζηνζχλεο ζην δηαδηθηπαθφ ηειεθσληθφ πεξηβάιινλ παξνπζηάδεηαη ζηελ εηθφλα 16. Γηα ηελ θαιή ιεηηνπξγία ηεο απαηηνχληαη δχν επηπιένλ νληφηεηεο: 1. Έλαο εμππεξεηεηήο δηθηπαθήο ηειεθσλίαο (SIP server) ν νπνίνο ζηεξίδεηαη ζην πξσηφθνιιν SIP. O εμππεξεηεηήο είλαη ππεχζπλνο γηα ηελ πξνψζεζε κελπκάησλ θαη ηελ εγθαζίδξπζε θιήζεσλ. 2. Μία βάζε δεδνκέλσλ (SIP repository), ζηελ νπνία απνζεθεχνληαη φια ηα ζηνηρεία ησλ ρξεζηψλ. Ζ κνξθή ησλ εγγξαθψλ ηεο βάζεο είλαη φηη θάζε ρξήζηεο έρεη έλα δηθφ ηνπ πίλαθα φπνπ ππάξρνπλ φινη νη ππφινηπνη ρξήζηεο καδί κε ηελ ηηκή εκπηζηνζχλεο ηνπ ρξήζηε πξνο θάζε έλα μερσξηζηά. Ζ ιεηηνπξγία ηνπ κεραληζκνχ Reputation Network Manager είλαη: 1. Να ππνινγίδεη ην ζπλνιηθφ δίθηπν εκπηζηνζχλεο ζχκθσλα κε ηηο ηηκέο εκπηζηνζχλεο πνπ βξίζθνληαη ζηελ βάζε δεδνκέλσλ. Ο ππνινγηζκφο γίλεηαη αθνχ πξψηα δεκηνπξγεζεί γξάθνο ηνπ θαινχληα κε φιεο ηηο επαθέο ηνπ θαη έπεηηα ζπλδπαζηνχλ φινη νη επηκέξνπο γξάθνη. Ο ηειηθφο ζηφρνο είλαη λα ππάξρεη δηαζέζηκν άκεζα ην κνλνπάηη εκπηζηνζχλεο κεηαμχ ηνπ θαινχληα θαη ηνπ θαινχκελνπ ζε θάζε θιήζε. ε πεξίπησζε πνπ δελ ππάξρεη κνλνπάηη, δειαδή δελ έρνπλ επαθέο, νη νπνίεο έρνπλ θνηλνχο «γλσζηνχο», ηφηε επαθίεηαη ζηνλ ρξήζηε λα αλαιάβεη αλ ζα δερζεί ή φρη ηελ θιήζε. 2. Διέγρεη θάζε λέα θιήζε θαη ζε πεξίπησζε πνπ ην επίπεδν εκπηζηνζχλεο ηνπ θαινχληα είλαη ζε ρακειφ επίπεδν είηε απνξξίπηεη ηελ θιήζε είηε ηελ επηβαξχλεη ηελ θιήζε κε θάπνην θφζηνο. Σν θφζηνο είλαη ε πιεξσκή ελφο πνζνχ, ην νπνίν αλ θαη είλαη ακειεηέν, ζε πεξίπησζε φπνπ έρνπκε καδηθή απνζηνιή κελπκάησλ ηφηε ην ζπλνιηθφ θφζηνο γίλεηαη ππεξβνιηθφ. Ζ ηερληθή θφζηνπο ζπλδπάδεηαη θαη κε άιιεο πηζαλέο ηερληθέο αληηκεηψπηζεο SPIT επηζέζεσλ φπσο κεραληζκνχο απζεληηθνπνίεζεο θαη ιηζηψλ θίισλ (white lists), κε ζηφρν λα είλαη εθαξκφζηκε θαη πην απνηειεζκαηηθή. Ζ ζπγθεθξηκέλε πξνζέγγηζε κεηνλεθηεί ζην φηη α) δελ ππάξρεη πεηξακαηηθή ελφηεηα πνπ λα δείρλεη πφζνο ρξφλνο απαηηείηαη ζην λα δεκηνπξγεζνχλ ηα δίθηπα εκπηζηνζχλεο θαη β) πνηα είλαη ε δηαδηθαζία γηα αλαλέσζε ησλ δηθηχσλ εκπηζηνζχλεο βάζε ησλ λέσλ δεδνκέλσλ πνπ εηζάγνληαη ζην SIP repository Gray-leveling: A voice spam protection algorithm Οη D. Shin, J. Ahn θαη C. Shim. [58] πξφηεηλαλ ηελ ρξήζε γθξη-ιηζηψλ (graylisting) κε ζηφρν ηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ SPIT. Ο θάζε ρξήζηεο απνθηά έλα ζπγθεθξηκέλν επίπεδν ζηελ ιίζηα αλάινγα κε ηνλ αξηζκφ ησλ ηειεθσλεκάησλ πνπ θάλεη ζε ζπγθεθξηκέλν ρξνληθφ πιαίζην. Όζεο πεξηζζφηεξεο είλαη νη θιήζεηο ηφζν απμάλεη ην επίπεδν ηνπ, αθνχ απμάλεη ε πηζαλφηεηα λα είλαη θαθφβνπινο. Σελίδα 65

66 Ζ ζπγθεθξηκέλε πξνζέγγηζε ρξεζηκνπνηεί δχν ζηάζκεο γηα θάζε ρξήζηε: κία βξαρππξφζεζκε θαη κία καθξνπξφζεζκε ηηκή γθξη ιίζηαο. Ζ βξαρππξφζεζκε ηηκή επεξεάδεηαη απφ ηελ ηειεπηαία θιήζε ηνπ θαινχληα θαη εμαξηάηαη απφ ηελ δηάξθεηα ηεο θιήζε θαζψο θαη απφ ην κέρξη ηφηε επίπεδν εκπηζηνζχλεο (ηζηνξηθά δεδνκέλα). Ζ καθξνπξφζεζκε εκπηζηνζχλε εμαξηάηαη κφλν απφ ηα ηζηνξηθά δεδνκέλα θαη ηελ ζπλνιηθή δηάξθεηα ησλ θιήζεσλ. Σέινο ε θιήζε γίλεηαη απνδεθηή αλ ην άζξνηζκα ησλ δχν ηηκψλ εκπηζηνζχλεο είλαη κηθξφηεξν απφ έλα πξνθαζνξηζκέλν φξην (threshold) ην νπνίν θαζνξίδεηαη απφ ηνλ ρξήζηε. Μφιηο ζηακαηήζεη λα θάλεη θιήζεηο ηφηε ην επίπεδν κεηψλεηαη. Αλ θηάζεη θάησ απφ έλα ζπγθεθξηκέλν επίπεδν ζεσξείηαη πάιη θαιφβνπινο ρξήζηεο. Πξνθαλψο αλ μεπεξάζεη θαηά πνιχ ην threshold ηφηε απιά φιεο νη θιήζεηο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ρξήζηε απνξξίπηνληαη. Σν πξφβιεκα ηεο ζπγθεθξηκέλεο πξνζέγγηζεο παξακέλεη φηη αλ νη επηηηζέκελνη ρξεζηκνπνηνχλ ινγαξηαζκνχο ηξίησλ ηνπο νπνίνπο έρνπλ ππνθιέςεη SPIT Mitigation ην [59] παξνπζηάδεηαη έλαο κεραληζκφο, ν νπνίνο θαηαγξάθεη φια φζα ζπκβαίλνπλ ζε επίπεδν δηθηχνπ ζε ζρέζε κε ηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία θαη πξνζπαζεί λα εμάγεη αλ νη θιήζεηο θαη νη ρξήζηεο πνπ ηηο παξάγνπλ είλαη θαθφβνπινη. Ζ ζπγθεθξηκέλε νληφηεηα θαηαγξάθεη ζπγθεθξηκέλεο παξακέηξνπο θάζε θιήζεηο θαη δεκηνπξγεί έλα ζθνξ/αξηζκφ γηα θάζε κία (spitlevel). Απηή ε πξνζέγγηζε ζηεξίδεηαη ζην φηη θάζε ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ κελχκαηνο πνπ κπνξεί λα πηζαλνινγεί SPIT επίζεζε δελ ζεκαίλεη φηη είλαη. Ο ηξφπνο δεκηνπξγίαο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ αξηζκνχ παξνπζηάδεηαη ζηνλ παξαθάησ ηχπν: Εικόνα 17: Τφποσ υπολογιςμοφ του SPIT level [59] φπνπ pi είλαη ην βάξνο /πξνηεξαηφηεηα ηνπ ραξαθηεξηζηηθνχ αλίρλεπζεο ηεο επίζεζεο θαη ην ai παίξλεη ηηκή κεδέλ (0) αλ δελ ηθαλνπνηεζεί ην ζπγθεθξηκέλν ραξαθηεξηζηηθφ θαη έλα (1) αλ ηθαλνπνηεζεί. Σα θξηηήξηα πνπ ζέηνπλ νη ζπγγξαθείο είλαη: 1. Ο αξηζκφο ησλ κελπκάησλ ιαζψλ πνπ παξάγνληαη απφ ην πξσηφθνιιν SIP θαηά ηελ αίηεζε πξαγκαηνπνίεζεο κηαο θιήζεο. 2. Ζ δηάξθεηα ησλ θιήζεσλ, δειαδή αλ έρνπκε πνιιέο θιήζεηο ζηαζεξήο δηάξθεηαο απφ έλα ρξήζηε ηφηε ην πηζαλφηεξν είλαη SPIT. 3. Ζ κνξθή ησλ δηεπζχλζεσλ ησλ παξαιεπηψλ, π.ρ. λα παξνπζηάδεη φηη ρξεζηκνπνηνχληαη ηπραία νλφκαηα ελφο ζπγθεθξηκέλνπ domain γηα ηελ δεκηνπξγία κίαο θιήζεο. 4. Ο αξηζκφο ησλ ηαπηφρξνλσλ αηηήζεσλ θιήζεσλ (call attempts) πνπ πξαγκαηνπνηνχληαη εληφο κηαο ζπγθεθξηκέλεο κηθξήο ρξνληθήο πεξηφδνπ. Σελίδα 66

67 5. Ο αξηζκφο θιήζεσλ πνπ έρνπλ πξαγκαηνπνηεζεί πξνο έλα ρξήζηε, ην νπνίν πξνιακβάλεη θάπνηα Do S επίζεζε. Αθνχ ππνινγηζηεί ν ζπγθεθξηκέλνο αξηζκφο βάζε ηνπ ηχπνπ θαη ησλ θξηηεξίσλ ηφηε ραξαθηεξίδεηαη κία θιήζε σο επίζεζε SPIT ή φρη. Σν αξλεηηθφ ηεο ζπγθεθξηκέλεο πξνζέγγηζεο είλαη φηη κέλεη ζε αξθεηά αθαηξεηηθφ επίπεδν θαη δελ παξέρεη ηδηαίηεξεο ιεπηνκέξεηεο. Έλαο πηζαλφο ιφγνο είλαη ε εκπνξηθή ρξήζε ηνπ κεραληζκνχ απφ ηελ France Telecom ζηελ νπνία αλήθνπλ φινη νη εξεπλεηέο ηεο ζπγθεθξηκέλεο εξγαζίαο Αξιολόγηςη υπαρχόντων μηχανιςμών anti-spit Ζ αμηνιφγεζε ησλ anti-spit κεραληζκψλ απαηηεί ηνλ νξηζκφ δηάθνξσλ πνηνηηθψλ θαη πνζνηηθψλ θξηηεξίσλ [74][137], ην νπνία είλαη: Ποζοζηό SPIT κλήζευν/μηνςμάηυν πος αποθεύσθηκαν. Τπνινγίδεηαη ην πνζνζηφ ησλ SPIT επηζέζεσλ πνπ αλαγλσξίζζεθαλ θαη αληηκεησπίζηεθαλ. Αξιοπιζηία. Απνηηκάηαη ε αθξίβεηα ηνπ κεραληζκνχ ζηελ αλίρλεπζε SPIT θιήζεσλ /κελπκάησλ, φζνλ αθνξά ηελ ιαλζαζκέλε απφξξηςε (false negative) θαη ηελ ιαλζαζκέλε απνδνρή (false positive). Τασύηηηα. Απνηηκάηαη ε ηαρχηεηα ιήςεο απνθάζεσλ ηνπ κεραληζκνχ, εηδηθά ζηελ πεξίπησζε φπνπ αλαιχνληαη θιήζεηο/κελχκαηα θαιφβνπισλ ρξεζηψλ. Έλαο θαιφβνπινο θαη έκπηζηνο ρξήζηεο δελ ζα αλερζεί εχθνια κεγάιεο ρξνληθέο θαζπζηεξήζεηο. Εμπλοκή σπήζηη. Απνηηκάηαη ε δηαθάλεηα ηνπ κεραληζκνχ πξνο ηνλ ηειηθφ ρξήζηε, κε ζθνπφ ηελ ειάρηζηε εκπινθή ηνπ. Πξνθαλψο ππάξρεη ε αλάγθε γηα ζπκκεηνρή ηνπ ρξήζηε φηαλ ν κεραληζκφο δελ κπνξεί λα απνθαλζεί κε βεβαηφηεηα αλ ε θιήζε/κήλπκα είλαη SPIT. Καηανάλυζη πόπυν. Απνηηκάηαη ε ηθαλφηεηα ππνινγηζκνχ ηεο θαηαλάισζεο πφξσλ ηνπ εθαξκνδφκελνπ κεραληζκνχ απφ ηνπο πάξνρνπο ππεξεζηψλ VoIP. Απηφ ην πνζνηηθφ θξηηήξην ζεσξείηε πνιχ ζεκαληηθφ γηα ηνπο παξφρνπο, αθνχ ζε πεξίπησζε πνιιψλ θιήζεσλ, ν αξηζκφο ησλ κελπκάησλ πξνο αλάιπζε κπνξεί λα είλαη πνιχ κεγάινο. Κόζηορ ςλοποίηζηρ. Απνηηκάηαη ην θφζηνο γηα ηελ ρξήζε ηνπ anti-spit κεραληζκνχ. Σν θφζηνο πεξηιακβάλεη ηελ αγνξά, παξακεηξνπνίεζε θαη εγθαηάζηαζε ηνπ κεραληζκνχ, θαη αθνξά ην θφζηνο ηφζν ζε ινγηζκηθφ φζν θαη ζε πιηθφ (hardware). Σελίδα 67

68 Ποςοςτό SPIT Αξιοπιςτία Ταχφτητα Εμπλοκή χρήςτη Κατανάλωςη πόρων Κόςτοσ υλοποίηςησ Τρωτότητα Εξαςφάλιςη ιδιωτικότητασ Επζκταςη Υιοθζτηςη Διαθεςιμότητα Πξφιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ Τπυηόηηηα. Απνηηκάηαη ε ηθαλφηεηα ηνπ επηηηζέκελνπ λα απνθχγεη/παξαθάκςεη ηνλ ρξεζηκνπνηνχκελν κεραληζκφ. Αμίδεη λα ζεκεησζεί φηη φζν πεξηζζφηεξεο θαη θαιά νξηζκέλεο ηερληθέο ελζσκαηψλεη ν κεραληζκφο ηφζν πην ηζρπξφο είλαη. Εξαζθάλιζη ιδιυηικόηηηαρ. Απνηηκάηαη ε ζπιινγή θαη δηαρείξηζε ηδησηηθψλ δεδνκέλσλ ησλ ρξεζηψλ. Θεσξνχκαη φηη νη ρξήζηεο έρνπλ ήδε ζπλαηλέζεη γηα ηελ ρξήζε θάπνησλ δεδνκέλσλ ηνπο, αιιά θαη ν κεραληζκφο ζα πξέπεη λα έρεη ηερληθέο νη νπνίεο ζα ηα πξνζηαηεχνπλ επαξθψο απφ ηελ απνθάιπςε ηνπο. Επέκηαζη. Απνηηκάηαη ε δπλαηφηεηα ηνπ κεραληζκνχ λα επεθηαζεί θαη πξνζαξκνζηεί ζε λέα δεδνκέλα, ηα νπνία ζα πξνθχςνπλ απφ ηελ αλακελφκελε θιηκάθσζε ησλ ππεξεζηψλ VoIP. Υιοθέηηζη. Απνηηκάηαη ε επθνιία πηνζέηεζεο ηνπ κεραληζκνχ απφ ηνπο παξφρνπο θαη ρξήζηεο, θαη εμαξηάηαη θπξίσο απφ ηελ πξνζπάζεηα πνπ απαηηείηαη γηα ηελ εγθαηάζηαζε ηνπ θαη ηελ ελζσκάησζε/πξνζαξκνγή ηνπ ζην εθάζηνηε VoIP πεξηβάιινλ. Διαθεζιμόηηηα. Απνηηκάηαη ε δηαζεζηκφηεηα ηεο VoIP ππεξεζίαο φηαλ εθαξκφδεηαη ν εθάζηνηε κεραληζκφο. ηνλ πίλαθα 3, αμηνινγνχληαη νη νινθιεξσκέλνη κεραληζκνί αληηκεηψπηζεο SPIT, νη νπνίνη παξνπζηάζηεθαλ ζηηο ελφηεηεο 4.2 θαη 4.3, ζχκθσλα κε ηα πξναλαθεξζέληα θξηηήξηα. Ζ αμηνιφγεζε θάζε κεραληζκνχ βαζίδεηαη ζηελ ελδειερή αλάιπζε θαη κειέηε ησλ κεραληζκψλ φπσο απηά παξνπζηάδνληαη ζηηο αληίζηνηρεο δεκνζηεχζεηο. Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα -ζε αξθεηέο πεξηπηψζεηο- ηα πνζνηηθά θξηηήξηα λα κελ είλαη δπλαηφλ λα ππνινγηζηνχλ/αμηνινγεζνχλ, δηφηη νη κεραληζκνί είλαη αθφκα ζε ζεσξεηηθφ επίπεδν ζχιιεςεο θαη δελ παξνπζηάδνληαη ιεπηνκέξεηεο ζρεηηθά κε ηνλ ηξφπν πινπνίεζεο ηνπο θαη ελζσκάησζεο ηνπο ζε VoIP πεξηβάιινληα. Δπηπιένλ, πξέπεη λα ηνληζηεί φηη α) ην θξηηήξην ηεο ηξσηφηεηαο ζηεξίδεηαη ζε φζεο εππάζεηεο παξνπζηάδνληαη απφ ηνπο ζπγγξαθείο αλεμαξηήησο αλ είλαη ιίγεο ή πνιιέο θαη β) ζην θξηηήξην εκπινθήο ηνπ ρξήζηε δελ ιακβάλεηαη ππφςε πφζν έληνλε είλαη εκπινθή, αιιά απιά αλ ζπκβαίλεη ή φρη. Πίνακασ 3: Συγκριτικόσ πίνακασ anti-spit μηχανιςμϊν Κριτήρια Anti-SPIT μηχανιςμοί Spit Mitigation [59] SIP SPAM Detection [57] Σελίδα 68

69 Gray-leveling [58] VoIP Seal [55] SPIT Prevention Framework [52] VSD [53] CallRank [54] Trust Chain [56] Απφ ηνλ παξαπάλσ πίλαθα είλαη ζαθέο φηη νη ππάξρνληεο κεραληζκνί έρνπλ ειιείςεηο, νπφηε αλαδεηθλχεηαη ε αλάγθε ηεο δεκηνπξγίαο ελφο λένπ θαη πην πιήξνπο κεραληζκνχ πξφιεςεο, αληηκεηψπηζεο θαη δηαρείξηζεο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT Ηχητικϊ CAPTCHA Καζψο ε ηερλνινγία ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA είλαη ππεξβνιηθά λέα, νη ζρεηηθέο εξεπλεηηθέο εξγαζίεο είλαη πξνο ην παξφλ πεξηνξηζκέλεο Evaluating Audio CAPTCHA for Non-Visual Use Οη J. Bigham θαη A. Cavender πξνζπάζεζαλ λα απνδείμνπλ φηη ηα πθηζηάκελα ερεηηθά CAPTCHA είλαη ζαθψο πην δχζθνια θαη ρξνλνβφξα λα επηιπζνχλ ζε ζχγθξηζε κε ηα νπηηθά [60] θαη φηη ε δηεπαθή ηνπο δελ είλαη ζρεδηαζκέλα γηα ηελ ρξήζε αηφκσλ κε πξνβιήκαηα φξαζεο. Γηα ηελ έξεπλα ηνπο ρξεζηκνπνηήζεθαλ 162 άηνκα, εθ ησλ νπνίσλ 89 κε πξνβιήκαηα φξαζεο, θαη ρξεζηκνπνηήζεθαλ πινπνηήζεηο ερεηηθψλ CAPTCHA δεκνθηιψλ ηζηφηνπσλ. Ζ κειέηε θαηαδεηθλχεη ηα εμήο απνηειέζκαηα: 1. Ζ επίιπζε ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA είλαη ηδηαίηεξα δχζθνιε. Σα απνηειέζκαηα (Δηθ. 18) ήηαλ φηη κφιηο ην 43% ησλ ρξεζηψλ κε πξνβιήκαηα φξαζεο θαηάθεξε λα ιχζεη έλα ερεηηθφ CAPTCHA κε ηελ πξψηε πξνζπάζεηα θαη κφιηο ην 39% ησλ ππφινηπσλ ρξεζηψλ. Δπηπιένλ πξέπεη λα ηνληζηεί φηη νη ρξήζηεο κε πξνβιήκαηα φξαζεο ρξεηάζηεθαλ ηνπιάρηζηνλ ην δηπιάζην ρξφλν. Αθφκα ζρεδφλ νη κηζνί ρξήζηεο (47%) δελ θαηάθεξαλ λα απαληήζνπλ νξζά ζηα ερεηηθά CAPTCHA χζηεξα απφ 3 πξνζπάζεηεο. Σέινο, ηα πνζνζηά επηηπρίαο ησλ νπηηθψλ CAPTCHA, απφ ηνπο ρξήζηεο ρσξίο Σελίδα 69

70 πξνβιήκαηα φξαζεο, ήηαλ ηδηαίηεξα πςειή θαη κφιηο ην 11% δελ κπφξεζε λα απαληήζεη νξζά κεηά ην πέξαο ησλ ηξηψλ πξνζπαζεηψλ. Οπφηε ζπκπεξαζκαηηθά ηζρχεη ε αξρηθή ηνπο ηνπνζέηεζε φηη ηα νπηηθά CAPTCHA είλαη επθνιφηεξα απφ ηα ερεηηθά γηα ηνπο ρξήζηεο. Σέινο, πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ηα πεηξάκαηα δελ έγηλαλ ζε ζπγθεθξηκέλν εξγαζηεξηαθφ πεξηβάιινλ θαη ηα απνηειέζκαηα ζπιιεγφληνπζαλ απφ ηα απνκαθξπζκέλα ζεκεία φπνπ πξαγκαηνπνηφληνπζαλ (ζπλήζσο ρψξνο εξγαζίαο ησλ ρξεζηψλ), κε απνηέιεζκα επηπιένλ ζφξπβν απφ ην πεξηβάιινλ. Εικόνα 18: Ποςοςτά επιτυχίασ επίλυςησ ηχητικϊν CAPTCHA [60] 2. Ζ αδπλακία ησλ ήδε ππαξρνπζψλ πινπνηήζεσλ ερεηηθψλ CAPTCHA εληζρχεηαη απφ ηελ αχμεζε ησλ πνζνζηψλ επηηπρίαο ησλ ρξεζηψλ κε πξνβιήκαηα φξαζεο φηαλ ππάξμνπλ νξηζκέλεο ηξνπνπνηήζεηο ζηελ δηεπαθή ηνπ ρξήζηε. Ζ βειηησκέλε δηεπαθή ρξήζηε (interface) γηα κε νπηηθή ρξήζε ησλ CAPTCHA κπνξεί λα πξνζηεζεί ζηα ήδε ππάξρνληα CAPTCHA. Ζ ζπγθεθξηκέλε δηεπαθή πεξηέρεη ηξφπνπο γηα επαλάιεςε ησλ CAPTCHA κε δηαθνξεηηθή ηαρχηεηα αλαπαξαγσγήο θαη επθνιφηεξε εηζαγσγή ηεο απάληεζεο ηνπ ρξήζε. Σα απνηειέζκαηα εκθαλίδνληαη ζηελ εηθφλα 19 θαη δείρλνπλ κία κέζε αχμεζε επηηπρηψλ ησλ ρξεζηψλ θαηά 45%. Εικόνα 19: Ποςοςτά επιτυχίασ επίλυςησ ηχητικϊν CAPTCHA με βελτιωμζνη διεπαφή [60] Σελίδα 70

71 Ζ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία είλαη πνιχ ελδηαθέξνπζα αιιά επηθεληξψλεηαη ζηελ αμηνιφγεζε ησλ CAPTCHA απφ ρξήζηεο κε πξνβιήκαηα φξαζεο, πξάγκα πνπ δελ απαζρνιεί ηελ παξνχζα δηδαθηνξηθή δηαηξηβή. Δπηπιένλ έλα κεηνλέθηεκα ζηελ πξνηεηλφκελε αμηνιφγεζε είλαη ε αλαθνξά φηη ην Facebook, ην Veoh, θαη Craigslist ρξεζηκνπνηνχλ δηαθνξεηηθέο πινπνηήζεηο CAPTCHA, ελψ ζήκεξα, θαη νη ηξεηο απφ απηνχο ρξεζηκνπνηνχλ ην recaptcha [61] Breaking and improving audio CAPTCHA Οη J. Tam, S. Hyde, J. Simsa, L. Von Ahn [62,63] πεξηέγξαςαλ κία ζεηξά δνθηκψλ αζθαιείαο ζηα ερεηηθά CAPTCHA. Οη ζπγγξαθείο κειέηεζαλ ηξία ερεηηθά CAPTCHA απφ δεκνθηιείο ηζηνζειίδεο (Google [64], recaptcha [61], Digg [65]). Ζ κεζνδνινγία πνπ ρξεζηκνπνίεζαλ ήηαλ λα θαηεβάζνπλ ρεηξνθίλεηα 1000 ζηηγκηφηππα ερεηηθψλ CAPTCHA απφ θάζε εθαξκνγή, έπεηηα θαζφξηζαλ ρεηξνθίλεηα ηελ ζέζε ηνπ θάζε ςεθίνπ κέζα ζην ερεηηθά CAPTCHA θαη έηζη ρψξηζαλ ηα ζηηγκηφηππα ζε ηκήκαηα ζηαζεξνχ κεγέζνπο κε αξηζκεηηθά ςεθία (0-9), γξάκκαηα (a-z) θαη ζφξπβν. Έπεηηα, εηζήγαγαλ ηα πξνεγνχκελα ηκήκαηα ζε αιγφξηζκνπο ηερληθήο κεραληθήο κάζεζεο, νη νπνίνη είλαη παξφκνηνη κε απηνχο πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ην ζπάζηκν ησλ νπηηθψλ CAPTCHA. Γηα ηελ εθπαίδεπζε ησλ ηερληθψλ κάζεζεο ρξεζηκνπνηήζεθαλ ηα 900 απφ ηα 1000 CAPTCHA θαη ηα ππφινηπα 100 ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ αμηνιφγεζε. Σα απνηειέζκαηα ηεο αμηνιφγεζεο ηεο θάζε πινπνίεζεο είλαη ηα εμήο: 1. Google [64]. Σν ιεμηιφγην ηνπ ερεηηθνχ Google CAPTCHA είλαη αξηζκεηηθά ςεθία, ζφξπβνο θαη ε έθθξαζε «once more» ε νπνία ζεκαίλεη φηη ην ερεηηθφ CAPTCHA επαλαιακβάλεηαη. Ύζηεξα απφ ηελ αλάιπζε θαηάθεξαλ λα έρνπλ επηηπρία 66% ζηελ απηνκαηνπνηεκέλε επίιπζε ηνπ, θαη κάιηζηα, είραλ επηηπρία 91% φηαλ ρξεζηκνπνίεζαλ ηελ ζηξαηεγηθή ηνπ ελφο ιάζνπο, δειαδή ε απάληεζε ζεσξείηε ζσζηή φηαλ έρνπκε ην πνιχ έλα ιάζνο ςεθίν. 2. Digg [65]. Σν ιεμηιφγην ηνπ πεξηιακβάλεη αξηζκεηηθά ςεθία, γξάκκαηα θαη ζφξπβν. Ζ κέγηζηε επηηπρία πνπ είραλ ήηαλ 71%.Μία ζεκαληηθή παξαηήξεζε ήηαλ φηη νξηζκέλα γξάκκαηα εκθαλίδνληαλ ηδηαίηεξα ζπρλά κε απνηέιεζκα λα είλαη πην επάισην ζε επηζέζεηο. 3. recaptcha [61]. Σν recaptcha πνπ κειεηάηε είλαη παιηά έθδνζε θαη ην ιεμηιφγην ηνπ πεξηιακβάλεη κφλν αξηζκεηηθά ςεθία θαη ην ερεηηθφ CAPTCHA πεξηιακβάλεη πάληνηε 8 ςεθία. Σν κέγηζην πνζνζηφ απηνκαηνπνηεκέλεο επίιπζεο είλαη 45% θαη νθείιεηαη ζηνπο πνιινχο εθθσλεηέο. Σν βαζηθφ κεηνλέθηεκα ηεο ζπγθεθξηκέλεο εξγαζίαο είλαη φηη ειέγρεηαη κφλν ε πινπνίεζε ησλ CAPTCHA θαη δελ αλαιχνπλ πνηα είλαη ε επίδξαζε ησλ δηάθνξσλ ερεηηθψλ Σελίδα 71

72 ραξαθηεξηζηηθψλ/ ηδηνηήησλ ησλ CAPTCHA ζην πνζνζηφ επίιπζεο/αλαγλψξηζεο. Δπηπιένλ, ν ηξφπνο εθκάζεζεο ησλ CAPTCHA είλαη ρεηξνθίλεηνο κε απνηέιεζκα λα είλαη ππεξβνιηθά εχθνια αληηκεησπίζηκνο κε ζπρλέο απηνκαηνπνηεκέλεο αλαλεψζεηο ησλ CAPTCHA απφ ηελ πιεπξά ησλ παξφρσλ Usability of CAPTCHA Οη J. Yan θαη A. Salah El [66], αζρνιήζεθαλ κε ηα δεηήκαηα επρξεζηίαο πνπ πξέπεη λα ιεθζνχλ ππφςε θαηά ηελ αλάπηπμε ελφο CAPTCHA. Ζ εξγαζία ηνπο εζηηάδεηαη ζηα νπηηθά CAPTCHA αιιά αλαθέξεηαη θαη ζηα ερεηηθά. Σα ραξαθηεξηζηηθά πνπ αλαθέξνληαη γηα ηελ δεκηνπξγία ελφο εχρξεζηνπ ερεηηθνχ CAPTCHA είλαη: 1. Παξακφξθσζε ήρνπ (distortion). Ο ζφξπβνο ππνβάζξνπ παξακνξθψλεη απνηειεζκαηηθά ησλ ήρν ζε έλα ερεηηθφ CAPTCHA. Αλ θαη αλαθέξνπλ φηη δελ έρεη πξαγκαηνπνηεζεί κειέηε γηα ηα απνδεθηά φξηα ελφο ήρνπ ππνβάζξνπ γίλεηαη ζαθέο φηη επξσζηία θαη ρξεζηκφηεηα ελφο CAPTCHA ζηεξίδεηαη αξθεηά ζην ζπγθεθξηκέλν ραξαθηεξηζηηθφ. 2. Πεξηερφκελν (content). Σν πεξηερφκελν ηνπ ερεηηθνχ CAPTCHA αλαθέξεηαη ζηα ζηνηρεία πνπ απνηεινχλ ην CAPTCHA θαη θαιείηαη ν ρξήζηεο λα αληηιεθζεί φπσο γξάκκαηα ηεο αιθαβήηνπ θαη αξηζκεηηθά ςεθία. Δδψ θαηαηάζζνπλ θαη ηελ γιψζζα κε ηελ νπνία πξέπεη λα εθθσλνχληαη ηα ζπγθεθξηκέλα ζηνηρεία. 3. Παξνπζίαζε (presentation). Αλ θαη πξνθαλψο δελ έρνπλ ζεκαζία ηα ρξψκαηα γηα ηα ερεηηθά CAPTCHA, νη ζπγγξαθείο αλαθέξνπλ ηελ αλάγθε γηα έλα ζηαζεξφ ζρήκα ην νπνίν ζα ππνδειψλεη ηελ χπαξμε ηνπ ερεηηθνχ CAPTCHA. Έηζη ζα κπνξνχζαλ ηα ζπζηήκαηα αλάγλσζεο νζνλψλ, ηα νπνία ρξεζηκνπνηνχληαη θαηά θφξνλ απφ άηνκα κε πξνβιήκαηα φξαζεο, λα βξίζθνπλ εχθνια ηελ ζπγθεθξηκέλε δπλαηφηεηα. Δπηπιένλ πξέπεη λα ιεθζεί ζνβαξά ππφςε ησλ δεκηνπξγψλ πξνβιήκαηα πινπνηήζεσο φπσο δπλαηφηεηα γηα javascript θαη flash. H εξγαζία, αλ θαη είλαη πάλσ ζε έλα ελδηαθέξνλ ζέκα, δπζηπρψο αζρνιείηαη επηθαλεηαθά κε ηα ερεηηθά CAPTCHA θαη δελ απνδεηθλχεη πνιινχο απφ ηνπο ηζρπξηζκνχο ηεο κε πεηξακαηηθά απνηειέζκαηα Decaptcha Οη Bursztein θαη Bethard [67] αλέπηπμαλ έλα πξσηφηππν απνθσδηθνπνηεηή ερεηηθνχ CAPTCHA, πνπ νλνκάδεηαη decaptcha, ην νπνίν είλαη ζε ζέζε λα ζπάζεη κε επηηπρία ην 75% ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA ηνπ ebay. Ζ ηερληθή πνπ αθνινχζεζαλ απνηειείην απφ ηξία βήκαηα: Σελίδα 72

73 1. Γεκηνχξγεζαλ κία απηνκαηνπνηεκέλε δηαδηθαζία γηα ηελ ζπιινγή ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA. Έθηηαμαλ κηα δηαδηθαζία φπνπ «θαηεβάδεη» ηελ ηζηνζειίδα εγγξαθήο ζην ebay καδί κε ην ερεηηθφ CAPTCHA. Ζ δηαδηθαζία βξέζεθε αληηκέησπε κε ην πξφβιεκα φπνπ ην ebay απαγφξεπε ηηο πνιιαπιέο πξνζπάζεηαο εγγξαθήο απφ ηελ ίδηα IP δηεχζπλζε, πξάγκα πνπ αληηκεησπίζηεθε κε ηελ εχξεζε κεγάινπ πιήζνπο IP (IP pool). 2. Τινπνίεζαλ κία εθαξκνγή γηα απηνκαηνπνηεκέλε επίιπζε ησλ ερεηηθψλ ebay CAPTCHA, ηα νπνία ζπλέιεμαλ απφ ην πξνεγνχκελν βήκα. Σν bot επηιέρζεθε ήηαλ ηνπ vorms [68] θαη απαηηεί ηελ κεραληθή θαη απηνκαηνπνηεκέλε εθπαίδεπζε. Γηα απηφ ην ιφγν απαηηήζεθε κέξνο ησλ θαηεβαζκέλσλ CAPTCHA λα είλαη είζνδνο ζηελ δηαδηθαζία εθπαίδεπζεο. 3. Αμηνιφγεζαλ ηελ πξνηεηλφκελε πινπνίεζε ηνπο κε ηελ εχξεζε ηνπ πνζνζηνχ επίιπζεο ησλ CAPTCHA. Όπσο αλαθέξζεθε θαηάθεξαλ λα επηιχζνπλ νξζά κέρξη ην 75% ησλ CAPTCHA κε κφλν πεξηνξηζκφ φηη ην ζχλνιν εθπαίδεπζεο πεξηειάκβαλε πεξηζζφηεξα απφ 1000 ερεηηθά ζηηγκηφηππα. Ζ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία είλαη ε πξψηε νπζηαζηηθά πξνζπάζεηα γηα απηνκεηνπνηεκέλε επίζεζε ζε ερεηηθά CAPTCHA. Σν βαζηθφ ηεο κεηνλεθηήκαηα είλαη φηη επηθεληξψλεηαη απνθιεηζηηθά πάλσ ζε κία πινπνίεζε CAPTCHA, κε απνηέιεζκα ηα ζπκπεξάζκαηα ηεο λα κελ κπνξνχλ λα γεληθεπηνχλ CAPTCHA for Internet Telephony Οη Markkola θαη Lindqvist [69], πξφηεηλαλ γηα πξψηε θνξά ηε ρξήζε ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA γηα ηειεθσλία κέζσ Internet. Ζ ζπγθεθξηκέλε εξγαζία δελ είλαη ηδηαίηεξα αλαιπηηθή (κφιηο δχν ζειίδεο) αιιά είλαη νπζηαζηηθά ε κφλε ε νπνία εηζάγεη ηελ πινπνίεζε ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA ζηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία. Αλαθέξνπλ ηελ αλάγθε ηα ερεηηθά CAPTCHA λα πεξηέρνπλ κφλν αξηζκεηηθά ςεθία ψζηε λα είλαη εχθνιε ε απάληεζε κέζα απφ απιά πιεθηξνιφγηα ηειεθψλσλ. Δπηπιένλ αλαθέξνπλ φηη ζα κπνξνχζαλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ θαη ηα ζχκβνια *, # φπνπ ππάξρνπλ ζηα πεξηζζφηεξα ηειέθσλα. Ζ κφλε αλεζπρία πνπ αλαθέξεηαη είλαη ν επηπιένλ ρξφλνο πνπ απαηηείηαη ψζηε λα πιεξνθνξεζεί ν ρξήζηεο γηα ηνλ ηξφπν απάληεζεο ζηελ δνθηκαζία ηνπ CAPTCHA. Σέινο ε εξγαζία αλαθέξεη γηα ηελ ελζσκάησζε ηνπ πξνηεηλφκελνπ CAPTCHA ζην SKYPE αιιά ρσξίο λα παξνπζηάδεηαη νχηε ν ηξφπνο αιιά νχηε πεηξακαηηθά απνηειέζκαηα. Ζ εξγαζία αλ θαη είλαη κία πξψηε πξνζέγγηζε γηα πινπνίεζε ηνπ CAPTCHA θξίλεηαη ηδηαίηεξα ειιηπήο ζηελ ζεκειίσζε φζσλ πξνηείλεη. Σελίδα 73

74 CAPTCHA evaluation Ο Elie Bursztein, Steven Bethard, Celine Fabry, John C. Mitchell θαη Dan Jurafsky [70] πξαγκαηνπνίεζαλ κία εθηελήο κειέηε πάλσ ζηελ ηθαλφηεηα ησλ αλζξψπσλ λα ιχλνπλ ηα ππάξρνληα CAPTCHA. Γηα ηνλ ζθνπφ ηεο ζπγθεθξηκέλεο κειέηεο ζπλεξγάζηεθαλ κε πξνζσπηθφ ηεο Amazon θαη κία εμεηδηθεπκέλε «underground» νκάδα γηα επίιπζε CAPTCHA κε ζθνπφ λα επηιχζνπλ πεξηζζφηεξα απφ CAPTCHA (νπηηθά θαη ερεηηθά) απφ ηνπο 21 πην γλσζηνχο παξφρνπο ηέηνηαο ηερλνινγίαο. Όζνλ αθνξά ηα ερεηηθά CAPTCHA, κε ηα νπνία πξαγκαηεχεηαη ε ζπγθεθξηκέλε δηαηξηβή, κειεηήζεθαλ ζπλνιηθά 8 πεξηπηψζεηο απφ ηνπο πην γλσζηνχο παξφρνπο νη νπνίνη είλαη : Authorize,Digg, ebay, Google, Microsoft, Recaptcha, Slashdot θαη Yahoo). Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ε κειέηε πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ ρξήζε πξνζσπηθψλ ππνινγηζηψλ θαη φρη δηαδηθηπαθψλ ηειεθψλσλ φπσο ζηελ πεξίπησζε καο. Σα ζπκπεξάζκαηα πνπ βγήθαλ απφ ηελ κειέηε ήηαλ ηα αθφινπζα: 1. Ο ρξφλνο αθξφαζεο θαη επίιπζεο ήηαλ θαηά κέζν φξν πάλσ απφ 25 δεπηεξφιεπηα (~28,4). Σν κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα ζίγνπξα είλαη ππεξβνιηθφ θαη δεκηνπξγεί ελφριεζε ζε νπνηνλδήπνηε ρξήζηε. Λνγηθά ζηελ πεξίπησζε φπνπ ν ρξήζηεο επηζπκεί λα θάλεη κία θιήζε ε αλακνλή πάλσ απφ 20 δεπηεξφιεπηα πξέπεη λα ζεσξείηαη απαγνξεπηηθή. 2. Σν πνζνζηφ ησλ ρξεζηψλ πνπ ρξεηάζηεθαλ δεχηεξε ή θαη ηξίηε πξνζπάζεηα, δηφηη ε πξνεγνχκελε απφπεηξα επίιπζεο ήηαλ ιαλζαζκέλε, μεπέξαζε ην 50%. Πξάγκα πνπ ζεκαίλεη φηη νξηζκέλνη ρξήζηεο ρξεηάζηεθαλ πάλσ απφ 50 δεπηεξφιεπηα ψζηε λα επηιχζνπλ ζσζηά έλα CAPTCHA. Υξφλνο ν νπνίνο είλαη νπζηαζηηθά κε απνδεθηφο γηα ρξήζε ζηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία. 3. Οη ρξήζηεο πνπ δελ έρνπλ κεηξηθή γιψζζα ηελ αγγιηθή είραλ ζεκαληηθφηεξα πξνβιήκαηα θαηά ηελ επίιπζε ησλ CAPTCHA. ε απηήλ ηελ πεξίπησζε ηo πνζνζηφ επηηπρίαο κεηψλεηαη πάλσ απφ 20% γηα ηα ερεηηθά CAPTCHA. Σέινο ε εξγαζία ηνπ νινθιεξψλεηαη κε ηελ παξνπζίαζε ηνπ κέζνπ φξνπ ησλ ρξφλσλ πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ αθξφαζε, θαη επίιπζε ηνπ θάζε CAPTCHA θαη ην πνζνζηφ επηηπρίαο κε ηελ πξψηε αθξφαζε (Δηθ. 19). Σελίδα 74

75 Εικόνα 20: Μζςοσ χρόνοσ επίλυςησ CAPTCHA Δλ θαηαθιείδη, ε ζπγθεθξηκέλε κειέηε παξνπζηάδεη κε πεηξακαηηθφ ηξφπν φηη ε επίιπζε ησλ CAPTCHA απφ αλζξψπνπο είλαη δχζθνιε θαη φζνλ αθνξά ηα ερεηηθά CAPTCHA ηδηαίηεξα πξνβιεκαηηθή Φορμαλιςτικό Προςϋγγιςη ε απηήλ ηελ ελφηεηα ζα πεξηγξάθνπλ νη ζεκαληηθφηεξεο εξγαζίεο νη νπνίεο επηθεληξψλνληαη είηε ζηελ επαιήζεπζε κεραληζκψλ εθαξκνγήο πνιηηηθήο είηε ζηελ επαιήζεπζε ηδηνηήησλ ηνπ πξσηφθνιινπ SIP SIP through model-checking Ζ Zave [71] παξνπζίαζε ηξία κνληέια θαηαζηάζεσλ γηα ην πξσηφθνιιν SIP θαη απφδεημε νξηζκέλεο θαηαζηάζεηο φπνπ ην πξσηφθνιιν SIP είλαη εκηηειέο. Σα ηέζζεξα (4) ζεκεία πνπ απνθαιχθζεθαλ απφ ηελ ζπγθεθξηκέλε έξεπλα είλαη: 1. ηελ εγθαζίδξπζε θαη ηειηθή επηβεβαίσζε δηαιφγνπ. Ζ ζηηγκή ηεο εγθαζίδξπζεο κίαο θιήζεο, χζηεξα απφ ηελ απνζηνιή ελφο κελχκαηνο αξρηθνχ κελχκαηνο INVITE γίλεηαη φηαλ θηάζεη έλα ηειηθφ κήλπκα πνπ δειψλεη επηηπρία φπσο ηα κελχκαηα 180 ringing ή 200 ΟΚ. Όκσο ππάξρνπλ κελχκαηα φπσο ην INFO, ην νπνίν θαζνξίδεη παξακέηξνπο ηεο θιήζεο θαη κπνξεί λα ζηαιεί ζε νπνηαδήπνηε ζηηγκή ελδηάκεζα ηελ αληαιιαγήο κελπκάησλ. χκθσλα κε ην SIP RFC ππάξρεη πηζαλφηεηα λα ιεθζεί πξψηα ην ηειηθφ κήλπκα θαη έπεηηα ην INFO κε απνηέιεζκα λα κελ ιεθζνχλ ππφςε νη παξάκεηξνη εγθαζίδξπζεο ηεο θιήζεο. 2. ηελ εηθφλα 21 παξνπζηάδεηαη έλα ζελάξην ην νπνίν παξνπζηάδεη έλα πξφβιεκα πάλσ ζηελ αλακεηάδνζε ηνπ κελχκαηνο Re-INVITE. Σν αθξηβέο πξφβιεκα είλαη φηη ην δεχηεξν Re-INVITE (δεχηεξν INVITE ζην ζρήκα) ζα επεμεξγαζηεί απφ ηνλ θαινχκελν ακέζσο κφιηο ην ιάβεη κε απνηέιεζκα λα αγλνεζεί ην «αξγνπνξεκέλν» ACK κήλπκα. Πξνθαλψο ην Re-INVITE ζηέιλεηαη αθνχ εμέπλεπζε φπνην ρξνληθφ φξην είρε ν θαιψλ γηα απάληεζε (timeout). Σελίδα 75

76 Εικόνα 21: Σενάριο με καθυςτερημζνη επικφρωςη του μηνφματοσ Re-INVITE [71] 3. Αθξηβψο ην ίδην πξφβιεκα κπνξεί λα παξνπζηαζηεί θαη κε θαζπζηεξεκέλε παξαιαβή ηεο απάληεζεο ζε κήλπκα UPDATE, φπσο παξνπζηάδεηαη ζηελ εηθφλα 22. ε απηήλ ηελ πεξίπησζε ην πξναηξεηηθφ κήλπκα relprov (reliable Provisional) ζα απνξξηθζεί απφ ηνλ θαινχληα αθνχ αλακέλεη ηελ απάληεζε ζην UPDATE κήλπκα. Εικόνα 22: ελάξην με καθυςτερημζνη επικφρωςη του μηνφματοσ UPDATE [71] 4. Σέινο, παξνπζηάδεηαη κία πξνβιεκαηηθή θαηάζηαζε, ηελ νπνία νλνκάδεη θαηάζηαζε αγψλα (race condition). ε απηήλ ηελ θαηάζηαζε ν θαιψλ ζηέιλεη έλα UPDATE θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο αληαιιαγήο κελπκάησλ θαη ν θαινχκελνο ην ιακβάλεη θαζπζηεξεκέλα αθνχ πξψηα έρεη ζηείιεη ν ίδηνο έλα λέν Re-INVITE κήλπκα. Σφηε ν θαιψλ ζχκθσλα κε ην RFC πξέπεη λα απνξξίςεη ην ιακβαλφκελν Re-INVITE θαη λα αλακέλεη ηελ απάληεζε ζην UPDATE. Σελίδα 76

77 Δπηπιένλ πξνηείλνληαη ιχζεηο γηα φια ηα αληρλεπζέληα ιάζε, αιιά ε δνπιεηά ηεο πεξηνξίδεηαη ζε δηαθνξεηηθά κελχκαηα απφ απηά πνπ ππάξρνπλ ζηελ παξνχζα δηδαθηνξηθή δηαηξηβή Verification of the SIP Transaction ην [72] έρνπλ κνληεινπνηεζεί θαη αλαιπζεί νη αληαιιαγέο SIP INVITE κελπκάησλ πάλσ απφ αλαζθαιέο κέζν. O ζπγγξαθέαο γηα ηελ επίηεπμε ηνπ ζηφρνπ ρξεζηκνπνηεί Colour Petri Net, ην νπνίν είλαη κέζνδνο επαιήζεπζεο θαη κειεηά ην ρψξν θαηαζηάζεσλ γηα ηελ εγθαζίδξπζε θιήζεο κε αξρηθφ κήλπκα INVITE πάλσ απφ έλα αλαμηφπηζην κέζν. Έπεηηα απφ ηελ εμέηαζε ηνπ ρψξνπ θαηαζηάζεσλ ηνπ κνληέινπ, εμήγαγε ηξία βαζηθά ζπκπεξάζκαηα: 1. Σν πξσηφθνιιν SIP δελ παξνπζηάδεη αζηαζείο θαηαζηάζεηο (livelocks θαη dead-codes), αθφκα θαη φηαλ ε αληαιιαγή κελπκάησλ γίλεηαη ζε αλαμηφπηζην κέζν. πλεπψο, κπνξνχκε λα ζπκπεξάλνπκε φηη ε αληαιιαγή κελπκάησλ INVITE είλαη ρσξίο livelocks θαη dead-codes αλεμαξηήησο ηεο αμηνπηζηίαο ηνπ κέζνπ πνπ ζα ιεηηνπξγήζνπλ. 2. Ζ αλάιπζε ζην ρψξν θαηάζηαζεο απνθαιχπηεη επίζεο φηη, φηαλ ην κέζν είλαη αλαμηφπηζην, ε αληαιιαγή κελπκάησλ έρεη αδηέμνδα, ζηα νπνία βξηζθφκαζηε ζε κία θαηάζηαζε φπνπ ν πειάηεο πεξηκέλεη απαληήζεηο απφ ηελ πιεπξά ηνπ εμππεξεηεηή, ελψ ε δηαπξαγκάηεπζε/ζπλαιιαγή απφ ηελ πιεπξά ηνπ εμππεξεηεηή έρεη ήδε πεξαησζεί. 3. Σέινο δηαπηζηψζεθε φηη φηαλ ην κέζν είλαη αλαμηφπηζην, αλακεηαδηδφκελεο (retransimmited) αηηήζεηο INVITE κπνξνχλ λα θζάζνπλ ζην εμππεξεηεηή, φηαλ ε ζπγθεθξηκέλε ζπλαιιαγή/αληαιιαγή έρεη ηεξκαηηζηεί. Με απνηέιεζκα, ηελ δεκηνπξγία λέσλ δηαπξαγκαηεχζεσλ κελπκάησλ απφ ηνλ εμππεξεηεηή, ελψ ε ζπλαιιαγή/αληαιιαγή απφ ηελ πιεπξά ηνπ πειάηε έρεη πξνθαλψο ηεξκαηηζηεί. Σα απνηειέζκαηα ηεο ζπγθεθξηκέλεο εξγαζίαο δελ ζπζρεηίδνληαη άκεζα κε ηελ δηθή καο, γηαηί ηα κελχκαηα πνπ κειεηνχληαη δελ παξάγνπλ SPIT. Απφ ηελ άιιε, φκσο ζα κπνξνχζε λα είλαη κία θαιή εηζαγσγή ψζηε ν πξνηεηλφκελνο κεραληζκφο λα κπνξνχζε λα εμαζθαιίζεη θάπνηεο επηπιένλ ηδηφηεηεο επηθνηλσλίαο, φπσο είλαη ε αμηνπηζηία. Σέινο έρεη ζαλ κειινληηθή έξεπλα ηελ κέηξεζε ηεο ζπλνιηθήο δηάξθεηαο ηεο εγθαζίδξπζεο ησλ θιήζεσλ κε ηελ ρξήζε κεηξεηψλ ρξφλνπ (timers), ε νπνία ηθαλνπνηήζεθε πιήξσο ζηελ παξνχζα δηδαθηνξηθή εξγαζία Verification of Policy-based System Σέινο, νη Alberto Schaeffer-Filho, Emil Lupu, Morris Sloman θαη Susan Eisenbach [73] έρνπλ κνληεινπνηήζεη ηα απνηειέζκαηα ησλ ελεξγεηψλ ηεο πνιηηηθήο ζε έλα ζχζηεκα επηθνηλσλίαο κεηαμχ απηφ-δηαρεηξηδφκελσλ θπςειψλ (Self-Managed Cells SMCs). Σν Σελίδα 77

78 πξνηεηλφκελν κνληέιν ηνπο επηηξέπεη λα επαιεζεχζνπλ ηελ νξζφηεηα ηνπ πξσηνθφιινπ επηθνηλσλίαο βάζε ησλ θαλφλσλ πνπ νξίδεη ε πνιηηηθή, πξνηνχ απηνί νη θαλφλεο ελζσκαησζνχλ ζε θπζηθέο νληφηεηεο/κεραλέο (e.g. PDAs, mobile phones, sensors). Παξνπζηάδνπλ κηα ηππηθή πξνδηαγξαθή γηα ηνλ έιεγρν ησλ πνιηηηθψλ δηαρείξηζεο ηεο επηθνηλσλίαο ησλ απηνδηαρεηξηδφκελσλ θπςέισλ. Σν ηππηθφ κνληέιν ηνπο βαζίδεηαη ζην Alloy, ην νπνίν ηνπο επέηξεςε λα εθθξαζηνχλ νη πεξηνξηζκνί αθεξαηφηεηαο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηε δηαρείξηζε ησλ SMC. Αλ θαη ην Alloy έρεη κηθξφ πεδίν εθαξκνγήο, ζηελ πξάμε θαηάθεξαλ λα απνθαιχςνπλ πνιιά ιάζε ζηε ζπκπεξηθνξά θαη ηηο αιιειεπηδξάζεηο κεηαμχ ησλ SMCs θαη ησλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο. Δπηπιένλ, ην ηππηθφ κνληέιν πνπ νξίδεηαη ζην ζπγθεθξηκέλν άξζξν έρεη ζηφρν λα ειέγμεη κε απηνκαηνπνηεκέλν ηξφπν ηελ ζπλέπεηα ζπγθεθξηκέλσλ ζπλεξγαζηψλ ησλ SMC. Έηζη κπφξεζαλ λα κνληεινπνηήζνπλ ηηο αιιειεπηδξάζεηο βάζε ησλ πνιηηηθψλ ησλ SMCs θαη λα επαιεζεχζνπλ ηελ νξζφηεηα απηψλ ησλ αιιειεπηδξάζεσλ πξηλ απφ ηελ πξαγκαηηθή πινπνίεζε θαη ε εθαξκνγή ηνπο ζε πξαγκαηηθέο ζπζθεπέο. ηελ εξγαζία παξνπζηάδνληαη ηξία βαζηθά παξαδείγκαηα επαιεζεχζεσλ ηνπ κνληέινπ θαη απνδεηθλχνπλ φηη : 1. κπνξεί λα ειέγμεη ηελ νξζφηεηα ηεο ζχληαμεο θαη αλάπηπμεο ηεο πνιηηηθήο κεηαμχ θαηαλεκεκέλσλ SMCs, εμαζθαιίδνληαο φηη νη SMCs πνπ κεηέρνπλ ζηελ εθαξκνγή ηεο πνιηηηθήο ππνζηεξίδνπλ ηηο ελέξγεηεο θαη ηα γεγνλφηα (events) πνπ απαηηνχληαη απφ ηηο πνιηηηθέο. 2. κπνξεί εχθνια λα αληρλεχζεη παξαιείςεηο απφ ηελ παξακεηξνπνίεζε ζηελ εθαξκνγή ηεο πνιηηηθή, φπσο θαλφλεο πνιηηηθήο ππνρξέσζεο (obligation) νη νπνίνη δελ έρνπλ αληίζηνηρνπο θαλφλεο έγθξηζεο (authorization) γηα ηελ εθαξκνγή ηνπο, θαη 3. κπνξεί λα αλαιχζνπλ ζπγθεθξηκέλεο ηδηφηεηεο ζηελ ζπκπεξηθνξά ελφο SMC, νη νπνίεο κπνξεί λα παξαβηάδνληαη ιφγσ ησλ δπλακηθψλ αιιαγψλ ηεο πνιηηηθήο, φπσο ε θφξησζε λέσλ πνιηηηθψλ ή ε πξνζζήθε ελφο ζπζηαηηθνχ κέξνπο/νληφηεηαο. Σα κεηνλεθηήκαηα ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ κνληέινπ είλαη φηη εμππεξεηεί κφλν ζηνηρεηψδεηο έλλνηεο φπσο ηνπο SMCs, ηνπο ξφινπο, ηηο δηαζπλδέζεηο θαη ηηο πνιηηηθέο ηνπο. Γελ πξνβιέπεη ηη πξφθεηηαη λα γίλεη ζηελ αλαθάιπςε/είζνδν ελφο λένπ SMC ή ζηελ απνρψξεζε θάπνηνπ άιινπ. Αλ θαη ην πιαίζην έρεη σο ζηφρν λα παξέρεη ηε δπλαηφηεηα λα εμάγνληαη πξφηππα "θαιήο" ζπλεξγαζίαο κεηαμχ πνιιψλ SMCs είλαη αθφκα πξψηκν λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα θάηη ηέηνην. Σέινο ην κνληέιν δελ έρεη δεκηνπξγήζεη θάπνην πξφηππν επηθνηλσλίαο ησλ SMCs ψζηε λα ειέγρεηαη ν ηξφπνο πνπ επεξεάδεη ε πνιηηηθή ηελ νξζή βάζε θαλφλσλ επηθνηλσλία ησλ SMCs. Σελίδα 78

79 4.7. Σύνοψη ε απηφ ην θεθάιαην αλαιχζεθαλ νη θπξηφηεξεο εξεπλεηηθέο πξνζεγγίζεηο ζηνπο ρψξνπο φπνπ εκπιέθεηαη ε παξνχζα δηδαθηνξηθή δηαηξηβή. Ζ πινπνίεζε ελφο κεραληζκνχ πνπ ζα ελζσκαηψλεη ηφζν ηε ιεηηνπξγηθφηεηα ησλ πνιηηηθψλ αζθάιεηαο φζν θαη ησλ ερεηηθψλ CAPTCHA κε ζηφρν ηελ αληηκεηψπηζε ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, φπσο παξνπζηάδεηαη απφ ηηο ππάξρνπζεο εξεπλεηηθέο δνπιεηέο δελ έρεη παξνπζηαζηεί. Ζ αλάγθε γίλεηαη αθφκα πην επηηαθηηθή χζηεξα απφ ηελ ζπγθξηηηθή παξνπζίαζε ησλ ππαξρφλησλ κεραληζκψλ anti-spit. Δπηπιένλ είλαη ζαθέο φηη ππάξρνπλ εξεπλεηηθνί ηνκείο, φπσο ηα ερεηηθά CAPTCHA θαη ε ηππηθή επαιήζεπζε πνιηηηθψλ, νη νπνίνη απνηεινχλ λέεο πεξηνρέο θαη ππάξρεη δπλαηφηεηα γηα πεξαηηέξσ αλάιπζε θαη δηεξεχλεζε. ην επφκελν Κεθάιαην 5 αλαιχεηαη ην ζεσξεηηθφ ππφβαζξν ηνπ πξνηεηλφκελνπ πιαηζίνπ/κεραληζκνχ φπσο έρεη πεξηγξαθεί πεξηιεπηηθά ζην θεθάιαην 3. Σελίδα 79

80 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 5. Θεωρητικό βόμα υλοπούηςησ πολιτικόσ αςφαλεύασ ε απηφ ην ζηάδην πεξηγξάθεηαη αλαιπηηθά ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν ζεκειηψλεηαη ε πξνηεηλφκελε πνιηηηθή αζθαιείαο. Αξρηθά ζα πξνζδηνξίζνπκε ηηο εππάζεηεο θαη αδπλακίεο ηνπ πξσηνθφιινπ SIP, νη νπνίεο ζπζρεηίδνληαη κε ην θαηλφκελν SPIT. Βαζηδφκελνη ζε απηέο ζα δεκηνπξγήζνπκε ηνλ γξάθν επίζεζεο θαη ηα ζελάξηα. Έπεηηα ζα πεξηγξάςνπκε ηα απαξαίηεηα θξηηήξηα ψζηε λα θαηαγξάςνπκε ηηο ζπλζήθεο πνπ θαηαδεηθλχνπλ πφηε κηα επίζεζε SPIT ιακβάλεη ρψξα. Σέινο, ζα δεκηνπξγεζεί ην θαηάιιειν XML ζρήκα απφ ην ζπλδπαζκφ ησλ παξαγφκελσλ ζπλζεθψλ θαη αληίκεηξσλ Ευπϊθειεσ και προςδιοριςμόσ κριτηρύων SPIT Δμαηηίαο ηεο θχζε ησλ VoIP ζπλφδσλ ζε πξαγκαηηθφ ρξφλν, ν ρεηξηζκφο ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT είλαη πην εχθνινο θαη πην απνηειεζκαηηθφο ζηε θάζε ζεκαηνδφηεζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP θαη φρη θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο θιήζεο. Ζ αλάιπζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP έδσζε ηηο παξαθάησ θαηεγνξίεο επηζέζεσλ SPIT, ε νπνίεο έρνπλ ήδε παξνπζηαζηεί ζηα [74][75[76], θαη είλαη α) ε εθκεηάιιεπζε ηεο δνκήο ησλ κελπκάησλ θαη ησλ θεθαιίδσλ, β) ηα πεδία ηεο θεθαιίδαο ησλ κελπκάησλ θαη γ) γεληθέο εππάζεηεο. Γηα ηελ αλάιπζε καο, νη απεηιέο πνπ ιήθζεθαλ ππφςε ήηαλ φζεο αθνξνχζαλ ηηο εππάζεηεο ηνπ πξσηνθφιινπ SIP, θαζψο θαη ηηο πξναηξεηηθέο ζπζηάζεηο SIP RFC. Λέγνληαο πξναηξεηηθέο ζπζηάζεηο ελλννχκαη φηαλ ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο should θαη φρη must γηα λα νξίζεη θαλφλεο ζπκκφξθσζεο ηνπ πξσηνθφιινπ. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη δελ ιακβάλνληαη ππφςε εππάζεηεο νη νπνίεο βαζίδνληαη ζηελ δηαιεηηνπξγηθφηεηα κε άιια πξσηφθνιια/ηερλνινγίεο, φπσο ην PSTN. Ζ θαηεγνξηνπνίεζε ησλ εππαζεηψλ έγηλε βάζε ζησλ απεηιψλ νη νπνίεο κπνξνχλ λα ηηο εθκεηαιιεπηνχλ, νη αλαγλσξηζζέληεο απεηιέο είλαη ηέζζεξεηο (4). ηελ πξψηε θαηεγνξία εληάζζνληαη νη απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη εππάζεηεο πξνθεηκέλνπ λα απνθξχςνπλ ηελ ηαπηφηεηα ηνπ απνζηνιέα ελφο κελχκαηνο SPIT, θαη λα κελ είλαη αληρλεχζηκνο ή λα κελ αλαγλσξίδεηαη απφ ηα θίιηξα πνπ ρξεζηκνπνηνχλ ιίζηεο γηα ην θηιηξάξηζκα ησλ εηζεξρφκελσλ θιήζεσλ. ηε δεχηεξε θαηεγνξία θαηαηάζζνληαη νη απεηιέο νη νπνίεο πξνζπαζνχλ λα εθδειψζνπλ επηζέζεηο SPIT επεξεάδνληαο ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν δξνκνινγνχληαη νη αηηήζεηο ζηε δηάξθεηα ηεο επηθνηλσλίαο. Δπηπιένλ ζε απηήλ ηελ Σελίδα 80

81 θαηεγνξία εληάζζνληαη θαη νη εππάζεηεο, νη νπνίεο απνθξχπηνπλ απφ ηνπο ρξήζηεο ηελ εκθάληζε ζθαικάησλ αθεξαηφηεηαο ή ελδείμεηο πηζαλψλ επηζέζεσλ ζηε δηάξθεηα ηεο επηθνηλσλίαο. ηελ ηξίηε θαηεγνξία αλήθνπλ νη απεηιέο νη νπνίεο ζρεηίδνληαη κε ηε ζπιινγή ζηνηρείσλ ησλ κεξψλ ηεο επηθνηλσλίαο, ηα νπνία κπνξνχλ αξγφηεξα λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα λα νξίδνληαη νη ζηφρνη ησλ κειινληηθψλ επηζέζεσλ SPIT. Σέινο, ζηελ πέκπηε θαηεγνξία αλήθνπλ νη απεηιέο πνπ κπνξνχλ λα εθδειψλνπλ επζείεο επηζέζεηο SPIT, δειαδή πξφθεηηαη γηα πεξηπηψζεηο πνπ κηα εππάζεηα ηνπ πξσηνθφιινπ επηηξέπεη απεπζείαο ηελ εκθάληζε ελφο κελχκαηνο SPIT ζηνλ ηειηθφ ρξήζηε. Απηή ε θαηεγνξία εππαζεηψλ κπνξεί λα δηαρσξηζηεί ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη ηνλ ηξφπν νξηζκνχ ησλ κελπκάησλ αηηήζεσλ, ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη ηνλ ηξφπν πνπ νξίδνληαη ηα κελχκαηα απαληήζεσλ θαη ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη πεδία θεθαιίδαο ησλ κελπκάησλ. Δπηπιένλ θαηεγνξηνπνηήζακε ηηο αληρλεπκέλεο εππάζεηεο θαη σο πξνο ηα ηκήκαηα ηεο επηθνηλσλίαο πνπ κπνξνχλ λα εκθαληζηνχλ, ελλνψληαο ηα αλ είλαη κεηαμχ ηνπ UA θαη εμππεξεηεηή ηνκέα ή κεηαμχ ησλ εμππεξεηεηψλ ηνκέα/πιεξεμνχζησλ. Ο ζηφρνο είλαη ε επθνιφηεξε απνθπγή ησλ επηζέζεσλ SPIT κε ηελ εθαξκνγή ησλ θαλφλσλ πνιηηηθήο ζηα ζεκεία επηθνηλσλίαο πνπ ππάξρνπλ εππάζεηεο Καηεγνξηνπνίεζε εππαζεηώλ βάζε απεηιώλ Μεηά ηελ αλαγλψξηζε ησλ εππαζεηψλ ηνπ πξσηνθφιινπ, έγηλε πξνζπάζεηα λα αληηζηνηρίζνπκε ηηο εππάζεηεο κε γλσζηέο απεηιέο ζηελ δηαδηθηπαθή ηειεθσλία, νη νπνίεο παξνπζηάδνληαη απφ ηνλ γλσζηφ νξγαληζκφ ζε δεηήκαηα αζθάιεηαο VoIP ππνδνκψλ, VoIPSA [77]. Ζ ζρέζε ησλ εππαζεηψλ κε ηηο απεηιέο είλαη πνιιά πξνο πνιιά, θαζψο κηα απεηιή κπνξεί λα εθκεηαιιεπζεί πάλσ απφ κηα εππάζεηεο γηα λα εθδειψζεη κηα επίζεζε, θαη κηα εππάζεηα κπνξεί λα αμηνπνηεζεί απφ πεξηζζφηεξεο απφ κηα απεηιέο [78]. Οη θαηεγνξίεο ησλ απεηιψλ πνπ ζπκκεηείραλ είλαη ηέζζεξεηο (4): 1. Ζ απφθξπςε ηεο ηαπηφηεηαο ηνπ απνζηνιέα (misrepresentation) ελφο κελχκαηνο ψζηε λα κελ είλαη αληρλεχζηκνο ή λα κελ αλαγλσξίδεηαη απφ θίιηξα πνπ έρνπλ απνζεθεπκέλα ζε ιίζηεο γηα θαθφβνπινπο ρξήζηεο. 2. Ζ παξεκβνιή θαηά ηελ εγθαζίδξπζε ζπλφδνπ. Απηφ κπνξεί λα έρεη σο ζηφρν ηελ ηξνπνπνίεζε ηεο δξνκνιφγεζεο (Interception and Modification) ησλ κελπκάησλ ή ηελ απφθξπςε πξνβιεκάησλ ζε αθεξαηφηεηα κελπκάησλ θαη πηζαλψλ επηζέζεσλ. 3. Ζ ζπιινγή πιεξνθνξηψλ (Eavesdropping) γηα ηηο ζπκκεηέρνληεο νληφηεηεο ζε κία επηθνηλσλία ψζηε λα ρξεζηκνπνηεζνχλ είηε ζαλ ζηφρνη επηζέζεσλ είηε ζαλ ςεπδνπνκπνί επηζέζεσλ. 4. Ζ εθδήισζε απεπζείαο επηζέζεσλ SPIT (Unwanted Contact VoIP SPAM), δειαδή φηαλ κηα εππάζεηα πξσηνθφιινπ επηηξέπεη απεπζείαο ηελ εκθάληζε ελφο κελχκαηνο Σελίδα 81

82 SPIT ζηνλ ηειηθφ ρξήζηε. Απηή ε θαηεγνξία εππαζεηψλ κπνξεί λα δηαρσξηζηεί ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη ηνπ ηξφπνπ νξηζκνχ ησλ κελπκάησλ αηηήζεσλ, ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη ηνλ ηξφπν πνπ νξίδνληαη ηα κελχκαηα απαληήζεσλ θαη ζε απεηιέο πνπ εθκεηαιιεχνληαη πεδία θεθαιίδαο ησλ κελπκάησλ.[79] Ζ παξνπζίαζε ζα γίλεη ζχκθσλα κε ηηο απεηιέο πνπ πεξηγξάθζεθαλ παξαπάλσ. Ο ζηφρνο ηεο ζπγθεθξηκέλεο νκαδνπνίεζεο είλαη λα εκθαληζηνχλ εππάζεηεο θαη πηζαλνί ζπλδπαζκνί ηνπο, ηηο νπνίεο έλαο επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα αμηνπνηήζεη δεκηνπξγψληαο κηα νινθιεξσκέλε επίζεζε SPIT. Απηφ είλαη πνιχ θαιή είζνδνο δεδνκέλσλ γηα ηνπο γξάθνπο επηζέζεσλ πνπ ππήξραλ θαη ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηελ παξαγσγή ζελαξίσλ. ηε δηάξθεηα ηεο αλάιπζεο ησλ εππαζεηψλ απηψλ εκθαλίδνληαη νξηζκέλα απφ απηά ηα ζελάξηα, απνζπαζκαηηθά ή θαη νινθιεξσκέλα, πξνθεηκέλνπ λα ππνδεηθλχεηαη ν θίλδπλνο πνπ αληηκεησπίδεη ε επηθνηλσλία Ευπϊθειεσ ςχετιζόμενεσ με απόκρυψη ταυτότητασ αποςτολϋα (misrepresentation) Οη εππάζεηεο πνπ εληάρζεθαλ ζηε ζπγθεθξηκέλε θαηεγνξία, είλαη απηέο νη νπνίεο ζα επέηξεπαλ ζε έλαλ επηηηζέκελν λα απνθξχςεη ή λα παξαπνηήζεη ηελ ηαπηφηεηα ηνπ ηφζν θαηά ηελ πξνεηνηκαζία, φζν θαη θαηά ηελ εθδήισζε κηαο επίζεζεο SPIT. Ζ απφθξπςε ηεο ηαπηφηεηαο ή ε πιαζηνπξνζσπία απνηειεί ελ δπλάκεη απεηιή γηα ηελ επηθνηλσλία κε ηε ρξήζε ηνπ SIP, εηδηθά φζνλ αθνξά ηηο επηζέζεηο SPIT. Όηαλ ν επηηηζέκελνο ην θαηαθέξεη, κπνξεί λα δεκηνπξγεί αλελφριεηνο φζεο δηαθνξεηηθέο ηαπηφηεηεο απηφο επηζπκεί, δεκηνπξγψληαο ζπλερψο λέεο πεγέο παξαγσγήο κελπκάησλ SPIT θη εληζρχνληαο ηηο επηζέζεηο ηνπ ζε απνηειεζκαηηθφηεηα θαη κέγεζνο. Δπηπιένλ, φιεο νη κέζνδνη αληηκεηψπηζεο ηνπ SPIT πνπ είλαη βαζηζκέλεο ζε ιίζηεο (blacklists / white lists / grey lists)[80], αρξεζηεχνληαη φηαλ νη επηηηζέκελνη κπνξνχλ λα παξνπζηάδνπλ κε λφκηκν ηξφπν δηαθνξεηηθέο ή θαη θαζφινπ ηαπηφηεηεο. Δίλαη πξνθαλέο φηη ζηελ πεξίπησζε ησλ εππαζεηψλ απηψλ ε επηθνηλσλία ζα πξέπεη λα δηαζθαιηζηεί, ψζηε λα απνηξέπνληαη φζεο πξνζπάζεηεο θάλεη έλαο ρξήζηεο λα πξνζπνηεζεί ηελ ηαπηφηεηα θάπνηνπ άιινπ ή λα θξχςεη ηελ δηθή ηνπ ηαπηφηεηα, αλεμάξηεηα αλ ζθνπεχεη λα ρξεζηκνπνηήζεη απηά ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πξσηνθφιινπ γηα λα δεκηνπξγήζεη SPIT Anonymoys ςτο πεδύο From Σν SIP πξσηφθνιιν δίλεη ηελ δπλαηφηεηα ζε έλα επηηηζέκελν λα κπνξεί λα ζηείιεη κία αίηεζε έλαξμεο ζπλφδνπ φπνπ ζην display name ηνπ πεδίνπ From λα έρεη ηελ ηηκή Anonymoys. Απηή ε παξάκεηξνο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ππνδείμεη ηελ ηαπηφηεηα ηνπ απνζηνιέα ελφο κελχκαηνο. Έλαο θαθφβνπινο ρξήζηεο ζα κπνξνχζε λα εθκεηαιιεπηεί απηφ ην ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ πξσηνθφιινπ, ψζηε φηαλ εθδειψζεη κηα επίζεζε SPIT, λα κελ απνθαιπθζεί ε πεγή ησλ κελπκάησλ ζηνλ παξαιήπηε. Σελίδα 82

83 Μηνύματα με ϊνω του ενόσ πεδύου Via Ο επηηηζέκελνο κπνξεί λα απνθξχςεη ηελ ηαπηφηεηα ηνπ κε ην λα παξεκβιεζεί ζε κηα ζχλνδν. Απηή ε παξεκβνιή ζα κπνξεί λα γίλεη αληηιεπηή ζην ηειηθφ κέξνο ηεο επηθνηλσλίαο κέζσ ηνπ πιήζνπο ησλ πεδίσλ Via. Σα πεδία απηά ρξεζηκνπνηνχληαη απφ ηνπο ελδηάκεζνπο ζηαζκνχο, πξνθεηκέλνπ νη αηηήζεηο θαη νη απαληήζεηο λα αθνινπζνχλ ηηο ίδηεο δηαδξνκέο. Κάζε θνξά πνπ έλαο απφ ηνπο ζηαζκνχο παξαιακβάλεη κηα αίηεζε γηα πξνψζεζε, πξνζζέηεη έλα πεδίν Via κε ηε δηθή ηνπ δηεχζπλζε θαη ην ζηέιλεη ζηνλ επφκελν ζηαζκφ. Πξνθαλψο ην πξσηφθνιιν ζην ζεκείν απηφ εκθαλίδεηαη ειαζηηθφ, θαζψο νξίδεη πσο φηαλ ν domain proxy ηνπ UAC παξαιάβεη έλα κήλπκα ην νπνίν πεξηέρεη πάλσ απφ έλα πεδίν Via, δελ είλαη ππνρξεσηηθφ λα ζεσξήζεη πσο ππήξμε έλα ζθάικα ζηελ κεηάδνζε. Γεδνκέλνπ φηη ε αιιαγή ηνπ κελχκαηνο είλαη πηζαλφ λα έρεη ζθνπφ λα πξνθαιέζεη αιινίσζε ζην κήλπκα θαη πηζαλή επίζεζε SPIT επίζεζε, πξέπεη λα ζεσξεζεί σο εππάζεηα θαη λα αληηκεησπηζηεί αλάινγα Διαδοχικϋσ αιτόςεισ εγγραφόσ και τροποπούηςησ ςτον registrar Σν πξσηφθνιιν SIP δίλεη δπλαηφηεηα ζηνλ επηηηζέκελν απφ ηε ζηηγκή πνπ έλαο client έρεη δεισζεί/εγγξαθεί κηα θνξά ζε έλαλ registrar (έρεη δεκηνπξγήζεη έλα binding ), λα κπνξεί λα ζηέιλεη δηαδνρηθέο αηηήζεηο γηα λέεο εγγξαθέο ή γηα ηξνπνπνηήζεηο απηψλ. Άξα αλ έλαο επηηηζέκελνο θαηαθέξεη λα βξεη έλαλ ηξφπν λα απνθηά φζεο ηαπηφηεηεο ζέιεη θαη λα ηηο ρξεζηκνπνηεί γηα ηελ ηαπηνπνίεζε ηνπ απφ ηα ππφινηπα κέξε ηεο επηθνηλσλίαο, είλαη εχθνιν γη απηφλ λα απνθξχπηεη ηελ πξαγκαηηθή ηνπ ηαπηφηεηα ρξεζηκνπνηψληαο ηηο ελαιιαθηηθέο ηαπηφηεηεο πνπ κπνξεί λα εθδίδεη. Έηζη δίλεηαη ε δπλαηφηεηα ζε έλαλ ρξήζηε λα έρεη άλσ ησλ κία ηαπηφηεηεο θαη λα επηιέγεη κέξνο ή ην ζχλνιν απηψλ γηα λα ζηείιεη κελχκαηα ηα νπνία λα είλαη επηζέζεηο SPIT Μη υποχρεωτικό η αυθεντικοπούηςη των χρηςτών ςτον registrar Μία ιχζε ε νπνία ζα κπνξνχζε λα απνξξίςεη πνιιέο απφ ηηο παξαπάλσ εππάζεηεο ζα ήηαλ ε απζηεξή απζεληηθνπνίεζεο ησλ ρξεζηψλ. Όκσο ζηε πεξίπησζε ηνπ πξσηνθφιινπ SIP ε απζεληηθνπνίεζε αλαθέξεηαη σο πξναηξεηηθφ ραξαθηεξηζηηθφ θη φρη σο απζηεξή απαίηεζε. Οη επηηηζέκελνη, εθκεηαιιεπφκελνη απηφ ην ραξαθηεξηζηηθφ, έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα αιιάδνπλ απηφθιεηα εγγξαθέο θαη λα δεκηνπξγνχλ λέεο ηαπηφηεηεο/δηεπζχλζεηο κε ηελ κνξθή εγγξαθψλ ζηνλ registrar, ρσξίο λα ρξεηάδεηαη λα απνδείμνπλ ηελ πξαγκαηηθή ηαπηφηεηα ηνπο ζε θάπνηα νληφηεηα. Οπφηε ε απζεληηθνπνίεζε αθήλεηαη ζηελ δηαθξηηηθή επρέξεηα ηνπ δηαρεηξηζηή ηνπ ηνκέα δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο Παρϊληψη αυθεντικοπούηςησ για την επεξεργαςύα των αιτόςεων Ζ απζεληηθνπνίεζε δελ απαηηείηαη κφλν θαηά ηελ εγγξαθή ησλ ρξεζηψλ ζε έλαλ registrar, αιιά θαη θαηά ηελ απνζηνιή νπνηνπδήπνηε κελχκαηνο ζηνλ domain proxy. πγθεθξηκέλα, ε πεξηγξαθή πνπ πεξηέρεηαη ζην πξσηφθνιιν αλαθέξεη ηα παξαθάησ ηξία βήκαηα: 1. Απζεληηθνπνίεζε Σελίδα 83

84 2. Έιεγρνο ηνπ είδνπο ηεο αίηεζεο, δειαδή ηεο κεζφδνπ πνπ απηή θέξεη 3. Έιεγρνο ησλ ππνινίπσλ πεδίσλ ηνπ κελχκαηνο, δειαδή ησλ πεδίσλ θεθαιίδαο θαη ηνπ ππφινηπνπ κελχκαηνο. Δθφζνλ φια ηα βήκαηα είλαη πξναηξεηηθά πξνθαλψο κπνξεί λα παξαιεθζεί θαη ε απζεληηθνπνίεζε κε απνηέιεζκα θάζε κήλπκα πνπ ζηέιλεηαη γηα πξνψζεζε ζε έλαλ απφ ηνπο πιεξεμνχζηνπο εμππεξεηεηέο λα κπνξεί λα μεθηλά κηα επίζεζε SPIT. Δπηπιένλ κπνξεί λα δεκηνπξγεί ηηο πξνυπνζέζεηο γηα κηα ηέηνηα επίζεζε, εμαηηίαο ηεο έιιεηςεο δπλαηφηεηαο λα αλαγλσξηζηνχλ νη εκπιεθφκελεο νληφηεηεο. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ε ζπγθεθξηκέλε εππάζεηα ζα κπνξνχζε λα απνθεπρζεί αλ εθαξκνδφηαλ ζπκπιεξσκαηηθά ην RFC 4474 [81] Χρόςη τησ τιμόσ anonymous ςτην διαδικαςύα αυθεντικοπούηςη Άιιν έλα ραξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ραιαξήο απζεληηθνπνίεζεο είλαη ην γεγνλφο φηη ην πξσηφθνιιν επηηξέπεη ζε έλαλ ρξήζηε λα απαληήζεη ζε κηα αίηεζε απζεληηθνπνίεζεο κε φλνκα ρξήζηε anonymous θαη θελή ζπκβνινζεηξά γηα ζπλζεκαηηθφ. Μηα ηέηνηα απάληεζε ζα κπνξνχζε λα δνζεί απφ ηνλ θαινχληα, φηαλ ν θαινχκελνο ηνπ δεηνχζε λα απζεληηθνπνηεζεί, θαηαιήγνληαο λα παξαθάκπηεηαη ε δηαδηθαζία ηεο απζεληηθνπνίεζεο θαη ε θιήζε λα παξακέλεη αλψλπκε. Οπφηε ην πεξηβάιινλ ζα πξέπεη λα δηακνξθσζεί έηζη ψζηε ηέηνηεο απαληήζεηο, ζε κηα πξφθιεζε απζεληηθνπνίεζεο ζα απνξξίπηνληαη σο άθπξεο ή απνηπρεκέλεο πξνζπάζεηεο απζεληηθνπνίεζεο Αυθεντικοπούηςη ςτουσ ενδιϊμεςουσ εξυπηρετητϋσ Έλα επηπιένλ ζέκα ζηελ απζεληηθνπνίεζε είλαη ε δηαζθάιηζε ηεο ηαπηφηεηαο ησλ εκπιεθνκέλσλ ελδηάκεζσλ εμππεξεηεηψλ. Αλ ζην ελδηάκεζν κέξνο ηεο επηθνηλσλίαο ππήξρε ε απαίηεζε νη εμππεξεηεηέο λα ζρεκαηίδνπλ ζρέζεηο εκπηζηνζχλεο κεηαμχ ηνπο πξνζπαζψληαο λα αιιειναπζεληηθνπνηεζνχλ, ζα είρε πξνζηεζεί άιιν έλα επίπεδν αζθάιεηαο, ην νπνίν ζα ήηαλ ρξήζηκν ζηελ αληηκεηψπηζε ηεο απεηιήο απφθξπςεο ηαπηφηεηαο ησλ θηιφδνμσλ spitters. Σν ζπκπέξαζκα απηφ δελ ην ιακβάλεη ππφςε ηνπ ην πξσηφθνιιν, θαζψο νξίδεη σο πξναηξεηηθφ νπνηνλδήπνηε κεραληζκφ ηαπηνπνίεζεο ή απζεληηθνπνίεζεο ζηνπο ελδηάκεζνπο εμππεξεηεηέο, πξάγκα πνπ είλαη επίζεο επηθίλδπλν γηα ηελ αθεξαηφηεηα ηεο επηθνηλσλίαο θαη ηελ αλίρλεπζε ησλ επηηηζέκελσλ Ευπϊθειεσ ςχετικϋσ με τον χειριςμό ψηφιακών πιςτοποιητικών Ζ ρξήζε ςεθηαθψλ πηζηνπνηεηηθψλ δελ νξίδεηαη επαθξηβψο ζην πξσηφθνιιν SIP σο κεραληζκφο απζεληηθνπνίεζεο. πγθεθξηκέλα, ην πξσηφθνιιν νξίδεη φηη νη ρξήζηεο δελ είλαη ππνρξεσηηθφ: 1. λα ρξεζηκνπνηνχλ ην ίδην πηζηνπνηεηηθφ, 2. λα εθδίδνληαη ηα πηζηνπνηεηηθά απφ κηα έκπηζηε αξρή πηζηνπνίεζεο, 3. έλα ςεθηαθφ πηζηνπνηεηηθφ λα αληηζηνηρεί ζηνλ UAC γηα ηνλ νπνίνλ εθδίδεηαη. Σελίδα 84

85 Δπίζεο, ην πξσηφθνιιν νξίδεη πσο φηαλ έλαο ελδηάκεζνο εμππεξεηεηήο παξαιακβάλεη έλα αίηεκα ην νπνίν πεξηέρεη ζψκα ζε κνξθή S/MIME πνπ πεξηέρεη έλα ςεθηαθφ πηζηνπνηεηηθφ, δελ είλαη απαξαίηεην λα επαιεζεχεη ηελ εγθπξφηεηα θαη ηελ ηζρχ ηνπ πηζηνπνηεηηθνχ απηνχ Ελευθερύα επιλογόσ του μηχανιςμού αυθεντικοπούηςησ - αποθόκευςησ διακριτικών Απφ φζα έρνπλ αλαθεξζεί παξαπάλσ γίλεηαη πξνθαλέο φηη έλαο κεραληζκφο απζεληηθνπνίεζεο είλαη απαξαίηεηνο γηα ηελ αληηκεηψπηζε πξνζπαζεηψλ πιαζηνπξνζσπίαο απφ θαθφβνπινπο spitters. Σν πξσηφθνιιν νξίδεη σο κεραληζκφ εθθίλεζεο δηαδηθαζηψλ απζεληηθνπνίεζεο ηελ απνζηνιή απαληήζεσλ κε θσδηθφ 401 ή 407. Σν πξφβιεκα κε απηνχο ηνπο κεραληζκνχο είλαη φηη απιά αλαθέξνπλ φηη απαηηείηαη απζεληηθνπνίεζε, ρσξίο λα αλαθέξεηαη πνηα κέζνδνο ζα πξέπεη λα ρξεζηκνπνηείηαη. Οπφηε είλαη απαξαίηεην θάζε θνξά λα επηιέγεηαη έλαο κεραληζκφο απζεληηθνπνίεζεο πνπ είλαη φζν ηζρπξφο ρξεηάδεηαη γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξίζηαζε. Δπηπιένλ πξέπεη λα θαζνξηζηεί πνπ ζα απνζεθεχνληαη ηα δηαθξηηηθά απζεληηθνπνίεζεο. Σν πξσηφθνιιν εθηφο ηνπ φηη δελ νξίδεη απζηεξά θάησ απφ πνηεο πξνυπνζέζεηο ζα απνζεθεχνληαη ηα δηαθξηηηθά, αθήλεη θαη ζηελ επρέξεηα ηνπ θάζε UA ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ζα ηα απνζεθεχεη. Έηζη, ε ραιαξφηεηα ε νπνία επηδεηθλχεη ην πξσηφθνιιν δηεπθνιχλεη ηελ ππνθινπή ησλ δηαθξηηηθψλ ηνπ ρξήζηε θαη απνηειεί αξθεηά ζεκαληηθή εππάζεηα Απηνί νη θαλφλεο ηνπ κεραληζκνχ ζρεηηθά κε ηνλ ηξφπν απζεληηθνπνίεζεο νξηζκφο ηνπ κεραληζκνχ πνπ ζα ρξεζηκνπνηείηαη ζα θαζνξίδεηαη κέζσ ηεο πνιηηηθήο ε νπνία αθνξά ην ζχλνιν ηεο επηθνηλσλίαο. Απηή ε πνιηηηθή νξίδεη ηελ ζπκπεξηθνξά ησλ άθξσλ φηαλ ζα παξαιακβάλνπλ απαληήζεηο 401 ή Ευπϊθειεσ που ςχετύζονται με απειλϋσ παρϋμβαςησ ςτη δρομολόγηςη των μηνυμϊτων και απόκρυψη ειδοποιόςεων ε απηήλ ηελ θαηεγνξία εππαζεηψλ θαηαηάρζεθαλ φζεο απφ ηηο εππάζεηεο ηνπ πξσηνθφιινπ ζα κπνξνχζαλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα λα αιιάμεη ην κνλνπάηη κέζα απφ ην νπνίν δξνκνινγείηαη έλα κήλπκα. Έλαο θαθφβνπινο ρξήζηεο ζα πξνζπαζνχζε λα αιιάμεη απηφ ην κνλνπάηη, ψζηε είηε λα παξεκβιεζνχλ θαθφβνπινη ελδηάκεζνη εμππεξεηεηέο, είηε λα κελ πεξάζεη απφ εμππεξεηεηέο πνπ ζα κπνξνχζαλ λα αληρλεχζνπλ πξφζεζε λα εθδεισζεί κηα επίζεζε SPIT. Δπηπιένλ πεξηιήθζεθαλ θαη νη εππάζεηεο νη νπνίεο ζρεηίδνληαη κε απεηιέο απφθξπςεο ζθαικάησλ, γηαηί θαη απηέο πξαγκαηνπνηνχληαη ζηελ δηαδηθαζία δξνκνιφγεζεο ηνπ κελχκαηνο. ε πνιιέο πεξηπηψζεηο, ην πξσηφθνιιν SIP επηηξέπεη λα κελ δεκηνπξγεζνχλ θαηάιιεινη κεραληζκνί γηα ηελ θαηαγξαθή θαη εηδνπνίεζε θάπνηνπ ζθάικαηνο ή πηζαλήο επίζεζεο ζηελ επηθνηλσλία. ε απηή ηελ θαηεγνξία γίλεηαη πξνζπάζεηα λα αλαγλσξηζηνχλ θαη νη νξηζκνί ηνπ πξσηνθφιινπ πνπ θάλνπλ απηέο ηηο εηδνπνηήζεηο πξναηξεηηθέο. Σελίδα 85

86 Χρόςη του πεδύου route και χειριςμόσ του Σν πξσηφθνιιν δίλεη ηε δπλαηφηεηα ζηνπο επηηηζέκελνπο, ρξεζηκνπνηψληαο ην πεδίν Route, λα θαζνξίδνπλ απηνί ην κνλνπάηη πνπ ζα αθνινπζήζεη ην κήλπκα, νπφηε ηνπο δίλεη ηε δπλαηφηεηα λα παξαθάκςνπλ ηνπο πιεξεμνχζηνπο νξίδνληαο ζαλ επφκελν βήκα (next-hop) ζην κνλνπάηη πνπ ζα αθνινπζεζεί θάπνηνλ εμππεξεηεηή δηαθνξεηηθφ απφ ηνλ πιεξεμνχζην (proxy). Απηφο ν νξηζκφο εκπνδίδεη ηνπο πιεξεμνχζηνπο λα έρνπλ ηνλ απφιπην έιεγρν ηεο επηθνηλσλίαο, θη επηηξέπεη ζε επηηηζέκελνπο λα ρξεζηκνπνηνχλ αλνηρηνχο πιεξεμνχζηνπο (open proxies) γηα λα εθδειψλνπλ επηζέζεηο Χειριςμόσ των μηνυμϊτων 301 Αληί ηελ παξεκβνιή ζην κνλνπάηη δξνκνιφγεζεο ελφο κελχκαηνο, έλαο επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα εθκεηαιιεπηεί κεραληζκνχο ηνπ πξσηνθφιινπ γηα λα αλαθαηεπζχλεη ηνλ ρξήζηε νδεγψληαο ηνλ ζε κελχκαηα SPIT. Έλα ζελάξην ηέηνηαο δηαθαλνχο αλαθαηεχζπλζεο κπνξεί λα πξαγκαηνπνηεζεί αλ ν επηηηζέκελνο βξεη έλαλ ηξφπν λα ζηείιεη ζαλ απάληεζε ζε έλα αίηεκα ηνπ ρξήζηε έλα κήλπκα 301 (Removed Permanently). Σν κήλπκα απάληεζεο κε θσδηθφ 301 νπζηαζηηθά δειψλεη φηη ν πφξνο πνπ έρεη δεηεζεί πιένλ δελ είλαη δηαζέζηκνο ζηε ζπγθεθξηκέλε δηεχζπλζε, ηφηε ην πεδίν Contact ηνπ κελχκαηνο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ππνδείμεη ηε λέα δηεχζπλζε ζηελ νπνία βξίζθεηαη ηψξα ν πφξνο πνπ δεηείηαη. Όκσο, είλαη πξνθαλήο ν θίλδπλνο ην κήλπκα απηφ λα ζηαιεί ή λα ηξνπνπνηεζεί απφ θάπνηνλ θαθφβνπιν ελδηάκεζν πξνθεηκέλνπ ην πεδίν Contact λα πεξηέρεη κηα άιιε δηεχζπλζε, ζηελ νπνία ν ρξήζηεο ζα νδεγεζεί θαη ζα δερζεί ηελ επίζεζε SPIT Αξιοπούηςη του πεδύου Contact Σν πεδίν απηφ είλαη απφ ηα πιένλ ζεκαληηθά πεδία ηνπ πξσηνθφιινπ, θαζψο θαζνξίδεη ηελ δηεχζπλζε SIP ε νπνία ζα ρξεζηκνπνηεζεί ζην ηειηθφ ζηάδην γηα λα εγθαζηδξπζεί ε ζχλνδνο αλάκεζα ζηα κέξε επηθνηλσλίαο. Σν πξφβιεκα κε ηνλ νξηζκφ ηεο ρξήζεο ηνπ πεδίνπ απηνχ είλαη φηη επηηξέπεη ζε φπνηνλ δεκηνπξγεί ην κήλπκα, λα κελ ην ζπκπιεξψλεη κε ηελ πξαγκαηηθή δηεχζπλζε ηνπ. Απηφο ν ραιαξφο νξηζκφο ηνπ πξσηνθφιινπ δίλεη δπλαηφηεηεο εθδήισζεο δχν δηαθνξεηηθψλ ζελαξίσλ επίζεζεο ζε θάπνηνλ θηιφδνμν spitter. ην έλα ζελάξην, ν επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα μεθηλήζεη κηα θιήζε πξνο θάπνηα ζπζθεπή ε νπνία πεξηέρεη έλα ερνγξαθεκέλν δηαθεκηζηηθφ ή γεληθά νριεηηθφ κήλπκα θαη ζην πεδίν Contact λα εηζάγεη ηε δηεχζπλζε θάπνηνπ άιινπ ρξήζηε, ν νπνίνο ζα είλαη θαη ην ζχκα ηεο επίζεζεο. Όηαλ νινθιεξσζεί ε δηαπξαγκάηεπζε, ε ζχλδεζε εγθαζηδξχεηαη αιιά φρη αλάκεζα ζηνλ επηηηζέκελν θαη ηελ ζπζθεπή πνπ πεξηέρεη ην κήλπκα, παξά αλάκεζα ζηνλ ρξήζηε πνπ βξίζθεηαη ζηελ δηεχζπλζε πνπ πεξηέρεηαη ζην πεδίν Contact θαη ζηελ ζπζθεπή κε ην ερνγξαθεκέλν κήλπκα. Δλαιιαθηηθά, ν επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα δξα θαη απφ ηελ πιεπξά ηνπ θαινχκελνπ, ρξεζηκνπνηψληαο ην πεδίν Contact ην νπνίν πεξηέρεηαη ζην κήλπκα ηεο απάληεζεο Σελίδα 86

87 πξνθεηκέλνπ λα αλαθαηεπζχλεη ηελ θιήζε ηνπ θαινχληα ζε έλα ερνγξαθεκέλν κήλπκα, εθδειψλνληαο έηζη κηα επίζεζε SPIT ρσξίο θαλ λα ρξεηαζηεί λα μεθηλήζεη ηελ ζχλνδν επηθνηλσλίαο κε απνηέιεζκα λα κελ είλαη αληρλεχζηκνο Χρόςη του μηνύματοσ 300 Σν κήλπκα απάληεζεο κε θσδηθφ 300 (Multiple Choices) επηζηξέθεηαη φηαλ ε δηεχζπλζε πνπ πεξηέρεηαη ζε κηα αίηεζε κπνξεί λα αληηζηνηρεί ζε πνιινχο πξννξηζκνχο. Έηζη, ζην πεδίν Contact αλαθέξνληαη φινη νη ελαιιαθηηθνί πξννξηζκνί πνπ αληηζηνηρνχλ ζηε δηεχζπλζε απηή. Σν πξσηφθνιιν νξίδεη φηη είλαη ζεκηηφ ε ηειηθή επηινγή ελφο απφ απηνχο ηνπο ελαιιαθηηθνχο πξννξηζκνχο λα γίλεη κε απηφκαην θαη δηαθαλή πξνο ην ρξήζηε ηξφπν. Έηζη, θάπνηνο επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε ζηε δηάξθεηα ηεο δηαπξαγκάηεπζεο κηαο λέαο ζπλφδνπ λα ζηείιεη ζηνλ θαινχληα έλα ηέηνην κήλπκα, ην νπνίν ζα έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηελ απηφκαηε αλαθαηεχζπλζε ηεο επηθνηλσλίαο ζε έλαλ πφξν δηαθνξεηηθφ απφ απηφλ πνπ ν θαιψλ αξρηθά είρε δεηήζεη Χρόςη του μηνύματοσ 200 Σν πξφβιεκα κε ην ζπγθεθξηκέλν κήλπκα απάληεζεο είλαη φηη ην πξσηφθνιιν επηηξέπεη θαη ζε απαληήζεηο ηχπνπ 200 (ΟΚ) λα πεξηέρνπλ ζην πεδίν Contact ελαιιαθηηθνχο ηξφπνπο κε ηνπο νπνίνπο έλαο θαινχληαο κπνξεί λα θηάζεη ηνλ θαινχκελν. Δίλαη πξνθαλέο φηη ε πεξίπησζε απηή είλαη παλνκνηφηππε κε ηελ πεξίπησζε ηνπ πεδίνπ Contact ζε απαληήζεηο κε θσδηθφ 300, φπσο πξνθαλήο είλαη θη ν ηξφπνο κε ηνλ νπνίν έλαο επηηηζέκελνο κπνξεί λα εθκεηαιιεπηεί απηφ ην ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ πξσηνθφιινπ γηα λα εθδειψζεη κηα επίζεζε Κακόβουλη Αξιοπούηςη των Registrars Ο επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε, εθκεηαιιεπφκελνο ηελ ραιαξφηεηα ηνπ νξηζκνχ, λα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα αιιάμεη ζηε δηάξθεηα ή ζην ηέινο ηεο δηαπξαγκάηεπζεο νξηζκέλεο εγγξαθέο ζηνλ registrar. Αιιάδνληαο απηέο ηηο εγγξαθέο, ν επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα πξνζπνηείηαη ηνλ λφκηκν ρξήζηε απφ ηνλ νπνίν μεθηλνχλ νη θιήζεηο θαη θάπνηα ζηηγκή ζην ελδηάκεζν, λα αιιάδεη ηελ δξνκνιφγεζε ησλ κελπκάησλ ψζηε ε ζχλδεζε λα εγθαζηδξπζεί κε θάπνηνλ άιιν πφξν, ν νπνίνο νπζηαζηηθά ζα είλαη κήλπκα επίζεζεο SPIT Αντιμετώπιςη επιθϋςεων ςτην ακεραιότητα τησ επικοινωνύασ Ζ αθεξαηφηεηα ησλ κελπκάησλ κπνξεί λα βνεζήζεη ηνλ ακπλφκελν λα αληηιεθζεί πηζαλή επίζεζε. Μηα ηέηνηα πξνζπάζεηα επίζεζεο ζηελ αθεξαηφηεηα ησλ κελπκάησλ κπνξεί λα αληρλεπζεί θαη απφ ηηο ηηκέο ησλ πεδίσλ Call-ID, From, To, αιιά θαη ησλ πεδίσλ πνπ έρνπλ έλλνηα ζε φιε ηε δηάξθεηα ηεο επηθνηλσλίαο (Subject, Reply-To, Organization, Accept). Όηαλ ν UAC ηνπ θαινχληα ιακβάλεη κηα απάληεζε ζε έλα αίηεκα ηνπ θη έλα απφ ηα πεδία απηά δελ έρεη ηελ ίδηα ηηκή κε απηή ηεο αίηεζεο πνπ έθαλε, απηφ κπνξεί λα ζεκαίλεη ηελ χπαξμε ελφο ζθάικαηνο αθεξαηφηεηαο ηνπ κελχκαηνο πνπ πεξηέρεη ηελ απάληεζε, ή κηα πξνζπάζεηα Σελίδα 87

88 επίζεζεο ζε θάπνην ζεκείν ηεο επηθνηλσλίαο. Σν πξσηφθνιιν SIP δελ νξίδεη ηηο πεξηπηψζεηο πνπ ηα πεδία Call-ID, From, To αιιάδνπλ ζηελ πνξεία ηεο επηθνηλσλίαο. Δπηπιένλ, κπνξεί ε πξνζπάζεηα ηνπ επηηηζέκελνπ λα παξαπνηήζεη έλα θξππηνγξαθεκέλν κήλπκα, θαη λα θαηαιήμεη ζηελ δεκηνπξγία ελφο κελχκαηνο ην νπνίν έρεη ππνγξαθεί κε παξαπάλσ απφ έλα πηζηνπνηεηηθά. ε απηήλ ηελ πεξίπησζε αθνχ πξψηα θαζνξηζηεί αθξηβέο κεραληζκφο αλίρλεπζεο πηζηνπνηεηηθψλ ηφηε έρνπκε πηζαλή επίζεζε Ειδοπούηςη του χρόςτη για απαντόςεισ με κωδικό 403 Όπσο αλαθέξζεθε ζηελ εηζαγσγή ηεο ελφηεηαο, ε κε εηδνπνίεζε ηνπ ρξήζηε γηα ηελ εθδήισζε ή ηελ πξνζπάζεηα κηαο επίζεζεο απνηειεί ελ δπλάκεη απεηιή απέλαληη ζηελ επηθνηλσλία. Έλα παξάδεηγκα κε εηδνπνίεζεο ηνπ ρξήζηε γηα κηα ηέηνηα θαηάζηαζε, είλαη ε πεξίπησζε θαηά ηελ νπνία έλαο εμππεξεηεηήο δελ δέρεηαη λα εμππεξεηήζεη έλα αίηεκα θαη ην απνξξίπηεη κε ηνλ θσδηθφ 403(Forbidden). Σν πξσηφθνιιν νξίδεη φηη ν UAC πνπ ιακβάλεη έλα ηέηνην κήλπκα ζαλ απάληεζε ζην αίηεκα ηνπ, δελ είλαη ππνρξεσηηθφ λα εηδνπνηήζεη ηνλ ρξήζηε Πολλαπλϋσ απαντόςεισ τησ κλϊςησ 1xx Σν πξσηφθνιιν νξίδεη πσο έλαο ελδηάκεζνο εμππεξεηεηήο κπνξεί λα ζηέιλεη φζα κελχκαηα ηχπνπ 1xx ζέιεη γηα λα δειψζεη εμέιημε ελφο αηηήκαηνο. Ζ ζπλερήο απνζηνιή ηέηνησλ κελπκάησλ κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί σο παξάμελε ζπκπεξηθνξά θαη κπνξεί νπζηαζηηθά λα είλαη κηα θαιπκκέλε επίζεζε SPIT, αλ ηα κελχκαηα απηά κεηαθέξνπλ SPIT πεξηερφκελν ζε θεθαιίδεο φπσο ην Alert-Info ή ζην ζψκα ηνπο Χαλαρόσ οριςμόσ ςυμπεριφορϊσ των ενδιϊμεςων εξυπηρετητών Υαξαθηεξηζηηθφ παξαδείγκαηα ραιαξφηεηαο ηνπ ηξφπνπ πνπ νξίδεηαη ε ζπκπεξηθνξά ησλ εμππεξεηεηψλ ζην πξσηφθνιιν SIP είλαη ε πεξίπησζε πνπ έλα κήλπκα BYE θηάλεη ζε έλαλ ελδηάκεζν εμππεξεηεηή. Σν πξσηφθνιιν δελ νξίδεη κε απζηεξφ ηξφπν αλ ν εμππεξεηεηήο ζηνλ νπνίν θηάλεη έλα ηέηνην κήλπκα ζα θιείλεη φιεο ηηο αλνηρηέο ζπλδέζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ επηθνηλσλία, αθήλνληαο αλνηρηφ ην ελδερφκελν δηαηήξεζεο ζπλδέζεσλ πνπ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα λα δηνρεηεπηεί κέζσ απηψλ θάπνηα ξνή δεδνκέλσλ, πηζαλψο αλεπηζχκεηε γηα ηνλ ηειηθφ ρξήζηε Συμπεριφορϊ κατϊ την αναδιαπραγμϊτευςη υπϊρχουςασ ςυνόδου Ωο επηθίλδπλε γηα ηελ αθεξαηφηεηα ηεο επηθνηλσλίαο κπνξεί λα ζεσξεζεί ε δηαδηθαζία ηεο αλαδηαπξαγκάηεπζεο κηαο ήδε εγθαζηδξπκέλεο ζπλφδνπ, κέζσ ησλ κελπκάησλ re-invite. Έλαο επηηηζέκελνο κπνξεί λα εθκεηαιιεπηεί νξηζκνχο ηνπ πξσηνθφιινπ πνπ αθνξνχλ ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν ζα αλαπαξίζηαληαη ηα πξνηεηλφκελα λέα ραξαθηεξηζηηθά ηεο ζπλφδνπ. Γηα ηελ αλαπαξάζηαζε ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ απηψλ κπνξεί λα ρξεζηκνπνηνχληαη πξφηππα πνπ ππνζηεξίδνπλ εθδφζεηο, αιιά φρη ππνρξεσηηθά. Δπίζεο, πξνβιήκαηα εκθαλίδνληαη ζηνλ Σελίδα 88

89 ηξφπν κε ηνλ νπνίν πεξηγξάθεηαη πσο έλαο ελδηάκεζνο εμππεξεηεηήο αληηδξά αλ εληνπίζεη θάπνηα αιιαγή ζε θξίζηκα γηα ηελ επηθνηλσλία πεδία (Request-URI, Via, Record-Route, Max-Forward, Proxy authorization) ζηελ δηάξθεηα ηεο αληαιιαγήο ησλ κελπκάησλ. ηελ πξψηε πεξίπησζε, ν επηηηζέκελνο κπνξεί, εθκεηαιιεπφκελνο ην γεγνλφο φηη δελ είλαη απαξαίηεην λα αλαθέξνληαη νη εθδφζεηο ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηεο ζπλφδνπ, λα αιιάδεη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο ρσξίο λα γίλεηαη αληηιεπηφο. ηελ δεχηεξε πεξίπησζε, ν επηηηζέκελνο εθκεηαιιεχεηαη ηελ έιιεηςε απζηεξνχ νξηζκνχ ηνπ ηξφπνπ αληίδξαζεο ζηελ αιιαγή ησλ θξίζηκσλ απηψλ πεδίσλ, έηζη αιιάδεη ηα πεδία θαη κέζσ απηψλ βαζηθά ζηνηρεία ηεο επηθνηλσλίαο, ρσξίο νη αιιαγέο λα κπνξνχλ λα πξνθαιέζνπλ ηηο θαηάιιειεο ελεκεξψζεηο θαη εηδνπνηήζεηο Ευπϊθειεσ που ςχετύζονται με απειλϋσ ςυλλογόσ ςτοιχεύων των ςυναλλαςςόμενων μερών Όπσο αλαθέξζεθε θαη θαηά ηελ πεξηγξαθή ηνπ θαηλνκέλνπ SPIT, νη επηζέζεηο δελ ζα κπνξνχζαλ λα πξαγκαηνπνηεζνχλ αλ νη επηηηζέκελνη δελ είραλ θάπνηνλ απηφκαην ηξφπν λα ζπιιέγνπλ SIP δηεπζχλζεηο σο κειινληηθνχο ζηφρνπο. Δίλαη ινηπφλ πξνθαλέο πσο νπνηνζδήπνηε κεραληζκφο επηηξέπεη ζε έλαλ επηηηζέκελν λα ζπιιέγεη SIP δηεπζχλζεηο απνηειεί απεηιή πνπ ζρεηίδεηαη άκεζα κε ην SPIT. Μάιηζηα, ε αλαθάιπςε ελφο ηξφπνπ αληηκεηψπηζεο απηψλ ησλ απεηιψλ ζα ζπλείζθεξε ζεκαληηθά ζηελ ζπλνιηθή αληηκεηψπηζε ηνπ θαηλνκέλνπ. Πέξα απφ ηηο δηεπζχλζεηο, ρξήζηκε πιεξνθνξία απνηειεί γηα ηνπο επηηηζέκελνπο θαη φηη έρεη λα θάλεη κε ηηο δπλαηφηεηεο ησλ ζπζθεπψλ. Ζ πιεξνθφξεζε ζρεηηθά κε ηηο δπλαηφηεηεο ηεο ζπζθεπήο ηνπ ηειηθνχ ρξήζηε βνεζά ηνλ επηηηζέκελν λα δηακνξθψζεη θαηάιιεια ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο επίζεζεο ηνπ. Γηα παξάδεηγκα, αλ ε ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε ππνζηεξίδεη εηθφλεο πςειήο αλάιπζεο, ν spitter ζα ήζειε λα ην γλσξίδεη πξνθεηκέλνπ λα πξαγκαηνπνηήζεη κηα επίζεζε SPIT κε αληίζηνηρε πνηφηεηαο εηθφλαο. Δπνκέλσο ζηελ θαηεγνξία απηή κπνξνχλ λα εληαρζνχλ φζεο εππάζεηεο ηνπ πξσηνθφιινπ κπνξεί λα αμηνπνηήζνπλ επηηηζέκελνη γηα λα αιηεχζνπλ πιεξνθνξίεο πνπ είλαη ζρεηηθέο θαη κε ηηο δπλαηφηεηεο ησλ ζπζθεπψλ ζηηο νπνίεο αξγφηεξα ζα θαηεπζχλνπλ επηζέζεηο SPIT Προαιρετικό η αυθεντικοπούηςη για αποςτολό αιτόματοσ OPTION Μηα απφ ηηο εππάζεηεο ηνπ πξσηνθφιινπ απνηειεί ν ηξφπνο πνπ νξίδεηαη λα αληηδξνχλ νη domain proxies φηαλ παξαιακβάλνπλ πξνο πξνψζεζε έλα αίηεκα κε ηελ κέζνδν OPTION. Απηή ε κέζνδνο ρξεζηκνπνηείηαη απφ ηα άθξα ηεο επηθνηλσλίαο πξνθεηκέλνπ λα αληαιιάμνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηηο δπλαηφηεηεο ησλ ζπζθεπψλ. Ζ αληαιιαγή πιεξνθνξηψλ πνπ γίλεηαη κε ηε ρξήζε απηψλ ησλ κελπκάησλ είλαη κέξνο ηεο δηαπξαγκάηεπζεο, θαη ρξεζηκεχεη ψζηε λα ξπζκηζηνχλ νη παξάκεηξνη ηεο ζπλφδνπ κε ηξφπν πνπ λα ζπκθσλεί κε ηηο δπλαηφηεηεο ησλ άθξσλ ηεο επηθνηλσλίαο. Όκσο, ε δπλαηφηεηα πνπ έρνπλ φινη λα ζηέιλνπλ Σελίδα 89

90 ηέηνηα αηηήκαηα, δίλνπλ ζε θάπνηνλ θηιφδνμν spitter έλαλ ηξφπν λα αλαθαιχπηεη ηηο δπλαηφηεηεο ησλ ζπζθεπψλ ησλ ηειηθψλ ρξεζηψλ, πξάγκα πνπ φπσο αλαθέξζεθε θαη παξαπάλσ απνηειεί ελ δπλάκεη απεηιή γηα ηελ επηθνηλσλία. Σν πξσηφθνιιν δελ πεξηνξίδεη κε θάπνην ηξφπν ηελ ρξήζε ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ κελχκαηνο, θαη δελ ππνρξεψλεη ηνλ απνζηνιέα ηνπ λα απζεληηθνπνηείηαη πξηλ ηελ απνζηνιή ηνπ κελχκαηνο Χρόςη των πεδύων Allow, Suspend και Supported Γηα ηελ αληαιιαγή πιεξνθνξηψλ ζρεηηθά κε ηηο δπλαηφηεηεο πνπ έρνπλ ηα άθξα ηεο επηθνηλσλίαο, ην πξσηφθνιιν νξίδεη πσο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ θαη ηα πεδία Allow, Supported θαη Accept, ηα νπνία λα πεξηιακβάλνληαη κέζα ζε έλα αίηεκα INVITE. Ο ξφινο ηνπο είλαη λα απνηεινχλ ηνπο ξπζκηζηέο ηεο επηθνηλσλίαο, θαζνξίδνληαο ηη επηηξέπεηαη λα κεηαδνζεί, ηη αηηήκαηα κπνξεί λα πξαγκαηνπνηεζνχλ θαη ηη επεθηάζεηο ηνπ πξσηνθφιινπ ζα είλαη δπλαηφλ λα ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε δηάξθεηα ηηο ζπλφδνπ πνπ βξίζθεηαη ζηε θάζε ηεο δηαπξαγκάηεπζεο. Σν πην απιφ ζελάξην γηα έλα επηηηζέκελν είλαη λα μεθηλά ζπλερψο δηαπξαγκαηεχζεηο, ζηέιλνληαο κελχκαηα αηηήζεσλ INVITE, ηα νπνία πεξηέρνπλ πεδία Allow, Suspend θαη Supported θαη ζηε ζπλέρεηα, κφιηο έρεη ζπιιέμεη ηηο πιεξνθνξίεο πνπ ζέιεη λα δηαθφπηεη ηηο δηαπξαγκαηεχζεηο Χρόςη των μηνυμϊτων με κωδικό 493 Σν κήλπκα 493 (Undecipherable) ζηέιλεηαη φηαλ έλαο UAS παξαιακβάλεη έλα κήλπκα ην νπνίν πεξηέρεη έλα θξππηνγξαθεκέλν ζψκα MIME, αιιά ν απνζηνιέαο δελ έρεη ρξεζηκνπνηήζεη γηα ηελ θξππηνγξάθεζε ην ζσζηφ δεκφζην θιεηδί. θνπφο ελφο κελχκαηνο κε θσδηθφ 493 είλαη λα ζηείιεη ζηνλ απνζηνιέα ηνπ κελχκαηνο ην ςεθηαθφ πηζηνπνηεηηθφ ηνπ UAS, ην νπνίν πεξηέρεη ην ζσζηφ δεκφζην θιεηδί θαη πξέπεη λα ρξεζηκνπνηήζεη γηα ηελ θξππηνγξάθεζε ησλ δεδνκέλσλ ζηα κελχκαηα πνπ ζηέιλεη. Έλαο spitter κπνξεί λα ρξεζηκνπνηήζεη απηφλ ην κεραληζκφ ηνπ πξσηνθφιινπ πξνθεηκέλνπ λα ζπιιέμεη ηα ςεθηαθά πηζηνπνηεηηθά ησλ κειινληηθψλ ζηφρσλ, ψζηε λα ζηέιλεη ζσζηά θξππηνγξαθεκέλα δεδνκέλα ζηνλ ζηφρν ηεο επίζεζεο Διαχεύριςη απαντόςεων 200 και 300 Σν πξσηφθνιιν νξίδεη φηη ζε απαληήζεηο ηχπνπ 200 (OK) θαη 300 (Multiple Choices) κπνξεί λα πεξηιακβάλνληαη ελαιιαθηηθέο δηεπζχλζεηο ζην πεδίν Contact ή ζην ζψκα ηνπ κελχκαηνο (κφλν γηα ηελ πεξίπησζε ηεο απάληεζεο κε θσδηθφ 300). Οη δηεπζχλζεηο, νη νπνίεο πεξηέρνληαη ζηηο απαληήζεηο, ππνδεηθλχνπλ ελαιιαθηηθνχο ηξφπνπο ηνπο νπνίνπο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηήζεη θάπνηνο γηα λα θηάζεη έλαλ ρξήζηε. Γεδνκέλνπ φηη νη απαληήζεηο απηέο ζπλήζσο πεξηιακβάλνπλ πάλσ απφ έλαλ πηζαλνχο πξννξηζκνχο, έλαο θαθφβνπινο ζα κπνξνχζε λα επηδηψθεη ζθφπηκα ηελ παξαγσγή ηέηνησλ απαληήζεσλ απφ ηνπο πιεξεμνχζηνπο ησλ ζηφρσλ ηνπ, πξνθεηκέλνπ λα ζπιιέγεη έγθπξεο Σελίδα 90

91 δηεπζχλζεηο. Απηέο ηηο δηεπζχλζεηο ζα κπνξνχζαλ αξγφηεξα λα ρξεζηκνπνηήζνπλ ζαλ κειινληηθνί ζηφρνη Διαχεύριςη τησ απϊντηςησ 485 Σν κήλπκα 485 (Ambiguous) ζηέιλεηαη θαη ζαλ απάληεζε φηαλ ην Request URI κηαο αίηεζεο δελ παξέρεη ηελ θαηάιιειε πιεξνθνξία πνπ ρξεηάδεηαη ν εμππεξεηεηήο γηα λα κπνξεί λα δξνκνινγήζεη ην κήλπκα. θνπφο ησλ κελπκάησλ απηψλ είλαη λα βνεζήζνπλ ηνπο θαινχληεο λα βξνπλ ζε πνηφλ απεπζχλεηαη αξρηθά ην αίηεκα εγθαζίδξπζεο κηα θιήζεο, φηαλ απηνί έρνπλ θάλεη θάπνην ιάζνο ζηελ εηζαγσγή ηεο δηεχζπλζεο ζην αξρηθφ αίηεκα. Σν πξσηφθνιιν νξίδεη πσο απηά ηα κελχκαηα ζα πξέπεη λα πεξηέρνπλ ζην πεδίν Contact έλαλ αξηζκφ πηζαλψλ πξννξηζκψλ ηνπ κελχκαηνο. Απφ απηνχο ηνπο πξννξηζκνχο, ν ρξήζηεο ζα πξέπεη λα επηιέμεη θάπνηνλ ή θάπνηνπο θαη λα μαλαζηείιεη ην αίηεκα ζχλδεζεο, πξνθεηκέλνπ λα θηάζεη ζηνλ ηειηθφ παξαιήπηε πνπ επηζπκεί. Έλα ζελάξην εθκεηάιιεπζεο απηνχ ηνπ νξηζκνχ ηνπ πξσηνθφιινπ, είλαη έλαο επηηηζέκελνο λα ζρεκαηίδεη ζθφπηκα ακθίζεκα Request-URIs, ψζηε λα αλαγθάδεη ηνπο ελδηάκεζνπο εμππεξεηεηέο λα ηνπ απαληνχλ κε κελχκαηα 485, ηα νπνία πεξηέρνπλ κηα ζεηξά ελαιιαθηηθψλ πξννξηζκψλ. Ο επηηηζέκελνο θαηαγξάθεη ηηο δηεπζχλζεηο πνπ πεξηέρνληαη ζηηο απαληήζεηο 485 θαη ζπκπιεξψλεη κε ηηο ιίζηεο πηζαλψλ ζηφρσλ γηα κειινληηθέο επηζέζεηο SPIT Διαχεύριςη τησ απϊντηςησ 484 Δλαο επηηηζέκελνο κπνξεί λα εθκεηαιιεπηεί ηε ζεκαζία πνπ έρνπλ νη απαληήζεηο ηχπνπ 484 (Address Incomplete). Απηέο νη απαληήζεηο επηζηξέθνληαη φηαλ έλαο εμππεξεηεηήο (ζηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο αλαθέξεηαη ν domain proxy ελφο domain), ιακβάλεη κηα αίηεζε ε νπνία πεξηέρεη θάπνην εκηηειέο Request-URI. Ο επηηηζέκελνο κπνξεί ρξεζηκνπνηψληαο απηφ ην κήλπκα λα πινπνηήζεη κηα ηερληθή πνπ νλνκάδεηαη overlapped dialing. Όηαλ αθνινπζείηαη απηή ε ηερληθή, ν επηηηζέκελνο αξρηθά δελ γλσξίδεη ην κέγεζνο ηνπ URI ην νπνίν ζα πξέπεη λα ρξεζηκνπνηεί ζηηο θιήζεηο ηνπ. Απηφ πνπ κπνξεί λα θάλεη είλαη λα ζηέιλεη αηηήζεηο κε απμεηηθά κεγέζε URIs, κέρξη λα ζηακαηήζεη λα ιακβάλεη ζαλ απάληεζε κελχκαηα ηχπνπ 484, ψζηε λα γλσξίδεη ζην ηέινο ηεο δηαδηθαζίαο ην κήθνο ησλ δηεπζχλζεσλ πνπ ζα πξέπεη λα ρξεζηκνπνηεί Ευπϊθειεσ που ςχετύζονται με ευθεύεσ απειλϋσ επιθϋςεων SPIT Ζ ηειεπηαία θαηεγνξία εππαζεηψλ πνπ δηαθξίζεθε ζηε δηάξθεηα ηεο κειέηεο αθνξά ηηο εππάζεηεο πνπ φηαλ έλαο επηηηζέκελνο εληνπίζεη θη εθκεηαιιεπηεί, κπνξεί λα πξνθαιέζεη άκεζα κηα επίζεζε SPIT. Απηέο νη εππάζεηεο επηηξέπνπλ ζηνλ επηηηζέκελν λα εκθαλίζεη απεπζείαο έλα κήλπκα ζηνλ ρξήζηε ή λα αλαπαξάγεη έλα ερεηηθφ κήλπκα ζηελ ζπζθεπή ηνπ, ρσξίο ηελ ζπλαίλεζε ηνπ. Οη νξηζκνί ηνπ πξσηνθφιινπ ζηνπο νπνίνπο νθείινληαη νη Σελίδα 91

92 εππάζεηεο απηέο κπνξεί απφ ηε κηα πιεπξά λα επηηξέπνπλ ηελ εθδήισζε ηέηνησλ επηζέζεσλ, αιιά απφ ηελ άιιε απνηεινχλ απαξαίηεηνπο κεραληζκνχο γηα ηελ ιεηηνπξγία ηνπ. Απφ ηα παξαπάλσ, γίλεηαη πξνθαλέο φηη απαηηνχληαη νξηζκνί ηεο πνιηηηθήο γηα ηελ αληηκεηψπηζε ησλ εππαζεηψλ απηψλ, νη νπνίνη ζα πξέπεη λα είλαη επέιηθηνη θαη λα έρνπλ ζαλ ζθνπφ λα ηζνξξνπήζνπλ αλάκεζα ζην απαηηνχκελν επίπεδν αζθάιεηαο θαη ηελ ιεηηνπξγηθφηεηα πνπ ζέιεη λα έρεη ν ηειηθφο ρξήζηεο. Σα παξαδείγκαηα πνπ παξνπζηάδνληαη ζηελ ζπγθεθξηκέλε θαηεγνξία θαη αθνξνχλ πεδία θεθαιίδαο ησλ κελπκάησλ, είλαη ππνζχλνιν φισλ ησλ δπλαηψλ επηζέζεσλ SPIT, αθνχ ζρεδφλ ην ζχλνιν ησλ θεθαιίδσλ κπνξεί ελ δπλάκεη λα γίλνπλ κέζν εθδήισζεο κίαο επίζεζεο SPIT Αύτημα Re-INVITE και πεδύα Content-Disposition και Alert-Info Σν κήλπκα re-invite, επηηξέπεη ηελ έλαξμε αλαδηαπξαγκάηεπζεο λέσλ φξσλ γηα ηελ ζχλνδν, φπσο λα επηηξαπεί ε κεηάδνζε εηθφλαο ζηελ ζχλνδν ελψ ζηελ αξρή δελ είρε πξνβιεθζεί. Σν πξσηφθνιιν νξίδεη φηη θάπνηνο απφ ηνπο ζπλαιιαζζφκελνπο κπνξεί λα μεθηλήζεη κηα ηέηνηα αλαδηαπξαγκάηεπζε, ρσξίο λα είλαη ππνρξεσκέλνο λα εηζάγεη ηηο παξακέηξνπο Content-Disposition ή Alert-Info. Οη δχν απηέο παξάκεηξνη ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα θαζνξίζνπλ ην αλ ζα εηδνπνηεζεί ην άιιν κέξνο ηεο επηθνηλσλίαο γηα ηελ αλαδηαπξαγκάηεπζε ησλ παξακέηξσλ πνπ ιακβάλεη ρψξα. Ο νξηζκφο απηφο κπνξεί λα δηεπθνιχλεη ηνλ επηηηζέκελνο ηφζν λα παξάγεη κελχκαηα αλαθαηεχζπλζεο ηα νπνία ζα είλαη νριεηηθά, φζν θαη φηη ε πηζαλή παξάιεηςε εηδνπνίεζεο ζε κε λφκηκεο αλαθαηεπζχλζεηο Χρόςη των πεδύων Reason Phrase και Warning ην πξσηφθνιιν SIP νξίδνληαη αξθεηά κελχκαηα ηα νπνία πεξηέρνπλ πεδία θεθαιίδαο πνπ κπνξνχλ λα κεηαθέξνπλ πιεξνθνξία SPIT. Μάιηζηα, ε εκθάληζε ηεο πιεξνθνξίαο ζην ρξήζηε κπνξεί λα εκθαληζηεί ρσξίο έγθξηζε ηνπ. Υαξαθηεξηζηηθέο πεξηπηψζεηο ηέηνησλ κελπκάησλ είλαη απαληήζεηο πνπ ελεκεξψλνπλ ηνλ ρξήζηε γηα ηελ εμέιημε ηνπ αηηήκαηνο πνπ έρεη θαηαζέζεη θαη γηα θάπνην ζπκβάλ ζην αίηεκα απηφ, φπσο ηα κελχκαηα θσδηθφ 182, 183, 400, 484 θαη 606. Σν πεξηερφκελν ησλ πεδίσλ Reason Phrase θαη Warning, ηα νπνία πεξηέρνληαη ζε απηά ηα κελχκαηα απάληεζεο δελ νξίδνληαη απζηεξά απφ ην πξσηφθνιιν. Απηφ έρεη ζαλ απνηέιεζκα ηα πεδία απηά λα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ απφ θάπνηνλ επηηηζέκελν ζπκπιεξψλνληαο ηα κε κελχκαηα πνπ ζέιεη λα εκθαλίζεη ζηνλ ρξήζηε Χρόςη των πεδύων display-name και realm Παξφκνηα κε ηα πεδία Reason Phrase θαη Warning, έλαο επηηηζέκελνο κπνξεί λα ρξεζηκνπνηήζεη ηηο παξακέηξνπο realm ή display name. Ζ παξάκεηξνο realm πεξηέρεηαη ζε αηηήζεηο απζεληηθνπνίεζεο πνπ ζηέιλνληαη σο απάληεζε ζε κηα αίηεζε ζπλφδνπ θαη πεξηέρεη Σελίδα 92

93 πιεξνθνξίεο γηα ηνλ ηνκέα (domain), ζηνλ νπνίν ν παξαιήπηεο ηνπ κελχκαηνο ζα πξέπεη λα απζεληηθνπνηεζεί. Σν πεδίν display-name πεξηέρεηαη ζε αηηήζεηο ζχλδεζεο θαη πεξηέρεη πιεξνθνξίεο γηα ηνλ θαινχληα. Όκσο, ην πξσηφθνιιν είλαη ραιαξφ ηφζν φζνλ αθνξά ηα πεξηερφκελα ηνπο, φζν θαη ζρεηηθά κε ην πφηε απηά ηα πεδία ζα εκθαλίδνληαη ζηελ ζπζθεπή πνπ παξαιακβάλεη ηα κελχκαηα πνπ ηα πεξηέρνπλ. Έηζη, είλαη πξνθαλήο ν θίλδπλνο έλαο επηηηζέκελνο λα ρξεζηκνπνηεί ηα πεδία απηά γηα λα εκθαλίδεη κελχκαηα ζηνλ ηειηθφ ρξήζηε, ρσξίο απηφο λα κπνξεί λα ην απνθχγεη. Γηα λα κελ είλαη εθηθηή ε αμηνπνίεζε απηψλ ησλ πεδίσλ γηα εθδήισζε επηζέζεσλ SPIT, ε πνιηηηθή πνπ ζα θαιχπηεη φιν ην κήθνο ηεο επηθνηλσλίαο νξίδεη πνηα ζα είλαη ηα πεξηερφκελα ησλ πεδίσλ απηψλ, πνηνί θαλφλεο ζα αθνινπζνχληαη θαηά ηε ζπκπιήξσζε ηνπο, πφηε ζα ζπκπεξηιακβάλνληαη απηέο νη παξάκεηξνη ζηα κελχκαηα, θαζψο θαη πφηε ζα εκθαλίδνληαη ζηνλ ρξήζηε ηα πεξηερφκελα ηνπο Χρόςη των πεδύων Alert-Info και Call-Info Δπηπιένλ επηζέζεηο κπνξεί λα εθδεισζνχλ αλ θάπνηνο εθκεηαιιεπηεί ηα πεδία Alert-Info θαη Call-Info. Σν πξσηφθνιιν νξίδεη φηη ηα πεδία απηά πεξηιακβάλνληαη ζηα κελχκαηα έλαξμεο ζπλδέζεσλ θαη ρξεζηκνπνηνχληαη γηα λα παξέρνπλ έλαλ ηξφπν λα νξίδεηαη ν ηξφπνο εηδνπνίεζεο ηνπ ηειηθνχ ρξήζηε γηα έλα εηζεξρφκελν αίηεκα. Απηνί νη ηξφπνη εηδνπνίεζεο πεξηγξάθνληαη κέζσ ζπλδέζκσλ πνπ δείρλνπλ ζε κελχκαηα θαη ήρνπο πνπ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ γηα λα εηδνπνηεζεί ν ρξήζηεο γηα νπνηνδήπνηε ζπκβάλ ζηελ επηθνηλσλία. Απηφο ν νξηζκφο βέβαηα δελ απνθιείεη ην ελδερφκελν νη ζχλδεζκνη απηνί λα ππνδεηθλχνπλ έλα δηαθεκηζηηθφ ή ελνριεηηθφ κήλπκα, ην νπνίν κπνξεί λα αλαπαξαρζεί απφ ηελ ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε πξνθαιψληαο SPIT επίζεζε Ύπαρξη ςώματοσ μηνυμϊτων με διαφορετικϊ μορφότυπα Σν πξσηφθνιιν αλαθέξεη φηη νη αηηήζεηο πνπ αληαιιάζζνληαη αλάκεζα ζηα κέξε κηαο επηθνηλσλίαο επηηξέπεηαη λα πεξηέρνπλ ζψκα δεδνκέλσλ ζε δηαθνξεηηθή κνξθή. Πηζαλέο κνξθέο πνπ κπνξεί λα έρεη απηφ ην ζψκα δεδνκέλσλ κπνξεί λα είλαη εηθφλεο, ήρνη, ή θαη αξρεία νπνηνδήπνηε κνξθφηππνπ. Σν κνξθφηππν ηνπ ζψκαηνο πνπ πεξηέρεηαη ζε θάζε κήλπκα δελ νξίδεηαη απζηεξά σο απαίηεζε ζε θάπνην ζεκείν ηνπ πξσηνθφιινπ θαη ν ηξφπνο πνπ εξκελεχεηαη ην ζψκα ηνπ κελχκαηνο, εμαξηάηαη απφ ηελ εθάζηνηε εθαξκνγή πνπ παξαιακβάλεη θη επεμεξγάδεηαη ην κήλπκα. Ζ δπλαηφηεηα λα δεκηνπξγνχληαη κελχκαηα κε ζψκα δεδνκέλσλ, παξέρεη αθφκα έλαλ ηξφπν κεηαθνξάο κελπκάησλ SPIT ελζπιαθσκέλσλ κέζα ζηα κελχκαηα ησλ αηηήζεσλ. Ζ ζπγθεθξηκέλε εππάζεηα ηνπ πξσηνθφιινπ είλαη εμαηξεηηθά επηθίλδπλε, θαζψο νπνηνδήπνηε απφ ηα κελχκαηα πνπ αληαιιάζζνληαη ζηε δηάξθεηα κηαο επηθνηλσλίαο, ή θαη φια ηα κελχκαηα, κπνξεί λα πεξηέρνπλ ελνριεηηθφ γηα ηνλ ηειηθφ ρξήζηε πεξηερφκελν. Σελίδα 93

94 Πεδύο Contact ςε απαντόςεισ 4xx, 5xx και 6xx Σέινο, έλα εμίζνπ επηθίλδπλν πεδίν είλαη ην πεδίν Contact. χκθσλα κε ην πξσηφθνιιν, φηαλ ην πεδίν Contact ζπλαληάηαη κέζα ζε έλα κήλπκα κε θσδηθφ 4xx, 5xx ή 6xx, έρεη ζθνπφ λα ππνδείμεη ηελ δηεχζπλζε κηαο ηνπνζεζία ζηελ νπνία πεξηέρνληαη πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηελ εθάζηνηε απάληεζε. Δίλαη πνιχ πηζαλφλ, ε ηνπνζεζία πνπ ππνδεηθλχεη ην πεδίν Contact λα πεξηέρεη δηεχζπλζε κε SPIT πεξηερφκελν, αληί γηα ηηο πιεξνθνξίεο πνπ πεξηκέλεη ν ρξήζηεο Απϊντηςη 180 ςε αύτημα Re-INVITE Δπεηδή ε αίηεζε re-invite αληηκεησπίδεηαη απφ ην πξσηφθνιιν κε ηνλ ίδην ηξφπν πνπ αληηκεησπίδεηαη κηα αίηεζε γηα ηελ έλαξμε κηαο λέαο ζπλφδνπ, ε αθνινπζία κελπκάησλ νξίδεηαη κε ηξφπν παξφκνην κε απηή ησλ αηηεκάησλ INVITE. Ζ θχξηα πεγή φριεζεο ζε απηή ηελ πεξίπησζε είλαη ε δεκηνπξγία απαληήζεσλ 180 (Ringing) απφ ηνπο εμππεξεηεηέο. Οη απαληήζεηο κε απηφλ ηνλ θσδηθφ ελεκεξψλνπλ ηνλ θαινχληα φηη ν θαινχκελνο έρεη δερηεί ην αίηεκα θαη αλακέλεηαη λα απαληήζεη ζε απηφ. Κάπνηνο επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα παξεκβιεζεί ζε έλα αίηεκα re-invite θαη λα απαληά ζηνλ αηηνχληα ζηέιλνληαο ζπλερψο κελχκαηα απάληεζεο κε θσδηθφ 180. Δθηφο απφ ηελ πξνθαλή φριεζε πνπ ππάξρεη, ζα κπνξνχζαλ λα πεξηέρνπλ θαη θαθφβνπια δεδνκέλα ζην ζψκα ηνπο Εκμετϊλλευςη πεδύων κεφαλύδασ ε απηήλ ηελ ππνθαηεγνξία άκεζεο επίζεζεο SPIT, φπσο έρεη εηπσζεί, αλήθνπλ θαη νη εππάζεηεο ησλ πεδίσλ θεθαιίδαο. Σα πεδία καδί κε ηνλ ηξφπν εθδήισζεο ηεο επίζεζεο παξνπζηάδνληαη ζηνλ παξαθάησ πίλαθα (Πίλαθα 4): Πίνακασ 4: Πεδία κεφαλίδασ και τρόποσ εκδήλωςησ SPIT Πεδίο Κεφαλίδασ Subject From Alert-Info Call-Info Contact To Retry After Error-Info Τρόποσ επίτευξησ SPIT Εμφάνιςθ πεδίου ςτθν ςυςκευι χριςτθ Εμφάνιςθ ονόματοσ καλοφντοσ ςτθν ςυςκευι χριςτθ Οριςμόσ διαφορετικοφ ιχου ςυςκευι Εμφάνιςθ παραμζτρων με δυνατότθτα κακοριςμοφ περιεχομζνων τουσ Εμφάνιςθ «display name» ςτθν ςυςκευι χριςτθ Εμφάνιςθ «display name» ςτθν ςυςκευι χριςτθ Εμφάνιςθ προαιρετικοφ ςχόλιου (textual comment) ςτθν ςυςκευι χριςτθ Δυνατότθτα εμφάνιςθσ ςυνδζςμου από εξωτερικι πθγι Σελίδα 94

95 Warning header Content- Disposition Content-Type Priority Εμφάνιςθ κειμζνου ςτθν ςυςκευι χριςτθ. Εμφάνιςθ ςϊματοσ μθνφματοσ ςτθν ςυςκευι χριςτθ. I. Θ τιμι "render" εμφανίηει το ςϊμα ωσ κείμενο. II. Θ τιμι "icon" δθλϊνει ότι υπάρχει εικόνα τθν οποία και εμφανίηει. Κακοριςμόσ ψθφιακοφ αρχείου και αναπαραγωγι του από τθν ςυςκευι χριςτθ Κακοριςμόσ προτεραιότθτασ μθνφματοσ. Μεγιςτοποίθςθ προτεραιότθτασ ςθμαίνει μεγιςτοποίθςθ πικανοτιτων εμφάνιςθσ του μθνφματοσ. Σέινο, ζηνλ πίλαθα 5 παξνπζηάδνληαη ζπγθεληξσηηθά ην ζχλνιν ησλ αληρλεπκέλσλ εππαζεηψλ ηαμηλνκεκέλεο αλά απεηιή, φπσο παξνπζηάζηεθαλ ζηελ παξνχζα ελφηεηα. Πίνακασ 5: Ταξινόμηςη ευπαθειϊν ανά απειλή Απειλή Ευπάθεια Anonymoys ςτο πεδίο κεφαλίδασ From Μθνφματα με άνω του ενόσ πεδίου Via Διαδοχικζσ αιτιςεισ εγγραφισ και τροποποίθςθσ ςτον registrar Μθ υποχρεωτικι αυκεντικοποίθςθ χρθςτϊν ςτον registrar Απόκρυψη ταυτότητασ αποςτολζα Παράλθψθ αυκεντικοποίθςθσ για τθν επεξεργαςία των αιτιςεων Χριςθ τθσ τιμισ anonymous ςτθν διαδικαςία αυκεντικοποίθςθ Αυκεντικοποίθςθ ςτουσ ενδιάμεςουσ εξυπθρετθτζσ Ευπάκειεσ ςχετικζσ με τον χειριςμό ψθφιακϊν πιςτοποιθτικϊν Ελευκερία επιλογισ του μθχανιςμοφ αυκεντικοποίθςθσ -αποκικευςθσ διακριτικϊν Χριςθ του πεδίου route Παρζμβαςη ςτη Δρομολόγηςη Μηνυμάτων και Απόκρυψη Ειδοποιήςεων Χειριςμόσ των μθνυμάτων 301 Αξιοποίθςθ του πεδίου Contact Χριςθ του μθνφματοσ 300 Χριςθ του μθνφματοσ 200 Σελίδα 95

96 Κακόβουλθ αξιοποίθςθ των registrars Αντιμετϊπιςθ επικζςεων ςτθν ακεραιότθτα τθσ επικοινωνίασ Ειδοποίθςθ του χριςτθ για απαντιςεισ με κωδικό 403 Πολλαπλζσ απαντιςεισ τθσ κλάςθσ 1xx Χαλαρόσ οριςμόσ ςυμπεριφοράσ των ενδιάμεςων εξυπθρετθτϊν υμπεριφορά κατά τθν αναδιαπραγμάτευςθ υπάρχουςασ ςυνόδου Προαιρετικι θ αυκεντικοποίθςθ για αποςτολι αιτιματοσ OPTION Χριςθ των πεδίων Allow, Suspend και Supported Συλλογή Στοιχείων Συναλλαςςόμενων Μερϊν Χριςθ των μθνυμάτων με Κωδικό 493 Διαχείριςθ απαντιςεων 200 και 300 Διαχείριςθ τθσ απάντθςθσ 485 Διαχείριςθ τθσ απάντθςθσ 484 Αίτθμα Re-INVITE και πεδία Content-Disposition και Alert-Info Χριςθ των πεδίων Reason Phrase και Warning Χριςθ των πεδίων display-name και realm Άμεςεσ Επιθζςεισ SPIT Χριςθ των πεδίων Alert-Info και Call-Info Υπαρξθ ςϊματοσ μθνυμάτων με διαφορετικά μορφότυπα Πεδίο Contact ςε απαντιςεισ 4xx, 5xx και 6xx Απάντθςθ 180 ςε αίτθμα Re-INVITE Εκμετάλλευςθ πεδίων κεφαλίδασ Καηεγνξηνπνίεζε βάζε ησλ ζηαδίσλ επηθνηλσλίαο Ο βαζηθφο δηαρσξηζκφο ησλ ζηαδίσλ κίαο επηθνηλσλίαο ζε θαηεγνξίεο έγηλε βάζεη ηεο ζπλνπηηθήο πεξηγξαθήο ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ πξσηνθφιινπ ζην θεθάιαην 2. Οη θαηεγνξίεο πνπ αλαθέξνληαη βαζίδνληαη θπξίσο ζηα ζηάδηα επηθνηλσλίαο θαηά ηελ εγθαζίδξπζε κηαο ζπλφδνπ θαη ππνδεηθλχνπλ ηα ζεκεία ηεο ηνπνινγίαο ζηα νπνία κπνξεί λα εθαξκνζηεί ε πνιηηηθή. Σελίδα 96

97 Εικόνα 23: Στάδια επικοινωνίασ ςε ζνα περιβάλλον διαδικτυακήσ τηλεφωνίασ Σν πξψην ζηάδην ηεο επηθνηλσλίαο, είλαη αλάκεζα ζηελ ζπζθεπή ηνπ θαινχληα (UAC) θαη ηνλ domain proxy πνπ εμππεξεηεί ηνλ θαινχληα. Απφ απηφ ην κέξνο ηεο επηθνηλσλίαο μεθηλνχλ νη αηηήζεηο εγθαζίδξπζεο ζπλφδσλ θαη ζε απηφ ην κέξνο επηζηξέθνπλ νξηζκέλεο απφ ηηο απαληήζεηο ησλ ελδηάκεζσλ ή ηειηθψλ εμππεξεηεηψλ πνπ απαληνχλ ζηηο αηηήζεηο. Γεδνκέλνπ φηη ν θαιψλ κπνξεί λα είλαη θαη επηηηζέκελνο, αιιά θαη θαθφβνπινο ρξήζηεο, ην ζπγθεθξηκέλν ζεκείν ηεο επηθνηλσλίαο εκθαλίδεηαη ζαλ ζεκείν εθαξκνγήο πνιηηηθψλ γηα ηελ αληηκεηψπηζε πνξηζκέλσλ εππαζεηψλ. Σν δεχηεξν ζηάδην αλαθέξεηαη ζηελ επηθνηλσλία κεηαμχ proxies ή redirect εμππεξεηεηψλ, φπσο απηνί νξίδνληαη ζην RFC 3261 θαη παξνπζηάζηεθαλ ζην θεθάιαην 3. Με απηφ ην επίπεδν επηθνηλσλίαο ζρεηίδνληαη εππάζεηεο πνπ εληνπίζηεθαλ ζε δηαδηθαζίεο πνπ πξαγκαηνπνηνχληαη αλάκεζα ζηνπο ελδηάκεζνπο εμππεξεηεηέο. Σέηνηεο δηαδηθαζίεο αλαθέξνληαη ζε ζέκαηα δξνκνιφγεζεο ησλ κελπκάησλ κέζα ζην δίθηπν ησλ ελδηάκεζσλ εμππεξεηεηψλ θαη ζηνλ ηξφπν πνπ νη εμππεξεηεηέο αληηδξνχλ. Γεδνκέλνπ φηη ηα άθξα ηεο επηθνηλσλίαο εκθαλίδνληαη λα έρνπλ ηε κεγαιχηεξε επζχλε γηα ην ηειηθφ θηιηξάξηζκα ησλ εηζεξρφκελσλ θη εμεξρφκελσλ θιήζεσλ, είλαη ινγηθφ ζην κέζν ηεο επηθνηλσλίαο λα ππάξρνπλ ιηγφηεξνη θαλφλεο, νη νπνίνη πεξηνξίδνπλ ηελ ειεπζεξία ησλ ελδηάκεζσλ εμππεξεηεηψλ. Σν ηξίην θαη ηειεπηαίν ζηάδην αθνξά ην κέξνο αλάκεζα ζηνλ domain proxy ηνπ θαινχκελνπ θαη ηελ ζπζθεπή (UAC) ηνπ θαινχκελνπ. Απηφ ην ζηάδην έρεη πνιιά ζεκεία φκνηα κε ην πξψην ζηάδην ηεο επηθνηλσλίαο, αιιά ζε απηφ ην ζεκείν πεξηιακβάλνληαη θαη απαληήζεηο ζε αηηήκαηα ηνπ θαινχληα. ηε θαηεγνξία απηή εληάρζεθαλ νη εππάζεηεο πνπ εληνπίδνληαη ζηηο δηαδηθαζίεο απνδνρήο εηζεξρνκέλσλ αηηεκάησλ απφ ηε ζπζθεπή αιιά θαη ηελ απφθαζε γηα ηελ ηειηθή παξάδνζε ελφο αηηήκαηνο ζηνλ ηειηθφ παξαιήπηε ηνπ (ηελ ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε). Οη θαηεγνξίεο κπνξεί λα θαίλνληαη αξρηθά πξνθαλείο, φκσο ζην πξσηφθνιιν SIP θάζε ζηνηρείν πνπ ζπκκεηέρεη ζε κία ζχλνδν, γηα ηελ έλαξμε κηαο ζπλφδνπ δελ έρεη ζπγθεθξηκέλε ππφζηαζε γηα ην ζχλνιν ηεο ζπλφδνπ. Γηα παξάδεηγκα, έλαο proxy πνπ εμππεξεηεί αηηήζεηο γηα έλα απφ ηα άθξα ηεο επηθνηλσλίαο, κπνξεί λα ιεηηνπξγήζεη σο UAS πξνθεηκέλνπ λα απνδερηεί ην αίηεκα ηνπ άθξνπ ην νπνίν εμππεξεηεί, είηε σο UAC, ψζηε λα πξνσζήζεη ην αίηεκα απηφ ζηνλ επφκελν εμππεξεηεηή, ν νπνίνο ζηελ ζπλέρεηα ζα έρεη ηηο ίδηεο αιιαγέο ηνπ Σελίδα 97

98 ξφινπ πνπ έρεη ζηε δηάξθεηα ηεο επηθνηλσλίαο. Ζ κεηαβιεηφηεηα απηή ζηελ θαηάζηαζε ησλ ζηνηρείσλ ζπκκεηερφλησλ ζεκαίλεη φηη νη εππάζεηεο πνπ εληνπίζηεθαλ είλαη πνιχ πηζαλφ λα αλήθνπλ ζε παξαπάλσ απφ κηα θαηεγνξίεο, πξάγκα θπζηθφ, αθνχ ε θαηεγνξηνπνίεζε έρεη βαζηζηεί ζηνλ ηξφπν πνπ θάζε ζηνηρείν ζπκπεξηθέξεηαη. ην παξάξηεκα Η παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά νη θαλφλεο πνιηηηθήο θαη ην ζεκείν πνπ κπνξνχλ λα εθαξκνζηνχλ Δημιουργύα γρϊφων και ςεναρύων επύθεςησ ε απηήλ ηελ ελφηεηα ζα παξνπζηαζηνχλ νη γξάθνη επίζεζεο, νη νπνίνη νδήγεζαλ ζηελ αθξηβέζηεξε απνηχπσζε ησλ ζελαξίσλ SPIT επίζεζεο θαη πινπνηήζεθαλ βάζε ησλ πξναλαθεξζέλησλ εππαζεηψλ. Αξρηθά ζα παξνπζηαζηνχλ νη θφκβνη επίζεζεο θαη νη κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο, θαη ηέινο ζα παξνπζηαζηνχλ ζελάξηα επίζεζεο ηα νπνία επαιεζεχνπλ ηα ζελάξηα πνπ παξνπζηάζηεθαλ, ζαλ παξαδείγκαηα ησλ εππαζεηψλ, ζηελ ελφηεηα Κόκβνη επίζεζεηο κε ηηο κεηαμύ ηνπο ζρέζεηο Οη γξάθνη επηζέζεσλ (attack graphs) κπνξνχλ θπξίσο λα αμηνπνηεζνχλ γηα αλίρλεπζε εηζβνιέσλ θαη γεληθφηεξα ακπληηθνχο κεραληζκνχο [82][83][84][85]. Δπηπιένλ, νη δηαρεηξηζηέο πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ ρξεζηκνπνηνχλ ηνπο γξάθνπο επίζεζεο γηα λα ζπγθεληξψζνπλ πιεξνθνξίεο γηα ην είδνο ησλ επηζέζεσλ πνπ είλαη επάισην ην ζχζηεκα ηνπο, θαζψο θαη λα πξνζδηνξίζνπλ ηνλ δηαθνξεηηθφ αξηζκφ ηξφπσλ πνπ κπνξεί θάπνηνο εηζβνιέαο λα πξνβεί ζηελ επίηεπμε ηνπ ζηφρνπ ηνπ. ην [86] παξνπζηάδεηαη έλα κνληέιν επηζέζεσλ SPIT, ην νπνίν βαζίδεηαη ζε γξάθνπο επηζέζεσλ. ε απηφ ην άξζξν, νη επηζέζεηο SPIT γηα πξψηε θνξά πεξηγξάθνληαη ζε αθεξεκέλν επίπεδν (abstract level) θαη παξνπζηάδνληαη ζε 7 βαζηθνχο θφκβνπο (Πίλαθαο 6). Πίνακασ 6: Κόμβοι γράφου επιθζςεων Κόμβοσ Περιγραφή / Όνομα 1 Εφρεςθ και ςυλλογι διευκφνςεων χρθςτϊν 2 Αποςτολι πολλαπλϊν μθνυμάτων 3 Ενδιάμεςοι πλθρεξοφςιοι εξυπθρετθτζσ 4 Μεγιςτοποίθςθ κζρδουσ 5 Απόκρυψθ ταυτότθτασ κατά τθν υλοποίθςθ επίκεςθσ 6 Απόκρυψθ ταυτότθτασ κατά τθν αποςτολι του μθνφματοσ 7 Ενςωμάτωςθ SPIT ςτα SIP μθνφματα ηε ζπλέρεηα, δεκηνπξγείηε ν γξάθνο επίζεζεο ν νπνίνο βαζίδεηαη ζηελ ζπλέλσζε ησλ θφκβσλ κε ηηο θαηάιιειεο κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο. Έηζη, έρνληαο θαηαγξάςεη ηνπο θφκβνπο Σελίδα 98

99 επηζέζεσλ, πξέπεη λα πεξηγξαθνχλ θαη νη κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο, νη νπνίεο ρσξίδνληαη ζε ηξεηο θαηεγνξίεο [86] : 1. Οη επηζέζεηο νη νπνίεο δελ ζπζρεηίδνληαη κεηαμχ ηνπο: R1. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ. R2. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ (PITM). R3. Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ (PITM) Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε). R4. Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ (PITM) Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο). Όζνλ αθνξά ηελ εχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ είλαη ζαθέο φηη δελ ζπζρεηίδεηαη κε ηηο επηζέζεηο ελδηάκεζσλ πιεξεμνχζησλ, αιιά ε κε ζπζρέηηζε ηεο κε ηελ καδηθή απνζηνιή κελπκάησλ νθείιεηαη ζην φηη αθνξά ηελ απνζηνιή δηεπζχλζεσλ ζε πνιιαπιέο δηεπζχλζεηο θαη φρη ηελ απνζηνιή ζε κία δηεχζπλζε κε πνιιαπινχο παξαιήπηεο. Γηα ηηο R3 θαη R4 είλαη ζαθέο φηη δελ ζπζρεηίδνληαη, αθνχ ε πξνζπάζεηα αλάιεςεο/θαηάιεςεο ελφο πιεξεμνχζηνπ δελ δηεπθνιχλεηαη κε ηελ απφθξπςε ηεο ηαπηφηεηαο ελφο ρξήζηε. 2. Οη επηζέζεηο κε ακθίδξνκε ζρέζε: Έλαο επηηηζέκελνο φηαλ ζέιεη λα μεθηλήζεη κία SPIT επίζεζε είλαη ζαθέο φηη επηζπκεί λα θαιχςεη ηελ ηαπηφηεηα ηνπ αθνχ δελ ζέιεη λα ππάξρεη ηξφπνο αλίρλεπζεο ηνπ. Όκσο, έλαο επηηηζέκελνο ν νπνίνο ζέιεη εθκεδελίζεη ηηο πηζαλφηεηεο εχξεζεο ηνπ, θαιφ είλαη λα κελ ππάξρεη ηξφπνο αλίρλεπζεο ηνπ νχηε θαηά ηελ δηάξθεηα ζπιινγήο ησλ δηεπζχλζεσλ πηζαλψλ ζηφρσλ. R5. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε). R6. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο). Δπηπιένλ πξέπεη λα θαηαγξαθνχλ σο επηζέζεηο κε ακθίδξνκεο ζρέζεηο θαη ζε φζεο δελ είλαη μεθάζαξν πνηα ιακβάλεη ρψξα πξψηε. Γηα παξάδεηγκα ζηελ R9 γηα λα επηηεπρζεί κία επηηπρεκέλε επίζεζε πξέπεη λα ιάβνπλ ρψξα θαη νη δχν κέζνδνη επηζέζεηο (Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ, Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP) αιιά ρσξίο λα είλαη δηαθξηηφ πνηα ιακβάλεη πξψηα. Έηζη βαζηδφκελνη ζε απηήλ ηελ παξαηήξεζε σο ακθίδξνκεο ζρέζεηο κπνξνχκε λα ζεσξήζνπκε θαη ηηο : Σελίδα 99

100 R7. Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο Πξφιεςε ηνπ Spam ζηε Γηαδηθηπαθή Σειεθσλία κέζσ R8. Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο) R9. Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP R10. Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο) R11. Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP R12. Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο) Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP 3. Σέινο έρνπκε ηηο επηζέζεηο κε κνλφδξνκε ζρέζε. Οη πεξηζζφηεξεο ζρέζεηο απηνχ ηνπ είδνπο είλαη πξνθαλείο, φπσο ν επηηηζέκελνο πξέπεη πξψηα λα έρεη ζπιιέμεη ηηο δηεπζχλζεηο θαη έπεηηα λα μεθηλήζεη ηηο επηζέζεηο. Δπηπιένλ ζηελ πεξίπησζε ησλ πιεξεμνχζησλ πξψηα ζα πξέπεη λα έρεη γίλεη θαηάιεςε ηνπο θαη έπεηηα λα ιάβνπλ ρψξα νξηζκέλεο επηζέζεηο (R15-R17). Σέινο ππάξρεη ε «απφθξπςε ηαπηφηεηαο», ε νπνία πξέπεη λα ιάβεη ρψξα πξηλ ζπκβνχλ αξθεηέο απφ ηηο πξναλαθεξζείζεο επηζέζεηο (R18-R21). Έηζη ζε απηήλ ηελ θαηεγνξίαο ζρέζεσλ αλήθνπλ νη παξαθάησ: R13. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο R14. Δχξεζε θαη ζπιινγή δηεπζχλζεσλ ρξεζηψλ Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP R15. Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ R16. Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο R17. Δπηζέζεηο Δλδηάκεζσλ Πιεξεμνχζησλ Δμππεξεηεηψλ (PITM) Δλζσκάησζε SPIT ζε κελχκαηα SIP R18. Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε) Μαδηθή απνζηνιή κελπκάησλ R19. Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε) Μεγηζηνπνίεζε θέξδνπο R20. Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε) Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (απνζηνιή κελχκαηνο) R21. Απφθξπςε ηαπηφηεηαο (εγθαηάζηαζε) Δλζσκάησζε SPIT ζηα κελχκαηα SIP Έηζη νινθιεξψλνληαη ηα δχν βαζηθά ηκήκαηα ησλ γξάθσλ/δέληξσλ επίζεζεο. ηελ εηθφλα 24 παξνπζηάδνπκε ηνλ γξάθν επίζεζε (αξηζηεξφ ηκήκα εηθφλαο) ν νπνίνο βαζίδεηαη θαη αλαπαξηζηά ηνπο πξναλαθεξζέληεο θφκβνπο θαη ηηο κεηαμχ ηνπο ζρέζεηο (βέιε). Δπηπιένλ παξνπζηάδεηαη ε δεκηνπξγία ελφο δέληξνπ επίζεζεο πνπ πξνέξρεηαη απφ ηνλ θφκβν 7. Πξέπεη λα ηνληζηεί φηη ν γξάθνο δελ έρεη κνλαδηθφ αξρηθφ ή ηειηθφ θφκβν, απιά θαηαδεηθλχεη αθξηβψο ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ ηξσηψλ ζεκείσλ ηνπ πξσηφθνιινπ SIP, ψζηε λα αλαπαξαζηήζεη ηνλ ηξφπν πινπνίεζεο επηζέζεσλ απφ θαθφβνπινπο ρξήζηεο. Σελίδα 100

101 Εικόνα 24: Γράφημα επίθεςησ SPIT και παράδειγμα ενόσ δζντρου επίθεςησ ελάξηα επίζεζεο SPIT Ζ δηαδξνκή πνπ αθνινπζήζεθε γηα ηελ παξαγσγή κηαο επίζεζεο SPIT νδεγεί ζε έλα ζελάξην επίζεζεο. Έλα δείγκα απφ ηα ζελάξηα επίζεζεο, ηα νπνία πξνέξρνληαη απφ ηε γξαθηθή παξάζηαζε επίζεζεο (δηαδξνκή γξάθνπ), παξαηίζεληαη παξαθάησ: 1. Ο θαθφβνπινο ρξήζηεο είλαη ζε ζέζε λα απαληήζεη ζε κηα αίηεζε γηα αλαγλψξηζε κε ην φλνκα "αλψλπκνο" (anonymous') θαη θελφ θσδηθφ πξφζβαζεο, επεηδή ν έιεγρνο ηαπηφηεηαο αληηκεησπίδεηαη κε ραιαξφηεηα απφ ην SIP RFC. Απηή ην ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ πξσηνθφιινπ είλαη εππάζεηα ε νπνία κπνξεί λα δηεπθνιχλεη ηνλ επηηηζέκελν λα απνθξχςεη ηελ ηαπηφηεηά ηνπ (θφκβνο 6). ηε ζπλέρεηα, ν επηηηζέκελνο είλαη ζε ζέζε λα ζηείιεη καδηθά πνιιαπιά κελχκαηα (θφκβνο 2). Γηα παξάδεηγκα, ν επηηηζέκελνο ζα κπνξνχζε λα ζηείιεη κελχκαηα πξνο multicast δηεπζχλζεηο ηνπο, φπσο ηειεθσληθέο δηαζθέςεηο, κε ζηφρν ηε κεγηζηνπνίεζε ηεο ηνπ θέξδνπο / (θφκβνο 4). 2. Ο θαθφβνπινο ρξήζηεο κπνξεί λα εθκεηαιιεπηεί κελχκαηα, πνπ ελεκεξψλνπλ ηνλ ρξήζηε ζρεηηθά κε ηελ πξφνδν ηνπ αηηήκαηνο. Σα θχξηα κελχκαηα πνπ απνζηέιινπλ ηέηνηνπ είδνπο πιεξνθνξίεο είλαη ηα κελχκαηα κε θσδηθφ 182, 183, 400, 484 θαη 606. Ο επηηηζέκελνο ζα πξέπεη λα ειέγμεη έλα πιεξεμνχζην εμππεξεηεηή (proxy) SIP (θφκβν 3). Απφ ηελ ζηηγκή πνπ έρεη ηνλ έιεγρν ηνπ πιεξεμνχζηνπ, κπνξεί λα κεηαβάιιεη ην πεξηερφκελν ησλ δηάθνξσλ πεδίσλ, φπσο Reason Phrase θαη Warning, πνπ πεξηέρνπλ ηηο ζπκπιεξσκαηηθέο πιεξνθνξίεο, φπσο νξίδεηαη απζηεξά απφ ην πξσηφθνιιν (θφκβνο 7). Ζ επίζεζε ιακβάλεη ρψξα θαηά ηελ ιήςε ηνπ κελχκαηνο, αθνχ ε ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε απηφκαηα εκθαλίδεη ηα πεξηερφκελα ησλ πεδίσλ απηψλ, ηα νπνία δελ πεξηέρνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηελ αλαθνίλσζε, αιιά πιεξνθνξίεο πνπ έρεη εηνηκάζεη ν επηηηζέκελνο. 3. Ο επηηηζέκελνο μεθηλά κε ηελ απνζηνιή κίαο ακθίζεκεο αίηεζεο (αλαγλσξηζκέλε εππάζεηα) ζε έλα SIP εμππεξεηεηή, ψζηε λα ζπιιέμεη SIP δηεπζχλζεηο ησλ πηζαλψλ Σελίδα 101

102 ζπκάησλ ηνπ (θφκβνο 1). Σφηε ν επηηηζέκελνο εθκεηαιιεχεηαη ην κήλπκα απφθξηζεο 200, κε ην λα επηθνιιά επηπιένλ δηεπζχλζεηο επηθνηλσλίαο ζην πεδίν Contact (θφκβνο 7). Έπεηηα, δηαηεξεί ηελ ηζφηεηα ηεο ηηκήο ηνπ πεδίνπ From κε κία απφ ηηο ηηκέο ηνπ πεδίνπ Contact πξνθεηκέλνπ λα ειαρηζηνπνηεζεί ε θαρππνςία ηνπ ρξήζηε. Έηζη φηαλ ν θαινχκελνο ιάβεη ην κήλπκα απηφκαηα αλαλεψλεη ην βηβιίν δηεπζχλζεσλ ηνπ κε θάπνηεο κε αιεζείο δηεπζχλζεηο. Σελ επφκελε θνξά πνπ ν θαινχκελνο ζέιεη λα επηθνηλσλήζεη κε ηνλ θαινχληα θαη απηφο δελ είλαη πξνζβάζηκνο ζηελ "θαλνληθή" ηνπ δηεχζπλζε, ηφηε πξέπεη λα θαιέζεη κηα απφ ηηο ελαιιαθηηθέο δηεπζχλζεηο νη νπνίεο κπνξεί λα ηνλ αλαθαηεπζχλνπλ ζε απηφκαην ηειεθσλεηή κε πξν-ερνγξαθεκέλα κελχκαηα Σύνταξη πολιτικόσ Δδψ παξνπζηάδεηαη πσο ηα ζελάξηα επίζεζεο ηεο πξνεγνχκελεο ππνελφηεηαο κπνξνχλ λα κεηαηξαπνχλ ζε κνηίβα επηζέζεσλ SPIT θαη απηά κε ηελ ζπλέρεηα ζε θαλφλεο πνιηηηθήο Καλόλαο πνιηηηθήο Ο θαλφλαο είλαη ην βαζηθφ ζηνηρείν ηεο πνιηηηθήο, φπσο παξνπζηάζηεθε ζην θεθάιαην 3. Έλαο θαλφλαο πνιηηηθήο απνηειείηαη απφ κηα ζπλζήθε, ε νπνία είλαη ην κνηίβν/πξφηππν ελφο θαζνξηζκέλνπ ζελαξίνπ επίζεζεο, θαη έλα αληίκεηξν, ην νπνίν είλαη ε αληίδξαζε ηνπ θαινχκελνπ ή ηνπ ηνκέα ηνπ θαινχκελνπ γηα ηελ επίζεζε Συνθόκη πολιτικόσ Ζ ζπλζήθε εθθξάδεηαη κέζσ ζπγθεθξηκέλσλ ραξαθηεξηζηηθψλ (attributes) ηα νπνία αλαγλσξίδνληαη κέζα ζηα ζελάξην επίζεζεο. Πξνθεηκέλνπ κία ζπλζήθε λα θαηαγξαθεί, ζα πξέπεη λα δεκηνπξγεζνχλ αθξηβείο ππνζπλζήθεο γηα θάζε ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ ζελαξίνπ. Αλ επηθεληξσζνχκε ζην ηειεπηαίν ζελάξην ηεο ππνελφηεηαο 5.2, ηφηε ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ εμάγνληαη είλαη Ο θσδηθφο ηνπ κελχκαηνο είλαη 200 Σν πεδίν Contact έρεη πνιιαπιέο δηεπζχλζεηο επηθνηλσλίαο, θαη Ζ ηηκή ηνπ πεδίνπ From ηζνχηαη κε κία ηηκή ηνπ πεδίνπ Contact. Κάζε έλα απφ ηα ηξία ραξαθηεξηζηηθά παξάγεη κία ππνζπλζήθε. Ζ ινγηθή νκαδνπνίεζε ησλ ππνζπλζεθψλ νδεγεί ζηελ παξαθάησ ζπλζήθε πνιηηηθήο: [ ] Γεληθφηεξα, κηα θαηάζηαζε πνπ νξίδεηαη σο εμήο: ( ) Σελίδα 102

103 φπνπ ci είλαη ππνζπλζήθε θαη δειψλεη ηνλ ινγηθφ ηειεζηή, ν νπνίνο κπνξεί λα είλαη (AND) ή (OR) ή!= (ΝΟΣ). Οη ηειεζηέο νη νπνίνη ρξεζηκνπνηνχληαη ζηηο ππνζπλζήθεο είλαη: (1) = equal, (2) times of header appearance (Multiple, One, None), (3) approximately equal, (4) > greater, θαη (5) < less Αντύμετρο πολιτικόσ Σν άιιν κηζφ ηνπ θαλφλα ηεο πνιηηηθήο είλαη ην αληίκεηξν ηεο πνιηηηθήο. Ζ απνπζία ηνπ πιαηζίνπ, κέζα ζην νπνίν θάζε ζελάξην ιακβάλεη ρψξα, ζεσξείηαη δσηηθήο ζεκαζίαο γηα λα απνθαζηζηεί ε αληίδξαζε ηεο εκπιεθφκελεο νληφηεηαο. Γηαθνξεηηθά πιαίζηα ζεκαίλεη δηαθνξεηηθέο αλάγθεο αζθαιείαο θαη δηαθνξεηηθέο αλάγθεο αζθάιεηαο κεηαθξάδνληαη ζε δηαθνξεηηθά αληίκεηξα. Έρνληαο απηά θαηά λνπ, είλαη γεγνλφο φηη ηα αληίκεηξα/δξάζεηο πνπ κπνξνχλ λα ππάξρνπλ ζηνπο θαλφλεο δελ κπνξεί λα είλαη απζηεξά, θαζψο απηφ κπνξεί λα ζεσξεζεί σο πεξηνξηζκφο ηνπ ASPF. Απηφο είλαη ν ιφγνο γηα ηνλ νπνίν: 1. Σα αληίκεηξα ρσξίζηεθαλ ζε δχν θαηεγνξίεο θαη 2. Κάζε ζπλζήθε δελ έρεη κφλν έλα αληίκεηξν, αιιά έλα ζχλνιν αληηκέηξσλ ηα νπνία κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ φηαλ ε ζπλζήθε είλαη αιεζήο. Σν πνην αληίκεηξν ζα επηιερζεί είλαη επζχλε ηνπ θαηάιιειεο νληφηεηαο, γηα παξάδεηγκα ηνλ δηαρεηξηζηή ηνκέα ελφο SIP εμππεξεηεηή. Δπηπιένλ κε απηφλ ηνλ ηξφπν, ην ASPF κπνξεί λα πηνζεηήζεη νπνηαδήπνηε κειινληηθή ζπληζηψκελε δξάζε θαη λα ηελ εληάμεη κέζα ζην ζχλνιν ησλ πξνηεηλφκελσλ αληηκέηξσλ. Οη θαηεγνξίεο ησλ αληηκέηξσλ ηεο πνιηηηθήο είλαη: Απαγφξεπζε (Block). Απηή ε θαηεγνξία αληίκεηξνπ νδεγεί ζηελ απφξξηςε ηνπ κελχκαηνο SIP. Απηφ ζπκβαίλεη φηαλ κηα ζπλζήθεο ηεο πνιηηηθήο είλαη αιεζήο. Σν κήλπκα SIP ην νπνίν απνζηέιιεηαη ζηνλ θαινχληα είλαη "403 - Forbidden". Δπηπιένλ, ην αληίκεηξν ζα κπνξνχζε λα πεξηέρεη κηα πην θαηαηνπηζηηθή πεξηγξαθή γηα ηελ απφξξηςε, πξνθεηκέλνπ λα βνεζήζεη ηελ αηηνχκελε νληφηεηα (θαινχληα) λα ηξνπνπνίεζε ην κήλπκα αίηεζεο, νχησο ψζηε λα ηθαλνπνηεζνχλ νη αλαγθαίεο απαηηήζεηο ηνπ θαινχκελνπ ή ηνπ ηνκέα ηνπ. ε απηήλ ηελ πεξίπησζε, έλα ηππηθφ κήλπκα SIP ζα κπνξνχζε λα είλαη "488 - Not Acceptable Here" κε πεξηγξαθή Inappropriate word in Subject. Δηδνπνίεζε (Notify). Απηή ε θαηεγνξία αληίκεηξνπ ζεκαίλεη φηη δελ ππάξρεη βεβαηφηεηα θαηά πφζνλ απηφ ην κήλπκα είλαη SPIT ή φρη. Ωο εθ ηνχηνπ, ην κήλπκα δελ απνξξίθζεθε θαη πξνσζείηαη, φπνπ ν δηαρεηξηζηήο ή ν παξαιήπηεο ηνπ κελχκαηνο επηζπκεί. Ζ νληφηεηα, ε νπνία ζηέιλεη ην αίηεκα, ιακβάλεη ην SIP κήλπκα 183 "Session in Progress", νχησο ψζηε ε νληφηεηα λα ελεκεξσζεί φηη ην κήλπκα ηεο έρεη αλαθαηεπζπλζεί πξνο κία εθαξκνγή ππνζηήξημεο απνθάζεσλ (decision-support Σελίδα 103

104 application). Δίλαη πηζαλφ ην κήλπκα λα πξνσζείηαη ζηνλ θαινχκελν, αθνχ έρεη ηξνπνπνηεζεί έηζη ψζηε λα ζπκκνξθψλεηαη κε ηνπο θαλφλεο ηεο πνιηηηθήο. ηελ πεξίπησζε απηή ν δηαρεηξηζηήο ιακβάλεη θνηλνπνίεζε ζε έλα αξρείν θαηαγξαθήο (log file). Έλα ζχλνιν αληηκέηξσλ γηα ηελ πξναλαθεξφκελε ζπλζήθε [ ] παξνπζηάδνληαη παξαθάησ : Ζ ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε ρξεζηκνπνηεί ηε δηεχζπλζε ηνπ πεδίν From γηα λα ζπλζέζεη κειινληηθά κελχκαηα. Σν βηβιίν δηεπζχλζεσλ ηνπ θαινχκελνπ ελεκεξψλεηαη κε ην ζχλνιν ησλ λέσλ δηεπζχλζεσλ. Ζ ζπζθεπή ηνπ ρξήζηε ελεκεξψλεη ηνλ ρξήζηε γηα ηελ λέα δηεχζπλζε SIP Ζ ζπζθεπή απνξξίπηεη ην κήλπκα θαη επηζηξέθεη ην κήλπκα 403 Forbidden Ζ ζπζθεπή απνξξίπηεη ην κήλπκα θαη επηζηξέθεη κήλπκα 488 Not Acceptable Here κε πεξηγξαθή Multiple Contact fields. Ζ ζπζθεπή πξνσζεί ην κήλπκα ζε άιιε νληφηεηα θαη επηζηξέθεη ην κήλπκα 183 «Session in Progress» Ζ ηειηθή απφθαζε ηνπ αληηκέηξνπ πνπ ζα επηβιεζεί επαθίεηαη ζηνλ δηαρεηξηζηή ή ζε φπνηνλ είλαη ππεχζπλνο γηα ηελ ζχληαμε ηεο εθαξκνζκέλεο πνιηηηθήο Ιεραρχύα κανόνων Δμαηηίαο ηεο πιεζψξαο ησλ θαλφλσλ,πνπ κπνξεί λα ππάξρνπλ ζε κία πνιηηηθή απνθαζίζηεθε φηη πξέπεη λα ππάξρεη ηεξαξρία ζηελ εθαξκνγή ηνπο. Έηζη δεκηνπξγήζεθαλ κία βαζηθή αξρή, ε νπνία θαη αθνινπζήζεθε ζην ζχλνιν ησλ πινπνηεκέλσλ πνιηηηθψλ αζθαιείαο, θαη ρξεζηκνπνηείηαη φηαλ πάλσ απφ έλα θαλφλεο επαιεζεχνληαη. Ζ αξρή είλαη: Πάληνηε ππεξηζρχεη έλαο θαλφλαο ν νπνίνο νδεγεί ζε αληίκεηξν απφξξηςεο θιήζεο (block) απφ έλαλ θαλφλα ν νπνίνο απαηηεί πεξαηηέξσ δηεξεχλεζε ηνπ κελχκαηνο ή θιήζεο (notify). ε πεξίπησζε φπνπ πεξηζζφηεξνη ηνπ ελφο θαλφλα επαιεζεχνληαη θαη απνξξίπηνπλ ηηο θιήζεηο, ηφηε εθαξκφδεηαη φπνηνο αλαθέξεηαη πξψηνο κέζα ζηελ πνιηηηθή Δημιουργύα εγγρϊφου/αρχεύου πολιτικόσ Οη νληφηεηεο πνπ ζπκκεηέρνπλ ζε κηα επηθνηλσλία κπνξεί λα έρνπλ δηαθνξεηηθέο πνιηηηθέο, δειαδή, ην αξρείν πνιηηηθήο γηα θάζε εκπιεθφκελε νληφηεηα λα πεξηιακβάλεη έλα ζχλνιν δηαθνξεηηθψλ θαλφλσλ πνιηηηθήο. Ζ κέζνδνο γηα ηελ παξαγσγή εγγξάθνπ πνιηηηθήο, κε βάζε ηα πξναλαθεξζέληα αληίκεηξα θαη ζπλζήθεο γηα κία νληφηεηα παξνπζηάδνληαη ζηνλ εηθφλα 25. Πνηνη θαλφλεο ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλνληαη ζην έγγξαθν αλαηίζεηαη ζηνλ ππεχζπλν γηα Σελίδα 104

105 θάζε νληφηεηα επηθνηλσλίαο. Έηζη αξρηθά ζα πξέπεη λα επηιέμεη πνπ ζα γίλεη ε εθαξκνγή ηελ πνιηηηθήο (ελφηεηα ) θαη έπεηηα λα επηιέμεη ηνπο θαηάιιεινπο θαλφλεο κε έλα απφ ηα πξνηεηλφκελα αληίκεηξα. ην παξάξηεκα Η εκθαλίδνληαη νη θαλφλεο κε ηα πξνηεηλφκελα αληίκεηξα. Εικόνα 25: Δημιουργία εγγράφου πολιτικήσ για το ASPF 5.4. XML Πολιτικό Σειηθφ βήκα ηνπ ζεσξεηηθνχ βήκαηνο ζηελ θαηάξηηζε ηεο πνιηηηθήο anti-spit πνπ αλαπηχρζεθε ζηα πιαίζηα ηεο παξνχζεο εξγαζίαο, απνηειεί ε πξνζπάζεηα λα απνηππσζεί ε πνιηηηθή ζε κηα δνκεκέλε κνξθή[87]. Ζ πιένλ δηαδεδνκέλε κέζνδνο αλαπαξάζηαζεο αδφκεησλ ή θαη ζρεηηθά αθεξεκέλσλ ελλνηψλ κε δνκεκέλν ηξφπν είλαη ε γιψζζα XML. Ζ γιψζζα XML νπζηαζηηθά είλαη κηα γιψζζα ζεκείσζεο (markup language) γεληθνχ ζθνπνχ. Απηφ πνπ ηελ θάλεη ηζρπξή ζηελ αλαπαξάζηαζε θάπνηνπ αδφκεηνπ ζχκπαληνο είλαη ην γεγνλφο φηη είλαη επεθηάζηκε, νπφηε επηηξέπεη ζηνπο ρξήζηεο ηεο ηελ θαηαζθεπή λέσλ ζηνηρείσλ ηεο γιψζζαο, θάζε θνξά πνπ απαηηνχληαη απηά γηα λα αλαπαξαζηήζνπλ θάπνηα έλλνηα πνπ δελ θαιχπηεηαη απφ ηα ππάξρνληα ζηνηρεία. Υξεζηκνπνηψληαο πξφηππα ηππνπνίεζεο θαη δνκεκέλεο αλαπαξάζηαζεο δεδνκέλσλ, είλαη δπλαηφλ ζην κέιινλ νη θαλφλεο απφ ηνπο νπνίνπο απνηειείηαη ε πνιηηηθή λα θαηαζηνχλ εθαξκφζηκνη κε απηφκαην ηξφπν, απφ έλα ζχζηεκα πνπ ζα έρεη ηθαλφηεηεο, δνζέλησλ νξηζκέλσλ ηχπσλ δεδνκέλσλ, λα κπνξεί λα θαηαλνήζεη ηελ έλλνηα θάζε θαλφλα θαη λα δξα αλάινγα κε ηα φζα ππαγνξεχεη θάζε θνξά ε πνιηηηθή. Όπσο φιεο νη γιψζζεο, έηζη θαη ε XML αθνινπζεί θάπνηνπο ζπληαθηηθνχο θαλφλεο, παξά ηελ ειεπζεξία ηνπ ρξήζηε λα δεκηνπξγεί θαη λα ρηίδεη λέεο δνκέο, πάλσ ζε απηνχο ηνπο Σελίδα 105

106 θαλφλεο. Παξ φια απηά, φηαλ πξέπεη λα αλαπαξαζηαζεί θάηη ζπγθεθξηκέλν κε ηε ρξήζηε ηεο XML, είλαη απαξαίηεην λα ππάξρεη κηα γεληθφηεξε θαζνδήγεζε ζρεηηθά κε ηε δνκή πνπ ζα έρεη ην έγγξαθν θαη ηνπο ζπληαθηηθνχο θαλφλεο πνπ απηφ ζα αθνινπζεί. Απηνί νη θαλφλεο κπνξνχλ λα νξίδνληαη γηα θάζε πεξίπησζε ζηα πιαίζηα ελφο XML Schema. Έλα XML Schema νπζηαζηηθά ζπκπιεξψλεη ηνπο βαζηθνχο ζπληαθηηθνχο θαλφλεο ηεο XML κε έλα ζχλνιν πεξηνξηζκψλ. ε έλα XML Schema ζπλήζσο θαζνξίδνληαη ηα νλφκαηα ησλ ζηνηρείσλ απφ ηα νπνία απνηειείηαη ην θάζε έγγξαθν, θαζψο θαη ε ηεξαξρία πνπ αθνινπζνχλ απηά ηα ζηνηρεία. Έλα ηέηνην Schema είλαη θαη ην ηειηθφ απνηέιεζκα ηεο παξνχζεο εξγαζίαο. Σν XML Schema πνπ ζα απνηππσζεί ζε απηφ ην θεθάιαην παξέρεη ην ζπληαθηηθφ πάλσ ζην νπνίν κπνξεί θάπνηνο λα βαζηζηεί γηα λα εθθξάζεη θάζε έλαλ απφ ηνπο θαλφλεο απφ ηνπο νπνίνπο απνηειείηαη ε πνιηηηθή. Όινη νη θαλφλεο πνπ έρνπλ αλαθεξζεί παξαπάλσ θαιχπηνληαη απφ ην ζπληαθηηθφ απηφ κε ηξφπν ηππνπνηεκέλν, ζην βαζκφ πνπ απηφ είλαη εθηθηφ. Γηα ηελ αλαπαξάζηαζε XML Schemas κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ δηαθνξεηηθά κνξθφηππα. Σν παιηφηεξν απφ απηά ηα κνξθφηππα θαη κέρξη πξφηηλνο επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελν, είλαη ην κνξθφηππν DTD (Document Type Definition). Σν DTD είλαη ην παιηφηεξν κνξθφηππν έθθξαζεο ελφο XML Schema θαη απφ πνιινχο θξίλεηαη σο μεπεξαζκέλν. Σα κεηνλεθηήκαηα πνπ θαηαινγίδνληαη ζε απηφ ην κνξθφηππν έθθξαζεο είλαη φηη δελ εθκεηαιιεχεηαη πιήξσο ηηο δπλαηφηεηεο ηεο XML θαη φηη δελ είλαη ηφζν θηιηθφ γηα αλάγλσζε. Σν κνξθφηππν DTD έρεη αληηθαηαζηαζεί πιένλ απφ ην κνξθφηππν XSD, ην νπνίν εηζήγαγε ην W3C, ην νπνίν θαη ζα ρξεζηκνπνηεζεί γηα ηελ απνηχπσζε ηνπ ζπληαθηηθνχ πνπ ζα αθνινπζεί έλα XML έγγξαθν ην νπνίν ζα αλαπαξηζηά κηα πνιηηηθή αληηκεηψπηζεο ηνπ SPIT. Ζ αλαπαξάζηαζε ηνπ ζπληαθηηθνχ απηνχ αξρηθά ζα γίλεη πεξηγξαθηθά θαη δηαγξακκαηηθά, ζε δελδξνεηδή κνξθή, θαη ζην ηέινο ηνπ θεθαιαίνπ ζα παξαηεζεί ην πιήξεο. XML Schema ην νπνίν αληαπνθξίλεηαη ζηηο πεξηγξαθέο, ζε κνξθή XSD. ε απηήλ ηελ ππφ-ελφηεηα πεξηγξάθεηαη α) ην θχξην κέξνο ηνπ ζρήκαηνο XML, θαζψο θαη β) έλαο θαλφλαο πνιηηηθήο ν νπνίνο ζπληάρζεθε ζχκθσλα κε ην XML ζρήκα Αλαπαξάζηαζε XML Σα βαζηθά ζπζηαηηθά/εηηθέηεο (tags) ηνπ ζρήκαηνο XML ζα πεξηγξαθνχλ ζε απηήλ ηελ ελφηεηα. Σν φιν ζρήκα παξνπζηάδεηαη ζην Παξάξηεκα II. Σν θχξην ζηνηρείν ηεο δνκήο ηεο πνιηηηθήο XML είλαη ην RuleItem. Σν RuleItem απνηειείηαη απφ δχν ζηνηρεία, ην Subject, ην νπνίν θαζνξίδεη ηελ ηδηφηεηα ηεο νληφηεηαο πνπ εθαξκφδεηαη ην αληίκεηξν ή ζπλζήθε, θαη ηνλ θαλφλα (Rule), πνπ πεξηιακβάλεη ηηο ζπλζήθεο θαη ηα αληίκεηξα.. Ζ εηηθέηα Subject ζπκβάιιεη ζην λα κελ ππάξρνπλ πνιιαπιέο πνιηηηθέο γηα ηελ ίδηα νληφηεηα, δεδνκέλνπ φηη ε θάζε νληφηεηα επηθνηλσλίαο παίξλεη δηάθνξνπο Σελίδα 106

107 ξφινπο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δηαπξαγκάηεπζεο εγθαζίδξπζεο ηεο ζπλφδνπ επηθνηλσλίαο. Οη πηζαλέο ηηκέο ηνπ Subject: (a) Caller, (b) Callee, (c) Caller s proxy, (d) Callee s proxy. Σν δεχηεξν ζηνηρείν ηνπ RuleItem είλαη ν θαλφλαο (Rule, ν νπνίνο απνζθνπεί ζηελ εηζαγσγή ησλ θαηάιιεισλ ζπλζεθψλ θαη ηελ εθαξκνγή ησλ αληηκέηξσλ φηαλ ε ζπλζήθε είλαη αιεζήο. Σν ζηνηρείν θαλφλαο (Rule) απνηειείηαη απφ ηξεηο εηηθέηεο, θαη ζπγθεθξηκέλα: (α) ηελ Trigger εηηθέηα, ε νπνία δειψλεη πφηε ειέγρεηαη ν θαλφλαο, θαη νη ηηκέο ηνπ είλαη: Receive Message, Create Message, (β) ηελ Condition, εηηθέηα θαη (γ) ε Action εηηθέηα, ε νπνία αλαθέξεηαη ζηo αληίκεηξν πνπ πξέπεη λα εθαξκνζηεί. Ζ ζπλζήθε κπνξεί λα εκθαληζηεί κία, πνιιέο ή θακία θνξά ζε κία ζπλζήθε, πξνθεηκέλνπ λα εθθξάζεη αθξηβψο ην παξαγφκελν κνηίβν/ζελάξην επίζεζεο (δειαδή, κεξηθέο θνξέο δελ ππάξρνπλ ζπλζήθεο πνπ πξέπεη λα πιεξνχληαη γηα λα ιάβεη ρψξα έλα αληίκεηξν). Απηφ ζπκβαίλεη φηαλ ππάξρνπλ θαλφλεο, νη νπνίνη εθαξκφδνληαη ππνρξεσηηθά γηα έλα ζπγθεθξηκέλν ζπκβάλ ζε κηα πνιηηηθή. Απηά ηα γεγνλφηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ην ζηνηρείν Subject θαη λα κελ αθνξά ην ζηνηρείν ηεο ζπλζήθεο. Έλα ραξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα είλαη ε απαγφξεπζε ηεο θιήζεο κε πνιιά πεδία νπφηε έρνπκε απηφκαηε επξηθνπή φλνκα «anonymous. Ζ δεχηεξε εηηθέηα ηνπ Rule είλαη ην ζηνηρείν Condition, ην νπνίν απνηειείηαη απφ a. ηελ Item εηηθέηα, πνπ θαζνξίδεη ην ραξαθηεξηζηηθφ πνπ ειέγρεη ε ζπλζήθε θαη κπνξεί λα είλαη πεδίν ηεο επηθεθαιίδαο ή είδνο αίηεζεο (INVITE, OPTION, etc.) b. ηελ Value εηηθέηα ε νπνία είλαη ε ηηκή ηνπ πεδίνπ πνπ θαζνξίδεηαη ζηελ Item εηηθέηα. c. ηελ Relation εηηθέηα, ε νπνία θαζνξίδεη ηελ ζρέζε κεηαμχ ηνπ ζηνηρείνπ Item θαη ηεο ηηκήο ηεο εηηθέηαο Value. Ζ Relation εηηθέηα θαζνξίδεη αλ ε ηηκή ηνπ πεδίνπ Item πξέπεη λα είλαη ίζε ή δηαθνξεηηθή απφ ηελ θαζνξηζκέλε ηηκή. Δπίζεο, ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ππνδείμεη κηα ηδηφηεηα, ηνπ ζηνηρείνπ ηνπ Item, φπσο πνιιαπιέο εκθαλίζεηο ή ηελ χπαξμε. d. Σελ Logical Operator εηηθέηα, ε νπνία είλαη έλα πξναηξεηηθφ ζηνηρείν θαη εκθαλίδεηαη φηαλ ε ζπλζήθε πεξηιακβάλεη πεξηζζφηεξεο απφ κία ππν-ζπλζήθεο ή εάλ ε ζπλζήθε είλαη επθνιφηεξν λα παξνπζηαζηεί σο αξλεηηθή ζπλζήθε, π.ρ. NOT (>10). Οη ηηκέο απηήο ηεο εηηθέηαο κπνξεί λα είλαη κφλν AND, OR θαη NOT. Σν ηξίην κέξνο ηνπ Rule είλαη ην αληίκεηξν..σν ζηνηρείν ηνπ αληίκεηξνπ (Action) επεμεξγάδεηαη απφ ην ASPF κφλν εάλ ηα ζηνηρεία ησλ εηηθεηψλ Trigger θαη Condition πιεξνχληαη. Έλα Action απνηειείηαη απφ: a. Σελ Obligation εηηθέηα, ε νπνία έρεη δχν δηαθνξεηηθέο ηηκέο Must θαη Should. Ζ Must ρξεζηκνπνηεηηαη φηαλ ην αληίκεηξν είλαη ππνρξεσηηθφ θαη ε Must Not φηαλ ν θαλφλαο είλαη πξναηξεηηθφο. Σελίδα 107

108 b. Σελ Actiontype εηηθέηα, ε νπνία θαζνξίδεη ηελ αθξηβή ελέξγεηα πνπ πξέπεη λα εθηειεζηεί.. Οη δπλαηέο ηηκέο ηεο είλαη (a) Server Task, ην νπνίν ζεκαίλεη φηη κία δηαδηθαζία εηδνπνίεζεο πξέπεη λα αθνινπζεζεί (πεξηζζφηεξεο ιεπηνκέξεηεο ζην Παξάξηεκα ΗΗ), (b) κήλπκα επηζηξνθήο (Return message), ην νπνίν ζεκαίλεη ηελ απνζηνιή ελφο κελχκαηνο ην νπνίν αηηείηαη θάπνηαο αιιαγήο ζην ππάξρνλ κήλπκα ή απιά ηεξκαηίδεη ηελ επηθνηλσλία, θαη γ) Field Task, ην νπνίν πεξηιακβάλεη Ζ εηθφλα 26 απεηθνλίδεη ηα βαζηθά XML ζηνηρεία. Εικόνα 26: : Βαςικά XML ςτοιχεία Παξάδεηγκα XML πνιηηηθήο Ο θαλφλαο πνιηηηθήο πνπ παξνπζηάζηεθε ζηελ ελφηεηα κε βάζε ην πξνηεηλφκελν ζρήκα XML απεηθνλίδεηαη ζηνλ εηθφλα κε ηνλ θψδηθα (Κψδ. 1). Οη δχν πξψηεο γξακκέο απνηεινχλ είλαη κέξνο θάζε εγγξάθνπ XML θαη δειψλνπλ ηελ έθδνζε ηεο γιψζζαο XML, φπσο θαη ην αξρείν πνπ δειψλεη ην ζρήκα. ηελ γξακκή 4 θαη 6 ηεο πνιηηηθήο δηεπθξηλίδεηαη φηη ν ζπγθεθξηκέλνο θαλφλαο εθαξκφδεηαη φηαλ ε εκπιεθφκελε νληφηεηα είλαη ν θαιψλ (caller) θαη ιακβάλεη έλα κήλπκα SIP. ηηο γξακκέο 7-24 εηζάγεηαη ε ζπλζήθε πνπ ειέγρεηαη. Ζ ζπλζήθε πεξηέρεη ηξεηο ππν-ζπλζήθεο, ε νπνίεο παξνπζηάδνληαη κε ηελ ελφηεηα 5.3. Αλάκεζά ηνπο πεξηέρνληαη νη ινγηθνί ηειεζηέο (γξακκή 13 &19), νη νπνίνη βνεζνχλ ηνλ δηαρεηξηζηή ηεο πνιηηηθήο λα εθαξκφζεη πνιχπινθεο ζπλζήθεο. Σέινο, παξνπζηάδεηαη ην πξνηεηλφκελν αληίκεηξν ζηηο γξακκέο ηε γξακκή 27 αλαθέξεηαη φηη ε δξάζε απηή είλαη ππνρξεσηηθή, επεηδή ε ηηκή ηνπ πεδίν obligation είλαη Must. ηηο επφκελεο γξακκέο (γξακκέο 28-36) αλαθέξεηαη φηη ε εκπιεθφκελε νληφηεηα πξέπεη λα ζηείιεη σο απάληεζε έλα κήλπκα SIP, ην νπνίν έρεη: α) ηνλ θσδηθφ 403 (γξακκή 31), ηελ ηηκή «Forbidden» (γξακκή 34) θαη ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλνληαη ζην πεδίν Subject ηεο επηθεθαιίδαο (γξακκή 33). Σελίδα 108

109 1. <?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> 2. <Policy xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/xmlschema-instance" xsi:...schemalocation="file:// "> 3. <RuleItem> 4. <Subject>Caller</Subject> 5. <Rule> 6. <Trigger>Received Message</Trigger> 7. <Condition> 8. <Item> 9. <Field>Contact</Field> 10. </Item> 11. <Relation>Equals</Relation> 12. <Value>200</Value> 13. <Logical Operator>AND</Logical Operator> 14. <Item> 15. <Field>Contact</Field> 16. </Item> 17. <Relation>Multiple</Relation> 18. <Value>200</Value> 19. <Logical Operator>AND</Logical Operator> 20. <Item> 21. <Field>Contact</Field> 22. </Item> 23. <Relation>Equals</Relation> 24. <Value>From</Value> 26. </Condition> 27. <Action> 28. <Obligation>Must</Obligation> 29. <ActionType> 30. <ReturnMessage> 31. <Code>403</Code> 32. <MessageContent> 33. <Field>Subject</Field> 34. <Value>Forbidden</Value> 35. </MessageContent> 36. </ReturnMessage> 37. </ActionType> 38. </Action> 39. </Rule> 40. </RuleItem> 41. </Policy> Κϊδικασ 1: Παράδειγμα XML Πολιτικήσ 5.5. Σύνοψη ε απηφ ην θεθάιαην αλαιχζεθε ην ζεσξεηηθφ βήκα γηα ηελ πινπνίεζε ηεο πνιηηηθήο αζθάιεηαο. Αξρηθά παξνπζηάζηεθε ην ζχλνιν ησλ εππαζεηψλ ηνπ πξσηνθφιινπ SIP πνπ νθείινληαη ζηνλ ειιηπή νξηζκφ ηνπ, έπεηηα είδακε πσο απφ ηηο εππάζεηεο κπφξεζαλ λα δνκεζνχλ νη γξάθνη επίζεζεο. Έπεηηα παξνπζηάζηεθε πσο ζπληάζζνληαη νη θαλφλεο ηεο πνιηηηθήο θαη ηέινο πσο αλαπαξίζηαληαη κέζα απφ ην ζρήκα XML. ην επφκελν Κεθάιαην 6 Σελίδα 109

110 αλαιχνληαη ηα ερεηηθά CAPTCHA, ηα νπνία έρνπλ βαξχλνπζα ζεκαζία ζην πιαίζην ASPF θαη είλαη ηκήκα ηνπ ζπλνιηθφηεξνπ ζρεδηαζκνχ ηνπ. Σελίδα 110

111 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 6. Ηχητικϊ CAPTCHA 6.1. Ειςαγωγό ε ζχγθξηζε κε ηελ παξαδνζηαθή ηειεθσλία, ε δηαδηθηπαθή ηειεθσλία παξέρεη έλα πην απνηειεζκαηηθφ κέζν, δεδνκέλνπ φηη ηα κελχκαηα απνζηέιινληαη καδηθά θαη κε ρακειφ θφζηνο Οπφηε ην SPIT απνηειεί κηα αλαδπφκελε απεηιή ζηα ζπζηήκαηα δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο (VoIP). Έρεη αξθεηέο νκνηφηεηεο κε ην SPAM, αθνχ θαη νη δχν ζηνρεχνπλ ζηελ απνζηνιή αλεπηζχκεησλ κελπκάησλ θαη θιήζεσλ ζε κηα νκάδα ρξεζηψλ. Σα άηνκα κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηήζνπλ spam-bots, φπσο αθξηβψο θαη ζην , γηα ηε ζπγθνκηδή δηεπζχλζεσλ VoIP θαη επηπιένλ εμαηηίαο ηνπ δπλακηθνχ ηξφπνπ επηθνηλσλίαο ν εληνπηζκφο θαη απνηξνπή ησλ θιήζεσλ είλαη πνιχ πην δχζθνιε. Σν CAPTCHA είλαη κηα κέζνδνο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη επξέσο γηα λα απνηξέςεη ηηο απηνκαηνπνηεκέλεο επηζέζεηο SPAM, νπφηε ε ίδηα ηερληθή κπνξεί λα εθαξκνζηεί θαη ζην αληίζηνηρν θαηλφκελν SPIT ηεο δηαδηθηπαθήο ηειεθσλίαο. χκθσλα κε απηφ, θάζε θνξά πνπ θάπνηνο θαινχκελνπ ιακβάλεη έλα ηειεθψλεκα απφ έλαλ άγλσζην επηζθέπηε, κία αληίζηξνθε απηνκαηνπνηεκέλε δνθηκή Turing ζα ελεξγνπνηείηαη. Έηζη ζα πξέπεη ν θαιψλ λα δψζεη νξζή απάληεζε ψζηε λα εγθαζηδξπζεί ε θιήζε. Ζ ελζσκάησζε απηήο ηεο ηερληθήο ζε έλα ζχζηεκα VoIP εγείξεη δχν θχξηα δεηήκαηα. 1. Ζ νληφηεηα δεκηνπξγίαο CAPTCHA ζα πξέπεη λα ζπλδπάδεηαη κε άιια ζπζηήκαηα anti- SPIT ψζηε λα πεξηνξηζηεί ε δηαδηθαζία ησλ δνθηκψλ ζηηο πξαγκαηηθά «χπνπηεο» θιήζεηο. Γεδνκέλνπ φηη θάζε CAPTCHA απαηηεί ζεκαληηθνχο ππνινγηζηηθνχο πφξνπο, ζεσξείηαη επηβεβιεκέλν λα είλαη ηδηαίηεξα πεξηνξηζκέλνο ν αξηζκφο ησλ θιήζεσλ πνπ ζα πεξάζεη κέζα απφ ηελ δνθηκή CAPTCHA, αθνχ ε ηαπηφρξνλε ελεξγνπνίεζε ησλ δηαθφξσλ πξνθιήζεσλ CAPTCHA κπνξεί λα νδεγήζεη ζχληνκα ζε άξλεζε ππεξεζίαο. Δπηπιένλ νη ζπλερείο δνθηκέο CAPTCHA ζα πξνθαινχζαλ ελφριεζε ζηνπο ρξήζηεο, π.ρ. αλ είραλ λα ιχζνπλ έλα CAPTCHA γηα θάζε θιήζε πνπ θάλνπλ. 2. Μία δνθηκή πξέπεη λα είλαη θηιηθή θαη εχθνιε λα ιπζεί (pass) γηα έλαλ άλζξσπν ρξήζηε θαη δχζθνιε γηα νπνηαδήπνηε απηνκαηνπνηεκέλε εθαξκνγή CAPTCHA Σν CAPTCHA είλαη κία δνθηκή ε νπνία νη πεξηζζφηεξνη άλζξσπνη ζα πξέπεη λα είλαη ζε ζέζε λα πεξάζνπλ. Μηα ηέηνηα δνθηκή ζπρλά βαζίδεηαη ζε δχζθνια αλνηθηά πξνβιήκαηα Σελίδα 111

112 ηερλεηήο λνεκνζχλεο (artificial intelligence AI), φπσο απηνκαηνπνηεκέλε αλαγλψξηζε παξακνξθσκέλνπ θείκελνπ ή αλζξψπηλεο νκηιίαο ζε έλα ζνξπβψδεο πεξηβάιινλ. Ζ δηαθνξά απφ ηελ αξρηθή δνθηκή Turing, είλαη φηη νη πξνθιήζεηο CAPTCHA δεκηνπξγνχληαη απηφκαηα θαη αμηνινγνχληαη απφ έλαλ ππνινγηζηή (κεραλή). Γεδνκέλνπ φηη κφλν νη άλζξσπνη είλαη ζε ζέζε λα επηζηξέςνπλ κηα νξζή απάληεζε, κηα απηνκαηνπνηεκέλε δνθηκή Turing ελζσκαησκέλε ζε έλα πξσηφθνιιν κπνξεί λα ειέγμεη αλ ππάξρεη έλαο άλζξσπνο ή έλα bot πίζσ απφ θάζε θιήζε/κήλπκα.αλ θαη ε αξρηθή δνθηκή Turing είρε ζρεδηαζηεί σο κέηξν ηεο πξνφδνπ ηεο ηερλεηήο λνεκνζχλεο, ην CAPTCHA έρεη εμειηρζεί ζε κέζν/κεραληζκφ απζεληηθνπνίεζεο. Σν παξφλ θεθάιαην επηθεληξψλεηαη ζε ερεηηθά CAPTCHA. Δίραλ αξρηθά δεκηνπξγεζεί γηα λα κπνξέζνπλ νη άλζξσπνη πνπ έρνπλ πξνβιήκαηα φξαζεο λα εγγξαθνχλ ή λα θάλνπλ ρξήζε κηαο ππεξεζίαο πνπ απαηηεί ηελ επίιπζε ελφο CAPTCHA, φπσο είλαη ε δεκηνπξγία ελφο account. ήκεξα, έλα ερεηηθφ CAPTCHA ζα ήηαλ ρξήζηκν λα εθαξκνζηεί ζαλ αλάρσκα αζθαιείαο ελάληηα ζηελ απνζηνιή απηνκαηνπνηεκέλσλ κελπκάησλ ζε VoIP πεξηβάιινληα, αθνχ ηα νπηηθά CAPTCHA είλαη δχζθνιν λα εθαξκνζηνχλ, θπξίσο ιφγσ ησλ πεξηνξηζκψλ ησλ ζπζθεπψλ ηειηθνχ ρξήζηε. Γηα παξάδεηγκα, πνιινί άλζξσπνη δελ έρνπλ ηειεθσληθή ζπζθεπή ηεο νπνίαο ε νζφλε λα έρεη ηε δπλαηφηεηα λα εκθαλίδεη κηα θαηάιιειε (πςειήο αλάιπζεο) εηθφλα CAPTCHA. Δπίζεο, ηα ερεηηθά CAPTCHA θαίλνληαη ειθπζηηθφηεξε ιχζε, θαζψο φζα CAPTCHA βαζίδνληαη ζε εηθφλεο έρνπλ απνδεηρζεί εχζξαπζηα [30][31][32][33] Μια νϋα προςϋγγιςη ην θεθάιαην, εθηφο απφ ηελ θαηάηαμε ησλ ηδηνηήησλ ήρνπ, ηηο ηδηφηεηεο CAPTCHA θαη ηελ αμηνιφγεζε ησλ ππαξρνπζψλ πινπνηήζεσλ ερεηηθψλ CAPTCHA, παξνπζηάδεηαη έλα λέν ερεηηθφ CAPTCHA εμεηδηθεπκέλν γηα VoIP πεξηβάιινληα. Σν πξνηεηλφκελν CAPTCHA, φπσο ήδε έρεη αλαθεξζεί, ζα πξέπεη λα είλαη εχθνιν γηα επίιπζε ζηνπο αλζξψπνπο, &epsil