σκιαγραφική αντίθεση παρουσίασης / εκτύπωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "σκιαγραφική αντίθεση παρουσίασης / εκτύπωσης"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Σκιαγραφική αντίθεση εικόνας Εισαγωγή Η ακτινολογική εικόνα είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας μεταφοράς πληροφοριών που αφορούν σε στοιχεία ανατομίας και λειτουργίας του ανθρωπίνου σώματος. Η διαδικασία μεταφοράς των πληροφοριών υπόκειται σε διάφορες επιδράσεις. Η σκιαγραφική αντίθεση είναι μια από τις παραμέτρους που καθορίζουν την ποιότητα αυτής της μεταφοράς. Στην τελική της μορφή η σκιαγραφική αντίθεση αποτυπώνεται στην εικόνα ως διαφορά πυκνοτήτων φωτεινότητας. Στη διαδρομή όμως διαμορφώνεται από άλλες παραμέτρους όπως: μέθοδος και τύπος εξέτασης o ιονίζουσες ακτινοβολίες μέθοδος εξέτασης (α/α, ακτινοσκόπηση, αξονική τομογραφία) παράμετροι εξέτασης o υπερηχογραφία (συχνότητα ηχοβολέα, PRF, αρμονικές) o μαγνητική τομογραφία (τύποι και σχεδιασμός ακολουθιών, σύστημα μαγνητικού τομογράφου) φυσικές ιδιότητες του ανατομικού θέματος o συμπεριφορά στις ιονίζουσες ακτινοβολίες o συμπεριφορά στην επίδραση των υπερήχων o συμπεριφορά στη μαγνητική τομογραφία o τροποποίηση με σκιαγραφικά μέσα σκιαγραφική αντίθεση παρουσίασης / εκτύπωσης o ακτινολογικό φιλμ o οθόνη ακτινοσκόπησης o ψηφιακή απεικόνιση o εκτύπωση υποκειμενική αντίθεση

2 o συνθήκες παρατήρησης o φυσιολογία της όρασης, o δεξιότητες του παρατηρητή, προσωπική άποψη 1.1 Μέθοδος και τύπος εξέτασης Θα αναφερθούμε στον τόπο με τον οποίο οι απεικονιστικές μέθοδοι επηρεάζουν τη σκιαγραφκή αντίθεση της εικόνας στην εισαγωγή των ανά μέθοδο επομένων κεφαλαίων Σκιαγραφική αντίθεση ανατομικού θέματος Με τον όρο σκιαγραφική αντίθεση του ανατομικού θέματος αναφερόμαστε στον τρόπο με τον οποίο οι φυσικές ιδιότητες του ανατομικού θέματος επηρεάζουν / διαμορφώνουν την πληροφορία που θα αποτυπωθεί ως ακτινολογική εικόνα. Είναι στην πραγματικότητα η σκιαγραφική αντίθεση της εικόνας πριν αυτή τροποποιηθεί απο την επίδραση των σκιαγραφικών μέσων, μεθόδων αποτύπωσης / ανάδειξης της εικόνας (οθόνη, φιλμ, κλπ). Η αντίθεση του ανατομικού θέματος εξαρτάται από τη μέθοδο απεικόνισης (ιονίζουσες ακτινοβολίες, υπερηχογραφία, μαγνητική τομογραφία) Στις απεικονιστικές εξετάσεις που γίνονται με χρήση ιονιζουσών ακτινοβολιών η σκιαγραφική αντίθεση της δέσμης ακτινοβολίας που εξέρχεται από τον ασθενή εξαρτάται από τις παρακάτω φυσικές ιδιότητες του ανατομικού θέματος: Ατομικός αριθμός (Ζ): η αύξηση του ατομικού αριθμού αυξάνει την εξεσθένηση της πρωτογενούς δέσμης από το ανατομικό θέμα. Στη διαγνωστική ακτινολογία το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο είναι η κυρίως υπεύθυνη για αυτό μορφή αλληλεπίδρασης. Σε αυτό οφείλεται και η χρήση του μολύβδου ως υλικού θωράκισης (Ζ=82). Πυκνότητα (ρ): για δεδομένο όγκο η αύξηση της πυκνότητας (ποσότητα μάζας ανά μονάδα όγκου) προκαλεί άυξηση της εξασθένησης της πρωτογενούς δέσμης. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η ένταση της εξερχομένης δέσμης και μταβάλλεται η σκιαγραφική αντίθεση του θέματος. Πάχος (th): η αύξηση του πάχους αυξάνει την εξασθένηση της πρωτογενούς δέσμης και επομένως επηρεάζει την αντίθεση του ανατομικού θέματος Στις απεικονιστικές εξετάσεις που γίνονται με χρήση υπερήχων στη σκιαγραφική αντίθεση του ανατομικού θέματος επιδρούν ιδιότητες που έχουν σχέση με τις φυσικές αρχές της μεθόδου, όπως: Ακουστική εμπέδηση: είναι το αντίστοιχο της τριβής στα μηχανικά συστήματα και μετρά την αντίσταση των ιστών στη διέλευση του ήχου. Προκαλεί ανακλάσεις που επιτρέπουν την απεικόνιση κυρίως των ορίων των ανατομικών δομών

3 Μέγεθος και πυκνότητα ανακλαστών: το μέγεθος και η πυκνότητα των ανακλαστών (οι μικρότερες δομές που προκαλούν επιστροφή ήχου στο ηχοβολέα) μέσα στους ιστούς παρέχουν πληροφορίες περί της εσωτερικής τους αρχιτεκτονικής (χαρακτηριστική ηχοδομή των διαφορετικων ιστών) ή έλλειψη ηχοδομής που αναγνωρίζεται στην υπερηχογραφική εικόνα Στις απεικονιστικές εξετάσεις που γίνονται με μαγνητική τομογραφία η σκιαγραφική αντίθεση του ανατομικού θέματος εξαρτάται από ενδογενείς παραμέτρους όπως: Πυκνότητα πρωτονίων: όσο μεγαλύτερη η πυκνότητα πρωτονίων σε μία περιοχή τόσο υψηλότερη και η ένταση σήματος. Διαφορές των ιστών στους χρόνους χαλάρωσης Τ1, Τ2: έχουν συγκεκριμένες τιμές στους διαφόρους ιστούς και ως εκ τούτου επηρεάζουν την αντίθεση. Σχετικός συντελεστής διάχυσης Ροή: η παρουσία ροής σε αγγεία και επηρεάζει την απεικόνιση του αγγείου καθαυτού και δημιουργεί artifacts λόγω παλμικότητας. Όλες αυτές οι παραπάνω παράμετροι εκφράζονται στην εικόνα ανάλογα με τον τρόπο που έχει σχεδιασθεί κάθε ακολουθία παλμών (εξωγενείς παράμετροι) Σκιαγραφική αντίθεση παρουσίασης / εκτύπωσης Η σκιαγραφική αντίθεση της ακτινολογικής εικόνας (image contrast) είναι το μέγεθος που εκφράζει τη διαφορά οπτικής πυκνότητας / φωτεινότητας μεταξύ δύο περιοχών της. Πρόκειται δηλαδή για την αντίθεση όπως διαμορφώνεται επάνω στην τελική εικόνα. Η αντίθεση εικόνας ορίζεται με τον τύπο: d 1 -d 2 C I = d 0 όπου d 1, d 2 είναι οι οπτικές πυκνότητες δύο «γειτονικών» περιοχών της εικόνας και d 0 η οπτική πυκνότητα που αντιστοιχεί σε ακτινοβολία έντασης Ι 0. Η αντίθεση εικόνας είναι ίση με το γινόμενο της αντίθεσης αντικειμένου επί την αντίθεση του φιλμ γ. C 1 = C 0 * γ Συγκεκριμένα για το συμβατικό ακτινολογικό φιλμ η αντίθεσή του είναι ίση με την κλίση της χαρακτηριστικής καμπύλης (H & D) του φιλμ. Για δεδομένη αντίθεση του

4 ανατομικού θέματος C 0, η τελική αντίθεση στην εικόνα ενισχύεται σε βαθμό που εξαρτάται από το γ του ακτινολογικού φιλμ που θα χρησιμοποιηθεί. Επειδή εκτός από το ακτινογραφικό φιλμ, διατίθενται και άλλα μέσα παρουσίασης εικόνων (ψηφιακή απεικόνιση, ενισχυτές εικόνας, οθόνες τηλεόρασης) χρησιμοποιείται και ο όρος αντίθεση παρουσίασης ή αντίθεση απεικόνισης (display contrast) C D. Έτσι η προηγούμενη σχέση γράφεται: C I = C 0 * C D Η ποσότητα C D εκφράζει την αντίθεση που οφείλεται στη χρήση των υπολοίπων μέσων απεικόνισης και αποτυπώνεται υπό μορφή καμπύλης των μέσων αυτών, ανάλογης προς την χαρακτηριστική καμπύλη του φιλμ. Ειδικά στην ψηφιακή απεικόνιση παρέχονται δυνατότητες επεξεργασίας εικόνας στις οποίες περιλαμβάνεται και η επεξεργασία της αντίθεσης. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει δυνατότητα τροποποίησης της σκιαγραφικής αντίθεσης του ανατομικού θέματος σε ποικιλία βαθμών. Η χαρακτηριστική καμπύλη των ψηφιακών συστημάτων απεικόνισης είναι ευθεία σε αντίθεση με τη χαρακτηριστική καμπύλη του ακτινολογικού φιλμ. Αυτό σε μικρότερο βαθμό είναι εφικτό και κατά την εκτύπωση εικόνων, όπου υπάρχει η δυνατότητα από τον κατασκευστή επιλογής διαφορετικών καμπυλών αντίθεσης. Από τις καμπύλες αυτές επιλέγεται όποια επιτρέπει την πιστότερη αναπαραγωγή της επιθυμητής εικόνας, όπως αυτή αποτυπώνεται στην οθόνη επεξεργασίας Υποκειμενική αντίθεση Το μάτι αναλύει την εικόνα και αντιλαμβάνεται λεπτομέρειες. Η δυνατότητα απομόνωσης των σημαντικών πληροφοριών σε μια εικόνα εξαρτάται από τις διαφορές σε πυκνότητα φωτεινότητα. Υπάρχουν όμως επιπλέον παράμετροι που επηρεάζουν τη δυνατότητα αντίληψης πληροφοριών όπως: Φυσιολογία της όρασης Η φασματική ευαισθησία του οφθαλμού εξαρτάται από τις συνθήκες φωτισμού (σχετική ενεργοποίηση κωνίων και ραβδίων του αμφιβληστροειδούς). Ανάλογα με την ένταση του φωτός υπάρχουν διαφορές στα μήκη κύματος ορατού φωτός στα οποία το μάτι είναι πιο ευαίσθητο. Η προσαρμογή του οφθαλμού επίσης συμμετέχει στην αντίληψη. Για να γίνει αντιληπτό ένα αντικείμενο πρέπει να υπάρχει ένα ελάχιστο διαφοράς πυκνότητας από το περιβάλλον του (διακριτική ικανότητα αντίθεσης, contrast resolution). Επιπλέον έχει σημασία και η οπτική γωνία (υπάρχει μια ελάχιστη γωνία που πρέπει να σχηματίζεται από τις ακτίνες των ορίων ενός αντικειμένου έτσι ώστε αυτό να είναι ορατό ανεξαρτήτως

5 απόστασης). Η οξύτητα αντίληψης επηρεάζεται από την οπτική γωνία, την αντίθεση και τη φωτεινότητα. Παράδειγμα ένα μεγάλο αντικείμενο χαμηλής αντίθεσης μπορεί να γίνει ορατό εάν υπάρχει αρκετή φωτεινότητα. Αντικείμενο μικρότερου μεγέθους, σε συνθήκες χαμηλότερης φωτεινότητας απαιτεί υψηλότερη αντίθεση για να γίνει αντιληπτό. Δεξιότητες του παρατηρητή, προσωπική άποψη Είναι γνωστό ότι η προηγούμενη εμπειρία διευκολύνει την επιτυχή πληροφοριών. απομόνωση Συνθήκες παρατήρησης Η φωτεινότητα του διαφανοσκοπίου ή της οθόνης και η σωστή ισορροπία μεταξύ φωτεινότητας οθόνης και περιβάλλοντος χώρου επηρεάζουν τη δυνατότητα αντίληψης πληροφοριών. Υπερβολική φωτεινότητα του περιβάλλοντος χώρου οδηγεί σε ανακλάσεις που επηρεάζουν την δυνατότητα αντίληψης.

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ-Χ Εισαγωγή Τα μέσα σκιαγραφικής αντίθεσης αποτελούν εργαλεία τα οποία ενισχύουν τη σκιαγραφική αντίθεση που οφείλεται στις φυσικές ιδιότητες του ανατομικού θέματος. Τα σκιαγραφικά μέσα είναι υλικά που χρησιμοποιούνται για την τεχνητή αύξηση της αντίθεσης. Τα υλικά αυτά διοχετεύονται με κατάλληλο τρόπο (πχ. ενδοφλέβια έγχυση, κατάποση κλπ) σε όργανα τα όποια με τις συνήθεις ακτινολογικές τεχνικές διαφοροποιούνται ανεπαρκώς από τις γειτονικές ανατομικές δομές. Τα σκιαγραφικά μέσα που χρησιμοποιούνται στην απεικόνιση με ακτινοβολία-χ ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Υλικά υψηλού ατομικού αριθμού (θετικά σκιαγραφικά) πχ. Βάριο (Ζ=56), Ιώδιο (Ζ=53), τα οποία δημιουργούν σκιαγραφική αντίθεση μέσω φωτοηλεκτρικού φαινομένου, δηλ. απορροφούν τα φωτόνια και δεν τους επιτρέπουν να φθάσουν στον ανιχνευτή εικόνας, παράγοντας «σκίαση» στην περιοχή που συγκεντρώνονται, και Υλικά χαμηλής πυκνότητας πχ. αέρας δωματίου, οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα, τα οποία δημιουργούν σκιαγραφική αντίθεση λόγω της ιδιαίτερα χαμηλής τους πυκνότητας (αέρια) που μειώνει δραστικά το ενδεχόμενο αλληλεπίδρασης με τα φωτόνια της ακτινολογικής δέσμης, παράγοντας «διαύγαση» στην περιοχή που συγκεντρώνονται. Και στις δύο περιπτώσεις οι περιοχές στις οποίες συγκεντρώνεται το σκιαγραφικό θα εμφανίσουν μεγάλες διαφορές (ως προς την οπτική πυκνότητα) σε σχέση με το περιβάλλον τους, προκύπτει δηλαδή αύξηση της σκιαγραφικής αντίθεσης Χημική σύνθεση Η δομή των ιωδιούχων ΣΜ στηρίζεται στο δακτύλιο του βενζοϊκού οξέος (κυκλική ένωση με 6 άτομα άνθρακα). Στο μόριο αυτό 3 από τα υδρογόνα αντικαθίστανται από άτομα ιωδίου και 2 ακόμα υδρογόνα αντικαθίστανται από μη διασπώμενα σύμπλοκα (ρίζες). Στη θέση του τελευταίου υδρογόνου στα ιονικά ΣΜ υπάρχει καρβοξυλική ρίζα (COO -1 σθένος=-1), ενώ το κατιόν (σθένος=+1) είναι συνήθως νάτριο ή μεγλουμίνη. Στα μη ιονικά ΣΜ και τα χαμηλής ωσμωτικότητας διμερή ΣΜ στη θέση αυτή τοποθετούνται οργανικά μη διασπώμενα σύμπλοκα (αμίδια=προέρχονται από την αμμωνία ΝΗ 3 με

7 αντικατάσταση του ή των Η από άνθρακα και οξυγόνο, η απλούστερη μορφή είναι το αμίδιο με υποκατάσταση ενός μόνο υδρογόνου της αμμωνίας -CONH 2 ). Na meglumine amide I I R R I Δακτύλιος Βενζoικού οξέος C 6 H 6 Υποκατάσταση των Η + στα ιωδιούχα ΣΜ. R = radical = ρίζα = ομάδα ατόμων με ελεύθερη θέση δέσμευσης Τα ιωδιούχα ΣΜ ανάλογα με τον αριθμό δακτυλίων βενζοικού οξέος ανά μόριο ΣΜ χωρίζονται σε μονομερή ή διμερή. Τα ιωδιούχα ΣΜ που χρησιμοποιούνται στην απεικόνιση με ακτινοβολία-χ κατηγοριοποιούνται επιπλέον με βάση την Ωσμωτικότητα και την Ιονικότητά τους. Υψηλής / Χαμηλής ωσμωτικότητας. Ωσμωτικότητα είναι ο αριθμός των ωσμωτικά ενεργών σωματιδίων ανά kg διαλύτη. Όταν ο αριθμός σωματιδίων είναι μικρός το διάλυμα έχει χαμηλή ωσμωτικότητα, ενώ υψηλές συγκεντρώσεις σωματιδίων συνεπάγονται υψηλή ωσμωτικότητα. Η ωσμωτικότητα επηρεάζει τη μετακίνηση ύδατος μέσα από μεμβράνες και ως εκ τούτου ΣΜ με χαμηλή ωσμωτικότητα είναι καλύτερα ανεκτά από το σώμα (είναι πιο κοντινά στην ωσμωτικότητα του πλάσματος). Η ωσμωτικότητα έχει σχέση με τη συγκέντρωση των μορίων σκιαγραφικής ουσίας στο διάλυμα του ΣΜ και γι αυτό αναφερόμαστε στις κλινικά αποτελεσματικές συγκεντρώσεις. Ιονικά / μη ιονικά ΣΜ. Τα ιονικά σκιαγραφικά μέσα στο νερό διαχωρίζονται σε ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια που ονομάζονται ιόντα. Τα ιονικά ΣΜ εμφανίζουν φορτίο, ενώ τα μη ιονικά ΣΜ είναι ηλεκτρικά ουδέτερα, όπως τα μόρια του νερού. Η

8 παρουσία ηλεκτρικού φορτίου επηρεάζει τις φυσιολογικές διεργασίες του σώματος και γι αυτό προτιμώντσαι τα μη ιονικά ΣΜ. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα χαμηλής ωσμωτικότητας ΣΜ είναι και μη ιονικά, παρότι υπάρχουν και ιονικά ΣΜ με χαμηλή ωσμωτικότητα. Τα μη ιονικά ΣΜ έχουν την ιδιότητα να μη διασπώνται στο νερό και ταυτόχρονα να είναι υδρόφιλα (υδατοδιαλυτά). Ο λόγος των ατόμων ιωδίου προς τα σωματίδια εντός του διαλύματος αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό των ΣΜ. Περιγράφει τη σημαντική συσχέτιση μεταξύ απεικονιστικού αποτελέσματος και τοξικότητας που σχετίζεται με την ωσμωτικότητα. Επειδή ο λόγος είναι ο αριθμός των ατόμων ιωδίου προς τον αριθμό σωματιδίων, επιθυμητός είναι ο μεγαλύτερος λόγος επειδή περισσότερα άτομα ιωδίου προκαλούν καλύτερη απεικόνιση και λιγότερα σωματίδια στο διάλυμα σημαίνουν μικρότερη ωσμωτοξικότητα. Τα ΣΜ με λόγο 1.5 είναι υψηλής ωσμωτικότητας, τα ΣΜ με λόγο = 3 είναι χαμηλής ωσμωτικότητας και αυτά με λόγο = 6 είναι ισο-ωσμωτικά προς το πλάσμα. Η 1 η γενεά ιωδιούχων ΣΜ ήταν ιονικά μονομερή με μια καρβοξυλική ρίζα συνδεδεμένη στον πρώτο άνθρακα του δακτυλίου του βενζοϊκού οξέος. Στα υψηλής ωσμωτικής πιέσεως ΣΜ σε 3 άτομα ιωδίου αντιστοιχούν 2 σωματίδια (λόγος 3:2). Η ωσμωτικότητα αυτών των σκιαγραφικών βρίσκεται μεταξύ mosm/kg, ενώ η ωσμωτικότητα του πλάσματος είναι 290 mosm/kg. Τα χαμηλής ωσμωτικότητας ΣΜ χωρίζονται σε (1) μη ιονικά μονομερή και (2) ιονικά διμερή. Αυτή είναι η 2 η γενεά ιωδιούχων ΣΜ που έχει περίπου τη μισή ωσμωτικότητα από την προηγούμενη. Επειδή τα μη-ιονικά μονομερή δεν ιονίζονται στο διάλυμα σε κάθε 3 άτομα ιωδίου αντιστοιχεί 1 σωματίδιο (λόγος 3:1). Η περιεκτικότητα σε ιώδιο φθάνει τα mgι/ml και η ωσμωτικότητά τους mosm/kg, πάνω από 2 φορές αυτή του πλάσματος. Τα ιονικά διμερή έχουν ελαφρά χαμηλότερη ωσμωτικότητα. Διΐστανται στο νερό και σε 6 άτομα ιωδίου αντιστοιχούν 2 σωματίδια (λόγος = 3). Η 3 η γενεά ιωδιούχων ΣΜ αποτελείται από ισο-ωσμωτικά διμερή. Πρόκειται για δύο μόρια ΣΜ συνδεδεμένα μέσω πλαγίας αλύσου και τα οποία εμφανίζουν υψηλότερο ιξώδες (αντίσταση στη ροή) από τα ΣΜ της 2 ης γενεάς. Σε 6 άτομα ιωδίου αντιστοιχεί 1 σωματίδιο (λόγος = 6:1). Στην κλινική πράξη, επειδή το μόριο είναι μεγάλο και το ιξώδες υψηλότερο μπορεί να μειωθεί η ταχύτητα ροής σε μικρά αγγεία. Επίσης δυσκολεύεται η ταχεία έγχυση μεγάλων ποσοστήτων ΣΜ. Το ιξώδες μειώνεται με τη θέρμανση των ΣΜ προ της χορήγησης.

9 Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Ι Τύποι των ιωδιούχων ΣΜ a, ιονικό μονομερές υψηλής ωσμωτικότητας, b, ιονικό διμερές χαμηλής ωσμωτικότητας, c, μη-ιονικό μονομερές χαμηλής ωσμωτικότητας και d, μη-ιονικό ισο-ωσμωτικό διμερές [Thomsen, H.S. & Morcos, S.K. (2000) Radiographic contrast media. BJU International 86 (s1), 1-10] Όλα τα ιωδιούχα ΣΜ εμφανίζουν παρόμοια φαρμακοκινητική. Έχουν χαμηλή λιποφιλία, χαμηλή χημική δραστικότητα με τα υγρά του σώματος, σχετικά μικρό μοριακό βάρος, και χρόνο ημιζωής σε ασθενείς με φυσιολογική νεφρική λειτουργία περί τις 2 ώρες. Ανήκουν στις ουσίες που συγκεντρώνονται στον εξωκυττάριο χώρο. Αυτά που δεν είναι ισοωσμωτικά έχουν διουρητική δράση. Τα γενικά χαρακτηριστικά των ιωδιούχων ΣΜ έχουν σημαντικές βιολογικές επιδράσεις. Η συστηματική επίδραση των ΣΜ που σχετίζεται κυρίως με την ωσμωτικότητά τους οδηγεί σε: παροδική αύξηση του όγκου αίματος, ελάττωση αιματοκρίτη, ελάττωση των περιφερικών αγγειακών αντιστάσεων, αύξηση της ροής αίματος, και ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Παρατηρείται επίσης παροδική ελάττωση της GFR που οφείλεται σε μη ειδική ωσμωτική διούρηση.

10 a. Ωσμωτικότητα και b. Ιξώδες των ιωδιούχων ΣΜ στους 37 0 C. [Thomsen, H.S. & Morcos, S.K. (2000) Radiographic contrast media. BJU International 86 (s1), 1-10] Στη σύγχρονη κλινική πράξη τα ιωδιούχα ΣΜ που χρησιμοποιούνται ενδαγγειακά ανήκουν αποκλειστικά στην 2η και 3η γενεά. Εξαίρεση αποτελούν ιωδιούχα ΣΜ σχεδιασμένα για χορήγηση μόνο από το στόμα (πχ. Gastrografin) και μερικά ΣΜ που χορηγούνται σε κοιλότητες (πχ. Urografin, κυστεογραφία) που ανήκουν στα μονομερή ιονικά υψηλής ωσμωτικότητας ΣΜ. Τα ιωδιούχα σκιαγραφικά κυκλοφορούν σε φυαλίδια έτοιμα για χρήση των 50 και 100 cm 3 (κ.εκ.). Σε μεγαλύτερες συσκευασίες κυκλοφορούν για χρήση σε εγχυτές. Η ονομασία του ΣΜ συνοδεύεται από αριθμό ο οποίος δείχνει τη συγκέντρωση του ιωδίου

11 στο ΣΜ. πχ. Omnipaque 300, σημαίνει ότι πρόκειται για το ΣΜ με το εμπορικό όνομα Omnipaque και συγκέντρωση ιωδίου ίση προς 300mgI/ml (κυβικό εκατοστό) του ΣΜ. Το ίδιο εμπορικό σκεύασμα ΣΜ συνήθως κυκλοφορεί σε παραπάνω από μια συγκεντρώσεις ιωδίου (150, 250, 270, 300, 320, 350, 370 mgi/ml και άλλες ενδιάμεσες τιμές ανά κατασκευαστή). Τύποι ιωδιούχων ΣΜ που κυκλοφορούν σήμερα: Ομάδα Μονομερή ιονικά υψηλής ωσμωτικότητας Διμερή ιονικά χαμηλής ωσμωτικότητας Μονομερή μη-ιονικά χαμηλής ωσμωτικότητας Διμερή μη-ιονικά ισο-ωσμωτικά Εμπορικό όνομα Gastrografin Urografin Hexabrix Ultravist Scanlux, Niopam Omnipaque Γενικό όνομα diatrizoate meglumine amidotrizoate και sodium amidotrizoate ioxaglate iopromide iopamidol iohexol iodixanol Visipaque Ultravist

12 Τα Ιωδιούχα ΣΜ απεκκρίνονται από τους νεφρούς. Μερικά ιωδιούχα ΣΜ είναι ειδικά κατασκευασμένα για απέκκριση από το ήπαρ (βλέπε παρακάτω ΣΜ του χοληφόρου δένδρου). Για τον παραπάνω λόγο πρέπει να λαμβάνεται πάντα υπόψη η κατάσταση της νεφρικής λειτουργίας του ασθενούς. Η συγκέντρωση του ΣΜ στο πλάσμα 240 min μετά τη χορήγηση σε 11 εθελοντές με φυσιολογική GFR. Μετά τα min η συγκέντρωση μειώνεται μονο-εκθετικά. [Thomsen, H.S. & Morcos, S.K. (2000). Radiographic contrast media. BJU International 86 (s1), 1-10] 2.2. Οδοί χορήγησης Τα ιωδιούχα ΣΜ εισάγονται σε φυσιολογικούς χώρους της ανατομίας και ανάλογα προκύπτουν οι διάφορες εξετάσεις: Από την ενδοφλεβία χορήγηση προκύπτει σκιαγράφηση του αγγειακού χώρου (φλεβογραφία ΕΦ ψηφιακή αγγεογραφία), ενώ ταυτόχρονα μελετάται και η παροχή αίματος στα διαφορα όργανα του σώματος. Η παροχή αίματος στα διάφορα όργανα μελετάται κυρίως με την αξονική τομογραφία και την αγγειογραφία. Από την ενδαρτηριακή χορήγηση παρέχονται παρόμοιες πληροφορίες εστιασμένες όμως σε συγκεκριμένα αγγεία και όργανα (πχ. αρτηριογραφία αορτής ή κάτω άκρων ή αρτηριογραφία νεφρών).

13 Από τον πεπτικό σωλήνα (κατάποση, εισαγωγή από το ορθό), προκύπτει σκιαγράφηση των διαφόρων τμημάτων του. Εισαγωγή στην ουροδόχο κύστη: ανιούσα κυστεογραφία Εισαγωγή στη μήτρα: υστεροσαλπιγγογραφία Εισαγωγη στις αρθρώσεις: αρθρογραφία Εισαγωγή στον υπαραχνοειδή χώρο: μυελογραφία Εισαγωγή στο δακρυικό πόρο: δακρυοκυστογραφία Εισαγωγή στους σιελογόνους αδένες: σιελογραφία Εισαγωγή στα χοληφόρα: χολαγγειογραφία Εισαγωγή στον παγκρεατικό πόρο: παγκρεατογραφία Επιπλέον τα ΣΜ εισάγονται σε παθολογικές κοιλότητες (συλλογές) και οδούς (συρίγγια) για να μελετηθούν οι παθολογικές επικοινωνίες και η έκτασή τους 2.3. Αντενδείξεις χορήγησης Απόλυτη αντένδειξη για τη χορήγηση ιωδιούχων ΣΜ αποτελούν: η γνωστή αλλεργία στο Ιώδιο και προηγούμενη μέτρια ή σοβαρή άμεση αντίδραση στη χορήγηση ΣΜ (βλέπε επόμενη παράγραφο). Υπάρχουν όμως καταστάσεις που αυξάνουν σημαντικά το ενδεχόμενο παρενεργειών / αντιδράσεων και ως εκ τούτου θα πρέπει η απόφαση χορήγησης να λαμβάνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Για το λόγο αυτό προτείνεται η συμπλήρωση ερωτηματολογίου από το θεράποντα ιατρό που παραπέμπει τον ασθενή για τέτοια εξέταση (βλέπε παρακάτω). Επιπλέον είναι σημαντική η ακριβής γνώση του ιστορικού του ασθενούς και των ενδεχομένων κλινικών διαγνώσεων ώστε σε κάθε περίπτωση να μπορούν να σταθμισθούν επαρκώς τα οφέλη και οι κίνδυνοι. Επίσης από την καλή γνώση του ιστορικού του ασθενούς πιθανώς προκύψουν εναλλακτικές δυνατότητες απεικόνισης σε ασθενείς με σχετική ή απόλυτη αντένδειξη χορήγησης του ΣΜ.

14 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΙΩΔΙΟΥΧΩΝ ΣΜ Ιστορικό μέτριας ή σοβαρής αντίδρασης στη χορήγηση ΣΜ Ναι Όχι Ιστορικό αλλεργίας που απαιτεί θεραπεία Ναι Όχι Ιστορικό άσθματος Ναι Όχι Υπερθυρεοειδισμός Ναι Όχι Καρδιακή Ανεπάρκεια Ναι Όχι Σακχαρώδης Διαβήτης Ναι Όχι Νεφρική νόσος Ναι Όχι Προηγούμενο χειρουργείο νεφρών Ναι Όχι Ιστορικό πρωτεινουρίας Ναι Όχι Αρτηριακή Υπέρταση Ναι Όχι Ουρική αρθρίτιδα Ναι Όχι Πρόσφατη μέτρηση egfr ή κρεατινίνης ορού Τιμή: Ημερομηνία: Λήψη φαρμάκων Μετφορμίνη Ναι Όχι Ιντερλευκίνη-2 Ναι Όχι Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (NSAIDs) Ναι Όχι Αμινογλυκοσίδες Ναι Όχι β-αναστολείς Ναι Όχι 2.3. Παρενέργειες από τη χορήγηση ιωδιούχων σκιαγραφικών μέσων Οι παρενέργειες / ανεπιθύμητες ενέργειες / αντιδράσεις των ενδαγγεικά χορηγουμένων ΣΜ χωρίζονται σε ιδιοσυγκρατικές και χημειοτοξικές. Οι ιδιοσυγκρατικές (τύπου αναφυλαξίας, αναφυλακτοειδείς) αντιδράσεις είναι αντιδράσεις υπερευαισθησίας, συμβαίνουν απρόβλεπτα και δεν σχετίζονται με τη δόση ή τη συγκέντρωση του ΣΜ. Αντίθετα οι χημειοτοξικού τύπου αντιδράσεις σχετίζονται με τη δόση, τη μοριακή

15 τοξικότητα και τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά κάθε σκευάσματος (δηλ. ωσμωτικότητα, ιξώδες, υδατοδιαλυτότητα, ικανότητα δέσμευσης του Ca ++, περιεκτικότητα σε νάτριο). Μερικές αντιδράσεις στη χορήγηση ΣΜ (πχ. καρδιοαναπνευστική ανακοπή) είναι δυσκολο να καταταχθούν σε μια από τις δύο ομάδες. Οι παρενέργειες των ιωδιούχων σκιαγραφικών μέσων χωρίζονται σε 3 είδη: μη νεφρικές παρενέργειες νεφρικές παρενέργειες άλλες ΜΗ ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Διακρίνονται σε άμεσες, όψιμες και πολύ όψιμες Άμεσες παρενέργειες: ορίζονται ως οι παρενέργειες που εμφανίζονται μέσα σε μία ώρα από τη χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Ταξινομούνται σε: Ήπιες Μέτριες Σοβαρές ναυτία, ήπιοι έμετοι, κνίδωση, κνησμός έντονοι έμετοι, κνίδωση με στίγματα, βρογχόσπασμος, οίδημα του προσώπου / λάρυγγος, κρίση του παρασυμπαθητικού κρίση υπότασης, αναπνευστική ανακοπή, καρδιακή ανακοπή, σπασμός Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση αμέσων παρενεργειών Σχετιζόμενοι με τον ασθενή Σχετιζόμενοι με το ΣΜ Ασθενής με ιστορικό: o Προηγούμενης μέτριας ή σοβαρής άμεσης αντίδρασης (βλέπε παραπάνω) o Άσθμα o Αλλεργία χρήζουσα θεραπευτικής αγωγής Ιονικά σκευάσματα υψηλής ωσμωτικότητας

16 Τρόποι μείωσης της πιθανότητας άμεσης παρενέργειας Για όλους τους ασθενείς Για ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο αντιδράσεως (βλέπε παράγοντες κινδύνου) Εξωαγγειακή χορήγηση ΣΜ Χρήση μη ιονικών σκιαγραφικών μέσων Κρατείστε τον ασθενή στο ακτινολογικό τμήμα για 30 μετά τη χορήγηση του ΣΜ Φάρμακα και εξοπλισμός ανανήψεως άμεσα διαθέσιμα Εξετάστε το ενδεχόμενο εναλλακτικού τρόπου εξέτασης χωρίς ΣΜ Χρήση διαφορετικού ιωδιούχου σκευάσματος Χρήση προπαρασκευαστικής φαρμακευτικής αγωγής. Οι κλινικές αποδείξεις αποτελεσματικότητας είναι περιορισμένες. Εάν χρησιμοποιηθεί συνιστώνται 30mg πρεδνιζολόνης ή 32 mg μεθυλ-πρεδνιζολόνης 12 ώρες και 2 ώρες προ της εξέτασης. Όταν είναι πιθανή η απορρόφηση ή η διαροή στην κυκλοφορία του αίματος να λαμβάνονται οι ίδιες προφυλάξεις με την ενδαγγειακή χορήγηση Όψιμες παρενέργειες: ορίζονται ως οι παρενέργειες που παρουσιάζονται από μία ώρα έως μία εβδομάδα μετά τη χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Από τη χρήση ιωδιούχων ΣΜ έχει καταγραφεί μια σειρά όψιμων συμπτωμάτων (π.χ. ναυτία, έμετοι, κεφαλαλγία, μυοσκελετικοί πόνοι, πυρετός). Πολλά από αυτά τα συμπτώματα δε σχετίζονται με τη χορήγηση του ΣΜ. Παρατηρούνται επίσης και δερματικές παρενέργειες παρόμοιες με αυτές που προκαλούνται από άλλα φάρμακα. Είναι συνήθως ήπιες και υποχωρούν από μόνες τους. Δερματικές παρενέργειες από χρήση ιωδιούχων ΣΜ Παράγοντες κινδύνου Προηγούμενη αντίδραση σε ΣΜ Θεραπευτική αγωγή: ιντερλευκίνη 2 Προφύλαξη Γενικώς δεν συνίσταται Σε ασθενείς που είχαν στο παρελθόν παρουσιάσει σοβαρές όψιμες παρενέργειες, μπορεί να χορηγηθούν στεροειδή ως προφύλαξη Αντιμετώπιση Συμπτωματική και παρόμοια με την αντιμετώπιση δερματικών αντιδράσεων προκαλούμενων από άλλα

17 φάρμακα Σύσταση Ενημερώστε τους ασθενείς που είχαν στο παρελθόν αντιδράσει στο σκιαγραφικό και που λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή με ιντερλευκίνη 2 ότι είναι πιθανή μία όψιμη δερματική αντίδραση και ότι θα πρέπει να επικοινωνήσουν με ένα γιατρό αν παρουσιαστεί πρόβλημα Πολύ όψιμες παρενέργειες: ορίζονται ως οι παρενέργειες, οι οποίες παρουσιάζονται σε περισσότερο χρόνο από μια εβδομάδα μετά την χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Για τα ιωδιούχα σκιαγραφικά αυτή η παρενέργεια είναι η θυρεοτοξίκωση. Θυρεοτοξίκωση Ασθενείς σε κινδύνο Χωρίς κίνδυνο Συστάσεις Ασθενείς με νόσο του Grave που δεν λαμβάνουν θεραπεία Ασθενείς με πολυοζώδη βρογχοκήλη και αυτονομία του θυρεοειδούς ιδιαίτερα εάν είναι υπερήλικες και κατοικούν σε περιοχή με διατροφική ένδεια ιωδίου Ασθενείς με φυσιολογική λειτουργία του θυρεοειδούς Ιωδιούχα ΣΜ δεν πρέπει να χορηγούνται σε ασθενείς με κλινικό υπερθυρεοειδισμό Γενικά δεν συνιστάται προφύλαξη Σε επιλεγμένους ασθενείς υψηλού κινδύνου μπορεί να χορηγηθεί προφυλακτική θεραπεία από ενδοκρινολόγο, πιό χρήσιμο εάν υπάρχει διατροφική ένδεια ιωδίου Ασθενείς σε κίνδυνο να παρακολουθούνται από ενδοκρινολόγο εάν χορηγηθεί ιωδιούχο ΣΜ Χολαγγειογραφικά ΣΜ δεν πρέπει να χορηγούνται σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

18 ΝΕΦΡΙΚΕΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Νεφροτοξικότητα που προκλήθηκε από τη χορήγηση ιωδιούχου ΣΜ ορίζεται ως: επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας άνω του 25% ή 44mmol/dl (0.5mg/dl) μέσα σε 3 ημέρες μετά από την ενδοαγγειακή χορήγηση ΣΜ και απουσία άλλης αιτιολογίας. Παράγοντες κινδύνου για πρόκληση νεφροπάθειας από χορήγηση ΣΜ Ασθενής egfr<60ml/min/1.72m 2 (άνοδος κρεατινίνης) ιδιαίτερα εάν σχετίζεται με διαβητική νεφροπάθεια αφυδάτωση συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια ουρική αρθρίτιδα >70 ετών Ταυτόχρονη χρήση νεφροτοξικών φαρμάκων (NSAIDs) ΣΜ Υψηλή ωσμωτικότητα Μεγάλη δόση Κίνδυνος από τη χρήση ΣΜ σε ασθενείς που λαμβάνουν μετφορμίνη Γαλακτική οξέωση Σημείωση Η μετφορμίνη απεκκρίνεται αναλλοίωτη από τους νεφρούς. Σε περίπτωση νεφρικής ανεπάρκειας που προϋπάρχει ή προκαλείται από τη χρήση του ΣΜ, η μετφορμίνη μπορεί να συγκεντρωθεί στο αίμα σε ποσότητες επαρκείς για να προκαλέσουν γαλακτική οξέωση Η μετφορμίνη δεν προκαλεί νεφρική ανεπάρκεια

19 ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΝΕΦΡΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΠΌ ΧΡΗΣΗ ΣΜ ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΠΑΡΑΠΕΜΠΤΙΚΟΥ Α. Προγραμματισμένη εξέταση 1) Αναγνώριση ασθενών με egfr < 60ml/min/1.73m 2 (ή αυξημένη κρεατινίνη ορού) Ασθενείς με διαγνωσμένη τιμή egfr < 60ml/min/1.73m 2 Διαβητικοί ασθενείς που λαμβάνουν Metformin Ασθενείς που θα χορηγηθεί ενδοαρτηριακά το σκιαγραφικό μέσο Ασθενείς που έχουν ιστορικό που ενισχύει την πιθανότητα μειωμένης τιμής GFR: o Νεφρική νόσος o Χειρουργική επέμβαση νεφρών o Προτεϊνουρία o Σακχαρώδης διαβήτης o Υπέρταση o Ουρική αρθρίτιδα o Πρόσφατη λήψη νεφροτοξικών φαρμάκων Να υπάρχει πρόσφατη μέτρηση egfr ή κρεατινίνης ορού μέσα σε 7 ημέρες από την χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου 2) Αναγνώριση διαβητικών ασθενών που λαμβάνουν μετφορμίνη Β. Επείγουσα εξέταση Ανάλογα με τα επίπεδα των τιμών egfr/ ή κρεατινίνης ορού θα πρέπει να διακόπτεται το Metformin είτε πριν είτε κατά τη διάρκεια της χορήγησης του σκιαγραφικού μέσου 1. Αναγνώριση ασθενών με διαγνωσμένο egfr< 60ml/min/1.73m 2 (ή αυξημένη κρεατινίνη ορού) εάν είναι δυνατόν 2. Αναγνώριση διαβητικών ασθενών που λαμβάνουν Metformin. Μετράμε την τιμή egfr (ή την κρεατινίνη ορού), εάν είναι δυνατόν να αναβληθεί η διαδικασία μέχρι να είναι διαθέσιμα τα αποτελέσματα χωρίς αυτό να βλάψει τον ασθενή. Σε εξαιρετικά επείγουσα περίπτωση εάν δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί η μέτρηση της τιμής egfr ( ή κρεατινίνης ορού) ακολουθούμε το πρωτόκολλο που ισχύει για τους ασθενείς με egfr< 60ml/min/1.73m 2 όσο πιο πιστά το επιτρέπουν οι κλινικές συνθήκες.

20 ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ Α. Προγραμματισμένη εξέταση Ασθενείς με egfr< 60ml/min/1.73m 2 (ή αυξημένη κρεατινίνη ορού) και ασθενείς υψηλού κινδύνου για νεφροτοξικότητα Διαβητικοί ασθενείς που λαμβάνουν Metformin Εξετάζουμε το ενδεχόμενο μίας εναλλακτικής μεθόδου απεικόνισης χωρίς τη χρήση ιωδιούχου σκιαγραφικού μέσου Σταματάμε τα νεφροτοξικά φάρμακα, την μαννιτόλη, και τα διουρητικά αγκύλης τουλάχιστον 24 ώρες πριν από τη χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Αρχίζουμε την ενυδάτωση. Εάν το egfr > 60ml/min/1.73m 2 ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει να λαμβάνει Metformin. Εάν το egfr είναι μεταξύ 30 και 60ml/min/1.73m 2 (ή η κρεατινίνη ορού είναι αυξημένη) σταματάμε το Metformin 48 ώρες πριν τη χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου και δεν ξαναρχίζουμε την λήψη για 48 ώρες μετά την χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Ξαναρχίζουμε την λήψη του Metformin μόνο εάν οι τιμές της κρεατινίνης ορού παραμένουν σταθερές 48 ώρες μετά την χορήγηση του ΣΜ. Εάν το egfr < 30 ml/min/1.73m 2 το Metformin δεν εγκρίνεται στις περισσότερες χώρες και θα πρέπει να αποφεύγεται ιωδιούχο σκιαγραφικό μέσο αν είναι δυνατόν Β. Επείγουσα εξέταση Ασθενείς υψηλού κινδύνου για νεφροτοξικότητα Διαβητικοί ασθενείς που λαμβάνουν Metformin Εξετάζουμε το ενδεχόμενο εναλλακτικής μεθόδου απεικόνισης χωρίς τη χρήση ιωδιούχου παράγοντα Αρχίζουμε την ενδοφλέβια ενυδάτωση όσο το δυνατόν νωρίτερα πριν από τη χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου Εάν το egfr > 60ml/min/1.73m 2 ( ή η κρεατινίνη ορού είναι φυσιολογική) ακολουθούμε τις οδηγίες που ισχύουν τις προγραμματισμένες εξετάσεις. Εάν το egfr είναι μεταξύ 30 και 60ml/min/1.73m 2 (ή η κρεατινίνη ορού είναι αυξημένη) ή δεν είναι γνωστές οι τιμές σταθμίζουμε τους κινδύνους και τα οφέλη της χορήγησης σκιαγραφικού μέσου και εξετάζουμε το ενδεχόμενο εναλλακτικής μεθόδου απεικόνισης Εάν το ΣΜ πρέπει να χορηγηθεί τότε: o Διακοπή μετφορμίνης o Ενυδάτωση

21 o Μέτρηση νεφρικής λειτουργίας, γαλακτικού οξέος και ph αίματος o Παρακολούθηση ασθενούς για γαλακτική οξέωση ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ Ασθενείς αυξημένου κινδύνου για νεφροπάθεια από χορήγηση ΣΜ Ασθενείς χωρίς παράγοντες κινδύνου Χρησιμοποιούμε σκιαγραφικά μέσα χαμηλής ωσμωτικότητας Χρησιμοποιούμε την χαμηλότερη δόση ικανή να επιφέρει διαγνωστικό αποτέλεσμα Χρησιμοποιούμε την χαμηλότερη δόση ικανή να επιφέρει διαγνωστικό αποτέλεσμα ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΗ Σε ασθενείς με egfr< 60ml/min/1.73m 2 (αυξημένη κρεατινίνη ορού) Ασθενείς που λαμβάνουν Metformin οι οποίοι έχουν egfr< 60ml/min/1.73m 2 Συνεχίζουμε την ενυδάτωση για τουλάχιστον 6 ώρες Μέτρηση egfr ή κρεατινίνης ορού 48 ώρες μετά την χορήγηση του σκιαγραφικού μέσου. Αν δεν υπάρχει επιδείνωση μπορούμε να ξεκινήσουμε την λήψη Metformin. Το Metformin στις περισσότερες χώρες δεν είναι εγκεκριμένο για ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία Δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχουν φαρμακευτικές ουσίες που μπορεί να μειώσουν το ενδεχόμενο νεφροπάθειας από τη χρήση ΣΜ. Ασθενείς σε αιμοδιάλυση και χορήγηση ΣΜ Τα σκιαγραφικά μέσα, ιωδιούχα ή με βάση το γαδολίνιο μπορούν να αφαιρεθούν με την αιμοκάθαρση και την περιτοναϊκή διάλυση. Ωστόσο δεν υπάρχει απόδειξη ότι η αιμοκάθαρση προστατεύει τον ασθενή με νεφρική δυσλειτουργία ή από νεφροπάθεια προκληθείσα από το σκιαγραφικό μέσο ή από τη νεφρογενή συστηματική ίνωση (NSF). Αιμοδιάλυση Ασθενείς σε συνεχή περιτοναϊκή κάθαρση Αποφυγή υψηλού ωσμωτικού φορτίου Εκτέλεση της εξέτασης προ της συνεδρίας αιμοκάθαρσης Δεν απαιτείται επιπλέον συνεδρία αιμοκάθαρσης Δεν απαιτείται επιπλέον συνεδρία αιμοκάθαρσης για απομάκρυνση του ΣΜ την

Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα

Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα Απεικόνιση με σκιαγραφικά μέσα Δείτε οδηγίες για τη χορήγηση σκιαγραφικών στη διεύθυνση http://www.esur.org/contrast- media.51.0.html?&lang=gr&no_cache=1#g_sec tion_0_cover Εστιάστε στο ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ. Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ. Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Φονταρά Σοφία, Ιατρός Ακτινολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Ά Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Η πρώτη ακτινογραφία μέλους ανθρώπινου σώματος. Είναι το χέρι της κυρίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΔΟΦΛΕΒΙΑ ΕΓΧΥΣΗ ΣΚΙΑΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Στο ακτινολογικό τμήμα παράγονται εικόνες Οι εικόνες περιέχουν σε διαφορετικό βαθμό πληροφορίες: ανατομίας λειτουργίας Διάφορες απεικονιστικές μέθοδοι παράγουν εικόνες με διαφορετικούς

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 1.1 Ονομασία: DOTAREM Ενέσιμο διάλυμα 27,932% - Gadoteric acid

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 1.1 Ονομασία: DOTAREM Ενέσιμο διάλυμα 27,932% - Gadoteric acid ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία: DOTAREM Ενέσιμο διάλυμα 27,932% - Gadoteric acid 1.2 Σύνθεση Δραστική ουσία: Gadoteric acid Έκδοχα: Meglumine, Water

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ GASTROGRAFIN Γαστρεντερικό διάλυμα (66% + 10%) Sodium amidotrizoate, Meglumine amidotrizoate

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ GASTROGRAFIN Γαστρεντερικό διάλυμα (66% + 10%) Sodium amidotrizoate, Meglumine amidotrizoate ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ GASTROGRAFIN Γαστρεντερικό διάλυμα (66% + 10%) Sodium amidotrizoate, Meglumine amidotrizoate Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού

Διαβάστε περισσότερα

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ακτινοβολία Χ και φιλμ Οι ακτίνες- X προκαλούν στο ακτινολογικό φιλμ κατανομή διαφορετικών ΟΠ επειδή Η ομοιόμορφη δέσμη που πέφτει πάνω στο ΑΘ εξασθενεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές

Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Υπερηχογραφία Αγγείων Βασικές αρχές Δημ. Καρδούλας M.Sc, Ph.D Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Κρήτης Ευρωκλινική Αθηνών Σάββατο 15 Φεβρουαρίου 2014 Βασικές Αρχές Φυσικής Οργανολογία των Υπερήχων Αιμοδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Gadoxetic acid, disodium

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Gadoxetic acid, disodium ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Primovist 0,25 mmol/ml ενέσιμο διάλυμα Gadoxetic acid, disodium Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας δοθεί αυτό το φάρμακο. -

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Xenetix 250 (250 mg I/mL), ενέσιμο διάλυμα Xenetix 300 (300 mg I/mL), ενέσιμο διάλυμα Xenetix 350 (350 mg I/mL), ενέσιμο διάλυμα Ιοβιτριδόλη Διαβάστε προσεκτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Χ ΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΘΕΜΑ ΕΝΙΣΧΥΤΙΚΕΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΦΙΛΜ ΧΗΜΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Η ακτινοβολία χ που εξέρχεται από το σώμα, αλληλεπιδρά με το φθορίζον στρώμα της ΕΠ, μετατρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Primovist PFS 0,25 mmol/ml ενέσιμο διάλυμα, προγεμισμένη σύριγγα. Gadoxetate disodium

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Primovist PFS 0,25 mmol/ml ενέσιμο διάλυμα, προγεμισμένη σύριγγα. Gadoxetate disodium ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Primovist PFS 0,25 mmol/ml ενέσιμο διάλυμα, προγεμισμένη σύριγγα Gadoxetate disodium Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ FORTEKOR FLAVOUR 5 mg Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Δισκία επικαλυμμένα με υμένιο για γάτες και σκύλους 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Gadopentetate dimeglumine

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Gadopentetate dimeglumine ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ M a g n e v i s t ενέσιμο διάλυμα 469,01 mg/ml Gadopentetate dimeglumine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας χορηγηθεί αυτό

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Metacam 5 mg/ml ενέσιμο διάλυμα για βοοειδή και χοίρους 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ένα ml περιέχει: Δραστικό συστατικό: Μελοξικάμη 5 mg Έκδοχο:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών

ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ. Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΑΞΟΝΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Ευάγγελος Παντελής Επ. Καθ. Ιατρικής Φυσικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιατρική Σχολή Αθηνών ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ Διαγνωστικές και θεραπευτικές εφαρμογές ακτινοβολιών : Κεφάλαιο 11 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Ferrum Fol Hausmann, Μασώμενα δισκία, (100 + 0,350) mg/δισκίο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ (σε

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. που αντιστοιχεί σε: DOTA + Gadolinium oxide

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. που αντιστοιχεί σε: DOTA + Gadolinium oxide ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DOTAREM 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ανά 1 ml: Gadoteric acid* που αντιστοιχεί σε: DOTA + Gadolinium oxide 279,32

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: VISIPAQUE 150 mg I/ml, 270 mg I/ml, 320 mg I/ml

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ. 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: VISIPAQUE 150 mg I/ml, 270 mg I/ml, 320 mg I/ml ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: VISIPAQUE 150 mg I/ml, 270 mg I/ml, 320 mg I/ml 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά: Δραστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ. 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΦΡΕΝΤΖΟΣ 6 ο ΕΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (2004-05) του Ε.Κ.Π.Α. ΕΡΓΑΣΙΑ 148 ΑΡΧΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΥΠΕΡΗΧΩΝ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Δ. ΚΑΣΣΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DOTAREM 0,5 mmol/ml ενέσιμο διάλυμα σε φιαλίδια 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 ml ενέσιμου διαλύματος περιέχει 279,32

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 1 Η απεικόνιση βοηθά τους γιατρούς στη διάγνωση και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρήστη. DOTAREM 0,5 mmol/ml Ενέσιμο διάλυμα σε φιαλίδια. Γαδοτερικό οξύ

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρήστη. DOTAREM 0,5 mmol/ml Ενέσιμο διάλυμα σε φιαλίδια. Γαδοτερικό οξύ Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρήστη DOTAREM 0,5 mmol/ml Ενέσιμο διάλυμα σε φιαλίδια Γαδοτερικό οξύ Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ί ς ό ς ά 3ο Επιστηµονικό Καλοκαιρινό Διαδραστικό Διεταιρικό Συµπόσιο NAVARINO DUNES 23 26 Ιουνίου 2011 ί ά Medical ultrasound βασίστηκε σε αρχές sonar που αναπτυχθήκαν στο World War

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Μία ιατρική ειδικότητα που χρησιμοποιεί απεικονιστικές μεθόδους για να

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Ποσοτική σύνθεση 100ml διαλύματος περιέχουν 25g πρωτεΐνης πλάσματος με τουλάχιστον το 95% ανθρώπινη λευκωματίνη.

2.2 Ποσοτική σύνθεση 100ml διαλύματος περιέχουν 25g πρωτεΐνης πλάσματος με τουλάχιστον το 95% ανθρώπινη λευκωματίνη. ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Plasbumin 25 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 2.1 Ποιοτική σύνθεση Ανθρώπινη λευκωματίνη από ανθρώπινο πλάσμα 2.2 Ποσοτική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Iopromide. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας δοθεί αυτό το φάρμακο.

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Iopromide. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας δοθεί αυτό το φάρμακο. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Ultravist 300 ενέσιμο διάλυμα 62,34% (30% iodine) Ultravist 370 ενέσιμο διάλυμα 76,9% (37% iodine) Iopromide Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη

ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ. ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία. ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ ΒΕΤΑVΕRΤ 24 mg δισκία ιϋδροχλωρική Βηταϊστίνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης, προτου αρχίσετε να λαµβάνετε αυτό το φάρµακo. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8

Αντιδιαχυτικό διάφραγμα. Ακτινολογία Ι -8 Αντιδιαχυτικό διάφραγμα Ακτινολογία Ι -8 Φωτόνια σκέδασης ευτερογενής ακτινοβολία Για όλες τις ακτινολογικές εξετάσεις εκτός από τη μαστογραφία, οι περισσότερες αλληλεπιδράσεις των φωτονίων με τους ιστούς

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης

Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης HY 673 - Ιατρική Απεικόνιση Στέλιος Ορφανουδάκης Κώστας Μαριάς Σημειώσεις I: Κλασική Ακτινολογία: Εισαγωγή και βασικές αρχές απεικόνισης Σεπτέμβριος 2003-Φεβρουάριος 2004 Α. Εισαγωγή στην Κλασική Ακτινολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

http://radiology.rsna.org/content/256/1/32 Η ενίσχυση που θα επιτευχθεί επηρεάζεται από τις εξής παραμέτρους: Ασθενής Σκιαγραφικό Τεχνική εξέτασης

http://radiology.rsna.org/content/256/1/32 Η ενίσχυση που θα επιτευχθεί επηρεάζεται από τις εξής παραμέτρους: Ασθενής Σκιαγραφικό Τεχνική εξέτασης Το σκιαγραφικό αμέσως μετά τη χορήγησή του ακολουθεί την δεξιά κυκλοφορία και ακολούθως από την αριστερά κυκλοφορία φθάνει στους ιστούς Στους ιστούς παρατηρείται ταχεία ανακατανομή από τα αγγεία προς το

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς

1/21/2013. 1, Εγκάρσιο κόλον 2, ήπαρ 3, δε. Νεφρός. 5, αορτή 6, κάτω πόλος αριστερού νεφρού 7, κατιόν κόλον 8, ορθός κοιλιακός μυς 1, Δεξιός πνεύμων 2, αορτή. 3, αριστερός πνεύμων. 4, αριστερό επιεφρίδιο 5, σπλην 6, σπληνική. 7, Παχύ έντερο. 8, πυλαία φλέβα. 9, ηπατική φλέβα 10, ήπαρ. Κάτω κοίλη φλέβα 2, δεξιός νεφρός 3, κοιλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT

ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ. ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT ΘΕΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΙΑΓΝΩΣΗΣ ΜΕ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ ΠΟΖΙΤΡΟΝΙΩΝ PET ή PET/CT Λύρα Μ, Γώγος Κ Φιλιππόπουλος Κ, Ιορδάνου Ι, Βλάχος Λ. Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρεταίειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον ασθενή Gadovist 1,0mmol/ml, ενέσιμο διάλυμα. Gadobutrol

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον ασθενή Gadovist 1,0mmol/ml, ενέσιμο διάλυμα. Gadobutrol Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον ασθενή Gadovist 1,0mmol/ml, ενέσιμο διάλυμα Gadobutrol Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού σας χορηγηθεί αυτό το φάρμακο, διότι περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα