R. Treuil, P. Darcque, J.-Cl. Poursat,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "R. Treuil, P. Darcque, J.-Cl. Poursat,"

Transcript

1 γικά δεδοµένα προβάλλουν µια διαφορετική εικ να. ιακ πτεται απ τοµα η πολιτιστική συνέχεια και δεν παρατηρείται καµία ουσιαστική εξέλιξη στον τρ πο οργάνωσης. Η κατάσταση αυτή, σ µφωνα µε την παραδοσιακή εξήγηση, αποδίδεται στην είσοδο νέων κατοίκων, δηλαδή των πρώτων ελληνικών φ λων. Σ µφωνα µε άλλη εκδοχή ερµηνε εται απ εσωτερικές αναταραχές και συγκρο σεις ανάµεσα στους αυτ χθονες* πληθυσµο ς 2. Οι οικισµοί σ αυτή την περίοδο παρουσιάζουν έλλειψη σχεδιασµο στη χωροταξική τους οργάνωση. Η κεραµική είναι το κ ριο υλικ κατάλοιπο που υποδηλώνει τα νέα πολιτιστικά στοιχεία. Η κοινωνία, πως φαίνεται, συγκροτήθηκε στη βάση της κλειστής αγροτικής οικονο- µίας. Οι κάτοικοι δηλαδή εν ς οικισµο παρήγαν αγροτικά προϊ ντα τ σα σα κάλυπταν τις ανάγκες επιβίωσής τους. εν υπήρχε πλε νασµα στην παραγωγή και κατ επέκταση δεν υπήρχε α- νταλλακτικ εµπ ριο. Ωστ σο, στην στερη φάση αυτής της περι δου διαπιστώνουµε επαφές µε την Κρήτη. εν πρέπει να λησµονο µε τι την ί- δια περίοδο στην Κρήτη, λειτουργο σε ένα ανακτορικ σ στηµα που βασιζ ταν κυρίως στην ε- µπορική εξάπλωση των Κρητών. 1.2 Ο µυκηναϊκ ς πολιτισµ ς Στην ηπειρωτική Ελλάδα κατά την στερη ε- ποχή του χαλκο ( π.χ.) διαµορφώθηκε και εξελίχθηκε ο πρώτος µεγάλος ελληνικ ς πολιτισµ ς. Έχει ονοµαστεί συµβατικά µυκηναϊκ ς απ τους ερευνητές, γιατί το σπουδαι τερο κέντρο του ήταν η «πολ χρησος Μυκήνη», πως αναφέρεται στα οµηρικά έπη. Η χώρα. Ο πολιτισµ ς αυτ ς ήταν δηµιο ργη- µα ελληνικών φ λων, γνωστών µε ποικίλα ον - µατα απ τις πηγές: Αχαιοί, αναοί, Ίωνες, Αργείοι κ.ά. Τα ελληνικά αυτά φ λα, αφο παγίωσαν τις εγκαταστάσεις τους στην ηπειρωτική χώρα, δέχτηκαν τις επιδράσεις των άλλων αιγαια- 2. Η επιστηµονική έρευνα για το πρ βληµα των µεταβολών που συνέβησαν στον ελλαδικ χώρο στα τέλη της πρώιµης εποχής του χαλκο Οι προσπάθειες των αρχαιολ γων να προσδιορίσουν τη φ ση, την έκταση και τις συνέπειες των µεταβολών που πραγµατοποιο νται στα τέλη της Πρώιµης Χαλκοκρατίας ξεκινο ν απ την ανοµολ γητη επιθυµία να ανιχνε σουν το πρ βληµα της «άφιξης» των πρώτων ινδοευρωπαϊκών φ λων στην αιγαιακή λεκάνη. Με την αποκρυπτογράφηση της γραµµικής γραφής Β, το ασφαλές πλέον γεγον ς τι στην Πελοπ ννησο, κατά τη Μυνηναϊκή εποχή, µιλο σαν ένα είδος πρωτ γονης ελληνικής γλώσσας, καθώς και η απουσία ουσιαστικής τοµής στην πολιτισµική συνέχεια... οδηγο ν στο συµπέρασµα τι τα φ λα που εγκαταστάθηκαν στην ηπειρωτική Ελλάδα την επα ριο των καταστροφών, ήταν οι πρώτες οµάδες «Πρωτοελλήνων»... Απ την άλλη πλευρά µε ποια κριτήρια µπορο µε να αποδώσουµε µια καινοτοµία στην άφιξη νέων πληθυσµιακών στοιχείων; Απ τη νε τερη ιστορία αποδεικν εται σαφέστατα, άλλωστε, τι ριζικές πολιτισµικές αλλαγές, που συνοδε ονται συχνά α- π βίαιες καταστροφές, δεν είναι α- παραίτητα αποτέλεσµα εισβολών ή µεταναστε σεων: ενδεικτικ παράδειγµα µιας τέτοιας περίπτωσης αποτελο ν οι επαναστάσεις. Θα µπορο σαµε εποµένως να αποδώσουµε τα γεγον τα του τέλους της Πρωτοχαλκής ΙΙ περι δου στο Αιγαίο σε µια σειρά απ εσωτερικές αναταραχές. R. Treuil, P. Darcque, J.-Cl. Poursat, G. Touchais, Οι πολιτισµοί του Αιγαίου, µετ. λγα Πολυχρονοπο λου, Άννα Φιλίππα-Touchais, εκδ. Καρδαµίτσα, 1996, σ

2 H. Schliemann (Ερίκος Σλήµαν): Γερµαν ς έµπορος και ερευνητής. Με τις αρχαιολογικές του έρευνες στην Τροία και στις Μυκήνες έδωσε ιστορική υπ σταση στις αφηγήσεις των Οµηρικών επών. Πήλινη πινακίδα µε κείµενο της γραµµικής Β γραφής. Προέρχεται απ το ανάκτορο της Π λου. (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολ. Μουσείο) 3. Οι πινακίδες της γραµµικής Β γραφής Έχουµε λοιπ ν κάποιους σωρο ς απ πηλ, που καταρχήν δε µας υπ σχονται τίποτα τους κάνει πολ τι- µους µως το γεγον ς τι συνιστο ν µιαν ολ τελα καινο ργια πηγή αδιάβλητης πληροφ ρησης για τον αρχαι- τατο ελληνικ πολιτισµ που άλλη πηγή γνώσης µας γι αυτ ν είναι η αρχαιολογία και οι συγκεχυµένες παραδ σεις που µας µεταβίβασαν οι κλασικοί χρ νοι. Είναι βέβαια λυπηρ που οι πινακίδες δε µας λένε τίποτε για την ιστορία των ανθρώπων που τις έ- γραψαν, ο τε για τη σκέψη τους. Κι - µως, µερικοί απ µας θα εκπλαγο ν ί- σως ταν ανακαλ ψουν π σα συµπεράσµατα µπορο µε να αντλήσουµε απ αυτές. Οι Μυκηναίοι δεν το θεώρησαν απαραίτητο να διασώσουν ο τε την ιστορία τους ο τε τη διπλωµακών πολιτισµών, ιδιαίτερα του µινωικο. Στη συνέχεια εξαπλώθηκαν στον αιγαιακ χώρο, στα νησιά, την Κρήτη και στις ακτές της Μ. Ασίας. Την περίοδο της µεγάλης ακµής ξεπέρασαν τα - ρια του Αιγαίου και εγκαταστάθηκαν, άλλοτε µ νιµα και άλλοτε περιστασιακά, στην Κ προ και στις ανατολικές ακτές της Μεσογείου. Τα σπουδαι τερα κέντρα του µυκηναϊκο κ σµου ή- ταν οι Μυκήνες, το Άργος, η Τίρυνθα στην Αργολίδα, η Π λος στη Μεσσηνία, οι Αµ κλες στη Λακωνία, ο Ορχοµεν ς, η Θήβα και ο Γλας στη Βοιωτία, η Αθήνα, η Ελευσίνα, ο Μαραθώνας στην Αττική και η Ιωλκ ς στη Θεσσαλία. Τα περισσ τερα κέντρα είχαν ιδρυθεί σε επιλεγµένες θέσεις οι οποίες διευκ λυναν την εποπτεία µεγάλης σε έκταση περιοχής. Η ίδρυσή τους συνδυαζ ταν στις περισσ τερες περιπτώσεις µε την κατασκευή ανακτ ρου και ισχυρής οχ ρωσης. Οι πηγές. Τις πρώτες πληροφορίες για το µυκηναϊκ κ σµο είχαµε απ τα οµηρικά έπη. Μέχρι τον περασµένο αιώνα µως οι ιστορικοί και οι ερευνητές πίστευαν τι τα πρ σωπα και γενικ τερα η εικ να της ζωής που παρουσίαζαν τα έπη ήταν δηµιουργήµατα της φαντασίας του Ο- µήρου. Οι διηγήσεις του απέκτησαν ιστορική υ- π σταση, ταν ένας πλο σιος έµπορος, ο Heinrich Schliemann (Ερίκος Σλήµαν), έκανε τις πρώτες ανασκαφές στις Μυκήνες (1876). Έκτοτε και µέχρι σήµερα, οι αρχαιολογικές έρευνες σε πολλά µέρη της Ελλάδας και η µελέτη των ευρηµάτων τους έχουν ρίξει πολ φως στη γνώση αυτής της εποχής. Αποκορ φωµα λων των ερευνών που αφορο ν το µυκηναϊκ πολιτισµ ήταν η α- ποκρυπτογράφηση της γραµµικής Β γραφής α- π τον M. Ventris και τον J. Chadwick (1952). Η γραµµική Β χρησιµοποιήθηκε απ ειδικευµένους γραφείς στα µυκηναϊκά ανάκτορα. Η ανάγνωση των πινακίδων που βρέθηκαν στην Π λο, στην Κνωσ, στις Μυκήνες και στη Θήβα έδειξε τι η γραµµική Β είναι συλλαβική γραφή. Το σπουδαι- τερο µως είναι τι επικ ρωσε την ελληνικ τητα του µυκηναϊκο πολιτισµο. Αποδείχθηκε τι τα σ µβολά της αποδίδουν λέξεις της ελληνικής γλώσσας. Αποδίδουν στην πραγµατικ τητα µια πρώιµη µορφή της ελληνικής γλώσσας, αρχαι τερη και απ εκείνη των οµηρικών επών. Οι πληροφορίες, ωστ σο, που µας δίνουν οι πινακίδες έ- χουν λογιστικ περιεχ µενο, είναι δηλαδή κατάλογοι αντικειµένων και περιουσιακών στοιχείων ηγεµ νων ή εµπ ρων της εποχής εκείνης. Έχουν διαβαστεί, επίσης, ον µατα θεών και ανθρώπων που µας είναι γνωστά απ τα έπη 3. Πρέπει να ε- πισηµανθεί τι µέχρι σήµερα οι πινακίδες δε µας έχουν δώσει ένα συνεχές κείµενο. Η ιστορική επιστήµη εντάσσει το µυκηναϊκ πολιτισµ εν µέρει στην ελληνική προϊστορία ή, για την ακρίβεια, θεωρεί τι αποτελεί την ελληνική πρωτο-ιστορία. Οικονοµική, κοινωνική και πολιτική οργάνωση του µυκηναϊκο κ σµου. Την κλειστή α- γροτική οικονοµία των οικισµών της µέσης εποχής του χαλκο ακολο θησε, πως φαίνεται, µια Κέντρα του µυκηναϊκο κ σµου 66 67

3 τική τους αλληλογραφία. Μας άφησαν µως τουλάχιστον καταγραφές απ τη διοίκηση των βασιλείων τους και απ τη λειτουργία ορισµένων το- µέων της οικονοµίας τους. Εκτ ς απ τις πινακίδες έχουµε και µερικές επιγραφές στη Γραµµική Γραφή Β, που περιλαµβάνονται στη ζωγραφική διακ σµηση αγγείων. Τέτοια αγγεία έχουν ανακαλυφθεί σε διάφορες τοποθεσίες, κι εξακολουθο ν να ανακαλ πτονται ολοένα περισσ τερα. 68 J. Chadwick, Ο Μυκηναϊκ ς κ σµος, µετ. Κ.Ν. Πετρ πουλος, εκδ. Gutenberg, σ Η ακρ πολη των Μυκηνών µε την π λη «των λε ντων». Η κατασκευή του τείχους της ακρ πολης έχει γίνει µε µεγάλους πελεκηµένους ογκ λιθους που προκαλο ν την εντ πωση και δικαιολογο ν το θρ λο της οικοδ µησής τους α- π τους Κ κλωπες. µορφή οικονοµικών σχέσεων βασισµένη στο ε- µπ ριο. Η εµπορική ανάπτυξη, ιδιαίτερα µετά το 1500 π.χ., ακολο θησε γρήγορους ρυθµο ς και είχε ως επακ λουθο την έξοδο των Μυκηναίων στο Αιγαίο. Μια σειρά απ µέγαρα, οικοδοµηµένα σε οχυρωµένες ακροπ λεις, επιβεβαιώνουν την οικονοµική ανάπτυξη του µυκηναϊκο κ σµου. Επίκεντρο των οικονοµικών δραστηριοτήτων ήταν τα µέγαρα. Η πλειοψηφία των υπηκ ων α- σχολο νταν µε τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Μια µεγάλη οµάδα αποτελο σαν οι ειδικευµένοι τεχνίτες (κεραµουργοί, ξυλουργοί, ναυπηγοί, χαλκουργοί, χρυσοχ οι, αρωµατοποιοί, γιατροί κ.ά.) και µια άλλη, πολυπληθή επίσης, οι έµποροι και οι ναυτικοί 4. Στην κοινωνική ιεραρχία ιδιαίτερη θέση κατείχαν οι ιερείς και ο στρατ ς, ο οποίος αποτελο νταν απ επαγγελµατίες στρατιώτες. Ο ηγεµ νας κάθε ανακτ ρου διαχειριζ ταν τον πλο το της περιοχής την οποία εξουσίαζε. Ήταν πολιτικ ς και στρατιωτικ ς αρχηγ ς, µε δικαστική και συγχρ νως θρησκευτική εξουσία. εν υ- πάρχει καµία ένδειξη µως που να υπονοεί την παρξη θεοκρατικής οργάνωσης και ισχυρο ιερατείου. Στη βάση της κοινωνικής πυραµίδας βρίσκονταν οι δο λοι. Ήταν υπηρέτες που εργάζονταν για τον ηγεµ να, τους αξιωµατο χους, τους ιερείς και τους απλο ς πολίτες. Τα κοινά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ο µυκηναϊκ ς κ σµος σ λο το χώρο της εξάπλωσής του και που επιβεβαιώνουν την πολιτιστική συνοχή του θα ήταν ένα ενδεικτικ στοιχείο για την οργάνωση ενιαίου κράτους. Φαίνεται µως τι κάτι τέτοιο δε συνέβη. Έχει διατυπωθεί η ά- ποψη τι η χώρα πρέπει να ήταν χωρισµένη σε τέσσερα ή πέντε µεγαλ τερα και άλλα τ σα περίπου µικρ τερα «οµοσπονδιακά» κράτη, αντίστοιχα προς τα µεγάλα ανάκτορα. εν αποκλείεται τα επιµέρους µυκηναϊκά κράτη να ήταν υποτελή στο µεγαλ τερο ανακτορικ κέντρο, τις Μυκήνες. Για την οργάνωση κάθε µυκηναϊκο κράτους δε διαθέτουµε επαρκή στοιχεία, µε εξαίρεση τις πληροφορίες που µας δίνουν οι πινακίδες απ το ανάκτορο της Π λου. Ανώτατος άρχοντας, σ µφωνα µε τις πληροφορίες των πινακίδων, ήταν ο άνακτας (wa-na-ka), κ ριος του ανακτ ρου απ που πήγαζε κάθε εξουσία. Υποτελείς σε αυτ ν ήταν τοπικοί άρχοντες, διοικητές περιφερειών. Ο τίτλος µε τον οποίο τους αναγνωρίζουµε στις πινακίδες είναι λααγέτας (ra-wa-ke-ta) [απ το λα- ς + γο µαι]. Στην τάξη των ευγενών αναφέρονται οι επέτες (e-qe-ta) [απ το ποµαι], δηλαδή οι ακ λουθοι. Σηµαντικά πρ σωπα στην περιφερειακή διοίκηση φαίνεται τι ήταν οι τελεστές (te-re-ta). Στους Μυκηναίους λιγ τερο τιµητικ ς 4. Τα επαγγέλµατα και οι ειδικευµένοι τεχνίτες µέσα απ τις πινακίδες της γραµµικής Β γραφής Το πλήθος των επαγγελµατικών ειδικοτήτων που κατονοµάζονται στους καταλ γους προϋποθέτει ε- ντυπωσιακά προχωρηµένο καταµερισµ της εργασίας. Έχει περάσει πια η στοιχειώδης βαθµίδα του πολιτισµο που ο καθένας µπορο σε διαδοχικά να κάνει το γεωργ, το χτίστη, τον ξυλουργ ή,τι άλλο. Τώρα πηγαίνει και βρίσκει τον ειδικ γι αυτ που κάθε φορά χρειάζεται: απ ένα συνηθισµένο κ πελλο ως το πολυτελέστερο έπιπλο µε την πολ τιµη ένθετη διακ σµηση. Απ τη στιγµή που βλέπουµε τι ανάµεσα στα επαγγέλµατα υπήρχε και ο κυανουργ ς [ku-wa-nowo-ko: κυανουργ ς], ο «τεχνίτης λαζουρίτη* λίθου [του κυάνου] ή γυάλινων αποµιµήσεών του», συµπεραίνουµε ασυνήθιστο επίπεδο πολυτέλειας, αφο τέτοιο επάγγελµα µε κανένα άλµα της φαντασίας µας δε θα µπορο σε να χαρακτηριστεί αναγκαίο. Κι ίσως έχει κάποια σηµασία τι ήταν γνωστ µ νο στις Μυκήνες. Για µας είναι ένα πρ βληµα τι πολλές απ τις µυκηναϊκές ονοµασίες ε- παγγελµάτων δε διασώθηκαν στην ελληνική των κλασικών χρ νων, και γι αυτ µας είναι αδ νατο να τις ερ- µηνε σουµε. J. Chadwick,.π., σ ήταν ο τίτλος βασιλε ς (qa-si-re-u). Έτσι ονοµαζ ταν ο επικεφαλής οποιασδήποτε οµάδας, ακ µα και ο αρχιτεχνίτης µιας οµάδας χαλκουργών. Αντίθετα, στα οµηρικά έπη, δηλαδή τους επ µενους αιώνες, η λέξη «βασιλε ς» στην ελληνική γλώσσα δηλώνει τον ανώτατο άρχοντα. Η εξάπλωση. Η κ ρια πηγή πλο του και ανάπτυξης του µυκηναϊκο κ σµου ήταν το εµπ ριο, η άσκηση του οποίου έστρεψε τους Μυκηναίους στη θάλασσα. Μέχρι τα µέσα του 15ου αι. π.χ. ηγετικ ρ λο στο Αιγαίο έπαιζαν οι Κρήτες στα τέλη, ωστ σο, του ίδιου αιώνα οι Μυκηναίοι κυριάρχησαν στην Κρήτη και κατέλαβαν την Κνωσ. Εκτ πισαν απ το Αιγαίο τους Κρή- 69

4 Χρυσ τελετουργικ σκε ος σε σχήµα κεφαλής λιονταριο (16ος αι. π.χ.) απ βασιλικ τάφο του ταφικο περιβ λου Α των Μυκηνών. (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολ. Μουσείο) Κεφάλι πολεµιστή απ ελεφαντοστ. Πρ κειται για ένθετη διακ σµηση κάποιου µεγαλ τερου αντικειµένου, το ο- ποίο καταστράφηκε. Προέρχεται απ θαλαµωτ τάφο των Μυκηνών. (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολ. Μουσείο) τες και επέβαλαν τη δική τους θαλασσοκρατία. Τα ανασκαφικά δεδοµένα αποδεικν ουν την - παρξη µυκηναϊκών εγκαταστάσεων ή εµπορικών σταθµών σ λο το Αιγαίο. Τους δ ο επ µενους αιώνες η εξάπλωσή τους επεκτείνεται πέρα απ το Αιγαίο. Το 13ο αι. π.χ. αποίκισαν συστηµατικά την Κ προ, η οποία ανήκε στη σφαίρα επιρροής των Φοινίκων και των Αιγυπτίων, συµβάλλοντας στον εξελληνισµ της. Ίδρυσαν µυκηναϊκή παροικία στη φοινικική π λη Ουγκαρίτ και ε- πέκτειναν τις εµπορικές δραστηρι τητές τους νοτι τερα, στην Παλαιστίνη και την Αίγυπτο. Για την εξάπλωση και τη δ ναµη των Μυκηναίων µας πληροφορο ν και οι χεττιτικές πηγές. Πινακίδες που βρέθηκαν στη Χαττο σα αναφέρονται µε τιµητικ τρ πο στο βασιλιά των «Αχιγιάβα», τον οποίο ο βασιλιάς των Χετταίων αποκαλεί α- δελφ. Είναι πιθαν πίσω απ τους Αχιγιάβα των πινακίδων να βρίσκονται οι Αχαιοί. Εάν αυτ είναι αληθές, τ τε πρέπει να δεχτο µε, πως µας πληροφορο ν οι πινακίδες, τι οι σχέσεις µεταξ Αχαιών και Χετταίων ήταν φιλικές. Ωστ σο, υπήρχαν και περίοδοι κατά τις οποίες ο Χετταίος βασιλιάς κάνει παράπονα στον αδελφ του για τις επιδροµές των Αχιγιάβα στη χώρα του. Κάποιοι Μυκηναίοι θα πρέπει να ήταν και οι «Αχαϊβάσα» (Αχαιοί) οι οποίοι, πως αναφέρονται στις αιγυπτιακές επιγραφές, εισέβαλαν µαζί µε τους λαο ς της θάλασσας στην Αίγυπτο στις αρχές του 12ου αι. π.χ. Είναι βέβαιο τι οι Μυκηναίοι επεκτάθηκαν και προς τη δυτική Μεσ γειο. Προϊ ντα τους έ- χουν βρεθεί στην ιταλική χερσ νησο, τη Σικελία, τη Σαρδηνία και τις ανατολικές ακτές της Ισπανίας. Οι βλέψεις τους στράφηκαν και στα β ρεια. Οι επαφές µε τον Ε ξεινο Π ντο, απ που προ- µηθε ονταν πρώτες λες και κυρίως µέταλλα, τους συνδέουν µε την περίφηµη τρωική εκστρατεία. Είναι πιθαν µε τον π λεµο αυτ οι Αχαιοί να επιδίωκαν τον έλεγχο των στενών του Ελλήσποντου. Η αρχαία ελληνική παράδοση χρονο- λογο σε την εκστρατεία στα 1184 π.χ., την εποχή δηλαδή που αρχίζει η κρίση του µυκηναϊκο κ σµου. Το πιθαν τερο είναι να συνέβη προς τα τέλη του 13ου αι. π.χ., ταν οι Μυκηναίοι βρίσκονταν στο απ γειο της δ ναµής τους. Η έλλειψη µυκηναϊκής εγκατάστασης στην περιοχή της Τρωάδας µας οδηγεί στη σκέψη τι λ γοι ανασφάλειας οδήγησαν τους Έλληνες στο δρ µο της επιστροφής για τις πατρίδες τους. Πάντως, τον πανελλήνιο χαρακτήρα της τρωικής εκστρατείας οι Έλληνες είχαν ήδη συνειδητοποιήσει απ την αρχαι τητα 5. Η παρακµή. Η εξάπλωση των Μυκηναίων κατά το 14ο και 13ο αι. π.χ. και η οικονοµική τους ανάπτυξη είναι στοιχεία που επιβεβαιώνουν τη σηµασία του εµπορίου για το µυκηναϊκ κ σµο. Απ τις αρχές µως του 12ου αι. π.χ., οι ε- µπορικές επαφές µε τις χώρες της Ανατολής γίνονταν µε δυσκολία. Το χεττιτικ κράτος καταλ θηκε, ενώ οι συνεχείς επιθέσεις που δέχονταν η Κ προς, οι ανατολικές ακτές της Μεσογείου και η Αίγυπτος είχαν ως αποτέλεσµα την οικονοµική τους αποδυνάµωση. Οι καταστροφές αυτές, σ µφωνα µε τις αιγυπτιακές µαρτυρίες, αποδίδονται στους λαο ς της θάλασσας, ανάµεσα στους οποίους περιλαµβάνονταν και οι Αχαϊβάσα. Ανεξάρτητα απ την υπ θεση τι µπορεί ανάµεσα σ αυτο ς τους λαο ς να ήταν και κάποιοι Αχαιοί, το αποτέλεσµα των επιδροµών µάλλον ήταν µοιραίο και για τους Μυκηναίους. Μολον τι το Αιγαίο και τα µυκηναϊκά κέντρα δε θίχτηκαν άµεσα απ τις επιθέσεις, εντο τοις οι καταστροφές των παράκτιων περιοχών της Εγγ ς Ανατολής περι ρισαν και στο τέλος τερµάτισαν τις εµπορικές επαφές, που ήταν ζωτικής ση- µασίας για τους Μυκηναίους. Η απώλεια των α- γορών της Ανατολής φαίνεται τι κλ νισε την οικονοµία των ανακτ ρων και συνέβαλε βαθµιαία αλλά σταθερά στη διάλυση του µυκηναϊκο κ σµου. Η καταστροφή ίσως να ολοκληρώθηκε α- π εσωτερικές διενέξεις, δυναστικές έριδες και συγκρο σεις ανάµεσα στα µυκηναϊκά κέντρα. Ασηµένιο κ πελλο απ την Έγκωµη της Κ πρου (14ος αι. π.χ.). Έχει ένθετη διακ σµηση απ χρυσ και µία µελανή ουσία νίελο, που εικονίζει βουκράνια και άνθη λωτο. Έχει κατασκευαστεί στην Κ προ ίσως απ Μυκηναίους τεχνίτες. (Λευκωσία, Κυπριακ Μουσείο) Αιγυπτιακή σφραγίδα µε ιερογλυφική ε- πιγραφή (πάνω) και δ ο σφραγιδοκ λινδροι*, αιγυπτιακ ς και συροχεττιτικ ς (κάτω) που βρέθηκαν στην Περατή της Αττικής. Τα αντικείµενα αυτά αποδεικν ουν τις ε- µπορικές επαφές του µυκηναϊκο κ σµου. (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσείο) 70 71

5 5. Τρωική εκστρατεία: η πρώτη πανελλήνια επιχείρηση Βλέπω και µιαν άλλη απ δειξη της αδυναµίας των παλαιών Ελλήνων και στο εξής: τι πριν απ τον Τρωικ π λεµο οι Έλληνες δεν είχαν επιχειρήσει τίποτε απ κοινο. Νοµίζω, µάλιστα, τι το νοµα Ελλάς δεν είχε καν δοθεί σ λη τη χώρα και ο τε καν υπήρχε πριν απ τον Έλληνα, γιο του ευκαλίωνος. Τα διάφορα φ λα, και κυρίως οι Πελασγοί, έδιναν τ νοµά τους στα µέρη που κατοικο σαν. Ο Έλλην, µως, και οι γιοι του επικράτησαν στην Φθιώτιδα και οι άλλες π λεις άρχισαν να τους ζητο ν βοήθεια και, σιγά σιγά, να χρησιµοποιο ν η καθεµιά τον ρο Έλληνες αλλά πέρασε πολ ς καιρ ς προτο το νοµα αυτ επικρατήσει γενικά. Το το το µαρτυρεί ο µηρος, ο οποίος, αν και έζησε πολ µετά τον Τρωικ π λεµο, πουθενά δεν χρησι- µοποιεί την γενική ονοµασία Έλληνες, αλλά την µεταχειρίζεται µ νο για σους είχαν ακολουθήσει τον Αχιλλέα απ την Φθιώτιδα, οι οποίοι ή- σαν και οι πρώτοι Έλληνες. Στα έπη του χρησιµοποιεί τις ονοµασίες αναοί, Αργείοι και Αχαιοί. Ο τε βαρβάρους αναφέρει και το το, νοµίζω, επειδή δεν είχε ακ µα επικρατήσει το κοιν νοµα Έλληνες, ώστε να τους διακρίνει κανείς λους µαζί απ τους βαρβάρους. Οπωσδήποτε οι τ τε Έλληνες και σοι αργ τερα ονοµάστηκαν Έλληνες έως του γενικευτεί η ονοµασία, δεν µπ ρεσαν πριν απ τα Τρωικά να επιχειρήσουν τίποτε - λοι µαζί, γιατί και αδ ναµοι ήσαν και δεν είχαν σχέσεις µεταξ τους. Αλλά και την τρωική εκστρατεία ανάλαβαν µ νο ταν απ κτησαν αρκετή πείρα στη θάλασσα. Θουκυδίδης, Α,3 µετ. Αγγ. Βλάχου. 72 Ο πολιτισµ ς. Ο µυκηναϊκ ς κ σµος, αν και ήταν διασπασµένος, παρουσιάζει ωστ σο ενοποιητικά χαρακτηριστικά που επιβεβαιώνουν την πολιτιστική του συνοχή. Τα σπουδαι τερα είναι: Η κοινή γλώσσα. Είναι η πρώιµη µορφή της ελληνικής γλώσσας που µαρτυρείται απ την ανάγνωση των πινακίδων της γραµµικής Β γραφής. Οι κοινές θρησκευτικές δοξασίες. Παρουσιάζονται οι πρώτες λατρείες και τα ον µατα θεοτήτων, που αργ τερα συνέθεσαν το ελληνικ ολυµπιακ πάνθεον. Η οµοιοµορφία σε λες τις πτυχές του υλικο βίου. Σ οποιοδήποτε σηµείο εξάπλωσης των Μυκηναίων, απ την Πελοπ ννησο µέχρι την Κ προ και τις ακτές της Ανατολικής Μεσογείου, τα έργα της τέχνης τους, ο πολεµικ ς τους εξοπλισµ ς, η ενδυµασία, ακ µα και ο καλλωπισµ ς τους παρουσιάζουν οµοιοµορφία. Η µυκηναϊκή τέχνη, σε αντίθεση µε τη µινωική, έχει χαρακτηριστικά αυστηρής συγκρ τησης. Οι τεχνίτες και οι καλλιτέχνες εξαρτι νταν στην πλειοψηφία τους απ τα ανάκτορα και εξυπηρετο σαν τις ανακτορικές ανάγκες, ιδεολογικά και αισθητικά. είγµατα της µυκηναϊκής αρχιτεκτονικής είναι οι οχυρωµένες ακροπ λεις µε τα ανάκτορα και οι ταφικές κατασκευές. Τα ανάκτορα οικοδοµο νταν σε επιλεγµένες θέσεις που περιβάλλονταν µε ισχυρά τείχη. Το α- νάκτορο ήταν απλ στη δοµή του. Πυρήνας του ήταν το µέγαρο, δηλαδή ένα ορθογώνιο οικοδ - µηµα που διακρίνεται σε τρία µέρη: έναν ανοικτ χώρο µπροστά που επικοινωνεί µε µια µεγάλη αυλή, έναν προθάλαµο τον πρ δοµο και το κυρίως µέγαρο µε µια µεγάλη εστία στο κέντρο και τέσσερις κίονες γ ρω απ αυτή για τη στήριξη της οροφής. Στη δεξιά πλευρά αυτής της αίθουσας πρέπει να ήταν τοποθετηµένος ο θρ νος. Αριστερά και δεξιά απ την αυλή και το µέγαρο απλώνονταν πολλά διαµερίσµατα. Μεγάλος αµφορέας απ θαλαµωτ τάφο της Αργολίδας (µέσα 15ου αι. π.χ.) Η παράσταση που τον διακοσµεί είναι επηρεασµένη απ τις τοιχογραφίες και αντιγράφει µινωικά πρ τυπα. (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσείο) Απ τις ταφικές κατασκευές, οι θολωτοί τάφοι αποτελο ν το σηµαντικ τερο επίτευγµα της µυκηναϊκής αρχιτεκτονικής. ιαµορφώνονταν α- π ένα θάλαµο εξ ολοκλήρου κτιστ σε σχήµα κυψέλης. Στη µια πλευρά του θαλάµου ανοιγ ταν είσοδος µεγάλη µε τριγωνική απ ληξη στο ε- πάνω µέρος. Στην είσοδο οδηγο σε µακρ ς διάδροµος µε κτιστές τις πλευρές του. Η είσοδος έ- κλεινε µάλλον µε ξ λινη θ ρα. Μετά την ταφή του νεκρο, λος ο θάλαµος και ο διάδροµος καλ πτονταν µε χώµα. Έτσι λη η κατασκευή παρουσίαζε την εικ να εν ς µικρο λ φου. Το σπουδαι τερο δείγµα θολωτο τάφου είναι ο «θησαυρ ς του Ατρέως» στις Μυκήνες. Οι τοιχογραφίες που διακοσµο σαν τα ανάκτορα αλλά και οι αγγειογραφικές παραστάσεις Ψευδ στοµος αµφορέας απ τάφο της Κω (12ος αι. π.χ.). Οι Μυκηναίοι αγγειογράφοι προοδευτικά οριοθετο ν τις επιφάνειες του αγγείου που θα διακοσµήσουν και σχηµατοποιο ν τις ζωικές µορφές. (Κως, Αρχαιολογικ Μουσείο) Χρυσές σφραγίδες απ τον ταφικ περίβολο Α των Μυκηνών. Εξαίρετα έργα µικροτεχνίας διακοσµηµένα µε µονοµαχία αγωνιστών και αγώνα ανθρώπου µ ε λιοντάρι αντίστοιχα (16ος αι. π.χ.). (Αθήνα, Εθνικ Αρχαιολογικ Μουσείο) 73

6 υποδηλώνουν εργασία έµπειρων καλλιτεχνών. Φαίνεται τι στην αρχή είχαν δεχτεί τη µινωική επιρροή. Η µινωική φυσιοκρατία περιορίστηκε µως απ τους µυκηναίους καλλιτέχνες. Η απεικ νιση σκηνών απ τη φ ση αντικαταστάθηκε απ τελετουργικές σκηνές και κυρίως απ πολεµικές ή σκηνές κυν η- γιο. Το 12ο αι. π.χ. τα φυτικά και τα ζωικά θέµατα σχηµατοποιήθηκαν, έχασαν την υπ στασή τους και έγιναν απλά διακοσµητικά σχέδια. Οι αντιλήψεις των Μυκηναίων και ο τρ πος που ζο σαν επηρέ ασαν την αισθητική τους και δηµιο ργησαν το µυκηναϊκ καλλιτεχνικ φος. ÛÎ ÛÂÈ - Ú ÛÙËÚÈfiÙËÙÂ Την τελευταία περίοδο της µυκηναϊκής ακµής (β µισ 13ου αι.π.χ.) κατασκευάζονται οι µνη- µειώδεις θολωτοί τάφοι. Αντιπροσωπευτικά δείγµατα των θολωτών τάφων που µας είνα ι γνωστοί αποτελο ν ο «Θησαυρ ς του Μιν ου» στον Ορχοµεν (επά νω) και ο «Θησαυρ ς του Α- τρέως» στις Μυκήνες (κάτω). 1. Να εξηγήσετε γιατί τα ευρήµατα (υλικά κατάλοιπα) του κυκλαδικο πολιτ ισµο της πρώιµης εποχής του χαλκο αποτελο ν ενδείξεις εξελιγµένης κοινωνικής οργάνωσης στις Κυκλάδες κατά την πρώιµη χαλκοκρατία. 2. Ποια χαρακτηριστικά παρουσιάζει η κοινωνική συγκρ τηση στην Κρήτη την ε- ποχή της ακµής των ανακτ ρων; 3. Έχει διατυπωθεί η άποψη τι η χώρα των Μυκηναίων πρέπει να ήταν χωρισµένη σε τέσσερα ή πέντε µεγαλ τερα και άλλα τ σα περίπου µικρ τερα «οµοσπονδιακά» κράτη, αντίστοιχα προς τα µεγάλα ανάκτορα και τι δεν αποκλείετα ι τα επι- µέρους µυκηναϊκά κράτη να ήταν υποτελή στο µεγαλ τερο ανακτορικ κέντρο, τις Μυκήνες. Μια τέτοια άποψη α) ποιο κοινωνικ σ στηµα οργάνωσης προϋ ποθέτει για λη την επικράτεια του µυκηναϊκο κ σµου και β) την οργάνωση ποιου απ τους ανατολικο ς λαο ς σας θυµίζει; 4. Απ την παρατήρηση και µ νο των εικ νων στις σ. 68, 70 και 73 σε ποια συµπεράσµατα θα καταλήγατε για τις αντιλήψεις και τα προβλήµατα που απασχολο σαν τους Μυκηναίους; 5. Ποια «εικ να» διαµορφώνετε για τη µυκηναϊκή κοινωνία απ τη µελέτη του παραθέµατος 4; ικαιολογήστε την άποψή σας. 6. Ποια στοιχεία τεκµηριώνουν την ελληνικ τητα του µυκηναϊκο πολιτισµο ; 7. Σε ποια συµπεράσµατα σας οδηγεί η µελέτη του παραθέµατος 5 σε,τι αφορά την κοινή καταγωγή των Ελλήνων; 8. Να παρατηρήσετε την εικ να που παρουσιάζεται η Βασιλική π λη της Χαττο - σας (σ. 44) και να τη συγκρίνετε µε την εικ να της «π λης των λε ντων» των Μυκηνών (σ. 68). Τι παρατηρείτε ως προς την οικοδοµική τέχνη και τη διακ σµησή τους; 74 75

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Èı Ó ÎÙ ÛË ÙÔ ÎÚ ÙÔ ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ÚÔ Ï ÛË ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ªÂÁ Ï ÂÎÛÙÚ ÙÂ Â ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ. ÂappleÈ ÚÔÌ ÙˆÓ «Ï ÒÓ ÙË ı Ï Û- Û» À π O O O.

Èı Ó ÎÙ ÛË ÙÔ ÎÚ ÙÔ ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ÚÔ Ï ÛË ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ªÂÁ Ï ÂÎÛÙÚ ÙÂ Â ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ. ÂappleÈ ÚÔÌ ÙˆÓ «Ï ÒÓ ÙË ı Ï Û- Û» À π O O O. 5. Οι Χετταίοι ή Χεττίτες Με επίκεντρο την ανατολική περιοχή της Μ. Ασίας συγκροτήθηκε στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.χ. ένα ισχυρ κράτος. Κάτοικοί του ήταν γηγενείς ασιατικοί πληθυσµοί και «ινδοευρωπαϊκά»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

6. Οι Μήδοι και οι Πέρσες Στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.χ., στο β ρειο τµήµα του οροπεδίου του Ιράν εγκαταστάθηκαν οι Μήδοι και στο ν τιο οι Πέρσες. Μέχρι τον 7ο αι. π.χ., αµφ τεροι ήταν εξαρτηµένοι απ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. Ομηρική εποχή Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ (από το 1100 ως το 323 π.χ.) ΕΙΣΑΓΩΓΗ: 1600-1100π.Χ.:Πρωτοϊστορική περίοδος που οδηγεί στο μυκηναϊκό πολιτισμό. 1100 π.χ.: Εναρξη της ελληνικής ιστορίας. 11 ος 9 ος αιώνας:οι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΑΡΧΑΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΟΣΤΡΑΚΑ ΠΗΛΙΝΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μεσοποταμία-Σουμέριοι Μέσα 4ης χιλιετίας π.χ. Σφηνοειδής γραφή Τρόπος γραφής που

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό

αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Τευχος τριτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Τα αρχεία στις ελληνικές πόλεις της αρχαιότητας Ασκήσεις στον πηλό Άσκηση Οι γραφείς του ανακτόρου της Πύλου Κάθε χρόνο τέτοια εποχή στο ανάκτορο της Πύλου

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

A. O ANΘPΩΠOΣ ΣTHN ANAZHTHΣH ΛEΞEIΣ TOY ΘEIOY KΛEI IA

A. O ANΘPΩΠOΣ ΣTHN ANAZHTHΣH ΛEΞEIΣ TOY ΘEIOY KΛEI IA ΜΕΡOΣ ΠΡΩΤO Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ 1 ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΘΕΙΟ Σκοπ ς αυτής της διδακτικής εν τητας είναι: ñ Να κατανοήσετε τη διαχρονική αναζήτηση του Θεο απ τον άνθρωπο. ñ Να διαπιστώσετε την

Διαβάστε περισσότερα

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn anjologion ellhnikwn grammatoseirwn Απλ µονοτυπικ Λειψίας µονοτυπικ εκαεξάρια τ ς κάσας εκαεξάρια Λειψίας τ ς κάσας Πελασγικ µονοτυπικ Αττικ µονοτυπικ Εκδ σεων «Μπ λ Λ τρ» Μα ρα 486 µονοτυπικ Μπεκκεριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΝ Ι ΑΜ ΕΣ ΩΝ ΟΙ Κ ΟΝΟΜ Ι Κ ΩΝ Κ ΑΤΑΣ ΤΑΣ ΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙ ΡΙ ΑΣ Κ ΑΙ ΤΟΥ ΟΜ Ι ΛΟΥ Α Τρίµηνο 2005 ΑΝΩΝΥΜΟΣ Γ ΕΝΙ Κ Η ΕΤ ΑΙ Ρ Ι Α Τ ΣΙ ΜΕΝΤ ΩΝ Η Ρ ΑΚ Λ Η Σ ΑΡ. ΜΗ Τ Ρ. Α.Ε. : 13576/06/Β/86/096

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1

FAX : 210.34.42.241 spudonpe@ypepth.gr) Φ. 12 / 600 / 55875 /Γ1 Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Υ ΠΟΥ ΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑ Ι ΕΙΑ Σ & ΘΡΗΣ Κ/Τ Ω ΕΝΙΑ ΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤ ΙΚΟΣ Τ ΟΜ ΕΑ Σ Σ ΠΟΥ Ω Ν ΕΠΙΜ ΟΡΦΩ Σ ΗΣ ΚΑ Ι ΚΑ ΙΝΟΤ ΟΜ ΙΩ Ν /ΝΣ Η Σ ΠΟΥ Ω Τ µ ή µ α Α Α. Πα π α δ ρ έ ο υ 37

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια ΣΤΟ BΑΘΟΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ, κάτω απ την επιφάνεια των αγριεµένων κυµάτων, βρίσκεται η κοινωνία των ψαριών. Εκεί συνήθως επικρατεί απ λυτη ηρε- µία. Τις τελευταίες µως ηµέρες, αυτή την απ λυτη ηρεµία του βυθο

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Π ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Πινάκων... 13. Κατάλογων Σχηµάτων... 17 Ευχαριστίες... 19 Εισαγωγή... 21

Π ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κατάλογος Πινάκων... 13. Κατάλογων Σχηµάτων... 17 Ευχαριστίες... 19 Εισαγωγή... 21 Π ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος Πινάκων..................................... 13 Κατάλογος ιαγραµµάτων............................... 15 Κατάλογων Σχηµάτων................................... 17 Ευχαριστίες............................................

Διαβάστε περισσότερα

2. Η επïøü τïυ Ιïυστινιανïà (6ïς αι. µ.ì.) ΘευδÛριøï απïκατàσταση της ρωµαϊκüς ïικïυµûνης Ãστρïγïτθικïà âασýλειïυ της ΙταλÝας ρüγα (rex)

2. Η επïøü τïυ Ιïυστινιανïà (6ïς αι. µ.ì.) ΘευδÛριøï απïκατàσταση της ρωµαϊκüς ïικïυµûνης Ãστρïγïτθικïà âασýλειïυ της ΙταλÝας ρüγα (rex) 2. Η εποχή του Ιουστινιανο (6ος αι. µ.χ.) Ο Ιουστινιαν ς σφράγισε µε το έργο του τον 6ο αιώνα. ιαδέχθηκε στο θρ νο το θείο του Ιουστίνο, τον οποίο είχε βοηθήσει στη διακυβέρνηση του κράτους ως σ µβουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

KEºA AIO 1. EN EIXE ΠEPAΣEI OYTE ENA ΦEΓΓAPI απ

KEºA AIO 1. EN EIXE ΠEPAΣEI OYTE ENA ΦEΓΓAPI απ KEºA AIO 1 EN EIXE ΠEPAΣEI OYTE ENA ΦEΓΓAPI απ εκείνη τη ν χτα που βρισκ μουν στο παλάτι του βασιλιά Μίνωα, στην Κνωσ. Τα λυχνάρια και οι δάδες είχαν σβήσει, και λοι, βασιλιάδες, πρίγκιπες και δο λοι,

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ

Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ. λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν. τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ ΤΥΙΚΑ & ΜΑΚΑΡΙΣΜΟΙ Ἦχος Νη Μ Α Ν µην Ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον ευ λο γη τος ει Κυ ρι ε ευ λο γει η ψυ χη µου τον Κυ ρι ον και πα αν τα τα εν τος µου το ο νο µα το α γι ον αυ του Ευ λο γει η ψυ

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ.

Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. απο το λιθο στα μεταλλα -- η εποχη του χαλκου Κεφάλαιο 2 Από το λίθο στα μέταλλα Η Εποxή του Χαλκού 3000--1100 π.χ. Την Εποχή του Χαλκού η πιο σημαντική πρώτη ύλη ήταν ο χαλκός. Σιγά σιγά ο χαλκός πήρε

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη

Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Μύθοι για τη μινωική Κρήτη Ο Λαβύρινθος. Ο μύθος αναφέρει ότι στα υπόγεια του παλατιού της Κνωσού υπήρχε ο λα3ύρινθος, ένα περίπλοκο κτίριο. Αν κάποιος έμπαινε μέσα χανόταν και δεν μπορούσε να ξανα3γεί.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγαθόν''

ΠΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγαθόν'' «ΑΕΛΙΟΣ ΧΟΡΟΣ» Ι.. ΣΙΩΟΣ ΕΤΡΑΣ ΟΛΥΕΛΕΟΣ ''Λόγον Ἀγθόν'' Ἦχος 1. ο γο ον γ θο ον Α λ λη η η λ Ε ξη ρ υ ξ το η η η κ ρ δ µ λο ο ο γον γ θον Χ ρ πν τ ν σ σ π νυ υ υ µνη η η η τ µη η η τηρ Χρ στ τ Θ η η η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (1.100 - )

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (1.100 - ) ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (1.100 - ) Κεφάλαιο Γ Ο Ελληνικός κόσμος από το 1.100 έως το 800 π.χ. Μεταβατικοί χρόνοι ή Σκοτεινοί αιώνες ή Γεωμετρική εποχή ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΕΞΑΣΘΕΝΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχαία Ελλάδα και οι Ανατολικοί Λαοί Από τους Σουμερίους στον Μέγα Αλέξανδρο 3000-323 π.χ.

Η Αρχαία Ελλάδα και οι Ανατολικοί Λαοί Από τους Σουμερίους στον Μέγα Αλέξανδρο 3000-323 π.χ. Το παρόν κείμενο Ο Μυκηναϊκός Πολιτισμός (περ. 1600-1100 π.χ.) αποτελεί τμήμα του άρθρου Ένα Πρότυπο Διδασκαλίας και Εξετάσεως του Μαθήματος της Ιστορίας Από το Εργαστήριο Πολυμέσων στην Σχολική Τάξη που

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple»

ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ÍÈ Â ÔÓÙ ÌÂ ÙËÓ «Î Ú ÙË Ìapple» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές

Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Κάνοντας µάθηµα ιστορίας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: µια περιήγηση στις προϊστορικές συλλογές Την Τετάρτη 21 Νοεµβρίου 2012 το µάθηµα της ιστορίας της Α Γυµνασίου πραγµατοποιήθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ANAΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Αριθμ.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Προέλευση των Ελλήνων. Από τους Πελασγούς στους Δωριείς

Η Προέλευση των Ελλήνων. Από τους Πελασγούς στους Δωριείς Η Προέλευση των Ελλήνων Θεωρητικά προβλήματα και το ζήτημα της γλώσσας Από τους Πελασγούς στους Δωριείς Αρχαιολογικά δεδομένα, πολιτισμικές μεταβολές και θεωρίες μεταναστεύσεων Γλώσσα Με βάση τα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.1: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» -Η εφαρμογή του συστήματος κατά την Προϊστορία Δρ Σταματίνα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, 23 Απριλίου 2013

Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, 23 Απριλίου 2013 ΔΙΚΤΥΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ LOGISTICS: ΜΟΧΛΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΩΝ Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, 23 Απριλίου 2013 Σύνοψη 2 Στόχοι της

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ 1. Εισαγωγή: Η Γραμμική Β - a-ki-re-u: Ποιο όνομα είναι; «Αχιλλεύς». Και άλλοι ήρωες του Τρωικού πολέμου απαντούν ως ονόματα στις πινακίδες της Γραμμικής Β. - Ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10

Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10 Χει ρι στών Μη χα νη µά των Λα το µεί ων Μαρµάρου, Πέτρας & Χώ µα τος ό λης της χώρας O53R10& O54R10 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ ΧΕΙ ΡΙ ΣΤΩΩΝ ΕΚ ΣΚΑ ΠΤΙ ΚΩΩΝ, Α ΝY

Διαβάστε περισσότερα

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»]

Α Ι Γ Υ Π Τ Ο Σ. 2. Ποια ήταν η κοινωνική διάρθρωση στην αρχαία Αίγυπτο; (6) [σελ. 22-23: παράγραφος «Η κοινωνία»] Σ Υ Γ Κ Ε Ν Τ Ρ Ω Σ Η Κ Α Ι Κ Α Τ Η Γ Ο Ρ Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ω Ν Σ Υ Ν Τ Ο Μ Η Σ Α Ν Α Π Τ Υ Ξ Η Σ Τ Ρ Α Π Ε Ζ Α Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Α Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Γ ε ν ι κ έ ς π α ρ α τ η ρ ή σ ε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ ΨΥ ΧΗ η αν θο δέ σµη της ζω ής ΚΕΙΜΕΝΟ: Υ πτγος ε.α. Ά ρης Δια μα ντό που λος, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας-Ψυχολόγος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΙ ΚΕΣ ΕΝ ΝΟΙΕΣ Ό πως υ πάρ χει

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρ λογος....................................................... 15 ΚΕΦΑΛΑΙO ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή....................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα