To Χρυσό Παραπέτασμα. Η Εποχή τον Φόβου. Παρεμβάσεις. Προς Έναν ΠολυποΧικό Κόσμο. Το Μεγάλο Ρήγμα. Το Τέλος των Βαλκανίων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "To Χρυσό Παραπέτασμα. Η Εποχή τον Φόβου. Παρεμβάσεις. Προς Έναν ΠολυποΧικό Κόσμο. Το Μεγάλο Ρήγμα. Το Τέλος των Βαλκανίων"

Transcript

1

2

3

4 ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ To Χρυσό Παραπέτασμα Η Εποχή τον Φόβου ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΠΙΣΗΣ NOAM ΤΣΟΜΣΚΙ Παρεμβάσεις ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ Προς Έναν ΠολυποΧικό Κόσμο ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΡΓΟΠΟΥΑΟΣ Το Μεγάλο Ρήγμα ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΑΣΤΙΚ Το Τέλος των Βαλκανίων

5 Ε Π ΙΣ Τ Ρ Ο Φ Η Σ Τ Ο Μ Ε Λ Λ Ο Ν Η κρίση τον νηαρχιού καπιταλισμού και η Αριστερά

6

7 Π Ε Τ Ρ Ο Σ Π Α Π Α Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Η κρίση του υπαρκτού καπιταλισμού και η Αριστερά ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙ BAN Η ΑΘΗΝΑ

8 Σεψά ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤίιΧος ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Συγγραφέας ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΧωκπχήιηιμΔαα ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΑΣΗΜΟΥ Copyright Ο Πέτρος Παπακωνσταντίνου Copyright 2010: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΒΕ Σόλωνος Αθήνα Τηλ , Fax: http //www livanis gr Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική, ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου του βιβλίου με οποιονδήποτε τρόπο, μηχανικό, ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφηοης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη Νόμος 2121/1993 και κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν οτην Ελλάδα Παραγωγή: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη ISBN

9 Π Ε Ρ ΙΕ Χ Ο Μ Ε Ν Α Εισαγωγή Ο Μαρξ και τα όρια του κεφαλαίου Το Μεγάλο Αλμα προς τα πίσω...43 Από τη φούσκα στο κραχ. 70 Το ρομπότ και το ζόμπι Οι δυο τελευταίες Μεγάλες Ιδέες Το τέλος του κόσμου όπως τον ξέραμε Το σφυρί και το ποντίκι Μπορεί να υπάρξει αριστερή πολιτική; Οι τρεις εποχές του κομμουνισμού

10

11 Ό,τι φαν στερεό εξαερώνεται, 6,τι φαν ιερόβεβηλύνειαι... Καρλ Μαρξ & Φ ρίνιριχ Έ νγκελς Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος

12

13 Ε ΙΣ Α Γ Ω Γ Η Αρχές του Στον απόηχο του καυτού ελληνικού Δεκέμβρη, το φάντασμα της κοινωνικής εξέγερσης μοιάζει να έχει εγκατασταθεί πάνω από τις δυτικές μητροπόλεις. Grfcce gdndrale -θα γίνει παντού της... Ελλάδας!- γράφουν τα πανό των Γάλλων διαδηλωτών, παραφράζοντας το σύνθημα grfcve gdndrale, γενική απεργία. Ο πρώην πρωθυπουργός Ντομινίκ ντε Βιλπέν προειδοποιεί ότι η Γαλλία μπορεί να αντιμετωπίσει «μια νέα επανάσταση» λόγω της σφοδρής οικονομικής κρίσης που πλήττει τον παγκόσμιο καπιταλισμό, της χειρότερης από τη Μεγάλη Ύφεση του : Μόνο στις Η ΠΑ, μέχρι τα τέλη του 2009, χάθηκαν 7,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και το συνολικό χρέος εκτινάχθηκε στο 365% του ΑΕΠ, ενώ στη Μεγάλη Ύφεση δεν είχε ξε- περάσει το 250%.' Ο πολύς Ζμπίγκνιου Μπρζεζίνσκι, σύμβουλος Εθνικής Ασφα- λείας του Τζίμι Κάρτερ, κάνει λόγο για «κίνδυνο ταξικής σύγκρουσης» λόγω της «απίστευτης συσσώρευσης πλούτου στα χέρια ελάχιστων». Ακόμη και στην πιο ψύχραιμη Βρετανία, το υπουργείο Εξωτερικών έδωσε εντολή σε όλες τις πρεσβείες να αξιολογούν τον κίνδυνο κοινωνικών εξεγέρσεων στις χώρες ευθύνης τους και να ενημερώνουν σχετικά το Λονδίνο. Το εμπιστευ- 1. Τζορτζ Σόρος, «Η δεύτερη ύφεση παραμονεύει», Το Βήμα, 3/1/2010.

14 12 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ιικό δελτίο της Intelligence Unit του Economist εκτίμησε ότι υπάρχει «σοβαρός κίνδυνος κοινωνικών αναταραχών» σε τουλάχιστον ενενήντα πέντε χώρες. «Η λαϊκή οργή μεγαλώνει στον κόσμο ως αποτέλεσμα της διογκούμενης ανεργίας, των μειωμένων ή παγωμένων μισθών, της διοχέτευσης κονδυλίων στις τράπεζες, της μείωσης της αξίας των ακινήτων και των περικοπών στις συντάξεις και τις κοινωνικές ασφαλίσεις [...] Καθώς η οικονομική κάμψη συνεχίζεται, μπορούμε να αναμένουμε πολύ εντονότερα και μεγαλύτερης διάρκειας γεγονότα, όπως ένοπλες εξεγέρσεις, πραξικοπήματα, εμφύλιες συγκρούσεις ή και πολέμους μεταξύ κρατών».2 Ένα χρόνο αργότερα, ο πανικός έχει δώσει τη θέση του στην ανακούφιση. Από το τελευταίο τρίμηνο του 2009, η κρίση κηρύχθηκε λήξασα, η οικονομία ξαναμπήκε σε αυξητική τροχιά και ο δείκτης Dow Jones του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης σκαρφάλωσε και πάλι πάνω από τις μονάδες. Η Γουόλ Στριτ θύμιζε εμφραγματία που μόλις έχει βγει από τη μονάδα εντατικής θεραπείας και το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να ανάψει τσιγάρο: ξεπέρασαν τα 140 δισεκατομμύρια δολάρια τα μπόνους στα στελέχη των χρηματιστηριακών εταιρειών μέσα στο Αέρας κοπανιστός αποδείχτηκαν οι βροντές του Ομπάμα και οι αστραπές του Σαρκοζί εναντίον των golden boys. Αφού το αναμενόμενο κοινωνικό τσουνάμι δεν ήρθε, οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού συμπέραναν ότι τα υποζύγια αντέχουν κι άλλα βάρη. Πέρυσι τέτοιο καιρό έδιναν πακτωλούς δημοσίου χρήματος στις τράπεζες, φέτος καλούν τους μισθωτούς να πληρώσουν το λογαριασμό για την εκτίναξη των ελλειμμάτων και των χρεών, που οι ίδιοι προκάλεσαν. Άλλη μια φορά, ο καπιτα 2 The Times. 5/5/2009.

15 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 13 λισμός επιβιώνει με διαδοχικούς κύκλους ιδιωτικοποίησης του κέρδους και κοινωνικοποίησης του χρέους, όπως οι ζωντανοί οργανισμοί επιβιώνουν με διαδοχικούς κύκλους εισπνοής και εκπνοής. Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η κατάρρευση γιγάντων όπως η Lehman Brothers στην... Οδό Τείχους, όπως θα μεταφράζαμε στα ελληνικά τη Wall Street, προκάλεσε πραγματικό ιδεολογικό κραχ. Ο νεοφιλελευθερισμός, από οικουμενική, πολιτική θρησκεία κατέληξε κακόφημη έννοια. Παραφράζοντας τον αφορισμό του συντηρητικού Νίξον, κατά τον οποίο, σε εποχές κρίσης «είμαστε όλοι κεϊνσιανοί», το περιοδικό Newsweek, με αφορμή τον έντονο κρατικό παρεμβατισμό του Μπαρόκ Ομπάμα, διακήρυξε σαρκαστικά: «Τώρα, είμαστε όλοι σοσιαλιστές»!3 Ο υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, Μάικλ Χάκαμπι, σχολίαζε ως εξής τα πρώτα μέτρα Ομπάμα για την αντιμετώπιση της κρίσης: «Ο Λένιν και ο Στάλιν θα ήταν ευτυχείς με αυτά που συμβαίνουν»!4 Ό σο για το TIME, αφιέρωσε το εξώφυλλο και το βασικό θέμα του αφιερώματος για το Φόρουμ του Νταβός στον... Καρλ Μαρξ! «Παγκόσμια Οικονομία - τι θα σκεφτόταν ο Μαρξ», ήταν ο σχετικός τίτλος, πάνω από εκτενές τσιτάτο από το Κομμουνιστικό Μα- νιφέσιοί Ωστόσο, η αλλαγή της ιδεολογικής ατμόσφαιρας δεν μεταφράστηκε σε κάποια πολιτική στροφή προςτα αριστερά. Είναι αλήθεια ότι η οικονομική κρίση έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη 3. Newsweek, 16/2/ El Pats, 3/3/2009

16 14 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ χρεοκοπία του τυχοδιωκτικού, μιλιταριστικού σχεδίου των Αμερικανών νεοσυντηρητικών και στην εκλογή του πρώτου Αφροα- μερικανου προέδρου - χωρίς την οποία δεν αποκλείεται η Αμερική να είχε ήδη γνωρίσει όχι μία, αλλά πολλές εξεγέρσεις τύπου Λος Άντζελες. Όπως είναι αλήθεια ότι στη δεύτερη βιομηχανική δύναμη του κόσμου, την Ιαπωνία, η κρίση γκρέμισε από την εξουσία το δεξιό και επί μισό αιώνα κυρίαρχο Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, αναδεικνύοντας μια κυβέρνηση με σοσιαλδημοκρατικό προφίλ, περισσότερο αυτόνομη έναντι των Αμερικανών. Στην Ευρώπη, όμως, η κρίση όχι μόνο δεν εξασθένισε, αλλά, αντίθετα, ενίσχυσε την ηγεμονία της Δεξιάς (η Ελλάδα αποτελεί την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα) και επιβεβαίωσε την αφασία της σοσιαλδημοκρατίας, που εμφανίστηκε βασιλικότερη του βασιλέως στην υπεράσπιση του νεοφιλελευθερισμού. Σε σημείο μάλιστα ο Πέερ Στάινμπρουκ, ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του «Μεγάλου Συνασπισμού» υπό την Άνγκελα Μέρκελ και πραγματικός Κέρβερος του Συμφώνου Σταθερότητας, να καταγγέλλει την κυβέρνηση... Μπους για «ασύλληπτο και καταθλιπτικό αμόκ χυδαίου κεϊνσιανισμού»!5 Με λίγες εξαιρέσεις, η Αριστερά παρέμεινε περιχαρακωμένη στα στενά όρια της μετά το 89 εποχής, αδυνατώντας να επωφεληθεί από το ευνοϊκότερο κοινωνικό και ιδεολογικό περιβάλλον και από την κρίση της εκφυλισμένης Κεντροαριστεράς του Τρίτου Δρόμου. Ο Μαρξ μίλησε για τον καπιταλισμό-βαμπίρ, τη νεκρή εργασία που συσσωρεύεται ως κεφάλαιο και θρέφεται από την εκμετάλλευση της ζωντανής. Ωστόσο, το βαμπίρ έχει και μια άλλη έννοια: είναι απέθαντο και σηκώνεται όρθιο ξανά και ξανά, 5 ΚαΘψΐρινι'ι, 13/12/2008

17 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 15 μετά απά κάθε χτύπημα, αν δεν βρεθεί κάποιος να το αποκεφαλίσει. Βεβαίως, είναι πολύ νωρίς να μιλήσουμε για χαμένη ιστορική ευκαιρία. Το παγκόσμιο σύστημα απέχει πολύ από το να έχει μπει σε τροχιά μακρόχρονης σταθεροποίησης. Η κρίση δεν ξεπερά- στηκε, απλώς μεταλλάχθηκε από χρηματοπιστωτική σε δημοσιονομική. Ενώ τα χρηματιστήρια δημιουργούν τις φούσκες των μελλοντικών κρίσεων, οι κρατικοί προϋπολογισμοί μεγεθύνουν τις μαύρες τρύπες των ελλειμμάτων που απειλούν τα λαϊκά εισοδήματα. Η επίσημα καταγεγραμμένη ανεργία σε ΗΠΑ και Ευρώπη ξεπερνά το οδυνηρό και δυνητικά εκρηκτικό 10% (η πραγματική, αν υπολογιστεί η κρυμμένη ανεργία της υποαπασχόλησης, έφτανε στα τέλη του 2009 το 17,5% σύμφωνα με τους New York Times6), ενώ οι χρεοκοπίες πληθαίνουν. Καθώς καμία από τις δομικές αιτίες και τις παγκόσμιες ανισορροπίες που έθρεψαν την τελευταία αναστάτωση δεν αντιμετωπίστηκε, πολλοί, μεταξύ των οποίων ο Αμερικανός νομπελίστας Πολ Κρούγκμαν7, φοβούνται μια εξέλιξη «σε σχήμα W», όπου μετά την πρώτη κρίση και τη σχετικά σύντομη ανάκαμψη θα ακολουθήσει δεύτερη, ίσως πιο καταστροφική. Η πτώχευση του Ντουμπάι, ενός οικονομικού «θαύματος» που αποδείχτηκε αντικατοπτρισμός της αραβικής ερήμου, ήρθε να ενισχύσει τις απαισιόδοξες εκτιμήσεις, προκα- λώντας νέο σοκ και δέος στα διεθνή χρηματιστήρια. Αρθογρά- φοι του Guardian προειδοποιούσαν για «πολλές ακόμη κρυφές βόμβες της παγκόσμιας οικονομίας, που δεν έχουν ακόμη εκρα- 6 David Leonhardt, «Broader measure of unemployment stands at 17 5%», The New York Times, 7/11/ Paul Krugman, «That 1937 Feeling», The New York Ttmes, 4/1/2010.

18 16 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ γεί», αναφέροντας ως επόμενο δυνητικά ντόμινο χώρες όπως η Ουκρανία, η Ιρλανδία, η Ελλάδα, η Ισλανδία, η Ουγγαρία και το Πακιστάν.8 Στις αρχές του 2010, οι οικονομίες των μητροπόλεων βρίσκονταν σε μια ασταθή και κρίσιμη συγκυρία. Είχαν γλιτώσει τη συ- στημική κατάρρευση μόνο χάρη στη «διασωλήνωσή» τους, δηλαδή την παροχή τεράστιων κονδυλίων από τα εθνικά κράτη, τα οποία κατευθΰνθηκαν κυρίως στις τράπεζες, δευτερευόντως δε στη βιομηχανία και στη στήριξη της ζήτησης. Όπως συμβαίνει όμως και στην Ιατρική, η «αποσωλήνωση» των ασθενών είναι μια διαδικασία εξαιρετικά λεπτή και επικίνδυνη: Αν τα εθνικά κράτη κόψουν απότομα τα προγράμματα στήριξης των οικονομιών τους για να τιθασεΰσουν τα αστρονομικά δημοσιονομικά τους ελλείμματα, όπως το θέλει η κυρίαρχη γραμμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κινδυνεύουν να βυθίσουν τις οικονομίες τους στην άβυσσο, όπως συνέβη στην Αμερική του Ρούζβελτ, το εκτός του ότι ενδέχεται να φέρουν επί σκηνής το φάντασμα ενός απειλητικού, εργατικού «Δεκέμβρη». Αν πάλι δεν το κάνουν, κινδυνεύουν να νεκραναστήσουν το φάντασμα του στασιμοπληθωρισμού και να τροφοδοτήσουν εμπορικούς και νομισματικούς πολέμους, επιταχύνοντας το τέλος της «παγκοσμιοποίησης». Εμπρός γκρεμός και πίσω ρέμα. Στο μεταξύ, η οικονομική κρίση έχει ήδη πυροδοτήσει ένα γεωπολιτικό κραχ με απρόβλεπτες συνέπειες. Σήμανε την πένθιμη καμπάνα για τη «στιγμή» της αμερικανικής μονοκρατορίας, η οποία υπήρξε προσωρινό αποτέλεσμα των εξαιρετικών συνθηκών μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ και την οποία όχι μόνο δεν κατάφερε 8. Heather Stewart & Ian Black, «Dubai: Minor upset in playground of the rich - or first domino of new crash5», The Guardian, 26/11/2009.

19 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 17 να αναζωογονήσει, αλλά αποτελείωσε μια ώρα αρχύτερα η πολεμική Σταυροφορία των Μπους-Τσέινι. Ο Μπαράκ Ομπάμα επιχειρεί μια συντεταγμένη αναδίπλωση μιας αυτοκρατορίας που κινδυνεύει να καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ίδιας της υπε- ρεπέκτασής της, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα το καταφέρει ανώδυνα και αναίμακτα. Σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη παρακμή της Ευρώπης, ο τερματισμός της αμερικανικής μονοκρατορίας μπορεί να σημά- νει το τέλος δύο αιώνων παγκόσμιας κυριαρχίας της Δύσης, όπως υποδηλώνει η ορμητική (αν και εκρηκτικά ασταθής) άνοδος της Κίνας. Το γεγονός ότι ο Ομπάμα επέλεξε να απουσιάσει από τον πανηγυρικό εορτασμό των είκοσι χρόνων από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου για να πάει στους δύο μεγαλύτερους πιστωτές του, την Ιαπωνία και την Κίνα, λέει πολλά. Στο ζενίθ της βρετανικής αποικιοκρατίας, ο Κίπλινγκ μιλούσε για «το φορτίο του λευκού ανθρώπου» να κυριαρχήσει και να εκπολιτίσει τις «καθυστερημένες» φυλές. Το 2009, έτυχε στον πρώτο μαύρο πρόεδρο της Αμερικής να επισφραγίσει συμβολικά το τέλος της πλανητικής κυριαρχίας του λευκού ανθρώπου, υποκλινόμενος βαθιά στους «κίτρινους», τον αυτοκράτορα της ηττημένης Ιαπωνίας Ακιχίτο και τον ηγέτη της «κομμουνιστικής» Κίνας Χου Ζιντάο. Γενικότερα, η άνοδος του λεγάμενου BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα) και άλλων αναδυόμενων βιομηχανικών δυνάμεων μεταφράζεται σε απώλεια ελέγχου της παγκόσμιας οικονομίας από την παραδοσιακή ιμπεριαλιστική τριάδα ΗΠΑ-Δ.Ευρώπης- Ιαπωνίας. Αυτό αντανακλά και η έκλειψη της παραδοσιακής ομάδας των G-7 προς όφελος του διευρυμένου G-20, του πιο χαρακτηριστικού ίσως προϊόντος της τελευταίας κρίσης. Είναι πολύ αμφίβολο αν τέτοιας έκτασης ανατροπές στους παγκόσμιους συσχετι

20 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ σμούς δύναμης μπορούν να αφομοιωθούν ειρηνικά, χωρίς να προ- καλέσουν τη διάρρηξη της «παγκοσμιοποίησης» και την επιστροφή στον άγριο οικονομικό, γεωπολιτικό ή και στρατιωτικό ανταγωνισμό αντίπαλων μπλοκ. Επομένως, θα πρέπει να προετοιμάζεται κανείς για παρατε- ταμένη περίοδο μεγάλης οικονομικής και γεωπολιτικής αστάθειας, που εγκυμονεί πραγματικά ιστορικές αλλαγές, για το καλύτερο ή το χειρότερο. Σ αυτό το φόντο, η αντισυστημική Αριστερά θα έχει καινούριες ευκαιρίες να βγει από την έρημο στην οποία την εξόρισε η κατάρρευση του 89 και η συνακόλουθη διάλυση του ιστορικού κομμουνισμού. Σε τελευταία ανάλυση, το κεφάλαιο και τα κόμματά του όχι μόνο αποδεικνύονται ανίκανα να διαχειριστούν τις τεράστιες δυνατότητες εκθετικής αύξησης του κοινωνικού πλούτου που δημιουργεί η τρίτη, επί καπιταλισμού, τεχνολογική επανάσταση της πληροφορικής και της βιοτεχνολογίας (μετά την πρώτη, της ατμομηχανής, και τη δεύτερη, του ηλεκτρισμού, της χημικής βιομηχανίας και του κινητήρα εσωτερικής καύσης), αλλά και υπονομεύουν τις δύο βασικές πηγές αυτού του πλούτου, την εργασία και τη φύση, όπως μαρτυρούν η ενδημική μαζική ανεργία και η προϊούσα οικολογική καταστροφή. Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί συνθήκες γενικής «εθνικής κρίσης», που ευνοούν την ανάδειξη της Αριστερός σε ηγεμονική δύναμη, πολιτικό φορέα που θα εκφράσει όχι μόνο στενά κλαδικά συμφέροντα, αλλά και ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες για την προστασία της εργασίας, της φύσης, του πολιτισμού και της ειρήνης. Ένα στοίχημα που είναι ιστορικά αναγκαίο, αλλά καθόλου «δεδομένο» ότι θα κερδηθεί. Στις καλύτερες στιγμές τους, ο Μαρξ και ο Ένγκελς προειδοποιούσαν ότι ο ταξικός αγώνας δεν έχει εγγυημένο χάπι εντ. Παραπέμποντας στην ιστορική οπισθο

21 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 19 δρόμηση μετά την πτώση της Ρώμης από τους βαρβάρους, τόνιζαν ότι η αναμέτρηση μεταξύ καταπιεστών και καταπιεζόμενων «τελείωνε κάθε φορά είτε με τον επαναστατικό μετασχηματισμό ολόκληρης της κοινωνίας, είτε με την από κοινού καταστροφή των αντίπαλων τάξεων».9 Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι ^ Ελλάδα ενδέχεται να ανα- δειχτεί σε αδύνατο κρίκο τον ευρωπαϊκού κέντρου. Το φθινόπωρο του 2009, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ήδη κατά πολύ αποδυναμωμένη από την έκρηξη του προηγούμενου Δεκέμβρη, υπέ- στη πραγματικό πολιτικό λιντσάρισμα από τους ψηφοφόρους. Το ΠΑΣΟΚ ήρθε στην εξουσία με κεντρική επαγγελία μια κεϊνσιανού τύπου διαχείριση της κρίσης, με περιορισμένη αναδιανομή εισοδήματος υπέρ των λαϊκών στρωμάτων. Προτού συμπληρώσει, όμως, τις πρώτες εκατό ημέρες της, η κυβέρνηση του Γιώργου Πα- πανδρέου μπήκε σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με τα λαϊκά συμφέροντα, επικαλούμενη την απειλή της πτώχευσης και τη δα- μόκλειο σπάθη των Βρυξελλών. Ωστόσο, η εικόνα της συντέλειας του κόσμου, την οποία συντηρούν επίμονα τα τηλεοπτικά κανάλια, αποτελεί ξεκάθαρη υπερβολή, πραγματική ιδεολογική τρομοκρατία, ώστε να δικαιολογηθούν εκ των προτέρων μέτρα κοινωνικού πολέμου εναντίον της μισθωτής εργασίας. Η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας είναι όντως άσχημη, αλλά δεν αποτελεί κάποια σκανδαλώδη εξαίρεση. Η Αμερική έχει συγκρίσιμο έλλειμμα (εννοείται, ως ποσοστό του ΑΕΠ) με την Ελλάδα, αλλά η κυβέρνηση Ομπάμα, η 9 Κ Μ σρξ& Φ Έ νγκε\ς, Mavtycmo τον Κο/φουνισιικον Κή/ψαιος, ο 19, εκδ. Σΰγ- \po\i] Εποχή, 1984

22 20 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ οποία μάλιστα έχει πίσω της το μεγαλύτερο πρόγραμμα κρατικής στήριξης της οικονομίας στην αμερικανική ιστορία, όχι μόνο δεν σκέφτεται να το σταματήσει, αλλά ετοιμάζει και νέα επεκτατικά μέτρα. Το συνολικό εξωτερικό χρέος (κράτος, ΔΕΚΟ, τράπεζες κ.ά.) ανερχόταν, τον Δεκέμβριο του 2009, σε 159% του ΑΕΠ για την Ελλάδα, 158% για την Ισπανία, 217% για την Πορτογαλία και % για τη μέχρι πρότινος «Τίγρη του Ατλαντικού» και παιδί- θαΰμα του νεοφιλελευθερισμού, την Ιρλανδία!10 Ό σο για τα δύο σκιάχτρα που βγάζουν κάθε μέρα στο σεργιά- νι για να τρομοκρατήσουν τους 'Ελληνες πολίτες, την Κομισιόν και τους διεθνείς «οίκους αξιολόγησης», κανονικά θα έπρεπε να προκαλούν περισσότερη θυμηδία παρά φόβο. Από τη μία η Κομισιόν αντιπροσωπεύει έναν εσμό ασπόνδυλων γραφειοκρατών, που έχασαν τη μιλιά τους όταν ξέσπασε η κρίση, αφήνοντας τα δύσκολα για τις εθνικές κυβερνήσεις, τις οποίες έρχονται τώρα, που ξεθύμανε προσωρινά η μπόρα, να «τιμωρήσουν»! Από την άλλη, οι περίφημοι «οίκοι αξιολόγησης», από τις εκθέσεις των οποίων υποτίθεται ότι εξαρτάται το αν και με ποιους όρους θα μπορούμε να δανειζόμαστε στο μέλλον, έχουν γίνει, καιρό τώρα, καταγέλαστοι στα μάτια οποιουδήποτε παρακολουθεί έστω και μόνο τους τίτλους των σομόν σελίδων. Είναι αυτά τα παραμάγαζα του Σόρος και άλλων μεγαλόσχημων της Γουόλ Στριτ που βαθμολογούσαν με άριστα τα «τοξικά απόβλητα» της Lehman Brothers και των άλλων μεγαθηρίων που κατέρρευσαν το τρομερό φθινόπωρο του Το να προβάλλονται, λοιπόν, σήμερα ως τιμητές των δημοσίων οικονομικών αυτοί οι «οίκοι» των ιδιωτικών οργίων είναι περίπου σαν να βάζουμε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα. 10 Jean-Gabnel Fredet & NatachaTatu, «Pourquoi la Grfcce ne fera pas faillite, Le Nouvel Obsmxiteur /12/2009.

23 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 21 Αλλά το βασικό ερώτημα είναι που πήγαν αυτά τα τεράστια κονδύλια που ξόδεψε το κράτος από τους φόρους μας, για να βρεθούμε ξαφνικά χρεωμένοι μέχρι το λαιμό; Επί του προκειμένου, τα στοιχεία που δίνει ο καθηγητής Ζαν-Πολ Φιτουσί στη γαλλική Le Monde μιλούν από μόνα τους: «Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι χώρες του G-20 αφιέρωσαν κατά μέσο όρο το 17,6% του ΑΕΠ στην άμεση ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος και μόνο, πάντα κατά μέσο όρο, το 0,5% του ΑΕΠ το 2008, το 1,5% το 2009 και το 1% το 2010 σε επιδοτήσεις μέσω του κρατικού προϋπολογισμού». Ό σο για την ευρωζώνη, «οι κρατικές δαπάνες για την αναθέρμανση της οικονομίας έφτασαν, στο σύνολο της τριετίας, μόλις το 1,6% του αθροιστικού ΑΕΠ, ενώ στις ΗΠΑ ανέβηκαν στο 5,6%»." Το συμπέρασμα προκύπτει αβίαστα: Οι εργαζόμενοι καλούνται να πληρώσουν δύο φορές για λογαριασμό των τραπεζών, την πρώτη φορά επειδή «πρέπει» να διασωθούν με χρήματα των φο- ρολογουμένων και τη δεύτερη για να καλύψουν τις μαύρες τρύπες του προϋπολογισμού, που έτσι δημιουργήθηκαν. Στο ενδιάμεσο διάστημα, ήταν οι ίδιες τράπεζες που λήστευαν τα εθνικά κράτη και μεγάλωναν τις μαύρες τρύπες τους, αφού δανείζονταν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με 1% και δάνειζαν τις εθνικές κυβερνήσεις με 5,5% ή 6%. Το απλό ερώτημα, γιατί, αφού «πρέπει» να τους δώσουμε τόσα λεφτά, δεν τις εθνικοποιούμε τουλάχιστον, περιμένει ακόμη την απάντησή του. Ασφαλώς, το δημοσιονομικό πρόβλημα είναι υπαρκτό και οδηγεί σε βίαιο σφετερισμό μέρους του εθνικού πλούτου από το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο. Ούτε ο πιο στενόμυαλος λογιστής, όμως, 11. Jean-Paul Fitoussi, «Aprfcs la crise, un conte parfaitem ent immoral», I* Monde, 4/1/2010

24 22 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ δεν μπορεί να φανταστεί ότι είναι δυνατή η αντιμετώπιση του δημοσιονομικού προβλήματος χωρίς την αντιμετώπιση του αναπτυξιακού προβλήματος. Με την ένταξη στην ΕΟΚ και τη μετατροπή της τελευταίας σε περιφερειακό υποσύνολο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, η ελληνική αστική τάξη απαλλοτρίωσε κοψοχρονιά την παραγωγική υποδομή που είχε δημιουργηθεί στη βιομηχανία και στη γεωργία, απέτυχε να αξιοποιήσει μια αρκετά μορφωμένη και ειδικευμένη εργατική τάξη, για να στηριχτεί σχεδόν αποκλειστικά στον τουρισμό, τις κατασκευές και τη ναυτιλία. Ακριβώς αυτό το μοντέλο καπιταλιστικής ανάπτυξης, που βασιζόταν στην υπερεκμετάλλευση του ελληνικού και μεταναβτευτικού εργατικού δυναμικού και όχι στην παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, εκρήγνυται σήμερα μπροστά στα μάτια μας. Σ αυτό το φόντο, διαμορφώνονται προϋποθέσεις κοινωνικής έκρηξης, ρηγμάτων στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ και ανάδειξης μιας νέας αριστερής δυναμικής με μαζικούς όρους. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει αν η Αριστερά παραμείνει καθηλωμένη στην άγονη πλειοδοσία υπεραριστερών στόχων στενά συνδικαλιστικού χαρακτήρα και συμβολικών χειρονομιών «ρήξης», που περιορίζονται στα όρια της όποιας κομματικής «πρωτοπορίας» ή της οργισμένης παρέας. Η μεγάλη πρόκληση για την Αριστερά είναι να ξεφύγει από τον αμυντισμό του «αντί» -ο οποίος σφραγίζει, φυσικά με πολύ διαφορετικούς τρόπους, πολύ διαφορετικά ρεύματα, κομμουνιστο- γενή, αντιπαγκοσμιοποιητικά, αντιεξουσιαστικά κλπ - και να δι- εκδικήσει, στο έδαφος της οικονομικής κρίσης, την πολιτική ηγεμονία στο πλαίσιο ενός ευρύτερου λαϊκού συνασπισμού. Απέναντι σε μια αστική τάξη η οποία αποδεικνύεται ικανή μόνο να κυριαρχεί αλλά ανίκανη να διευθύνει, καταδικάζοντας το εργαζόμενο έθνος σε παραγωγική παρακμή, εργασιακή ανασφάλεια, οικονομική καταλήστευση και πολιτική ομηρία από το διεθνές χρη-

25 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 23 ματιστικό κεφάλαιο, η Αριστερά καλείται να ενσαρκώσει την ελπίδα για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας και τη χειραφέτηση της μισθωτής εργασίας. Ασφαλώς, η κακοδαιμονία της ευρωπαϊκής Αριστερός δεν οφεί- λεται μόνο στην αδυναμία των ηγεσιών της να προβλέψουν, να εκτιμήσουν σωστά και να αντιδράσουν αποτελεσματικά κατά την τελευταία κρίση - αν και αυτό έπαιξε το ρόλο του. Ευρύτερα, θεμελιακά ερωτήματα γύρω από την ιστορική εξέλιξη και την προγραμματική φυσιογνωμία της ζητούν πιεστικά απαντήσεις: Γιατί η κοινωνική επανάσταση, την οποία επαγγέλλονταν οι μαρξιστές, δεν εκδηλώθηκε, με ελάχιστες εξαιρέσεις, στις πιο αναπτυγμένες βιομηχανικές κοινωνίες της Δύσης, αλλά στη μισοφεουδαρχική Ρωσία, στην αγροτική Κίνα και στις μισοαποικίες της Λατινικής Αμερικής; Γιατί ο κομμουνισμός ρίζωσε, στις πιο πολλές περιπτώσεις (του ΕΑΜικού μπλοκ μη εξαιρουμένου), όχι τόσο ως κίνημα κοινωνικής αυτοδιαχείρισης, αλλά ως ο αποτελεσματικός δρόμος για την εθνική απελευθέρωση και την εκβιομηχάνιση -αστικοδημο- κρατικός στόχος που δεν μπορούσε να ικανοποιήσει για διάφορους ιστορικούς λόγους η εκάστοτε αστική τάξη; Γιατί η έκρηξη του τέλους της δεκαετίας του 60-αρχών δεκαετίας του 70 (γαλλικός Μάης του 68, καταλήψεις εργοστασίων και πανεπιστημίων στην Ιταλία, εξεγέρσεις μαύρων και αντιπολεμικό κίνημα στην Αμερική κ.ά.), με την ελπιδοφόρα επιστροφή του κοινωνικού ριζοσπαστισμού στις δυτικές μητροπόλεις, δεν είχε συνέχεια; Γιατί το εργατικό κίνημα και η πολιτική Αριστερά είχαν μπει, τουλάχιστον δέκα χρόνια πριν την κατάρρευση του 89, σε τροχιά

26 24 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ γραφειοκρατικού μαρασμού και κοινωνικής συρρίκνωσης, τη στιγμή που ο παγκόσμιος καπιταλισμός πιστοποιούσε τη ζωτικότητά του, με τη μεγάλη αντεπίθεση του Ριγκανισμου-Θατσερι- σμού; Η έκδοση που έχει στα χέρια του ο αναγνώστης δεν φιλοδοξεί, βέβαια, να δώσει ολοκληρωμένες απαντήσεις στα μεγάλα αυτά ερωτήματα, παρά μόνο να διατυπώσει νύξεις, κατ ανάγκην αποσπασματικές και προσωρινές. Επιχειρεί, ωστόσο, μια στοιχειωδώς συνεκτική θεώρηση του μεγάλου μετασχηματισμού που δρομολόγησε ο διεθνής καπιταλισμός τα τελευταία τριάντα χρόνια, μετά το σοκ του Μάη του 68 και την οικονομική κρίση της δεκαετίας του 70, η οποία έθεσε τέλος στον κεϊνσιανό συμβιβασμό του «κοινωνικού κράτους». Στηριγμένη σε μια κριτική ανάγνωση σημαντικών θέσεων του Μαρξ για τις κρίσεις και τα ιστορικά όρια του κεφαλαίου, η ανάλυση αυτή είναι αναγκαία προ- κειμένου να κατανοηθεί ο συγκεκριμένος χαρακτήρας της κρίσης, αλλά και οι μεγάλες αλλαγές στο κοινωνικό σώμα, που τροποποιούν ριζικά το έδαφος κάτω από τα πόδια της πολιτικής Αριστε- ράς. Με βάση τα παραπάνω, διατυπώνονται σκέψεις για ένα αριστερό πρόγραμμα απάντησης στην κρίση, πέρα από αποσπασματικούς, συνδικαλιστικού τύπου στόχους και γενικές διακηρύξεις ευσεβών πόθων. Η γενική του φιλοσοφία είναι να ανιχνεύ- σει ένα στενό δρόμο ανάμεσα σε μια κατοικίδια Αριστερά, ομάδα πίεσης ή δωρητή σώματος της σοσιαλδημοκρατίας και σε μια Αριστερά πολιτικό ερημίτη, που ικανοποιείται με τη διαφύλαξη της επαναστατικής της αγνότητας. Με τους σημερινούς πολιτικούς όρους, η έκδοση αυτή απευθύνεται σε μια Αριστερά που... δεν υπάρχει, στις περισσότερες χώρες της Δύσης, ως μαζική, οργανωμένη πολιτική δύναμη - και πολύ περισσότερο ως δύναμη

27 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 25 εξουσίας. Υπάρχει όμως στη συνείδηση πάρα πολλών ανθρώπων, οργανωμένων και ανένταχτων, και ως κοινωνική ανάγκη. Κι αυτό είναι η πρώτη προϋπόθεση για να υπάρξει και πάλι στ αλήθεια. Ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της συγκυρίας, μεσοπρόθεσμα η μακρά κρίση του «υπαρκτού καπιταλισμού» σηματοδοτεί μια αποφασιστική αλλαγή σελίδας, σε σύγκριση με την ατμόσφαιρα που διαμόρφωσε η κατάρρευση των κατ όνομα σοσιαλιστικών καθεστώτων το Στο τελευταίο του βιβλίο, ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ αναφέρεται στο Σοβιετικό διπλωμάτη Βί- κτορ Κραβτσένκο, ο οποίος, αφού αυτομόλησε στις ΗΠΑτο 1944, στο όνομα της ελευθερίας, στη συνέχεια εξεγέρθηκε εναντίον του μακαρθισμού και των διώξεων κατά των κομμουνιστών, για να καταλήξει στη Βολιβία, όπου αφιέρωσε τα χρήματα και το πάθος του στις αγροτικές κολεκτίβες. Ο Ζίζεκ γράφει: «Σήμερα, καινούριοι Κραβτσένκο αναδύονται σε όλες τις χώρες... Το γεγονός ότι ο (Γάλλος φιλόσοφος) Ζιλ Ντελέζ την εποχή του θανάτου του έγραφε ένα βιβλίο για τον Μαρξ δείχνει μια γενικότερη τάση. Στο παρελθόν, ήταν σύνηθες άνθρωποι με άσωτη ζωή να επιστρέφουν στα γηρατειά τους στο ασφαλές καταφύγιο της Εκκλησίας, ώστε να συμφιλιωθούν με το θεό. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει σήμερα με πολλούς πρώην αριστερούς που στράφηκαν στον αντικομμουνισμό. Επιστρέφουν, στα ώριμα χρόνια τους, στον κομμουνισμό, λες και, ύστερα από μια ζωή εξαχρείωσης και προδοσίας, θέλουν να πεθάνουν συμφιλιωμένοι με την κομμουνιστική Ιδέα. Όπως οι παλιοί χριστιανοί, αυτοί οι νέοι μετανοούντες μεταφέρουν το ίδιο βασικό μήνυμα: ότι ξοδέψαμε τη ζωή μας σε μια μάταιη εξέγερση εναντίον αυτού που, βαθιά μέσα μας, ξέραμε πάντα ότι ήταν αληθινό. Επομένως, όταν και ένας μέγας αντικομμουνιστής όπως ο Κραβτσένκο μπορεί κα

28 26 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ τά κάποιο τρόπο να επιστρέφει στην πίστη του, το δικό μας μήνυμα σήμερα πρέπει να είναι: Μη φοβάστε, ελάτε μαζί μας, γυρίστε πίσω! Ζήσατε την εποχή της αντικομμουνιστικής μέθης για την οποία σας έχουμε συγχωρήσει - τώρα είναι ώρα να σοβαρευτείτε και πάλι»! Slavoj h ie k, Fmt as Tragedy, Then as Farce, a , εκδ Verso, 2009.

29 Ο Μ ΑΡΞ Κ Α Ι Τ Α Ο Ρ ΙΑ Τ Ο Υ Κ Ε Φ Α Λ Α ΙΟ Υ Λίγοι άνθρωποι έχουν υμνήσει με τόσο λυρισμό τον καπιταλισιή-επιχειρηματία, αυτό τον παρανοϊκό ήρωα, που αναγκάζεται να τρέχει αδιάκοπα προς τα εμπρός, κοιτάζοντας διαρκώς πίσω απ τον ώμο του για να γλιτώσει από τους ανταγωνιστές του, όσο ο Αυστριακός οικονομολόγος Γιόζεφ Σουμπέτερ ( ). Γράφτηκε γι αυτόν ότι «η εμπειρία από την ανάγνωση των βιβλίων του ισοδυναμεί με την ακρόαση μουσικής του Μπετόβεν ή με την ενατένιση ενός πίνακα του Πικάσο. Μπορεί να είναι προκλητική, ενίοτε εκνευριστική, αλλά ποτέ δεν σε κάνει να βαρεθείς».13 Μια από τις θεμελιώδεις ιδέες του, που έγινε της μόδας με την παγκόσμια οικονομική κρίση της τελευταίας διετίας, είναι εκείνη που εκθειάζει τη δύναμη της δημιουργικής καιαστροψης, η οποία αποτελεί, κατά τη γνώμη του, την πεμπτουσία του καπιταλισμού: «μια διαδικασία βιομηχανικής μεταβολής, η οποία ασταμάτητα και εκ των έσω αλλάζει επαναστατικά τις οικονομικές δομές, καταστρέφοντας τις παλιές και δημιουργώντας καινούριες». Υπό αυτό το πρίσμα, οι περιοδικές κρίσεις όχι μόνο δεν οδηγούν αναπόφευκτα σε κατάρρευση, αλλά παίζουν ανα- 13 Αθαν.Χ Παπανδρόπουλος, «Η επικαιρότητα των απόψεων του Γιόζεφ Σουμπέτερ για την οικονομία», Νανιεμηορική On Line, 24/1/2008.

30 28 ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ γεννητικό ρόλο. Η υστερική διαδικασία καταστροφής και δημιουργίας δικαιώνεται γιατί χάρη σ αυτήν ο καπιταλισμός «είναι μια απίθανη μηχανή παραγωγής ευημερίας, καθώς ο πλούτος που παράγει ξεπερνά κατά πολΰ τα ερείπια που αφήνει πίσω του», αν και δημιουργεί ταυτόχρονα τα αίτια της πιθανής τελικής καταστροφής του. Όσο δυσκολοχώνευτο κι αν φαίνεται σε πολλούς, αυτές οι διατυπώσεις δύσκολα θα συναντούσαν τις ενστάσεις του Καρλ Μαρξ, από τον οποίο, άλλωστε, ο Σουμπέτερ δανείστηκε πάρα πολλά πράγματα, παρά την πολιτική άβυσσο που τον χώριζε με τον θεωρητικό του κομμουνισμού. Τόσο ο Μαρξ όσο και ο στενός συνεργάτης του, Φρίντριχ Ένγκελς, θεμελίωσαν τη θεωρία τους όχι σε μια ηθική εξέγερση εναντίον της κοινωνικής αδικίας -κάτι που δεν θα τους διαχώριζε από ιδεαλιστές φιλάνθρωπους και αναρχικούς θερμοκέφαλους-, αλλά στην υλιστική, ρεαλιστική ανάλυση των κοινωνικών αντιφάσεων της εποχής τους. «Αν στο πλαίσιοτης υπάρχουσας κοινωνίας», γράφει ο Μαρξ στο Grundrisse, «δεν βρίσκουμε υπό καλυμμένη μορφή τις υλικές συνθήκες της παραγωγής και ανταλλαγής για μια αταξική κοινωνία, τότε όλες οι προσπάθειες για να την κάνουμε να εκραγεί δεν θα ήταν παρά δονκιχωτισμός».14 Έναν αιώνα πριν από τον Σουμπέτερ, οι Μαρξ και Ένγκελς περιέγραψαν με εξαιρετική ενάργεια τη διαδικασία της δημιουργικής καταστροφής: «Η αστική τάξη», έγραφαν, «δεν μπορεί να υπάρχει χωρίς να επαναστατικοποιεί αδιάκοπα τα εργαλεία παραγωγής [...] Η συνεχής ανατροπή της παραγωγής, ο αδιάκοπος κλονισμός όλων των κοινωνικών σχέσεων, η αιώνια αβεβαιότητα 14. Καρλ Μαρξ, Βασικές Γραμμές χψ Κριτικής της ΠοΧιηκής Οικονομίας (Grundruse), τ. Α \ σ. 111, μτφρ. Διον. Διβάρης, εκδ. Στοχαστής, 1989.

31 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 29 και κίνηση διακρίνουν την αστική εποχή από όλες τις προηγούμενες. Διαλύονται όλες οι στέρεες και σκουριασμένες σχέσεις με την ακολουθία τους από παλιές σεβάσμιες παραστάσεις και αντιλήψεις, κι όλες όσες καινούριες διαμορφώνονται παλιώνουν πριν προλάβουν να αποσιεωθούν. Ό,τι ήταν σιέρεο εξαερώνεται, ό,τι ήταν ιερό βεβηλώνεται».15 Υπό αυτή την οπτική γωνία και η ίδια η κοινοβουλευτική δημοκρατία, με την αδιάκοπη καταστροφή και επαναδημιουργία της πολιτικής εξουσίας μέσω των εκλογών, θα μπορούσε να εκληφθεί ως αντανάκλαση της εν λόγω διαδικασίας στο πολιτικό εποικοδόμημα. Σε αντίθεση με μια αρκετά διαδεδομένη αντίληψη, οι Μαρξ και Ένγκελς καθόλου δεν περιορίστηκαν στις αναλύσεις τους από τις παραστάσεις ενός πρωτόγονου, ακόμη, καπιταλισμού, που βασιζόταν στην υπερεκμετάλλευση της μισθωτής εργασίας και στην καθήλωση των αναγκών της στο ελάχιστο δυνατό. Αυτός ο «καπιταλισμός της απόλυτης υπεραξίας» (και της απόλυτης εξαθλίωσης) ήταν για τους θεμελιωτές του κομμουνισμού μόνο η ιστορική βάση εκκίνησης και η δευτερεύουσα πλευρά των κεφαλαιοκρατικών κοινωνιών. Η πραγματικά δυναμική και κυρίαρχη πλευρά τους ήταν ο «καπιταλισμός της σχετικής υπεραξίας», που βασιζόταν στην άνοδο της παραγωγικότητας της εργασίας με την εντατική χρησιμοποίηση των μηχανών και γενικά των εφαρμοσμένων επιστημονικών γνώσεων. Εδώ εντόπιζαν τον εν μέρει προοδευτικό ρόλο του καπιταλισμού στην ανθρώπινη κοινωνία, έστω κι αν, όπως έγραφαν, η πρόοδος αυτή «πίνει το νέκταρ από τα 15. Κ. Μαρξ & Φ. Ένγκελς, Μαναρέσιο του Κομμουνιστική Κάμμαιος, σ. 23, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1984.

επιστροφη στο μελλον 11

επιστροφη στο μελλον 11 επιστροφη στο μελλον 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αρχές του 2009. Στον απόηχο του καυτού ελληνικού Δεκέμβρη, το φάντασμα της κοινωνικής εξέγερσης μοιάζει να έχει εγκατασταθεί πάνω από τις δυτικές μητροπόλεις. Grèce générale

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση

Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση Διεθνής συνάντηση Η ΕΥΡΩΠΗ ΣΕ ΚΡΙΣΗ, RProject, 4/11/2016: Για μια στρατηγική υπέρ της εργασίας μέσα στην κρίση Γιάννης Μηλιός 1. Λιτότητα Η λιτότητα δεν είναι ούτε «εσφαλμένη», ούτε «ορθή» πολιτική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Project1:Layout 1 3/23/2012 3:38 PM Page 1 Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Π. Ε. Πετράκης Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Συγγραφέας Π.Ε. Πετράκης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ Ernest Mandel Το λυκόφως του μονεταρισμού Ernest Mandel Γιατί ο Κέυνς δεν είναι η απάντηση Το Λυκόφως του Μονεταρισμού (1992) Καθώς οι καταστροφικές συνέπειες των πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Διάλεξη 1η: Ιστορικές περίοδοι Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα

Διαβάστε περισσότερα

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική*

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* 2 Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* Πιστεύω, σ αυτό είμαστε όλοι σύμφωνοι, ότι ο προσδιορισμός του περιεχομένου της παρούσης ιστορικής περιόδου και, ειδικά, η ανάπτυξη του ύστερου καπιταλισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Δεν παραγνωρίζουμε τη διαστρωμάτωση μέσα και γύρω από την τάξη των μισθωτών εργαζομένων, τις δυσκολίες που δημιουργεί στη συνειδητοποίηση των εργατών και τα εμπόδια

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία

Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Τρία ιαγράµµατα, Μία Ιστορία Ευκλείδης Τσακαλώτος Ειδική Έκδοση Οικονοµία και Κρίση ΑΥΓΗ 28/2/10 Αν, όπως λένε, µια εικόνα ισοδυναµεί µε χίλιες ιστορίες, σκεφτείτε πόσες ιστορίες εµπεριέχονται σε τρία

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις»

Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Παρέμβαση Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση με θέμα : «Αριστερά και Μεταρρυθμίσεις» Αμφιθέατρο Μεγάρου Καρατζά Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2007 Η σχέση της αριστεράς με τις μεταρρυθμίσεις μπορεί να θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνίδας Βατικιώτης 1

Λεωνίδας Βατικιώτης 1 1 Η ανάπτυξη της οικονομίας προϋποθέτει ένα γενναίο κούρεμα του δημόσιου χρέους! Προς επίρρωση: 1. Η μέχρι τώρα πορεία της ελληνικής οικονομίας 2. Η διεθνής εμπειρία από χώρες που προχώρησαν σε διαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Μέρος 1 Εισαγωγή 1 Εισαγωγή στη μακροοικονομική 2 Ποσοτικές μετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονομίας Μέρος 2 Μακροχρόνια οικονομική επίδοση 3 Παραγωγικότητα, προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Αθήνα, 09/03/2011 ΑΡΘΡΟ της Αικ. Ζαφείρη Καμπίτση Επιτ. Γεν. Διευθυντού ΟΑΕΕ Τ. Προέδρου Δ.Σ ΤΑΠΟΤΕ ΘΕΜΑ : Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Ι. Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα...

Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα... Από success story σε success story ο τελευταίος να σβήσει τα φώτα... Μόλις δημοσιεύτηκαν τα τελευταία στοιχεία της Ελ.Στατ. για τη βιομηχανική παραγωγή και τη μεταποίηση, μηνός Μαρτίου 2014, τα οποία και

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Μπόμπ Τράα Ανώτερου Εκπροσώπου του ΔΝΤ στην Αθήνα, Ελλάδα Συνέδριο του Economist 19 Σεπτεμβρίου 2011

Ομιλία του Μπόμπ Τράα Ανώτερου Εκπροσώπου του ΔΝΤ στην Αθήνα, Ελλάδα Συνέδριο του Economist 19 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΡΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Ομιλία του Μπόμπ Τράα Ανώτερου Εκπροσώπου του ΔΝΤ στην Αθήνα, Ελλάδα Συνέδριο του Economist 19 Σεπτεμβρίου 2011 Το οικονομικό πρόγραμμα που δρομολόγησε η Ελληνική Κυβέρνηση τον Μάιο του 2009,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ. ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, π. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. ΣΤΟ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ «Επιχειρώντας στο μέλλον»

ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ. ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, π. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ. ΣΤΟ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ «Επιχειρώντας στο μέλλον» ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΟΛΓΑΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, π. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ «Επιχειρώντας στο μέλλον» 2015 2020 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΜΑΪΟΥ 2015 Κυρίες και κύριοι αισθάνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Άντον Πάννεκουκ ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Πηγή:http://sites.google.com/site/syrizaorizontia/in-thenews/ademosieutastaellenikaarthratouantonpanekouk ( ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Western Socialist,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας

Φυσική ανεργία φ σ υ ικό ό π ο π σ ο οσ ο τό τ ό α νε ν ργί γ ας ΑΝΕΡΓΙΑ Κατηγορίες ανεργίας Φυσική ανεργία (υπάρχει µακροχρονίως σε µια οικονοµία) το σύνηθες ποσοστό ανεργίας [δεν παραµένει σε σταθερό ύψος και επηρεάζεται από την οικονοµική πολιτική, απλά υποδηλώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας

Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας ΜΑΡΚ ΜΑΖΑΟΥΕΡ Τριάντα χρόνια ελληνικής ιστορίας Μια προσωπική αναδρομή Απόψε θα εκφράσω μερικές προσωπικές σκέψεις για όσα είδα να συμβαίνουν στην Ελλάδα, την οποία επισκέφθηκα για πρώτη φορά πριν από

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1

G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér. Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων. 2 η έκδοση. Chapter 1 G. Johnson, R.Whittington, K. Scholes, D. Angwin, P. Regnér Βασικές αρχές στρατηγικής των επιχειρήσεων 2 η έκδοση Chapter 1 Κεφάλαιο 6 Εταιρική στρατηγική και διαφοροποίηση δραστηριοτήτων Chapter 2 Μαθησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014.

Η συγκεκριµένη ποσοστιαία αύξηση είναι υψηλότερη σε σύγκριση µε την αρχική πρόβλεψη για άνοδο του ΑΕΠ κατά 0,6% το 2014. Εβδοµαδιαία ανασκόπηση 09/02-13/02/2015 Άκρως ενδιαφέρουσα αναµένεται η συνάντηση στο Eurogroup της ευτέρας όπου η Ελλάδα ευελπιστεί σε αµοιβαία σύγκλιση και λύση στο θέµα διαχείρισης του χρέους. Οι τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ºÁ Ã Ä Â ÅÁÉ Î½ Â,»» þÿ K e y n e s

þÿ ºÁ Ã Ä Â ÅÁÉ Î½ Â,»» þÿ K e y n e s Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Informative material 2012-10-24 þÿ ºÁ Ã Ä Â ÅÁÉ Î½ Â,»» þÿ K e y n e s þÿœ±á Â, ¹ÎÁ³  http://hdl.handle.net/11728/8983

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης Λεωνιδας ΚυρΚος Η δυναμική της ανανέωσης Τα BIBΛIA TOY ΤΖον Λε Καρε ςtiς EKδOςEIς KAςTANIωTH * Κι ο κλήρος έπεσε στον ςμάιλι, μυθιστόρημα, 2008 ο εντιμότατος μαθητής, μυθιστόρημα, 2009 οι άνθρωποι του

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Από τον Ολιβιέ Μπλανσάρ 9 Ιουλίου 2015 Τα μάτια όλου του κόσμου είναι καρφωμένα στην Ελλάδα, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζουν τις προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ 1 ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ 2 Επάγγελμα και κοινωνιολογική θεωρία Το επάγγελμα κατέχει κεντρική θέση στην κοινωνιολογική θεωρία από το 19 ο αιώνα, όταν συγκροτούνται

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ» ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης.

Ευρωπαϊκή Οικονομία. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Οικονομικών & Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης & Δημόσιας Διοίκησης Ευρωπαϊκή Οικονομία Νίκος Κουτσιαράς σε συνεργασία με την Ειρήνη Τσακνάκη Πηγές- Βιβλιογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαζόμενος - Εργοδότης

Εργαζόμενος - Εργοδότης Οικονομική δραστηριότητα στην Αρχαία Ελλάδα Εργαζόμενος - Εργοδότης Καταναλωτή Επενδυτές Εργαστήρι 1 Η Πρώτη του Μάη δεν είναι αργία είναι απεργία Εικόνες από την απεργία στο Σικάγο 1886 8ώρες δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Η τρίτη κίνηση της Γης

Η τρίτη κίνηση της Γης Η τρίτη κίνηση της Γης Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα. Oι δύο μητέρες, Πηγή: Αρχείο του ίδιου. Photo: Jean Dieuzaide,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής οικονομία σήμερα

Η διεθνής οικονομία σήμερα Η διεθνής οικονομία σήμερα 1. Η διεθνής οικονομία τα τελευταία 2 έτη Από το 2001, η διεθνής οικονομία βρίσκεται σε περίοδο σημαντικής επιβράδυνσης. Η οικονομική κάμψη ξεκίνησε στις ΗΠΑ, εξαπλώθηκε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 21 MAΪΟΥ 2010 Ο ΣΥΕΤΕ, οι εργαζόμενοι και τα στελέχη της ΕΤΕ προσδοκούν σε ταχύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Συνέλευση. Πέμπτη, 24 Ιουνίου Ομιλία του Προέδρου, κ. ΒΑΣΙΛΗ Θ. ΡΑΠΑΝΟΥ

Γενική Συνέλευση. Πέμπτη, 24 Ιουνίου Ομιλία του Προέδρου, κ. ΒΑΣΙΛΗ Θ. ΡΑΠΑΝΟΥ Γενική Συνέλευση Πέμπτη, 24 Ιουνίου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. ΒΑΣΙΛΗ Θ. ΡΑΠΑΝΟΥ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Η σημερινή ετήσια γενική συνέλευση της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών γίνεται σε μια περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009)

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) {jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) της Μηνιαίας Πανελλαδικής Αναρχικής Εφημερίδας ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη

Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη Κ. Χατζηδάκης: Δεν κινδυνεύει η πρώτη κατοικία - Πλήρης συνέντευξη [04.11.2013] «Δεν θα αλλάξουν ο νόμος Κατσέλη και ο νόμος 4161 για τους ενήμερους δανειολήπτες. Αυτό σημαίνει ότι κανένας φτωχός άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016 Βιογραφικό σημείωμα Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά στις ΗΠΑ (1974) και στην Αγγλία (1978). Στη δεκαετία του 1980 εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Από το 1990

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Καθ. Γ. Αλογοσκούφης, Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία, 2014 Η Παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΡΙΣΚΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΡΙΣΚΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΡΙΣΚΑ Εκτίμηση Αβεβαιοτήτων σε Ένα Μεταβαλλόμενο Κόσμο Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η Ανάλυση του Ρίσκου Αβεβαιότητες Λόγω της Εποχής Αβεβαιότητες Λόγω Κυρίαρχης Κουλτούρας Αβεβαιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1-1 Μια οικονομική ιστορία για την αγορά εργασίας 1-2 Οι Δρώντες στην αγορά εργασίας 1-3 Γιατί χρειαζόμαστε τη θεωρία; Παράρτημα: Μια εισαγωγή στην ανάλυση παλινδρόμησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:

Διαβάστε περισσότερα

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Φίλες και φίλοι, Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με την έννοια την Άμεσης Δημοκρατίας. Της δυνατότητας δηλαδή οι πολίτες να βρίσκονται στο κέντρο της λήψης

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας «Μπροστά στην 8η Μάρτη, η ΚΕ του ΚΚΕ χαιρετίζει τις γυναίκες του λαού στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο, έχοντας τη σκέψη της στο δρόμο που άνοιξε για την ισοτιμία

Διαβάστε περισσότερα