Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 1. ΤΑ ΛΗΜΜΑΤΑ 2. Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ 3. Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 1. ΤΑ ΛΗΜΜΑΤΑ 2. Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ 3. Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ"

Transcript

1 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 1. ΤΑ ΛΗΜΜΑΤΑ Το Ετυμολογικό Λεξικό περιέχει ολόκληρο το βασικό λεξιλόγιο τής Νέας Ελληνικής. Κάθε λέξη τού λεξικού, ό,τι ονομάζεται λήμμα, είναι διαρθρωμένη έτσι ώστε να γίνεται φανερή η σύνδεσή της με λέξεις τής ίδιας ετυμολογικής οικογένειας (οι οποίες κατά κανόνα αποτελούν χωριστά λήμματα, π.χ. λεχώνα, λέσχη, λόχμη, λόχος) και με τα άμεσα παράγωγα ή σύνθετά της (τα οποία κατά κανόνα καταχωρίζονται στο ετυμολογικό πεδίο, π.χ. λίπος: λιπαίνω, λίπανση, λιπαντής, λιπαντικός, λιπίδιο, λιπαρός, λίπωμα λιποαναρρόφηση, λιπο-διάλυση, λιπο-κύτταρο κ.ά.). Υπάρχουν χωριστά λήμματα για τα κυριότερα γραμματι κά και λεξικά προθέματα (π.χ. α- στερητικό, έ- συλλαβική αύξηση, ημι- λεξικό πρόθεμα, αλεξι- λεξικό πρόθεμα), καθώς επίσης για τα παραγωγικά τέρματα και τα λεξικά επιθήματα (π.χ. -ανός, -ικός, -ένιος, -ώδης, -ών -ούσα -όν), εκτός από εκείνα που εντάσσονται στο ετυμολογικό πεδίο τής λέξης από την οποία προέρχονται (π.χ. τα λεξικά επιθήματα -λέγω, -λόγος είναι εντεταγμένα στο λήμμα λέγω). Ενώ κα τά κανόνα δεν λημματογραφούνται κύρια ονόματα ή τοπωνύμια, έχουν εξαιρεθεί μερικές περιπτώσεις κατά τις οποίες το κύριο όνομα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα και έχει δώσει πολλά παράγωγα και σύνθετα (π.χ. Ελλάδα, Αθηνά, Γαλλία, Κρήτη, Κύπρος). Επίσης, δεν ετυμολογούνται στερεότυπες φράσεις εκτός ορισμένων εξαιρετικών περιπτώσεων (π.χ. μέτρον άριστον στο λ. μέτρο). 2. Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ Η τεκμηρίωση τής ετυμολογικής προέλευσης αποτελεί έναν από τους δυσκολότερους και πλέον εξειδικευμένους τομείς στην ιστορική γλωσσολογία. Σε αυτό το λεξικό έχουν ληφθεί υπ όψιν στον με γαλύτερο δυνατό βαθμό όλες οι διατυπωμένες ετυμολογικές προτάσεις από τα λεξικογραφικά έργα και από την επιστημονική βιβλιογραφία (ελληνική και ξένη). Οι λέξεις για τις οποίες δεν υπάρχει ασφαλής ετυμολογική αναγωγή περιέχουν πάντοτε κάποια διατύπωση που το δηλώνει αναφέρεται ρητά ότι η προέλευση είναι πιθανή, αβέβαιη ή άγνωστη. Σε ορισμένες δύσκολες περιπτώσεις δεν είναι ασυνήθιστο να καταχωρίζονται δύο ή και περισσότερες ετυμολογικές προτάσεις, ο αναγνώστης πρέπει όμως να έχει υπ όψιν του ότι οι εν λόγω εκδοχές δεν μπορούν να είναι όλες σωστές και ότι ενδεχομένως νέα στοι χεία ή καλύτερα επιχειρήματα θα ευνοήσουν τελικά μόνο μία πρόταση. Αν και έχουμε συμβουλευτεί την εγκυρότερη βιβλιογραφία, αποφύγαμε (όπως συμβαίνει σε όλα τα αντίστοιχα λεξικά) να σημειώσουμε ποιος επιστήμονας έχει υιοθετήσει συγκεκριμένη ετυμολογική πρό ταση, πράγμα που θα επέβαλλε σχεδόν για κάθε λέξη παραπομπή σε επιστημονικά βιβλία, μελέτες, άρ θρα κ.λπ., και αυτό θα επιβάρυνε το λεξικό, καθιστώντας το δύσχρηστο ή και απωθητικό για τον μέσο αναγνώστη. 3. Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ Βασική πληροφορία στην ιστορία των λέξεων είναι η αξιόπιστη χρονική τοποθέτηση τής παρουσίας τους στη γλώσσα. Χρησιμοποιήθηκαν όλες οι διαθέσιμες λεξικογραφικές πηγές, προκειμένου να εξακρι βωθεί η παλαιότερη εμφάνιση κάθε λέξης στην Ελληνική. Τον ρόλο αυτόν επιτελούν οι χαρακτηρισμοί αρχαίο, ελληνιστικό, μεσαιωνικό, λόγιο, οι οποίοι προηγούνται (συντομογραφημένοι) κάθε λήμματος, ακόμη και όσων καταχωρίζονται στο ετυμολογικό πεδίο. Όταν απουσιάζει οποιαδήποτε τέτοια ένδειξη, τότε η λέξη είναι νεοελληνική, γεγονός που δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ένδειξη σε ένα νεοελληνικό λεξικό όπως το παρόν. Οι προαναφερθείσες ενδείξεις έχουν το ακόλουθο περιεχόμενο: α) Αρχαίο: Από την αρχαιότητα ώς τον 4ο αιώνα π.χ. (συμβατικά ώς και τον Αριστοτέλη). Στις αρ

2 18 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ χαίες λέξεις ο αναγνώστης θα βρει, όπου υπάρχουν πηγές, τον αντίστοιχο τύπο από τη Μυκηναϊκή, που αποτελεί την πρωιμότερη μαρτυρημένη μορφή τής ελληνικής γλώσσας έως τις γραπτές πηγές σε αλφα βητική γραφή. Ας σημειωθεί επ ευκαιρία ότι έχει καθιερωθεί στην επιστημονική βιβλιογραφία να μετα γράφονται τα μυκηναϊκά συλλαβογράμματα φωνητικώς με λατινικούς χαρακτήρες και αυτό ακολουθή θηκε στο παρόν λεξικό ωστόσο, δίδεται κατά κανόνα παραπλεύρως ο ίδιος τύπος στην αλφαβητική Ελ ληνική (π.χ. μυκ. re-u-ko: λευκός mu-jo-me-no: μυομένῳ, δοτ. ενικού μετοχής). β) Ελληνιστικό: Από το τέλος τού 4ου αιώνα π.χ. ώς και τον 6ο αιώνα μ.χ. (συμβατικά ώς και τον Ιουστινιανό). Σε μερικές περιπτώσεις, όταν χρειάστηκε να αναφερθούμε πιο συγκεκριμένα σε λέξη ή ση μασία τού 5ου ή 6ου αιώνα, έχουμε χρησιμοποιήσει επίσης την ειδικότερη ένδειξη όψιμο ελληνιστικό. γ) Μεσαιωνικό: Από τον 7ο αιώνα μ.χ. ώς το 1669 (πτώση τού Χάνδακα Ηρακλείου Κρήτης συμβατικό όριο λήξεως τής μεσαιωνικής γραμματείας). Περιλαμβάνει τόσο τη λόγια όσο και τη δημώδη γραμματεία. δ) Λόγιο: Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στους λόγιους νεολογισμούς. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να πρόκειται για επαναφορά αρχαίων λέξεων με νέα σημασία (π.χ. πολιτισμός, ταχυδρόμος, υπουργός), πράγμα που σημειώνεται στο λήμμα. Ωστόσο, οι περισσότερες λόγιες λέξεις πλάστηκαν για να καλύψουν νέες ανάγκες και συχνά αποδίδουν ξένους όρους, ελληνογενείς και μη. Με τη βοήθεια των διαθέσιμων πηγών καταβλήθηκε προσπάθεια να προσδιοριστεί, κατά το δυνατόν, η παλαιότερη γνωστή μαρτυρία αυτών των λέξεων μπορεί, όμως, να αποδειχθεί με την εξέλιξη τής έρευνας ότι ορισμένοι τύποι (που έχουν χρονολογηθεί με βάση τη Συναγωγή Νέων Λέξεων τού Στεφ. Κουμανούδη) είναι ακόμη παλαιότε ροι. Ο χρονικός προσδιορισμός των νεολογισμών δίδεται δίπλα στον χαρακτηρισμό λόγιο εντός ορθο γωνίων αγκυλών (π.χ. πλοίαρχος, λόγ. [1836]). Ας σημειωθεί επίσης ότι ο χαρακτηρισμός λόγιο αφορά στην προέλευση μιας λέξεως και όχι κατ ανάγκη στη χρήση της από τους σημερινούς ομιλητές. Αρχαία μνεία: Στις λέξεις που χαρακτηρίζονται αρχαίες δίδεται συνήθως αμέσως μετά τον λεξικό τύπο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από κείμενο τής Αρχαιότητας, το οποίο εμφανίζει τον εν λόγω τύ πο σε μία από τις αρχαιότερες σωζόμενες γραπτές χρήσεις του. Η πληροφορία αυτή τίθεται εντός ορ θογωνίων αγκυλών και αναφέρει τον αιώνα στον οποίο ήδη εμφανίζεται η λέξη, ενώ τις περισσότερες φορές μνημονεύεται ο συγγραφέας, καθώς και το κείμενο από το οποίο έχει ληφθεί το σχετικό παράθε μα (π.χ. αρχ. μέτρον [ήδη ομηρικό, Ὀδ. δ 668: πρὶν ἥβης μέτρον ἱκέσθαι] αρχ. περιφρονῶ (-έω) [ήδη τον 5ο αι. π.χ., πβ. Θουκ. Ἱστ : ]). Η ένδειξη τού αιώνα είναι συμβατική και ακολουθεί τη χρονολό γηση των συγγραφέων σύμφωνα με το σύστημα του (τόσο ως προς την έκ έκ έκ έκ έκ έκ έκ δοση όσο και ως προς την παραπομπή), κατά το οποίο οι συγγραφείς ταξινομούνται με κριτήριο το πό τε έγραψαν το πρώτο τους έργο. Όταν η λέξη απαντά τον ίδιο αιώνα σε πολλούς συγγραφείς, αναφέρε ται συνήθως ο σημαντικότερος (π.χ. [ήδη τον 5ο αι. π.χ. στον Ηρόδοτο]). Πρέπει, τέλος, να τονιστεί ότι η αρχαιότερη μνεία που παρατίθεται εδώ δεν εμφανίζει κατ ανάγκην την αρχική σημασία τής λέξης. 4. Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΗΜΜΑΤΟΣ Το λήμμα τού λεξικού έχει συνταχθεί με την ακόλουθη διάρθρωση: 1. Ερμήνευμα. Δίδεται ως πρώτη πληροφορία, όπου κρίθηκε αναγκαίο. 2. Μορφολογικό τμήμα: Προηγείται η συντομογραφία ΕΤΥΜ., εκτός αν απουσιάζουν όλα τα άλλα πε δία. 3. Σημασιολογικό τμήμα: Προηγείται η συντομογραφία ΣΗΜΑΣ. 4. Ετυμολογικό πεδίο: Προηγείται η συντομογραφία ΕΤΥΜ. ΠΕΔΙΟ. 5. Σχόλιο: Σκιασμένο κείμενο με τίτλο κατηγορίας σχολίου και θέμα. Μόνο το πεδίο 2 είναι απαραίτητο σε κάθε λήμμα. Λέξεις χωρίς εκτενή ετυμολογική ιστορία και χω ρίς παράγωγα ή σύνθετα κατά κανόνα έχουν μόνο μορφολογικό τμήμα.

3 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΕΡΜΗΝΕΥΜΑ (σύντομη σημασιολογική πληροφορία) Σε μερικά λιγότερο γνωστά στη σημασία τους λήμματα δίδεται σύντομη εξήγηση εντός εισαγωγικών δίπλα στην κεφαλή τού λήμματος. Το ερμήνευμα συνήθως περιορίζεται σε ένα ή δύο συνώνυμα, σπανι ότερα δε σε πολύ σύντομο ορισμό (π.χ. μηλωτή «προβιά», ωδίνες «επώδυνες συσπάσεις τής μήτρας κα τά τον τοκετό»). Ερμήνευμα δίδεται επίσης όπου χρειάζεται να διακριθούν δύο ομόηχα λήμματα (π.χ. καρπός 1 «φρούτο», καρπός 2 «τμήμα τού χεριού») ΤΟ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Περιέχει την εξέλιξη τής μορφής (του τύπου) τής λέξεως από την παλαιότερη παρουσία της μέχρι σήμερα και ερμηνεύει τα ενδιάμεσα στάδια και τις μεταβολές της. Οι λέξεις τής Αρχαίας Ελληνικής δεν χαρακτηρίζονται απλώς αρχαίες, αλλά δίδεται η ετυμολογική ανάλυση τής ίδιας τής αρχαίας λέξης με αναγωγή στην ινδοευρωπαϊκή της ρίζα, όπως έχει υποθετικά επανασυντεθεί από τα εγκυρότερα ειδικά λεξικογραφικά έργα (η ρίζα σημειώνεται, όπως και κάθε αμάρτυρος τύπος, με αστερίσκο, π.χ. Ι.Ε. *ak- «οξύς, αιχμηρός»). Επιπλέον, παρουσιάζεται η στενή σχέση τής ελληνικής λέξης με ομόρριζα άλλων ιν δοευρωπαϊκών γλωσσών. Τη σχέση αυτή, για να είναι πιο προσιτή στον αναγνώστη, προτιμήσαμε να την αναδείξουμε με παραδείγματα και παράλληλους τύπους κυρίως από γλώσσες πιο οικείες, όπως η Λατι νική, η Αγγλική, η Γαλλική, η Ισπανική και η Γερμανική. Ωστόσο, δεν λείπουν τεκμηριωμένες συνδέσεις με ομόρριζες λέξεις άλλων λιγότερο γνωστών ινδοευρωπαϊκών γλωσσών, όπως η Αρχαία Ινδική (Σαν σκριτική), η Χεττιτική, η Αρμενική, η Αλβανική, οι σλαβικές και οι κελτικές γλώσσες κ.λπ. π.χ. πάγος: αρχ. < θ. παγ-, που ανάγεται σε Ι.Ε. *pag- / *pak- «στερεώνω, δένω, σταθεροποιώ» λατ. pa-n-gō «πήζω, στερεώνω», com-pactus «συμπαγής» (> γαλλ. compact), pagina «κληματαριά» «στήλη γραφής» «σελίδα» (> γαλλ. page, ισπ. página, πβ. κ. αγγλ. page), pactum «συνθήκη (δηλ. εδραιωμένη συμφωνία)», pax, -cis «συνθήκη ειρήνης ειρήνη» (> γαλλ. paix, ισπ. paz, ιταλ. pace, πβ. κ. αγγλ. peace), αρχ. γερμ. *fanh-a- «πιάνω, παγιδεύω» (> γερμ. fangen, ολλ. vangen, σουηδ. få) αρχ. ἅ-παξ (βλ.λ.), ρ. πήγ-νυ-μι «μπήγω, πήζω» (βλ.λ. πήζω), παγ-ίς (-ίδα), πάσσαλος (< *πακ-yαλος, βλ.λ.), πάχ-νη, πάγ-ιος. Σπουδαίο ρόλο στην ετυμολογία έχει επίσης η μορφολογική ανάλυση. Επιδιώξαμε, όσο ήταν εφικτό, να εξηγήσουμε με σύντομο και εποπτικό τρόπο τον σχηματισμό των λέξεων, διακρίνοντας το θέμα από το παραγωγικό τέρμα, ενώ ερμηνεύουμε τυχόν μεταπλασμούς των τύπων, αναλογικές αλλαγές και πα ρετυμολογικές επιδράσεις που ενδέχεται να οδήγησαν στη συγκεκριμένη τελική μορφή τής λέξης. Επί σης παραθέτουμε συχνά παράλληλους τύπους, οι οποίοι έχουν σχηματιστεί με το ίδιο παραγωγικό τέρ μα, ώστε να φαίνεται σαφέστερα η δομή τής λέξης. π.χ. περνώ: < μεσν. περνῶ, μεταπλ. τύπος τού αρχ. περῶ (-άω) (ίδια σημ., < πέρα, βλ.λ.), με βάση το θ. τού αορ. ἐ-πέρασ-α κατά το σχήμα γυρίζω γύρισα γυρνώ (πβ. κέρασα κερνώ, γέρασα γερνώ, ξέρασα ξερνώ). Σημαντικά παράγωγα αποτελούν οι λ. (αρχ.) πέρα-σις και (μεσν.) πέρασ-μα (βλ.λ.). π.χ. ρόπαλο: < αρχ. ῥόπαλον [ήδη ομηρικό] < θ. ῥοπ- (με επίθημα -αλο-, πβ. κ. αρχ. κρότ-αλον, πέταλον), μεταπτωτ. βαθμίδα τού θ. που απαντά στο ρ. ῥέπω (βλ.λ.) ΤΟ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Σε όλα τα κύρια λήμματα, καθώς και στα σημαντικότερα υποτεταγμένα (παράγωγα και σύνθετα), δί δεται επαρκής διαχρονική πληροφόρηση για τις σημασίες των λέξεων. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι σημασίες αυτές παρουσιάζονται με παραδείγματα από κείμενα που τις τεκμηριώνουν, πράγμα που αποτελεί ουσιαστική συνεισφορά και ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα τού λεξικού. Μερικές φορές κρίθηκε απαραίτητο να εξηγηθεί η σημασιολογική μεταβολή ή και να παρουσιαστεί το ιστορικό βάθος μιας γνωστής νεοελληνικής σημασίας. Αρκετές λέξεις συνεχούς παρουσίας από την Αρχαιότητα

4 20 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ μέχρι σήμερα έχουν αποκτήσει στη Νέα Ελληνική επιπρόσθετες σημασίες αποδίδοντας ξένους όρους πρόκειται για τα λεγόμενα σημασιολογικά δάνεια, τα οποία σημειώνονται ρητά. Εντούτοις, ο αναγνώστης θα πρέπει να γνωρίζει ότι η διαδοχή των διαφόρων σημασιών σε αυτό το τμήμα τού λεξικού δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι η νεότερη σημασία προήλθε απευθείας από την προ ηγούμενη, διότι η λέξη μπορεί να έχει υποστεί άλλες ενδιάμεσες σημασιολογικές μεταβολές ή επιδρά σεις. Ακόμη, στο σημασιολογικό τμήμα παρουσιάζονται μόνον οι κύριες σημασίες τής λέξεως και όχι ολόκληρο το πεδίο σημασιών που κάλυψε στο πέρασμα τού χρόνου. Επιπλέον, η παράθεση διαφόρων σημασιολογικών σταδίων, η οποία δείχνει την εποχή τής εμφάνισής τους, δεν υποδηλώνει οπωσδήπο τε ότι οι παλαιότερες σημασίες έχουν αντικατασταθεί από τις νεότερες και έχουν εκλείψει, διότι συχνά συνυπάρχουν με αυτές ακόμη και στη σύγχρονη εποχή. Τέλος, σημασιολογικές πληροφορίες είναι ενσω ματωμένες σε πολλά λήμματα, για τα οποία δεν κρίθηκε απαραίτητο να έχουν ξεχωριστό σημασιολογι κό τμήμα. π.χ. πρόσωπο: Εκτός από την αρχική κοινή σημ. «εμπρός μέρος τού κεφαλιού, όψη», η λ. απέκτησε κατά την Αρχαιότητα τη σημ. «προσωπείο, προσωπίδα» και δήλωνε τους προσωπιδοφόρους ηθο ποιούς ή κωμαστές (πβ. Δημοσθ. Περὶ παραπρ : ὃς ἐν ταῖς πομπαῖς ἄνευ τοῦ προσώπου κωμάζει). Ως εκ τούτου, κατά την ελληνιστική εποχή η λ. αναφερόταν επίσης στους χαρακτήρες θεατρι κών ή λογοτεχνικών έργων (πβ. Πολυβ. Ἱστ : οὐδεὶς ἂν ἐπέσχε σὺν καιρῷ ποιήσασθαι μετάβασιν ἐπὶ τὸ τῆς Ἑλλάδος ὄνομα καὶ πρόσωπον) και κατέληξε στη σημ. «άνθρωπος, άτομο» (Κ.Δ. Ιούδα 16: καὶ τὸ στόμα αὐτῶν λαλεῖ ὑπέρογκα, θαυμάζοντες πρόσωπα ὠφελείας χάριν). Στους μεταγενέστε ρους γραμματικούς πρωτοαπαντά επίσης η χρήση τής λ. πρόσωπον ως γραμματικού όρου (πβ. Απολλων. Δυσκ. Περὶ ἀντων. 2.1,1.11: θέματα δὲ ἴδια κατὰ ἀριθμὸν καὶ πρόσωπον καὶ πτῶσιν) ΤΟ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Τα παράγωγα και σύνθετα κάθε λήμματος υποτάσσονται στο κύριο λήμμα και περιλαμβάνονται στο ετυμολογικό πεδίο, το οποίο ακολουθεί το σημασιολογικό τμήμα. Δίδονται σύντομες πληροφορίες για τη χρονολόγηση και τον σχηματισμό των παραγώγων και των συνθέτων, ενώ σε ορισμένα αξιοσημείωτα υποτεταγμένα λήμματα (υπολήμματα) παρέχονται επίσης αναλυτικές σημασιολογικές πληροφορίες. Οι σύνθετες λέξεις παρουσιάζονται χωρισμένες στα συστατικά τους μέρη, ενώ τα παράγωγα ενδολήμματα καταχωρίζονται με ευδιάκριτο το θέμα από το παραγωγικό τέρμα. Επί παραδείγματι, στο ετυμολογικό πεδίο τού λήμματος πόλεμος έχουν ενταχθεί τα παράγωγα πολεμ-ικός, πολέμ-ιος, πολεμ-ώ, πολεμ-ίστρα, καθώς και τα σύνθετα από πολεμο- (π.χ. πολεμο-χαρής, πολεμο-κάπηλος, πολεμο-παθής) και σε -πόλεμος (π.χ. εμ-πόλεμος, φιλο-πόλεμος, εμπειρο-πόλεμος), -πολεμώ (-πολέμηση) (π.χ. κατα-πολεμώ, κατα-πολέμηση). Μερικές λέξεις που χρειάστηκε να ενταχθούν στο ετυμολογικό πεδίο για λόγους συστηματικότητας (δηλ. για να φανεί η διάρθρωση τής λεξιλογικής οικογένειας) αποτέλεσαν επίσης χωριστά λήμματα, εφό σον η ετυμολογική τους ιστορία παρείχε σοβαρό λόγο για αυτό. π.χ. πόλεμος ΕΤΥΜ. ΠΕΔΙΟ πολεμικός < αρχ. πολεμ-ικός [ήδη τον 5ο αι. π.χ., πβ. Θουκ. Ἱστ : καὶ τὸ εὔδαιμον τὸ ἐλεύθερον, τὸ δ ἐλεύθερον τὸ εὔψυχον κρίναντες μὴ περιορᾶσθε τοὺς πολεμικοὺς κινδύνους (Επιτάφιος)] πολέμιος < αρχ. πολέμ-ιος «εχθρός, εχθρικός» [ήδη στον Αισχύλο, 6ος/5ος αι. π.χ., πβ. Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβ. 416: εἴργειν τεκούσῃ μητρὶ πολέμιον δόρυ] πολεμώ < αρχ. πολεμ-ῶ (-έω) [πιθ. ήδη τον 6ο αι. π.χ. στον Ιππώνακτα] πολεμιστής < αρχ. πολεμισ-τής [ήδη ομηρικό, πβ. Ἰλ. Ε 571: Αἰνείας δ οὐ μεῖνε θοός περ ἐὼν πολεμιστὴς] < ρ. πολεμ-ίζω / πτολεμ-ίζω «πολεμώ» < π(τ)όλεμ(ος) + παραγ. τέρμα -ίζω πολεμίστρα < μεσν. πολεμίσ-τρα < πολεμισ- (< αρχ. πολεμίζω) + παραγ. τέρμα -τρα.

5 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 21 ΣΥΝΘ. πολεμο-: πολεμο-χαρής (μεσν.), πολεμό-χαρος, πολεμο-κάπηλος (απόδ. ξέν. όρου), πολεμο-παθής κ.ά. -πολεμώ: κατα-πολεμώ, συμ-πολεμώ (συμπολεμιστής) -πόλεμος: (επίθ.) α-πόλεμος, εμ-πόλεμος, φιλο-πόλεμος, ετοιμο-πόλεμος, εμπειρο-πόλεμος, απειροπόλεμος (ουσ.) χιονο-πόλεμος, μαξιλαρο-πόλεμος, πετρο-πόλεμος, μεσο-πόλεμος, ανταρτο-πόλεμος, χαρτο-πόλεμος, κλεφτο-πόλεμος κ.ά. -πολέμηση: κατα-πολέμηση ΣΧΟΛΙΑΣΜΕΝΑ ΛΗΜΜΑΤΑ Το Ετυμολογικό Λεξικό τής Νέας Ελληνικής είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να λύνει απορίες ή ερωτή ματα των αναγνωστών σχετικά με την ιστορία των λέξεων, ορισμένους σημαντικούς σταθμούς της, κα θώς και θέματα σχετικά με τύπους, δομές, γραφές ή σημασίες με αξιοπρόσεκτο ιστορικό βάθος. Πολλές τέτοιες πληροφορίες περιέχονται επίσης στα σχόλια, τα οποία δίδονται στο τέλος μερικών λημμάτων εντός σκιασμένου πλαισίου. Το σχόλιο περιέχει στην κεφαλή του τον τίτλο τής κατηγορίας στην οποία ανήκει και κατόπιν το θέμα του, το οποίο δηλώνει ειδικότερα τις λέξεις για τις οποίες γίνεται λόγος. Κάθε σχόλιο τού λεξικού ανήκει σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: α) Από την ιστορία τής λέξης: Παρουσιάζονται ενδιαφέρουσες ιστορίες λέξεων ή λεξιλογικών οικογενειών. Συχνά οι ιστορίες αυτές φέρνουν στην επιφάνεια απροσδόκητες συνδέσεις με σύγχρονες χρήσεις ή σημασίες, καθώς και παράλληλες διαδρομές λέξεων από άλλες γλώσσες. π.χ. πατάτα: Η πατάτα προέρχεται από τη Ν. Αμερική. Οι Ισπανοί κατακτητές έφεραν στην Ευρώπη το φυτό του οποίου οι καρποί αποτελούσαν βασική τροφή των Ίνκας και μαζί με αυτό την ονομασία patata, με την οποία τη γνωρίζουμε σήμερα. Ωστόσο, πριν καθιερωθεί η λ. πατάτα στα Ελληνικά, το φυτό και ο καρπός του είχε ονομαστεί από τους λογίους ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα γεώμηλον, δηλ. «μήλο της γης», αποδίδοντας έτσι στα Ελληνικά τη γαλλική ονομασία του φυτού pomme de terre. ( ) β) Από την ίδια ρίζα: Σχολιάζονται ομόρριζες λέξεις τής Ελληνικής και άλλων συγγενών γλωσσών, οι οποίες ανάγονται σε κοινή ινδοευρωπαϊκή ρίζα. Οι ελληνικές λέξεις δίδονται ταξινομημένες σύμφω να με τις μεταπτωτικές βαθμίδες τής ρίζας, ώστε ο σχηματισμός τους να είναι εμφανέστερος στον ανα γνώστη. π.χ. πολύς: Αρκετές λέξεις που σχετίζονται με την πληθώρα και την αφθονία έχουν την αφετηρία τους στην Ι.Ε. ρίζα *pela- / *pelə- «γεμίζω, πληρώ» και συγκεκριμένα από τη μεταπτωτική βαθμίδα *plē- «γεμάτος, πλήρης», η οποία συναντάται σε πολλές ελληνικές λέξεις. Συγκεκριμένα: 1) από θέμα πλη- (μεταπτωτική βαθμίδα *plē-): αρχ. πλῆ-θος, πλή-ρης, ρήμα πί-μ-πλη-μι «γεμί ζω» (αναδιπλασιασμένος τύπος από το ρήμα σχηματίστηκε το ουσ. πλή(σ)-μη «φάση μέγιστου ύψους τής παλίρροιας» και το παράγωγό του πλησμ-ονή, καθώς και τα ουσ. πλημ(μ)-ύρα, πλημ(μ)-υρίς, -ίδος), πλέ-ον (ουδέτερο τού επιθέτου πλείων / πλέων, -ονος < *πλή-j-ων, με βράχυνση), πλε-ῖστος (< *πλή-ιστος, με βράχυνση). 2) από θέμα πολ- (μεταπτωτική βαθμίδα *pol-): αρχ. πολ-ύς. Στην ίδια ετυμολογική οικογένεια συναντούμε αρκετά ομόρριζα που σημαίνουν, κατά κανόνα, «πο λύς», όπως τα επίθετα που προέρχονται από το λατ. plenus (από όπου γαλλ. plein, ισπ. lleno, ιταλ. pieno) και από το αρχ. γερμ. *fulla- (από όπου γερμ. voll, αγγλ. full, ολλ. vol). γ) Σημασιολογική παρατήρηση: Σχολιάζονται ενδιαφέρουσες σημασιολογικές μεταβολές και σταθμοί στην ιστορία των σημασιών, καθώς και συνώνυμα που παρουσιάζουν παράλληλη ή αντίρροπη πορεία.

6 22 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ π.χ. συκοφάντης: Δεν είναι εξακριβωμένο πώς προέκυψε η ήδη αρχ. σημασία «αυτός που κατηγο ρεί ψευδώς, που διαβάλλει» τού συνθέτου συκοφάντης. Από την ελληνιστική εποχή διαδίδονταν διάφορες εκδοχές, περισσότερο ή λιγότερο δημοφιλείς. Ο γραμματικός Ζηνόδωρος (2ος αι. π.χ.) μνημονεύει την άποψη ότι συκοφάντης χαρακτηριζόταν αυτός που πρώτος φανέρωνε πότε ωρίμα ζαν τα σύκα, τα οποία θεωρούνταν επιθυμητή τροφή (κυρ. οι συκόπιτες, αρχ. σύκων πλάκες). Ο ίδιος καταγράφει όμως και τη γνωστή εκδοχή (την υιοθετούν επίσης ο Πλούταρχος και ο Αθήναιος, 1ος 2ος αι. μ.χ., καθώς και λεξικογράφοι τού Μεσαίωνα), ότι συκοφάντης χαρακτηριζόταν εκείνος που κατήγγελλε όσους εισήγαν παρανόμως σύκα στην αρχαία Αθήνα, παραβιάζοντας σχετικό ψήφισμα τον καιρό τού λοιμού δεν έχει βρεθεί, ωστόσο, ψήφισμα με αυτή τη διάταξη σε κείμενο τής Αρχαι ότητας. Ίσως ισχύει η απλούστερη εκδοχή, την οποία δέχονται αρκετοί μελετητές: συκοφάντης απε καλείτο απλώς εκείνος που φανέρωνε σύκα κρυμμένα στα ρούχα κάποιου πράξη ασήμαντη και κατέληξε να σημαίνει εκείνον «που κατηγορεί άλλους για ασήμαντες μικροκλοπές», συνεπώς εκεί νον «που κατηγορεί ψευδώς». δ) Ιστορική παρατήρηση: Σχολιάζονται οι ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες αρχαίες ή πρόσφατες που οδήγησαν στον σχηματισμό μιας λέξεως. Σε ορισμένα λήμματα δίδονται συγκεκριμένες αξιόπιστες πληροφορίες για εκείνον που έπλασε κάποιον όρο, καθώς και για τις περιστάσεις που συνδέονται με τη διάδοσή του. π.χ. γενοκτονία: Ο όρος genocide «γενοκτονία» πρωτοχρησιμοποιήθηκε στην Αγγλική από τον Πολωνό δικηγόρο (εβραϊκής καταγωγής) Rafał Lamkin το 1944 στο βιβλίο του Axis Rule ule ule in ccu- ccu- ccu- Occupied Europe («Η εξουσία τού Άξονα στην κατεχόμενη Ευρώπη»), το οποίο εξέδωσε στην Ουάσιν ccu- ccu- ccu- γκτον έχοντας προλάβει να διαφύγει εκεί από το Ο νέος όρος εξασφάλισε ιδιαίτερη διάδοση, ιδίως αφότου δημοσιεύθηκε στις 21/10/1945 στην εφημερίδα τού Λονδίνου Sunday Times. Εκεί έδινε τον ακόλουθο ορισμό: By genocide we mean the destruction of a nation or of an ethnic group «Ως γενοκτονία εννοούμε την καταστροφή ενός έθνους ή μιας εθνικής ομάδας». Ο όρος χρησιμο ποιήθηκε επίσης κατά τη δίκη των ναζιστών εγκληματιών πολέμου στη Νυρεμβέργη. ε) Ορθογραφία: Εφόσον η ορθογραφία τής Νέας Ελληνικής είναι ιστορική, η γραφή των λέξεων επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την ετυμολογική τους προέλευση. Σχολιάζονται όλες οι λέξεις των οποίων αμφισβητείται η ορθή γραφή, εξηγείται δε ποια γραφή θεωρείται προτιμότερη από την οπτική γωνία τής επιστημονικής ετυμολογίας εντούτοις, καταγράφεται πάντοτε και η διαφορετική γραφή, είτε επειδή έχει επικρατήσει στη χρήση είτε διότι υπαγορεύεται από την ισχύουσα σχολική γραμματική. Ο αναγνώστης, ωστόσο, μπορεί να αναζητεί τη λέξη με οποιαδήποτε συνηθισμένη γραφή της, από όπου παραπέμπεται στη γραφή με την οποία έχει καταχωριστεί στο λεξικό. π.χ. πιτσυλίζω: Εφόσον προέρχεται από το ελνστ. πιτυλίζω, γράφεται προφανώς με -υ-: πιτσυλίζω. Η γραφή πιτσιλίζω τής σχολικής γραμματικής οφείλεται σε απλοποίηση. π.χ. στειλειάρι: Η λέξη παραδίδεται γραμμένη με δύο διαδοχικά -ει- (μεσν. στειλειάριον) και, ως εκ τούτου, η γραφή στειλιάρι (με -ει-ι-) δεν έχει ιστορική βάση. Προέρχεται από το ελνστ. στειλει(ός) με υποκοριστικό επίθημα -άριον. στ) Σχηματισμός: Σχολιάζονται τύποι ή δομές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως ο μορφολογικός σχηματισμός ενός όρου, τα σύνθετα που προέρχονται από αυτόν και επίσης η εξάπλωσή του σε ξένες γλώσσες. π.χ. αίρω: Οι οικογένειες των αρχ. ρημάτων αἴρω και αἱρῶ, -οῦμαι διαφέρουν στον σχηματισμό των χρόνων και των παραγώγων. Ως αποτέλεσμα, το ρήμα αἴρω ακολουθεί το σχήμα εξ-αίρω, εξήρα, εξ-ηρμένος (πβ. επ-ηρμένος) έξ-αρση, ενώ το αἱρῶ έχει εντελώς διαφορετική μορφολογία: εξ-αιρώ, εξ-αίρεσα εξ-αίρεση αφ-ηρημένος. Ας σημειωθεί ότι επειδή το ρ. αἱρῶ δασύνεται στην αρχαία γλώσσα, μετατρέπει το ληκτικό κ, π, τ τού α συνθετικού στον αντίστοιχο δασύ φθόγγο χ, φ, θ: αφ-αιρώ, καθ-αίρεση. ζ) Γραμματική παρατήρηση: Σχολιάζονται ορισμένα γραμματικά φαινόμενα τής Νέας Ελληνικής υπό το φως τής ιστορίας των λέξεων. π.χ. μιγάς: Τα ουσ. μιγάς, νομάς, φυγάς σχηματίζουν τις πλάγιες πτώσεις τού ενικού αριθμού με

7 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 23 μία επιπλέον συλλαβή: μιγάδ-ος / -α, νομάδ-ος / -α, φυγάδ-ος / -α. Κατ αναλογίαν προς άλλα ουσ. σε -άς (μεσν. ή τουρκ. αρχής, π.χ. φαγ-άς, κιμ-άς, βραχν-άς, μπελ-άς) ακούονται και γράφονται κατά καιρούς οι τύποι του μιγά, του φυγά, τον νομά. Ας σημειωθεί ότι η γενική πτώση τού θηλ. σχηματί ζεται πάντοτε σε -ος: της μιγάδος, της φυγάδος. η) Συντακτική παρατήρηση: Σχολιάζονται μερικές συντακτικές δομές τής Νέας Ελληνικής, που ερμηνεύονται από την ιστορία των λέξεων. π.χ. ανάρπαστος: Το (σπάνιο στην αρχαία γλώσσα) ρηματικό επίθ. ανάρπαστος χρησιμοποιείται στη Νέα Ελληνική μόνο ως συμπλήρωμα (κατηγορούμενο) του ρ. γίνομαι (έγινε / θα γίνει ανάρπαστος). Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτή η σύνταξη είναι συχνότατη στη γλώσσα ήδη από τους ελληνιστι κούς χρόνους (πβ. Θεοφρ. Περὶ εὐσεβ. 3.9: ἀνάρπαστοι κατ ἐκεῖνον ἐγένοντο τὸν χρόνον Πλουτ. Παραμ. Ἀπολλ. 116C: τοὺς θεοὺς ἐπικαλεῖσθαι ἀνάρπαστον αὐτὴν γενέσθαι Λουκιαν. Ὑπερφ. 2.17: ἀνάρπαστον γεγονέναι πρὸς τοῦ ἀετοῦ), ενώ κυριαρχεί και στα μεσαιωνικά κείμενα (πβ. Ιωάν. Σκυλ. Σύνοψ. Ἱστ. 3.9: καὶ εὐθὺς ἀνάρπαστοι οἵ τε ἐπίσκοποι καὶ ὁ Διογένης γίνονται Μιχ. Κριτοβ. Ἱστ. 4.12: μὴ εὐθὺς ἀνάρπαστοι γένωνται). θ) Διαλεκτικοί τύποι: Σχολιάζονται λέξεις που είναι ευρέως διαδεδομένες στις διαλέκτους και στα ιδιώματα τής Νέας Ελληνικής. Οι ιδιωματικοί αυτοί τύποι συχνά διασώζουν μορφές τής λέξεως που δεν είναι πλέον εύχρηστες στη Νεοελληνική Κοινή ή παρουσιάζουν ενδιαφέροντες αρχαϊσμούς. π.χ. βάτραχος: Το αρχ. ουσ. βάτραχος συναντάται ήδη από την Αρχαιότητα με ποικίλους τύπους εξαιτίας τής διαλεκτικής διαφοροποίησης. Οι κοινότερες μορφές του είναι βότραχος / βρόταχος, βάθρακος, βράταχος, ενώ από παρασύνδεση με άλλες λέξεις σχηματίστηκαν επίσης οι τύποι βρούχετος, βύρθακος, βρύτιχος, βλίταχος. Η ποικίλη παράδοση τής λέξεως διατηρήθηκε στη Μεσαιωνική Ελλη νική και διασώθηκε κατά μεγάλο μέρος στις νεοελληνικές διαλέκτους. Μερικοί χαρακτηριστικοί δια λεκτικοί τύποι είναι οι εξής: αφορδακός, βορθακός (Κρήτη), βαθρακός, βοτράχα, φορδάκα (Πόντος), βόρτακος (Κύπρος), βρούθακο (Κάτω Ιταλ.), φορτακά, μουρθακό (Τσακονιά) κ.ά. ι) Ομόηχα: Σχολιάζονται λέξεις που συμπίπτουν πλήρως ή μερικώς ως προς την προφορά, αλλά έχουν διαφορετική ετυμολογική προέλευση και ίσως ορθογραφία. π.χ. βαλβίδα: Δύο λέξεις που δεν συνδέονται ετυμολογικά συνέπεσαν στη μορφή βαλβίδα. Η βαλβίδα 1 «σημείο ρίψεως (σε αγώνισμα)» προέρχεται από το αρχ. βαλβίς, -ίδος και δεν σχετίζεται με τη βαλβίδα 2 «ρυθμιστικός μηχανισμός τής καρδιάς», που προέρχεται από το γαλλ. valve. Παρόμοιες περιπτώσεις απόλυτης ομωνυμίας, οι οποίες δεν είναι συχνές στη γλώσσα, συναντούμε επίσης στις λ. καρπός, πόντος, βεντέτα (βλ. αντίστοιχα λήμματα). ια) Παρετυμολογία: Σχολιάζονται σχηματισμοί λέξεων που οφείλονται σε λαϊκή ετυμολογία ή πα ρετυμολογία, δηλ. σε συνδέσεις που δεν έχουν σχέση με την αληθή προέλευση μιας λέξης και οφείλο νται, κατά κανόνα, σε εμπειρικές παρασυνδέσεις με λέξεις που παρουσιάζουν κάποια ομοιότητα ή είναι οικειότερες στους ομιλητές. π.χ. πολυκλινική: Η γερμ. λέξη Poliklinik είχε αρχικώς τη σημασία «νοσοκομείο τής πόλης» (απεκα λείτο επίσης Stadtklinik) και δήλωνε επιπλέον τον χώρο όπου τα έξοδα περιθάλψεως αναλάμβανε η πόλη. Σε άλλες γλώσσες, όπως και στα Ελληνικά, η λ. παρετυμολογήθηκε προς το επίθ. πολύς (κα τά τα σύνθετα από πολυ-), με αποτέλεσμα να γραφτεί πολυκλινική (αντί πολικλινική). Παραπομπή σε σχόλιο: Εφόσον οι λέξεις τις οποίες πραγματεύεται το σχόλιο είναι λήμματα ή εν δολήμματα στο λεξικό, υπάρχει στο τέλος τού λήμματος η ένδειξη ΣΧΟΛΙΟ λ., η οποία δηλώνει ότι για τη συγκεκριμένη λέξη γίνεται ιδιαίτερος λόγος στο σχόλιο τού λήμματος όπου παραπέμπεται ο ανα γνώστης. π.χ. προΐσταμαι ΣΧΟΛΙΟ λ. ίσταμαι. π.χ. πρωτεύουσα ΣΧΟΛΙΟ λ. κεφάλαιο.

8 24 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 5. ΕΤΥΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΩΝ Όπως σε κάθε γλώσσα, έτσι και στην Ελληνική, οι δάνειες λέξεις (τα δάνεια) είναι διαφόρων ειδών. Στο παρόν λεξικό ακολουθήσαμε την εξής τυπολογία ως προς τις κατηγορίες των δανείων: Δάνειο. Τα δάνεια, δηλ. λέξεις που προέρχονται από ξένες γλώσσες, ετυμολογούνται συστηματικά, προκειμένου να φανεί η εξέλιξη τής μορφής και της σημασίας τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις δί δονται πληροφορίες για την ίδια την ξένη λέξη, ώστε να αποκαλυφθεί η ιστορική πορεία της. Με βάση την αρχή αυτή, για τα δάνεια που προέρχονται από τις ρομανικές γλώσσες (Γαλλική, Ισπανική, Ιταλική, Βενετσιάνικη ) σημειώνεται η αρχική λατινική λέξη, όσα προέρχονται από γερμανικές γλώσσες (Αγγλι κή, Γερμανική ) ανάγονται στον τευτονικό (πρωτογερμανικό) τύπο από τον οποίο εικάζεται ότι προήλ θαν, ενώ για τα τουρκικά δάνεια σημειώνεται, όπου ήταν εφικτό, αν τα ίδια προέρχονται από αραβική ή περσική λέξη. Ελληνογενής ξένος όρος: Λόγια λέξη σχηματισμένη σε ξένη γλώσσα (κυρίως Γαλλική, Αγγλική, Γερμανική ή Νεολατινική) από ελληνικά συστατικά στοιχεία. Συνήθως ο ελληνογενής ξένος όρος χρειά στηκε να προσαρμοστεί στο κλιτικό σύστημα τής Νέας Ελληνικής, οπότε χρησιμοποιήθηκε η φράση μεταφορά τού ελληνογενούς γαλλ. / αγγλ. / ιταλ. κ.λπ. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για επιστη μονικό όρο. π.χ. βαρόμετρο, μεταφορά τού ελληνογενούς γαλλ. baromètre π.χ. πολυκλινική, μεταφορά τού ελληνογενούς γαλλ. polyclinique Αντιδάνειο: Λαϊκό δάνειο (συνήθως λέξη τής καθημερινής γλώσσας) από ξένη γλώσσα (ως επί το πλείστον Ιταλική, Βενετσιάνικη ή Τουρκική), το οποίο έχει απώτερη ελληνική αρχή. Αντιδιαστέλλεται προς τον ελληνογενή ξένο όρο (βλ. ανωτέρω). π.χ. παλάβρα: αντιδάν., < ισπανοεβρ. (λαντίνο) palavra «φλυαρία, στόμφος» < ισπ. palabra «λέξη, λόγος» < υστλατ. parabola < αρχ. παραβολή, στην ελνστ. χρήση της για τις συμβολικές αφηγήσεις (παραβολές) τού Χριστού. π.χ. σόμπα: αντιδάν., < τουρκ. soba < ουγγρ. szoba < παλ. άνω γερμ. stuba «θερμάστρα» < μεσν. λατ. *extupa / *extufa (> γαλλ. étuve) < υστλατ. *ex-tufāre < λατ. ex- + *tufāre, το οποίο ανάγεται στο αρχ. τύφω «γεμίζω καπνό, ατμό» < τῦφος (βλ.λ.). Σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις αντιδανείων αντίθετα προς την τακτική τής απλογράφησης που ακολουθείται από άλλους ήδη στο Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας και φυσικά στο παρόν λεξικό, που από τη φύση του απεικονίζει την «αληθή» πρωτογενή μορφή τής λέξεως, υιοθετήσαμε την ετυμο λογική ορθογραφία (π.χ. ελιξήριο, τζύρος, τόννος). Μεταφραστικό δάνειο: Ακριβής απόδοση ξένης λέξεως, κατά την οποία ακολουθείται π.χ. ο σχη ματισμός τού ξένου όρου, η σειρά των συστατικών μερών του κ.λπ. π.χ. διαδίκτυο μεταφρ. δάνειο από αγγλ. Internet. π.χ. πρωθυπουργός μεταφρ. δάνειο από γαλλ. Premier Ministre. Απόδοση ξένου όρου: Απόδοση τού περιεχομένου ξένης λέξεως χωρίς ακριβή αντιστοιχία ή ισο δυναμία. π.χ. πρωτάθλημα απόδ. τού αγγλ. championship. π.χ. πυρίτιο απόδ. τού αγγλ. silicon Μεταφορά ξένου όρου: Άμεσο δάνειο τής Ελληνικής, γραμματικά προσαρμοσμένο, το οποίο έχει ενταχθεί σχετικώς πρόσφατα στο λεξιλόγιο τής Νέας Ελληνικής. Αντιδιαστέλλεται προς τη μεταφορά ελληνογενούς ξένου όρου (βλ. ανωτέρω). π.χ. πιτσούνι μεταφορά τού ιταλ. piccione «περιστέρι» π.χ. βαγόνι μεταφορά τού ιταλ. vagone

9 Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ 25 Ας σημειωθεί ότι στα απροσάρμοστα δάνεια, όταν δηλαδή η λέξη παραμένει άκλιτη στη Νέα Ελληνι κή, προχωρήσαμε σε ετυμολογική ανάλυση όπως και σε όλες τις υπόλοιπες λέξεις. 6. ΠΑΡΑΠΕΜΠΤΙΚΑ ΛΗΜΜΑΤΑ Προκειμένου ο αναγνώστης να έχει την πληρέστερη δυνατή εποπτεία τού υλικού, έχει ακολουθηθεί ένα σύστημα παραπομπών, το οποίο επιτρέπει τη σύνδεση των λημμάτων, υποδεικνύει πού μπορούν να βρεθούν περισσότερες πληροφορίες και εξοικονομεί χώρο. Οι κύριες παραπομπές, κατά τις οποίες ένα λήμμα κενό πληροφοριών οδηγεί σε άλλο, δηλώνονται με βέλος και έχουν το ακόλουθο περιεχόμενο: α) Δείχνουν ότι το λήμμα καταχωρίζεται με διαφορετική γραφή ή τύπο (π.χ. ξυνός ξινός, διβάνι ντιβάνι, ξιπόλυτος ξυπόλυτος). β) Το παραπεμπτικό λήμμα αποτελεί παράγωγο ή σύνθετο άλλου λήμματος και πρέπει να αναζητη θεί εκεί (συνήθως στο μορφολογικό τμήμα ή στο ετυμολογικό πεδίο του π.χ. εκταμιεύω ταμίας, σκέψη σκέπτομαι, -τροφος τρέφω). γ) Δίνουν σύντομη ετυμολογική πληροφορία σχετικά με την προέλευση ενός σύνθετου όρου, για τον οποίο δεν κρίθηκε σκόπιμο να έχει χωριστή αναφορά στο κύριο λήμμα (π.χ. επάργυρος άργυρος, ξυλοδαρμός ξύλο, δέρνω). 7. ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΠΙΝΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Στο ειδικό ένθετο τού λεξικού (έγχρωμες σελίδες) περιέχονται χρήσιμες πληροφορίες και εποπτικοί πίνακες, που διευκολύνουν τη χρήση τού λεξικού, ενώ αναδεικνύουν την περαιτέρω αξία των πορισμά των τής επιστημονικής ετυμολογίας. Σε αυτές ο αναγνώστης μπορεί να βρει τα ακόλουθα τμήματα: α) Γλωσσάριο: Ορισμοί, παραδείγματα και σχόλια για τους κυριότερους γλωσσολογικούς όρους που χρησιμοποιούνται στα ετυμολογικά λεξικά και ειδικότερα στο παρόν λεξικό. β) Πίνακες: Παρέχονται με εποπτικό και συνοπτικό τρόπο πληροφορίες που φανερώνουν διάφο ρες πτυχές τού λεξιλογίου τής Ελληνικής. Ανήκουν σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη περιλαμβάνονται εν δεικτικοί πίνακες λέξεων που προέρχονται από άλλες γλώσσες: Αντιδάνεια Ελληνογενείς ξένοι όροι Λέξεις από την Αγγλική Λέξεις από τη Γαλλική Λέξεις από την Τουρκική (ανεξάρτητα από τυχόν αραβική ή περσική απώτερη προέλευση) Λέξεις από την Ιτα λική Λέξεις από σλαβικές γλώσσες (π.χ. Ρωσική, Σερβοκροατική, Βουλγαρική) Λέξεις από την Αλβα νική. Στη δεύτερη περιλαμβάνονται πίνακες με διάφορα πληροφοριακά στοιχεία, τα οποία είναι χρήσιμα για την κατανόηση τής ιστορίας των ελληνικών λέξεων: Πίνακας ινδοευρωπαϊκών γλωσσών Πίνακας δασυνομένων λέξεων Πίνακας εξελληνισμένων ξένων λέξεων Πίνακας λέξεων που προέρχονται από κύρια ονόματα Ενδεικτικός πίνακας ινδοευρω παϊκών φθόγγων Πίνακας ομοήχων λέξεων Πίνακας κανόνων μονοτονικού και πολυτονικού συστή ματος Πίνακας περιόδων ιστορίας τής ελληνικής γλώσσας. Στο τέλος τού λεξικού καταχωρίζεται επίσης ενδεικτική βιβλιογραφία από το πλήθος των βιβλίων, μελετημάτων, άρθρων και λεξικών που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη σύνταξη τού παρόντος λεξικού.

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα και Κοινωνία. Ενότητα 12: Γλωσσικός δανεισμός

Γλώσσα και Κοινωνία. Ενότητα 12: Γλωσσικός δανεισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 12: Γλωσσικός δανεισμός Περικλής Πολίτης, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. 5η Ενότητα: Συζητώντας για την εργασία και το επάγγελμα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Εισαγωγικά κείμενα ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικά κείμενα 2. Βαθμοί επιθέτων και επιρρημάτων Η σύγκριση 3. Το β συνθετικό Λεξιλόγιο 4. Οργάνωση και συνοχή της περιγραφής και της αφήγησης 5. Δραστηριότητες παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) :

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : Α. ΓΕΝΙΚΑ Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : 1. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής» Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, 1998

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ)

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Όταν κάνουμε μια επιστημονική εργασία πρέπει α/ να βασιζόμαστε σε αυτά που έχουν γραφτεί από άλλους πριν από εμάς, για να αντλήσουμε πληροφορίες β/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Γενικών προδιαγραφών και κριτηρίων αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού (Παράρτηµα Τόµος Γ τεύχος γ )

ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Γενικών προδιαγραφών και κριτηρίων αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού (Παράρτηµα Τόµος Γ τεύχος γ ) ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Γενικών προδιαγραφών και κριτηρίων αξιολόγησης εκπαιδευτικού υλικού (Παράρτηµα Τόµος Γ τεύχος γ ) 14. Κριτήρια αξιολόγησης του βιβλίου αναφοράς Βασικό Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικό της κοινής νεοελληνικής

Λεξικό της κοινής νεοελληνικής [Λεξικό Τριανταφυλλίδης] Λεξικό της κοινής νεοελληνικής Ετυμολογία Περιεχόμενα - α. Σύσταση του νεοελληνικού λεξιλογίου - β. Προσαρμογή των δανείων - γ. Ετυμολογικές και μορφολογικές πληροφορίες προέλευση,

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ Ετυμολογία είναι η αναζήτηση «τού ετύμου», τής αληθούς δηλ. προέλευσης μιας λέξης ως προς τη μορφή και τη σημασία της, ανιχνεύοντας τις μεταβολές που έχει υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής:

Για την εξέταση των Αρχαίων Ελληνικών ως μαθήματος Προσανατολισμού, ισχύουν τα εξής: Τρόπος εξέτασης των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων Τα θέματα των πανελλαδικά εξεταζόμενων μαθημάτων λαμβάνονται από την ύλη που ορίζεται ως εξεταστέα για κάθε μάθημα κατά το έτος που γίνονται οι εξετάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί µελετούµε την Ιστορία µιας γλώσσας; Για να τη γνωρίζουµε καλύτερα Για να µάθουµε στοιχεία για τον πολιτισµό της

Γιατί µελετούµε την Ιστορία µιας γλώσσας; Για να τη γνωρίζουµε καλύτερα Για να µάθουµε στοιχεία για τον πολιτισµό της Γιατί µελετούµε την Ιστορία µιας γλώσσας; Για να τη γνωρίζουµε καλύτερα Για να µάθουµε στοιχεία για τον πολιτισµό της Ποια η σχέση της ιστορίας µιας γλώσσας µε τη δοµή της; οµή υπάρχει σε κάθε στάδιο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος

Β τάξη. Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος Β τάξη Στο δρόµο για το σχολείο Ενότητα Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος Προφορικός λόγος: Απαντητική ετοιµότητα Αναδιήγηση Συζήτηση Διατύπωση γνώµης Κατάτµηση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή ΘΟΥΚΥ Ι ΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Α. Ελεύθερης ανάπτυξης 1. Να γράψετε ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σηµείωµα για το Θουκυδίδη, που θα µπορούσε να αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από

Ο Πλίνιος μάλιστα γράφει ότι η Κρήτη ήταν η πατρίδα δύο δένδρων με μεγάλη ιατρική χρησιμότητα του κρητικού πεύκου και του κρητικού κυπαρισσιού, από ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ Ο Ιπποκράτης υποστηρίζει πως η τροφή μπορεί να γίνει και φάρμακο. Τα βότανα χρησιμοποιήθηκαν σε θεραπευτικές πρακτικές ως φαρμακευτικά είδη αλλά και ως φορείς της θεϊκής ευλογίας. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ 1. Εισαγωγή: Η Γραμμική Β - a-ki-re-u: Ποιο όνομα είναι; «Αχιλλεύς». Και άλλοι ήρωες του Τρωικού πολέμου απαντούν ως ονόματα στις πινακίδες της Γραμμικής Β. - Ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικό της κοινής νεοελληνικής

Λεξικό της κοινής νεοελληνικής [Λεξικό Τριανταφυλλίδης] Λεξικό της κοινής νεοελληνικής Σημασιολογία Περιεχόμενα - α. Ορισμός, ερμήνευμα - β. Κατάταξη των σημασιών - γ. Σημασιολογικοί χαρακτηρισμοί, επίπεδα γλώσσας - δ. Συνώνυμα, αντίθετα

Διαβάστε περισσότερα

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης)

Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) Διάγραμμα αναλυτικής διόρθωσης ελεύθερης γραπτής έκφρασης (έκθεσης) 1. Χαρακτηριστικά προς αξιολόγηση Α. Περιεχόμενο: πλούτος ιδεών σχετικών με το εξεταζόμενο θέμα. Β. Διάταξη νοημάτων: διάταξη ύλης και

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια // Διαμόρφωση και οργάνωση κειμένου Η γλωσσική επιμέλεια αφορά τη γλωσσική μορφή και το περιεχόμενο, ενώ η διαμόρφωση και

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; Μονάδες 30 ΘΕΜΑ ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -9 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ 0 οὔθ ἡδὺς οὔτ ἀλγεινὸς ἵκετ ἐξ ὅτου Ηιδη καλῶς, καί σ ἐκτὸς αὐλείων πυλῶν. Να μεταφραστεί το τμήμα: Ὦ κοινὸν αὐτάδελφον τῶν ἐχθρῶν κακά; 2. Τι είναι το δράμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Ι ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία είναι ομαδική (έως τρία άτομα)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Η ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Μετά την προετοιμασία που κάναμε συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας το υλικό καταλήγουμε στο σχεδιάγραμμα της μελέτης, που όπως είπαμε ταυτίζεται με τον πίνακα περιεχομένων. Το σχεδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου Πώς τροποποιούµε το µήνυµα: 1. Έγκλιση (σελ. 1) 2. Άποψη - Ποιόν Ενεργείας (σελ. 7) 3. Άρνηση - Ερώτηση (σελ. ) 4. Τροπικά (σελ. 13). Επιτονισµός και τόνος (σελ. 13) 1 1. Έγκλιση: Οριστική (+/-) Απαρέµφατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ. ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ. ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Dewey Decimal Classification (DDC) Οι βιβλιοθήκες σπουδαστήρια της Φιλοσοφικής Σχολής χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαιοελληνικής Καταγωγής Παιδαγωγικοί Όροι στα Γερμανικά» Βασιλική Παλασάκη, Παν/μιο Θεσσαλίας 9 ο Συνέδριο Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία Η ένταξη της Αρχαιοελληνικής στη Γερμανική Χρονολογικές φάσεις

Διαβάστε περισσότερα

::: Γενικά :::.. Η περίληψη είναι ένας τρόπος συνοπτικής απόδοσης ενός κειμένου. Με αυτήν επιδιώκεται:

::: Γενικά :::.. Η περίληψη είναι ένας τρόπος συνοπτικής απόδοσης ενός κειμένου. Με αυτήν επιδιώκεται: ::: Γενικά :::.. Η περίληψη είναι ένας τρόπος συνοπτικής απόδοσης ενός κειμένου. Με αυτήν επιδιώκεται: Η κατανόηση του κειμένου. Η πληροφόρηση των άλλων με λιτό και σαφή τρόπο για το περιεχόμενο του κειμένου.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο

Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο Κεφάλαιο 5. Το Συμπτωτικό Πολυώνυμο Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται η ιδέα του συμπτωτικού πολυωνύμου, του πολυωνύμου, δηλαδή, που είναι του μικρότερου δυνατού βαθμού και που, για συγκεκριμένες,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου. Eισαγωγικά

1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου. Eισαγωγικά 1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου Eισαγωγικά Tο λεξιλόγιο µιας γλώσσας είναι η περιοχή όπου το φαινόµενο του δανεισµού είναι ιδιαίτερα εµφανές και πιο άµεσα παρατηρήσιµο. Στον λεξιλογικό δανεισµό,

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),(

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περίληψη (Abstract),( ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη (Abstract),( στην ελληνική και αγγλική γλώσσα Λέξεις κλειδιά Εισαγωγή Επικρατούσες απόψεις Ορισμοί Η Η επιστημονική υπόθεση Περιγραφή αιτιολόγηση της έρευνας ή εφαρμογής Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Στ Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά;

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; 0 Είναι ένα λεξικογραφικό αρχείο δυόμιση εκατομμυρίων δελτίων, προϊόν συστηματικής και ακαταπόνητης αποδελτίωσης της νέας ελληνικής γλώσσας που πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία

Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία Η Wikipedia είναι μία πολύγλωσση, ανοικτή διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια η οποία λειτουργεί με τις αρχές του wiki, όπου μπορεί να συνεισφέρει ο καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 0 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. -294 ἄνδρες μόλις φέροντες ἐρρόθουν ἐμοί κρυφῇ, κάρα σείοντες οὐδ ὑπὸ ζυγῷ. Να μεταφραστεί το τμήμα: Παῦσαι, πρὶν ὀργῆς εἰσορᾷς θεούς; 2. Ποια ήταν η σχέση του οφοκλή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Δεύτερο. 1 Τα δεδομένα αυτά παραχωρήθηκαν στον συγγραφέα αποκλειστικά για ερευνητικούς λόγους και είναι

Μέρος Δεύτερο. 1 Τα δεδομένα αυτά παραχωρήθηκαν στον συγγραφέα αποκλειστικά για ερευνητικούς λόγους και είναι Μέρος Δεύτερο Στο δεύτερο μέρος του κεφαλαίου παρουσιάζονται τα ευρήματα της εμπειρικής έρευνας γύρω από τις ειδικές εισαγωγικές εξετάσεις των ομογενών για την περίοδο 2001-2007. Όπως τονίστηκε ήδη, η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γραμματική εντάσσεται στα ευρύτερα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος. Δε διδάσκεται χωριστά, αλλά με βάση την ενιαία προσέγγιση της γλώσσας, όπου έμφαση δίνεται στη λειτουργική χρήση της. Διδάσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο

Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο Συντακτικό Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας Ας δούμε τι συμβαίνει στα νέα ελληνικά. Πολλές φορές μπορούμε να εκφράσουμε το ίδιο νόημα και με την ενεργητική και με την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq ςwωψerβνtyuσiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπσπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghσj ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Σημειώςεισ Θεωρίασ II: Είδηςη klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Σύνταξη Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Περίληψη είναι μικρής έκτασης κείμενο, με το οποίο αποδίδεται συμπυκνωμένο το περιεχόμενο ενός ευρύτερου κειμένου. Έχει σαν στόχο την πληροφόρηση των άλλων, με λιτό και περιεκτικό τρόπο, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ο εκπαιδευτικός) Προσέγγιση: ολική και αναλυτικοσυνθετική

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ο εκπαιδευτικός) Προσέγγιση: ολική και αναλυτικοσυνθετική ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η επαφή των µαθητών µε απλά Επεξεργασία εικόνας γλωσσικά στοιχεία (από τα απλά Επεξεργασία κειµένου στα σύνθετα) από τα οποία παράγεται αυτοτελές νόηµα Συµπληρωµατικές δραστηριότητες*

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Σημασιολογία Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 3 4 ΜΕΡΟΣ Α : Άλγεβρα Κεφάλαιο ο (Προτείνεται να διατεθούν διδακτικές ώρες) Ειδικότερα:.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 126ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3,

ΘΕΜΑ 126ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, ΘΕΜΑ 126ο: Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 72-73. 2. Ποιες είναι, κατά τον Θουκυδίδη, οι βασικές προϋποθέσεις για τη συγκρότηση ενός ισχυρού, από στρατιωτική άποψη, κράτους; 3. α) λῆψις, λήπτης, κάτοχος, σχῆμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ Καθαρότητα στη σκέψη Σαφήνεια στην έκφραση Η μία σκέψη να εισάγει την άλλη Η προηγούμενη σκέψη να τεκμηριώνει την επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Β. Μουμτζάκης, οι δημοσιεύσεις και το έργο του ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ* Α.Β. ΜΟΥΜΤΖΑΚΗΣ

Α. Β. Μουμτζάκης, οι δημοσιεύσεις και το έργο του ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ* Α.Β. ΜΟΥΜΤΖΑΚΗΣ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗΝ Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ* Α.Β. ΜΟΥΜΤΖΑΚΗΣ Η εισήγηση περιλαμβάνει μερικές γενικές σκέψεις για το μάθημα και μερικές ειδικότερες για κάθε μέρος των ενοτήτων του βιβλίου. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας

Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας Συστήματα κ Τεχνολογίες Γνώσης Εργασίες στην Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας 1. Διορθωτής Λέξεων Αντικείμενο Στόχος Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διορθωτή λέξεων βασισμένου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ Χ --Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΡΦ, ΠΡΦ, ΕΦ, ΟΦ

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ Χ --Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΡΦ, ΠΡΦ, ΕΦ, ΟΦ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ Χ --Η ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΡΦ, ΠΡΦ, ΕΦ, ΟΦ Ι. Η ανεπάρκεια των επίπεδων δομών. Η δομή της ΟΦ. Συμπληρώματα vs. Προσδιορισμοί ήτροποποιητές ΙΙ. Η δομή της ΡΦ, ΕΦ, ΠρΦ ΙΙΙ. Οι Αρχές της Θεωρίας του Χ' Ι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα