Ο ρόλος των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου στην κρίση του 2008 στις ΗΠΑ και την ελληνική δημοσιονομική κρίση του 2010

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου στην κρίση του 2008 στις ΗΠΑ και την ελληνική δημοσιονομική κρίση του 2010"

Transcript

1 Ο ρόλος των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου στην κρίση του 2008 στις ΗΠΑ και την ελληνική δημοσιονομική κρίση του 2010 Περίληψη Δρ Θεόδωρος Σταματίου οικονομολογοσ διευθυνση οικονομικων μελετων και προβλεψεων Eurobank EFG Τα προθεσμιακά συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (ΠΣΑΠΚ, credit default swaps) έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των κυβερνήσεων και των εποπτικών αρχών των ΗΠΑ και της ΕΕ μετά τις συνέπειες της κατάρρευσης της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers το φθινόπωρο του 2008, όπως και μετά την ελληνική δημοσιονομική κρίση της άνοιξης του Και στις δύο περιπτώσεις τα ΠΣΑΠΚ θεωρήθηκε ότι συνέβαλαν σημαντικά στη δημιουργία των κρίσεων. Πολλοί έσπευσαν να προτείνουν μέτρα για αλλαγή λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς ή ακόμη και για την πλήρη απαγόρευση των ΠΣΑΠΚ. Μια προσεκτικότερη ανάλυση δείχνει όμως ότι παρ όλες τις εγγενείς αδυναμίες τους τα συγκεκριμένα συμβόλαια δεν μπορούν να θεωρηθούν ως οι βασικές αιτίες της κρίσης. Οι συστημικές επιδράσεις που δημιούργησε η κατάρρευση χρηματοπιστωτικών οργανισμών στις ΗΠΑ δεν προκλήθηκαν μόνο από τα ΠΣΑΠΚ. Η εξέλιξη των περιθωρίων των ΠΣΑΠΚ κατά τη διάρκεια της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης του 2010 είναι δυνατόν να εξηγηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις μεταβολές στα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας. Η άσκηση κερδοσκοπικών επιθέσεων με τη χρήση των ΠΣΑΠΚ δεν είχε σημαντικές επιδράσεις στην εξέλιξη της ελληνικής κρίσης. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους κ.κ. Γκίκα Χαρδούβελη, Δημήτριο Μαλλιαρόπουλο, Γεώργιο Σκιαδόπουλο, Αναστάσιο Αναστασάτο, Στέλλα Κανελοπούλου, Αντώνιο Αντύπα και Θεοδόσιο Σαμπανιώτη για τα χρήσιμα σχόλιά τους. 139

2 ΕΝΟΤΗΤΑ B: Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση 1. Εισαγωγή Τα προθεσμιακά συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (ΠΣΑΠΚ, credit default swaps) έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των κυβερνήσεων και των εποπτικών αρχών των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας Lehman Brothers το φθινόπωρο του 2008, καθώς και μετά την ελληνική δημοσιονομική κρίση της άνοιξης του Πολλοί έσπευσαν να προτείνουν μέτρα για αλλαγή λειτουργίας της συγκεκριμένης αγοράς ή ακόμη και για την πλήρη απαγόρευση των ΠΣΑΠΚ [Portes (2010)]. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να δείξει πως τα ΠΣΑΠΚ αποτέλεσαν έναν μηχανισμό που σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις λειτούργησε ενισχυτικά στην εξέλιξη των κρίσεων. Για την κρίση του 2008 στις ΗΠΑ ευθύνονται οι εξελίξεις στην αγορά στεγαστικών δανείων των ΗΠΑ και ιδιαίτερα στο πιο επικίνδυνο μέρος της, αυτό των δανείων χαμηλής εξασφάλισης (subprime). Αντίστοιχα, η ανοδική πορεία του περιθωρίου βάσης, της διαφοράς ανάμεσα στο περιθώριο των ΠΣΑΠΚ (CDS spread) και το περιθώριο των 5-ετών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου έναντι των αντίστοιχων ομολόγων του Γερμανικού Δημοσίου, [αυτή η διαφορά από εδώ και πέρα θα ονομάζεται περιθώριο αποδόσεων (bond spread)], κατά τη διάρκεια της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης εξηγείται από μια σειρά από μακροοικονομικούς παράγοντες. Ο ρόλος των κερδοσκοπικών πιέσεων στη συγκεκριμένη κρίση είναι μάλλον περιθωριακός. Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας παρουσιάζεται συνοπτικά ο τρόπος λειτουργίας των ΠΣΑΠΚ. Στο τρίτο μέρος της εργασίας, θα εξεταστεί συνοπτικά ο ρόλος των ΠΣΑΠΚ στην κρίση του 2008 στις ΗΠΑ. Στο τέταρτο μέρος το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στο ρόλο των ΠΣΑΠΚ στην ελληνική δημοσιονομική κρίση του Τέλος, στο πέμπτο μέρος παρουσιάζονται τα βασικά συμπεράσματα της παρούσας μελέτης. 140

3 Θεόδωρος Σταματίου Τα CDS και η κρίση ΣΧΗΜΑ 1 Ο τρόπος λειτουργίας των ΠΣΑΠΚ Υποκείµενος τίτλος Αγοραστής ΠΣΑΠΚ Πληρωµή Περιθωρίου ΠΣΑΠΚ (1) (2) Πωλητής ΠΣΑΠΚ Σε περίπτωση εκδήλωσης πιστωτικού γεγονότος: (1) Ο αγοραστής ΠΣΑΠΚ επιστρέφει τον υποκείµενο τίτλο στον πωλητή (2) Ο πωλητής ΠΣΑΠΚ καταβάλλει στον αγοραστή την ονοµαστική αξία του υποκείµενου τίτλου 2. Η έννοια των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου 2.1 Ορισμός των προθεσμιακών συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικού Κκινδύνου Ως προθεσμιακό συμβόλαιο ανταλλαγής πιστωτικού κινδύνου (ΠΣΑΠΚ,) ενός υποκείμενου τίτλου 1 (single name) ορίζεται το συμβόλαιο που επιτρέπει τη μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου του υποκείμενου τίτλου από τον αγοραστή του ΠΣΑΠΚ στον πωλητή του. Ο αγοραστής του ΠΣΑΠΚ καταβάλλει στον πωλητή ένα χρηματικό ποσό μέχρι ένα -εκ των προτέρων καθορισμένο- πιστωτικό γεγονός 2 να συμβεί ή μέχρι το τέλος της χρονικής περιόδου ισχύος του ΠΣΑΠΚ. Ο πωλητής του ΠΣΑΠΚ είναι υποχρεωμένος σε περίπτωση εκδήλωσης ενός πιστωτικού γεγονότος στον υποκείμενο τίτλο να αποζημιώσει τον αγοραστή του ΠΣΑΠΚ 3. Ο τελευταίος δικαιούται προστασίας επί ενός προκαθορισμένου ποσού της ονομαστικής αξίας του υποκείμενου τίτλου (notional value of reference entity debt). Η τιμή του ΠΣΑΠΚ καθορίζεται ελεύθερα στην αγορά 4 μεταξύ των αγοραστών και των πωλητών. Είναι ευρέως γνωστή ως περιθώριο των ΠΣΑΠΚ (CDS spread). 1 Αντίστοιχα υπάρχουν και Δείκτες ΠΣΑΠΚ. Η βασική τους διαφορά με τα ΠΣΑΠΚ ενός υποκείμενου τίτλου είναι ότι διαπραγματεύονται σε επίσημες - κεντρικές αγορές και όχι εξωχρηματιστηριακά. 2 ως πιστωτικά γεγονότα [Deutsche Bank (2009)] ορίζονται: α) η πτώχευση του εκδότη του ομολόγου (bankruptcy), β) η επιτάχυνση των πληρωμών (obligation acceleration), όταν οι οφειλές καταβάλλονται πριν από τον προγραμματισμένο χρόνο τους, γ) η αποτυχία εξόφλησης προγραμματισμένων πληρωμών (failure to pay), δ) η αδυναμία αναγνώρισης οφειλής εκ μέρους του εκδότη του υποκείμενου τίτλου ή η διακοπή πληρωμών (repudiation/moratorium), και ε) η αναδιάρθρωση χρέους (restructuring). Η λίστα των ενδεχόμενων περιπτώσεων που μπορούν να χαρακτηρισθούν ως πιστωτικά γεγονότα δυνατά να ενεργοποιήσουν ένα ΠΣΑΠΚ περιλαμβάνει και υποπεριπτώσεις των παραπάνω κατηγοριών. Χαρακτηριστική εδώ είναι η περίπτωση της αναδιάρθρωσης χρέους. Η εθελοντική αναδιάρθρωση χρέους, δηλαδή η από κοινού συμφωνία με τους δανειστές για αναδιάρθρωση του χρέους, δεν θεωρείται πιστωτικό γεγονός. Από την άλλη, μια αποτυχημένη εθελοντική αναδιάρθρωση χρέους αποτελεί πιστωτικό γεγονός. Το ζήτημα της εθελοντικής αναδιάρθρωσης χρέους επανήλθε στην επικαιρότητα τον Μάιο του 2011 [FT(2011), Καθημερινή (2011)]. Βασικό επιχείρημα των συγκεκριμένων άρθρων ήταν οι πιθανές απώλειες των αγοραστών των ΠΣΑΠΚ εξαιτίας μιας εθελοντικής αναδιάρθρωσης χρέους από πλευράς Ελληνικού Δημοσίου. 3 Ο διακανονισμός του μεγαλύτερου μέρους των ΠΣΑΠΚ γίνεται με τη χρήση του φυσικού διακανονισμού (physical settlement) και όχι με τη χρήση του διακανονισμού σε μετρητά. Με άλλα λόγια, ο αγοραστής του ΠΣΑΠΚ στην περίπτωση εκδήλωσης του πιστωτικού γεγονότος παραδίδει στον πωλητή τον υποκείμενο τίτλο και λαμβάνει ως αμοιβή την ονομαστική αξία του. 4 Στο Παράρτημα 1 παρουσιάζεται συνοπτικά η διαδικασία υπολογισμού των πιθανοτήτων εκδήλωσης πιστωτικού γεγονότος και δίνονται οι σχετικές πιθανότητες με βάση τα ΠΣΑΠΚ με υποκείμενο τίτλο τα 5-ετή ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Για τη σχετική βιβλιογραφία μπορείτε να αναφερθείτε -μεταξύ άλλων- στους Duffie & Singleton (1999), Duffie (1999), JPMorgan (2000), Berd, Mashal & Wang (2003). 141

4 ΕΝΟΤΗΤΑ B: Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 Η εξέλιξη της αγοράς των ΠΣΑΠΚ την περίοδο δισ. $ Συνολικό Μέγεθος Αγοράς ΠΣΑΠΚ Πηγή: ISDA Market Surveys Ο εκδότης του υποκείμενου τίτλου δεν συμμετέχει στο ΠΣΑΠΚ ή στις διαπραγματεύσεις για τον καθορισμό του. Επίσης, κανένας από τους συμμετέχοντες δεν υποχρεούται να ζητήσει την άδεια του εκδότη του υποκείμενου τίτλου για να συμμετάσχει σε ένα ΠΣΑΠΚ. Το Σχήμα 1 παρουσιάζει και διαγραμματικά το πλαίσιο λειτουργίας ενός ΠΣΑΠΚ. Τέλος, στην αγορά των ΠΣΑΠΚ οι ρόλοι του πωλητή και του αγοραστή δεν είναι μονοδιάστατοι. Ένας αγοραστής ΠΣΑΠΚ μπορεί αν το αποφασίσει να γίνει πωλητής ΠΣΑΠΚ και το αντίστροφο. Ο συγκεκριμένος συνδυασμός αγοράς - πώλησης ΠΣΑΠΚ με τον ίδιο υποκείμενο τίτλο είναι συνηθισμένη πρακτική για το κλείσιμο ή την ακύρωση μιας ανοικτής θέσης στην αγορά των ΠΣΑΠΚ. 2.2 Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης ΠΣΑΠΚ Το Διάγραμμα 1 δείχνει την εξέλιξη της συνολικής αξίας των ΠΣΑΠΚ (outstanding notional amounts) για την περίοδο Το μέγεθος της αγοράς των ΠΣΑΠΚ πολλαπλασιάστηκε τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των σημαντικών πλεονεκτημάτων που προσφέρει η χρήση των συγκεκριμένων συμβολαίων. Το πρώτο πλεονέκτημα της χρήσης των ΠΣΑΠΚ αφορά τη μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου. Η χρήση των ΠΣΑΠΚ επιτρέπει τη μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου, που συνεπάγεται η αγορά ενός υποκείμενου τίτλου, σε εκείνους τους φορείς που είναι διατεθειμένοι να τον αναλάβουν [Stulz (2010)]. Στην αντίθετη περίπτωση (μη ύπαρξης των ΠΣΑΠΚ), ο πιστωτικός κίνδυνος δε θα μπορούσε να μεταφερθεί. Η αδυναμία μεταφοράς του πιστωτικού κινδύνου θα μπορούσε να οδηγήσει στην αδυναμία εξασφάλισης των απαραίτητων κεφαλαίων από την αγορά. Για παράδειγμα, χωρίς την ύπαρξη ΠΣΑΠΚ, οι φορείς που επιθυμούν να χρηματοδοτήσουν ένα επενδυτικό πρόγραμμα μέσω δανεισμού πέρα από τον θεμελιώδη κίνδυνο της επένδυσής τους θα αναλάβουν και τον πιστωτικό της κίνδυνο. Συνεπώς, η χρήση των ΠΣΑΠΚ οδηγεί σε μια αποτελεσματικότερη κατανομή του πιστωτικού κινδύνου στην αγορά. Ταυτόχρονα, επιτρέπει μεγαλύτερη διαφάνεια μέσω της ευκολότερης παρακολούθησης του πιστωτικού κινδύνου. Το δεύτερο πλεονέκτημα της χρήσης των ΠΣΑΠΚ σχετίζεται με την αυξημένη ρευστότητά τους (liquidity), συγκριτικά με την αντίστοιχη του υποκείμενου τίτλου ΠΣΑΠΚ και είναι ιδιαίτερα εμφανές στην αγορά των εταιρικών ομολόγων. Η αυξημένη ρευστότητα οφείλεται κυρίως στο χαμηλότερο κόστος πραγματοποίησης 142

5 Θεόδωρος Σταματίου Τα CDS και η κρίση συναλλαγών στην αγορά των ΠΣΑΠΚ σε σχέση με την αγορά των υποκείμενων τίτλων. Η αυξημένη ρευστότητα επιτρέπει την ευκολότερη διάχυση της πληροφόρησης σχετικά με τον υποκείμενο τίτλο στην αγορά και συνεπώς την αποτελεσματικότερη τιμολόγηση του πιστωτικού κινδύνου. Τα ΠΣΑΠΚ με υποκείμενο τίτλο εταιρικά ομόλογα, διαπραγματεύονται ευκολότερα και συνεπώς αποτελούν το βασικό όχημα για την τιμολόγηση του πιστωτικού κινδύνου στην αγορά. Το χαρακτηριστικό της αυξημένης ρευστότητας των ΠΣΑΠΚ με υποκείμενο τίτλο εταιρικά ομόλογα δεν επιβεβαιώνεται πάντα στην αγορά κρατικών ομολόγων [Zhu (2006)]. Η αυξημένη ρευστότητα της αγοράς των ΠΣΑΠΚ ενισχύεται σημαντικά και από τη δυνατότητα ενός επενδυτή να τοποθετηθεί στην αγορά των ΠΣΑΠΚ χωρίς να έχει υπό την ιδιοκτησία του τον υποκείμενο τίτλο. Τα συμβόλαια αυτής της μορφής ονομάζονται Χωρίς Ιδιοκτησία Υποκείμενου Τίτλου ΠΣΑΠΚ (ΧΙΥΠΣΑΠΚ - naked cds). Χρησιμοποιούνται για την εκμετάλλευση διαφορών στην τιμολόγηση του πιστωτικού κινδύνου μεταξύ συγκεκριμένων αγορών, κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων κ.λπ 5. Η χρήση των ΠΣΑΠΚ, όμως, έχει κατηγορηθεί για πολλές από τις δυσλειτουργίες που παρουσιάστηκαν στην αγορά τα τελευταία χρόνια. Το πρώτο σημείο προβληματισμού αναφορικά με τη χρήση των ΠΣΑΠΚ είναι αυτό του «χρηματοδότη χωρίς ενδιαφέρον για την εξέλιξη του πιστωτικού κινδύνου του υποκείμενου τίτλου» (empty creditor). Χωρίς την ύπαρξη των ΠΣΑΠΚ ο δανειστής μιας επιχείρησης ενδιαφέρεται πάντα για τον κίνδυνο και την κερδοφορία της. Αντίθετα, η χρήση των ΠΣΑΠΚ επιτρέπει στον δανειστή να μην παρακολουθεί - ελέγχει τον δανειζόμενο. Η χρήση των ΠΣΑΠΚ εξασφαλίζει τον επενδυτή έναντι του πιστωτικού κινδύνου. Πολλές φορές μάλιστα ο δανειστής μπορεί να έχει και συμφέρον από την εκδήλωση ενός πιστωτικού γεγονότος [Bolton & Oehmke (2010)]. Η συγκεκριμένη πρακτική είναι δυνατόν να προκαλέσει συστημικά προβλήματα. Η μη παρακολούθηση του κινδύνου είναι πιθανό να προκαλέσει και την υιοθέτηση επικίνδυνων επιχειρηματικών πρακτικών από τους εκδότες του υποκείμενου τίτλου. Στη συνέχεια, η σωρευτική επίδραση του πιστωτικού κινδύνου μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στους φορείς του συστήματος που έχουν συγκεντρώσει μεγάλο μέρος του πιστωτικού κινδύνου μέσω της αγοράς των ΠΣΑΠΚ. Το δεύτερο βασικό επιχείρημα εναντίον της χρήσης των ΠΣΑΠΚ -άμεσα συσχετιζόμενο με το παραπάνω- είναι αυτό του κινδύνου των αντισυμβαλλόμενων μερών (counterparty risk). Ο κίνδυνος αντισυμβαλλομένων αφορά τόσο τους αγοραστές όσο και τους πωλητές ΠΣΑΠΚ. Οι επιπτώσεις του συγκεκριμένου κινδύνου όμως δεν είναι κατανεμημένες με τον ίδιο τρόπο 6. Το ενδιαφέρον της ανάλυσης παρακάτω επικεντρώνεται στον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών από την πλευρά των πωλητών ΠΣΑΠΚ. Σε αυτή την περίπτωση, ο πωλητής ΠΣΑΠΚ δεν μπορεί να καλύψει τις απώλειες του αγοραστή όταν ενεργοποιείται το ΠΣΑΠΚ εξαιτίας της εκδήλωσης ενός πιστωτικού γεγονότος. Πλέον η χρήση των ΠΣΑΠΚ παύει να είναι ένα παίγνιο μηδενικού αθροίσματος (zero sum game), όπου οι απώλειες του ενός μέρους αντισταθμίζονται επακριβώς από τα κέρδη του άλλου. Οι απώλειες δεν μπορούν να αντισταθμιστούν από την άλλη πλευρά της συναλλαγής. Επιπλέον, είναι δυνατόν να προκληθούν δευτερογενείς επιδράσεις σε φορείς εκτός των δύο μερών του ΠΣΑΠΚ από τη μεταφορά του κόστους του ακάλυπτου πιστωτικού γεγονότος σε αυτά 7. Επειδή τα ΠΣΑΠΚ δεν διαπραγματεύονται σε μια κεντρική χρηματιστηριακή αγορά αλλά εξωχρηματιστηριακά (over the counter, OTC), δεν υπάρχουν εκείνοι οι μηχανισμοί [π.χ. περιθώρια ασφαλείας (margin requirements)] που θα εξασφαλίσουν το ένα μέρος της συναλλαγής από πιθανή αθέτηση υποχρεώσεων εκ 5 Ο ρόλος των ΧΙΥΠΣΑΠΚ θα αναλυθεί παρακάτω. 6 Η αθέτηση πληρωμών από την πλευρά των αγοραστών συνεπάγεται την απώλεια των πληρωμών των περιθωρίων των ΠΣΑΠΚ στους πωλητές του. Κάτι τέτοιο αν και μπορεί να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στους πωλητές των συγκεκριμένων συμβολαίων, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά για την αγορά. 7 Σημειώστε εδώ ότι ο αρχικός πωλητής του ΠΣΑΠΚ μπορεί με τη χρήση ενός νέου ΠΣΑΠΚ να μεταβιβάσει τον πιστωτικό κίνδυνο που αυτό συνεπάγεται σε κάποιον τρίτο κ.ο.κ. Η πρακτική αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως αντιστάθμιση θέσης για τον αρχικό πωλητή. Δημιουργείται συνεπώς μια αλυσίδα πιστωτικού κινδύνου. Με αυτό τον τρόπο αυξάνεται ο κίνδυνος των αντισυμβαλλόμενων μερών. Πιθανή δυσχέρεια του τελικού πωλητή πιστωτικού κινδύνου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του θα προκαλέσει προβλήματα στο σύνολο της αλυσίδας. 143

6 ΕΝΟΤΗΤΑ B: Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση μέρους του αντισυμβαλλομένου. Ακόμη και στην περίπτωση που υπάρχουν τέτοιοι μηχανισμοί, η λειτουργία τους δεν είναι η ενδεδειγμένη 8. Για την αντιμετώπιση του κινδύνου των αντισυμβαλλόμενων μερών έχουν προταθεί ως λύσεις τόσο η κεντρι - κή διαπραγμάτευση των ΠΣΑΠΚ όσο και η αναδιάρθρωση του πλαισίου που διέπει τις ενυπόθηκες εγγυή σεις στην περίπτωση των ΠΣΑΠΚ [ECB (2009), Borio (2010), Jarrow (2010)]. Για παράδειγμα, η διακράτηση ενυπόθηκης εγγύησης από μια κεντρική αρχή ίσης με το 100% της αξίας του υποκείμενου τίτλου εξασφαλίζει τον αγοραστή ΠΣΑΠΚ έναντι αθέτησης πληρωμής από την πλευρά του αντίστοιχου πωλητή. Υπό τις παρούσες συνθήκες η διακράτηση ενυπόθηκης εγγύησης εξαρτάται άμεσα με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής αξιολόγησης του εκδότη του ΠΣΑΠΚ. Η επόμενη αρνητική όψη των ΠΣΑΠΚ σχετίζεται με τη χρήση των ΧΙΥΠΣΑΠΚ. Ο αγοραστής ΧΙΥΠΣΑΠΚ δεν έχει στην κατοχή του τον υποκείμενο τίτλο. Στην περίπτωση εκδήλωσης ενός πιστωτικού γεγονότος ο αγοραστής ΧΙΥΠΣΑΠΚ θα αποκομίσει έσοδα. Η συγκεκριμένη πρακτική αποτελεί τη βασική διαφορά μεταξύ ασφαλιστηρίων συμβολαίων και ΠΣΑΠΚ 9. Ο κάτοχος ενός ασφαλιστικού συμβολαίου πυρός θα πρέπει να αποδείξει ότι έχει υποστεί ζημιά η ιδιοκτησία του για να λάβει την αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρεία. Η χρησιμότητα των ΧΙΥΠΣΑΠΚ είναι διφορούμενη. Μια σειρά από μελέτες και άρθρα στον οικονομικό τύπο προτείνουν την πλήρη απαγόρευσή 10 τους [Soros (2009), Buiter (2009), Munchau (2010), Portes (2010)]. Το βασικό τους επιχείρημα είναι ότι τα ΧΙΥΠΣΑΠΚ αυξάνουν τη μεταβλητότητα (volatility) στην αγορά, προκαλούν υποτιμητικές κερδοσκοπικές επιθέσεις, ενώ μπορεί ακόμη και να δημιουργήσουν αυτοεκπληρούμενες προσδοκίες εκδήλωσης πιστωτικών γεγονότων, χωρίς αυτό να δικαιολογείται από τα θεμελιώδη μεγέθη του υποκείμενου τίτλου. Βέβαια υπάρχει και ο αντίλογος. Οι Carney (2009), Jones (2010), Salmon (2010), Duffie (2010) υποστηρίζουν ότι η χρήση των ΧΙΥΠΣΑΠΚ οδηγεί σε πλήρεις αγορές, καλύτερη διάχυση της πληροφόρησης και των προσδοκιών, καθώς και σε αύξηση της ρευστότητας στην αγορά των υποκείμενων τίτλων. Ο Duffie (2010) υποστηρίζει πως πιθανή απαγόρευση διαπραγμάτευσης των ΧΙΥΠΣΑΠΚ θα οδηγήσει σε μείωση της ρευστότητας στην αγορά, με άμεση συνέπεια την αύξηση του κόστους συναλλαγής για όλους τους συμμετέχοντες. Οι Che & Sethi (2010) ξέφυγαν από το περιγραφικό πλαίσιο και χρησιμοποιώντας ένα θεωρητικό οικονομικό υπόδειγμα δείχνουν ότι η χρήση των ΧΙΥΠΣΑΠΚ έχει αρνητικές επιπτώσεις, τουλάχιστον για τον εκδότη του υποκείμενου τίτλου. Υποστηρίζουν ότι οι επενδυτές που είναι διατεθειμένοι να εκδώσουν ΧΙΥΠΣΑΠΚ είναι αισιόδοξοι ως προς την προοπτική μη εμφάνισης ενός πιστωτικού γεγονότος. Η απουσία των ΧΙΥΣΠΑΠΚ από την αγορά θα τους επέτρεπε να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους απευθείας στον υποκείμενο τίτλο αντί να τα διακρατούν ως ενέχυρο για την έκδοση των ΧΙΥΠΣΑΠΚ. 8 Η περίπτωση της ασφαλιστικής εταιρείας AIG, που αναλύεται παρακάτω, αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα αποτυχίας των συγκεκριμένων μηχανισμών ελέγχου του κινδύνου των αντισυμβαλλόμενων μερών. 9 Η διαφορά μεταξύ ΠΣΑΠΚ και ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν είναι ένα παιχνίδι λέξεων. Η NAIC (National Association of Insurance Commissioners) των ΗΠΑ τονίζει με κάθε ευκαιρία πως τα ΠΣΑΠΚ δεν θα πρέπει να αναφέρονται ως ασφάλιστρα πιστωτικού κινδύνου. Στην αντίθετη περίπτωση, η πώλησή τους θα πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένους ασφαλιστικούς συμβούλους και μόνο [Weithers (2007)]. 10 Η μερική απαγόρευση της διαπραγμάτευσης των ΧΙΥΠΣΑΠΚ είναι ήδη πραγματικότητα. Στις 18 Μαΐου 2010, η εποπτική αρχή της γερμανικής κεφαλαιαγοράς (BaFin) ανακοίνωσε την προσωρινή απαγόρευση των ανοικτών πωλήσεων (short selling) και τη διαπραγμάτευση των ΧΙΥΠΣΑΠΚ για τα κρατικά ομόλογα των χωρών της ευρωζώνης, καθώς και στις μετοχές 10 γερμανικών τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών. Η απαγόρευση έχει ισχύ μέχρι την 31η Μαρτίου

7 Θεόδωρος Σταματίου Τα CDS και η κρίση 3. Οι συστημικές συνέπειες του κινδύνου αντισυμβαλλομένων στην κρίση του 2008 στις ΗΠΑ Η χρήση των ΠΣΑΠΚ αν και ευρέως διαδεδομένη στην αγορά των ΗΠΑ δεν ήταν το κύριο αίτιο για την εκδήλωση της κρίσης την περίοδο Τα βασικά αίτια της κρίσης σύμφωνα με τον Bordo (2008) ήταν τα παρακάτω: 1. βασικές αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο της αγοράς. 2. Χαλάρωση των κριτηρίων χορήγησης δανεισμού. 3. εκτεταμένη περίοδος χαμηλών επιτοκίων που τερματίστηκε το Όλα αυτά οδήγησαν σε μια περίοδο με υπερβολική αύξηση του στεγαστικού δανεισμού ακόμα και σε εκείνα τα τμήματα της αγοράς (subprime) που σε προηγούμενες περιόδους κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο. Οι τράπεζες, στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν την τεχνική των τιτλοποιήσεων (securitization) και μεταβίβασαν τον πιστωτικό κίνδυνο των στεγαστικών δανείων σε άλλους φορείς του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι τιτλοποιήσεις έφεραν συγκεκριμένη διαβάθμιση πιστωτικού κινδύνου και ανάλογη κατάταξη από τις εταιρείες πιστοληπτικής αξιολόγησης (credit rating agencies). Οι νέοι ιδιοκτήτες των τιτλοποιημένων προϊόντων αγόρασαν ΠΣΑΠΚ. Οι πωλητές των ΠΣΑΠΚ εξασφάλισαν έσοδα όσο η αγορά των στεγαστικών δανείων ακολουθούσε ανοδική πορεία. Η ανοδική πορεία των επιτοκίων έβαλε τέλος στην ανάπτυξη της στεγαστικής αγοράς. Επιπλέον, άρχισαν να αυξάνονται οι εμφανίσεις πιστωτικών γεγονότων στα τμήματα των τιτλοποιήσεων που ήταν περισσότερο ευάλωτα στην αύξηση των επιτοκίων. Οι πωλητές των ΠΣΑΠΚ άρχισαν να καταβάλλουν ολοένα και περισσότερα κεφάλαια στους αγοραστές. Τα τιτλοποιημένα προϊόντα άρχισαν να χάνουν την αξιοπιστία τους στη διατραπεζική αγορά. Ολοένα και μεγαλύτερες εκπτώσεις (haircuts) απαιτούνταν για τη χρήση τέτοιων προϊόντων ως ενέχυρου για βραχυπρόθεσμο δανεισμό. Η αυξανόμενη αβεβαιότητα σχετικά με την ποιότητα των ενεχύρων οδήγησε στην εξαφάνιση της ρευστότητας από την αγορά [Gorton (2008)]. Χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί με μεγάλη έκθεση στη διατραπεζική αγορά δεν είχαν πρόσβαση στα απαραίτητα 12 κεφάλαια για τη συνέχιση της ομαλής δραστηριότητάς τους. Σε αυτό το πλαίσιο, τον Μάρτιο του 2008 η επενδυτική τράπεζα Bear Sterns διασώζεται από την επερχόμενη πτώχευση μόνο με τη χρήση κεφαλαίων του Ομοσπονδιακού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών των ΗΠΑ (US Federal Reserve System) και τη συμβολή της JPMorgan. Σύμφωνα με τους Bordo (2008) και Brunnermeier (2009) η επιλογή διάσωσης της Bear Sterns έγινε με βάση τη θέση της στην αγορά των ΠΣΑΠΚ και τις πιθανές απώλειες που θα προκαλούσε ο κίνδυνος των αντισυμβαλλόμενων μερών στην περί πτωση πτώχευσής της. Το παράθυρο χορήγησης ρευστότητας (liquidity window) που έγινε διαθέσιμο στη συνέχεια αποτέλεσε μόνο προσωρινή λύση. Τον Ιούλιο του 2008, οι εταιρείες παροχής ρευστότητας στη δευτερογενή αγορά των στεγαστικών δανείων των ΗΠΑ Fanny Mae και Freddy Mac εθνικοποιήθηκαν εξαιτίας της δυσχερούς θέσης στην οποία είχαν οδηγηθεί εξαιτίας των στεγαστικών χαρτοφυλακίων τους. Μέχρι αυτό το σημείο τα ΠΣΑΠΚ είχαν περιθωριακό ρόλο στην εξέλιξη της κρίσης. Τόσο η επενδυτική τράπεζα Bear Sterns όσο και οι οργανισμοί Fanny Mae και Freddy Mac δεν οδηγήθηκαν κοντά στην πτώχευση ή στην εθνικοποίηση εξαιτίας των ΠΣΑΠΚ, αλλά εξαιτίας της κρίσης στην αγορά στεγαστικών δανείων χαμηλής εξασφάλισης. 11 Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την κρίση του 2008 στις ΗΠΑ πέρα από τις έρευνες που αναφέρονται παρακάτω μπορείτε να αναφερθείτε και στη μελέτη της Επιτροπής της Κυβέρνησης των ΗΠΑ για τη Διερεύνηση της Κρίσης [The Financial Crisis Inquiry Commission (2011)]. 12 O κίνδυνος της ρευστότητας αναχρηματοδότησης [funding liquidity, Brunnermeier & Pedersen (2008)] εμφανίζεται σε αυτό το σημείο δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την πρόσβαση σε κεφάλαια. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι ως κίνδυνο αναχρηματοδότησης ορίζουμε τον κίνδυνο από πιθανή αδυναμία εξυπηρέτησης των μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος μέσω (συνήθως) βραχυπρόθεσμων τίτλων. 145

8 ΕΝΟΤΗΤΑ B: Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση Η εξέλιξη της κρίσης δεν ήταν δυνατόν να ανακοπεί. Η επενδυτική τράπεζα Lehman Brothers, ένας από τους βασικούς παίκτες στην παγκόσμια αγορά των επενδυτικών τραπεζών, οδηγήθηκε σε πτώχευση στις 15 Σεπτεμβρίου Η τράπεζα αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα εξαιτίας της έκθεσης στην αγορά στεγαστικών δανείων χαμηλής εξασφάλισης, της υπερβολικής χρήσης της μόχλευσης (leverage) και των τιτλοποιήσεων, καθώς και της υπερβολικής στήριξης της αναχρηματοδότησης των υποχρεώσεών της σε βραχυπρόθεσμους τίτλους [Zingales (2008)]. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αποφάσισε να μη διασώσει την επενδυτική τράπεζα Lehman Brothers. Έδειξε στις αγορές ότι δεν ήταν διατεθειμένη να αναλάβει το κόστος διάσωσης του συνόλου των χρηματοπιστωτικών οργανισμών που αντιμετώπιζαν δυσχέρειες. Η πτώχευση της Lehman Brothers αποτέλεσε πρακτική αντιμετώπισης του ηθικού κινδύνου (moral hazard) που είχε δημιουργήσει η διάσωση των προηγούμενων χρηματοπιστωτικών οργανισμών [Bordo (2008), Stulz (2010)]. Ο κίνδυνος των αντισυμβαλλόμενων μερών εξαιτίας των ΠΣΑΠΚ, που προκάλεσε η πτώχευση της Lehman Brothers, ήταν πολύ μικρότερος από τον αντίστοιχο της Bear Sterns. Το χαρτοφυλάκιο ΠΣΑΠΚ της Lehman Brothers ήταν σε γενικές γραμμές αντισταθμισμένο, με συνέπεια μικρή επιβάρυνση της αγοράς από τις θέσεις της σε ΠΣΑΠΚ [Stulz (2010), Reuters (2010)]. Και σε αυτή την περίπτωση δεν προκύπτουν άμεσες ενδείξεις σχετικά με τον αρνητικό ρόλο των ΠΣΑΠΚ στην πτώχευση της Lehman Brothers. Η κρίση δεν τερματίστηκε. Μερικές ημέρες μετά την πτώχευση της Lehman Brothers -στις 18 Σεπτεμβρίου η ασφαλιστική εταιρεία AIG βρέθηκε σε οριακό σημείο όσον αφορά τη βιωσιμότητά της. Η αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής της ικανότητας υποβιβάστηκε από ΑΑΑ σε ΑΑ, με αποτέλεσμα οι εποπτικές αρχές να ζητούν ενυπόθηκες εγγυήσεις ανάλογες με το ύψος των εκδόσεων ΠΣΑΠΚ της ασφαλιστικής εταιρείας. Η πιστοληπτική αξιολόγηση ΑΑΑ εξασφάλιζε μέχρι τότε στην AIG μηδενική υποχρέωση ενυπόθηκων εγγυήσεων 13. Η κατάρρευση της διατραπεζικής αγοράς μετά την πτώχευση της Lehman Brothers καθιστούσε απαγορευτική όποια προσπάθεια για την ικανοποίηση των νέων κεφαλαιακών υποχρεώσεων που δημιούργησε η πιστοληπτική υποβάθμιση. Με δεδομένη τη θέση της AIG ως τελικού εκδότη ΠΣΑΠΚ, πιθανή κατάρρευσή της θα προκαλούσε ανάλογη κατάρρευση σε όλους τους αγοραστές των ΠΣΑΠΚ της. Ο κίνδυνος των αντισυμβαλλόμενων μερών δεν έθεσε σε κίνδυνο μόνο την ίδια την AIG, αλλά και το σύνολο του χρηματοοικονομικού συστήματος εξαιτίας των αλυσιδωτών αντιδράσεων που θα μπορούσε να προκαλέσει 14. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, αναγνωρίζοντας τον παραπάνω κίνδυνο, καθώς και την ευαισθησία του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος μετά τις εξελίξεις με τις Bear Sterns, Fanny Mae, Freddy Mac και Lehman Brothers, επέλεξε να διασώσει την ασφαλιστική εταιρεία AIG. Η κρίση παγιώθηκε στη διατραπεζική αγορά ακόμη και εκτός των ΗΠΑ. Οι κεντρικές τράπεζες σε διεθνές επίπεδο δημιούργησαν μηχα - νισμούς ρευστότητας στα πλαίσια της προσπάθειας αντιμετώπισης της (ανύπαρκτης πλέον) ρευστότητας αναχρηματοδότησης. Συνοψίζοντας, τα ΠΣΑΠΚ με την εξαίρεση της AIG δεν αποτέλεσαν βασικό παράγοντα για την εκδήλωση της κρίσης, αλλά ενίσχυσαν τις συνέπειές της στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Πιο σημαντικό ρόλο για την εκδήλωση της κρίσης κατέχουν οι αλόγιστες τιτλοποιήσεις, οι υπεραισιόδοξες αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας, καθώς και η έλλειψη σαφούς κανονιστικού πλαισίου για τη διατραπεζική αγορά που έδωσε το έναυσμα για την εξαφάνιση της ρευστότητας αναχρηματοδότησης [Gorton (2008), Borio (2010), Brunnermeier (2009)]. 13 Η μηδενική υποχρέωση διατήρησης ενυπόθηκων εγγυήσεων για εκδότες ΠΣΑΠΚ με πιστοληπτική ικανότητα ΑΑΑ αποτελεί μία από τις βασικότερες αποτυχίες του κανονιστικού πλαισίου της συγκεκριμένης αγοράς. 14 Ο Sjostrom (2009) εξετάζει αναλυτικά τη διαδικασία διάσωσης της ασφαλιστικής εταιρείας AIG, καθώς και τα βασικά αίτια τόσο της κρίσης όσο και της διάσωσής της. Αναγνωρίζει τον βασικό ρόλο των ΠΣΑΠΚ σε όλη αυτή τη διαδικασία. Τονίζει όμως ότι δεν ήταν τα ίδια τα ΠΣΑΠΚ που οδήγησαν την ασφαλιστική εταιρεία στη συγκεκριμένη θέση, αλλά ο λάθος υπολογισμός του κινδύνου που η AIG ήταν διατεθειμένη να αναλάβει για την επίτευξη των επιχειρηματικών της στόχων. 146

9 Θεόδωρος Σταματίου Τα CDS και η κρίση ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Περιθώρια αποδόσεων 2-ετών, 5-ετών, 10-ετών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου και περιθώριο ΠΣΑΠΚ 5-ετών ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου µ.β Περιθώριο Απόδοσης 2ετών Οµολόγων Ε Περιθώριο Απόδοσης 5ετών Οµολόγων Ε Περιθώριο Απόδοσης 10ετών Οµολόγων Ε Περιθώριο Απόδοσης ΠΣΑΠΚ 5ετών Οµολόγων Ε Πηγή: Bloomberg 4. Ο ρόλος των ΠΣΑΠΚ στην εξέλιξη της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης του Το υπόβαθρο της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης του 2010 Η περίοδος της άνοιξης του 2010 χαρακτηρίζεται ως η κεντρική σκηνή στην οποία διαδραματίστηκε η ελληνική δημοσιονομική κρίση. Ξεκίνησε με τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να εφαρμόσει το δανειακό πρόγραμμα του Ελληνικού Δημοσίου για το 2010 και κορυφώθηκε με τη δημιουργία του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις αρχές Μαΐου του Χαρακτηρίζεται από μια έντονη αυξητική πορεία των αποδόσεων των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου και των αντίστοιχων ΠΣΑΠΚ με υποκείμενο τίτλο τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Το Διάγραμμα 2 παρουσιάζει την εξέλιξη του περιθωρίου των αποδόσεων των 2-ετών, 5-ετών, 10-ετών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και το περιθώριο των ΠΣΑΠΚ με υποκείμενο τίτλο τα 5-ετή ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου. Η αύξηση των περιθωρίων των ΠΣΑΠΚ την άνοιξη του 2010 προκάλεσε δύο προβληματισμούς στους υπεύθυνους άσκησης οικονομικής πολιτικής τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο [Fitch (2010)]. Ο πρώτος προβληματισμός αφορά το αν τα ΠΣΑΠK χρησιμοποιήθηκαν για τη χειραγώγηση των αποδόσεων των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου. Ο δεύτερος προβληματισμός έχει να κάνει με το αν τα ελληνικά ΠΣΑΠΚ μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για να ασκηθεί πίεση στα ελληνικά ομόλογα, αλλά και στο κόστος αναχρηματοδότησης του χρέους των υπόλοιπων μελών της ευρωζώνης (με ιδιαίτερη έμφαση όμως στην Ιρλανδία, την Ισπανία και την Πορτογαλία), καθώς και τις επιπτώσεις στην αξία του ευρώ. Με άλλα λόγια, τα ΠΣΑΠΚ δεν θεωρήθηκαν ως ένας δείκτης του πιστωτικού κινδύνου του Ελληνικού Δημοσίου, αλλά αντίθετα θεωρήθηκαν ως βασικός παράγοντας αύξησης του συγκεκριμένου κινδύνου. 147

10 ΕΝΟΤΗΤΑ B: Διεθνής χρηματοοικονομική κρίση Πίνακας 1 Αξιολόγηση Πιστοληπτικής Ικανότητας Μακροπρόθεσμου Δανεισμού Ελληνικού Δημοσίου Αξιολόγηση Πιστοληπτικής Ικανότητας Μακροπρόθεσμου Δανεισμού Ελληνικού Δημοσίου Φορέας αξιολόγησης Πιστοληπτικής Αξιολόγησης S&P Moodys Fitch Παρούσα Θέση ΒΒ+ (27/04/2010) Βα1 (14/06/2010) ΒΒ+ (14/01/2011) Υψηλότερη Θέση Α (13/03/2001) Α1 (04/11/2002) Α (16/12/2004) Χαμηλότερη Θέση ΒΒ+ (27/04/2010) Βα1 (14/06/2010) ΒΒ+ (14/01/2011) Περίοδος Υποβάθμισης 14 μήνες (09/01/ /04/2010) 8 μήνες (29/10/ /06/2010) 15 μήνες (22/10/ /01/2001) Παρ όλη όμως τη συζήτηση σχετικά με τον αρνητικό ρόλο των ΠΣΑΠΚ τα βασικά αίτια της ελληνικής δημοσιονομικής κρίσης 15 πρέπει να αναζητηθούν στις εγγενείς αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, όπως: 1. Η προβληματική δημοσιονομική διαχείριση. 2. Η χρόνια έλλειψη ανταγωνιστικότητας και η περαιτέρω επιδείνωσή της μετά την είσοδο της χώρας στην ΟΝΕ. 3. Η προσήλωση της οικονομίας σε ένα καταναλωτικό υπόδειγμα ανάπτυξης που δεν μπορούσε να υποστηριχθεί από τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας και οδηγούσε σε συνεχή αύξηση του δημόσιου χρέους. 4. το υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους και η μη διαφαινόμενη προοπτική μείωσής του. Ήδη από το καλοκαίρι του 2009 αναλυτές [Χαρδούβελης (2008)] προειδοποιούσαν για τις αρνητικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Τα επιχειρήματά τους στηρίζονταν κυρίως στο υψηλό (αναμενόμενο) δημοσιονομικό έλλειμμα, στο υψηλό δημόσιο χρέος και στις αρνητικές προβλέψεις για την εξέλιξή του, καθώς και στο χρόνιο πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Στην επιδείνωση του οικονομικού κλίματος συνέβαλαν δύο ακόμη παράγοντες. Ο πρώτος σχετίζεται με την κρίση αξιοπιστίας που δημιουργήθηκε μετά την αποκάλυψη παρεμβάσεων της (τότε) ελληνικής πολιτικής ηγεσίας στην Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, σχετικά με τα στοιχεία του ελλείμματος του Ο δεύτερος παράγοντας αφορά την κρίση χρέους της κρατικής εταιρείας διαχείρισης ακινήτων του Ντουμπάι (Dubai World) που στα τέλη Νοεμβρίου κήρυξε στάση πληρωμών και κάλεσε τους δανειστές σε διαπραγματεύσεις για την αναδιάρθρωση του χρέους της. Η συγκεκριμένη κίνηση έκανε τις διεθνείς αγορές πολύ ευαίσθητες ως προς τη διάθεση δανειακών κεφαλαίων. Άλλωστε, η ευαισθησία των διεθνών αγορών ήταν ιδιαίτερα αυξημένη μετά την κρίση στις ΗΠΑ. Το ενδιαφέρον των αγορών επικεντρώθηκε στην Ελλάδα γιατί διέθετε εκείνο το μίγμα αρνητικών παραγόντων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επόμενη συστημική κρίση. Οι υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης του Ελληνικού Δημοσίου ακολούθησαν. Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει την εξέλιξη των πιστοληπτικών αξιολογήσεων εξυπηρέτησης του μακροπρόθεσμου χρέους του Ελληνικού Δημοσίου. Η άνοδος των περιθωρίων των ΠΣΑΠΚ έγινε εντονότερη τους πρώτους μήνες του Οι αγορές άρχισαν να προεξοφλούν την αδυναμία του Ελληνικού Δημοσίου να ικανοποιήσει το δανειακό του πρόγραμμα για το Οι Azariadis et al. (2010), Malliaropulos (2010) και Argirou & Kontonikas (2010), μεταξύ άλλων, αναλύουν τα δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας και δείχνουν τις προοπτικές επίλυσής τους. 148

Ο Ρόλος των Προθεσμιακών Συμβολαίων Ανταλλαγής Πιστωτικού Κινδύνου στην Κρίση του 2008 στις ΗΠΑ και την Ελληνική Δημοσιονομική Κρίση του 2010

Ο Ρόλος των Προθεσμιακών Συμβολαίων Ανταλλαγής Πιστωτικού Κινδύνου στην Κρίση του 2008 στις ΗΠΑ και την Ελληνική Δημοσιονομική Κρίση του 2010 Τόμος VI Τεύχος 1 Ιανουάριος 2011 Συγγραφέας: Θεόδωρος Σταματίου: Research Economist tstamatiou@eurobank.gr Ο Ρόλος των Προθεσμιακών Συμβολαίων Ανταλλαγής Πιστωτικού Κινδύνου στην Κρίση του 2008 στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Χρήστος Καμπόλης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών & Χρηματοοικονομικής, ALBA Graduate Business School, και Επιστημονικός Συνεργάτης, International

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ

ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ALPHA BANK ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ Ελληνική Αγορά Ομολόγων Νοέμβριος 2005 TMHMA ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ 210 326 2040 Πάνος Ρεμούνδος 210-326 4235 premoundos@alpha.gr

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 4

Credit Risk Διάλεξη 4 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credt Rsk Διάλεξη 4 Αντιστάθμιση πιστωτικού κινδύνου Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unp.gr http://web.xrh.unp.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα Περιεχόμενα 9 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 15 1. Οικονομικές και Χρηματοπιστωτικές Κρίσεις... 21 2. Χρηματοπιστωτικό Σύστημα... 31 2.1. Ο Ρόλος και οι λειτουργίες των κεντρικών τραπεζών... 31 2.2. Το Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις

Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις Καθηγητής Νικόλαος Γ. Τραυλός Κάτοχος της Επώνυμης Ακαδημαϊκής Έδρας στη Χρηματοοικονομική «Καίτη Κυριακοπούλου» Πρύτανης, ALBA Graduate Business

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

Αρνητικοί ρυθμοί ανάπτυξης

Αρνητικοί ρυθμοί ανάπτυξης Αρνητικοί ρυθμοί ανάπτυξης Εξέλιξη στο ΑΕΠ (%) 5,1 3,6-1,9 1,3 0,5-2,4-3,9-8,7 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013F 2014F Πηγή: Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα 2 Υψηλή ανεργία Ανεργία (%) 15,5 16,9 11,9 4,0

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ

ΠΡΟΣΧΕ ΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Η επιβράδυνση του ρυθµού ανάπτυξης της παγκόσµιας οικονοµίας επηρεάζει άµεσα και τις χρηµαταγορές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από έντονη µεταβλητότητα παρά τα αυστηρά δη- µοσιονοµικά µέτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Κινδύνου Risk Management

Διαχείριση Κινδύνου Risk Management Διαχείριση Κινδύνου Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Ο κίνδυνος είναι εμφανής σε όλες τις δραστηριότητες, όλων των οργανισμών ανεξάρτητα από το σκοπό και από την διάρθρωση των λειτουργιών του Οι επιχειρήσεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

χρηµατοοικονοµικών παράγωγων συµβολαίων είναι για: αντιστάθµιση κινδύνων επενδυτικούς λόγους

χρηµατοοικονοµικών παράγωγων συµβολαίων είναι για: αντιστάθµιση κινδύνων επενδυτικούς λόγους Derivatives Forum Money Show 2-3 Φεβρουαρίου 2008, Ζάππειο Οι αλληλεπιδράσεις των αγορών τοις µετρητοίς και των συµβολαίων µελλοντικής εκπλήρωσης επί των δεικτών FTSE-ASE και FTSE- ASEMid40 Εµµανουήλ Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεµατική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηµατοοικονοµική Διοίκηση Ακαδηµαϊκό Έτος: 2013-2014 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ Ενότητα κύκλου «Διαχείριση κινδύνων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων» 10 12 Ιουνίου 2009 Ο κίνδυνος επιτοκίων είναι ένας από τους πιο σημαντικούς κινδύνους, καθώς συνδέεται με όλες σχεδόν τις πτυχές της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 5

Credit Risk Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credit Risk Διάλεξη 5 Μια αναφορά στα τιτλοποιημένα αξιόγραφα Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης Οργανισμοί που δέχονται καταθέσεις Εμπορικές τράπεζες ΣυνεταιριστικέςτράπεζεςΣ έ ά ζ Πιστωτικές ενώσεις Οργανισμοί αποταμιεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων

Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Ανακοίνωση για τη συγχώνευση επιμέρους αμοιβαίων κεφαλαίων Σύνοψη Η ενότητα αυτή αναφέρει βασικές πληροφορίες σχετικά με τη συγχώνευση οι οποίες σας αφορούν ως μεριδιούχο. Περισσότερες πληροφορίες περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα

Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Επιτόκια, συνάλλαγµα, οµόλογα Τρέχουσες τάσεις και προοπτικές Πλάτων Μονοκρούσος Συνθέτοντας το πάζλ Οικονοµία, επιτόκια, συνάλλαγµα Συνθέτοντας το πάζλ Τα θεµελιώδη µεγέθη Ερώτηµα 1 ο - θα συνεχίσει το

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 10: Μηχανισμοί και διαδικασία Τιτλοποίησης Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Specisoft www.specisoft.gr ΑΡΘΡΟ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗΣ ΔΟΜΗΣ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Business Game, Manager s Tools, Case Studies, Consulting,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. Διπλωματική Εργασία ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΑ SPREAD ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ Του ΣΚΕΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Επιβλέπων Καθηγητής : ΚΟΥΣΕΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1)

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) 1. Η τυπική απόκλιση της τιμής ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου αποτελεί μέτρο: (α) Αποδοτικότητας (β) Ρευστότητας (γ) Κινδύνου (δ) Κανένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας

Αύξηση της Παραγωγικότητας της Εργασίας και όχι Περαιτέρω Μείωση των Mισθών για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητας ISSN:2241 4878 Tεύχος 94 2 Οκτωβρίου 2014 Στυλιανός Γ. Γώγος Οικονομικός Αναλυτής sgogos@eurobank.gr Μαρία Πρανδέκα Οικονομικός Αναλυτής mprandeka@eurobank.gr ΡΗΤΡΑ ΜΗ ΕΥΘΥΝΗΣ Το έντυπο αυτό εκδόθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM

GREEK AMERICAN NEWS AGENCY. COM ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, 6/5/2010 Αρ. πρωτ. Φ. 2705/2146 Προς: ΥΠΕΞ Β4 Δ/νση Kοιν.: ΥΠΕΞ - Δ.Γ. κ. ΥΦΥΠΕΞ - Γρ. κ. Γ.Γ. Δ.Ο.Σ. & Α.Σ. - Γρ.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα

Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Εισαγωγή στα Χρηματοοικονομικά Παράγωγα Αχιλλέας Ζαπράνης Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Θέματα Ορισμοί Προθεσμιακές Συμβάσεις (forwards) Συμβόλαια Μελλοντικής Εκπλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

CDSpremium = P D (1 RR).

CDSpremium = P D (1 RR). Ενότητα 10 Ασφάλεια Ομολόγων - CDS..................................................................... 1.1 Τι είναι τα CDS Τα CDS (credit default swaps) αποτελούν ασφάλιστρα έναντι του κινδύνου α- θέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Παραθέτουμε ένα ΕΛΑΧΙΣΤΟΤΑΤΟ ΔΕΙΓΜΑ από πιθανά θέματα για τον Γραπτό Διαγωνισμό του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου. Στα πλαίσια της φροντιστηριακής προετοιμασίας μας οι υποψήφιοι θα έχουν την δυνατότητα να

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Πιστωτικά Παράγωγα και οι Χρήσεις τους

Πιστωτικά Παράγωγα και οι Χρήσεις τους Πιστωτικά Παράγωγα και οι Χρήσεις τους Γιώργος Χαλαμανδάρης, PhD Λέκτορας Χρηματοοικονομικής Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail: gchalamandar@aueb.gr George Chalamandaris, PhD 1 Εισαγωγή Πιστωτικά Παράγωγα

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων

Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων Hellastat: Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων Μειώνεται σταδιακά ο βαθμός φερεγγυότητας των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ ασφαλέστερες εμφανίζονται οι μεγάλες επιχειρήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ.

Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ. Asset & Wealth Management Α.Ε.Π.Ε.Υ. Πληροφορίες εποπτικής φύσεως σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκεια της NEW MELLON ASSET AND WEALTH MANAGEMENT Α.Ε.Π.Ε.Υ., τους κινδύνους που αναλαμβάνει καθώς και τη διαχείρισή

Διαβάστε περισσότερα

5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων

5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων 5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων 1. Περιγραφή Επενδυτικών Κινδύνων Προειδοποίηση Γενικών Κινδύνων Η κάθε επένδυση σε χρηματοοικονομικά μέσα ενέχει κινδύνους, ο βαθμός των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ Γ02Α ΚΑΙ Γ02Β: ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ Γ02Α ΚΑΙ Γ02Β: ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΩΝ Γ02Α ΚΑΙ Γ02Β: ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η σκίαση αφορά τις γραμμές οι οποίες δεν θα συμπληρώνονται από τα πιστωτικά ιδρύματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Συνοδευτικό έγγραφο στην. Πρόταση

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. Συνοδευτικό έγγραφο στην. Πρόταση EL EL EL ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, xxx SEC(2010) xxx ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Συνοδευτικό έγγραφο στην Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ 4.1 Εισαγωγή Όπως είδαμε σε προηγούμενο κεφάλαιο ο τραπεζικός τομέας παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας οικονομίας όταν λειτουργεί αποτελεσματικά. Ο σκοπός του παρόντος

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Απόφαση Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Τράπεζας της Ελλάδος Θέµα: Καθορισµός ύλης εξετάσεων πιστοποίησης στελεχών της αγοράς. Το ιοικητικό Συµβούλιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (Απόφαση 6/443/6.9.2007)

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 6: Διαχείριση Διεθνούς Δραστηριότητας Τραπεζών Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.»

«Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» «Στρατηγικό μάνατζμεντ εν καιρώ κρίσης και ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ χαμηλού κόστους.» Ονοματεπώνυμο: Πιπικάκης Γεώργιος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Κριτσωτάκης Γεώργιος Δεκέμβριος 2012 Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ ΤΥΠΟΥ MULTIPLE CHOISE ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Μόνο μία απάντηση είναι σωστή Συντάκτης: Ρηγούτσος Παναγιώτης 1. Ποιο από τα ακόλουθα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 5

Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα

Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Μόχλευση, αντιστάθµιση και απλές στρατηγικές µε παράγωγα Αγορά Calls για µόχλευση Ητιµή ενός call για 100 µετοχές είναι σηµαντικά χαµηλότερη από το να αγοράσουµε τις 100 µετοχές στη spot αγορά. Παράδειγµα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

- Παράγωγα σχετιζόμενα με εμπορεύματα και εκκαθαρίζονται με ρευστά διαθέσιμα.

- Παράγωγα σχετιζόμενα με εμπορεύματα και εκκαθαρίζονται με ρευστά διαθέσιμα. Γενικά Η Εταιρία λαμβάνει κάθε εύλογο μέτρο, ώστε να επιτυγχάνει είτε κατά τη λήψη και διαβίβαση των εντολών σε τρίτους είτε κατά την εκτέλεση των εντολών επί για λογαριασμό των πελατών της το βέλτιστο

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2010-11 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 82/27.8.2012

ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 82/27.8.2012 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 82/27.8.2012 ΘΕΜΑ: Συμπληρωματικά προσωρινά μέτρα όσον αφορά τις πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης του ευρωσυστήματος και την

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο)

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Άσκηση Αναγνώριση Κινδύνων Αναγνώριση Κινδύνων Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής :

Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπ όψη στην Πολιτική Βέλτιστης Εκτέλεσης είναι οι εξής : ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΕΝΤΟΛΩΝ Σκοπός και Ιδιότητα H παρούσα Δήλωση Γνωστοποίησης παραθέτει τις υπηρεσίες που παρέχει σε Ιδιώτες Πελάτες («Πελάτες») η εταιρεία «Παντελάκης Χρηματιστηριακή Α.Ε.Π.Ε.Υ.»

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Περιόδου από 1 ης Ιανουαρίου 2011 έως 31 ης Μαρτίου 2011 «Η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, η οποία πλήττει την Ελληνική κοινωνία έχει συρρικνώσει σημαντικά το σύνολο της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα