ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ"

Transcript

1 Επιθ. Kolv. Ερευνών, 100, 1999, Μάνος Ματσαγγάνης* ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μία ευρεία συναίνεση δείχνει να διαμορφώνεται μεταξύ αναλυτών δημόσιας πολιτικής και ληπτών αποφάσεων υπέρ της θεσμοθέτησης εισοδηματικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να στοιχειοθετήσει μια κριτική επιφύλαξη στη συναίνεση αυτή υπενθυμίζοντας τα αντικίνητρα που εισάγουν οι επιλεκτικές παροχές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας που προκαλείται από μια τυπική επιλεκτική παροχή: το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η θεσμοθέτηση εισοδηματικών προϋποθέσεων, αν και στοχεύει στην εξοικονόμηση πόρων και στη βελτίωση της αναδιανεμητικής επίπτωσης των κοινωνικών παροχών, κινδυνεύει να προκαλέσει απώλειες ευημερίας με μείωση της οικονομικής αποδοτικότητας και χαλάρωση της κοινωνικής δικαιοσύνης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δίλημμα μεταξύ καθολικών και επιλεκτικών παροχών ως ενδεδειγμένων μορφών άσκησης κοινωνικής πολιτικής αποτελεί εκ νέου αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης σε πολλές χώρες. Η δημοτικότητα που έχουν αποκτήσει οι επιλεκτικές παροχές μεταξύ των κυβερνήσεων δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί: από τη μια, διαρθρωτικοί παράγοντες, όπως η ανεργία και η γήρανση του πληθυσμού, αυξάνουν τον αριθμό των δικαιούχων των κοινωνικών επιδομάτων, ενώ, από την άλλη, η ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής στενεύει τα περιθώρια για το είδος Ειδικός Επιστήμων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης.

2 66 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ της επεκτατικής πολιτικής δαπανών που θα απαιτούσε η διατήρηση των υπαρχόντων κοινωνικών προγραμμάτων. Σ αυτές τις συνθήκες, οι καθολικές παροχές (universal benefits) - οι οποίες απευθύνονται σ ολόκληρο τον πληθυσμό - εμφανίζονται ως περιττή πολυτέλεια Αντίθετα, δείχνει αδιαφιλονίκητη η λογική της επιχειρηματολογίας υπέρ των επιλεκτικών παροχών (selective benefits), οι οποίες είναι «επικεντρωμένες» (targeted) στην υποστήριξη των ασθενέστερων τάξεων. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να στοιχειοθετήσει μια κριτική επιφύλαξη στη συναίνεση που δείχνει να διαμορφώνεται ανάμεσα στους αναλυτές δημόσιας πολιτικής και στους λήπτες αποφάσεων σχετικά με την υπεροχή των επιλεκτικών παροχών έναντι των καθολικών παροχών. Πράγματι, παρά τα επιφαινόμενα, οι καθολικές παροχές έχουν ιστορικά αποδειχθεί αποτελεσματικότερα εργαλεία προστασίας των χαμηλών εισοδημάτων. Το «παράδοξο» επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες: πέραν των διοικητικών δυσχερειών που συνεπάγονται οι επιλεκτικές παροχές, τα αντικίνητρα προς εργασία που οι τελευταίες εισάγουν μπορεί να οδηγήσουν στο πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας. Το πρόβλημα αναλύεται με βάση μια τυπική επιλεκτική παροχή: το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (minimum income guarantee) είναι μια τυπική μορφή κοινωνικού προγράμματος εθνικής εμβέλειας με σκοπό την καταπολέμηση της φτώχειας. Η βασική ιδέα είναι απλή. Ορίζεται ένα ελάχιστο όριο εισοδήματος, το οποίο θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε ένα αποδεκτό επίπεδο διαβίωσης. Εάν οι συνολικοί πόροι τους οποίους διαθέτει ένα νοικοκυριό βρίσκονται κάτω από το όριο, το κοινωνικό σύνολο αναλαμβάνει να τους συμπληρώσει έως ότου εξασφαλιστεί το ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης. Με τον τρόπο αυτό, μεταξύ άλλων, το κράτος παρέχει στους πολίτες ένα «κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας» (social safety net). Η χώρα με την πλέον μακρόχρονη εμπειρία κοινωνικών προγραμμάτων για την καταπολέμηση της φτώχειας είναι δίχως αμφιβολία η Βρετανία. Ο «νόμος για τους φτωχούς» (Poor Law Act) του 1601 αναφέρεται συνήθως ως η απαρχή μιας πορείας που συνεχίστηκε με την τροποποίησή του το 1834, πέρασε από τις μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης των Φιλελευθέρων το και κορυφώθηκε στο εκτεταμένο νομο

3 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 67 θετικό έργο της πρώτης μεταπολεμικής κυβέρνησης των Εργατικών το το οποίο, ωστόσο, βασίστηκε σε πολλές από τις ιδέες και προτάσεις της περίφημης Έκθεσης Beveridge την οποία είχε εκδώσει η προηγούμενη κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας το 1942 (Barr, 1993). Το κυριότερο πρόγραμμα για την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος στη Βρετανία είναι το Income Support. Το πρόγραμμα εγκαινιάστηκε το 1988 ως μετεξέλιξη του Supplementary Benefit, το οποίο είχε με τη σειρά του αντικαταστήσει το 1966 το National Assistance που ίσχυε από το To Income Support είναι ένα εβδομαδιαίο επίδομα που χορηγείται σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος οι οποίες δεν υποστηρίζονται από ένα τουλάχιστον πλήρως απασχολούμενο μέλος. Το επίδομα παρέχεται μετά από «έλεγχο των μέσων» (means test) που διαθέτει η οικογένεια. Το 1994 τα νοικοκυριά που λάμβαναν Income Support αριθμούσαν 10 εκατομμύρια μέλη (Webb, 1995). Παρόμοια προγράμματα για την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος είναι το Aid to Families with Dependent Children στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Sozialhilfe στη Γερμανία, καθώς και το Revenu Minimum d insertion που θεσμοθετήθηκε το 1988 στη Γαλλία. Η εμπειρία του τελευταίου λειτούργησε ως ένα είδος προτύπου για τις άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης: πρόκειται για το Ingreso Minimo de Inserción που εφαρμόζεται από το 1988 στη χώρα των Βάσκων και με διάφορες παραλλαγές επεκτάθηκε σε άλλες περιοχές της Ισπανίας, το Rendimento Minimo Garantido που υιοθετήθηκε το 1996 στην Πορτογαλία, το Reddito Minimo d Inserzione που εφαρμόζεται πειραματικά από το 1998 στην Ιταλία. Ασφαλώς, τα προγράμματα αυτά διαφέρουν μεταξύ τους στις λεπτομέρειες. Μερικές από αυτές είναι κρίσιμες: για παράδειγμα, το επίπεδο του «κοινωνικά αποδεκτού» εισοδήματος καθώς και το μέγιστο ύψος της παροχής. Εξίσου σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία του προγράμματος έχει και η επιλογή της τιμής ορισμένων άλλων παραμέτρων, οι οποίες περιλαμβάνουν τον καθορισμό της μονάδας αναφοράς (νοικοκυριό, πυρηνική ή ευρύτερη οικογένεια), την εκτίμηση των «μέσων διαβίωσης», την αλληλεπίδραση με άλλα κοινωνικά επιδόματα και το φορολογικό σύστημα, καθώς και το συγκεκριμένο τρόπο υπολογισμού εισοδημάτων από εργασία (Guibentif & Bouget, 1997). Ιδιαίτερη σημασία για τη συμπεριφορά των ατόμων έχει ο ρυθμός μείωσης των επιδομάτων καθώς αυξάνεται το εισόδημα από εργασία. Το ύψος του Income Support δεν επηρεάζεται αρχικά εάν το νοικοκυριό κερδίζει ένα μικρό ποσό που αντιστοιχεί σε εργασία 1-2 ωρών την

4 68 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ εβδομάδα (earnings disregards). Πέρα από αυτό το ποσό, όμως, κάθε πρόσθετο ποσό καθαρού εισοδήματος προκαλεί ισόποση μείωση του επιδόματος. Με άλλα λόγια, το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού από οποιαδήποτε πηγή (εργασία και επιδόματα) παραμένει σταθερό καθώς κάποιο μέλος του εργάζεται περισσότερες ώρες.1 Οι επιπτώσεις στα κίνητρα για εργασία είναι προφανείς: δεδομένου ότι η εργασία είναι αυτή καθεαυτήν πηγή αρνητικής ωφελείας (disutility), ένα ορθολογικό άτομο θα προτιμήσει να μην εργάζεται καθόλου και να εισπράττει ολόκληρο το επίδομα παρά να εργάζεται, π.χ., 15 ώρες την εβδομάδα, αφού η μείωση του επιδόματος αντισταθμίζει ακριβώς την αύξηση της αμοιβής από εργασία. Η αρνητική ωφέλεια δεν υποδηλώνει κατ ανάγκην οκνηρία: μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλή εάν το ορθολογικό άτομο του παραδείγματος είναι, π.χ., μητέρα μικρών παιδιών σε μια οικογένεια όπου ο πατέρας είναι άνεργος ή απών. Η σκιαγράφηση του τρόπου λειτουργίας ενός παραδειγματικού κοινωνικού προγράμματος για την καταπολέμηση της φτώχειας, του Income Support στη Βρετανία, δείχνει με σαφήνεια το πρόβλημα της «παγίδας της φτώχειας»: ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα προστατεύει βέβαια τα άτομα από την απόλυτη εξαθλίωση, αλλά τα καταδικάζει σε διαβίωση στο όριο της φτώχειας. Είναι προφανές ότι η ένταση των αντικινήτρων για εργασία εξαρτάται από το λόγο μείωσης της παροχής καθώς αυξάνονται οι αμοιβές από εργασία. Ο λόγος αυτός, γνωστός ως «υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής» (implicit tax rate), είναι ίσος με 100% στην περίπτωση του Income Support. Η αλληλεπίδραση με άλλα επιλεκτικά επιδόματα και με το φορολογικό σύστημα περιπλέκει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα. Εάν η αύξηση του εισοδήματος από εργασία προκαλεί επίσης μείωση ή και πλήρη απώλεια δικαιώματος σε άλλες παροχές, ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής θα υπερβαίνει το 100%. Σ αυτή την περίπτωση (και σε ένα εύλογο εύρος αμοιβών), το άτομο έχει χαμηλότερο εισόδημα όταν εργάζεται παρά όταν δεν εργάζεται. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που για τη χορήγηση της παροχής λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα προ φόρου. Η μακρόχρονη εξοικείωση με τις απρόσμενες συνέπειες των επιλεκτικών παροχών στη Βρετανία έχει βελτιώσει το σχεδιασμό τους. Η δομή του «ελέγχου των μέσων» εφαρμόζεται στο εισόδημα που απομένει 1. Ο ορισμός της «μερικής απασχόλησης» για τον προσδιορισμό των δικαιούχων του Income Support είναι 16 ώρες ή και λιγότερες την εβδομάδα.

5 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 69 μετά από την αφαίρεση φόρων και κοινωνικών εισφορών, ενώ συνυπολογίζει επίσης άλλα κοινωνικά επιδόματα που ήδη καταβάλλονται. Ως αποτέλεσμα του ορθού σχεδιασμού των διαφόρων προγραμμάτων, ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής δεν υπερβαίνει σε καμιά περίπτωση το 100%, όπως συνέβαινε με παλαιότερα προγράμματα. Άλλα επιδόματα, όπως π.χ. το Housing Benefit (επίδομα στέγασης), αρχίζουν να μειώνονται σε υψηλότερα επίπεδα εισοδήματος και με λόγο χαμηλότερο του 100%: ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής στην περίπτωση του Housing Benefit είναι ίσος με 65%. To Family Credit, το οποίο καταβάλλεται σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που δεν δικαιούνται το Income Support, επειδή διαθέτουν ένα τουλάχιστον πλήρως απασχολούμενο μέλος, μειώνεται κατά 70% καθώς αυξάνεται το εισόδημα από εργασία (Atkinson, 1995a). Ο καλός σχεδιασμός των κοινωνικών παροχών μπορεί να εξασφαλίζει το γεγονός ότι η βαθμιαία μείωσή τους, καθώς τα άτομα εργάζονται περισσότερο, δεν μειώνει το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, αλλά δεν εξαλείφει ασφαλώς τα αντικίνητρα για εργασία: η αλληλεπίδραση των διαφόρων επιδομάτων και της φορολογίας μπορεί να οδηγήσει στη διατήρηση υψηλών υποδηλούμενων φορολογικών συντελεστών σε ένα ευρύ φάσμα εισοδήματος. Ο αριθμός των χαμηλόμισθων που αντιμετωπίζουν υποδηλούμενους φορολογικούς συντελεστές υψηλότερους από 70% υπολογίζεται σε στη Βρετανία. Υπενθυμίζεται ότι η φορολογική μεταρρύθμιση των Συντηρητικών κυβερνήσεων στη δεκαετία του 1980, που είχε ως βασικό επιχείρημα την ενθάρρυνση της εργασιακής προσπάθειας, μείωσε τον ανώτατο οριακό φορολογικό συντελεστή σε 40%. ΒΑΣΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής είναι εξ ορισμού ίσος με 100% στον ιδεατό τύπο του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Πράγματι, μόνο αυτός ο τύπος παροχής μπορεί να συνδυάσει την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος με τον περιορισμό του δημοσιονομικού κόστους του προγράμματος. Η πλήρης «στόχευση» της παροχής, ώστε οι δικαιούχοι να περιορίζονται στα άτομα με εισόδημα κάτω από το εγγυημένο όριο, επιτρέπει χρηματοδότησή της με χαμηλή φορολόγηση των ατόμων υψηλότερου εισοδήματος. Η επιβολή υποδηλούμενου φορολογικού συντελεστή ίσου με 100% σε εισοδήματα κάτω από το εγγυημένο όριο είναι η άλλη όψη του νομίσματος.

6 70 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ Η θέση αυτή παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1. Το πρόγραμμα ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος αντιστοιχεί στην τεθλασμένη γραμμή ΑΒΓ. Το επίδομα μειώνεται κατά το ποσό που αυξάνεται το εισόδημα από εργασία («αρχικό εισόδημα»), έτσι ώστε το άθροισμα εισοδήματος από εργασία και επιδόματος («τελικό εισόδημα») να παραμένει σταθερό στο εγγυημένο όριο ΟΑ μέχρι το σημείο Β. Στο σημείο Β το επίδομα μηδενίζεται και τα άτομα υπόκεινται σε φορολογία με ενιαίο συντελεστή που υποδηλώνεται από την κλίση του διαστήματος ΒΓ για κάθε εισόδημα πέρα από το σημείο Υο. Το κόστος της παροχής είναι ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΒ. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 Εναλλακτικά συστήματα προστασίας των χαμηλών εισοδημάτων Η εναλλακτική λύση θα ήταν η παροχή σε όλα τα άτομα ανεξαρτήτως εισοδήματος ενός σταθερού επιδόματος που αντιστοιχεί στην ευθεία γραμμή ΑΔΕ. Η εξάλειψη της φτώχειας, με την έννοια του εισοδήματος κάτω από το εγγυημένο όριο, συνεπάγεται ότι το ύψος του επιδόματος θα πρέπει να είναι επίσης ίσο με ΟΑ. Δεδομένου ότι το επίδομα παρέχεται σε όλα τα άτομα, το κόστος του θα είναι υψηλότερο (ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΔ). Η χρηματοδότησή του συνεπάγεται επιβολή υψηλότερου φορολογικού συντελεστή σε όλα τα εισοδήματα, όπως υποδηλώνεται από την κλίση της γραμμής ΑΔΕ σε σύγκριση με αυτή του διαστήματος ΒΓ. Με άλλα λόγια, το τίμημα για τη μείωση του υποδη-

7 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 71 λουμένου φορολογικού συντελεστή (και συνεπώς των αντικινήτρων για εργασία) στα χαμηλά εισοδήματα είναι η αύξησή του σε υψηλότερα εισοδήματα (Haveman, 1996). Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα είχε ισχυρές αναδιανεμητικές επιδράσεις: η στατική ανάλυση δείχνει ότι ωφελημένοι είναι όσοι έχουν αρχικό εισόδημα κάτω από Y ι, δηλ. άτομα χαμηλού αλλά και μεσαίου εισοδήματος (η φορολογική επιβάρυνση των υπόλοιπων για τη χρηματοδότηση της παροχής είναι υψηλότερη από αυτή καθεαυτήν την παροχή - που εισπράττουν βέβαια και οι ίδιοι). Μια δυναμική ανάλυση θα έπρεπε να συγκρίνει τις απώλειες ευημερίας από τη μείωση των κινήτρων για εργασία στα υψηλά εισοδήματα με τα οφέλη από τη σημαντική βελτίωση των κινήτρων για εργασία στα χαμηλά εισοδήματα. Αν και η ιδέα ενός «βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία» (basic income/flat tax) ασκεί έλξη λόγω της θεωρητικής κομψότητάς της, τυχόν πρακτική εφαρμογή της θα συναντούσε υπολογίσιμα εμπόδια (Atkinson, 1995b). Το φορολογικό κόστος του προγράμματος θα ήταν απαγορευτικό εάν η ανισοκατανομή του εισοδήματος είναι μεγάλη (Barr, 1993). Η επιθυμία συγκράτησης του κόστους του προγράμματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του ύψους του εγγυημένου ποσού. Επίσης, η καθιέρωση βασικού εισοδήματος θα προϋπέθετε την αντικατάσταση των περισσότερων από τις ισχύουσες κοινωνικές παροχές. Εάν το υπάρχον σύστημα κοινωνικής προστασίας χαρακτηρίζεται ήδη από εκτεταμένη στόχευση των παροχών, το πρόγραμμα θα σήμαινε μεταφορά πόρων από σημερινούς δικαιούχους προς άτομα υψηλότερου εισοδήματος. Τέλος, η ενίσχυση των ατόμων χαμηλού εισοδήματος μέσω του φορολογικού συστήματος θα ήταν λιγότερο έγκαιρη από ό,τι είναι σε πολλές χώρες με το σημερινό πλέγμα κοινωνικών επιδομάτων. Γι αυτούς και άλλους λόγους, η εφαρμογή ενός γενικευμένου συστήματος βασικού εισοδήματος-ενιαίας φορολογίας φαίνεται να είναι το λιγότερο πρόωρη, όπως άλλωστε υποδηλώνει το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν έχει υιοθετηθεί ποτέ σε καμιά χώρα. ΑΡΝΗΤΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Μια ενδιάμεση στρατηγική θα ήταν η ενσωμάτωση των διαφόρων παροχών προς άτομα χαμηλού εισοδήματος σε ένα πρόγραμμα «αρνητικού φόρου εισοδήματος» (negative income tax). Η βασική ιδέα είναι και πάλι απλή. Το πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας θα μπορούσε να αντιμε-

8 72 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ τωπισχεί με αποτελεσματικότητα εάν οι υποδηλούμενοι οριακοί φορολογικοί συντελεστές καθορίζονταν με βάση κάποια συγκεκριμένη κλίμακα, αντί να προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των κοινωνικών επιδομάτων μεταξύ τους και με το φορολογικό σύστημα. Αρκεί να οριστεί ότι όλες οι οικογένειες με εισόδημα κάτω από ένα όριο όχι απλώς δεν υπόκεινται σε φόρο αλλά δικαιούνται μια πίστωση, η οποία ισούται με την απόσταση του εισοδήματος τους από το όριο μειωμένη κατά έναν ορισμένο συντελεστή. Η φορολογική πίστωση αυτή θα αντικαθιστούσε τις διάφορες παροχές που ενισχύουν τα χαμηλά εισοδήματα και θα μείωνε τον υποδηλούμενο οριακό φορολογικό συντελεστή ο οποίος συχνά φθάνει το 100% στο ύψος του συντελεστή του αρνητικού φόρου (π.χ., 60%). Ως γνωστόν, εάν ο συντελεστής του αρνητικού φόρου είναι ίσος με αυτόν του «θετικού» φόρου για εισοδήματα πάνω από το όριο, υπάρχει πλήρης ισοδυναμία μεταξύ βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία και αρνητικού φόρου εισοδήματος (Stiglitz, 1988). Με τον τελευταίο όρο, υπονοείται ένα σύστημα με υψηλότερο συντελεστή «αρνητικής» παρά «θετικής» φορολογίας. Η δομή του αρνητικού φόρου εισοδήματος παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1, όπου αντιστοιχεί στην τεθλασμένη γραμμή ΑΖΗ. Οικογένειες με αρχικό εισόδημα κάτω από Υ2 λαμβάνουν φορολογική πίστωση ίση με τη διαφορά του από το Υ2 επί το συντελεστή του αρνητικού φόρου. Στο σημείο Ζ ο αρνητικός φόρος μηδενίζεται και οι οικογένειες υπόκεινται σε φορολογία με τον χαμηλότερο ενιαίο συντελεστή που υποδηλώνεται από την κλίση του διαστήματος ΖΗ για κάθε εισόδημα πέρα από το σημείο Υ2. Το κόστος του προγράμματος είναι ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΖ και μικρότερο από το κόστος του βασικού εισοδήματος (ΟΑΔ), άρα η χρηματοδότησή του επιτρέπει μείωση του φορολογικού συντελεστή στα υψηλά εισοδήματα, όπως εξάλλου δείχνει η κλίση του διαστήματος ΖΗ σε σύγκριση με αυτή της γραμμής ΑΔΕ. Το τίμημα γι αυτό είναι η αύξηση του φορολογικού συντελεστή (και συνεπώς των αντικινήτρων για εργασία) για χαμηλότερα εισοδήματα, όπως δείχνει η κλίση του διαστήματος ΑΖ σε σύγκριση με αυτή του ΑΔ. Αυτά όσον αφορά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του αρνητικού φόρου εισοδήματος έναντι του βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία. Συγκρινόμενο με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (το οποίο είναι σαφώς περισσότερο διαδεδομένο στα συστήματα κοινωνικής προστασίας πολλών χωρών), ένα πρόγραμμα αρνητικού φόρου εισοδήματος θα συνιστούσε σαφή βελτίωση ως προς την αντιμετώπιση του προβλήματος της παγίδας της φτώχειας.

9 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 73 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Προστασία των χαμηλών εισοδημάτων και παγίδα της φτώχειας εισόδημα Πράγματι, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 2, τα οφέλη από τη μείωση των αντικινήτρων για εργασία στα χαμηλά εισοδήματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Ενώ με επίδομα εγγύησης ελάχιστου εισοδήματος στο επίπεδο ΟΑ το άτομο θα εργάζεται hi=0 ώρες (ισορροπία στο σημείο A πάνω στη γραμμή εισοδηματικού περιορισμού ΑΒΔ), με αρνητικό φόρο εισοδήματος το άτομο θα εργάζεται h2 ώρες (ισορροπία στο σημείο ε πάνω στη γραμμή εισοδηματικού περιορισμού ΑΓΑ). Δεδομένου ότι η απόκτηση εισοδημάτων από εργασία δεν προκαλεί ισόποση μείωση του επιδόματος (οριακός φορολογικός συντελεστής κατώτερος του 100% στο διάστημα ΑΓ), το άτομο έχει πολύ ισχυρότερα κίνητρα για εργασία με το σύστημα αρνητικού φόρου εισοδήματος παρά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ο συντελεστής του αρνητικού φόρου εισοδήματος αντιστοιχεί στο ρυθμό μείωσης ενός επιδόματος που χορηγείται από τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, εκτός του φορολογικού συστήματος. Εάν ρυθμός μείωσης (taper) μιας παροχής είναι t, η τιμή του t στην περίπτωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος είναι t=l, στην περίπτωση του βασικού εισοδήματος είναι t=0, ενώ στην περίπτωση του αρνητικού φόρου εισοδήματος είναι 0<t<l. Καθώς η τιμή του t αυξάνεται, η «στόχευση» της παροχής σε άτομα χαμηλού εισοδήματος βελτιώνεται και το κόστος του προγράμματος περιορίζεται. Από την άλλη, καθώς η τιμή του t μειώνεται, τα

10 74 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ κίνητρα για εργασία βελτιώνονται και η ευημερία των δικαιούχων αυξάνεται (Atkinson, 1995a). Μια εκδοχή αρνητικού φόρου εισοδήματος, το Earned Income Tax Credit, εφαρμόζεται από τό 1975 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόγραμμα επεκτάθηκε το 1993 και σήμερα καλύπτει πάνω από 13 εκατομμύρια οικογένειες. To Earned Income Tax Credit προσθέτει στα εισοδήματα από εργασία των δικαιούχων ένα ποσό φορολογικής πίστωσης που κυμαίνεται ανάλογα με το ύψος του αρχικού εισοδήματος και με τη σύνθεση της οικογένειας. Το επίπεδο της φορολογικής πίστωσης είναι 40% του αρχικού εισοδήματος για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος με δύο ή περισσότερα παιδιά, 34% για οικογένειες με ένα παιδί και 7,65% για άτομα χαμηλού εισοδήματος χωρίς παιδιά. Πριν το 1993, η πίστωση ήταν 10% του αρχικού εισοδήματος για οικογένειες με παιδιά (Scholz, 1994). Η εμπειρία του Earned Income Tax Credit στις Ηνωμένες Πολιτείες ενέπνευσε τη θεσμοθέτηση και εισαγωγή από το 1999 ενός παρόμοιου προγράμματος στη Βρετανία: του Working Families Tax Credit, το οποίο πρόκειται να αντικαταστήσει το ισχύον Family Credit (The Guardian, 1998 The Economist, 1998). Ο υποδηλούμενος οριακός φορολογικός συντελεστής στον οποίο θα υπόκεινται οι δικαιούχοι του Working Families Tax Credit θα είναι 55%, έναντι 70% με το Family Credit, ενώ το εισοδηματικό όριο μέχρι το οποίο οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το μέγιστο ποσό επιδόματος θα αυξηθεί σε 90 στερλίνες την εβδομάδα, από 77 με το Family Credit. Το νέο μέτρο υπολογίζεται να περιορίσει τον αριθμό των χαμηλόμισθων, οι οποίοι υπόκεινται σε έναν υποδηλούμενο φορολογικό συντελεστή ανώτερο του 70%, από σε (DSS, 1998). Κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού στη Βρετανία αναγγέλθηκε επίσης η θεσμοθέτηση μιας άλλης φορολογικής πίστωσης: του Child Care Tax Credit. Με αυτό, η κυβέρνηση θα αποζημιώνει έως και 70% της δαπάνης που πραγματοποιούν οι οικογένειες για τα δίδακτρα βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών και για τις υπηρεσίες εγγεγραμμένων «baby sitter». Η επιδότηση είναι υψηλότερη για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος και μειώνεται βαθμιαία καθώς αυξάνεται το οικογενειακό εισόδημα, αλλά για την αποφυγή αντικινήτρων δεν μηδενίζεται εντελώς προτού το τελευταίο φθάσει το αρκετά υψηλό επίπεδο των στερλινών ετησίως. Βεβαίως, οι φορολογικές πιστώσεις είναι αρκετά διαδεδομένες στα φορολογικά συστήματα πολλών χωρών. Το στοιχείο που διαφοροποιεί

11 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 75 προγράμματα όπως το Working Families Tax Credit και το Earned Income Tax Credit (πέρα από το μεγάλο μέγεθος τους) είναι ότι οι πιστώσεις δεν μειώνουν απλώς τη φορολογική επιβάρυνση των φορολογουμένων, αλλά χορηγούνται και σε νοικοκυριά που πληρώνουν λίγο ή καθόλου φόρο λόγω χαμηλού εισοδήματος. Η διάκριση μεταξύ μείωσης φόρου και «επιστρεφόμενης» φορολογικής πίστωσης (refundable tax credit) είναι σημαντική: οι τελευταίες διορθώνουν τον αντίστροφα προοδευτικό χαρακτήρα των μειώσεων φόρου και φοροαπαλλαγών. Η καταβολή εισοδηματικών ενισχύσεων μέσω του φορολογικού συστήματος αποτελεί περιορισμένη εκδοχή του αρνητικού φόρου εισοδήματος. Επίσης, το γεγονός ότι οι ενισχύσεις απευθύνονται σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος που υποστηρίζονται από έναν ή περισσότερους εργαζομένους τις κατατάσσει στην κατηγορία των λεγάμενων «επιδομάτων εργασίας» (in-work benefits). ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ Το αντικείμενο της συζήτησης που προηγήθηκε ήταν τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τριών ιδεατών τύπων παροχών: του ελάχιστου εισοδήματος, του βασικού εισοδήματος και του αρνητικού φόρου εισοδήματος. Αν και στη θεωρία οι παροχές αυτές αλληλοαποκλείονται, στην πράξη συχνά συνυπάρχουν - σε περιορισμένη μορφή. Το πλέγμα του «κοινωνικού διχτυού ασφαλείας» υφαίνεται από διάφορους τύπους παροχών, ενώ το μείγμα και η δοσολογία διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Εξάλλου, το φάσμα των εφικτών επιλογών κοινωνικής πολιτικής δεν περιλαμβάνει τον ανασχεδιασμό του συστήματος κοινωνικής προστασίας από μηδενική βάση, αλλά περιορίζεται σε τροποποιήσεις της υπάρχουσας κατάστασης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το νέο κοινωνικό πρόγραμμα Working Families Tax Credit στη Βρετανία αποτελεί μετεξέλιξη του ήδη ισχύοντος Family Credit: δεν πρόκειται να αντικαταστήσει το Income Support και τα άλλα επιλεκτικά επιδόματα, ούτε να θίξει το Child Benefit (το καθολικό επίδομα που καταβάλλεται σε όλες τις οικογένειες με παιδιά ανεξαρτήτως εισοδήματος). Μάλιστα, το ύψος του τελευταίου - το οποίο είχε «παγώσει» για πολλά χρόνια προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι για τη χρηματοδότηση επιλεκτικών επιδομάτων - πρόκειται να αυξηθεί κατά 20%, ενώ δεν πρόκειται να μεταβληθεί ο καθολικός του χαρακτήρας. Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Βρετανός υπουργός επί της οικονομίας Gordon Brown κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού,

12 76 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ «[Το επίδομα] παραμένει ο δικαιότερος, αποτελεσματικότερος και οικονομικότερος τρόπος αναγνώρισης της πρόσθετης δαπάνης και ευθύνης όλων των οικογενειών με παιδιά». Είναι ενδιαφέρον το ότι η νέα βρετανική κυβέρνηση φαίνεται να δέχεται μεν τη βασιμότητα των τυπικών επιχειρημάτων εναντίον των καθολικών παροχών (υψηλό κόστος, σπατάλη πόρων σε άτομα που δεν έχουν ανάγκη κρατικής υποστήριξης), αλλά να απορρίπτει το κλασικό συμπέρασμα υπέρ της επιλεκτικότητας διά της επιβολής εισοδηματικών περιορισμών. Αντίθετα, όπως δήλωσε ο Gordon Brown, η κυβέρνηση «εξετάζει το ενδεχόμενο φορολόγησης του Child Benefit ως εισοδήματος», ώστε να ενισχυθεί η αναδιανεμητική του επίπτωση. Τα πλεονεκτήματα των καθολικών παροχών είναι πράγματι ισχυρά. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών αυξάνει το διοικητικό κόστος των παροχών, αφού απαιτεί την εφαρμογή διαδικασιών εξακρίβωσης του εισοδήματος ή (ακόμη περισσότερο) και των μέσων διαβίωσης των υποψηφίων δικαιούχων, ενώ, αντίθετα, το διοικητικό κόστος των καθολικών παροχών είναι συνήθως χαμηλό. Επιπλέον, η θέσπιση κριτηρίων αναπόφευκτα προκαλεί σφάλματα. Αυτά ανήκουν σε δύο τύπους: (I) μη διεκδίκηση της παροχής από άτομα που βάσει των κριτηρίων τη δικαιούνται, (II) χορήγηση της παροχής σε άτομα υψηλοτέρου εισοδήματος τα οποία αποκρύπτουν μέρος του. Δεδομένου ότι η πιθανότητα των δύο τύπων σφάλματος χαρακτηρίζεται από σχέση αντίστροφης αναλογίας, ενώ οι κυβερνήσεις δίνουν συνήθως έμφαση στο δεύτερο, εντείνει το πρόβλημα της «μη ανάληψης» (non take-up) των επιλεκτικών παροχών. Το πρόβλημα αυτό, το οποίο συνδέεται με το «στιγματισμό» των δικαιούχων και εμφανίζεται εξαιρετικά διαδεδομένο σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες όπου έχει διερευνηθεί (Van Oorschot, 1991), ισοδυναμεί με αυτοαναίρεση του λόγου ύπαρξης της επιλεκτικής παροχής, δηλαδή της ενίσχυσης εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Κατά συνέπεια, παρότι οι καθολικές παροχές φαίνονται εκ πρώτης όψεως οικονομικά σπάταλες και κοινωνικά άδικες (αφού ωφελούν και εύπορα άτομα), η επιλεκτικότητα2 έχει υψηλότερο κόστος διαχείρισης, 2. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών μπορεί να στοχεύει όχι τόσο στον περιορισμό της παροχής στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού, αλλά κυρίως στον αποκλεισμό των πλουσιότερων. Η επιλογή αυτή, τυπική των συστημάτων κοινωνικής προστασίας της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, εκφράζεται με τοποθέτηση του εισοδηματικού ορίου σε υψηλά επίπεδα και συνεπώς οδηγεί σε χορήγηση της παροχής σε μεγάλο ποσοστό των εν δυνάμει δικαιούχων, ενώ παράλληλα περιορίζει το «στιγματισμό» των ατόμων που λαμβάνουν την παροχή (Gough και συν., 1997).

13 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 77 αποτυγχάνει να φτάσει σ όλους όσοι έχουν ανάγκη, ενώ, όπως προαναφέρθηκε, εισάγει επίσης αντικίνητρα, με κορυφαίο το πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας. Για τους λόγους αυτούς, όπως δείχνει και η διεθνής εμπειρία (Esping-Andersen, 1996), οι καθολικές παροχές κατά κανόνα ωφελούν τα άτομα χαμηλού εισοδήματος περισσότερο από τις στενά επιλεκτικές παροχές. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Οι επιλογές που προαναφέρθηκαν, ακόμη και οι ευφυέστερες, αποτελούν παραλλαγές στο θέμα του διλήμματος μεταξύ της μακρο-οικονομικής επιταγής για περιορισμό των δημοσίων δαπανών και της μικροοικονομικής επιθυμίας για διατήρηση των κινήτρων προς εργασία. Αυτό καθεαυτό το δίλημμα είναι δυσεπίλυτο. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών για τη μετατροπή καθολικών παροχών σε επιλεκτικές δεν αλλάζει τους όρους του προβλήματος: απλώς ισοδυναμεί με μετάθεσή του από τη σφαίρα του ελλείμματος του προϋπολογισμού σ αυτή των στρεβλώσεων της ατομικής συμπεριφοράς. Η αξιολόγηση του ενδεχομένου μετατροπής καθολικών παροχών σε επιλεκτικές οφείλει επίσης να συνυπολογίσει την επιβάρυνση των δικαιούχων και των χορηγουσών υπηρεσιών με πρόσθετο κόστος διαχείρισης, την πιθανότητα «μη ανάληψης» λόγω στιγματισμού ή διοικητικών σφαλμάτων, καθώς και τις δυσκολίες αποτελεσματικού ελέγχου του εισοδήματος και των μέσων διαβίωσης των υποψηφίων δικαιούχων. Επιπλέον, η αλληλεπίδραση των διαφόρων επιδομάτων μεταξύ τους και με το φορολογικό σύστημα καθιστά τον ορθό σχεδιασμό των επιλεκτικών παροχών έργο δύσκολο, το οποίο απαιτεί υπολογίσιμη προσπάθεια. Για όλους αυτούς τους λόγους, η θεσμοθέτηση εισοδηματικών κριτηρίων, αντί της επιδιωκόμενης εξοικονόμησης πόρων και βελτίωσης της αναδιανεμητικής επίπτωσης του συστήματος κοινωνικής προστασίας, μπορεί στην πράξη να οδηγήσει σε χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής αποδοτικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Το πρόβλημα του προσδιορισμού του κατάλληλου μείγματος μεταξύ διαφόρων τύπων παροχών, καθώς και της ελαχιστοποίησης των παρενεργειών κάθε προγράμματος, εξακολουθεί να αποτελεί το ζητούμενο του διεθνούς επιστημονικού διαλόγου για τη μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους.

14 78 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Atkinson A., 1995a, Incomes and the welfare state: essays on Britain and Europe, Cambridge University Press. Atkinson A., 1995b, Public economics in action: the basic income /flat tax proposal, The Lindahl lectures, Oxford University Press. Barr N., 1993, The economics of the welfare state (2η έκδοση), Λονδίνο, Weidenfeld and Nicolson. DSS, 1998, New ambitions for our country: a new contract for welfare, Λονδίνο, Department of Social Security (Cm 3805). The Economist, 1998, «Brown shuffles the pack», τεύχος 21 Μαρτίου, σ Esping-Andersen G., 1996, «Positive-sum solutions in a world of trade-offs?», στο G. Esping-Andersen (επιμέλεια), Welfare states in transition: national adaptations in national economies, Λονδίνο, Sage. The Guardian, 1998, «Brown s grand coalition», φύλλο 18 Μαρτίου, σ. 1 / 6-7 / Gough I., Bradshaw J., Ditch J., Eardley T. and Whiteford P., 1997, «Social assistance in OECD countries», Journal of European Social Policy, 1 (1), Guibentif P. and Bouget D., 1997, Minimum income policies in the European Union, Λισσαβώνα, Uniäo das Mutualidades Portuguesas. Haveman R., 1996, «Reducing poverty while increasing employment: a primer on alternative strategies, and a blueprint», OECD Economic Studies, 26 (1), Scholz J. K., 1994, «The earned income tax credit: participation, compliance and anti-poverty effectiveness», National Tax Journal, 47 (1), Stiglitz J. E., 1988, Economics of the public sector! 2η έκδοση), Νέα Υόρκη, W.W. Norton & Co. (Ελληνική μετάφραση: εκδόσεις Κριτική). Van Oorschot W., 1991, «Non-take-up of social security benefits in Europe», Journal of European Social Policy, 1 (1), Webb S., 1995, «Social security policy in a changing labour market», Oxford Review of Economic Policy, 11 (3),

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα. ΜΑΘΗΜΑ 10 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης.

Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης. 1 Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης. 1. Εισαγωγή 1.1 Οριοθέτηση του κοινωνικού δικτύου ασφάλειας Κατά την διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου, η λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005 Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 24-25 Τίτλος Τα ποσοστά στην Εφορία (Μια πρόταση διδασκαλίας των ποσοστών στo Σ.Δ.Ε.) Σκοποί και Στόχοι 1. Να εξοικειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανεργία, ως αποτέλεσμα της ύφεσης και των διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα στη χώρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr ΠΡΟΓΕΥΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, 29 Απριλίου 2015 Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 21-7-2011. «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις και των Εφοριακών συνταξιούχων».

Αθήνα 21-7-2011. «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις και των Εφοριακών συνταξιούχων». ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΦΟΡΙΑΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 20 106 72 ΑΘΗΝΑ - ΤΗΛ. 210 3616178 210 3625026- FAX 210 3625983 Αθήνα 21-7-2011 «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Πρωτ.: Προς: ΚΟΙΝ/ΣΗ:

Αρ. Πρωτ.: Προς: ΚΟΙΝ/ΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Xρον. Διατ.: Βαθ. Ασφ. : Βαθ. Προτερ.: Αθήνα ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3. 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3. 2. Ποσό επιδόματος... 4. Πηγές...

Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3. 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3. 2. Ποσό επιδόματος... 4. Πηγές... Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3 2. Ποσό επιδόματος... 4 Πηγές... 6 Συντακτική Ομάδα... 6 1 ΘΕΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Α. Ασκήσεις φόρου 1. Ας υποθέσουµε ότι έχουµε τρεις φορολογουµένους, τον Α, τον Β και τον Γ µε φορολογητέο εισόδηµα ο Α=19.000, ο Β=31.000 και ο Γ= 62.000. καθένας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.) 2011. ΣΧΕΤ: Ν 3996/5-8-2011 (ΦΕΚ 170 Α /5-8-2011).

ΘΕΜΑ: ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.) 2011. ΣΧΕΤ: Ν 3996/5-8-2011 (ΦΕΚ 170 Α /5-8-2011). ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Οργανισμός O.A.E.E. Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών ΑΘΗΝΑ, 3 / 10 /2011 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Αριθ. Πρωτ. ΔΙΠΣΥΝ/Φ1 / 4 / 77265 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής

Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Ημερίδα για έτος καταπολέμησης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ 9 Δεκεμβρίου 2010 Η αξιοποίηση της EU-SILC ως εργαλείο σχεδιασμού κοινωνικής πολιτικής Δρ. Π. Περιστερά

Διαβάστε περισσότερα

Email: vrapanos@econ.uoa.gr

Email: vrapanos@econ.uoa.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2008-2009 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Μάθηµα: ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γραφείο 305, Σταδίου 5 ιδασκαλία: Β. Ράπανος Ηµέρα και ώρα µαθήµατος: Τρίτη, 11.00-14.00 Ώρες γραφείου:

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.1 ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.2 Η μέθοδος λήψης αποφάσεων για αξιολόγηση επενδυτικών πλάνων Μετά το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΪΟΣ 2010 1. Εισαγωγή Η Κοινωνική Ασφάλιση 19 ο και τον 20 ο αιώνα. αποτελεί τη κορυφαία κατάκτηση των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 3/ 10 / 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αρ. πρωτ. ΔΙ.Π.ΣΥΝ./Φ1 / 5/ 77266

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 3/ 10 / 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αρ. πρωτ. ΔΙ.Π.ΣΥΝ./Φ1 / 5/ 77266 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 3/ 10 / 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αρ. πρωτ. ΔΙ.Π.ΣΥΝ./Φ1 / 5/ 77266 O.A.E.E ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΠΡΟΣ : Αποδέκτες Πίνακα Α ΓΕΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου 2013. Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 2 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια;

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια; Ποσοστό (%) φτώχειας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕ ΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΠΙ ΟΜΑΤΟΣ ΤΕΚΝΟΥ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2002 ΕΩΣ 2010»

ΝΟΜΟΣΧΕ ΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΠΙ ΟΜΑΤΟΣ ΤΕΚΝΟΥ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2002 ΕΩΣ 2010» ΝΟΜΟΣΧΕ ΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ «ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΠΑΡΟΧΗΣ ΕΠΙ ΟΜΑΤΟΣ ΤΕΚΝΟΥ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2002 ΕΩΣ 2010» Συνοπτικός τίτλος. 167(Ι) του 2002 22(Ι) του 2003 57(Ι) του 2003 136(Ι) του 2007 194(Ι) του 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν 1 ΤO ΚOΙΝΩΝΙΚO ΚΡΑΤOΣ ΩΣ ΥΠOΚΕΙΜΕΝO ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Û Ì ÔÏ ÙË ÎÔÈÓˆÓÈÎ apple ÓË ÛÙÔÓ ËÌÔÛÈÔÓÔÌÈÎfi ÂÎÙÚÔ È ÛÌfi Η σχέση μεταξύ οικονομικής κρίσης και κοινωνικού κράτους (στις συγκεκριμένες συνθήκες της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΤΑΘΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΤΑΘΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΤΑΘΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ Του κ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΑΤΣΟΥ Επίκουρου καθηγητή Παντείου Α.Σ.Π.Ε. Στή φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων ο φόρος επιβάλλεται στο συνολικό καθαρό εισόδημα που αποκτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη

Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη Ένα κοινωνικό σύμφωνο για την Ευρώπη EUROPEAN TRADE UNION CONFEDERATION Eμείς, οι Ευρωπαίοι συνδικαλιστές ηγέτες, συνελθόντες στους κόλπους της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων, απευθύνουμε την παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός της σύνταξης. με αλληλεγγύη και ανταποδοτικότητα

Υπολογισμός της σύνταξης. με αλληλεγγύη και ανταποδοτικότητα Υπολογισμός της σύνταξης με αλληλεγγύη και ανταποδοτικότητα Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Πεχλιβανίδη Επίκουρη καθηγήτρια ΕΚΠΑ, δικηγόρος Ι. Εισαγωγικά Η πλειονότητα των πορισμάτων των επιτροπών που από το 1990

Διαβάστε περισσότερα

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές.

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Βασίλης Θ. Ράπανος Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση Αρ. Διάλεξης: 6 Προσφορά, Ζήτηση και Κυβερνητικές Πολιτικές Σε μια ελεύθερη και χωρίς κανόνες αγορά, οι δυνάμεις της προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.socialsecurity.gov

Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.socialsecurity.gov Παροχές επιβίωσης Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας Η ιστοσελίδα μας, www.socialsecurity.gov, είναι πολύτιμη πηγή πληροφοριών για όλα τα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του

Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης. στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ - Τμ. Δυτικής Μακεδονίας σχετικά με το κόστος θέρμανσης στη Δυτική Μακεδονία και προτάσεων για την ελάφρυνσή του 14/2/2012 Διατύπωση θέσεων του ΤΕΕ-ΤΔΜ σχετικά με το κόστος θέρμανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ 1. Τι είναι το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο; Η Πολιτεία με την υπ αριθ. Δ5-ΗΛ/Β/Φ29/16027/6.8.10 Απόφαση του Υπουργείου Ενέργειας και Κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας

Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Εξελίξεις στην αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Συνέδριο με θέμα: Διάσπαση και Αποκλεισμός: Κατανοώντας και Ξεπερνώντας τις Πολύπλευρες Επιπτώσεις της Κρίσης» Αθήνα, 25 Νοεμβρίου 2015 Στόχος του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 15 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 105 51 ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210 3349999 FAX: 210 3212944, 3215988 Web site: www.syete.gr Email: syete@otenet.gr ΛΕΣΧΗ: ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 60 ΤΗΛ. 210 3640420 ΑΡ.ΠΡΩΤ. 140135 Αθήνα, 24.6.2014 Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Σύνοψη Το παρόν υπόμνημα εξετάζει

Διαβάστε περισσότερα

3.4.2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall

3.4.2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall 3..2 Ο Συντελεστής Συσχέτισης τ Του Kendall Ο συντελεστής συχέτισης τ του Kendall μοιάζει με τον συντελεστή ρ του Spearman ως προς το ότι υπολογίζεται με βάση την τάξη μεγέθους των παρατηρήσεων και όχι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Ελαστικότητα και Εφαρμογές Ελαστικότητα... μας επιτρέπει να αναλύσουμε την προσφορά και τη ζήτηση σε βάθος. αποτελεί μια μέτρηση για τον τρόπο με τον οποίο πόσοι παραγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Σεπτεμβρίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών»

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών» Προς :Αξιότιµο Υπουργό Οικονοµικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα Βιέννη, 14.12.2012 Αρ. πρωτ.: 29/2012 Κοιν.: Αξ.κ Αντώνη Σαµαρά, Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αξ.κ. Γιώργο Μαυραγάνη, Υφυπουργό Οικονοµικών Αξ.κ. Κωνσταντίνο

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ

ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΟΙΚΙΑΚΟ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ 1. Τι είναι το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο; Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο θεσπίστηκε από την Πολιτεία, με την υπ αριθ. Δ5-ΗΛ/Β/Φ29/16027/6.8.10

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η έννοια και πως ορίζεται το πλεόνασμα του καταναλωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 11: Ανεργία και καταπολέμηση της Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα