«Σύσταση Απορριμμάτων & Εκτίμηση της Συμβολής των Θαλάσσιων & Χερσαίων Πηγών Ρύπανσης σε 80 ελληνικές ακτές» Κορδέλλα Σταυρούλα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Σύσταση Απορριμμάτων & Εκτίμηση της Συμβολής των Θαλάσσιων & Χερσαίων Πηγών Ρύπανσης σε 80 ελληνικές ακτές» Κορδέλλα Σταυρούλα"

Transcript

1 Μεταπτυχιακή Εργασία στο πλαίσιο του ΜΠΣ «Γεωεπιστήμες και Περιβάλλον» Κατεύθυνση «Περιβαλλοντική Ωκεανογραφία» «Σύσταση Απορριμμάτων & Εκτίμηση της Συμβολής των Θαλάσσιων & Χερσαίων Πηγών Ρύπανσης σε 80 ελληνικές ακτές» Κορδέλλα Σταυρούλα Επιτροπή: Παπαθεοδώρου Γεώργιος (Επιβλέπων) Γεραγά Μαρία Φερεντίνος Γεώργιος Τμήμα Γεωλογίας Πανεπιστήμιο Πατρών Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας & Φυσικής Ωκεανογραφίας Πάτρα, Ιούνιος 2008

2 Πρόλογος Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Γεωεπιστήμες και Περιβάλλον», στην κατεύθυνση «Περιβαλλοντική Ωκεανογραφία», του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Η ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την πολύτιμη συμβολή του επίκουρου καθηγητή του Τμήματος Γεωλογίας, Δρ. Γιώργο Παπαθεοδώρου, τον οποίο στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για την συνεχή επίβλεψη, καθοδήγηση και τις καθοριστικής σημασίας υποδείξεις του. Επίσης, θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στη λέκτορα του Τμήματος Γεωλογίας, του Πανεπιστημίου Πατρών, Δρ. Μαρία Γεραγά και στον καθηγητή του τμήματος Δρ. Γεώργιο Φερεντίνο, για την πολύτιμη συμβολή τους και την πρόθυμη συμμετοχή τους στην τριμελή επιτροπή της παρούσας εργασίας. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον υποψήφιο διδάκτορα του τομέα Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας, του Τμήματος Γεωλογίας, του Πανεπιστημίου Πατρών, κ. Ηλία Φακίρη για τη βοήθειά και υποστήριξη που προσέφερε, σε όλη την πορεία της παρούσας μελέτης. Τέλος, ευχαριστούμε θερμά για την άριστη συνεργασία, τη μη κυβερνητική οργάνωση Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS και τους εθελοντές της εκστρατείας «Καθαρίστε τη Μεσόγειο», για την συμβολή τους στην παρούσα μελέτη.

3 Περίληψη Στην παρούσα εργασία έγινε εκτίμηση της σύσταση παράκτιων απορριμμάτων και της συμβολής χερσαίων και θαλάσσιων πηγών ρύπανσης σε 80 ακτές από όλη την Ελλάδα. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη συμμετοχή εθελοντών, οι οποίοι κατέγραψαν ποσοτική (εκτίμηση ποσοστών των υλικών των απορριμμάτων) και ποιοτική πληροφορία (σχετικά με τις πηγές ρύπανσης) στην οποία έγινε παραμετροποίηση. Στον πίνακα δεδομένων που προέκυψε έγινε πολυδιάστατη στατιστική ανάλυση, όπου σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, οι ακτές στην Ελλάδα διακρίνονται σαφώς με βάση τις πηγές ρύπανσης τους, ενώ επίσης χωρίζονται σε δύο στατιστικά σημαντικές ομάδες, σύμφωνα με τις πηγές και τα υλικά των απορριμμάτων που υπάρχουν σε αυτές. Το υλικό που βρέθηκε να κυριαρχεί στις ελληνικές ακτές είναι το πλαστικό (42,6% - 50,6%). Λέξεις κλειδιά: παράκτια απορρίμματα, θαλάσσια ρύπανση, πολυδιάστατη στατιστική ανάλυση, Μεσόγειος,Ελλάδα. Abstract In the present study, the composition of beach litter and the contribution of land based and marine based litter - sources, were estimated for 80 beaches from all over Greece. The data was collected with the contribution of volunteers, who gathered quantitative (estimates on percentages of litter material) and qualitative information (on the beach litter sources). The results of multivariate statistical techniques, that were applied on the data matrix, which was formed after the parametrization of the qualitative data, showed that Greek beaches may be distinguished in to statistically important groups, according to the sources and material of beach - stranded litter. Plastic is the dominant material in greek beaches (42.6% %). Key words: Beach litter, marine pollution, multivariate analysis, Mediterranean, Greece.

4 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή Στόχοι της εργασίας Απορρίμματα και θαλάσσιος χώρος Πηγές απορριμμάτων στην παράκτια ζώνη Επιπτώσεις απορριμμάτων στην παράκτια ζώνη Μελέτη απορριμμάτων στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο 9 2. Μεθοδολογία Εργασίες πεδίου/ Καταγραφή Επεξεργασία Δεδομένων Ποσοτικοποίηση Δεδομένων Περιγραφική Στατιστική Πολυδιάστατη Στατιστική Ανάλυση Χαρτογραφική Επεξεργασία Δεδομένων Αποτελέσματα Συμπεράσματα 42

5 [1] 1. Εισαγωγή 1.1 Στόχοι της εργασίας Οι στόχοι της παρούσας εργασίας είναι η αποτύπωση, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, του ρυπαντικού φορτίου, όσο αφορά στα απορρίμματα, σημαντικού αριθμού ελληνικών ακτών, καθώς και η εκτίμηση της συμβολής κάθε μιας πηγής ρύπανσης με απορρίμματα, σε κάθε ακτή, με εφαρμογή πολυδιάστατων στατιστικών επεξεργασιών. Ενώ τα αποτελέσματα που προκύπτουν, φιλοδοξούν να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη ενός σχεδίου διαχείρισης των πηγών ρύπανσης, για τον περιορισμό των απορριμμάτων στις ελληνικές ακτές, δρώντας προληπτικά και όχι θεραπευτικά. 1.2 Απορρίμματα και θαλάσσιος χώρος Τα απορρίμματα στο θαλάσσιο χώρο είναι ένα πρόβλημα που κεντρίζει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας τα τελευταία τριάντα χρόνια, ενώ πλέον η ύπαρξή τους αποτελεί ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο, ακόμα και σε εξαιρετικά απομονωμένες περιοχές (Ryan and Watkins, 1988; Torres et al., 1997; Walker et al., 1997; Benton, 1995). Τα θαλάσσια απορρίμματα ορίζονται ως «κάθε βιομηχανικά κατασκευασμένο ή επεξεργασμένο υλικό που εισέρχεται σαν στερεό απόβλητο στο θαλάσσιο περιβάλλον από οποιαδήποτε πηγή» (Coe and Rogers, 1997) Οι περισσότερες μελέτες, που έχουν εκπονηθεί διεθνώς, αφορούν στην ποιοτική και ποσοτική καταγραφή των απορριμμάτων με στόχο αφενός την ανάπτυξη μεθοδολογιών για την έρευνα της ρύπανσης από απορρίμματα στο θαλάσσιο χώρο και αφετέρου την αποτύπωση των τάσεων στην σύσταση, κατανομή και προέλευση τους. Τα απορρίμματα, σύμφωνα με τη θέση που βρίσκονται στο θαλάσσιο χώρο, διαχωρίζονται σε παράκτια, επιπλέοντα και βενθικά. Οι περισσότερες μελέτες διεθνώς, έχουν πραγματοποιηθεί για τα παράκτια απορρίμματα (Abu Hilal & Al Najar, 2004; Claerabought, 2004; Debrot et al., 1999; Gabrielides et al., 1991; Frost and Cullen, 1997; Iniguez & Fisher, 2003; Jozwiak, 2005; Khordagui & Abu Hilal, 1992; Dixon & Cooke, 1977; Dixon & Dixon, 1981; Moore et al., 2001a; Kusui & Noda, 2003; Price et al., 1987; Ross et al., 1991; Santos et al., 2008; Sheavly and

6 [2] Register, 2007, Whiting, 1998) λόγω της ευκολίας στην πρόσβαση και καταγραφή τους, ενώ λιγότερες έρευνες έχουν πραγματοποιηθεί για τα επιπλέοντα (Dixon and Dixon; 1983; Morris, 1980; McCoy, 1998) και βενθικά (Koutsodendris et al., 2007; Moore and Allen, 2000; Stefatos et al., 1999; Katsanevakis & Katsarou, 2004; Galili et al., 1995; Backhurst and Cole, 2000; Galgani et al., 1995a; Galgani et al. 2000; Hess et al., 1999; June, 1990; Kaneheiro et al., 1996; Kuriyama et al., 2003; Nagelkerken et al., 2001) απορρίμματα. 1.3 Πηγές απορριμμάτων στην παράκτια ζώνη Σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για τις πηγές των απορριμμάτων στο θαλάσσιο περιβάλλον (inter alli Debrot et al., 1999; Dixon & Dixon, 1981; Nagelkerken et al., 2001; Shiber, 1987; Shiber & Barrales Rienda, 1991; Wilber, 1987; Moore and Allen, 2000; Moore et al., 2001a; Koutsodendris et al., 2007, Santos et al., 2005), οι πηγές των απορριμμάτων μπορούν να διαχωριστούν σε δύο κύριες κατηγορίες: τις θαλάσσιες και τις χερσαίες πηγές. Συνεπώς, τα απορρίμματα που συναντάμε στην παράκτια ζώνη είναι άλλοτε θαλάσσιας και άλλοτε χερσαίας προέλευσης. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP, 2006) η συνεισφορά των θαλάσσιων πηγών στο συνολικό ρυπαντικό φορτίο στην παράκτια ζώνη φτάνει το 20%, ενώ σε χερσαίες πηγές ρυπαίνουν κατά 80% παράκτια ζώνη, παγκόσμια. Οι χερσαίες πηγές απορριμμάτων με τη σειρά τους μπορούν να διαχωριστούν σε δύο κύριες κατηγορίες: τις χερσαίες πηγές που σχετίζονται με την αναψυχή και τις χερσαίες πηγές που δεν σχετίζονται με την αναψυχή. Χερσαίες πηγές που συνδέονται με την αναψυχή, μπορεί να είναι η εγκατάλειψη απορριμμάτων από λουόμενους επισκέπτες της ακτής, η λειτουργία κέντρων διασκέδασης, ξενοδοχείων κ.α. Χερσαίες πηγές που δεν σχετίζονται με την αναψυχή είναι δυνατόν να είναι η μεταφορά απορριμμάτων στην παράκτια ζώνη λόγω της έκπλυσης από την βροχή, μέσω ποταμών, χειμάρρων και αγωγών ομβρίων υδάτων, η μεταφορά απορριμμάτων μέσω αγωγών αποχέτευσης, η μεταφορά μέσω του ανέμου (π.χ. από παρακείμενο σκουπιδότοπο ή οικισμό) (Cundell, 1973; Dixon & Cooke, 1977; Nagelkerken et al., 2001; Pruter, 1987; Abu Hilal & Al Najjar, 2004, Santos et al., 2005; Moore and

7 [3] Allen, 2000; Katsanevakis and Katsarou, 2004; Walker et al., 2006; Koutsodendris et al., 2007; Frost and Cullen, 1997), καθώς και δραστηριότητες που μπορεί να λαμβάνουν χώρα στην παράκτια ζώνη, όπως οικιστικές, μεταποιητικές και αγροτικές. Οι θαλάσσιες πηγές απορριμμάτων μπορούν να διαχωριστούν στις πηγές που σχετίζονται με την αλιεία, δηλαδή την εμπορική αλιεία (June, 1990; Kanehiro et al., 1996; Hess et al., 1999; Kuriyama et al., 2003), τις ιχθυοκαλλιέργειες και την αλιεία για λόγους αναψυχής, και στις πηγές που σχετίζονται με τη ναυσιπλοΐα, δηλαδή όταν τα απορρίμματα που καταλήγουν στην παράκτια ζώνη προέρχονται από διερχόμενα φορτηγά και επιβατηγά πλοία ή και σκάφη αναψυχής ή από γειτνίαση με λιμάνι ή μαρίνα (Horseman, 1982; Galil et al., 1999; Stefatos et al., 1999; Galgani et al., 2000; Moore & Allen, 2000; Price et al., 1987; Vaulk & Schrey, 1987; Abu Hilal & Al Najjar, 2004; Shiber & Barrales Rienda, 1991). 1.4 Επιπτώσεις απορριμμάτων στην παράκτια ζώνη Τα απορρίμματα στις θάλασσες και στις ακτές, είναι μία από τις πιο εμφανείς εκφράσεις της αρνητικής ανθρώπινης επίδρασης στο θαλάσσιο περιβάλλον, με επιπτώσεις αισθητικές, οικονομικές και βιολογικές, καθώς με κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Η συσσώρευση απορριμμάτων σε μια ακτή, οδηγεί στην αισθητική υποβάθμισή της (Somerville et al., 2003), είτε αναφερόμαστε σε αυτή σαν φυσικό τοπίο, είτε σαν περιοχή που εξυπηρετεί τον άνθρωπο ως τόπος αναψυχής (Ofiara and Brown, 1999). Οι οικονομικές επιπτώσεις από τα παράκτια και τα θαλάσσια απορρίμματα γενικότερα, είναι δυνατόν να επηρεάσουν τον τουρισμό, τη βιομηχανία και την αλιεία. Οι οικονομικές επιπτώσεις των παράκτιων απορριμμάτων στον τουρισμό αφορούν στο γεγονός ότι η τουριστική αξία μιας περιοχής σχετίζεται θετικά με την αισθητική της αξία. Η αισθητική υποβάθμιση τουριστικών παράκτιων περιοχών λόγω της ύπαρξης απορριμμάτων, έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της τουριστικής δραστηριότητας, λόγω της αποθάρρυνσης των ανθρώπων να επισκεφτούν για κολύμβηση, ψάρεμα και για όποια δραστηριότητα συνδέεται με την αναψυχή, ακτές με απορρίμματα. Κατά συνέπεια μειώνονται τα εισοδήματα των

8 [4] παράκτιων τουριστικών επιχειρήσεων, που στηρίζουν πολλές παράκτιες κοινωνίες (Shievly and Register, 2007). Σε πολλές τουριστικές περιοχές σε όλο τον κόσμο, για την αποφυγή της μείωσης της τουριστικής δραστηριότητας λόγω της ύπαρξης παράκτιων απορριμμάτων, οι τοπικές αρχές καταφεύγουν σε καθαρισμούς των ακτών, είτε με μηχανικά μέσα είτε με «το χέρι» (Roehl and Ditton, 1993; Ballance et al., 2000; Silva-Inniguez and Fischer, 2003). Το οικονομικό κόστος των καθαρισμών των ακτών καλύπτεται από τις εκάστοτε τοπικές αυτοδιοικήσεις, δηλαδή από τους φορολογούμενους πολίτες (Marine Conservation Society, 2008). Για τον καθαρισμό των παράκτιων απορριμμάτων στην Αγγλία και την Ουαλία, οι τοπικές κοινωνίες ξοδεύουν ποσά που ανέρχονται στις στερλίνες ετησίως (Environmental Protection Agency, 2004) Ο τομέας της βιομηχανίας επηρεάζεται από την ύπαρξη απορριμμάτων στην υδάτινη στήλη, καθώς αυτή αυξάνει το κόστος για την άντληση μεγάλων ποσοτήτων θαλασσινού νερού, που χρησιμοποιείται για ψύξη, όπως στη βιομηχανία υγροποίησης φυσικού αερίου ή στις μονάδες αφαλάτωσης, επειδή τα απορρίμματα φράζουν και προξενούν βλάβες στα συστήματα άντλησης νερού (Claereboudt, 2004). Το κόστος της εμπορικής αλιείας αυξάνεται σε περιοχές που πλήττονται από παράκτια, επιπλέοντα και βενθικά απορρίμματα. Τα βενθικά απορρίμματα ή αλλιώς τα απορρίμματα που βρίσκονται στον πυθμένα της θάλασσας, εμπλέκονται στις ανεμότρατες, ενώ τα επιπλέοντα στα δίχτυα των ψαράδων και στις προπέλες των αλιευτικών σκαφών, προξενώντας ζημιές (Nash, 1992; Dixon and Dixon, 1981) και δεσμεύοντας τον παραγωγικό χρόνο των ψαράδων για καθαρισμό των διχτυών ή προσθέτοντας το μεγάλο κόστος της επισκευής ή αντικατάστασης χαλασμένων διχτυών και ανεμοτρατών (Nash, 1992). Επίσης τα απορρίμματα που βρίσκονται στην υδάτινη στήλη όταν εμπλέκονται στα δίχτυα, τα καθιστούν εμφανή στα ψάρια, οδηγώντας σε μείωση της «ψαριάς». Για την μείωση των παραπάνω επικινδυνοτήτων, όταν η περιοχή που συνήθως ψαρεύουν είναι ρυπασμένη με σκουπίδια, οι ψαράδες μεταφέρονται σε άλλη περιοχή, και παρόλο που είναι αβέβαιο αν θα μειωθεί ο όγκος των αλιευμάτων τους, σίγουρα περισσότερος χρόνος και καύσιμα απαιτούνται για να επιτευχθεί η ελάχιστη «ψαριά», λόγω της διαδρομής μέχρι την περιοχή που δεν θα υπάρχουν απορρίμματα (Nash, 1992). Μια πολύ σημαντική αρνητική οικονομική και βιολογική επίπτωση των βενθικών απορριμμάτων αλιευτικής προέλευσης συγκεκριμένα, είναι η

9 [5] «αλιεία φάντασμα» (ghost fishing).το φαινόμενο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα βενθικά απορρίμματα που προέρχονται από αλιευτικό εξοπλισμό (π.χ. χαλασμένα δίχτυα ψαρέματος, Εικ. 1.1) εξακολουθούν να «πιάνουν» ψάρια και οστρακοειδή (Hess et al., 1999; Smolowitz, 1978; Laist, 1987; Breen, 1990; Guillory, 1993; Carr and Harris, 1997). Το 1978, 99 νεκρά θαλασσοπούλια και περισσότεροι από 200 σολομοί μετρήθηκαν μετά την ανάσυρση ενός διχτυού 1500 m που είχε χαθεί νότια των Aleutian Islands (DeGange and Newby, 1980). Ενώ στις Η.Π.Α έχει υπολογιστεί ότι εμπορικός αστακός αξίας δολαρίων χάνεται σε ετήσια βάση, λόγω της «αλιείας φάντασμα» (Joint Nature Conservation Committee, 2008). Πηγή: Joint Nature Conservation Committee Εικ.1.1: Το φαινόμενο της «αλιείας φάντασμα» (ghost fishing) Οι επιπτώσεις των θαλάσσιων απορριμμάτων στα παράκτια και θαλάσσια οικοσυστήματα είναι αποτυπωμένες στην παγκόσμια βιβλιογραφία (Katsnevakis et al., 2007; Aliiani & Molcard, 2003; Laist, 1997; Robards et al., 1995; Walker et al., 1997). Οι επιπτώσεις αυτές, προκαλούν κινδύνους εμπλοκής και κατάποσης των απορριμμάτων από τα θαλάσσια ζώα και πουλιά (Robards et al., 1995; Walker et al., 1997). Τα θαλάσσια ζώα (όπως είναι οι φώκιες και οι θαλάσσιες χελώνες), καθώς και θαλάσσια πουλιά (όπως είναι διάφορα είδη γλάρων, πελεκάνοι, άλμπατρος κ.α.) που μπλέκονται στα απορρίμματα παρουσιάζουν μειωμένη ικανότητα να ταξιδέψουν, να βρουν τροφή και να αποφύγουν τους θηρευτές τους και σαν αποτέλεσμα κινδυνεύουν να

10 [6] τραυματιστούν σοβαρά ή να πεθάνουν από ασιτία, ασφυξία ή πνιγμό (Jones, 1995; Laist, 1997; Marine Conservation Society 2002; Walker et al., 1997). Οι επιπτώσεις της κατάποσης θαλάσσιων απορριμμάτων από θαλάσσιες χελώνες (Bjorendal et al., 1994; Tomas et al., 2001), διάφορων ειδών θαλασσοπούλια (Cadee, 2002; Furness, 1985; Robards et al., 1995; Ryan and Jackson, 1987) καθώς και σε άλλα ζώα της θάλασσας είναι αποδεδειγμένες. Τα θαλάσσια απορρίμματα όταν καταπίνονται από τα ζώα είτε άμεσα, επειδή μπορεί να μοιάζουν με τη λεία ή την τροφή τους, είτε έμμεσα με βιοσυσσώρευση μέσω της τροφικής αλυσίδας, είναι δυνατό να δημιουργήσουν έλκος, να φράξουν την πεπτική οδό και να μειώσουν την λήψη τροφής λόγω ενός ψευδούς αισθήματος κορεσμού, που έχει σαν αποτέλεσμα την ασιτία και τελικά το θάνατο (Laist, 1987; Jones, 1995; Huin and Croxal, 1996; Marine Concervation Society, 2002). Τα απορρίμματα είναι δυνατό να παρέχουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την μετανάστευση ειδών της βενθικής μακροπανίδας, όπως καταφύγιο, τροφή, κατάλληλο υπόστρωμα (Katsanevakis et al., 2007) ή και τo «μεταφορικό μέσο» για αποίκιση (Aliiani & Molcard, 2003), που μπορεί να οδηγήσεις σε διαταραχή των τοπικών οικοσυστημάτων (Katsanevakis et al., 2007; Laist, 1987). Το υλικό το οποίο κυρίως δημιουργεί αυτές τις προϋποθέσεις και επιπτώσεις είναι το πλαστικό. Η πολυχρηστικότητά του πλαστικού, έχει οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση στην χρήση του τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Τα πλαστικά είναι ελαφριά, ανθεκτικά στη χρήση και στο χρόνο και φθηνά (Laist, 1987), χαρακτηριστικά που τα κάνουν κατάλληλα για τη βιομηχανική κατασκευή μεγάλου εύρους προϊόντων. Οι ίδιες ιδιότητες αποτελούν τους λόγους που καθιστούν τα πλαστικά επικίνδυνα για το περιβάλλον (Pruter, 1987; Laist, 1987). Τα πλαστικά, λόγω της χαμηλής πυκνότητας τους, είναι πλευστά και λόγω της ανθεκτικότητάς τους έχουν μεγάλο χρόνο παραμονής στο θαλάσσιο περιβάλλον (Derraik, 2002). Σαν αποτέλεσμα, μπορούν να «ταξιδεύουν» μεγάλες αποστάσεις και τελικά να συσσωρεύονται σε ακτές αλλά και σε τμήματα του θαλάσσιου πυθμένα, λόγω της βυθομετρίας και των τοπικών γεωφυσικών συνθηκών (Galgani et al., 2000) και να παραμένουν εκεί για αιώνες (Hansen,1990; Ryan,1987b; Goldberg, 1995 & 1997), προξενώντας τους κινδύνους που αναφέρθηκαν παραπάνω. Τα πλαστικά, με την συσσώρευσή τους στο θαλάσσιο πυθμένα, είναι δυνατό να προκαλέσουν «ασφυξία» στο βενθικό οικοσύστημα, καθώς

11 [7] εμποδίζουν το φως και τα θρεπτικά να φτάσουν τους βενθικούς οργανισμούς, επηρεάζοντας την παραγωγικότητα του οικοσυστήματος (Laist, 1987). Δύο σημαντικές κατηγορίες πλαστικών απορριμμάτων, με πολύ ανησυχητικές επιπτώσεις για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, είναι το πλαστικό σε μορφή σφαιριδίων και το πλαστικό σε μορφή θραυσμάτων. Τα πλαστικά σφαιρίδια (plastic pellets ή resin pellets) έχουν διάμετρο 0,1-0,5 cm, και αποτελούν τη βιομηχανική πρώτη ύλη που χρησιμοποιεί η βιομηχανία του πλαστικού, για την παραγωγή προϊόντων (Mato, 2001). Τα πλαστικά σφαιρίδια εκλύονται στο περιβάλλον από τα εργοστάσια κατασκευής πλαστικών, από όπου εύκολα οδηγούνται στο θαλάσσιο περιβάλλον με έκπλυση από το νερό της βροχής, μέσω ποταμών, χειμάρρων, ενώ είναι δυνατό να απελευθερωθούν άμεσα στο θαλάσσιο περιβάλλον, λόγω ατυχημάτων κατά τη μεταφορά τους με πλοία (Robards et al., 1995; Gregory, 1983; Mato, 2001). Τα πλαστικά σφαιρίδια, λόγω του μεγάλου χρόνου παραμονής τους και της πλευστότητάς τους, έχουν ευρεία κατανομή στις ακτές και στην επιφάνεια των θαλασσινών νερών παγκόσμια (Dixon & Dixon, 1981; Furness, 1985; Mato et al., 2001; Gregory, 1983; Moore et al., 2001a; Ryan and Jackson, 1987; Shieber and Barrales Rienda, 1991; Robards et al., 1995; Kusui and Noda, 2003). Τα πλαστικά σφαιρίδια, είναι δυνατό να έχουν προσροφήσει υδρόφοβες τοξικές ουσίες όπως πολύχλωριωμένα διφαινύλια (PCBs), πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAHs) και DDT (Endo et al., 2005; Mato et al., 2001). Η δεύτερη κατηγορία πλαστικών απορριμμάτων, τα πλαστικά θραύσματα (plastic fragments), είναι μικρά (μεγέθους μερικών mm) σπασμένα κομματάκια, από μεγαλύτερα κατασκευασμένα αντικείμενα τα οποία είχαν καταλήξει ως απορρίμματα στο θαλάσσιο περιβάλλον, και με την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας (φωτοδιάσπαση) και την πάροδο του χρόνου, θρυμματίστηκαν (Khordagui and Abu Hilal, 1992; Kusui and Noda, 2003; Robards, 1995; Ryan and Jackson, 1987; Furness, 1985). Τα πλαστικά σφαιρίδια και θραύσματα έχει βρεθεί ότι καταπίνονται από θαλάσσια πουλιά και ζώα, λόγω ομοιότητας με την τροφή τους, προκαλώντας βλαβερές συνέπειες στην θαλάσσιους οργανισμούς (Furness, 1985; Ryan and Jackson, 1987; Robards et al., 1995; Day et al.,

12 [8] 1985) αλλά και βιοσυσσώρευση PCB, PAH και DDT μέσω της τροφικής αλυσίδας (Robards et al., 1995; Aldershoff, 1982). Επιπλέον, αρνητικές επιπτώσεις στα παράκτια οικοσυστήματα φαίνεται να έχουν οι μηχανικοί καθαρισμοί ακτών από απορρίμματα, στους οποίους πολλές φορές καταφεύγουν οι τοπικές αρχές. Ο μηχανικός καθαρισμός τείνει να αφαιρεί, εκτός από απορρίμματα και οργανικό υλικό, όπως φύκια και ανεπεξέργαστα ξύλα, μειώνοντας την βιοποικιλότητα της ακτής και επεμβαίνοντας στην τροφική αλυσίδα (Llewellyn and Shackley, 1996). Τα παράκτια απορρίμματα είναι δυνατό να έχουν επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία. Ο πιο συνηθισμένος κίνδυνος για τους λουόμενους σε ακτές με απορρίμματα είναι οι τραυματισμοί, όπως αμυχές στα πόδια από κομμάτια αλουμινένιων δοχείων και από σπασμένα γυάλινα μπουκάλια (Dixon and Dixon, 1981). Επίσης, έχουν αναφερθεί περιστατικά σχετικά με συσκευασμένα επικίνδυνα προϊόντα, που χάθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν από πλοία στη θάλασσα και κατόπιν εκβράστηκαν στην ακτή. Στο Sandown στη Νότια Αγγλία, στις 6 Μαρτίου του 1976, 43 άνθρωποι εισήχθηκαν σε νοσοκομείο για ιατρικές εξετάσεις, μετά από έκθεση σε αναθυμιάσεις συμπυκνωμένης αιθυλικής μερκαπτάνης από τις διαρροές ενός πλαστικού δοχείου, χωρίς ετικέτα, που εκβράστηκε στην ακτή (Dixon and Dixon, 1981). Επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, μπορούν να είναι και τα απορρίμματα που προέρχονται από αστικά λύματα (Sewage Related Debris, SRD) καθώς και από βιομηχανικά ή νοσοκομειακά απόβλητα (Somerville et al., 2003).

13 [9] 1.5 Μελέτη απορριμμάτων στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο Η μελέτη των ποσότητες, κατανομών, πηγών και επιπτώσεων των απορριμμάτων στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, είναι πολύ περιορισμένη. Οι τρεις μελέτες, οι οποίες αφορούν στα βενθικά απορρίμματα, παρουσιάζονται παρακάτω Απορρίμματα στο βυθό τεσσάρων κόλπων στην Ελλάδα (Πατραϊκός, Κορινθιακός, Εχινάδες, Λακωνικός) πλήθος, σύσταση, πηγές απορριμμάτων (Koutsodendris et al., 2007). Με την χρήση ανεμοτρατών, συλλέχθηκαν βενθικά απορρίμματα από τους βυθούς των κόλπων του Πατραϊκού, Κορινθιακού, Λακωνικού και των Εχινάδων. Τα απορρίμματα μετρήθηκαν και σύμφωνα με το υλικό τους και την αρχική τους χρήση. Η μέση πυκνότητα των απορριμμάτων κυμαίνεται μεταξύ τεμ./km 2, ενώ το μέσο βάρος απορριμμάτων κυμαίνεται μεταξύ 6,7-47,4 kg/km 2. Τα πλαστικά απορρίμματα βρέθηκαν να κυριαρχούν στην κατηγορία του υλικού (56%), ενώ ακολούθησαν τα μεταλλικά (17%) και τα γυάλινα απορρίμματα (11%). Η «συσκευασία αναψυκτικών/ ποτών» (32%) είναι η κυρίαρχη κατηγορία όσο αφορά στην αρχική χρήση απορριμμάτων που συλλέχθηκαν και ακολουθείται από τη «γενική συσκευασία» (28%) και η «συσκευασία τροφίμων» (21%). Σύμφωνα με την τυπολογία που προκύπτει, τρεις κυρίαρχες πηγές απορριμμάτων αποτυπώθηκαν. Οι χερσαίες πηγές, η θαλάσσια πηγή ναυσιπλοοία και η θαλάσσια πηγή αλιεία (Εικ.1.2). Με εφαρμογή παραγοντικής ανάλυσης στα δεδομένα που προέκυψαν από την μελέτη, επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη τριών κυρίαρχων πηγών απορριμμάτων. Η εφαρμογή της παραγοντικής ανάλυσης Q- τύπου, οδήγησε στην ποσοτικοποίηση των πηγών ρύπανσης με απορρίμματα. Στις χερσαίες πηγές φάνηκε ότι οφειλόταν το 69% των συνολικών απορριμμάτων, ενώ ακολούθησε η θαλάσσια πηγή ναυσιπλοοία (26%) και η αλιεία (5%).

14 [10] Εικ1.2: Χάρτης συμβολής των τριών πηγών ρύπανσης με απορρίμματα των περιοχών μελέτης από τους Koutsodendris et al. (2007) Επιπτώσεις των απορριμμάτων στη βενθική μακροπανίδα παράκτιων μαλακών πυθμένων πείραμα σε τρεις όρμους του Σαρωνικού (Katsanevakis et al., 2007): Ένα τμήμα κάθε όρμου καλύφθηκε με απορρίμματα (16 τεμ./100m 2 ) και το άλλο διατηρήθηκε καθαρό, οι περιοχές ελέγχθηκαν μία φορά πριν την εναπόθεση απορριμμάτων και σε μηνιαία βάση για ένα έτος. Οι επιπτώσεις στην βενθική μακροπανίδα από το παραπάνω πείραμα, ήταν η αύξηση του πλήθους των ατόμων και των ειδών στις περιοχές που καλύφθηκαν με απορρίμματα, αφενός λόγω προσφοράς καταφυγίου και τόπου αναπαραγωγής για τα μεταναστευτικά είδη και αφετέρου λόγω προσφοράς σκληρού υποστρώματος Επιδράσεις της κατανομής απορριμμάτων στον πυθμένα ρηχών παράκτιων περιοχών στην Ελλάδα (Katsanevakis & Katsarou, 2004): Μελετήθηκε το πλήθος και η σύσταση θαλάσσιων βενθικών απορριμμάτων σε 59 ελληνικές παράκτιες περιοχές στο Σαρωνικό κόλπο, στη Νότια Πελοπόννησο, τη Δυτική Κρήτη και τη Σαντορίνη. Η

15 [11] μέση συνολική πυκνότητα των θαλάσσιων απορριμμάτων στις περιοχές έρευνας ήταν15 τεμ./ km 2 με εύρος τεμ./ km 2. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης τα πλαστικά απορρίμματα κυριαρχούν. Επίσης, σε αυτή την μελέτη, βρέθηκαν πολύ υψηλότερες πυκνότητες θαλάσσιων απορριμμάτων, συγκριτικά με τις περισσότερες μελέτες που έγιναν σε υφαλοκρηπίδες και σε βαθείς πυθμένες, γεγονός που υποδεικνύει ότι η ρύπανση από απορρίμματα είναι εντονότερη σε παράκτιες περιοχές. Μεγαλύτερο πλήθος θαλάσσιων απορριμμάτων βρέθηκε σε κόλπους, παρά σε «ανοιχτές» περιοχές. Η αλιευτική δραστηριότητα βρέθηκε να συνεισφέρει σημαντικά στη θαλάσσια ρύπανση με απορρίμματα. Επίσης, στον Σαρωνικό κόλπο, ο οποίος γειτνιάζει με περιοχή έντονα πυκνοκατοικημένη και βιομηχανοποιημένη, το πλήθος των απορριμμάτων ήταν πολύ μεγαλύτερο, συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές μελέτης.

16 [12] 2. Μεθοδολογία 2.1Εργασίες πεδίου/ Καταγραφή Σύμφωνα με την ανασκόπηση των Rees και Pond (1995), για τις μεθόδους καταγραφής θαλάσσιων απορριμμάτων, δεν υπάρχει κάποια «πρότυπη» μέθοδος που να μπορεί να εφαρμοστεί παγκόσμια στις έρευνες καταγραφής θαλάσσιων απορριμμάτων, όμως η συμμετοχή των εθελοντών είναι απαραίτητη για την διεξαγωγή έρευνας μεγάλης κλίμακας. Η συμμετοχή εθελοντών στην καταγραφή των θαλάσσιων απορριμμάτων, μπορεί να έχει πλεονεκτήματα για την έρευνα, τα οποία είναι αφενός, η εκμετάλλευση της τοπικής γνώσης της παράκτιας περιοχής που μελετάται (όταν οι εθελοντές διαμένουν κοντά στην περιοχή που κάνουν καταγραφή απορριμμάτων, φαινόμενο το οποίο είναι σύνηθες) και αφετέρου της εμπλοκής των πολιτών σε θέματα διαχείρισης ακτών (Rees and Pond, 1995). Σύμφωνα με τα παραπάνω και για την επίτευξη της συλλογής δεδομένων που αφορούν στη ρύπανση από απορρίμματα σημαντικού αριθμού ακτών από ολόκληρη την Ελλάδα, πραγματοποιήθηκε συνεργασία με τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση, Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, διοργανώτρια της εκστρατείας «Καθαρίστε τη Μεσόγειο» στην Ελλάδα, και των εθελοντών της. Η εκστρατεία «Καθαρίστε τη Μεσόγειο», είναι μια πανελλήνια εκστρατεία εθελοντικών καθαρισμών, στην οποία συμμετέχουν φορείς όπως σχολεία και άλλοι εκπαιδευτικοί φορείς, επιχειρήσεις όπως ξενοδοχεία, τράπεζες αλλά και βιομηχανίες, σύλλογοι, δήμοι καθώς και ιδιώτες από όλη την Ελλάδα που απαρτίζονται από χιλιάδες εθελοντές, με σκοπό τον καθαρισμό από απορρίμματα, επιλεγμένων από τους ίδιους, ακτών και την καταγραφή στοιχείων αναφορικά με τη ρύπανση των ακτών. Επειδή οι ομάδες των συμμετεχόντων είναι από όλη την Ελλάδα και συνήθως επιλέγουν να καθαρίσουν από απορρίμματα τις ακτές κοντά στον τόπο κατοικίας τους, επιτυγχάνεται ο καθαρισμός σημαντικού αριθμού ακτών, σχεδόν από όλους τους παράκτιους νομούς της Ελλάδας. Στον Πίνακα 2.1 παρουσιάζονται οι εθελοντές που συμμετείχαν στην πανελλαδική εκστρατεία «Καθαρίστε τη Μεσόγειο» τα τρία τελευταία χρόνια, καθώς και ο αριθμός των παραλίων που καθαρίστηκαν στο πλαίσιο της εκστρατείας.

17 [13] Πίνακας 2.1: Εθελοντές που συμμετείχαν στην πανελλαδική εκστρατεία «Καθαρίστε τη Μεσόγειο» τα τρία τελευταία χρόνια. Έτος Εθελοντές Παραλίες Πηγή: Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Η εκστρατεία εθελοντικών καθαρισμών, που υλοποιείται κάθε Μάιο και διαρκεί περίπου ένα μήνα τα τελευταία 13 χρόνια στην Ελλάδα, αποτελεί τμήμα της παν-μεσογειακής πρωτοβουλίας «Καθαρίστε τη Μεσόγειο» που πραγματοποιείται ταυτόχρονα την τελευταία εβδομάδα του Μαΐου σε 21 χώρες με συντονιστή την ιταλική περιβαλλοντική οργάνωση Legambiente. Με στόχο την καταγραφή πηγών και υλικών των παράκτιων απορριμμάτων αλλά και γενικών χαρακτηριστικών των ακτών, στο πλαίσιο των καθαρισμών ακτών, το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS αποστέλλει στους συμμετέχοντες ένα δισέλιδο έντυπο ερωτηματολόγιο, το Φύλλο Παρατήρησης Ακτών, το οποίο οι συμμετέχοντες το συμπληρώνουν βάσει των στοιχείων που συλλέγουν κατά τον καθαρισμό της εκάστοτε ακτής (Εικ.2.2), και το επιστρέφουν συμπληρωμένο. Εικ. 2.2: Συμπλήρωση Φύλλου Παρατήρησης Ακτών, κατά τη διάρκεια του καθαρισμού ακτής από απορρίμματα

18 [14] Τα δεδομένα που επεξεργάστηκαν στην παρούσα μελέτη, συλλέχθηκαν από 80 φύλλα παρατήρησης ακτών που παρήχθησαν από το Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS και που αντιστοιχούν σε ισάριθμες ακτές που καθαρίστηκαν σε όλη την Ελλάδα, τα έτη 2006 και Συνολικά τα φύλλα παρατήρησης ακτών που επιστράφηκαν από τους εθελοντές, και διατέθηκαν προς μελέτη, ήταν περισσότερα και αντιστοιχούσαν σε μεγαλύτερο αριθμό ακτών, αλλά κάποια φύλλα έπρεπε να αφαιρεθούν για λόγους διαφύλαξης της αξιοπιστίας των δεδομένων.

19 [15] Εικ. 2.3: Συμπληρωμένο Φύλλο Παρατήρησης Ακτών

20 [16]

21 [17] 2.2Επεξεργασία Δεδομένων Ποσοτικοποίηση Δεδομένων Τα δεδομένα που περιέχονταν στα Φύλλα Παρατήρησης Ακτών των ετών 2006 και 2007, είναι ποσοτικά και ποιοτικά. Η ποιοτική και ποσοτική πληροφορία που συλλέχθηκε, εντάχθηκε σε βάση δεδομένων η οποία χτίστικε σε περιβάλλον MS Access 2007, για λόγους διευκόλυνσης στην επεξεργασία και στον έλεγχό της. Τα ποσοτικά δεδομένα αφορούν στη σύσταση των απορριμμάτων ως προς το υλικό. Τα δεδομένα αυτά προέκυψαν από την συμπλήρωση των Φύλλων Παρατήρησης Ακτών (Εικ. 2.3), όπου οι εθελοντές εκτίμησαν το ποσοστό επί τοις εκατό, κάθε υλικού στο γενικό σύνολο των απορριμμάτων που συλλέχθηκαν από κάθε ακτή. Οι κατηγορίες των υλικών των οποίων ζητείται να εκτιμηθούν τα ποσοστά από το Φύλλο Παρατήρησης Ακτών είναι: γυαλί, πλαστικό, χαρτί, αλουμίνιο, άλλα μέταλλα, σχοινί, οικοδομικά υλικά και άλλο υλικό. Το «άλλο υλικό», εξαιρέθηκε από την επεξεργασία των δεδομένων, για λόγους ερμηνείας των αποτελεσμάτων. Το Φύλλο Παρατήρησης Ακτών περιέχει, εκτός από ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, τα οποία σχετίζονται είτε άμεσα με τις πηγές ρύπανσης των ακτών με απορρίμματα (π.χ. ζητείται από τους εθελοντές σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, να καταγράψουν της πηγές ρύπανσης της εκάστοτε ακτής με απορρίμματα), είτε έμμεσα με την καταγραφή, που κάνουν οι εθελοντές, των δραστηριοτήτων που λαμβάνουν χώρα σε κάθε ακτή. Σαν αποτέλεσμα, τα Φύλλα Παρατήρησης Ακτών περιέχουν σημαντική ποιοτική πληροφορία, για την αξιοποίηση της οποίας, χρειάστηκε να γίνει η ποσοτικοποίησή της. Για το λόγο αυτό, αρχικά έγινε ομαδοποίηση των πηγών ρύπανσης των ακτών με απορρίμματα, όπως φαίνεται στον Πίνακα 2.4. Πίνακας 2.4: Ομαδοποίηση Πηγών Ρύπανσης Ακτών με Απορρίμματα ΟΜΑΔΕΣ ΥΠΟ-ΟΜΑΔΕΣ Α) ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΠΗΓΕΣ α) Χερσαίες πηγές Αναψυχή β) Χερσαίες πηγές Άλλο (μεταφορά από ποταμό, ρέμα, μεταφορά μέσω ανέμου κ.α.) Β) ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΗΓΕΣ γ) Θαλάσσιες πηγές Ναυσιπλοοία δ) Θαλάσσιες πηγές Αλιεία

22 [18] Σε κάθε Φύλλο Παρατήρησης Ακτών, το οποίο αντιστοιχεί σε μία ακτή, δίνεται μία τιμή για κάθε μια από τις τέσσερις υπό-ομάδες α, β, γ, δ, (Πίνακας 2.4) από το 1 έως το 10 σύμφωνα με την ποιοτική πληροφορία που παρέχεται από τους εθελοντές και αφορά στις πηγές ρύπανσης. Ενώ το άθροισμα για κάθε κύρια ομάδα (Α: χερσαίες πηγές, Β: θαλάσσιες πηγές), πρέπει να είναι πάντοτε το δέκα. Συνεπώς, για κάθε Φύλλο Παρατήρησης Ακτών συμπληρώνονται 4 παράμετροι, όπου κάθε μία από αυτές τις παραμέτρους εκφράζει τη συμβολή των υπό ομάδων των πηγών ρύπανσης (α, β, γ, δ) και για κάθε ομάδα (Α, Β) το άθροισμα των τιμών των παραμέτρων είναι 10. Όλη η διαδικασία της ποσοτικοποίησης της ποιοτικής πληροφορίας έγινε σε περιβάλλον MS Access Από τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από τα Φύλλα Παρατήρησης Ακτών, μαζί με τις παραμέτρους που εκφράζουν την ποιοτική πληροφορία τους, προέκυψε ο πίνακας δεδομένων (Πίνακας 2.5) Περιγραφική Στατιστική Στον πίνακα δεδομένων (Πίνακας 2.5) εφαρμόστηκε και περιγραφική στατιστική. Συγκεκριμένα υπολογίστηκαν, σε περιβάλλον MS Access 2007, οι Μέσοι Όροι των υλικών των απορριμμάτων (γυαλί, πλαστικό, χαρτί, αλουμίνιο, άλλα μέταλλα, σχοινί, οικοδομικά υλικά) σύμφωνα με τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μέσω των φύλλων παρατήρησης ακτών για τις 80 παραλίες που έγινε καταγραφή. Η παρουσίαση των αποτελεσμάτων έγινε σε ραβδογράμματα σε περιβάλλον MS Excel Επίσης, έγινε αναπαράσταση σε διαγράμματα πίτες (pie charts), των ποσοστών των υλικών: γυαλί, πλαστικό, αλουμίνιο, άλλα μέταλλα και οικοδομικά υλικά, για κάθε μία από τις 80 παραλίες που έγινε καταγραφή, σε περιβάλλον Arc GIS Πολυδιάστατη Στατιστική Ανάλυση i) Παραγοντική Ανάλυση R-τύπου Η πρώτη πολυδιάστατη στατιστική μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα μελέτη είναι η Παραγοντική Ανάλυση R - τύπου (R - mode Factor Analysis), η οποία εφαρμόστηκε στον πίνακα δεδομένων (Πίνακας 2.5). Η παραγοντική ανάλυση είναι ένας γενικός όρος που περιλαμβάνει συνδυασμό μαθηματικών διαδικασιών και μεθόδων που χρησιμοποιούνται για να αναλυθούν οι εσωτερικές σχέσεις μεταξύ διαφόρων μεταβλητών (π.χ. συγκεντρώσεις στοιχείων) (R - Tύπος) ή

Πτυχιακή εργασία στα πλαίσια του τομέα «Γενικής Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωδυναμικής»

Πτυχιακή εργασία στα πλαίσια του τομέα «Γενικής Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωδυναμικής» Πτυχιακή εργασία στα πλαίσια του τομέα «Γενικής Θαλάσσιας Γεωλογίας και Γεωδυναμικής» με θέμα: «Απορρίμματα και εκτίμηση θαλάσσιων και χερσαίων πηγών ρύπανσης στις ελληνικές ακτές» Των: Μοιρώτσου Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3 Α, 10440, Αθήνα Tel./Fax: 210-8228795 E-mail: info@medsos.gr Website: www.medsos.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3 Α, 10440, Αθήνα Tel./Fax: 210-8228795 E-mail: info@medsos.gr Website: www.medsos.gr Για 5η χρονιά φέτος, παρέχετε επιστημονική υποστήριξη στην εκστρατεία ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ αναλαμβάνοντας την επεξεργασία των φύλλων καταγραφής που συμπληρώνουν οι εθελοντές κατά τη διάρκεια των καθαρισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 25.9.2010 Γίνε κι εσύ μέρος της λύσης Δήλωσε συμμετοχή για τον καθαρισμό μιας κοντινής σου παραλίας Κάθε Σεπτέμβριο, το τρίτο Σάββατο, χιλιάδες εθελοντές σε

Διαβάστε περισσότερα

15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου

15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΚΤΩΝ 2012 15 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου Καθαρίζουμε τις παραλίες μας, καταγράφουμε τα σκουπίδια και τα ανακυκλώνουμε! ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες

ανάμεσα στους ποικίλους χρήστες Εμπόριο Ναυσιπλοΐα Αλιεία Ιχθυοκαλλιέργειες Αναψυχή Κατοικία Βιομηχανίες 4/3/2009 Ενημερωτική Ημερίδα «Υπάρχουσα κατάσταση και προοπτικές εξυγίανσης της παράκτιας ζώνης και του βυθού στον Κόλπο της Ελευσίνας» Η έννοια της ολοκληρωμένης διαχείρισης παράκτιας ζώνης & Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ευαισθητοποίησης για τα Θαλάσσια Απορρίμματα

ΕΚΘΕΣΗ ευαισθητοποίησης για τα Θαλάσσια Απορρίμματα ΕΚΘΕΣΗ ευαισθητοποίησης για τα Θαλάσσια Απορρίμματα MARine LItter in Europe Seas: Social AwarenesS and CO-Responsibility www.marlisco.eu ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

4 Πτυχιούχοι ΤΕΙ Ιχθυοκομίας ή συναφούς τμήματος Περιγραφή Έργου Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων από τους αλιευτικούς στόλους της Κρήτης.

4 Πτυχιούχοι ΤΕΙ Ιχθυοκομίας ή συναφούς τμήματος Περιγραφή Έργου Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων από τους αλιευτικούς στόλους της Κρήτης. Ανάβυσσος: 21/2/2014 Αρ.πρωτ: 20043/1284 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) με την επωνυμία Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε.) το οποίο εδρεύει

Διαβάστε περισσότερα

3 Θαλάσσια. απορρίµµατα

3 Θαλάσσια. απορρίµµατα 3 Θαλάσσια απορρίµµατα Κάθε άνθρωπος που έχει επισκεφτεί παραθαλάσσιες περιοχές, µακριά ή κοντά σε κάποιο αστικό κέντρο, θα έχει παρατηρήσει - σε κάποιες από αυτές- το πλήθος των απορριµµάτων που συγκεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ. Ερευνητικό Έργο: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑΣ Ερευνητικό Έργο: Διερεύνηση των επιπτώσεων της διασποράς αδρανών υλικών στο θαλάσσιο περιβάλλον των βόρειο-ανατολικών ακτών της Κιμώλου DRAFT 27/11/2006 Τεχνική Έκθεση με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ. Μέτρησης απορριμμάτων καπνιστών (αποτσίγαρα) σε παραλίες

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ. Μέτρησης απορριμμάτων καπνιστών (αποτσίγαρα) σε παραλίες ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ Μέτρησης απορριμμάτων καπνιστών (αποτσίγαρα) σε παραλίες Νοέμβριος 2013 Το έργο LIFE AMMOS Ολοκληρωμένη εκστρατεία ενημέρωσης για τον περιορισμό των απορριμμάτων καπνιστών στις παραλίες (LIFE12

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ε ι δ ι κ ή Γρ α μ μ α τ ε ί α Υ Υδ ά τ ων ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Έτος αναφορά φοράς 2012 ΜΑΙΟΣ 2013 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Έτος αναφοράς 2012 Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Ι Κ Α Σ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

1ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Συμμετέχουν: -Βιργινία (δασκάλα) -Ναταλία -Αντέλα -Μαρίνα Γάλι -Μαρίνα Κουγιά -Αλεξάνδρα -Τζοτί -Σταυρούλα -Στέλλα -Αλέξανδρος - ημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς

Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές φυσικής κληρονομιάς Habitat: κυρίαρχη μορφή, γύρω από την οποία αναπτύσσεται ένας οικότοπος Χλωρίδα (π.χ. φυτό-φύκος) Πανίδα (π.χ. ύφαλος διθύρων) Γεωλογική μορφή (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα

Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Τοποθέτηση & Λειτουργία Μηχανών Θαλάσσιας Ενέργειας: Επιπτώσεις στη Βιοποικιλότητα και τα Οικοσυστήματα Αναστασία Μήλιου Αρχιπέλαγος Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας www.archipelago.gr Αρχικό στάδιο ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Βούδια, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014

Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη θέση Βούδια, Ν. Μήλου, για τα έτη 2011-2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του θαλασσίου περιβάλλοντος στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΙΑΤΜΗΜΑΤIΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΗΣ ΠΗΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΕΣ 33 101 213 643 280 1.270 ΔΩΜΑΤΙΑ 6.553 9.627 11.087 17.972 4.804 50.043 ΚΛΙΝΕΣ 12.565 18.096 20.716 33.537 9.193 94.107

ΜΟΝΑΔΕΣ 33 101 213 643 280 1.270 ΔΩΜΑΤΙΑ 6.553 9.627 11.087 17.972 4.804 50.043 ΚΛΙΝΕΣ 12.565 18.096 20.716 33.537 9.193 94.107 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2005 ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΑΔΕΣ 14 33 43 102 64 256 ΔΩΜΑΤΙΑ 3.948 3.989 3.232 3.914 1.396 16.479 ΚΛΙΝΕΣ 7.408 7.304 5.894 7.182 2.648 30.436 ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 8 22 9 39 ΔΩΜΑΤΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες

10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες 10 + αλήθειες που μάθαμε συζητώντας με ψαράδες Ο Παγασητικός είναι μια κλειστή θάλασσα που τα νερά της αλλάζουν κάθε 8-9 μέρες χάρη στα ρεύματα Οι παλιές, μεγάλες πληγές Ελλιπής βιολογικός καθαρισμός Τα

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ. Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης. Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΟΥ ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΜΑΛΙΑΚΟ ΚΟΛΠΟ Αν. Καθηγητης Μ.Δασενακης Δρ Θ.Καστριτης Ε.Ρουσελάκη Φ.Σάλτα Κύκλος αζώτου Κύκλος φωσφόρου Kύκλος πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής

Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΙΚΑΠΑΒ «Ολική προσέγγιση για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης Εφαρμογή μοντέλων MERAMOD και ΜΟΜ στις μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας της ευρύτερης περιοχής Το Έργο με Αρ. Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός

Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ RESEARCH INSTITUTE FOR TOURISΜ Παγκόσμιος και Ελληνικός Τουρισμός I. Παγκόσμιος Τουρισμός Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ»

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΛΙΕΙΑΣ «ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» ΑΘΗΝΑ 2014 ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Α. Γενική περιγραφή των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 2013»

«ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 2013» 18 η Εκστρατεία εθελοντικών καθαρισμών παράκτιων και άλλων φυσικών περιοχών «ΚΑΘΑΡΙΣΤΕ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ 2013» Περιεχόμενα Εικόνες... 2 Πίνακες... 3 1. Εισαγωγή... 4 2. Το πρόβλημα των θαλάσσιων απορριμμάτων...

Διαβάστε περισσότερα

Λ έ ιμ νες ξενοδοχειακών μονάδων

Λ έ ιμ νες ξενοδοχειακών μονάδων Λιμένες ξενοδοχειακών μονάδων Παγκρήτιο Δίκτυο Περιβαλλοντικών Οργανώσεων «ΟικοΚρήτη» Ο η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων Περιβαλλοντικός Σύλλογος Ρεθύμνου Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου «Επιμενίδης» Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ

ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΩΣ Ο ΧΩΡΟΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ ΥΔΡΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ, ΑΝΘΡΩΠΟΣΦΑΙΡΑΣ ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ Χρήστος Αναγνώστου, Γεωλόγος Ιζηματολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές έννοιες Σε ένα ερωτηματολόγιο έχουμε ένα σύνολο ερωτήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι σε κάθε ερώτηση αντιστοιχεί μία μεταβλητή. Αν θεωρήσουμε μια ερώτηση, τα άτομα δίνουν κάποιες απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Περιβάλλοντος

Χημεία Περιβάλλοντος Χημεία Περιβάλλοντος Ενότητα 4: Ρύπανση Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Απορρυπαντικά Μύκονος, Ψαρού 1 Απορρυπαντικά Στις εγκαταστάσεις δευτεροβάθμιας επεξεργασία λυμάτων απομακρύνεται ένα σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις 31/12/2014 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ στις // ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑKH ENOTHTA ***** **** *** ** * Γενικό Άθροισμα ΔΡΑΜΑΣ ΕΒΡΟΥ ΘΑΣΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ ΞΑΝΘΗΣ ΡΟΔΟΠΗΣ. Πηγή: Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE AMMOS Δράσεις Β2 & D1

Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE AMMOS Δράσεις Β2 & D1 Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE AMMOS Δράσεις Β2 & D1 Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Οκτώβριος 2013 1 Το έργο LIFE AMMOS Ολοκληρωμένη εκστρατεία ενημέρωσης για τον περιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α»

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ - ΟΦΕΛΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ TOY VESSEL GENERAL PERMIT (VGP) ΣTA ΠΛΟΙΑ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α» ΣΤΕΦΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ Διπλωματική Εργασία Πειραιάς, 2014 Την 19 η Δεκεμβρίου 2013, τέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ

ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας - Σημαντικά Θέματα Διαχείρισης Νερού - Μέτρα Οργάνωσης της Διαβούλευσης ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΔΑΤΩΝ Κ/ΞΙΑ Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, Ηπείρου και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ

ΕΤΑΙΡΙΚΗ * ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ * ΕΥΘΥΝΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αναφέρεται στις ενέργειες των επιχειρήσεων που αποσκοπούν στην συμβολή αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών ζητημάτων. Η Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Ρύπανση του εδάφους

4.2 Ρύπανση του εδάφους 110 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 4.2 Ρύπανση του εδάφους Οι ανθρώπινες δραστηριότητες ρυπαίνουν το έδαφος Ερωτήσεις κατανόησης θεωρίας και προβλήματα 2-1. Η ρύπανση του εδάφους οφείλεται κυρίως στη

Διαβάστε περισσότερα

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486.

Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51. Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Θρεπτικά συστατικά στο θαλάσσιο οικοσύστημα 51 Πηγή: Raven, Berg & Johnson, 1993, σ.486. Εικόνα 2. Σχηματική αναπαράσταση της δομής και λειτουργίας εγκατάστασης δευτερογενούς επεξεργασίας λυμάτων. 3. Όμως

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ(*)

1.1. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ(*) 1.1. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ (*) (*) Η καταγραφή των θαλασσίων διαδρομών έγινε λεξικογραφικά. Τηρείται αλφαβητική σειρά στην αφετηρία και τον προορισμό της θαλάσσιας διαδρομής. Α/Α ΔΙΑΔΡΟΜΗ/ΠΕΡΙΟΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού

Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Εφαρμογή HACCP στη Βιομηχανία Εμφιάλωσης Νερού Μ.Α. Ευστρατίου Τμήμα Επιστημών της Θάλασσας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τι είναι HACCP; Προβλήματα Υδατογενείς λοιμώξεις Ασφάλεια Διακίνησης Τροφίμων κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΣΕΚ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Τεχνίτης Αργυροχρυσοχοΐας Τεχνίτης Γραφικών Τεχνών Τεχνίτης Διακοσμητικών Εφαρμογών Τεχνίτης Ηλεκτρονικών συσκευών Τεχνίτης Κοπτικής- Ραπτικής Τεχνίτης Αγιογράφος

Διαβάστε περισσότερα

Απόρριψη λυµάτων σε χειµάρρους: Επιπτώσεις στην ποιότητα του νερού και της άµµου ακτών κολύµβησης Μαρία Α. Ευστρατίου Τµήµα Επιστηµών της Θάλασσας Πανεπιστήµιο Αιγαίου Στο θαλάσσιο περιβάλλον οι µολυσµατικές/ρυπογόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Inventory Report. Έκθεση αποτελεσμάτων αρχικής επίσκεψης στις 15 παραλίες του έργου LIFE AMMOS

Inventory Report. Έκθεση αποτελεσμάτων αρχικής επίσκεψης στις 15 παραλίες του έργου LIFE AMMOS Inventory Report Έκθεση αποτελεσμάτων αρχικής επίσκεψης στις 15 παραλίες του έργου LIFE AMMOS Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, TERRA NOVA Ε.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Πατρών (Ε.ΘΑ.ΓΕ.Φ.Ω.) Νοέμβριος 2013 Το έργο LIFE AMMOS

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη θαλάσσιων απορριμμάτων σε 28 ελληνικές ακτές.

Μελέτη θαλάσσιων απορριμμάτων σε 28 ελληνικές ακτές. Πτυχιακή Εργασία Μελέτη θαλάσσιων απορριμμάτων σε 28 ελληνικές ακτές. Σταματοπούλου Ελένη Α.Μ.: 05076 Επιβλέπων καθηγητής: Γ. Παπαθεοδώρου Πάτρα, Ιούνιος 2010 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 1 Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

4. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 4. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ 4.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το προτεινόμενο δίκτυο υδάτων κολύμβησης, στο οποίο θα βασιστεί το πρόγραμμα παρακολούθησης των υδάτων κολύμβησης της περιόδου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«ΑΡΤΕΜΙΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΑΡΤΕΜΙΣ» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΑΔΗΛΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 15

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών 2012 Είναι αποδεκτό σε παγκόσμιο επίπεδο ότι οι κλασσικές πρακτικές διαχείρισης της αλιείας, όπως

Διαβάστε περισσότερα

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική

5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική 5.000 τόνοι μπάζα πνίγουν καθημερινά την Αττική Στα συρτάρια το Προεδρικό Διάταγμα που θα έλυνε το πρόβλημα της διαχείρισής το Καμπανάκια κινδύνου χτυπά στην Αττική, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κανένας

Διαβάστε περισσότερα

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα.

Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Κος ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ: Καλησπέρα. Η δική μας εισήγηση θα είχε άμεση σχέση και θα είχε ενδιαφέρον να ακολουθούσε την εισήγηση του κυρίου Λέλεκα. Δεν είναι πάντα εφικτό να το προγραμματίζουμε κατά προτεραιότητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ. Πηγή δεδομένων:

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ. Πηγή δεδομένων: Πηγή δεδομένων: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΕΠΘ 2004, 2005 και 2006 Έργο : ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Πηγή : Διεύθυνση Οργάνωσης και Διεξαγωγής Εξετάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ

1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ 1 Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Η Ευρωπαϊκή στρατηγική για την διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δομή Μαθήματος 1. Εισαγωγή στην Επιχειρησιακή Ωκεανογραφία (Ε.Ω.) Έννοιες Ε.Ω., Εξέλιξη Ε.Ω, Οικονομικά μεγέθη, Εφαρμογές Ε.Ω Παραδείγματα 2. Η τεχνολογική συνιστώσα της Ε.Ω.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Παύλος Μακρίδης, επίκουρος καθηγητής Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Ζώων Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι υδατοκαλλιέργειες; Η καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2013 Γυμνάσια - Λύκεια Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γενικός Γραμματέας ΧΟΡΗΓΟΙ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2013 Γυμνάσια - Λύκεια Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γενικός Γραμματέας ΧΟΡΗΓΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2013 Γυμνάσια - Λύκεια Δρ Μιχάλης Ιερείδης Γενικός Γραμματέας ΧΟΡΗΓΟΙ Τι αλλάζει φέτος; www.cymepa.net χρονοδιάγραμμα ΣΤΑΔΙΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ Hλεκτρονική αίτηση 15-25/10/13 Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Πώς μπορώ να υποβάλω αίτηση; Η αίτηση υποβάλλεται μόνο μέσω ηλεκτρονικής φόρμας που είναι διαθέσιμη εδώ. 2. Ποιος δικαιούται

Διαβάστε περισσότερα

170 ΕΜΠ ΠΡΟΗΓΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΩΡΟ-ΧΡΟΝΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ G.I.S.

170 ΕΜΠ ΠΡΟΗΓΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΩΡΟ-ΧΡΟΝΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ G.I.S. 170 ΕΜΠ ΠΡΟΗΓΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΩΡΟ-ΧΡΟΝΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ G.I.S. Καθ. Βασίλειος Ασημακόπουλος ρ. Έλλη Παγουρτζή Μονάδα Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΖΩΝΗΣ Ξένια I. Λοϊζίδου, ΑΚΤΗ Κέντρο Μελετών και έρευνας Γαλάζια Ανάπτυξη (1): Γαλάζια Ανάπτυξη δεν είναι ΜΟΝΟ η ναυτιλία! Ενδεικτικοί άλλοι τομείς: Ενέργεια Θαλάσσια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ Υ ΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Χωροταξικός σχεδιασµός & υδατοκαλλιέργειες στον ευρωπαϊκό χώρο Μέχρι σήµερα δεν υπάρχει ολοκληρωµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΖΑΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α. ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΠΛΕΓΜΑΤΑ - ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. στην εικόνα που ακολουθεί να προσδιορίσετε τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΑΡΙΝΕΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΑΡΙΝΕΣ Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους πιο αγαπημένους τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο και φυσικό παράδεισο για τους λάτρεις του υγρού στοιχείου. Ένας ωκεανός από ευκαιρίες Η Ελλάδα αποτελεί έναν από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Καθορισμός ανώτατου ορίου εκλογικών δαπανών ανά υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο και ανά συνδυασμό για τις περιφερειακές εκλογές».

ΘΕΜΑ: «Καθορισμός ανώτατου ορίου εκλογικών δαπανών ανά υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο και ανά συνδυασμό για τις περιφερειακές εκλογές». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 4 Απριλίου 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 13703 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ. Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ Δρ Μαρία Μαρκάκη, Ερευνήτρια ΙΤΕΠ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η 2. 1. Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ.

Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η 2. 1. Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ. Σ Τ Α Τ Ι Σ Τ Ι Κ Η Στατιστική έρευνα : Πρόκειται για ένα σύνολο αρχών και μεθοδολογιών με αντικείμενο : 1) το σχεδιασμό της διαδικασίας συλλογής δεδομένων. Κλάδος της στατιστικής που ασχολείται : Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ. «Είμαστε εδώ» για το Περιβάλλον

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ. «Είμαστε εδώ» για το Περιβάλλον ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ «Είμαστε εδώ» για το Περιβάλλον Η ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ ΕΙΝΑΙ «ΕΔΩ» ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, συμπληρώνοντας, φέτος, 50 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα, ανανεώνει τη δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος

Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Το προφίλ του Τουρισμού στη Κρήτη βάσει της Έρευνας Συνόρων της Τράπεζας της Ελλάδος Επεξεργασία:La.Re.T.S.A.& Quantos S.A. ΤτΕ Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών / Διεύθυνση Στατιστικής Η Έρευνα Συνόρων για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101 83 Πληροφορίες : Θ. Φλώρος Τηλέφωνα : 210 3741131 Φαξ : 210 3741140 E-mail: te.ekloges@ypes.

Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας 2 Ταχ. Κώδικας : 101 83 Πληροφορίες : Θ. Φλώρος Τηλέφωνα : 210 3741131 Φαξ : 210 3741140 E-mail: te.ekloges@ypes. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Αριθ. Πρωτ.: ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ Ταχ. Διεύθυνση : Ευαγγελιστρίας

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες

Πρόγραμμα MOFI. ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Πρόγραμμα MOFI ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ & ΑΛΙΕΙΑ Αντιμετωπίζοντας τη σχέση αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες Συμμετέχοντες WWF Ελλάς Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας Το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΠΟΔΕΚΤΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Α) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Πτυχίο Νομικής Α.Ε.Ι. ή το ομώνυμο πτυχίο ή δίπλωμα Ε.Α.Π. (Α.Ε.Ι.) ή Π.Σ.Ε. (Α.Ε.Ι.) της ημεδαπής ή ισότιμος τίτλος αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ (OWF)

4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ (OWF) Operational Programme Education and Lifelong Learning Continuing Education Programme for updating Knowledge of University Graduates: Modern Development in Offshore Structures AUTh TUC 4.3 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης και Σχεδιασμός Χρήσεων Γης

Βιομηχανικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης και Σχεδιασμός Χρήσεων Γης ΤΟΜΕΑΣ ΙΙ: Ανάλυσης, Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Διεργασιών και Συστημάτων Βιομηχανικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης και Σχεδιασμός Χρήσεων Γης Ι. Ζιώμας, Καθηγητής ΕΜΠ Αντικείμενο Η ανάπτυξη μεθοδολογίας λήψης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΚΟ-Π-4: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό και Δήμο της Ζώνης IV. Η σκοπιμότητα του δείκτη αφορά στην γνώση των μακροσκοπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA01: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟΣ ΦΟΡΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA01: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟΣ ΦΟΡΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την Ετήσια Μέση Ημερήσια Κυκλοφορία (Ε.Μ.Η.Κ.), δηλαδή τον μέσο ημερήσιο αριθμό οχημάτων που κινήθηκαν μεταξύ δύο διαδοχικών ανισόπεδων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης

Διαβάστε περισσότερα