ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ"

Transcript

1 Επιθ. Kolv. Ερευνών, 100, 1999, Μάνος Ματσαγγάνης* ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μία ευρεία συναίνεση δείχνει να διαμορφώνεται μεταξύ αναλυτών δημόσιας πολιτικής και ληπτών αποφάσεων υπέρ της θεσμοθέτησης εισοδηματικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί να στοιχειοθετήσει μια κριτική επιφύλαξη στη συναίνεση αυτή υπενθυμίζοντας τα αντικίνητρα που εισάγουν οι επιλεκτικές παροχές. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας που προκαλείται από μια τυπική επιλεκτική παροχή: το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η θεσμοθέτηση εισοδηματικών προϋποθέσεων, αν και στοχεύει στην εξοικονόμηση πόρων και στη βελτίωση της αναδιανεμητικής επίπτωσης των κοινωνικών παροχών, κινδυνεύει να προκαλέσει απώλειες ευημερίας με μείωση της οικονομικής αποδοτικότητας και χαλάρωση της κοινωνικής δικαιοσύνης. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δίλημμα μεταξύ καθολικών και επιλεκτικών παροχών ως ενδεδειγμένων μορφών άσκησης κοινωνικής πολιτικής αποτελεί εκ νέου αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης σε πολλές χώρες. Η δημοτικότητα που έχουν αποκτήσει οι επιλεκτικές παροχές μεταξύ των κυβερνήσεων δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί: από τη μια, διαρθρωτικοί παράγοντες, όπως η ανεργία και η γήρανση του πληθυσμού, αυξάνουν τον αριθμό των δικαιούχων των κοινωνικών επιδομάτων, ενώ, από την άλλη, η ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής στενεύει τα περιθώρια για το είδος Ειδικός Επιστήμων στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης.

2 66 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ της επεκτατικής πολιτικής δαπανών που θα απαιτούσε η διατήρηση των υπαρχόντων κοινωνικών προγραμμάτων. Σ αυτές τις συνθήκες, οι καθολικές παροχές (universal benefits) - οι οποίες απευθύνονται σ ολόκληρο τον πληθυσμό - εμφανίζονται ως περιττή πολυτέλεια Αντίθετα, δείχνει αδιαφιλονίκητη η λογική της επιχειρηματολογίας υπέρ των επιλεκτικών παροχών (selective benefits), οι οποίες είναι «επικεντρωμένες» (targeted) στην υποστήριξη των ασθενέστερων τάξεων. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να στοιχειοθετήσει μια κριτική επιφύλαξη στη συναίνεση που δείχνει να διαμορφώνεται ανάμεσα στους αναλυτές δημόσιας πολιτικής και στους λήπτες αποφάσεων σχετικά με την υπεροχή των επιλεκτικών παροχών έναντι των καθολικών παροχών. Πράγματι, παρά τα επιφαινόμενα, οι καθολικές παροχές έχουν ιστορικά αποδειχθεί αποτελεσματικότερα εργαλεία προστασίας των χαμηλών εισοδημάτων. Το «παράδοξο» επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες: πέραν των διοικητικών δυσχερειών που συνεπάγονται οι επιλεκτικές παροχές, τα αντικίνητρα προς εργασία που οι τελευταίες εισάγουν μπορεί να οδηγήσουν στο πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας. Το πρόβλημα αναλύεται με βάση μια τυπική επιλεκτική παροχή: το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (minimum income guarantee) είναι μια τυπική μορφή κοινωνικού προγράμματος εθνικής εμβέλειας με σκοπό την καταπολέμηση της φτώχειας. Η βασική ιδέα είναι απλή. Ορίζεται ένα ελάχιστο όριο εισοδήματος, το οποίο θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε ένα αποδεκτό επίπεδο διαβίωσης. Εάν οι συνολικοί πόροι τους οποίους διαθέτει ένα νοικοκυριό βρίσκονται κάτω από το όριο, το κοινωνικό σύνολο αναλαμβάνει να τους συμπληρώσει έως ότου εξασφαλιστεί το ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης. Με τον τρόπο αυτό, μεταξύ άλλων, το κράτος παρέχει στους πολίτες ένα «κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας» (social safety net). Η χώρα με την πλέον μακρόχρονη εμπειρία κοινωνικών προγραμμάτων για την καταπολέμηση της φτώχειας είναι δίχως αμφιβολία η Βρετανία. Ο «νόμος για τους φτωχούς» (Poor Law Act) του 1601 αναφέρεται συνήθως ως η απαρχή μιας πορείας που συνεχίστηκε με την τροποποίησή του το 1834, πέρασε από τις μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης των Φιλελευθέρων το και κορυφώθηκε στο εκτεταμένο νομο

3 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 67 θετικό έργο της πρώτης μεταπολεμικής κυβέρνησης των Εργατικών το το οποίο, ωστόσο, βασίστηκε σε πολλές από τις ιδέες και προτάσεις της περίφημης Έκθεσης Beveridge την οποία είχε εκδώσει η προηγούμενη κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας το 1942 (Barr, 1993). Το κυριότερο πρόγραμμα για την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος στη Βρετανία είναι το Income Support. Το πρόγραμμα εγκαινιάστηκε το 1988 ως μετεξέλιξη του Supplementary Benefit, το οποίο είχε με τη σειρά του αντικαταστήσει το 1966 το National Assistance που ίσχυε από το To Income Support είναι ένα εβδομαδιαίο επίδομα που χορηγείται σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος οι οποίες δεν υποστηρίζονται από ένα τουλάχιστον πλήρως απασχολούμενο μέλος. Το επίδομα παρέχεται μετά από «έλεγχο των μέσων» (means test) που διαθέτει η οικογένεια. Το 1994 τα νοικοκυριά που λάμβαναν Income Support αριθμούσαν 10 εκατομμύρια μέλη (Webb, 1995). Παρόμοια προγράμματα για την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος είναι το Aid to Families with Dependent Children στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Sozialhilfe στη Γερμανία, καθώς και το Revenu Minimum d insertion που θεσμοθετήθηκε το 1988 στη Γαλλία. Η εμπειρία του τελευταίου λειτούργησε ως ένα είδος προτύπου για τις άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης: πρόκειται για το Ingreso Minimo de Inserción που εφαρμόζεται από το 1988 στη χώρα των Βάσκων και με διάφορες παραλλαγές επεκτάθηκε σε άλλες περιοχές της Ισπανίας, το Rendimento Minimo Garantido που υιοθετήθηκε το 1996 στην Πορτογαλία, το Reddito Minimo d Inserzione που εφαρμόζεται πειραματικά από το 1998 στην Ιταλία. Ασφαλώς, τα προγράμματα αυτά διαφέρουν μεταξύ τους στις λεπτομέρειες. Μερικές από αυτές είναι κρίσιμες: για παράδειγμα, το επίπεδο του «κοινωνικά αποδεκτού» εισοδήματος καθώς και το μέγιστο ύψος της παροχής. Εξίσου σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργία του προγράμματος έχει και η επιλογή της τιμής ορισμένων άλλων παραμέτρων, οι οποίες περιλαμβάνουν τον καθορισμό της μονάδας αναφοράς (νοικοκυριό, πυρηνική ή ευρύτερη οικογένεια), την εκτίμηση των «μέσων διαβίωσης», την αλληλεπίδραση με άλλα κοινωνικά επιδόματα και το φορολογικό σύστημα, καθώς και το συγκεκριμένο τρόπο υπολογισμού εισοδημάτων από εργασία (Guibentif & Bouget, 1997). Ιδιαίτερη σημασία για τη συμπεριφορά των ατόμων έχει ο ρυθμός μείωσης των επιδομάτων καθώς αυξάνεται το εισόδημα από εργασία. Το ύψος του Income Support δεν επηρεάζεται αρχικά εάν το νοικοκυριό κερδίζει ένα μικρό ποσό που αντιστοιχεί σε εργασία 1-2 ωρών την

4 68 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ εβδομάδα (earnings disregards). Πέρα από αυτό το ποσό, όμως, κάθε πρόσθετο ποσό καθαρού εισοδήματος προκαλεί ισόποση μείωση του επιδόματος. Με άλλα λόγια, το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού από οποιαδήποτε πηγή (εργασία και επιδόματα) παραμένει σταθερό καθώς κάποιο μέλος του εργάζεται περισσότερες ώρες.1 Οι επιπτώσεις στα κίνητρα για εργασία είναι προφανείς: δεδομένου ότι η εργασία είναι αυτή καθεαυτήν πηγή αρνητικής ωφελείας (disutility), ένα ορθολογικό άτομο θα προτιμήσει να μην εργάζεται καθόλου και να εισπράττει ολόκληρο το επίδομα παρά να εργάζεται, π.χ., 15 ώρες την εβδομάδα, αφού η μείωση του επιδόματος αντισταθμίζει ακριβώς την αύξηση της αμοιβής από εργασία. Η αρνητική ωφέλεια δεν υποδηλώνει κατ ανάγκην οκνηρία: μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλή εάν το ορθολογικό άτομο του παραδείγματος είναι, π.χ., μητέρα μικρών παιδιών σε μια οικογένεια όπου ο πατέρας είναι άνεργος ή απών. Η σκιαγράφηση του τρόπου λειτουργίας ενός παραδειγματικού κοινωνικού προγράμματος για την καταπολέμηση της φτώχειας, του Income Support στη Βρετανία, δείχνει με σαφήνεια το πρόβλημα της «παγίδας της φτώχειας»: ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα προστατεύει βέβαια τα άτομα από την απόλυτη εξαθλίωση, αλλά τα καταδικάζει σε διαβίωση στο όριο της φτώχειας. Είναι προφανές ότι η ένταση των αντικινήτρων για εργασία εξαρτάται από το λόγο μείωσης της παροχής καθώς αυξάνονται οι αμοιβές από εργασία. Ο λόγος αυτός, γνωστός ως «υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής» (implicit tax rate), είναι ίσος με 100% στην περίπτωση του Income Support. Η αλληλεπίδραση με άλλα επιλεκτικά επιδόματα και με το φορολογικό σύστημα περιπλέκει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα. Εάν η αύξηση του εισοδήματος από εργασία προκαλεί επίσης μείωση ή και πλήρη απώλεια δικαιώματος σε άλλες παροχές, ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής θα υπερβαίνει το 100%. Σ αυτή την περίπτωση (και σε ένα εύλογο εύρος αμοιβών), το άτομο έχει χαμηλότερο εισόδημα όταν εργάζεται παρά όταν δεν εργάζεται. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που για τη χορήγηση της παροχής λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα προ φόρου. Η μακρόχρονη εξοικείωση με τις απρόσμενες συνέπειες των επιλεκτικών παροχών στη Βρετανία έχει βελτιώσει το σχεδιασμό τους. Η δομή του «ελέγχου των μέσων» εφαρμόζεται στο εισόδημα που απομένει 1. Ο ορισμός της «μερικής απασχόλησης» για τον προσδιορισμό των δικαιούχων του Income Support είναι 16 ώρες ή και λιγότερες την εβδομάδα.

5 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 69 μετά από την αφαίρεση φόρων και κοινωνικών εισφορών, ενώ συνυπολογίζει επίσης άλλα κοινωνικά επιδόματα που ήδη καταβάλλονται. Ως αποτέλεσμα του ορθού σχεδιασμού των διαφόρων προγραμμάτων, ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής δεν υπερβαίνει σε καμιά περίπτωση το 100%, όπως συνέβαινε με παλαιότερα προγράμματα. Άλλα επιδόματα, όπως π.χ. το Housing Benefit (επίδομα στέγασης), αρχίζουν να μειώνονται σε υψηλότερα επίπεδα εισοδήματος και με λόγο χαμηλότερο του 100%: ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής στην περίπτωση του Housing Benefit είναι ίσος με 65%. To Family Credit, το οποίο καταβάλλεται σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος που δεν δικαιούνται το Income Support, επειδή διαθέτουν ένα τουλάχιστον πλήρως απασχολούμενο μέλος, μειώνεται κατά 70% καθώς αυξάνεται το εισόδημα από εργασία (Atkinson, 1995a). Ο καλός σχεδιασμός των κοινωνικών παροχών μπορεί να εξασφαλίζει το γεγονός ότι η βαθμιαία μείωσή τους, καθώς τα άτομα εργάζονται περισσότερο, δεν μειώνει το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, αλλά δεν εξαλείφει ασφαλώς τα αντικίνητρα για εργασία: η αλληλεπίδραση των διαφόρων επιδομάτων και της φορολογίας μπορεί να οδηγήσει στη διατήρηση υψηλών υποδηλούμενων φορολογικών συντελεστών σε ένα ευρύ φάσμα εισοδήματος. Ο αριθμός των χαμηλόμισθων που αντιμετωπίζουν υποδηλούμενους φορολογικούς συντελεστές υψηλότερους από 70% υπολογίζεται σε στη Βρετανία. Υπενθυμίζεται ότι η φορολογική μεταρρύθμιση των Συντηρητικών κυβερνήσεων στη δεκαετία του 1980, που είχε ως βασικό επιχείρημα την ενθάρρυνση της εργασιακής προσπάθειας, μείωσε τον ανώτατο οριακό φορολογικό συντελεστή σε 40%. ΒΑΣΙΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Ο υποδηλούμενος φορολογικός συντελεστής είναι εξ ορισμού ίσος με 100% στον ιδεατό τύπο του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Πράγματι, μόνο αυτός ο τύπος παροχής μπορεί να συνδυάσει την εξασφάλιση ενός ελάχιστου εισοδήματος με τον περιορισμό του δημοσιονομικού κόστους του προγράμματος. Η πλήρης «στόχευση» της παροχής, ώστε οι δικαιούχοι να περιορίζονται στα άτομα με εισόδημα κάτω από το εγγυημένο όριο, επιτρέπει χρηματοδότησή της με χαμηλή φορολόγηση των ατόμων υψηλότερου εισοδήματος. Η επιβολή υποδηλούμενου φορολογικού συντελεστή ίσου με 100% σε εισοδήματα κάτω από το εγγυημένο όριο είναι η άλλη όψη του νομίσματος.

6 70 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ Η θέση αυτή παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1. Το πρόγραμμα ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος αντιστοιχεί στην τεθλασμένη γραμμή ΑΒΓ. Το επίδομα μειώνεται κατά το ποσό που αυξάνεται το εισόδημα από εργασία («αρχικό εισόδημα»), έτσι ώστε το άθροισμα εισοδήματος από εργασία και επιδόματος («τελικό εισόδημα») να παραμένει σταθερό στο εγγυημένο όριο ΟΑ μέχρι το σημείο Β. Στο σημείο Β το επίδομα μηδενίζεται και τα άτομα υπόκεινται σε φορολογία με ενιαίο συντελεστή που υποδηλώνεται από την κλίση του διαστήματος ΒΓ για κάθε εισόδημα πέρα από το σημείο Υο. Το κόστος της παροχής είναι ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΒ. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 Εναλλακτικά συστήματα προστασίας των χαμηλών εισοδημάτων Η εναλλακτική λύση θα ήταν η παροχή σε όλα τα άτομα ανεξαρτήτως εισοδήματος ενός σταθερού επιδόματος που αντιστοιχεί στην ευθεία γραμμή ΑΔΕ. Η εξάλειψη της φτώχειας, με την έννοια του εισοδήματος κάτω από το εγγυημένο όριο, συνεπάγεται ότι το ύψος του επιδόματος θα πρέπει να είναι επίσης ίσο με ΟΑ. Δεδομένου ότι το επίδομα παρέχεται σε όλα τα άτομα, το κόστος του θα είναι υψηλότερο (ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΔ). Η χρηματοδότησή του συνεπάγεται επιβολή υψηλότερου φορολογικού συντελεστή σε όλα τα εισοδήματα, όπως υποδηλώνεται από την κλίση της γραμμής ΑΔΕ σε σύγκριση με αυτή του διαστήματος ΒΓ. Με άλλα λόγια, το τίμημα για τη μείωση του υποδη-

7 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 71 λουμένου φορολογικού συντελεστή (και συνεπώς των αντικινήτρων για εργασία) στα χαμηλά εισοδήματα είναι η αύξησή του σε υψηλότερα εισοδήματα (Haveman, 1996). Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα είχε ισχυρές αναδιανεμητικές επιδράσεις: η στατική ανάλυση δείχνει ότι ωφελημένοι είναι όσοι έχουν αρχικό εισόδημα κάτω από Y ι, δηλ. άτομα χαμηλού αλλά και μεσαίου εισοδήματος (η φορολογική επιβάρυνση των υπόλοιπων για τη χρηματοδότηση της παροχής είναι υψηλότερη από αυτή καθεαυτήν την παροχή - που εισπράττουν βέβαια και οι ίδιοι). Μια δυναμική ανάλυση θα έπρεπε να συγκρίνει τις απώλειες ευημερίας από τη μείωση των κινήτρων για εργασία στα υψηλά εισοδήματα με τα οφέλη από τη σημαντική βελτίωση των κινήτρων για εργασία στα χαμηλά εισοδήματα. Αν και η ιδέα ενός «βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία» (basic income/flat tax) ασκεί έλξη λόγω της θεωρητικής κομψότητάς της, τυχόν πρακτική εφαρμογή της θα συναντούσε υπολογίσιμα εμπόδια (Atkinson, 1995b). Το φορολογικό κόστος του προγράμματος θα ήταν απαγορευτικό εάν η ανισοκατανομή του εισοδήματος είναι μεγάλη (Barr, 1993). Η επιθυμία συγκράτησης του κόστους του προγράμματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση του ύψους του εγγυημένου ποσού. Επίσης, η καθιέρωση βασικού εισοδήματος θα προϋπέθετε την αντικατάσταση των περισσότερων από τις ισχύουσες κοινωνικές παροχές. Εάν το υπάρχον σύστημα κοινωνικής προστασίας χαρακτηρίζεται ήδη από εκτεταμένη στόχευση των παροχών, το πρόγραμμα θα σήμαινε μεταφορά πόρων από σημερινούς δικαιούχους προς άτομα υψηλότερου εισοδήματος. Τέλος, η ενίσχυση των ατόμων χαμηλού εισοδήματος μέσω του φορολογικού συστήματος θα ήταν λιγότερο έγκαιρη από ό,τι είναι σε πολλές χώρες με το σημερινό πλέγμα κοινωνικών επιδομάτων. Γι αυτούς και άλλους λόγους, η εφαρμογή ενός γενικευμένου συστήματος βασικού εισοδήματος-ενιαίας φορολογίας φαίνεται να είναι το λιγότερο πρόωρη, όπως άλλωστε υποδηλώνει το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν έχει υιοθετηθεί ποτέ σε καμιά χώρα. ΑΡΝΗΤΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Μια ενδιάμεση στρατηγική θα ήταν η ενσωμάτωση των διαφόρων παροχών προς άτομα χαμηλού εισοδήματος σε ένα πρόγραμμα «αρνητικού φόρου εισοδήματος» (negative income tax). Η βασική ιδέα είναι και πάλι απλή. Το πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας θα μπορούσε να αντιμε-

8 72 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ τωπισχεί με αποτελεσματικότητα εάν οι υποδηλούμενοι οριακοί φορολογικοί συντελεστές καθορίζονταν με βάση κάποια συγκεκριμένη κλίμακα, αντί να προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των κοινωνικών επιδομάτων μεταξύ τους και με το φορολογικό σύστημα. Αρκεί να οριστεί ότι όλες οι οικογένειες με εισόδημα κάτω από ένα όριο όχι απλώς δεν υπόκεινται σε φόρο αλλά δικαιούνται μια πίστωση, η οποία ισούται με την απόσταση του εισοδήματος τους από το όριο μειωμένη κατά έναν ορισμένο συντελεστή. Η φορολογική πίστωση αυτή θα αντικαθιστούσε τις διάφορες παροχές που ενισχύουν τα χαμηλά εισοδήματα και θα μείωνε τον υποδηλούμενο οριακό φορολογικό συντελεστή ο οποίος συχνά φθάνει το 100% στο ύψος του συντελεστή του αρνητικού φόρου (π.χ., 60%). Ως γνωστόν, εάν ο συντελεστής του αρνητικού φόρου είναι ίσος με αυτόν του «θετικού» φόρου για εισοδήματα πάνω από το όριο, υπάρχει πλήρης ισοδυναμία μεταξύ βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία και αρνητικού φόρου εισοδήματος (Stiglitz, 1988). Με τον τελευταίο όρο, υπονοείται ένα σύστημα με υψηλότερο συντελεστή «αρνητικής» παρά «θετικής» φορολογίας. Η δομή του αρνητικού φόρου εισοδήματος παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 1, όπου αντιστοιχεί στην τεθλασμένη γραμμή ΑΖΗ. Οικογένειες με αρχικό εισόδημα κάτω από Υ2 λαμβάνουν φορολογική πίστωση ίση με τη διαφορά του από το Υ2 επί το συντελεστή του αρνητικού φόρου. Στο σημείο Ζ ο αρνητικός φόρος μηδενίζεται και οι οικογένειες υπόκεινται σε φορολογία με τον χαμηλότερο ενιαίο συντελεστή που υποδηλώνεται από την κλίση του διαστήματος ΖΗ για κάθε εισόδημα πέρα από το σημείο Υ2. Το κόστος του προγράμματος είναι ίσο με το εμβαδό του τριγώνου ΟΑΖ και μικρότερο από το κόστος του βασικού εισοδήματος (ΟΑΔ), άρα η χρηματοδότησή του επιτρέπει μείωση του φορολογικού συντελεστή στα υψηλά εισοδήματα, όπως εξάλλου δείχνει η κλίση του διαστήματος ΖΗ σε σύγκριση με αυτή της γραμμής ΑΔΕ. Το τίμημα γι αυτό είναι η αύξηση του φορολογικού συντελεστή (και συνεπώς των αντικινήτρων για εργασία) για χαμηλότερα εισοδήματα, όπως δείχνει η κλίση του διαστήματος ΑΖ σε σύγκριση με αυτή του ΑΔ. Αυτά όσον αφορά τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του αρνητικού φόρου εισοδήματος έναντι του βασικού εισοδήματος με ενιαία φορολογία. Συγκρινόμενο με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (το οποίο είναι σαφώς περισσότερο διαδεδομένο στα συστήματα κοινωνικής προστασίας πολλών χωρών), ένα πρόγραμμα αρνητικού φόρου εισοδήματος θα συνιστούσε σαφή βελτίωση ως προς την αντιμετώπιση του προβλήματος της παγίδας της φτώχειας.

9 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 73 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Προστασία των χαμηλών εισοδημάτων και παγίδα της φτώχειας εισόδημα Πράγματι, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 2, τα οφέλη από τη μείωση των αντικινήτρων για εργασία στα χαμηλά εισοδήματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Ενώ με επίδομα εγγύησης ελάχιστου εισοδήματος στο επίπεδο ΟΑ το άτομο θα εργάζεται hi=0 ώρες (ισορροπία στο σημείο A πάνω στη γραμμή εισοδηματικού περιορισμού ΑΒΔ), με αρνητικό φόρο εισοδήματος το άτομο θα εργάζεται h2 ώρες (ισορροπία στο σημείο ε πάνω στη γραμμή εισοδηματικού περιορισμού ΑΓΑ). Δεδομένου ότι η απόκτηση εισοδημάτων από εργασία δεν προκαλεί ισόποση μείωση του επιδόματος (οριακός φορολογικός συντελεστής κατώτερος του 100% στο διάστημα ΑΓ), το άτομο έχει πολύ ισχυρότερα κίνητρα για εργασία με το σύστημα αρνητικού φόρου εισοδήματος παρά με το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ο συντελεστής του αρνητικού φόρου εισοδήματος αντιστοιχεί στο ρυθμό μείωσης ενός επιδόματος που χορηγείται από τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας, εκτός του φορολογικού συστήματος. Εάν ρυθμός μείωσης (taper) μιας παροχής είναι t, η τιμή του t στην περίπτωση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος είναι t=l, στην περίπτωση του βασικού εισοδήματος είναι t=0, ενώ στην περίπτωση του αρνητικού φόρου εισοδήματος είναι 0<t<l. Καθώς η τιμή του t αυξάνεται, η «στόχευση» της παροχής σε άτομα χαμηλού εισοδήματος βελτιώνεται και το κόστος του προγράμματος περιορίζεται. Από την άλλη, καθώς η τιμή του t μειώνεται, τα

10 74 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ κίνητρα για εργασία βελτιώνονται και η ευημερία των δικαιούχων αυξάνεται (Atkinson, 1995a). Μια εκδοχή αρνητικού φόρου εισοδήματος, το Earned Income Tax Credit, εφαρμόζεται από τό 1975 στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το πρόγραμμα επεκτάθηκε το 1993 και σήμερα καλύπτει πάνω από 13 εκατομμύρια οικογένειες. To Earned Income Tax Credit προσθέτει στα εισοδήματα από εργασία των δικαιούχων ένα ποσό φορολογικής πίστωσης που κυμαίνεται ανάλογα με το ύψος του αρχικού εισοδήματος και με τη σύνθεση της οικογένειας. Το επίπεδο της φορολογικής πίστωσης είναι 40% του αρχικού εισοδήματος για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος με δύο ή περισσότερα παιδιά, 34% για οικογένειες με ένα παιδί και 7,65% για άτομα χαμηλού εισοδήματος χωρίς παιδιά. Πριν το 1993, η πίστωση ήταν 10% του αρχικού εισοδήματος για οικογένειες με παιδιά (Scholz, 1994). Η εμπειρία του Earned Income Tax Credit στις Ηνωμένες Πολιτείες ενέπνευσε τη θεσμοθέτηση και εισαγωγή από το 1999 ενός παρόμοιου προγράμματος στη Βρετανία: του Working Families Tax Credit, το οποίο πρόκειται να αντικαταστήσει το ισχύον Family Credit (The Guardian, 1998 The Economist, 1998). Ο υποδηλούμενος οριακός φορολογικός συντελεστής στον οποίο θα υπόκεινται οι δικαιούχοι του Working Families Tax Credit θα είναι 55%, έναντι 70% με το Family Credit, ενώ το εισοδηματικό όριο μέχρι το οποίο οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το μέγιστο ποσό επιδόματος θα αυξηθεί σε 90 στερλίνες την εβδομάδα, από 77 με το Family Credit. Το νέο μέτρο υπολογίζεται να περιορίσει τον αριθμό των χαμηλόμισθων, οι οποίοι υπόκεινται σε έναν υποδηλούμενο φορολογικό συντελεστή ανώτερο του 70%, από σε (DSS, 1998). Κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού στη Βρετανία αναγγέλθηκε επίσης η θεσμοθέτηση μιας άλλης φορολογικής πίστωσης: του Child Care Tax Credit. Με αυτό, η κυβέρνηση θα αποζημιώνει έως και 70% της δαπάνης που πραγματοποιούν οι οικογένειες για τα δίδακτρα βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών και για τις υπηρεσίες εγγεγραμμένων «baby sitter». Η επιδότηση είναι υψηλότερη για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος και μειώνεται βαθμιαία καθώς αυξάνεται το οικογενειακό εισόδημα, αλλά για την αποφυγή αντικινήτρων δεν μηδενίζεται εντελώς προτού το τελευταίο φθάσει το αρκετά υψηλό επίπεδο των στερλινών ετησίως. Βεβαίως, οι φορολογικές πιστώσεις είναι αρκετά διαδεδομένες στα φορολογικά συστήματα πολλών χωρών. Το στοιχείο που διαφοροποιεί

11 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 75 προγράμματα όπως το Working Families Tax Credit και το Earned Income Tax Credit (πέρα από το μεγάλο μέγεθος τους) είναι ότι οι πιστώσεις δεν μειώνουν απλώς τη φορολογική επιβάρυνση των φορολογουμένων, αλλά χορηγούνται και σε νοικοκυριά που πληρώνουν λίγο ή καθόλου φόρο λόγω χαμηλού εισοδήματος. Η διάκριση μεταξύ μείωσης φόρου και «επιστρεφόμενης» φορολογικής πίστωσης (refundable tax credit) είναι σημαντική: οι τελευταίες διορθώνουν τον αντίστροφα προοδευτικό χαρακτήρα των μειώσεων φόρου και φοροαπαλλαγών. Η καταβολή εισοδηματικών ενισχύσεων μέσω του φορολογικού συστήματος αποτελεί περιορισμένη εκδοχή του αρνητικού φόρου εισοδήματος. Επίσης, το γεγονός ότι οι ενισχύσεις απευθύνονται σε οικογένειες χαμηλού εισοδήματος που υποστηρίζονται από έναν ή περισσότερους εργαζομένους τις κατατάσσει στην κατηγορία των λεγάμενων «επιδομάτων εργασίας» (in-work benefits). ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ Το αντικείμενο της συζήτησης που προηγήθηκε ήταν τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τριών ιδεατών τύπων παροχών: του ελάχιστου εισοδήματος, του βασικού εισοδήματος και του αρνητικού φόρου εισοδήματος. Αν και στη θεωρία οι παροχές αυτές αλληλοαποκλείονται, στην πράξη συχνά συνυπάρχουν - σε περιορισμένη μορφή. Το πλέγμα του «κοινωνικού διχτυού ασφαλείας» υφαίνεται από διάφορους τύπους παροχών, ενώ το μείγμα και η δοσολογία διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Εξάλλου, το φάσμα των εφικτών επιλογών κοινωνικής πολιτικής δεν περιλαμβάνει τον ανασχεδιασμό του συστήματος κοινωνικής προστασίας από μηδενική βάση, αλλά περιορίζεται σε τροποποιήσεις της υπάρχουσας κατάστασης. Είναι χαρακτηριστικό ότι το νέο κοινωνικό πρόγραμμα Working Families Tax Credit στη Βρετανία αποτελεί μετεξέλιξη του ήδη ισχύοντος Family Credit: δεν πρόκειται να αντικαταστήσει το Income Support και τα άλλα επιλεκτικά επιδόματα, ούτε να θίξει το Child Benefit (το καθολικό επίδομα που καταβάλλεται σε όλες τις οικογένειες με παιδιά ανεξαρτήτως εισοδήματος). Μάλιστα, το ύψος του τελευταίου - το οποίο είχε «παγώσει» για πολλά χρόνια προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι για τη χρηματοδότηση επιλεκτικών επιδομάτων - πρόκειται να αυξηθεί κατά 20%, ενώ δεν πρόκειται να μεταβληθεί ο καθολικός του χαρακτήρας. Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Βρετανός υπουργός επί της οικονομίας Gordon Brown κατά την κατάθεση του προϋπολογισμού,

12 76 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ «[Το επίδομα] παραμένει ο δικαιότερος, αποτελεσματικότερος και οικονομικότερος τρόπος αναγνώρισης της πρόσθετης δαπάνης και ευθύνης όλων των οικογενειών με παιδιά». Είναι ενδιαφέρον το ότι η νέα βρετανική κυβέρνηση φαίνεται να δέχεται μεν τη βασιμότητα των τυπικών επιχειρημάτων εναντίον των καθολικών παροχών (υψηλό κόστος, σπατάλη πόρων σε άτομα που δεν έχουν ανάγκη κρατικής υποστήριξης), αλλά να απορρίπτει το κλασικό συμπέρασμα υπέρ της επιλεκτικότητας διά της επιβολής εισοδηματικών περιορισμών. Αντίθετα, όπως δήλωσε ο Gordon Brown, η κυβέρνηση «εξετάζει το ενδεχόμενο φορολόγησης του Child Benefit ως εισοδήματος», ώστε να ενισχυθεί η αναδιανεμητική του επίπτωση. Τα πλεονεκτήματα των καθολικών παροχών είναι πράγματι ισχυρά. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών αυξάνει το διοικητικό κόστος των παροχών, αφού απαιτεί την εφαρμογή διαδικασιών εξακρίβωσης του εισοδήματος ή (ακόμη περισσότερο) και των μέσων διαβίωσης των υποψηφίων δικαιούχων, ενώ, αντίθετα, το διοικητικό κόστος των καθολικών παροχών είναι συνήθως χαμηλό. Επιπλέον, η θέσπιση κριτηρίων αναπόφευκτα προκαλεί σφάλματα. Αυτά ανήκουν σε δύο τύπους: (I) μη διεκδίκηση της παροχής από άτομα που βάσει των κριτηρίων τη δικαιούνται, (II) χορήγηση της παροχής σε άτομα υψηλοτέρου εισοδήματος τα οποία αποκρύπτουν μέρος του. Δεδομένου ότι η πιθανότητα των δύο τύπων σφάλματος χαρακτηρίζεται από σχέση αντίστροφης αναλογίας, ενώ οι κυβερνήσεις δίνουν συνήθως έμφαση στο δεύτερο, εντείνει το πρόβλημα της «μη ανάληψης» (non take-up) των επιλεκτικών παροχών. Το πρόβλημα αυτό, το οποίο συνδέεται με το «στιγματισμό» των δικαιούχων και εμφανίζεται εξαιρετικά διαδεδομένο σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες όπου έχει διερευνηθεί (Van Oorschot, 1991), ισοδυναμεί με αυτοαναίρεση του λόγου ύπαρξης της επιλεκτικής παροχής, δηλαδή της ενίσχυσης εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Κατά συνέπεια, παρότι οι καθολικές παροχές φαίνονται εκ πρώτης όψεως οικονομικά σπάταλες και κοινωνικά άδικες (αφού ωφελούν και εύπορα άτομα), η επιλεκτικότητα2 έχει υψηλότερο κόστος διαχείρισης, 2. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών μπορεί να στοχεύει όχι τόσο στον περιορισμό της παροχής στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού, αλλά κυρίως στον αποκλεισμό των πλουσιότερων. Η επιλογή αυτή, τυπική των συστημάτων κοινωνικής προστασίας της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, εκφράζεται με τοποθέτηση του εισοδηματικού ορίου σε υψηλά επίπεδα και συνεπώς οδηγεί σε χορήγηση της παροχής σε μεγάλο ποσοστό των εν δυνάμει δικαιούχων, ενώ παράλληλα περιορίζει το «στιγματισμό» των ατόμων που λαμβάνουν την παροχή (Gough και συν., 1997).

13 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΑΜΗΛΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ 77 αποτυγχάνει να φτάσει σ όλους όσοι έχουν ανάγκη, ενώ, όπως προαναφέρθηκε, εισάγει επίσης αντικίνητρα, με κορυφαίο το πρόβλημα της παγίδας της φτώχειας. Για τους λόγους αυτούς, όπως δείχνει και η διεθνής εμπειρία (Esping-Andersen, 1996), οι καθολικές παροχές κατά κανόνα ωφελούν τα άτομα χαμηλού εισοδήματος περισσότερο από τις στενά επιλεκτικές παροχές. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Οι επιλογές που προαναφέρθηκαν, ακόμη και οι ευφυέστερες, αποτελούν παραλλαγές στο θέμα του διλήμματος μεταξύ της μακρο-οικονομικής επιταγής για περιορισμό των δημοσίων δαπανών και της μικροοικονομικής επιθυμίας για διατήρηση των κινήτρων προς εργασία. Αυτό καθεαυτό το δίλημμα είναι δυσεπίλυτο. Η επιβολή εισοδηματικών περιορισμών για τη μετατροπή καθολικών παροχών σε επιλεκτικές δεν αλλάζει τους όρους του προβλήματος: απλώς ισοδυναμεί με μετάθεσή του από τη σφαίρα του ελλείμματος του προϋπολογισμού σ αυτή των στρεβλώσεων της ατομικής συμπεριφοράς. Η αξιολόγηση του ενδεχομένου μετατροπής καθολικών παροχών σε επιλεκτικές οφείλει επίσης να συνυπολογίσει την επιβάρυνση των δικαιούχων και των χορηγουσών υπηρεσιών με πρόσθετο κόστος διαχείρισης, την πιθανότητα «μη ανάληψης» λόγω στιγματισμού ή διοικητικών σφαλμάτων, καθώς και τις δυσκολίες αποτελεσματικού ελέγχου του εισοδήματος και των μέσων διαβίωσης των υποψηφίων δικαιούχων. Επιπλέον, η αλληλεπίδραση των διαφόρων επιδομάτων μεταξύ τους και με το φορολογικό σύστημα καθιστά τον ορθό σχεδιασμό των επιλεκτικών παροχών έργο δύσκολο, το οποίο απαιτεί υπολογίσιμη προσπάθεια. Για όλους αυτούς τους λόγους, η θεσμοθέτηση εισοδηματικών κριτηρίων, αντί της επιδιωκόμενης εξοικονόμησης πόρων και βελτίωσης της αναδιανεμητικής επίπτωσης του συστήματος κοινωνικής προστασίας, μπορεί στην πράξη να οδηγήσει σε χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής αποδοτικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Το πρόβλημα του προσδιορισμού του κατάλληλου μείγματος μεταξύ διαφόρων τύπων παροχών, καθώς και της ελαχιστοποίησης των παρενεργειών κάθε προγράμματος, εξακολουθεί να αποτελεί το ζητούμενο του διεθνούς επιστημονικού διαλόγου για τη μεταρρύθμιση του κοινωνικού κράτους.

14 78 ΜΑΝΟΣ ΜΑΤΣΑΓΓΑΝΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Atkinson A., 1995a, Incomes and the welfare state: essays on Britain and Europe, Cambridge University Press. Atkinson A., 1995b, Public economics in action: the basic income /flat tax proposal, The Lindahl lectures, Oxford University Press. Barr N., 1993, The economics of the welfare state (2η έκδοση), Λονδίνο, Weidenfeld and Nicolson. DSS, 1998, New ambitions for our country: a new contract for welfare, Λονδίνο, Department of Social Security (Cm 3805). The Economist, 1998, «Brown shuffles the pack», τεύχος 21 Μαρτίου, σ Esping-Andersen G., 1996, «Positive-sum solutions in a world of trade-offs?», στο G. Esping-Andersen (επιμέλεια), Welfare states in transition: national adaptations in national economies, Λονδίνο, Sage. The Guardian, 1998, «Brown s grand coalition», φύλλο 18 Μαρτίου, σ. 1 / 6-7 / Gough I., Bradshaw J., Ditch J., Eardley T. and Whiteford P., 1997, «Social assistance in OECD countries», Journal of European Social Policy, 1 (1), Guibentif P. and Bouget D., 1997, Minimum income policies in the European Union, Λισσαβώνα, Uniäo das Mutualidades Portuguesas. Haveman R., 1996, «Reducing poverty while increasing employment: a primer on alternative strategies, and a blueprint», OECD Economic Studies, 26 (1), Scholz J. K., 1994, «The earned income tax credit: participation, compliance and anti-poverty effectiveness», National Tax Journal, 47 (1), Stiglitz J. E., 1988, Economics of the public sector! 2η έκδοση), Νέα Υόρκη, W.W. Norton & Co. (Ελληνική μετάφραση: εκδόσεις Κριτική). Van Oorschot W., 1991, «Non-take-up of social security benefits in Europe», Journal of European Social Policy, 1 (1), Webb S., 1995, «Social security policy in a changing labour market», Oxford Review of Economic Policy, 11 (3),

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα. ΜΑΘΗΜΑ 10 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΗΜΟΣΙΩΝ ΑΠΑΝΩΝ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ ΟΙ ΑΠΑΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Κοινωνική πρόνοια είναι η προστασία επιλεγµένων ευπαθών κοινωνικών οµάδων µε παροχές µη ανταποδοτικού χαρακτήρα.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Συμπληρωματικές Ασκήσεις (Διαλέξεις 10-13) Ερώτηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες

Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες Τεράστια η αύξηση της φορολογίας στους ελεύθερους επαγγελματίες Αυξημένος φόρος έως και κατά 163,9%, για το ίδιο εισόδημα! Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη όπου, ο φόρος που πληρώνουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές κατά της φτώχειας

Πολιτικές κατά της φτώχειας Πολιτικές κατά της φτώχειας Συντονισµός των πολιτικών κατά της φτώχειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ίδρυση Παρατηρητηρίου Εθνικών Πολιτικών για την Καταπολέµηση του Κοινωνικού Αποκλεισµού (1991) Η καταπολέµηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιβαρύνσεις παντού Φόροι: Αυτές είναι οι ανατροπές για εκατομμύρια πολίτες

Επιβαρύνσεις παντού Φόροι: Αυτές είναι οι ανατροπές για εκατομμύρια πολίτες ΕΙΔΗΣΕΙΣ Η ECON ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ Σας ενημερώνει και σας υπενθυμίζει Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΗ Επιβαρύνσεις παντού Φόροι: Αυτές είναι οι ανατροπές για εκατομμύρια πολίτες Μετά από έξι χρόνια απανωτών φορολογικών

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΓΓΥΗΣ

Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΓΓΥΗΣ 1 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΑΓΓΕΛΟΥ ΣΤΕΡΓΙΟΥ Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΩΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΓΓΥΗΣ του καθηγητή Άγγελου Στεργίου Εφόσον συμφωνήσει κανείς επί της αρχής για τη σκοπιμότητα και την ωφέλεια του λογιστικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους.

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10Ο : ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 10.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Για τις παρακάτω προτάσεις, να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος

Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Πολιτικές Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος Μισσός Βλάσης Ερευνητής του Παρατηρητηρίου Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, phd student Χαρακτηριστικά των σχημάτων ΕΕΕ στις χώρες τις Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ο δεκάλογος της ΔΗΜΑΡ για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου φαινομένου της αιθαλομίχλης

Ο δεκάλογος της ΔΗΜΑΡ για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου φαινομένου της αιθαλομίχλης 1 Ο δεκάλογος της ΔΗΜΑΡ για την αντιμετώπιση του επικίνδυνου φαινομένου της αιθαλομίχλης Δημοσθένης A. Σαρηγιάννης Τομέας Οικολογίας http://www.oikodimokratia.gr Το πρόβλημα της αιθαλομίχλης 2 Το νέφος

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα και Προτάσεις για ένα Εθνικό Πρόγραμμα Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος στην Ελλάδα.

Συμπεράσματα και Προτάσεις για ένα Εθνικό Πρόγραμμα Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος στην Ελλάδα. 1 Συμπεράσματα και Προτάσεις για ένα Εθνικό Πρόγραμμα Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος στην Ελλάδα. 1.1 Περί νομοθετικής κατοχύρωσης ενός Εθνικού Προγράμματος Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος Η συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης.

Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης. 1 Η Ανάπτυξη ενός Κοινωνικού Δικτύου Ασφαλείας και οι Πολιτικές Ελαχίστων Ορίων Διαβίωσης. 1. Εισαγωγή 1.1 Οριοθέτηση του κοινωνικού δικτύου ασφάλειας Κατά την διάρκεια της μεταπολεμικής περιόδου, η λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Ενότητα #9: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Ενότητα #9: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #9: Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΝΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπόλοιποι των μνημονίων

Οι υπόλοιποι των μνημονίων Το θέμα του αφορολογήτου βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Το ΔΝΤ πιέζει για μείωσή του, οι ευρωπαίοι εταίροι δεν φέρνουν αντίρρηση, η ελληνική κυβέρνηση «δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 26.09.2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 1116/2001, του Siegfried Missalla, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με τη φορολόγηση από τη φινλανδική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Τι είναι η δημόσια οικονομική Η Δημόσια Οικονομική μελετά το ρόλο του δημόσιου τομέα, του κράτους δηλαδή στην οικονομία. Βασική έμφαση δίνεται στο ρόλο των δημόσιων δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι.

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξεταστική περίοδος Απριλίου Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΚΤΑΚΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανεργία, ως αποτέλεσμα της ύφεσης και των διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας, αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα στη χώρα.

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 11 : Διαπεριφερειακή Αγορά εργασίας (κεφάλαιο 9, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Διαπεριφερειακή αγορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής. Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές

Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής. Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές Ο Εισοδηματικός Περιορισμός της Κυβέρνησης Ο εισοδηματικός περιορισμός της κυβέρνησης ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι

4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι 4 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Οι κρατικές δαπάνες και οι φόροι Σκοπός Το κεφάλαιο αυτό επεκτείνει την ανάλυση του προσδιορισμού του εισοδήματος προσθέτοντας δύο σημαντικές μεταλητές, δηλ. τις κρατικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας

Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Φορολογία κερδών και μερισμάτων Φορολογία κερδών στην εταιρεία Φορολογία μερισμάτων 2000 2005 2010 2012 2013 2000 2005 2010 2012 2013 Αυστρία 34,0 25,0

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική

Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική Τόμος Γ - Δημόσια Οικονομική 1. Η καμπύλη δυνατοτήτων χρησιμότητας δύο καταναλωτών, του Α και του Β, δίνεται από τη σχέση 2U A + U B = 250, όπου U A είναι η χρησιμότητα του καταναλωτή Α, και U B είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία Διάλεξη 15 Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία 1 Άριστη φορολογία αγαθών Ας υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να εισπράξει κάποια έσοδα από ένα φόρο για να χρηματοδοτήσει κάποιες δαπάνες. Ποιος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

θυσιάζονται, όταν παράγεται μία επιπλέον μονάδα από το αγαθό Α. Μονάδες 3

θυσιάζονται, όταν παράγεται μία επιπλέον μονάδα από το αγαθό Α. Μονάδες 3 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005 Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 24-25 Τίτλος Τα ποσοστά στην Εφορία (Μια πρόταση διδασκαλίας των ποσοστών στo Σ.Δ.Ε.) Σκοποί και Στόχοι 1. Να εξοικειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Πρωθυπουργό κ.κων/νο Καραμανλή Η ελληνική οικονομία, μπροστά στην κρίση Ι. Μετά από μια περίοδο ταχύρρυθμης, αλλά όχι και τόσον ισόρροπης, ανάπτυξης, η ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ανέκαθεν η πλειοψηφία των κρατικών εσόδων κάθε κοινωνίας προερχόταν από την είσπραξη των φόρων. Φόρος καλείται η υποχρεωτική χρηματική καταβολή από τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες υπέρ του κράτους χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η βασική και η ανταποδοτική σύνταξη στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο: Στρεβλώσεις και ανισότητες

Η βασική και η ανταποδοτική σύνταξη στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο: Στρεβλώσεις και ανισότητες Η βασική και η ανταποδοτική σύνταξη στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο: Στρεβλώσεις και ανισότητες Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη επίκουρη καθηγήτρια Παν/μίου Αθηνών, δικηγόρος Όταν ψηφισθεί το νομοσχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών)

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 3318807 -FAX 33.10.285 Αθήνα, 22 Αυγούστου 2011 ΘΕΜΑ: Σενάρια μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης εμπορικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Το στοίχηµα του νέου επενδυτικού νόµου και το αναγκαίο φορολογικό περιβάλλον

Το στοίχηµα του νέου επενδυτικού νόµου και το αναγκαίο φορολογικό περιβάλλον Το στοίχηµα του νέου επενδυτικού νόµου και το αναγκαίο φορολογικό περιβάλλον Κώστας Σφακάκης Σύµβουλος ιοίκησης - Φορολογικά Θέµατα 12ο Athens Tax Forum Ξενοδοχείο Athenaeum Intercontinental Αθήνα, 10/03/2016

Διαβάστε περισσότερα

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία

21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία 21 Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική σε α- νοικτή οικονομία Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι η εξέταση της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής σε ανοικτή οικονομία με ελεύθερα κυμαινόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Email: vrapanos@econ.uoa.gr

Email: vrapanos@econ.uoa.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2008-2009 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Μάθηµα: ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Γραφείο 305, Σταδίου 5 ιδασκαλία: Β. Ράπανος Ηµέρα και ώρα µαθήµατος: Τρίτη, 11.00-14.00 Ώρες γραφείου:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Μικροοικονομική ανάλυση 2 Η μέθοδος της «αφαίρεσης» και η μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς Τα άτομα ενεργούν σκόπιμα επιδιώκοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους 16 Το δημόσιο χρέος Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να εξετάσει το δημόσιο χρέος, το βάρος του για την οικονομία, τη χρηματοδότησή του, και την εξέλιξή του. Επίσης, εξετάζει τη διαφορά μεταξύ διαρθρωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β - Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών 1. Η καμπύλη δυνατοτήτων ωφέλειας σε μία υποθετική οικονομία που αποτελείται από τα άτομα Α και Β δίνεται από τη σχέση U Α + 2 U = 130, όπου U Α και U είναι οι χρησιμότητες

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΒΑΡΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ»

«ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΒΑΡΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ» «ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΕΣΕΕ ΓΙΑ ΤΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΒΑΡΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ» 1. Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων & Εισφορά Αλληλεγγύης (χρήση 2016 ) Οι νέες διατάξεις της Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23. Ανεργία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23. Ανεργία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 Ανεργία ΑΝΕΡΓΙΑ Εργατικό δυναμικό (N) = απασχολούμενοι (Ε) + άνεργοι (U). ή Ν=Ε+U Ποσοστό ανεργίας (u) = (άνεργοι /εργατικό δυναμικό)*100. ή u=u/n*100 ή u=(n-e)/100. Ποσοστό συμμετοχής στο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ (welfare economics): Ο κλάδος της οικονομικής επιστήμης που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 3: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΤΑ ΜΕΛΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΠΑ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε στη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας

Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Ασκήσεις 10ου κεφαλαίου-αρχές Οικονοµίας Α. Ασκήσεις φόρου 1. Ας υποθέσουµε ότι έχουµε τρεις φορολογουµένους, τον Α, τον Β και τον Γ µε φορολογητέο εισόδηµα ο Α=19.000, ο Β=31.000 και ο Γ= 62.000. καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια;

Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική προστασία δεν μείωσε τη φτώχεια; Ποσοστό (%) φτώχειας ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΙΟΥΛΙΟΣ 2 Κείμενα Πολιτικής (Policy Briefs) / Το παράδοξο της κοινωνικής πολιτικής στην Ελλάδα: Γιατί η αύξηση των δαπανών για κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ GEORGIOS KATROUGALOS MINISTER OF LABOUR, SOCIAL INSURANCE AND SOCIAL SOLIDARITY, GREECE TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 13.12.2016 COM(2016) 815 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3. 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3. 2. Ποσό επιδόματος... 4. Πηγές...

Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3. 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3. 2. Ποσό επιδόματος... 4. Πηγές... Περιεχόμενα ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (Ε.Κ.Α.Σ.)... 3 1. Δικαιούχα πρόσωπα Προϋποθέσεις... 3 2. Ποσό επιδόματος... 4 Πηγές... 6 Συντακτική Ομάδα... 6 1 ΘΕΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΕΠΙΔΟΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες

Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες (τα επιδόματα του συγκεκριμένου τμήματος παρέχονται στους ασθενείς ανεξαρτήτως των εισοδηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2017

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2017 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΚΘΕΣΗ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2017 ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ UNICEF - 1ο Γυμνάσιο Τούμπας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ UNICEF 0 Περίληψη Έκθεσης UNICEF: Η Κατάσταση των Παιδιών στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr

Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr Σίνα 23, Κολωνάκι, Τ.Κ. 10680 Aθήνα T: (+30) 210 3634417 (+30) 210 3619642 F: (+30) 210 3636791 info@mstr-law.gr www.mstr-law.gr ΠΡΟΓΕΥΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, 29 Απριλίου 2015 Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης ασφαλιστικής και φορολογικής μεταρρύθμισης στους παράγοντες της επιχείρησης

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης ασφαλιστικής και φορολογικής μεταρρύθμισης στους παράγοντες της επιχείρησης ΜΑΪΟΣ 2016 Tax Alert Οι επιπτώσεις της πρόσφατης ασφαλιστικής και φορολογικής μεταρρύθμισης στους παράγοντες της επιχείρησης Οι εξεταζόμενες αλλαγές Στις 8 Μαΐου 2016 το Ελληνικό Κοινοβούλιο ψήφισε το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 1 Διάλεξη 8 Φτώχεια (Barr, κεφ. 6) 2 Ανάλυση της φτώχειας ορισμός Βασικά μεθοδολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 21-7-2011. «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις και των Εφοριακών συνταξιούχων».

Αθήνα 21-7-2011. «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις και των Εφοριακών συνταξιούχων». ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΦΟΡΙΑΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 20 106 72 ΑΘΗΝΑ - ΤΗΛ. 210 3616178 210 3625026- FAX 210 3625983 Αθήνα 21-7-2011 «Περικοπές και μειώσεις στις κύριες και επικουρικές συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ - Του Δρα Β. ΠΑΤΣΟΥΡΑΤΗ ΛΕΚΤΟΡΑ ΑΣΟΕΕ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου

Βαθμός 1 ου πακέτου. Βαθμός 2 ου πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 03: Ζήτηση και προσφορά αγαθών Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.socialsecurity.gov

Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας www.socialsecurity.gov Παροχές επιβίωσης Πώς να επικοινωνήσετε με τις υπηρεσίες της Κοινωνικής Ασφάλισης Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας Η ιστοσελίδα μας, www.socialsecurity.gov, είναι πολύτιμη πηγή πληροφοριών για όλα τα προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα