Η χρήση και αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο περιβάλλον του υπολογιστή. Η περίπτωση του εκπαιδευτικού λογισµικού «Επεξεργασία ιστορικών πηγών»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η χρήση και αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο περιβάλλον του υπολογιστή. Η περίπτωση του εκπαιδευτικού λογισµικού «Επεξεργασία ιστορικών πηγών»"

Transcript

1 Η χρήση και αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο περιβάλλον του υπολογιστή. Η περίπτωση του εκπαιδευτικού λογισµικού «Επεξεργασία ιστορικών πηγών» Τσιβάς Αρµόδιος 1, Ανδρεάδου Χαρά 2 1 άσκαλος, ρ. ιδακτικής Ιστορίας 2 ασκάλα, MA ιδακτική Ιστορίας, υπ. ρ. Π.Τ..Ε. του Α.Π.Θ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εκπαιδευτική αξιοποίηση των ψηφιακών ιστορικών πηγών αποτελεί σηµαντική παράµετρο της ιστορικής έρευνας, καθώς παρέχει στους µαθητές και στις µαθήτριες την ευκαιρία να εργασθούν µε τα ίχνη του παρελθόντος στην προσπάθειά τους να το καταστήσουν ιστορικό. Για την αποτελεσµατική υποστήριξη της διδασκαλίας και της µάθησης στο ηλεκτρονικό περιβάλλον πρέπει να διαµορφωθούν δραστηριότητες µε τέτοιο τρόπο ώστε να αναδεικνύουν τις δυνατότητες των ψηφιακών πόρων µε διαδικασίες που θα είναι ουσιαστικές για την ενεργή συµµετοχή των υποκειµένων µάθησης. ιαδικασίες που να επιτρέπουν την άρθρωση αυθεντικής διερευνητικής µάθησης µε τη διατύπωση ιστορικών ερωτηµάτων, τη σχεδίαση της διαδικασίας επιλογής και ανάλυσης της πληροφορίας και τη δηµιουργία ιστορικών συµπερασµάτων στη βάση των διατιθέµενων ιστορικών πόρων. Προς αυτή την κατεύθυνση το εκπαιδευτικό λογισµικό «Επεξεργασία ιστορικών πηγών» αποτελεί ένα διερευνητικό µαθησιακό περιβάλλον που επιτρέπει την εφαρµογή των σύγχρονων παιδαγωγικών και επιστηµολογικών παραδοχών στην σχολική πραγµατικότητα µε την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ΤΠΕ στο χώρο της ιστορικής εκπαίδευσης και την υιοθέτηση της «τριπλής ανάγνωσης» των ιστορικών πηγών. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: ιστορική εκπαίδευση, διδακτική της ιστορίας και ΤΠΕ, εκπαιδευτικό λογισµικό Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ Η εκπαιδευτική προσοµοίωση της χρήσης των ιστορικών πηγών βασίζεται στην αξιοποίησή τους ως βασικών εργαλείων, καθώς αποτελούν την πρώτη ύλη της ιστορικής εκπαίδευσης, εισάγοντας, ταυτόχρονα, µεθόδους του ιστοριογραφικού πλαισίου αναφοράς (Rogers, 1978, 1987; Booth, 1983; Wineburg, 1991; Levstik & Barton, 2001; Lee, 2005). Η διδακτική αξιοποίηση των ιστορικών πηγών εξαρτάται άµεσα από το καθεστώς της χρήσης τους στην ιστορική εκπαίδευση και προσδιορίζεται από συγκεκριµένες νοητικές λειτουργίες και µαθησιακές επιδιώξεις, αναδεικνύοντας ποιοτικά χαρακτηριστικά του προσδοκώµενου ιστορικού εγγραµµατισµού (Ρεπούση, 2004, 2007). Η διαδροµή των ιστορικών πηγών στην ιστορική εκπαίδευση, αν και σήµερα κατέχουν κεντρική θέση στα προγράµµατα σπουδών των περισσότερων χωρών (Stradling 2001; Ρεπούση, 2004), «υπήρξε εξαιρετικά αµφιλεγόµενο ζήτηµα, που προκάλεσε πολλές διαµάχες και διενέξεις µε απόηχο που συντηρείται ακόµη και στις µέρες µας» (Μαυροσκούφης, 2005:177). Η χρήση και η αξιοποίηση των ιστορικών πηγών, βέβαια, στην ιστορική εκπαίδευση δεν είναι κάτι νέο, εγγράφεται από το τέλος του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, συναρτάται από πολλαπλούς επιστηµολογικούς, ιστοριογραφικούς και παιδαγωγικούς σκοπούς και αναδεικνύει σηµαντικά µαθησιακά οφέλη (Yarema, 2002; Hicks et al., 2004; Osborne, 2006). Οι ιστορικές πηγές αποτελούν το πολύτιµο πρωτογενές ιστορικό υλικό που καθιστά επισκέψιµο και καταληπτό το παρελθόν και, ταυτόχρονα, το βασικό εργαλείο ερευνητικής εργασίας (Shemilt 1987; McAleavy, 1998; VanSledright, 1998; Riley, 1999; Levstik & Barton, 2001; Hicks et al., 2004; Lee, 2005), στην προοπτική ενδυνάµωσης - τόνωσης της διδασκαλίας της ιστορίας, και ανάπτυξης της ιστορικής σκέψης στο πλαίσιο αυθεντικής ιστορικής έρευνας (Gagnon, 1989; Wineburg, 1991; Kobrin, 1996; Seixas, 1998; Bransford et al., 1999; Stearns et al., 2000; Levstik & Barton, 2001; Drake & Nelson, 2005; van Drie & van Boxtel, 2008). Προσέγγιση που προσδιορίζεται από τη διατύπωση ιστορικών ερωτηµάτων, την αναζήτηση, επιλογή και αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο περιβάλλον της σχολικής τάξης για την υποστήριξη απαντήσεων, την υπέρβαση της Κ. Γλέζου & Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 6 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη», σ. 1-5 Σύρος, 6-8 Μαΐου 2011

2 2 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ γεγονοτολογικής αφηγηµατικής δοµής των σχολικών εγχειριδίων, την πραγµάτευση των πολλαπλών απόψεων και προοπτικών (Wineburg, 1991; Seixas, 1996; Levstik & Barton, 2001; Milson, 2002; McGlinn, 2007). Η τυπολογία των διδακτικών προσεγγίσεων των ιστορικών πηγών είναι ενδεικτική των διαφοροποιήσεων που καταγράφονται στο επίπεδο των επιστηµολογικών παραδοχών, της στοχοθεσίας της σχολικής ιστορίας, αλλά και των διαδικασιών που διαµορφώνουν το διδακτικό και µαθησιακό περιβάλλον µελέτης του ιστορικού µαθήµατος (Lowenthal, 1985; Stearns, 1998; Seixas, 2006; Osborne, 2006; Shemilt, 2006). Για την αποφυγή της διδακτικής παράδοσης, η οποία αποστεώνει την ιστορική πηγή από την πολύσηµη και πολύπλοκη επιστηµολογική της κατάσταση και την εγκλωβίζει στο πλαίσιο ανελαστικών προγραµµάτων σπουδών, έχουν προταθεί σύνθετα διδακτικά σχήµατα τα οποία επιτρέπουν, παρά τις δυσκολίες που προκύπτουν, την άρθρωση µιας ποικιλίας δραστηριοτήτων που καθιστούν δυνατή την πλήρη νοηµατοδότηση του ιστορικού ντοκουµέντου. Το σηµαντικό ερευνητικό έργο του Sam Wineburg κυριαρχεί στις προσπάθειες διαµόρφωσης των κατάλληλων διδακτικών στρατηγικών και προσδιορισµού των επιµέρους νοητικών δραστηριοτήτων που απαιτεί η εργασία µε τις πηγές, στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής πραγµατικότητας. Με βάση το σχήµα των τριών ευρετικών προσεγγίσεων που προτείνει, έχουν δηµιουργηθεί αρκετά διδακτικά πρότυπα, µε µικρές διαφοροποιήσεις (Perfetti et al., 1994; Kobrin, 1996; Barton, 1997; Britt et al., 2000; VanSledright, 2002; Ρεπούση, 2004; Drake & Nelson, 2005). Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ Η τεχνολογία διευκολύνει την ενεργητική διερευνητική ιστορική µάθηση, καθώς οι µαθητές και οι µαθήτριες ουσιαστικά «κάνουν ιστορία» µε τη χρήση µεθόδων παρόµοιων µε αυτές που χρησιµοποιούν οι ιστορικοί (Fairey et al., 2000; Milson, 2002; Hillis, 2003; Saye & Brush, 2004). Θέτουν ιστορικά ερωτήµατα, αναζητούν και επιλέγουν µαρτυρίες, επερωτούν τις µαρτυρίες και συλλέγουν, καταχωρούν, ανακαλούν, ερµηνεύουν πληροφορίες, δηµιουργούν υποθέσεις εργασίας, αναζητούν απαντήσεις µεταξύ πολλών και διαφοροποιηµένων µεταξύ τους περιπτώσεων, αξιοποιούν απαντήσεις από δευτερογενείς πηγές, συντάσσουν τη δική τους αφήγηση µέσω προσωπικής δέσµευσης και ερµηνείας µε τη λήψη αποφάσεων (Ρεπούση, 1999). Οι ΤΠΕ έχουν διαµορφώσει διερευνητικές διδακτικές προσεγγίσεις που είναι περισσότερο µαθητοκεντρικές, µε την ανάληψη πρωτοβουλιών, τον έλεγχο της µαθησιακής διαδικασίας, την επίλυση προβληµάτων και τη λήψη αποφάσεων, έχουν διαµορφώσει νέες παιδαγωγικές διαστάσεις στις σχέσεις µεταξύ σχολικής τάξης και εκπαιδευτικών, έχουν δηµιουργήσει και διευρύνει κοινωνικά πλαίσια επικοινωνίας και συνεργασίας και έχουν συνεισφέρει στη γνωστική µοντελοποίηση µε την εµπλοκή συλλογιστικής και λογικής σκέψης και τις συσχετίσεις µεταξύ των διαφορετικών στοιχείων της γνώσης. Με τον τρόπο αυτό η προσέγγιση της γνωστικής διαδικασίας δοµείται µέσα σε ένα ανοικτό περιβάλλον διαλόγου, συνεργασίας και αισθήµατος ευθύνης, που αντανακλάται στην παραγωγή νοήµατος µε την προσέγγιση του αναγκαίου εννοιολογικού πλαισίου και των µεθοδολογικών πρακτικών της επιστήµης της ιστορίας (Diem, 2000; Mason et al., 2000; ηµαράκη, 2002; BECTA, 2004; Berson & Balyta, P. 2004; Wiley & Ash, 2005; Swan & Hicks, 2007). Οι δυνατότητες χρήσης ψηφιακών πηγών είναι µια καινοτοµία που υπόσχεται να αλλάξει τη φύση της διδασκαλίας των κοινωνικών σπουδών, καθώς διευκολύνεται: η αποµάκρυνση από δασκαλοκεντρικές και βιβλιοκεντρικές προσεγγίσεις µεταβίβασης της ιστορικής γνώσης, η αποδοχή ενεργητικών διερευνητικών διδακτικών προσεγγίσεων, η συσχέτιση µε εποικοδοµητικές µαθησιακές προσεγγίσεις, η καλλιέργεια δεξιοτήτων έρευνας, η δηµιουργία ερµηνευτικών σχηµάτων, η κατασκευή νοήµατος, και η συµµετοχή σε κοινότητες µάθησης (Spoehr & Spoehr, 1994; Hicks et al., 2004; Κάβουρα, 2004; Tally & Goldenberg, 2005; Lee, 2006; Hofer & Swan, 2006; Lee, Doolittle & Hicks, 2006; McGlinn, 2007; Staley, 2007; Τσιβάς, 2009; Journell, 2009). Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «ΕΠΕΞΕΡΓΑ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ» Η ιδέα του σχεδιασµού και της υλοποίησης του εκπαιδευτικού λογισµικού «Επεξεργασία ιστορικών πηγών»* αξιοποιεί βασικές επιστηµολογικές και παιδαγωγικές παραδοχές της διδακτικής της ιστορίας στο πλαίσιο της ιστορικής εκπαίδευσης και υιοθετεί θεµελιώδη στοιχεία της ιστορικής µάθησης, όπως η αξιοποίηση του ιστορικού ερωτήµατος, η χρήση και η επεξεργασία των ιστορικών

3 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη» 3 πηγών, αλλά και οι δυνατότητες των ΤΠΕ που εφαρµόζονται στην εκπαιδευτική διαδικασία, και υποβοηθούν σηµαντικά στη διαµόρφωση κατάλληλων διερευνητικών µαθησιακών περιβαλλόντων. Το συγκεκριµένο εκπαιδευτικό λογισµικό αποτελεί ένα πολυµεσικό περιβάλλον διερευνητικής ιστορικής µάθησης µε την παράθεση ιστορικού υλικού (κειµένων, εικόνων, ήχων, κινούµενων εικόνων) και τη σύνδεσή του µε δραστηριότητες παρουσίασης και έρευνας. Μέσα σ αυτό το περιβάλλον, τα παιδιά έρχονται σε επαφή µε πλήθος ιστορικών πηγών και καλούνται να εµπλακούν σε δραστηριότητες αναζήτησης, διαχείρισης, επεξεργασίας και επικοινωνίας. Η χρήση και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων του υπερκειµένου και ο υπερµεσικός χαρακτήρας της εφαρµογής επιτρέπουν στα παιδιά να έρθουν σε επαφή µε την πολυµορφία των αναπαραστάσεων ενός ιστορικού θέµατος και να αµβλύνουν τις γενικεύσεις, που πιθανόν υιοθετούνται. Με τον τρόπο αυτό αναγνωρίζεται η πολλαπλότητα του ίδιου του παρελθόντος και των υλικών που το κάνουν επισκέψιµο προσεγγίζοντας ζητήµατα ιστορικής έρευνας, µελέτης και ερµηνείας. ΤΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η διδακτική εφαρµογή αποσκοπεί στη δηµιουργία ενός δυναµικού µαθησιακού περιβάλλοντος ενεργητικής, διαδραστικής και αναστοχαστικής γνώσης. Υιοθετεί τις αρχές και τα κριτήρια ένταξης και αξιοποίησης των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ευνοεί τη διαθεµατικότητα και επιχειρεί τις απαραίτητες διασυνδέσεις µε άλλα διδακτικά αντικείµενα για την αξιοποίηση και την εµπέδωση των γνώσεων και δεξιοτήτων ανά αντικείµενο. Καλλιεργεί την ανάπτυξη της µεταγνωστικής ικανότητας των µαθητών και των µαθητριών του δευτεροβάθµιου σχολείου. Στηρίζεται στις αρχές της συνεργατικής µάθησης και ευνοεί στάσεις συνεργασίας ανάµεσα στα µέλη µιας οµάδας αλλά και στις οµάδες µεταξύ τους. Υποστηρίζει την επικοινωνία της µαθητικής συλλογικότητας µε την κοινωνία και το άνοιγµα του σχολείου στην κοινότητα. Συµβάλλει στη διαµόρφωση θετικών στάσεων για τον τόπο και την ιστορία του. Προάγει την ενεργό συµµετοχή των µαθητών και των µαθητριών σε διερευνητικές διαδικασίες µάθησης, που επιτρέπουν την οικοδόµηση ή την οικειοποίηση της ιστορικής γνώσης από τους ίδιους/τις ίδιες, τη διαθεµατική-διεπιστηµονική προσέγγιση των διαφορετικών θεµατικών πεδίων υπερβαίνοντας τη στεγανοποίηση των διδακτικών αντικειµένων. Οι δραστηριότητες της εφαρµογής έχουν ως βάση τη στοχοθεσία του Α.Π.Σ. και του.ε.π.π.σ., όπου σκοπός του µαθήµατος ιστορίας για τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση δεν είναι η αποµνηµόνευση των γεγονότων µιας µεγάλης ιστορικής περιόδου, αλλά η δηµιουργία ενός γενικού οργανωτικού και ερµηνευτικού πλαισίου για τις ιστορικές εξελίξεις και η διαµόρφωση ιστορικής εικόνας της συγκεκριµένης ιστορικής περιόδου. Οι θεµατικές ενότητες που έχουν επιλεγεί εντάσσονται στη διδακτική ύλη της ιστορίας στο δευτεροβάθµιο σχολείο, σύµφωνα µε το Α.Π.Σ. και το.ε.π.π.σ., και σχετίζονται µε όψεις της πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης, της οικονοµίας, του πολιτισµού, της καθηµερινής ζωής της ελληνικής αρχαιότητας και της νεότερης ελληνικής ιστορίας µέχρι τα µέσα του 20ού αιώνα. Οι ιστορικές περίοδοι αναφοράς είναι σηµαίνουσες, διότι εµπεριέχουν πολλά και διαφορετικά ιστορικά φαινόµενα, τα οποία υποβοηθούν στην κατανόηση του αρχαίου και σύγχρονου κόσµου, στην προοπτική διαµόρφωσης ενός πλαισίου ιστορικού εγγραµµατισµού των µαθητών και των µαθητριών στη σύγχρονη πραγµατικότητα. Τα ιστορικά θέµατα (σενάρια) της παρούσας εφαρµογής εντάσσονται στη διδακτική ύλη της ιστορίας της Α και της Γ τάξης του Γυµνασίου και του Λυκείου. Οι εκπαιδευτικοί µπορούν να καθοδηγήσουν την τάξη τους στην επεξεργασία όλων των ιστορικών ερωτηµάτων ενός θέµατος (σεναρίου), να επιλέξουν, µε βάση τις γνωστικές ικανότητες και τα ενδιαφέροντα των µαθητών και των µαθητριών τους, κάποιο συγκεκριµένο ιστορικό ερώτηµα ή να διαµορφώσουν νέα ερωτήµατα µε την αξιοποίηση του παρεχόµενου ιστορικού υλικού. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ Το ιστορικό ερώτηµα αποτελεί κοµβικό σηµείο της ιστορικής διερευνητικής µάθησης καθώς παρέχει προσανατολισµό και κίνητρα για να «κάνει» κανείς ιστορία στο σχολείο. Το ιστορικό ερώτηµα διευθετεί τον απεριόριστο όγκο των ιστορικών γεγονότων και ντοκουµέντων και συνιστά το περιβάλλον ανάπλασης όψεων του ιστορικού παρελθόντος. Γίνεται το εργαλείο της σχολικής τάξης στην προσπάθειά της να επισκεφθεί το παρελθόν και να κατανοήσει τι είναι ιστορικά σηµαντικό. Η διαδικασία απάντησης κάθε ιστορικού ερωτήµατος ενεργοποιεί τη σχολική τάξη να αξιοποιήσει το παρεχόµενο υλικό και να εµπλακεί σε δραστηριότητες που υποβοηθούν την οικοδόµηση της ιστορικής γνώσης. Το εκπαιδευτικό λογισµικό, επιπλέον, παρέχει και τη δυνατότητα διατύπωσης ανοικτών ιστορικών ερωτηµάτων, πολλαπλασιάζοντας έτσι τις δυνατότητες του παρεχόµενου

4 4 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ιστορικού υλικού. ίνει, δηλαδή, την ευκαιρία στη σχολική τάξη να επιλέξει και να αναδείξει και άλλες όψεις των ιστορικών θεµάτων προβάλλοντας τις ανησυχίες και τα ενδιαφέροντα των παιδιών. Η ΧΡΗΣΗ - ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ TOY ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Η χρήση και η αξιοποίηση των ιστορικών πηγών, στο πλαίσιο αποδοχής της ιστορικής µεθόδου, χαρακτηρίζουν τον επιστηµονικό διάλογο στην ιστορική εκπαίδευση, σ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Οι ιστορικές πηγές αναδεικνύονται σε αναγκαίο υλικό για τη συγκρότηση της ιστορικής γνώσης, στη βάση των ερωτηµάτων που απευθύνονται προς αυτές και των διαφορετικών ερµηνειών που υιοθετούνται. Η πραγµάτευση των ιστορικών πηγών αποσκοπεί στην πρόσληψή τους ως µαρτυριών του ιστορικού παρελθόντος. Αυτό επιτυγχάνεται µε το σχήµα της τριπλής ανάγνωσης, που εισηγείται η ιστορικός Μαρία Ρεπούση (2004), το οποίο αποτελεί µια σύνθετη διδακτική πρόταση, η οποία θέτει ένα συνολικό παιδαγωγικό πλαίσιο πραγµάτευσης των ιστορικών πηγών στην ιστορική εκπαίδευση. Οι τρεις αναγνώσεις, που προτείνονται, αποσκοπούν στην κατανόηση της φύσης των ιστορικών τεκµηρίων και των πληροφοριών που αυτές µεταφέρουν, όχι ως πιστές αντανακλάσεις της παρελθοντικής πραγµατικότητας, αλλά ως εµπρόθετες ιστορικές δηµιουργίες των διαφορετικών κοινωνιών µέσα στο χρόνο, για την ικανοποίηση των επικοινωνιακών αναγκών τους. Οι τρεις αναγνώσεις, αλληλένδετες µεταξύ τους, αποσκοπούν στην πρόσληψη της µαρτυρίας ως ερµηνευτικού ντοκουµέντου για το ανθρώπινο παρελθόν και προσδιορίζουν µε ευκρίνεια τη διδακτική κατάσταση, που προϋποθέτουν. Η «1 η ανάγνωση» της ιστορικής πηγής περιλαµβάνει δραστηριότητες που βοηθούν στην ένταξη των ιστορικών πηγών στο ιστορικό πλαίσιο στο οποίο δηµιουργήθηκαν. Η δηµιουργία της ταυτότητας της ιστορικής πηγής αποτελεί την αφετηρία προσέγγισης κάθε ιστορικού ντοκουµέντου στην προοπτική τοποθέτησής του στο ιστορικό πλαίσιο δηµιουργίας και κατανόησης της ιστορικότητάς του ως ίχνος του ιστορικού παρελθόντος. Οι οµάδες εργασίας αναζητούν για κάθε πηγή το/τη δηµιουργό, το χρόνο και τον τόπο δηµιουργίας της, το κοινό στο οποίο απευθύνεται ο/η δηµιουργός, τους λόγους δηµιουργίας της πηγής που αναφέρει ρητά ο/η δηµιουργός, µε την αξιοποίηση συνοδευτικών µεθοδολογικών σχολίων και οδηγιών απάντησης στο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Η «2 η ανάγνωση» της ιστορικής πηγής περιλαµβάνει δραστηριότητες που βοηθούν στην κατανόηση του ρόλου της συγκεκριµένης πηγής ως µαρτυρίας στη διαµόρφωση της ιστορικής µνήµης και γνώσης. Οι οµάδες εργασίας προσπαθούν δηλαδή να βρουν το χαρακτήρα και τη µορφή της πηγής, το θέµα ή τα θέµατα τα οποία πραγµατεύεται, την άποψη του δηµιουργού για το εξεταζόµενο θέµα, το πόσο αξιόπιστη είναι κάθε ιστορική πηγή. Στη συνέχεια προχωρούν στην αξιολόγηση της ιστορικής πηγής, ώστε να στηριχθούν σε αυτήν και να αναπτύξουν τα κατάλληλα επιχειρήµατα για την απάντηση του ιστορικού ερωτήµατος. Η «3 η ανάγνωση» της ιστορικής πηγής περιλαµβάνει δραστηριότητες που βοηθούν στην αξιοποίηση της πηγής για την απάντηση του ιστορικού ερωτήµατος. Η ΟΜΗ ΤΗΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Η δοµή του Περιβάλλοντος ιεπαφής του εκπαιδευτικού λογισµικού (General User Interface) στηρίζεται, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, στα όσα αναφέρονται στο.ε.π.π.σ. και στο Α.Π.Σ. για τους σκοπούς, το περιεχόµενο, τη µεθοδολογία, τις διδακτικές και µαθησιακές δραστηριότητες και την αξιολόγηση της διδασκαλίας του µαθήµατος της ιστορίας. Τα δοµικά στοιχεία της εφαρµογής, τα οποία είναι δοµηµένα περιβάλλοντα που βρίσκονται σε αλληλουχία µεταξύ τους και λειτουργούν αλληλεπιδραστικά, είναι: α) η αρχική οθόνη του λογισµικού: στην οθόνη αυτή εµφανίζονται οκτώ ιστορικά θέµατα, που σχετίζονται µε τη διδακτική ύλη της ιστορίας στο γυµνάσιο και στο λύκειο και θέτουν το πλαίσιο αναφοράς και ιστορικής αναζήτησης της σχολικής τάξης. β) το περιβάλλον εκκίνησης κάθε ιστορικού θέµατος: πρόκειται για µια εισαγωγική οθόνη, διαφορετική για καθένα από τα οκτώ ιστορικά θέµατα, όπου εµφανίζονται ένα σύντοµο εισαγωγικό κείµενο και ιστορικό υλικό, τα οποία σχετίζονται κάθε φορά µε πτυχές του ιστορικού θέµατος. Οι µαθητές και οι µαθήτριες µε αυτόν τον τρόπο εισάγονται στο υπό διαπραγµάτευση ιστορικό θέµα και προϊδεάζονται για το περιεχόµενο του. Στόχος του συγκεκριµένου περιβάλλοντος είναι να κινήσει το ενδιαφέρον των παιδιών και να αποτελέσει ένα θετικό µαθησιακό περιβάλλον.

5 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη» 5 Εικόνα 1: Η αρχική οθόνη του εκπαιδευτικού λογισµικού «Επεξεργασία ιστορικών πηγώ» γ) το περιβάλλον οργάνωσης ιστορικού θέµατος: στην οθόνη αυτή οργανώνεται το ιστορικό θέµα γύρω από συγκεκριµένο αριθµό (2-4) δεδοµένων ιστορικών ερωτηµάτων. ίνεται επίσης και η δυνατότητα επιλογής και δηµιουργίας και ανοικτών ιστορικών ερωτηµάτων για κάθε ιστορικό θέµα. δ) το περιβάλλον διερεύνησης ιστορικού ερωτήµατος: σ αυτό το περιβάλλον δίνεται η δυνατότητα διερεύνησης του ιστορικού θέµατος στη βάση του επιλεγµένου κάθε φορά ιστορικού ερωτήµατος σχετικά µ αυτό. Οι µαθητές και µαθήτριες προσεγγίζουν καθορισµένο αριθµό ιστορικών πηγών για κάθε ιστορικό ερώτηµα και µέσα από διαδικασίες ανάγνωσης των πηγών αυτών, επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις για πτυχές του ιστορικού θέµατος. Μελετούν τις πηγές, «µαθαίνουν πώς να µαθαίνουν» και καλλιεργούν δεξιότητες αναζήτησης, ιστορικής ανάγνωσης, συλλογής και ταξινόµησης, αξιολόγησης, κατανόησης. Οι εκπαιδευτικοί εποπτεύουν το σύνολο της παιδαγωγικής διαδροµής, εµψυχώνουν την οµάδα εργασίας και έχουν πρόσβαση στο περιβάλλον εργασίας των παιδιών. Στο περιβάλλον διερεύνησης κάθε ιστορικού ερωτήµατος εµφανίζονται: Το «τετράδιο των ιστορικών πηγών» του ιστορικού ερωτήµατος, στο αριστερό µέρος της οθόνης, το οποίο περιέχει πληροφορίες (αριθµός πηγής, δηµιουργός της πηγής, τόπος και χρόνος δηµιουργίας της πηγής κ.ά.) για κάθε ιστορική πηγή, οι οποίες υποστηρίζουν τη µελέτη και την επεξεργασία της. Το «εργαλείο εµφάνισης των ιστορικών πηγών» του ιστορικού ερωτήµατος, στο δεξιό µέρος της οθόνης, όπου εµφανίζεται κάθε φορά η επιλεγµένη προς επεξεργασία ιστορική πηγή που υποστηρίζει το ιστορικό ερώτηµα. Οι ιστορικές πηγές εµφανίζονται στην εφαρµογή µε τη µορφή κειµένου (γραπτές πηγές), εικόνας (οπτικά ντοκουµέντα, πληροφοριακό υλικό), βίντεο (οπτικοακουστικές πηγές) και αρχείου ήχου (ηχητικές πηγές). Τα «εργαλεία διερεύνησης των ιστορικών πηγών» του ιστορικού ερωτήµατος. Πρόκειται για το Χρονολόγιο, το Γλωσσάρι, το «τετράδιο αναγνώσεων» των ιστορικών πηγών, τη συνθετική δραστηριότητα απάντησης του ιστορικού ερωτήµατος, το περιβάλλον ελέγχου των απαντήσεων και τα βοηθητικά εργαλεία ροής της Εφαρµογής (επιστροφή σε προηγούµενη οθόνη, απόκρυψη/εµφάνιση βοήθειας, έξοδος από την εφαρµογή).

6 6 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Εικόνα 2: Το περιβάλλον διερεύνησης ιστορικού ερωτήµατος Το «τετράδιο αναγνώσεων» των ιστορικών πηγών: περιλαµβάνει τρεις πίνακες µε συγκεκριµένα πεδία και δραστηριότητες της «τριπλής ανάγνωσης» που αναφέρονται σε κάθε ιστορική πηγή, για κάθε ιστορικό ερώτηµα του ιστορικού θέµατος. Οι δραστηριότητες της «1ης ανάγνωσης» αποσκοπούν στην ένταξη της ιστορικής πηγής στο ιστορικό πλαίσιο δηµιουργίας. Οι δραστηριότητες αφορούν στην αναζήτηση και καταγραφή του ονόµατος του/της δηµιουργού, του χρόνου και του τόπου δηµιουργίας, της ρητής πρόθεσης του/της δηµιουργού, και του πιθανού κοινού στο οποίο απευθύνεται, Οι δραστηριότητες της «2ης ανάγνωσης» αποσκοπούν στην κατανόηση του ρόλου και της συµβολής της ιστορικής πηγής στη διαµόρφωση της ιστορικής µνήµης και γνώσης. Στο εσωτερικό της δεύτερης ανάγνωσης διαµορφώνονται τρεις διακριτοί άξονες πραγµάτευσης των ιστορικών πηγών: α) η κατάταξη των ιστορικών πηγών ως προς το χαρακτήρα, τη µορφή, το είδος, το δηµόσιο ή ιδιωτικό τους χαρακτήρα και την αποσπασµατικότητα ή µη του έργου, β) η κατανόηση και η αποτίµηση των ιστορικών πηγών ως προς το θέµα και η συσχέτιση των δηµιουργών και των απόψεων που προβάλλουν µε αυτό (υπόρρητος σκοπός), και γ) η αξιολόγηση και η συσχέτιση των ιστορικών µαρτυριών µε άλλες πηγές και η ανάδειξη της συµβολής και επίδρασής τους την εποχή αναφοράς ή και µεταγενέστερα, αλλά και η αναζήτηση στοιχείων υποκειµενικότητας, µεροληψίας, προκατάληψης και επιρροής. Για τη συµπλήρωση των πλαισίων δίπλα στα πεδία των πινάκων η εφαρµογή παρέχει σχετική βοήθεια. µε την αξιοποίηση συνοδευτικών µεθοδολογικών σχολίων και οδηγιών απάντησης στο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Οι δραστηριότητες της «3ης ανάγνωσης» αποσκοπούν στη διδακτική αξιοποίηση των ιστορικών πηγών, την ένταξή τους στο συγκεκριµένο µαθησιακό περιβάλλον και τη δυνατότητα απάντησης των ιστορικών ερωτηµάτων του εξεταζόµενου ιστορικού θέµατος µε τη δηµιουργία των αφηγηµατικών κειµένων των µαθητών και των µαθητριών, στη βάση των ιστορικών τεκµηρίων. Με την επιλογή του εικονιδίου «ραστηριότητα για την επεξεργασία της πηγής» γίνεται η µετάβαση σε εξωτερικό πρόγραµµα, όπου ο µαθητής/η µαθήτρια επεξεργάζεται, σύµφωνα µε τις παρεχόµενες οδηγίες, το ιστορικό υλικό κάθε πηγής. Οι δραστηριότητες της

7 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη» 7 3ης Ανάγνωσης αξιοποιούν όλες τις ιστορικές πηγές που έχουν καταχωριστεί στην εφαρµογή για την απάντηση του ιστορικού ερωτήµατος. ε) το περιβάλλον ελέγχου των απαντήσεων: επιτρέπει στον/στην εκπαιδευτικό να σχολιάσει, να διορθώσει και να ανακατευθύνει τις απαντήσεις που έχουν δώσει οι οµάδες εργασίας κατά τη διαδικασία των αναγνώσεων των ιστορικών πηγών. Οι οµάδες εργασίας µπορούν να έχουν πρόσβαση στα σχόλια των εκπαιδευτικών και να επαναπροσδιορίζουν τη µαθησιακή τους διαδικασία. στ) το περιβάλλον οργάνωσης ανοικτού ιστορικού ερωτήµατος: το περιβάλλον αυτό της εφαρµογής δίνει τη δυνατότητα διατύπωσης και οργάνωσης ανοικτών ιστορικών ερωτηµάτων σχετικά µε το υπό εξέταση ιστορικό θέµα. Οι µαθητές και µαθήτριες αξιοποιούν τις δυνατότητες του συνόλου του ιστορικού υλικού που παρέχεται στην εφαρµογή για κάθε ιστορικό θέµα και προτείνουν ιστορικά ερωτήµατα στη βάση και των προσωπικών ενδιαφερόντων τους. Η διαδικασία απάντησης του ανοικτού ιστορικού ερωτήµατος υποστηρίζεται µε συγκεκριµένα βοηθητικά εργαλεία. Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Το εκπαιδευτικό λογισµικό µπορεί να αξιοποιηθεί στη σχολική τάξη, κατά τη διάρκεια ή µετά την ολοκλήρωση της διδασκαλίας θεµατικών ενοτήτων που σχετίζονται µε τα ιστορικά θέµατα (σενάρια) της εφαρµογής. Ο ενδεικτικός διδακτικός χρόνος που αναφέρεται για κάθε θεµατική ενότητα µπορεί να προσαρµοσθεί στα δεδοµένα της σχολικής τάξης. Ο καθηγητής/η καθηγήτρια ανάλογα µε τη βαθµίδα εκπαίδευσης (Γυµνάσιο/Λύκειο), τον αριθµό µαθητών και µαθητριών ανά τάξη, την ευελιξία του Ωρολογίου προγράµµατος, τη δυνατότητα της αξιοποίησης των ΤΠΕ στη σχολική πράξη, τις γνώσεις και τα ενδιαφέροντα των µαθητών και των µαθητριών µπορεί να αξιοποιήσει µέρος (συγκεκριµένα ιστορικά ερωτήµατα) ή το σύνολο της παρούσας εκπαιδευτικής εφαρµογής. Η πραγµάτευση των ιστορικών θεµάτων του λογισµικού ακολουθεί τις αρχές της οµαδοσυνεργατικής µεθόδου διδασκαλίας και της αξιοποίησης των νοητικών εργαλείων των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι µαθητές και οι µαθήτριες χωρισµένοι σε οµάδες αναλαµβάνουν τη διερεύνηση ενός ιστορικού θέµατος και την επεξεργασία των επιµέρους ιστορικών ερωτηµάτων. Στο πλαίσιο αυτό µελετούν τις ιστορικές πηγές του ερωτήµατος µε τη βοήθεια και του υποστηρικτικού υλικού της εφαρµογής. Οι δραστηριότητες, που καλούνται να διαχειριστούν σε κάθε ιστορικό ερώτηµα, βοηθούν στην κατανόηση των ιστορικών πηγών, εξοικειώνουν µε τις ιστορικές µεθόδους ανάγνωσης των ιστορικών τεκµηρίων, βοηθούν στην κατανόηση των πληροφοριών τους και στην απάντηση του ιστορικού ερωτήµατος. Ο καθηγητής/η καθηγήτρια σχολιάζει τις απαντήσεις των παιδιών στις δραστηριότητες, ανακατευθύνει όπου χρειάζεται την έρευνα των οµάδων, ακολουθεί στρατηγικές διαµορφωτικής αξιολόγησης και συµµετέχει ενεργά στην ολοκλήρωση της εργασίας της τάξης. Τα αποτελέσµατα της εργασίας κάθε οµάδας ανακοινώνονται στην ολοµέλεια της τάξης, ανταλλάσσονται απόψεις και προτείνονται τρόποι παρουσίασης του υλικού. Η σχολική τάξη έχει τη δυνατότητα συνολικής διαχείρισης των ιστορικών πηγών της εφαρµογής και του υποστηρικτικού υλικού µέσα από τη διαδικασία διατύπωσης και επεξεργασίας νέων, ανοικτών ιστορικών ερωτηµάτων. Ο/η εκπαιδευτικός µπορεί να υποβοηθήσει την παραπάνω διαδικασία µε τη δηµιουργία εκπαιδευτικού υλικού (φύλλα εργασίας) για την απάντηση του ιστορικού ερωτήµατος. Στις παραπάνω δραστηριότητες οι µαθητές και οι µαθήτριες εργάζονται σε φύλλο δραστηριοτήτων σε µορφή αρχείου επεξεργαστή κειµένου, εκτός του περιβάλλοντος της εφαρµογής. Έτσι έχουν τη δυνατότητα να ανακαλούν ανά πάσα στιγµή τις ιστορικές πηγές και το πληροφοριακό υλικό του ιστορικού ερωτήµατος (εναλλακτική χρήση αναδυόµενων και επικαλυπτόµενων παραθύρων) και να αντλούν πληροφορίες που κάθε φορά χρειάζονται για την απάντηση των δραστηριοτήτων. Το εκπαιδευτικό λογισµικό παρέχει τη δυνατότητα δραστηριοποίησης και εισαγωγής σε διαδικασίες αναζήτησης, εξερεύνησης και επεξεργασίας ιστορικών πηγών. Με τη δηµιουργία νέουανοικτού ερωτήµατος παρέχεται το εργαλείο διαµόρφωσης νέου περιβάλλοντος εργασίας στη σχολική τάξη µε την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του εκπαιδευτικού λογισµικού. Η δυνατότητα της αξιοποίησης του συνόλου των πηγών δίνει τη δυνατότητα διαφορετικών θεάσεων των ιστορικών θεµάτων και πολλαπλασιάζεται µε τον τρόπο αυτό το ιστορικό υλικό της εφαρµογής. Τα νέα ιστορικά

8 8 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ερωτήµατα που διατυπώνει η σχολική τάξη επιτρέπουν την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας και της αναγκαιότητας των ιστορικών ερωτηµάτων στην ιστορική εκπαίδευση. ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η πιλοτική εφαρµογή του εκπαιδευτικού λογισµικού σε συνθήκες σχολικής πράξης, ως απαραίτητο παραδοτέο του συνολικού εκπαιδευτικού πακέτου, πραγµατοποιήθηκε σε γυµνάσιο της Αθήνας µε ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσµατα. Η συγκεκριµένη τάξη εργάστηκε για πρώτη φορά, κατά τη διδασκαλία του µαθήµατος της ιστορίας, σε ηλεκτρονικό περιβάλλον εργασίας µε τη χρήση εκπαιδευτικού λογισµικού, όπως επίσης και µε την αξιοποίηση ιστορικών πηγών στην οικοδόµηση της ιστορικής γνώσης από τους µαθητές και τις µαθήτριες. Σύµφωνα µε τα δεδοµένα της ερευνητικής εργασίας, που συγκεντρώθηκαν µε την αξιοποίηση κατάλληλου ερωτηµατολογίου, η πλειοψηφία των παιδιών θεωρεί τη συνολική διδακτική τους εµπλοκή πολύ καλύτερη και ενδιαφέρουσα από την παραδοσιακή προσέγγιση που ακολουθείται στη διδακτική πράξη. εν εντοπίζεται ιδιαίτερη δυσκολία µε την πραγµάτευση του πρωτογενούς ιστορικού υλικού και τη χρήση των εργαλείων και του περιβάλλοντος της διδακτικής εφαρµογής. Αν και η συγκεκριµένη τάξη εργαζόταν για πρώτη φορά, στο µάθηµα της ιστορίας, στο εργαστήριο υπολογιστών, µε τη χρήση εκπαιδευτικού λογισµικού και η εξοικείωση των µαθητών και των µαθητριών µε τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή ήταν περιορισµένη, η συντριπτική πλειοψηφία της τάξης δήλωσε ότι αυτή η «αδυναµία» δεν λειτούργησε καθόλου αρνητικά στη γρήγορη εξοικείωση µε το συγκεκριµένο λογισµικό και στην καλή χρήση του. Στα θετικά σηµεία της εργασίας µε το συγκεκριµένο λογισµικό, οι µαθητές και οι µαθήτριες της τάξης αναφέρουν το ενδιαφέρον και την ευχαρίστησή τους, την εργασία τους σε ηλεκτρονικό περιβάλλον, τη µεγαλύτερη συµµετοχή τους στο µάθηµα της ιστορίας, τη συνεργασία µε τους συµµαθητές και τις συµµαθήτριές τους, την αναζήτηση πληροφοριών και την αποφυγή της αποµνηµόνευσης πληροφοριών, τη χρήση των ιστορικών πηγών, το συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό (σχόλια δηµιουργού και έργου, χρονολόγιο, γλωσσάρι), τον πολυµεσικό χαρακτήρα της εφαρµογής και ιδιαίτερα τις οπτικοακουστικές πηγές και τις παιγνιώδεις δραστηριότητες που συνοδεύουν κάθε ιστορικό θέµα. * Το λογισµικό «Επεξεργασία ιστορικών πηγών» δηµιουργήθηκε στο πλαίσιο του Έργου Πλειάδες, Ενότητα: Νηρηίδες (http://www.e-yliko.gr/lists/list40/dispform.aspx?id=159) Οµάδα εργασίας: Ρεπούση Μαρία, Ηλιοπούλου Ιωάννα, Τσιβάς Αρµόδιος, Ανδρεάδου Χαρά, Λάζαρη Σεβαστή, Μπενιάτα Ελένη, Γκόγκολας Στράτος. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Barton, K. (1997). 'I just kinda know : Elementary Students ideas about historical evidence. Theory and Research in Social Education, 25(4), BECTA, (2004). What the research says about using ICT in history, Ανακτήθηκε στις 20 εκεµβρίου 2011 από τη διεύθυνση Berson, M. & Balyta, P. (2004). Technological Thinking and Practice in the Social Studies: Transcending the Tumultuous Adolescence of Reform. Journal of Computing in Teacher Education, 20(4), Booth, M. (1983). Skills, Concepts, and Attitudes: The development of adolescent children s historical thinking. History and Theory, 22(4), Bransford, J. D., Brown, A. L., & Cocking, R. R. (Eds.) (1999). How People Learn: Brain, Mind, Experience, and School. Washington, D.C.: National Academy Press. Britt, M. A., Perfetti, C. A., Van Dyke, J. A., & Gabrys, G. (2000). The sourcer s apprentice: A tool for document-supported instruction. In P. Stearns, P. Seixas & S. Wineburg (Eds.). Knowing, teaching, and learning history: national and international perspectives (pp ). New York: New York University Press. Diem, R. (2000). Can It Make a Difference? Technology and the Social Studies. Theory and Research in Social Education, 28(4), Drake, F. & Nelson, L. (2005). Engagement in Teaching History. Theory and Practices for Middle and Secondary Teachers. New Jersey: Pearson Education. Fairey, C., Lee, J., Bennett, C. (2000). Technology and social studies: A conceptual model for integration. Journal of Social Studies Research, 24(2), 3-9.

9 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη ιδακτική Πράξη» 9 Gagnon, P. (Ed.) (1989). Historical Literacy: The Case for History in American Education. New York: Macmillan Hicks, D., Doolittle, P. E., & Lee, J. (2004). History and social studies teachers use of classroom and web-based historical primary sources. Theory and Research in Social Education, 32(2), Hillis, P. (2003). Multi-Media and Databases for Historical Enquiry: A Report from the Trenches. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 12(3), Hofer, M. & Swan, K. O. (2006). Standards, Firewalls, and General Classroom Mayhem: Implementing Student-Centered Technology Projects in the Elementary Classroom. Social Studies Research and Practice, 1(1), Journell, W. (2009). Maximizing the Potential of Computer-Based Technology in Secondary Social Studies Education. Social Studies Research and Practice, 4(1), Kobrin, D. (1996). Beyond the Textbook: Teaching History Using Documents and Primary Sources. Portsmouth, N.H.: Heinemann. Lee, P. (2005). Putting Principles into Practice: Understanding History. In S. Donovan & J. Bransford (Eds). How Students learn History in the classroom (pp.31-78). National Research Council of the National Academies, National Academies Press. Lee, J. K. (2006). Pre-Service Social Studies Teachers Using Digital Civic Resources. International Journal of Social Education, 21(1), Lee, J. K., Doolittle, P. E., & Hicks, D. (2006). Social Studies and History Teachers Uses of Non-Digital and Digital Historical Resources, Social Studies Research and Practice, 1(3), Levstik, L. & Barton, K. (2001). Doing History: Investigating with Children in Elementary and Middle Schools. Mahwah, N.J.: Lawrence Erlbaum Associates. Lowenthal, D. (1985). The past is a Foreign Country. Cambridge: Cambridge University Press. Mason, C., Berson, M., Diem, R., Hicks, D., Lee, J., & Dralle, T. (2000). Guidelines for using technology to prepare social studies teachers. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 1(1), McAleavy, T. (1998). The use of sources in school history : A critical perspective. Teaching History, 91, McGlinn, M. (2007). Using the "Documenting the American South" Digital Library in the social studies: A case study of the experiences of teachers in the field. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 7(1), Milson, A. J. (2002). The Internet and inquiry learning: integrating medium and method in a sixth grade social studies classroom. Theory and Research in Social Education, 30(3), Osborne, K. (2006). To the past : Why we need to teach and study history. In R. Sandwell (Ed.). To the past: History education, public memory and citizenship in Canada (pp ). Toronto: University of Toronto Press. Perfetti, C. A., Britt, M. A., Rouet, J.-F., Georgi, M. C. & Mason, R. A. (1994). How Students Use Texts to Learn and Reason About Historical Uncertainty. In M. Carretero & F. J. Voss (Eds.). Cognitive and instructional processes in history and the social sciences (pp ). Hillsdale-New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. Riley, C. (1999). Evidential understanding, period knowledge and the development of literacy: a practical approach to layers of inference for the Key Stage 3. Teaching History, 97, Rogers, P. (1978). History: Why, What, and How? London: The Historical Association. Rogers, P. (1987). History Past as a frame of Reference. In C. Portal (Ed.). The History Curriculum for teachers (pp. 3-31). London: The Falmer Press. Saye, J. W. & Brush, T. (2004). Scaffolding Problem-Centered Teaching in Traditional Social Studies Classrooms. Theory and Research in Social Education, 32(3), Seixas, P. (1996). Conceptualizing the growth of historical understanding. In D. R. Olson & N. Torrance (Eds.). The Handbook of Education and Human Development: New Models of Learning, Teaching and Schooling (pp ). Oxford, UK: Blackwell. Seixas, P. (1998). Student teachers thinking historically. Theory and Research in Social Education, 26(3), Seixas, P. (2006). Benchmarks of historical thinking: A framework for assessment in Canada. Centre for the Study of Historical Consciousness. Shemilt, D. (1987). Adolescent ideas about evidence and methodology in History. In C. Portal (Ed.). The History Curriculum for teachers (pp.39-61). London: The Falmer Press.

10 10 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Shemilt, D. (2006). The Future of the Past: How Adolescents Make Sense of Past, Present and Future. Paper presented at the International Invitation Conference: National History Standards: The Problem of the Canon and the Future of History Teaching. University of Utrecht. Spoehr, K. T., & Spoehr, L. W. (1994). Learning to think historically. Educational Psychologist, 29: Staley, D. J. (2007). A Heuristic for Visual Thinking in History. International Journal of Social Education, 22(1), Stearns, P., Seixas, P. & Wineburg, S. (Eds.) (2000). Knowing, teaching, and learning history: national and international perspectives. New York: New York University Press. Stearns, P. (1998). Goals in teaching history. In J. F. Voss & M. Carretero (Eds.). Learning and Reasoning in History Vol. 2 (pp ). London: Woburn Press. Stradling, R. (2001). Teaching 20th-Century European History. Strasburg: Council of Europe Publishing. Swan, K. & Hicks, D. (2007). Through the Democratic Lens: The Role of Purpose in Leveraging Technology to Support Historical Inquiry in the Social Studies Classroom. International Journal of Social Education, 21(2), Tally, B. & Goldenberg, L. B. (2005). Fostering Historical Thinking with Digitized Primary Sources. Journal of Research on Technology in Education, 38(1), van Drie, J., & van Boxtel, C. (2008). Historical Reasoning: Towards a Framework for Analyzing Students Reasoning about the Past. Educational Psychology Review, 20(2), VanSledright, B. (1998). On the importance of historical positionality to thinking about and teaching history. International Journal of Social Education, 12(2), VanSledright, B. (2002). In Search of America's Past: Learning to Read History in Elementary School. New York: Teachers College Press Wiley, J. & Ash, I. (2005). Multimedia Learning in History. In R. Mayer (Ed.). The Cambridge Handbook of Multimedia Learning (pp ). Cambridge: Cambridge University Press. Wineburg, S. (1991). On the reading of historical texts: Notes on the breach between school and academy. American Educational Research Journal, 28(3), Yarema, A. E. (2002). A decade of debate: Improving content and interest in history education. The History Teacher, 35(3), ηµαράκη, Ε. (2002). υναµικές αναπαραστάσεις για τη διερευνητική µάθηση στην ιστορία. Στο Χ. Κυνηγός & Ε. ηµαράκη (Επιµ.). Νοητικά εργαλεία και πληροφοριακά µέσα. Παιδαγωγική αξιοποίηση της Σύγχρονης Τεχνολογίας για τη µετεξέλιξη της εκπαιδευτικής πρακτικής (σσ ). Αθήνα: Καστανιώτης. Κάββουρα, Θ. (2004). Ιστορικές πηγές και περιβάλλοντα µάθησης Ιστορίας µε χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας. Στο Κ. Αγγελάκος & Γ. Κόκκινος (επιµ.). Η διαθεµατικότητα στο σύγχρονο σχολείο & Η διδασκαλία της Ιστορίας µε τη χρήση πηγών (σσ ). Αθήνα: Μεταίχµιο. Μαυροσκούφης,. (2005). Αναζητώντας τα ίχνη της ιστορίας. Ιστοριογραφία, διδακτική µεθοδολογία και ιστορικές πηγές. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. Ρεπούση, Μ. (1999). Νέες προσεγγίσεις στη διδασκαλία της ιστορίας: η περίπτωση της εκπαιδευτικής τεχνολογίας. Στο Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων. Θεωρητικά προβλήµατα και διδακτικές της ιστορίας. Σεµινάριο 21, Ρεπούση, Μ. (2004). Μαθήµατα ιστορίας. Από την ιστορία στην ιστορική εκπαίδευση. Αθήνα: Καστανιώτης. Ρεπούση, Μ. (2007). Ιστορικός εγγραµµατισµός: Σχολικά Εγχειρίδια. Στο Η. Ματσαγγούρας (επιµ.). Σχολικός εγγραµµατισµός (σσ ). Αθήνα: Γρηγόρη. Τσιβάς, Α. (2009). ιδακτική της ιστορίας: Η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης των παιδιών σε συµβατικό και ηλεκτρονικό περιβάλλον, (Αδηµοσίευτη ιδακτορική ιατριβή) Θεσσαλονίκη: Π.Τ..Ε. του Α.Π.Θ.

«Η διδακτική αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο πλαίσιο του Φωτόδεντρου Μαθησιακών Αντικειμένων»

«Η διδακτική αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο πλαίσιο του Φωτόδεντρου Μαθησιακών Αντικειμένων» «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Η διδακτική αξιοποίηση των ιστορικών πηγών στο πλαίσιο του Φωτόδεντρου Μαθησιακών Αντικειμένων» Τσιβάς Αρμόδιος Δρ. Επιστημών Αγωγής, Σχολικός Σύμβουλος, Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

«Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση»

«Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» «Η διαμόρφωση μαθησιακών περιβαλλόντων ιστορικής διερεύνησης με την αξιοποίηση των ΤΠΕ. Η περίπτωση του λογισμικού Το ελληνικό κράτος: γέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Lee, P. J., (2004). Historical literacy: theory and research. In International Journal of Historical Learning Teaching and Research, 5(1).

Lee, P. J., (2004). Historical literacy: theory and research. In International Journal of Historical Learning Teaching and Research, 5(1). Τίτλος Μαθήµατος: Ιστορία και ιδακτική της στο ηµοτικό Σχολείο Κωδικός Μαθήµατος: EDG 273 Κατηγορία Μαθήµατος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόµενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήµατος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης στο πλαίσιο της ιστορικής διερεύνησης στο πρωτοβάθμιο σχολείο

Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης στο πλαίσιο της ιστορικής διερεύνησης στο πρωτοβάθμιο σχολείο Η καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης στο πλαίσιο της ιστορικής διερεύνησης στο πρωτοβάθμιο σχολείο Περίληψη Τσιβάς Αρμόδιος tsarm@otenet.gr Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης, Δρ Επιστημών Αγωγής Η

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές στρατηγικές αξιοποίησης των ΤΠΕ στο χώρο της ιστορικής εκπαίδευσης. Θεωρητικές παραδοχές και ερευνητικές προσεγγίσεις

Παιδαγωγικές στρατηγικές αξιοποίησης των ΤΠΕ στο χώρο της ιστορικής εκπαίδευσης. Θεωρητικές παραδοχές και ερευνητικές προσεγγίσεις Παιδαγωγικές στρατηγικές αξιοποίησης των ΤΠΕ στο χώρο της ιστορικής εκπαίδευσης. Θεωρητικές παραδοχές και ερευνητικές προσεγγίσεις Αρμόδιος Τσιβάς tsarm@otenet.gr ΠΤΔΕ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ι ΑΚΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ι ΑΚΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 686 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ι ΑΚΤΙΚΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Κωνσταντίνος Μπάλας Φιλόλογος kmpalas@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Το «Συνεργατικό Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Ιστορικής Μαθητείας»: Μια εναλλακτική παιδαγωγική προσέγγιση διδασκαλίας της ιστορίας βασισμένη στο WIKI

Το «Συνεργατικό Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Ιστορικής Μαθητείας»: Μια εναλλακτική παιδαγωγική προσέγγιση διδασκαλίας της ιστορίας βασισμένη στο WIKI 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Το «Συνεργατικό Ηλεκτρονικό Εργαστήριο Ιστορικής Μαθητείας»: Μια εναλλακτική παιδαγωγική προσέγγιση διδασκαλίας της ιστορίας βασισμένη στο WIKI Μακαρατζής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού

Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Τo πρόγραμμα «Διάγραμμα Ροής» και η διδακτική του αξιοποίηση στην Διδασκαλία του προγραμματισμού Α. Βρακόπουλος 1, Θ.Καρτσιώτης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Vraa8@sch.gr 2 Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου-Παπαμάρκου, Δασκάλα, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου-Παπαμάρκου, Δασκάλα, Λειτουργός Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Τι σημαίνει σκέφτομαι ιστορικά; Ένα ερώτημα για μικρούς και μεγάλους και ένα Σχέδιο Δράσης - Μικρής Κλίμακας Εφαρμογή στο Μάθημα της Ιστορίας μέσα στα Πλαίσια των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων 1 Δρ Χαρά

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα PETALL Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο Τίτλος σεμιναρίου Ανακαλύψτε το δικό σας μονοπάτι μέσω της εργασιοκεντρικής διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Εργαστήριο Εκπαιδευτικής & Γλωσσικής Τεχνολογίας http://hermes.di.uoa.gr/ S.C.A.L.E. Μαρία Γρηγοριάδου A.L.M.A. Οµότιµη Καθηγήτρια SemanDix Τµήµα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα Ανάλυση Σχεδίαση Υλοποίηση Αξιολόγηση Ανάλυση: Πληροφορίες σχετικά µε τις ανάγκες της εκπαίδευσης Σχεδίαση: Καθορισµός χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Σχολική Σύμβουλος φιλολόγων xarampa@gmail.com

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Σχολική Σύμβουλος φιλολόγων xarampa@gmail.com Διδακτική προσέγγιση της Ιστορίας με την αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.: ένα διδακτικό σενάριο στο μάθημα της Ιστορίας της Γ Γυμνασίου με θέμα: «Η στάση της Ευρώπης απέναντι στην Ελληνική Επανάσταση» Χριστίνα Αραμπατζή

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ. Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Δυναμικό Μοντέλο Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διερεύνηση του προσωπικού ενδιαφέροντος των αριστούχων μαθητών της Γ Λυκείου για το γνωστικό αντικείμενο της Φυσικής, με τη χρήση του C.L.A.S.S. Χριστίνα Ηλ. Κωσταρά και Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν.

Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή γνώσεις των μαθητών : Γνωρίζουν τα ονόματα των πλανητών,ότι κινούνται γύρω από τον Ήλιο και ότι φωτίζονται από αυτόν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Το ηλιακό μας σύστημα Συγγραφέας: Παναγιώτα Παπαγρηγορίου Τάξη: ΣΤ Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές: Γεωγραφία, Ιστορία, Γλώσσα, Αισθητική Αγωγή Συμβατότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΥΤΟΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 624 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Η απεραντοσύνη του παρελθόντος και οι διευθετήσεις του

Η απεραντοσύνη του παρελθόντος και οι διευθετήσεις του 1 2 Η απεραντοσύνη του παρελθόντος και οι διευθετήσεις του Το παρελθόν δεν είναι ούτε δεδομένο ούτε αναγνώσιμο. Κάθε προσπάθεια διάσωσης, εννόησης και διευθέτησής του εγγράφεται στον πολιτισμικό, κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης

Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ένα Ηλεκτρονικό Σχολικό Περιοδικό ως Αφορμή Συνεργατικής Μάθησης στο Πλαίσιο του Σχολικού Project: Mια Μελέτη Περίπτωσης Ε. Καμπακάκη 2 ου ΓΕΛ Αγίου Αθανασίου/Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ekampakaki@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων

Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Οριζόντια αντιστοίχιση Στόχων Μεθόδων Δραστηριοτήτων - Εποπτικού Υλικού - Αξιολόγησης Α. Στόχοι σε επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΟΠΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ 1. Τίτλος σεναρίου Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ Παρουσίαση του λογισμικού «Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α» και προτάσεις διδακτικής αξιοποίησής του. 2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ

Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ Ο ΠΙΟ ΑΞΙΟΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΜΟΥ (MY MOST REMARKABLE TEACHER) Σκοπός Ο σκοπός αυτού του εργαλείου είναι να υποκινήσει τον αναστοχασμό στηριζόμενο στην προσωπική εμπειρία με τους εκπαιδευτικούς που κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. Προσεγγίσεις στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του σχολείου Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Η Πράξη "Εκπαίδευση Αλλοδαπών & Παλιννοστούντων Μαθητών" υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Εκπαίδευση και Διά Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΡΑΣΤΙΚΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΙΑ ΡΑΣΤΙΚΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1024 Πρακτικά Συνεδρίου - ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΙΑ ΡΑΣΤΙΚΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΓΙΑ ΤΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γεώργιος Κορακάκης gkor@chemeng.ntua.gr Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής Ενότητα 3: Προγράμματα Σπουδών Πληροφορικής Μ. Γρηγοριάδου, Α. Γόγουλου, Ε. Γουλή Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Προσωπική εμπειρία Τι διδάχθηκα

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Αξιοποίηση Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου για τη Διδασκαλία Γνωστικών Αντικειμένων Κέρκυρα, 18.06.15 Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση και η αξιοποίηση εφαρμογών ΤΠΕ στο πλαίσιο της ιστορικής εκπαίδευσης: Τυπολογία, θεωρητικές παραδοχές, ερευνητικά δεδομένα

Η χρήση και η αξιοποίηση εφαρμογών ΤΠΕ στο πλαίσιο της ιστορικής εκπαίδευσης: Τυπολογία, θεωρητικές παραδοχές, ερευνητικά δεδομένα Η χρήση και η αξιοποίηση εφαρμογών ΤΠΕ στο πλαίσιο της ιστορικής εκπαίδευσης: Τυπολογία, θεωρητικές παραδοχές, ερευνητικά δεδομένα Τσιβάς Αρμόδιος Δρ Επιστημών Αγωγής, Σχολικός Σύμβουλος Δ.Ε. Σερρών tsarm@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη δημιουργία επιστημονικών νοημάτων στα γλωσσικά μαθήματα: το παράδειγμα των αρχαίων ελληνικών.

Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη δημιουργία επιστημονικών νοημάτων στα γλωσσικά μαθήματα: το παράδειγμα των αρχαίων ελληνικών. Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για τη δημιουργία επιστημονικών νοημάτων στα γλωσσικά μαθήματα: το παράδειγμα των αρχαίων ελληνικών. Μ. Μαργούδη 1, Ζ. Σμυρναίου 2 1 Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας ιδακτική της Πληροφορικής Νοέµβριος 2005 Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1 Εισαγωγή Ο εννοιολογικός χάρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04

ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΤΗΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.) Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.ΒΟΛΟΥ 2014-2015 Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑΣΕΝΑΡΙΑ ήκαι ΣΧΕ ΙΑΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 Τι είναι Εκπαιδευτικό Σενάριο;

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Web 2.0: Προκλήσεις και Προοπτικές

Εκπαίδευση και Web 2.0: Προκλήσεις και Προοπτικές Εκπαίδευση και Web 2.0: Προκλήσεις και Προοπτικές Charalambos Vrasidas www.cardet.org pambos@cardet.org Web 2.0 Επιχειρήματα υπέρ της ένταξης της τεχνολογίας (καινοτομίας) στη διδασκαλία Έχει εισβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Η Πληροφορική στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση: Προγράµµατα Σπουδών, ιδακτικές Προσεγγίσεις, Επιµόρφωση Εκπαιδευτικών

Η Πληροφορική στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση: Προγράµµατα Σπουδών, ιδακτικές Προσεγγίσεις, Επιµόρφωση Εκπαιδευτικών Η Πληροφορική στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση: Προγράµµατα Σπουδών, ιδακτικές Προσεγγίσεις, Επιµόρφωση Εκπαιδευτικών Μαρία Γρηγοριάδου 1, Βασίλειος αγδιλέλης 2, Γεώργιος Παπαδόπουλος 3, Παύλος Σπυράκης 4,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1023 Η παιδαγωγική αξιοποίηση του μαθήματος της Πληροφορικής στην Ειδική Αγωγή - Ευαισθητοποίηση των μαθητών χάριν του περιβάλλοντος. Μία διδακτική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική. Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών: Συνύπαρξη και παιδαγωγική πρακτική Τάσος Μικρόπουλος Ιωάννα Μπέλλου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Πληροφορική και ΤΠΕ Η Πληροφορική και οι Τεχνολογίες της

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα:

Εκπαιδευτικό σενάριο. Ταυτότητα: Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα: Τίτλος: Επί ασπαλάθων του Σεφέρη Τάξη: Β Λυκείου Δημιουργός: Ποντίκη Μαρία Το σενάριο δοκιμάστηκε στην τάξη. Διδακτικές ώρες : 2 ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Η χρήση πολλαπλών αναπαραστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Κατευθυντήριες γραμμές σχεδίασης μαθησιακών δραστηριοτήτων Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων

Αξιοποίηση Διαδραστικού Πίνακα στη. Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων 2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1283 Αξιοποίηση Διαδραστικού πίνακα στη διδασκαλία Συναρτήσεων - Γραφικών παραστάσεων Σ. Παπαδημητρίου Διεύθυνση Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης, ΥΠΔΒΜΘ, sofipapadi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 350 Πρακτικά Συνεδρίου - ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Χαλά Χαϊδεµένη Φιλόλογος, MA. Σύγχρονες Τεχνολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Είδη φυτών: Πόες, θάµνοι, δέντρα ΕΚΠΑΙ ΕΥΟΜΕΝΟΣ:, ΠΕ 70 ΚΣΕ ΚΙΛΚΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 1. Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΙΤΛΟΣ Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία μεταμορφώνεται ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ Μια διδακτική ώρα(45 λεπτά) ΕΜΠΛΕΚΩΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Συστήματα Επικοινωνιών και Δίκτυα ΑΚ. ΕΤΟΣ: -3 Αξιολόγηση της εργασίας MyProject Όνομα Χαρακλιά

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα