Πρόγραµµα METOIKOS. Κυκλική Μετανάστευση και Ένταξη Ένας Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Anna Triandafyllidou European University Institute

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόγραµµα METOIKOS. Κυκλική Μετανάστευση και Ένταξη Ένας Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Anna Triandafyllidou European University Institute"

Transcript

1 ROBERT SCHUMAN CENTRE FOR ADVANCED STUDIES Πρόγραµµα METOIKOS Κυκλική Μετανάστευση και Ένταξη Ένας Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Anna Triandafyllidou European University Institute With contributions from Ayse Caglar, Camilla Devitt, Krystyna Iglicka, Katarzyna Gmaj, Carmen Gonzalez- Enriquez, Nick Mai, Thanos Maroukis

2

3 EUROPEAN UNIVERSITY INSTITUTE, FLORENCE ROBERT SCHUMAN CENTRE FOR ADVANCED STUDIES Κυκλική Μετανάστευση και Ένταξη Ένας Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής ANNA TRIANDAFYLLIDOU EUROPEAN UNIVERSITY INSTITUTE ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ: AYSE CAGLAR, CAMILLA DEVITT, KRYSTYNA IGLICKA, KATARZYNA GMAJ, CARMEN GONZALEZ ENRIQUEZ, NICK MAI, THANOS MAROUKIS ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ METOIKOS

4 Το κείµενο αυτό µπορεί να µεταφορτωθεί µόνο για προσωπικούς ερευνητικούς σκοπούς. Για την περαιτέρω αναπαραγωγή του για άλλους σκοπούς σε οποιαδήποτε µορφή απαιτείται η συναίνεση των συγγραφέων ή των επιµελητών. Σε τυχόν αναφορές πρέπει να αναφέρονται τα πλήρη ονόµατα των συγγραφέων, των επιµελητών, ο τίτλος, το κείµενο εργασίας ή ο τίτλος της σειράς, το έτος και ο εκδότης Anna Triandafyllidou Printed in Italy European University Institute Badia Fiesolana I San Domenico di Fiesole (FI) Italy cadmus.eui.eu

5 Το Ερευνητικό πρόγραµµα METOIKOS Πρότυπα Κυκλικής Μετανάστευσης στη Νότια και Κεντρική Ανατολική Ευρώπη: Προκλήσεις και υνατότητες για Μετανάστες και Φορείς Χάραξης Πολιτικής Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ Το πρόγραµµα METOIKOS εξετάζει τα πρότυπα κυκλικής µετανάστευσης σε τρείς περιοχές της Ευρώπης: την νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια (Ελλάδα, Ιταλία και Αλβανία), την νοτιοδυτική Ευρώπη και το Μαγρέµπ (Ισπανία, Ιταλία και Μαρόκο) και την κεντρική-ανατολική Ευρώπη (Πολωνία, Ουγγαρία και Ουκρανία). Πιο συγκεκριµένα, το METOIKOS µελετά τη σύνδεση µεταξύ διαφορετικών τύπων κυκλικής µετανάστευσης και διαδικασιών ένταξης (στην χώρα υποδοχής) και επανένταξης (στη χώρα καταγωγής). Προσδιορίζει τις κύριες προκλήσεις και δυνατότητες που σχετίζονται µε την κυκλική µετανάστευση για τις χώρες αποστολής, τις χώρες υποδοχής και τους µετανάστες (και τις οικογένειές τους) και αναπτύσσει νέα εννοιολογικά εργαλεία για την ανάλυση της κυκλικής µετανάστευσης και της ένταξης. Προσδιορίζει τις κύριες προκλήσεις και δυνατότητες που σχετίζονται µε την κυκλική µετανάστευση για τις χώρες αποστολής, τις χώρες υποδοχής και τους µετανάστες (και τις οικογένειές τους) και αναπτύσσει νέα εννοιολογικά εργαλεία για την ανάλυση της κυκλικής µετανάστευσης και της ένταξης. Το πρόγραµµα αναπτύσσει προτάσεις πολιτικής (ένας οδηγός για φορείς χάραξης πολιτικής είναι διαθέσιµος σε 10 γλώσσες) για τοπικούς, περιφερειακούς και εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής σχετικά µε τους τρόπους µε τους οποίους η κυκλική µετανάστευση µπορεί να πλαισιωθεί από τις κατάλληλες πολιτικές (επαν)ένταξης. Επίσης θα διοργανώσει τρία Περιφερειακά Σεµινάρια (για την Ισπανια, την Ιταλία και το Μαρόκο, την Ελλάδα, την Ιταλία και την Αλβανία και την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Ουκρανία). Το πρόγραµµα θα προωθήσει τον διαδικτυακό διάλογο σχετικά µε την κυκλική µετανάστευση προκειµένου να ευαισθητοποιήσει σχετικά µε τις προκλήσεις και τα πλεονεκτήµατα της κυκλικής κινητικότητας στην ευρύτερη Γειτονιά της ΕΕ και γενικότερα στην περιοχή της Μεσογειακής Ευρώπης. Το πρόγραµµα METOIKOS φιλοξενείται από το Robert Schuman Centre for Advanced Studies και συντονίζεται από την Καθ. Άννα Τριανταφυλλίδου Το πρόγραµµα συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Ένταξης Υπηκόων Τρίτων Χωρών, Κοινοτικές ράσεις Το EUI και το RSCAS δεν ευθύνονται για τις απόψεις που εκφράζονται από τους συγγραφείς. Το Robert Schuman Centre for Advanced Studies (RSCAS), µε διευθυντή τον Stefano Bartolini από τον Σεπτέµβριο του 2006, φιλοξενεί ένα µεγάλο µεταδιδακτορικό πρόγραµµα. ηµιουργήθηκε το 1992 και έχει ως στόχο την ανάπτυξη διεπιστηµονικής και συγκριτικής έρευνας και την προώθηση εργασίας πάνω στα κυριότερα ζητήµατα σχετικά µε την Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και κοινωνία. Το RSCAS φιλοξενεί σηµαντικά ερευνητικά προγράµµατα και µία σειρά οµάδων εργασίας και πρωτοβουλιών ad hoc. Η θεµατολογία της έρευνας οργανώνεται γύρω από µία σειρά βασικών θεµατικών πεδίων και εξελίσσεται διαρκώς αντικατοπτρίζοντας την εξελισσόµενη θεµατολογία της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και την επέκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένα από τα βασικά του θεµατικά πεδία είναι η Μετανάστευση. Η Anna Triandafyllidou είναι Καθηγήτρια (µερικής απασχόλησης) στο RSCAS, EUI, στη Φλωρεντία και Ερευνήτρια Α στο Ελληνικό Ίδρυµα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) στην Αθήνα. Είναι η Επιστηµονική Συντονίστρια του προγράµµατος METOIKOS. Ειδικεύεται στους τοµείς της µετανάστευσης, του εθνικισµού και της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Από το 2002 διδάσκει ως Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο Κολλέγιο της Ευρώπης στην Bruges του Βελγίου. Το πρόσφατο συγγραφικό της έργο περιλαµβάνει τα παρακάτω βιβλία: European Multiculturalism(s) (µε T. Modood και N. Meer, 2011, Edinburgh University Press), What is Europe? (µε R. Gropas, 2012, Palgrave), Migrant Smuggling. Irregular Migration from Africa and Asia to Europe (µε T. Maroukis, 2012, Palgrave) Για περισσότερες πληροφορίες: Robert Schuman Centre for Advanced Studies European University Institute, Via delle Fontanelle, San Domenico di Fiesole (FI), Italy Fax: ,

6

7 Γιατί να µελετήσει κανείς την Κυκλική Μετανάστευση Ο όρος κυκλική µετανάστευση έχει γίνει σύνθηµα ανάµεσα στους Ευρωπαϊκούς και διεθνείς ακαδηµαϊκούς κύκλους και φορείς χάραξης πολιτικής από το 2007 που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την Ανακοίνωση σχετικά µε την Κυκλική Μετανάστευση και τις Εταιρικές Σχέσεις Κινητικότητας που µεταξύ άλλων τόνιζε τα πλεονεκτήµατα και τις προκλήσεις της κυκλικής µετανάστευσης και πρότεινε συγκεκριµένες ιδέες για την εφαρµογή της. Πολλοί εθνικοί και Ευρωπαϊκοί φορείς χάραξης πολιτικής έχουν προαναγγείλει την ιδέα της κυκλικής µετανάστευσης µε µεγάλο ενθουσιασµό ως µία πολιτική µε τριπλά οφέλη που υποτίθεται ότι αντιµετωπίζει ταυτόχρονα τις ελλείψεις εργατικού δυναµικού παρέχοντας µεταναστευτική εργασία γρήγορα και ευέλικτα ανάλογα µε τη ζήτηση- και τις προκλήσεις της ένταξης των µεταναστών δεδοµένου ότι οι κυκλικοί µετανάστες δεν ήρθαν για να µείνουν δηµιουργώντας ελάχιστες ή µηδενικές προκλήσεις ένταξης. Επιπλέον η κυκλική µετανάστευση θεωρείται στρατηγική αποφυγής της διαρροής εγκεφάλων (brain drain) και προώθησης της κυκλοφορίας εγκεφάλων (brain circulation). Το METOIKOS είναι το πρώτο ερευνητικό πρόγραµµα που εξετάζει την κυκλική µετανάστευση εµπειρικά µέσω συγκριτικών διακρατικών µελετών περιπτώσεων, επιδιώκοντας µε αυτό τον τρόπο την δηµιουργία µιας τυπολογίας της κυκλικής µετανάστευσης και την ανάδειξη των παραγόντων που την επηρεάζουν αλλά και του ρόλου των πολιτικών στην παρεµπόδιση ή την ενθάρρυνσή της. Μεθοδολογία Το πρόγραµµα METOIKOS εξέτασε την κυκλική µετανάστευση µέσα από εκτενή εµπειρική έρευνα (10-15 συνεντεύξεις µε φορείς χάραξης πολιτικής και συνεντεύξεις µε κυκλικούς µετανάστες σε κάθε χώρα και ανασκόπηση των σχετικών στατιστικών στοιχείων, κειµένων πολιτικής και ακαδηµαϊκής βιβλιογραφίας) σε έξι ζεύγη χωρών µεταξύ των οποίων το φαινόµενο της κυκλικής µετανάστευσης λαµβάνει χώρα. Οι χώρες αυτές είναι: Ιταλία-Αλβανία και Ελλάδα-Αλβανία, Ιταλία-Μαρόκο και Ισπανία-Μαρόκο Ουγγαρία-Ουκρανία και Πολωνία-Ουκρανία. Αυτός ο Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής συνοψίζει τα σηµαντικότερα ευρήµατά µας για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής που ασχολούνται µε την κυκλική µετανάστευση. Έχουµε ειδικές συστάσεις για την ΕΕ και τους εθνικούς φορείς χάραξης πολιτικής προτείνοντας τρόπους για τη διευκόλυνση της κυκλικότητας προστατεύοντας ταυτόχρονα τα δικαιώµατα των µεταναστών, διατηρώντας τη νοµιµότητα και καθιστώντας την κυκλικότητα επωφελή για όλα τα εµπλεκόµενα µέρη. Ορισµοί Η Κυκλική Μετανάστευση για τους σκοπούς της συγκεκριµένης έρευνας ορίζεται ως διεθνής, προσωρινή, επαναλαµβανόµενη µετανάστευση για οικονοµικούς λόγους. Μία τυπολογία της κυκλικής µετανάστευσης πρέπει να λάβει υπόψη τουλάχιστον τρείς διαστάσεις: Πρώτον, τη νόµιµη ή παράτυπη φύση της µετακίνησης και συνεπώς τον ρυθµισµένο ή αρρύθµιστο χαρακτήρα του φαινοµένου. 1

8 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής εύτερον, το επίπεδο δεξιοτήτων και εκπαίδευσης των εµπλεκόµενων ατόµων (µέση/χαµηλή ειδίκευση έναντι υψηλής). Και Τρίτον, τη χρονική διάρκεια κάθε παραµονής και επιστροφής (βραχυπρόθεσµη, µεσοπρόθεσµη ή µακροπρόθεσµη κυκλικότητα). Μία τυπολογία της κυκλικής µετανάστευσης Έχουµε εντοπίσει τρείς κύριους τύπους νόµιµης κυκλικής µετανάστευσης: 1. Εποχική νόµιµη οικονοµική µετανάστευση (µετανάστες µε βάση στη χώρα καταγωγής) αυθόρµητη ή ρυθµισµένη Κυρίως στη γεωργία, ρυθµισµένη µέσω διακρατικών συµφωνιών µεταξύ συγκεκριµένων κρατών µελών και συγκεκριµένων χωρών καταγωγής και/ή µε συγκεκριµένους τύπους αδειών. Μπορεί να πάρει τη µορφή οργανωµένων προγραµµάτων (όπως µεταξύ Μαρόκο και Ισπανίας) ή γενικών προβλέψεων διακρατικών συµφωνιών (όπως µεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας). Η εποχική παραµονή δεν διαρκεί περισσότερο από έξι µήνες και κανονικά οι άδειες εργασίας ισχύουν για ένα τοµέα και έναν εργοδότη. Μπορεί επίσης να λάβει χώρα βάσει ειδικών βραχυχρόνιων θεωρήσεων εισόδου. 2. Εποχική νόµιµη οικονοµική µετανάστευση (µετανάστες µε βάση στη χώρα καταγωγής) αυθόρµητη Άτοµα υψηλής ειδίκευσης ή επιχειρηµατίες. Άτοµα µπορούν να κυκλοφορούν µεταξύ δύο χωρών έχοντας στην κατοχή τους άδεια παραµονής (αόριστης διάρκειας) ή ακόµα και διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας (π.χ. οµογενείς µετανάστες όπως οι Βορειοηπειρώτες στην Ελλάδα) που τους επιτρέπει να λειτουργούν µε αυτό τον τρόπο. Έχουν την τάση να περνούν λίγες εβδοµάδες ή µήνες σε κάθε χώρα (καταγωγής και προορισµού) είτε λόγω της φύσης της εργασίας τους (π.χ. ειδικοί πληροφοριακών συστηµάτων, οικονοµολόγοι) είτε επειδή είναι επιχειρηµατίες που αναπτύσσουν εµπορικές ή επιχειρηµατικές δραστηριότητες µεταξύ των δύο χωρών ή επειδή έχουν δύο θέσεις εργασίας µερικής απασχόλησης, µία σε κάθε χώρα (π.χ. ο Ουκρανός γιατρός και ο Ουκρανός ακαδηµαϊκός που απασχολούνται στην Ουκρανία και στην Πολωνία). Αυτή είναι πιθανότατα η κατηγορία της επαναλαµβανόµενης προσωρινής µετακίνησης που πλησιάζει περισσότερο σε αυτό που περιγράφηκε ως κυκλική µετανάστευση στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Μάϊο του Εποχική νόµιµη οικονοµική µετανάστευση (µετανάστες µε βάση στη χώρα προορισµού)- αυθόρµητη Από τα άτοµα µε χαµηλό ή µέσο επίπεδο εξειδίκευσης που είναι µακροπρόθεσµοι µετανάστες στη χώρα προορισµού αλλά δυσκολεύονται να βρουν εργασία σε συγκεκριµένη περίοδο (π.χ. λόγω της τρέχουσας οικονοµικής κρίσης) ή υποαπασχολούνται (έχουν προσωρινή ή ασταθή εργασία). Αυτά τα άτοµα κυκλοφορούν µεταξύ των χωρών καταγωγής και προορισµού προκειµένου να εκτελέσουν: οικιακές επισκευαστικές εργασίες γεωργικές εργασίες. Επιπλέον υπάρχουν δύο τύποι ηµι-νόµιµης κυκλικής µετανάστευσης: 2

9 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ 4. Κυκλική ηµι-νόµιµη οικονοµική µετανάστευση (µετανάστες µε βάση στη χώρα καταγωγής) που µπορεί να ακολουθεί εποχικό πρότυπο ή όχι, όπου η παραµονή είναι νόµιµη και η εργασία παράτυπη. Αφορά έναν αριθµό τοµέων απασχόλησης που περιλαµβάνουν τις κατασκευές, την οικιακή εργασία, τον τουρισµό και την εστίαση. Αυτός το τύπος εποχικής µετανάστευσης τυπικά είναι νόµιµος, όσον αφορά την παραµονή του µετανάστη. Ο µετανάστης εισέρχεται µε: o Τουριστική θεώρηση εισόδου για την περιοχή Schengen, o Μία ειδική βραχυπρόθεσµη θεώρηση εισόδου έγκυρη σε συγκεκριµένο κράτος µέλος (π.χ. για τους Ουκρανούς στην Πολωνία), o Μία ειδική εθνική θεώρηση εισόδου (π.χ. για τους Ούγγρους οµογενείς Ουκρανούς πολίτες στην Ουγγαρία), o Ένα διασυνοριακό έγγραφο (π.χ. για τους Ουκρανούς στην Ουγγαρία), Όµως η εργασία είναι παράτυπη και η θεώρηση εισόδου δεν του/της παρέχει το δικαίωµα στην εργασία. Τα άτοµα που εµπλέκονται είναι άνεργοι µέσης ή υψηλής εξειδίκευσης και δεν µπορούν να τα βγάλουν πέρα στην χώρα καταγωγής και για ποικίλους λόγους (οικογενειακούς ή απλά το γεγονός ότι είναι αδύνατο να µεταναστεύσουν νόµιµα) δεν επιθυµούν να µεταναστεύσουν για µεγαλύτερες περιόδους. Εκµεταλλεύονται τα υπάρχοντα εθνικά δίκτυα (π.χ. Πολωνία- Ουκρανία ή Ουγγαρία-Ουκρανία) και µεταναστεύουν κυκλικά. Εργάζονται στον τοµέα της καθαριότητας και φροντίδας (γυναίκες) και στις κατασκευές και τη γεωργία (άνδρες). 5. Κυκλική ηµι-νόµιµη οικονοµική µετανάστευση (µετανάστες µε βάση στη χώρα προορισµού) αυθόρµητη Τα άτοµα που εµπλέκονται έχουν χαµηλό ή µέσο επίπεδο ειδίκευσης, είναι µακροπρόθεσµοι µετανάστες στη χώρα προορισµού όµως δυσκολεύονται να βρουν εργασία σε συγκεκριµένη περίοδο σε συγκεκριµένη περίοδο (π.χ. λόγω της τρέχουσας οικονοµικής κρίσης) ή υποαπασχολούνται (έχουν προσωρινή ή ασταθή εργασία). Τα άτοµα αυτά µεταναστεύουν κυκλικά µεταξύ των δύο χωρών προκειµένου να: Κάνουν µικρεµπόριο, αγοράζοντας αγαθά συνήθως από τη χώρα προορισµού και πουλώντας τα στη χώρα καταγωγής. Πρόκειται για παράτυπο εµπόριο χωρίς άδεια. Προσφέρουν µεταφορικές υπηρεσίες σε συµπατριώτες τους (µεταφέροντας τα υπάρχοντά τους από τη χώρα προορισµού στη χώρα καταγωγής). Αυτή είναι επίσης µία υπηρεσία που προσφέρεται χωρίς την αντίστοιχη άδεια. Στην περίπτωση αυτή αλλά και στην παραπάνω, οι τελωνιακοί υπάλληλοι στις εµπλεκόµενες χώρες (π.χ. Ιταλία και Μαρόκο ή Αλβανία και Ελλάδα) υπάρχει πιθανότητα να ζητήσουν από τα άτοµα να πληρώσουν πρόστιµο ή να τους δωροδοκήσουν για να περάσουν. Παρόλα αυτά η επιχείρηση είναι επικερδής. Τέλος, υπάρχει επίσης η παράτυπη κυκλική µετανάστευση: 6. Παράτυπη κυκλική µετανάστευση: Ο µετανάστης εισέρχεται χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα και βρίσκει εργασία στην άτυπη αγορά εργασίας σε εποχικές ή άλλες προσωρινές θέσεις στην γεωργία, την εστίαση, τον τουρισµό, την καθαριότητα και την ιδιωτική φροντίδα. Στους τοµείς αυτούς οι γηγενείς εργαζόµενοι δουλεύουν επίσης συχνά παράτυπα. 3

10 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Ο ρόλος των πολιτικών για την προώθηση της κυκλικής µετανάστευσης Από τους έξι τύπους που προσδιορίστηκαν: σχεδόν όλοι είναι αυθόρµητοι, προέρχονται από οικονοµική αναγκαιότητα, γίνονται δυνατοί λόγω του κοινωνικού κεφαλαίου των µεταναστών (π.χ. η εµπλοκή τους σε άτυπα δίκτυα και η γνώση και των δύο χωρών προορισµού και καταγωγής). Είναι νόµιµη στο βαθµό που οι µετανάστες διαθέτουν άδειες µακράς διάρκειας διαφόρων ειδών ή είναι ηµι-νόµιµη όταν οι µετανάστες εκµεταλλεύονται συγκεκριµένες εθνικές πολιτικές που παρέχουν ειδικές θεωρήσεις εισόδου που καθιστούν µεν νόµιµη την παραµονή, όχι όµως και την εργασία ή όποια άλλη οικονοµική δραστηριότητα. Οι µετανάστες εµπλέκονται συνειδητά σε παράτυπες οικονοµικές δραστηριότητες λόγω οικονοµικής ανάγκης. Η δυνατότητα να ταξιδεύουν µεταξύ των δύο χωρών νόµιµα είναι φυσικά κρίσιµη. Είναι ενδιαφέρον ότι λίγοι από αυτούς τους τύπους νόµιµης ή ηµι-νόµιµης κυκλικής µετανάστευσης έχουν εποχικό χαρακτήρα. Φαίνεται να υπάρχει χώρος και δυνατότητα για κυκλικές µετακινήσεις και απασχόληση σε διάφορους τοµείς που ανταποκρίνονται στις οικονοµικές ανάγκες των µεταναστών. Πιο σπάνια είναι η περίπτωση η κυκλικότητα να ενθαρρύνεται από την επιθυµία επαγγελµατικής προόδου ή βελτίωσης της θέσης εργασίας στη χώρα καταγωγής ή προορισµού. Αυτοί είναι οι υψηλής εξειδίκευσης κυκλικοί µετανάστες, µια µικρή, αν και πολύ ενδιαφέρουσα, µειονότητα. Ο ρόλος των πολιτικών είναι κρίσιµος στην ελεύθερη κυκλοφορία των µεταναστών. Συνεπώς βλέπουµε ότι η κυκλικότητα είναι δυνατή όπου: οι µετανάστες έχουν στην κατοχή τους δελτία ταυτότητας ή άδειες παραµονής που τους επιτρέπουν κυκλοφορία και εργασία σε οποιαδήποτε από τις δύο χώρες οι µετανάστες έχουν πρόσβαση σε έγγραφα παραµονής που τους επιτρέπουν να ταξιδεύουν ελεύθερα ακόµη και αν αναγκάζονται να εργάζονται παράτυπα Όταν ο µετανάστης φοβάται ότι µπορεί να πιαστεί περνώντας παράνοµα τα σύνορα ή ότι διακινδυνεύει να χάσει την άδεια παραµονής του στην χώρα προορισµού δεν µετακινείται. Προσφέρει η Κυκλική Μετανάστευση Τριπλά Οφέλη (triple win situation); Συνολικά η κυκλική µετανάστευση δεν είναι η προτιµότερη επιλογή για τους µετανάστες και τις οικογένειές τους. Οι µετανάστες θα προτιµούσαν να παραµείνουν σε µία από τις δύο χώρες όµως δεν µπορούν να µείνουν στη χώρα καταγωγής τους γιατί δεν έχουν επαρκή µέσα επιβίωσης και/ή την δυνατότητα να δηµιουργήσουν µία καλύτερη ζωή για τους ίδιους και τα παιδιά τους. εν µεταναστεύουν σε µακροχρόνια βάση είτε επειδή αυτή η επιλογή δεν είναι διαθέσιµη (δεν υπάρχουν κανάλια για νόµιµη οικονοµική µετανάστευση που περιλαµβάνει µακρόχρονη παραµονή) είτε επειδή (ειδικότερα οι γυναίκες) έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις στη χώρα καταγωγής (ανήλικα παιδιά, ηλικιωµένους γονείς) και δεν µπορούν να λείπουν για µεγάλες περιόδους. Επίσης επιλέγουν την κυκλικότητα (αλλά πιο σπάνια) όταν έχουν ως βάση τη χώρα προορισµού και είναι άνεργοι ή υποαπασχολούνται. Συνεπώς η κυκλική µετανάστευση περιλαµβάνει µέτρια οικονοµικά οφέλη για τους κυκλικούς µετανάστες και τις οικογένειές τους. Αποτελεί κυρίως ένα µέσο επιβίωσης και έναν τρόπο για να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής τους και τις µελλοντικές προοπτικές των παιδιών τους. 4

11 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ Τα ευρήµατα του προγράµµατος METOIKOS δείχνουν ότι δεν υπάρχουν άλλα οφέλη κοινωνικού κεφαλαίου για τους κυκλικούς µετανάστες µε εξαίρεση την κατηγορία των κυκλικών µεταναστών υψηλής ειδίκευσης (κυκλοφορία εγκεφάλων / brain circulation) που ωστόσο περιλαµβάνει ένα πολύ µικρό αριθµό ατόµων που ασχολούνται µε τις επιχειρήσεις, το εµπόριο ή την ανάπτυξη προγραµµάτων µεταξύ των δύο χωρών. Οι περισσότεροι κυκλικοί µετανάστες απασχολούνται σε θέσεις χαµηλής εξειδίκευσης και χαµηλών αποδοχών (αγροτικές εργασίες, κατασκευαστικές εργασίες, καθαριότητα ή φροντίδα, ως πλανόδιοι µικροπωλητές ή σε άλλου είδους µικρεµπόριο). εν αναπτύσσουν ιδιαίτερες δεξιότητες στην χώρα προορισµού (µε εξαίρεση το πρόγραµµα εποχικής µετανάστευσης Ισπανίας-Μαρόκου). Αντιθέτως κάποιοι (π.χ. Ουκρανές γυναίκες στην Πολωνία) αντιµετωπίζουν σηµαντική υποβάθµιση των δεξιοτήτων τους (de-skilling) καθώς είναι πιθανό να έχουν πτυχία πανεπιστηµίου και να καταλήγουν να εργάζονται στα χωράφια ή στον τοµέα της φροντίδας. Η κυκλική µετανάστευση περιλαµβάνει σηµαντικές προσωπικές δυσκολίες όταν οι µετανάστες αποµακρύνονται από τα µικρά παιδιά τους. Η συχνή και επαναλαµβανόµενη απουσία γονέα µπορεί να επηρεάσει την συναισθηµατική ευηµερία των παιδιών ακόµη και όταν µένουν µε κοντινούς συγγενείς (παππούδες, θείους). Επιπλέον ο µετανάστης αισθάνεται αποκοµµένος και από τις δύο χώρες µένοντας κάπου µεταξύ των δύο. Η κυκλική µετανάστευση περιλαµβάνει µέτρια οφέλη για την χώρα καταγωγής: Η χώρα καταγωγής έχει λιγότερους ανέργους και επωφελείται από µέτρια εµβάσµατα από τους κυκλικούς µετανάστες. Τα εµβάσµατα αυτά ωστόσο δεν είναι αρκετά υψηλά ώστε να συµβάλουν στην κοινωνικοοικονοµική ανάπτυξη της χώρας καταγωγής επειδή οι κυκλικοί µετανάστες περνούν λίγους µόνο µήνες στη χώρα προορισµού και συνεπώς το εισόδηµά τους µετά βίας καλύπτει έξοδα επιβίωσής τους. Καµία από τις χώρες καταγωγής που µελετήθηκαν εδώ (Αλβανία, Μαρόκο, Ουκρανία) δεν έχει εφαρµόσει πολιτικές επανένταξης των κυκλικών µεταναστών. Συνεπώς, ακόµη και όπου οι κυκλικοί µετανάστες έχουν την προοπτική να αναπτύξουν επιχειρήσεις, µικρεµπόριο, να αποκοµίσουν πείρα ή τεχνογνωσία, ή απλώς επαφές από το εξωτερικό (κοινωνικό κεφάλαιο), αυτό δεν µπορεί να πραγµατοποιηθεί λόγω έλλειψης βασικών συνθηκών: υπερβολική γραφειοκρατία, υψηλά επίπεδα διαφθοράς, ελλιπείς υποδοµές ενώ οι εθνικές οικονοµίες είναι πιθανό να είναι ασταθείς καθιστώντας οποιαδήποτε επένδυση ριψοκίνδυνη. Η κοινωνική και οικονοµική επανένταξη των κυκλικών µεταναστών στις χώρες καταγωγής µπορεί να µην αποτελούν ζήτηµα αν οι µετανάστες είχαν αποµακρυνθεί για σύντοµες περιόδους και οι οικογένειές τους παρέµεναν πίσω. Σε κάθε περίπτωση οποιαδήποτε δυσκολία αντιµετωπίζεται από τις οικογένειες και τους φίλους τους και όχι από κρατικές πολιτικές. Η χώρα προορισµού επωφελείται από τη νόµιµη κυκλική µετανάστευση µε δύο συγκεκριµένους τρόπους: Ικανοποιεί συγκεκριµένες ανάγκες τις αγοράς εργασίας σε τοµείς όπου οι γηγενείς δεν επιθυµούν να εργαστούν επειδή η εργασία είναι προσωρινή/εποχική, δύσκολη και χαµηλού κύρους και αποδοχών. εν υπάρχει ανάγκη ανησυχίας για τα ιδιαιτέρα ζητήµατα ένταξης των κυκλικών µεταναστών και των οικογενειών τους επειδή είτε είναι εγκατεστηµένοι στις χώρες προορισµού και έχουν ήδη ενταχθεί είτε οι οικογένειές τους παραµένουν στις χώρες καταγωγής. Οι χώρες προορισµού αντιµετωπίζουν δύο σηµαντικά µειονεκτήµατα της κυκλικής µετανάστευσης: 5

12 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Συχνά δεν µπορούν να ελέγξουν αν οι κυκλικοί µετανάστες παραβιάζουν τους όρους παραµονής τους: π.χ. εργάζονται σε διαφορετικούς τοµείς ή περιοχές από ό, τι συµφωνήθηκε αρχικά. Αυτή η µορφή µετανάστευσης δεν συµβάλλει στη λύση του δηµογραφικού τους ελλείµµατος αφού οι µετανάστες είναι κυκλικοί και τελικά επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους. Η προσέγγιση των Πολιτικών της ΕΕ για την Κυκλική Μετανάστευση: Εταιρικές Σχέσεις Κινητικότητας Παρόλο που οι πραγµατικότητες της κυκλικής µετανάστευσης υφίστανται για πολύ καιρό στην Ευρώπη, ο όρος κυκλική µετανάστευση ήρθε στο προσκήνιο των πολιτικών συζητήσεων µετά τη δηµοσίευση της Ανακοίνωσης Κυκλική Μετανάστευση και Εταιρικές Σχέσεις Κινητικότητας µεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών (COM (2007) 248 final) το Μάιο του Ο στόχος αυτής της Ανακοίνωσης ήταν να προωθήσει κανάλια νόµιµης µετανάστευσης για πολίτες τρίτων χωρών µε σκοπό την εύρεση εργασίας στην ΕΕ, κυρίως µέσω σχηµάτων κυκλικής και προσωρινής µετανάστευσης και µέσω των λεγόµενων εταιρικών σχέσεων κινητικότητας. Οι Εταιρικές Σχέσεις Κινητικότητας είναι νοµικά σχήµατα που θα τοποθετούσαν τη νόµιµη µετανάστευση, κατά προτίµηση κυκλικού ή προσωρινού χαρακτήρα, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας των µεταναστευτικών πολιτικών µεταξύ των κρατών µελών της ΕΕ (όσων επιθυµούν να συµµετέχουν σε µία τέτοια εταιρική σχέση) και µίας ή περισσότερων τρίτων χωρών. Ενώ η Ανακοίνωση διευκρινίζει, από την µια µεριά, ότι οι εταιρικές σχέσεις κινητικότητας θα πάρουν διαφορετικές µορφές και θα εξαρτώνται από την υφιστάµενη κατάσταση στα κράτη µέλη της ΕΕ, από την άλλη, αναφέρει (σ. 4) µία µακρά λίστα δεσµεύσεων από πλευράς των εµπλεκόµενων τρίτων χωρών. Όλες αυτές οι δεσµεύσεις σχετίζονται µε την επανεισδοχή των υπηκόων τους αλλά και υπηκόων άλλων τρίτων χωρών, µε προσπάθειες βελτίωσης του ελέγχου των συνόρων και της ασφάλειας των ταξιδιωτικών εγγράφων, και µε τη συνεργασία µε την ΕΕ σε ζητήµατα διαχείρισης των συνόρων και συγκεκριµένα µέτρα καταπολέµησης της εµπορίας και παράνοµης διακίνησης ανθρώπων. Επίσης έχει προστεθεί µία τελευταία δέσµευση που σχετίζεται µε την υποχρέωση των τρίτων χωρών να προωθούν την παραγωγική απασχόληση και την αξιοπρεπή εργασία ως µέσα, µεταξύ άλλων, για τη µείωση των κινήτρων για παράτυπη µετανάστευση. Επιπλέον, τα παραπάνω θα πρέπει να εφαρµόζονται µε πλήρη σεβασµό στα ανθρώπινα δικαιώµατα. ιαβάζοντας αυτή τη λίστα αναρωτιέται κανείς ποια τρίτη χώρα στην περιοχή της Ανατολικής και της Νοτίου Ευρώπης έχει τη δυνατότητα να τηρήσει αυτές τις δεσµεύσεις. Με άλλα λόγια, οι δεσµεύσεις αυτές είναι επιθυµητές αλλά όχι ρεαλιστικές. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή µέχρι τώρα εννοεί την κυκλική µετανάστευση ως µέρος αυτών των εταιρικών σχέσεων κινητικότητας. Η Ανακοίνωση τονίζει ότι η κυκλική µετανάστευση είναι δυνητικά ωφέλιµη αφενός για την ΕΕ, γιατί µπορεί να ανταποκριθεί ταχύτερα στις ελλείψεις της αγοράς εργασίας στους τοµείς υψηλής ειδίκευσης, και αφετέρου για τις χώρες καταγωγής, αφού µπορούν να αποφύγουν τις επιπτώσεις της διαρροής εγκεφάλων (brain drain). Επιπλέον, η Ανακοίνωση υποστηρίζει ότι η προώθηση της κυκλικής µετανάστευσης θα είναι ωφέλιµη για τα εµπλεκόµενα άτοµα αφού θα µπορούν να περνούν περιορισµένες χρονικές περιόδους στην ΕΕ αποκτώντας νέες δεξιότητες, βελτιώνοντας την κατάρτιση και την εργασιακή εµπειρία τους ή κερδίζοντας επιπλέον χρήµατα. Το όλο σχέδιο βασίζεται στην ιδέα µιας καλά ρυθµισµένης κυκλικής µετανάστευσης η οποία ελέγχεται από την ΕΕ αλλά και τη χώρα καταγωγής και περιλαµβάνει επίσης ισχυρά κίνητρα για τους µετανάστες προκειµένου να συµµορφωθούν µε την ιδέα της επιστροφής όταν λήξει ο χρόνος εργασίας/εκπαίδευσής τους στην ΕΕ. Τα άτοµα που συµµετέχουν στην κυκλική µετανάστευση και τηρούν τους κανόνες µπορούν να επωφεληθούν από απλούστερες και επαναλαµβανόµενες εισόδους στο µέλλον. Με άλλα λόγια, τα άτοµα που έµειναν στην ΕΕ και εργάστηκαν ή εκπαιδεύτηκαν εκεί θα 6

13 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ επιστρέφουν ευκολότερα σε µία χώρα της ΕΕ µε σκοπό την εργασία ή τις σπουδές εφόσον έχουν σεβαστεί τους κανόνες της κυκλικής µετανάστευσης. Η Ανακοίνωση προβλέπει επίσης σχήµατα για την προώθηση της επανένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών στην χώρα καταγωγής τους µετά την παραµονή τους στην ΕΕ. Προτάσεις Πολιτικής για ένα βελτιωµένο πλαίσιο προώθησης της Κυκλικής Μετανάστευσης στην Eυρωπαϊκή Ενωση Τα ευρήµατα του METOIKOS δείχνουν ότι ο τύπος κυκλικής µετανάστευσης που προβλέπεται µέχρι στιγµής από το ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής είναι σε µεγάλο βαθµό ανύπαρκτος. Υπάρχουν πολύ λίγοι µετανάστες υψηλής ειδίκευσης που επιδίδονται σε κυκλική κινητικότητα και κατά συνέπεια επιστρέφουν στη χώρα καταγωγής τους τις όποιες δεξιότητες απέκτησαν στην ΕΕ. Στην πραγµατικότητα η µόνη κυκλική µετανάστευση που ρυθµίζεται από τα εξεταζόµενα κράτη µέλη της ΕΕ (Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Πολωνία) είναι η εποχική αγροτική µετανάστευση. Αυτές οι πραγµατικότητες οφείλουν να αναγνωριστούν από την ΕΕ και πρέπει να υιοθετηθούν ειδικά µέτρα προκειµένου η ήδη υπάρχουσα αυθόρµητη κυκλικότητα να αξιοποιηθεί στο έπακρο. Συγκεκριµένα προτείνουµε: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρέχει χρηµατοδότηση και τεχνογνωσία στις χώρες καταγωγής που συνορεύουν µε την ΕΕ (π.χ. Ουκρανία, Μαρόκο, Αλβανία) προκειµένου να αναπτύξουν αποτελεσµατικές πολιτικές επανένταξης των κυκλικών µεταναστών. Συγκεκριµένα, Ανάπτυξη σχηµάτων πίστωσης για µικρά δάνεια που θα προωθούσαν την ανάπτυξη µικρών επιχειρήσεων π.χ. στη γεωργία, τον τουρισµό, την εστίαση ή γενικά το εµπόριο τοµείς στους οποίους απασχολούνται οι µετανάστες στη χώρα προορισµού και έχουν αποκτήσει κάποια εµπειρία. Μείωση της γραφειοκρατίας και απλοποίηση των διαδικασιών για τη δηµιουργία µικρών επιχειρήσεων ή την απόκτηση επαγγελµατικής άδειας εµπορίου ή άλλης προκειµένου να ενισχυθεί η ανάπτυξη επιχειρηµατικότητας από τους κυκλικούς µετανάστες που επιστρέφουν. Και φυσικά ο γενικότερος στόχος της δηµιουργίας υποδοµών (ενέργεια, µεταφορές, τηλεπικοινωνίες). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να δηµιουργήσει ένα πλαίσιο κινήτρων ούτως ώστε τα κράτη µέλη να βοηθούν τους κυκλικούς µετανάστες στην απόκτηση δεξιοτήτων. ιδασκαλία γλωσσών: εκµάθηση της γλώσσας της χώρας προορισµού. Αυτό είναι ζωτικής σηµασίας για να οδηγήσει η κυκλική µεταναστευτική εµπειρία σε συσσώρευση οικονοµικού και κοινωνικού κεφαλαίου. Επαγγελµατική κατάρτιση π.χ. εκπαίδευση ειδικευµένων εργαζοµένων στις κατασκευές, παροχή τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη νέων καλλιεργειών, ή υποστήριξη των εργαζοµένων στην καθαριότητα ή τη φροντίδα για τη δηµιουργία συνεταιρισµών µε στόχο την οργάνωση της κυκλικής εργασίας τους. Μαθήµατα επιµόρφωσης που επιτρέπουν την αξιοποίηση δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν στο παρελθόν (π.χ. οι Ουκρανοί νοσοκόµοι ή γιατροί να γίνουν αναγνωρισµένοι επαγγελµατίες φροντίδας στην Πολωνία). Χρηµατοδότηση/κατάρτιση για σωµατεία και άλλους συλλόγους της κοινωνίας πολιτών για τη δηµιουργία γραφείων υποστήριξης για κυκλικούς και ιδιαίτερα εποχικούς µετανάστες µε παροχή πληροφοριών σε γλώσσες που κατανοούν οι µετανάστες σχετικά µε τα 7

14 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής δικαιώµατα και τις υποχρεώσεις τους καθώς επίσης και δωρεάν νοµική βοήθεια για όσους αντιµετωπίζουν καταχρηστικές συνθήκες εργασίας. Συστάσεις σχετικά µε τους τύπους αδειών διαµονής και θεωρήσεων εισόδου που θα διευκολύνουν την κυκλική µετανάστευση, καθώς και την ανάπτυξη των ειδικών προβλέψεων πρόνοιας ή σχηµάτων διµερούς συνεργασίας µπορούν να επιτευχθούν καλύτερα στο επίπεδο των κρατών µελών. Για το λόγο αυτό οι συστάσεις µας για τα θέµατα αυτά παρουσιάζονται παρακάτω µε αναφορά στις εξεταζόµενες χώρες προορισµού: συγκεκριµένα την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ισπανία. 8

15 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ Προτάσεις πολιτικής για Ισπανικούς Φορείς Χάραξης Πολιτικής σχετικά µε την Κυκλική Μετανάστευση µεταξύ Μαρόκου και Ισπανίας Η ρήτρα έξη µηνών που σήµερα εµποδίζει τους νόµιµα διαµένοντες µακροπρόθεσµους µετανάστες να περνούν περισσότερους από έξι µήνες εκτός Ισπανίας, αφού κινδυνεύουν να χάσουν την άδειά τους, πρέπει να ακυρωθεί. Η ρήτρα αυτή περιλαµβάνεται στους Εκτελεστικούς Κανονισµούς του Νόµου περί Αλλοδαπών του 2000, µία περίοδο κατά την οποία η έλλειψη εργατικού δυναµικού ήταν σηµαντικός λόγος ανησυχίας µεταξύ επιχειρηµατιών σε διάφορους τοµείς και ιδίως µεταξύ των αγροτών στις περιοχές εντατικής γεωργίας των ακτών της Μεσογείου. Η ρήτρα αυτή αποτελεί το κυριότερο εµπόδιο στην κυκλική µετανάστευση και δεν δικαιολογείται σε µία περίοδο υψηλής ανεργίας. Τα προγράµµατα προσωρινής µετανάστευσης θα µπορούσαν να έχουν θετικότερο αντίκτυπο στην ευηµερία των εµπλεκόµενων µεταναστών και των οικογενειών τους παρέχοντάς τους καλύτερη και πληρέστερη ενηµέρωση σχετικά µε τα κοινωνικά τους δικαιώµατα. Συχνά, Μαροκινοί µετανάστες που συµµετέχουν σε προγράµµατα προσωρινής µετανάστευσης δεν γνωρίζουν ότι µπορούν να µεταφέρουν τα κοινωνικά επιδόµατα που απέκτησαν στην Ισπανία (ως ασφαλισµένοι σε ταµεία κοινωνικής ασφάλισης) στο Μαρόκο. Η παρούσα χαµηλή ειδίκευση των Μαροκινών µεταναστών στην Ισπανία σε σύγκριση µε τη µαροκινή µετανάστευση σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, έχει αρκετές αρνητικές επιπτώσεις. Η Ισπανία θα πρέπει να σχεδιάσει προγράµµατα για την προσέλκυση Μαροκινών φοιτητών προσφέροντάς τους υποτροφίες και την ευκαιρία να εργαστούν στην Ισπανία για αρκετά χρόνια µετά την αποφοίτησή τους, µε την προϋπόθεση ότι θα επιστρέψουν στο Μαρόκο, ενώ η είσοδος στην ισπανική αγορά εργασίας θα πρέπει να ανοίξει και πάλι για αυτούς για µικρά χρονικά διαστήµατα κατά τη διάρκεια της επαγγελµατικής τους ζωής, προκειµένου να ανανεώσουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους ή να δηµιουργήσουν επαγγελµατικά ή εµπορικά δίκτυα. Μετά το τέλος της παρούσας οικονοµικής κρίσης, ένας νέος τύπος της προσωρινής άδειας προσαρµοσµένης στον τουριστικό τοµέα πρέπει να ενσωµατωθεί στους κανονισµούς της µετανάστευσης. Η υπάρχουσα προσωρινή άδεια έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι λειτουργική για τις ανάγκες του αγροτικού τοµέα, δεν είναι όµως χρήσιµη σε άλλους τοµείς της οικονοµίας. Ο τουρισµός που αποτελεί µία ιδιαίτερα εποχιακή δραστηριότητα θα µπορούσε να επωφεληθεί από την κυκλική µετανάστευση από το Μαρόκο αν τροποποιηθεί το νοµικό πλαίσιο. Οι Ισπανικές διεθνείς σχέσεις και η αναπτυξιακή βοήθεια που κατευθύνεται προς τις χώρες αποστολής µεταναστών θα πρέπει να εστιάσουν περισσότερο στην οικοδόµηση θεσµών ικανών να µεσολαβήσουν στην αγορά εργασίας, καθώς η απουσία ή η αδυναµία τους αποτρέπουν τη διαχείριση της κυκλικής µετανάστευσης. 9

16 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Προτάσεις πολιτικής για Ιταλικούς Φορείς Χάραξης Πολιτικής σχετικά µε την Κυκλική Μετανάστευση µεταξύ Μαρόκου και Ιταλίας Πολιτική Μετανάστευσης και Ένταξης Μείωση των περιορισµών του χρόνου παραµονής στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της περιόδου νόµιµης παραµονής στην Ιταλία. Καθιέρωση θεώρησης πολλαπλής εισόδου µε διάρκεια αρκετών ετών. Τα επιτυχηµένα σχήµατα κυκλικής εποχικής µετανάστευσης απαιτούν υψηλό επίπεδο συντονισµού µεταξύ εργοδοτών, υπηρεσιών απασχόλησης και δηµόσιας διοίκησης, κίνητρα στους εργοδότες για να δουλέψουν το σύστηµα (εξασφάλιση έγκαιρης άφιξης ικανών εργαζοµένων, παροχή καταλυµάτων για τους εργαζόµενους στη γεωργία κλπ.), εφαρµογή κανόνων για την µετανάστευση και την αγορά εργασίας και προστασία των δικαιωµάτων των εργαζόµενων µεταναστών. Θα συνιστούσαµε τα σχήµατα κυκλικής εποχικής µετανάστευσης να οργανωθούν ανά τοµέα σε τοπική βάση. ιευκόλυνση της πρόσβασης στο καθεστώς του επί µακρόν διαµένοντος και την διπλή υπηκοότητα. υνατότητα χρήσης ειδικών υπηρεσιών από τους κυκλικούς µετανάστες, συµπεριλαµβανοµένης της παροχής πρόσθετης διδασκαλίας για τα παιδιά που έχουν χάσει µαθήµατα λόγω απουσίας στο εξωτερικό και της οργάνωσης υπενοικίασης µεταξύ κυκλικών µεταναστών, προκειµένου να καλυφθεί το κόστος της πληρωµής ενοικίου, ενώ βρίσκονται στο εξωτερικό. Αγορά εργασίας και κοινωνική πολιτική Παροχή κατάρτισης και υποστήριξης της ανοδικής επαγγελµατικής κινητικότητας στους µετανάστες, προκειµένου να διευκολυνθεί η κυκλοφορία εγκεφάλων και οι µεγαλύτερες επενδύσεις στο Μαρόκο. Η ενθάρρυνση της αυτοαπασχόλησης και της δηµιουργίας επιχειρήσεων µεταξύ των µεταναστών µπορεί επίσης να αυξήσει τα επίπεδα οικονοµικής κυκλικότητας. Η εφαρµογή των κανόνων της αγοράς εργασίας και η πάταξη της παραοικονοµίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση των αποτελεσµατικών σχηµάτων κυκλικής µετανάστευσης. Μια συµφωνία κοινωνικής ασφάλισης µεταξύ Ιταλίας και Μαρόκου που να επιτρέπει τον συνυπολογισµό των εισφορών των δύο χωρών θα αποτελούσε επίσης κίνητρο για τη µακροπρόθεσµη κυκλικότητα. Μαροκινή πολιτική και πρακτική απέναντι στους απόδηµους Μαροκινούς Η µαροκινή κυβέρνηση θα µπορούσε να επιχειρήσει να παράσχει ειδική στήριξη σε επενδύσεις απόδηµων Μαροκινών και, συγκεκριµένα, να δώσει βάρος στην διευκόλυνση και την υποστήριξη των µικροεπενδυτών και των οµάδων µικροεπενδυτών. Η διδασκαλία στα αραβικά είναι ζωτικής σηµασίας για τη διατήρηση των δεσµών µε το Μαρόκο και της κυκλικότητας της δεύτερης γενιάς και πρέπει να συνεχίσει να υποστηρίζεται από µαροκινούς θεσµούς. 10

17 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ Οι µαροκινές αρχές πρέπει να άρουν τα αντικίνητρα της κυκλικότητας όπως πρόστιµα σε αυτοκίνητα µε ξένες πινακίδες που βρίσκονται στο Μαρόκο για τρεις µήνες ή περισσότερο. Προτάσεις πολιτικής για Ιταλικούς Φορείς Χάραξης Πολιτικής σχετικά µε την Κυκλική Μετανάστευση µεταξύ Αλβανίας και Ιταλίας Τα ευρήµατα του προγράµµατος METOIKOS δείχνουν ότι η υπάρχουσα κατάσταση θα µπορούσε να βελτιωθεί σηµαντικά µε την παροχή στους νυν και µελλοντικούς Αλβανούς µετανάστες δυνατοτήτων αναζήτησης εργασίας στην Ιταλία και επιστροφής στην Αλβανία υπό ένα πλαίσιο ευελιξίας και συνάµα νοµιµότητας, συνοδευόµενο από σωστή πληροφόρηση γύρω από τις διαθέσιµες ευκαιρίες και αντιξοότητες. Ακολουθούν πιο συγκεκριµένες υποδείξεις όσον αφορά τα πιθανά µέτρα πολιτικής προς αυτήν την κατεύθυνση. Όσον αφορά το πλαίσιο της Ιταλικής πολιτικής: o Εισαγωγή εκ νέου της δυνατότητας µετατροπής της εποχικής άδειας εργασίας/παραµονής σε ετήσια, διετή και πενταετή άδεια εργασίας και παραµονής, που οδηγεί στη δυνατότητα υποβολής αίτησης για την ιταλική υπηκοότητα. o Χαµηλότερα παράβολα αδειών εργασίας, ιδίως για τους εποχικούς εργαζόµενους. o ιευκόλυνση και επιτάχυνση της έκδοσης εγγράφων εργασίας/παραµονής και απλοποίηση των σχετικών γραφειοκρατικών διαδικασιών. o Η πλήρης συµµετοχή της Αλβανίας στο σύστηµα δικαιωµάτων και ευκαιριών της ΕΕ θα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να αξιοποιήσουν όλοι οι εµπλεκόµενοι να αξιοποιήσουν τις κοινωνικοοικονοµικές και πολιτιστικές δυνατότητες που ενσωµατώνονται στην αλβανική µεταναστευτική εµπειρία. o Εισαγωγή δηµιουργικών και ευέλικτων εργαλείων, όπως η θεώρηση εισόδου αναζήτησης εργασίας, µέσω των οποίων το µεταναστευτικό δυναµικό του αλβανικού πληθυσµού θα µπορούσε να αλληλεπιδράσει µε την αυξηµένη ευελιξία της ιταλικής οικονοµίας µε αµοιβαία ευνοϊκούς όρους. o Υποστήριξη αλβανικών συλλόγων για ανάπτυξη υπηρεσιών για τους Αλβανούς µετανάστες, όπως: η διάδοση πληροφοριών σχετικά µε τις νοµικές απαιτήσεις και τις ευκαιρίες εργασίας/νοµιµοποίησης και την ανάπτυξη πρωτοβουλιών που προωθούν µια πιο ενηµερωµένη και κριτική αίσθηση του ανήκειν στην Ιταλία για τους Αλβανούς µετανάστες και στην Αλβανία για τους επαναπατριζόµενους. o Κατάρτιση των πιθανών επιστρεφόντων µεταναστών σχετικά µε το στήσιµο και το µάνατζµεντ επιχειρήσεων και ενηµέρωσή σχετικά µε τις πραγµατικές δυνατότητες που προσφέρονται στην Αλβανία όσον αφορά τις πιστώσεις, τη βιωσιµότητα της αγοράς και των υποδοµών. Όσον αφορά το πλαίσιο της Αλβανικής πολιτικής: o Υποστήριξη των επαναπατρισµένων µεταναστών µε κατάρτιση σχετικά µε τις δυνατότητες απασχόλησης και τις διαθέσιµες υπηρεσίες, µεταξύ αυτών και την δηµιουργία νέων επιχειρήσεων. Οι υπηρεσίες των κέντρων εξυπηρέτησης µεταναστών που έχουν συσταθεί από το Αλβανικό κράτος πρέπει να γίνουν περισσότερο συγκεκριµένες, αποτελεσµατικές και ιδιωτικές αλλά πρέπει επίσης να συσταθούν κρατικά επιχορηγούµενα κέντρα ενηµέρωσης/κατάρτισης για το σκοπό αυτό. o Ανάπτυξη σηµαντικών υποδοµών όπως: παροχή τακτικής ηλεκτροδότησης και πόσιµου νερού και δικτύου δρόµων/τραίνων/λιµανιών. o Υποστήριξη της αλβανικής κυβέρνησης και των ΜΚΟ στην καταπολέµηση της διαφθοράς και στην ανάπτυξη ενός λιγότερο συγκρουσιακού και πολωµένου πολιτικού συστήµατος. o Απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών που αφορούν παλιννοστούντες, ειδικότερα σε σχέση µε την ίδρυση νέων επιχειρήσεων. 11

18 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής o Ενθάρρυνση της επιστροφής µεταναστών µε στόχο τη δηµιουργία νέων επιχειρήσεων µε απλοποιηµένη πρόσβαση σε πιστώσεις, στρατηγική κατάρτιση και φοροαπαλλαγές, συµπεριλαµβανοµένων των φοροαπαλλαγών για επιχειρήσεις εισαγωγών-εξαγωγών µεταξύ Αλβανίας και Ιταλίας που έχουν πληγεί ιδιαίτερα από την οικονοµική ύφεση. Κύρια ερευνητικά ευρήµατα και προτάσεις πολιτικής σχετικά µε την κυκλική µετανάστευση µεταξύ Αλβανίας και Ελλάδας Τύποι Κυκλικής Μετανάστευσης 4 τύποι κυκλικής οικονοµικών µεταναστών εντοπίστηκαν σε αυτή τη µελέτη περίπτωσης (case study): Νόµιµοι εποχικοί εργαζόµενοι στη γεωργία (µετάκληση), Παράτυπη εποχική µετανάστευση (στη γεωργία και τις κατασκευές), Νόµιµοι µετανάστες µε διετείς ή δεκαετείς άδειες παραµονής που εργάζονται σε τοµείς χαµηλής ειδίκευσης στην Ελλάδα (συνήθως στον κατασκευαστικό τοµέα) και εργάζονται σε θέσεις χαµηλής ειδίκευσης ή διευθύνουν µία µικρή επιχείρηση στην Αλβανία, Νόµιµη κυκλική µετανάστευση ατόµων µέσης ή υψηλής ειδίκευσης µε ασφαλές καθεστώς παραµονής στην Ελλάδα που απασχολούνται σε θέσεις υψηλής ειδίκευσης ή διευθύνουν τις δικές τους επιχειρήσεις στην Αλβανία. Οι κυκλικοί µετανάστες που φέρνουν µεγαλύτερο κεφάλαιο στις χώρες καταγωγής τους είναι οι νόµιµοι µετανάστες που κυκλοφορούν αυθόρµητα µεταξύ των δύο χωρών (τύπος 3). Οι νόµιµοι εποχικοί µετανάστες που έρχονται για να εργαστούν µέσω της σχετικής διµερούς συµφωνίας για 6 µήνες κάθε χρόνο και έπειτα επιστρέφουν σπίτι τους (τύπος 1), όταν βρίσκονται στην Αλβανία σε γενικές γραµµές δεν ξεφεύγουν από το καταναλωτικό µοντέλο της επιβίωσης προς µοντέλα µε προσανατολισµό στην παραγωγή. Ποια θα ήταν η προστιθέµενη αξία µίας νέας εργασιακής συµφωνίας µεταξύ των δύο χωρών σε αυτό το πλαίσιο; Η µελέτη περίπτωσης του METOIKOS προτείνει ορισµένα µέτρα που πρέπει να ληφθούν και στις δύο χώρες και που θα µπορούσαν τελικά να φέρουν τους στόχους των πολιτικών πιο κοντά στην πραγµατικότητα, τις δυνατότητες και τα προβλήµατα που δηµιουργούνται γύρω από αυτή τη ροή ατόµων και κεφαλαίου. Επιπλέον, αυτή η συζήτηση αποκτά ζωτική σηµασία στο πλαίσιο της οικονοµικής κρίσης, όπου ο αριθµός των αυθόρµητων κυκλικών µεταναστών είναι πιθανό να αυξηθεί λόγω της ενσωµάτωσης τους (και των οικογενειών τους) στις τοπικές αγορές εργασίας και την ελληνική κοινωνία, της εγγύτητας µε την Αλβανία και του ελεύθερου καθεστώτος θεωρήσεων εισόδου Schengen, παρόλο που ίσως είναι πολύ νωρίς για να εκτιµηθεί ο αντίκτυπος του τελευταίου. Κύρια Μηνύµατα για τους Ελληνικούς Φορείς Χάραξης Πολιτικής 1. Οι εισφορές (µόνο υγειονοµικής περίθαλψης) των εποχικών µεταναστών υπό την βραχυπρόθεσµη πρόσκληση για εργασία της µετάκλησης καλύπτονται από τους εργοδότες τους όµως δεν µπορούν να διεκδικηθούν στην πράξη. Σε αυτό το πλαίσιο προτείνουµε τα παρακάτω: τροποποίηση του νόµου έτσι ώστε οι µετακληθέντες µετανάστες να παίρνουν βιβλιάριο υγείας του ΟΓΑ σε 3 µήνες µε την επίδειξη της βεβαίωσης ή της προσωρινής άδειας παραµονής. καταχώρηση των συνταξιοδοτικών δικαιωµάτων στους φακέλους των εν λόγω εργαζοµένων στο Υπουργείο Εσωτερικών. Τα ασφάλιστρα συνταξιοδότησης θα πρέπει να καταβάλλονται στον αντίστοιχο φορέα άµεσα (σε µεγαλύτερο ποσοστό) από τον µετανάστη και έµµεσα (σε µικρότερο ποσοστό) από τον εργοδότη. 2. Η κυκλική µετανάστευση αναµένεται να αυξηθεί στα πλαίσια της κρίσης. Τα δίκτυα των Αλβανών µεταναστών µε τις τοπικές αγορές εργασίες στην Ελλάδα, η εγγύτητα µε την Αλβανία και το καθεστώς απαλλαγής θεώρησης εισόδου αποτελούν πρόσθετους παράγοντες που συνηγορούν προς µία τέτοια πρόβλεψη. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανανέωση των αδειών παραµονής µεταφράζεται ως διατήρηση µιας ανοιχτής πόρτας προς την Ελλάδα. Επιπλέον, σηµαίνει ότι δεν θα χαθούν 12

19 Άννα Τριανταφυλλίδου και οι Εταίροι του Προγράµµατος ΜΕΤΟΙΚΟΣ σηµαντικά έσοδα των ταµείων κοινωνικής ασφάλισης. Αυτό αφορά όχι µόνο τους κυκλικούς µετανάστες αλλά και τους µετανάστες που είναι εγκατεστηµένοι στην Ελλάδα και ενδέχεται λόγω ανεργίας να επιστρέψουν στην Αλβανία. εδοµένων των αυξηµένων δυσκολιών στην ανανέωση αδειών προτείνουµε: Μείωση των ενσήµων και αλλαγή του τρόπου καταβολής των εισφορών για όλους τους τύπους εξαρτηµένης εργασίας. Π.χ. ο εργοδότης να πληρώνει το 50% των ενσήµων και τα υπόλοιπα πληρώνονται από το µετανάστη. Οι εργοδότες που δηλώνουν τους αλλοδαπούς υπαλλήλους τους να έχουν µείωση 7-10% στα ασφάλιστρα η οποία να καλύπτεται από το κράτος. Οι µετανάστες να πληρώνουν υποχρεωτικά µόνο τα ασφάλιστρα που αφορούν την περίθαλψη και προαιρετικά αυτά της συνταξιοδότησης. 3. ιµερείς συµφωνίες για τη µεταφορά συνταξιοδοτικών δικαιωµάτων, τη µεταφορά χρηµάτων, ελεγκτικούς µηχανισµούς για τη λειτουργία των τελωνείων είναι άλλα µέτρα που πρέπει να ληφθούν. Προτάσεις για τους Αλβανικούς φορείς χάραξης πολιτικής Το κύριο πρόβληµα για την επανένταξη των Αλβανών παλιννοστούντων και/ή κυκλικών µεταναστών είναι ότι δεν υποστηρίζονται από την τοπική κυβέρνηση µε ενηµέρωση σχετικά µε το τι να επενδύσουν και που. Μία θετική εξέλιξη από την πλευρά του αλβανικού κράτους είναι η λειτουργία κέντρων εξυπηρέτησης µεταναστών σε αρκετά τοπικά γραφεία εργασίας. Ωστόσο, η ύπαρξή τους είναι σε µεγάλο βαθµό άγνωστη και εµφανίζουν έλλειψη συγκεκριµένων ενηµερωµένων και προσαρµοσµένων στόχων πολιτικής. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να αποτυγχάνουν στην πιο κρίσιµη πτυχή της λειτουργίας τους: στην προσφορά καλών συµβουλών επαγγελµατικού προσανατολισµού. Όσον αφορά τους µηχανισµούς των γραφείων εργασίας προτείνουµε: Τη δηµιουργία ενός µηχανισµού πληροφόρησης και παραποµπής για τις διαθέσιµες δηµόσιες υπηρεσίες. Την ενίσχυση του ρόλου των γραφείων εργασίας: α) µε παροχή συµβούλων µε ποικίλες ειδικότητες ανάλογα µε την υπάρχουσα αγορά εργασίας, την περιοχή και τις προοπτικές ανάπτυξης και β) µε τοπικές εκστρατείες ενηµέρωσης που να ξεκινούν από το σχολείο, πιθανώς και σε συνεργασία µε τα τοπικά γραφεία εργασίας, σχετικά µε τους πόρους, τις επενδυτικές και αγοραίες δυνατότητες µιας περιοχής καθώς και την πρόσφατη µεταναστευτική ιστορία αυτής µε τα αποτελέσµατα που επέφερε. Ο επαγγελµατικός προσανατολισµός πρέπει να λαµβάνει υπόψη τις όποιες διαφορετικές δεξιότητες και επαγγελµατικές εµπειρίες που Αλβανοί παλιννοστούντες µετανάστες απέκτησαν στο εξωτερικό. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί οριζόντια µέσω τοπικών ερευνών που ανανεώνουν τις γνώσεις σχετικά µε την τεχνογνωσία του τοπικού πληθυσµού και τα ακολουθούµενα µοντέλα επενδύσεων και κάθετα, µέσω κινήτρων για τους παλιννοστούντες µετανάστες προκειµένου να µοιραστούν (ή ακόµη και να πουλήσουν) την τεχνογνωσία που απέκτησαν στο εξωτερικό. Η νεοσυσταθείσα Εθνική Υπηρεσία Επενδύσεων (AIDA) στην Αλβανία θα µπορούσε να επωφεληθεί από τέτοιου είδους τοπικά επενδυτικά εκπαιδευτικά σχήµατα. Τα προβλήµατα επανένταξης αναµφισβήτητα ξεπερνούν τα προβλήµατα σχεδιασµού πολιτικής των Περιφερειακών Γραφείων Εργασίας και των Υπηρεσιών Μετανάστευσης και αντικατοπτρίζουν τα δοµικά χαρακτηριστικά της αλβανικής αγοράς εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο προτείνουµε τα εξής: Πρόσβαση σε ανταγωνιστικά δάνεια για παλιννοστούντες και κυκλικούς µετανάστες µε πρόθεση να επενδύσουν σε διαφορετικούς τοµείς. Η µαθητεία σε µεσαίες και µικρές επιχειρήσεις αποτελεί µια καλή πρακτική που έχει εφαρµοστεί από συλλόγους και ΜΚΟ ως µέρος του πακέτου στήριξης για τη δηµιουργία επιχειρήσεων. Κίνητρα για επενδύσεις παλιννοστούντων µε τη µορφή γραφειοκρατικών διευκολύνσεων για το άνοιγµα επιχειρήσεων, και φοροαπαλλαγών για την αρχική περίοδο επιστροφής. 13

20 Η κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη Σύντοµος Οδηγός Χάραξης Πολιτικής Το αγροτικό τοπίο της Αλβανίας είναι µια βασική µεταβλητή για την απελευθέρωση των δυνατοτήτων ανάπτυξης της χώρας. Η πλειοψηφία των παλιννοστούντων κυκλικών µεταναστών διαθέτουν µικρά κεφάλαια που ήδη έχουν στραφεί στη γεωργία. Πρέπει να υποστηριχθούν µε βασικές υποδοµές όπως δρόµους και άρδευση για τη γεωργία και άλλες σχετικές επενδύσεις, όπως ο (αγρο-)τουρισµός. Επιπλέον, τα προβλήµατα εκπαιδευτικής υποδοµής σε ολόκληρη τη χώρα πρέπει να αντιµετωπιστούν, διότι αποτελούν αντικίνητρο για την επιστροφή των Αλβανών µεταναστών και την παραµονή και τις επενδύσεις των παλιννοστούντων. Προτάσεις πολιτικής για Πολωνικούς Φορείς Χάραξης Πολιτικής σχετικά µε την Κυκλική Μετανάστευση µεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας Η ιδέα της κυκλικής µετανάστευσης φαίνεται ιδανική για την κάλυψη των κενών σε ορισµένους τοµείς από εργαζόµενους υπηκόους τρίτων χωρών. Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα οι µετανάστες να γίνουν αντικείµενο εκµετάλλευσης από ιδιώτες ή πρακτορεία προσωρινής εργασίας όσον αφορά τους µισθούς, την κοινωνική ασφάλεια και τα ωράρια. Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο να σχεδιαστούν πολιτικές που να εµποδίζουν την εκµετάλλευση των κυκλικών µεταναστών. Οι συστάσεις που πρέπει να εξεταστούν περιλαµβάνουν: Τη δηµιουργία δοµής/γραφείου/σώµατος µε κύριο σκοπό τη σύνδεση εργοδοτών και εργαζοµένων. Η δοµή αυτή θα διοργανώνει εκθέσεις προσφοράς εργασίας στην Ουκρανία για να ενθαρρύνει τη νόµιµη απασχόληση των µεταναστών. Θα χρησιµεύει επίσης για την υποστήριξη των µεταναστών στην εύρεση στέγης, την ασφάλιση, την γλωσσική εκπαίδευση και άλλες υπηρεσίες, όπως µετάφραση βιογραφικών σηµειωµάτων κ.λ.π. µετά την άφιξή τους στην Πολωνία. Η δοµή αυτή θα είναι επίσης αρµόδια για τον έλεγχο της τήρησης των δικαιωµάτων των µεταναστών, και της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των εργοδοτών απέναντί τους. Σε περίπτωση παραβιάσεων οι µετανάστες θα έχουν τη δυνατότητα να στραφούν σε αυτή τη δοµή για νοµική βοήθεια. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η µετανάστευση µεταξύ Πολωνίας και Ουκρανίας αναπτύχθηκε ως µια µορφή αυτο-οργάνωσης της κοινωνίας και ήταν κυρίως αυθόρµητη. Οι Ουκρανοί µετανάστες βρίσκουν εργασία στο εξωτερικό µέσω των φίλων τους, και προσεγγίζουν απευθείας τους εργοδότες. Συνεπώς, οι κυκλικοί µετανάστες θα πρέπει να υποστηρίζονται επιπλέον από άλλους Ουκρανούς µετανάστες που κατοικούν στην Πολωνία ή που έχουν αποφοιτήσει από Πολωνικά πανεπιστήµια. Αποτελούν ένα τεράστιο κοινωνικό κεφάλαιο. Οργανώσεις που δηµιουργούνται από τους ίδιους, µερικές φορές αυθόρµητα, µερικές φορές άτυπα, είναι πολύ πιο αξιόπιστες για τους µετανάστες από κάθε Πολωνική ΜΚΟ ή επίσηµο θεσµό. Περιπτώσεις εκµετάλλευσης από την πλευρά των εργοδοτών, ιδιαίτερα στον τοµέα των κατασκευών, αλλά και περιστατικά κακοµεταχείρισης που παρουσιάζονται στη γεωργία, τα νοικοκυριά και τη βιοµηχανία, υποδεικνύουν την αναγκαιότητα για παροχή πληροφόρησης σχετικά µε τους πολωνικούς εργασιακούς κανονισµούς, τις συνθήκες εργασίας και την παροχή δωρεάν νοµικής υποστήριξης, κατά προτίµηση στην ουκρανική και τη ρωσική γλώσσα. Οι παραπάνω δράσεις θα πρέπει να υλοποιούνται όχι µόνο στη χώρα προορισµού αλλά και στη χώρα καταγωγής. Συνεπώς, απαιτείται διµερής συνεργασία. Θεωρώντας τη γνώση της γλώσσας βασικό πυλώνα της ένταξης και της πρόσβασης στην πληροφόρηση, προτείνουµε τη διδασκαλία της πολωνικής γλώσσας ως ένα σταθερό στοιχείο του συστήµατος ένταξης που τώρα δοµείται στην Πολωνία. Τα µαθήµατα γλωσσών θα πρέπει να διευθύνονται από το δήµο και να χρηµατοδοτούνται από τον κεντρικό προϋπολογισµό. Θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον τα βασικά όπως η γραφή και ανάγνωση στο λατινικό αλφάβητο. Οφείλουµε να επιστήσουµε την προσοχή στο γεγονός ότι οι µετανάστριες είναι πιο επιρρεπείς στον κοινωνικό αποκλεισµό, κυρίως λόγω του ότι συνήθως απασχολούνται παράνοµα, συχνά στον ιδιωτικό τοµέα φροντίδας ο οποίος δεν ευνοεί την ένταξη. Οι µετανάστριες όλο και πιο 14

H κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη. Μια συγκριτική επισκόπηση

H κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη. Μια συγκριτική επισκόπηση H κυκλική µετανάστευση στην Ευρώπη. Μια συγκριτική επισκόπηση Prof. Anna Triandafyllidou European University Institute, Robert Schuman Centre for Advanced Studies Ερευνητικό Πρόγραµµα ΜΕΤΟΙΚΟΣ Αθήνα, 12

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Έγγραφο θέσης της Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ) για τα δικαιώµατα των µεταναστών σε αντικανονική κατάσταση Εισαγωγή Η Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία"

Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία Newsletter No. 3 Α ρίλιος 2007 Ανα τυξιακή Σύµ ραξη «ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» Έργο: "Ολοκληρωµένη Παρέµβαση για την Ισότιµη Συµµετοχή των Ατόµων µε Ανα ηρία στην Εργασία" Επιµέλεια: ΕΜΠΟΡΙΚΟ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

πιxειρ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ

πιxειρ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ πιxειρ ν Γραφείο Επιχειρηµατικότητας ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΤΟΥ ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Τα Γραφεία ιασύνδεσης λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015

ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2014/2236(INI) 15.4.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 15.4.2015 2014/2236(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την κοινωνική επιχειρηματικότητα και την κοινωνική καινοτομία στην καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ»

που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ «ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑ» που υλοποιεί η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ» Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ:

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Πρωτοβουλία για την υποστήριξη της Τοπικής ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας Θυρίδες Επιχειρηματικότητας» Έργο ΤΟΠΣΑ: «ΣΥΝ-ΕΠΙΧΕΙΡΩ» Συντονισμός Διαχείριση: ΑΝΑΠΤΥΞΙΣ Α.Ε. Βενιζέλου 1, 42100 Τρίκαλα Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 18/11/2014

Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Δελτίο Τύπου 18/11/2014 Ο ΟΑΕΔ / EURES και η BBi Communication ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Φινλανδίας για απασχόληση στον τομέα της δημόσιας υγείας και περίθαλψης - Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Λευκωσία, 17 Δεκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Κύριε, Το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων σας πληροφορεί ότι τη Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΑΓΡΟ ΣΕΡΒΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΑΓΡΟ ΣΕΡΒΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «ΑΓΡΟ ΣΕΡΒΙΑ» στο πλαίσιο υλοποίησης της πράξης: «Τοπικό Σχέδιο Δράσης για την Ενίσχυση της Απασχόλησης στο Δήμο Σερβίων - Βελβεντού» στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ Πειραιά. Ιούνιος 2015

ΙΕΚ Πειραιά. Ιούνιος 2015 ΙΕΚ Πειραιά Ιούνιος 2015 ιάδοση Αποτελεσµάτων Ευρωπαϊκού Προγράµµατος Κινητικότητας Erasmus+ Τίτλος: Καινοτόµες Τεχνικές Μαγειρικής Μοριακή Γαστρονοµία Ροές: ΙΤΑΛΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΙΣΠΑΝΙΑ Οµάδα Στόχος: 45 Καταρτιζόµενοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Σκοπός του σεμιναρίου που διεξήχθη στο κεντρικό κτίριο του Ε.Κ.Κ.Α., στις 8-9 Ιουλίου, ώρες 17:00-20:00, ήταν η πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Νέες μορφές απασχόλησης. Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Νέες μορφές απασχόλησης 1 Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Ποιες είναι οι νέες μορφές απασχόλησης; Σύμβαση ορισμένου χρόνου Μερική απασχόληση Προσωρινή απασχόληση Σύμβαση έργου Υπεργολαβία Εκ

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική

Περιφερειακή Στρατηγική ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, Καταπολέμησης της Φτώχειας και κάθε Μορφής Διακρίσεων Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι)

ΑΙΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ (Άνεργοι) ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΤΟΠΣΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» Ταχ. Διευθ.: Χίου & Σαντορίνης 4, 26334, Πάτρα Τηλ.: 2610.226652, Fax: 2610.226653, E-mail: practker@otenet.gr ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Δράση:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Σύμπραξη για τη Δημιουργία επιχειρήσεων στον τομέα του πολιτισμού», στο

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική γυναικεία επιχειρηματικότητα. Άννα Ευθυμίου Δικηγόρος Εντεταλμένη Σύμβουλος σε Θέματα Νεολαίας στο Δήμο Θεσσαλονίκης Πρόεδρος ΜΚΟ ΝΕΟΙ

Νεανική γυναικεία επιχειρηματικότητα. Άννα Ευθυμίου Δικηγόρος Εντεταλμένη Σύμβουλος σε Θέματα Νεολαίας στο Δήμο Θεσσαλονίκης Πρόεδρος ΜΚΟ ΝΕΟΙ Νεανική γυναικεία επιχειρηματικότητα Άννα Ευθυμίου Δικηγόρος Εντεταλμένη Σύμβουλος σε Θέματα Νεολαίας στο Δήμο Θεσσαλονίκης Πρόεδρος ΜΚΟ ΝΕΟΙ Ορισμός επιχειρηματικότητας κάθε προσπάθεια για δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης

Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης Θέμα: Ενημέρωση για τα προγράμματα επιχορήγησης ωφελουμένων με Επιταγές Κατάρτισης για τη λήψη υπηρεσιών επαγγελματικής κατάρτισης και πιστοποίησης Αγαπητοί φίλοι, Το πρόβλημα της ανεργίας καθημερινά κλιμακώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας

Τα πιστεύω μας. Οι άνθρωποί μας Οι επιτυχίες μας κατά την περίοδο 2009 2014 Ποιοί είμαστε Είμαστε η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης και η δράση μας αναπτύσσεται με γνώμονα ένα κεντροδεξιό πολιτικό όραμα. Είμαστε η Κοινοβουλευτική

Διαβάστε περισσότερα

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1

ENTANGLE Ενημερωτικό Δελτίο #1 Πλαίσιο του ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Έργου.. 1 Περιγραφή του έργου. 2 Εταίροι... 3 Εναρκτήρια συνάντηση στις Βρυξέλλες 4 Επανεξετάζοντας την εκπαίδευση.4 Επαφές χρηματοδότηση.5 Πρόσθετες εθνικές διεθνείς έρευνες έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Με FAX & E-MAIL Αθήνα, 16 Ιουνίου 2014 Α.Π. 23680

Με FAX & E-MAIL Αθήνα, 16 Ιουνίου 2014 Α.Π. 23680 Ελληνική ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Δελτίο Τύπου ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Τοπικό Σχέδιο για την Απασχόληση στους Δήμους Αλεξανδρούπολης- Σαμοθράκης»

1 ο Δελτίο Τύπου ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΝΑΡΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Τοπικό Σχέδιο για την Απασχόληση στους Δήμους Αλεξανδρούπολης- Σαμοθράκης» Η ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ «ΠΡΟ-ΩΘΗΣΗ» Στα πλαίσια της υλοποίησης της πράξης με τίτλο στο πλαίσιο της δράσης 7: «Τοπικά Σχέδια για την Απασχόληση προσαρμοσμένα στις ανάγκες των τοπικών αγορών εργασίας» της

Διαβάστε περισσότερα

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%.

3. Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων 5%. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά του Φορέα υλοποίησης και διαχείρισης του προτεινόµενου έργου, τα οποία διαµορφώνονται πάντα µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΣΠΟΥΔΑΣ Ε Νεολαία σε κίνηση: ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΟΥ Η Ευρώπη στηρίζει τους νέους ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΑΘΕ ΚΙΝΗΣΟΥ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ στην ΕΕ Δεν είναι υπεύθυνη ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου

Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου Στρατηγική για τη Διεθνοποίηση του Πανεπιστημίου Κύπρου 1. Σύνοψη Σύμφωνα με το στρατηγικό σχεδιασμό της Πρυτανείας για τα έτη 2010-2020, το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει θέσει αριθμό προτεραιοτήτων ως τη βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς'

Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Συνέδριο ΜΟΔΙΠ ΑΤΕΙ-Θ *-* Νοεμβρίου 2012 Grand Hotel Θεσσαλονίκη Η Αξιολόγηση ως συνιστώσα του Στρατηγικού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα της 'Αθηνάς' Παναγιώτης Τζιώνας Αντιπρόεδρος ΑΤΕΙ-Θ Συμπεράσματα Τα Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Το κίνηµα YES. Μια πρωτοβουλία των νέων της Ευρώπης για την αλληλεγγύη µεταξύ των γενεών.

Το κίνηµα YES. Μια πρωτοβουλία των νέων της Ευρώπης για την αλληλεγγύη µεταξύ των γενεών. Το κίνηµα YES Μια πρωτοβουλία των νέων της Ευρώπης για την αλληλεγγύη µεταξύ των γενεών. Η πρωτοβουλία YES είναι µια συλλογική πρωτοβουλία των νέων ανέργων από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία και Πορτογαλία.

Διαβάστε περισσότερα

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ

5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ 5η ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΙΜΙΟ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ Στην 5η Ενότητα - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΕΣ / ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (LLP) ERASMUS - ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ακαδημαϊκό έτος :...

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ (LLP) ERASMUS - ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Ακαδημαϊκό έτος :... Παράρτηµα V.5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α.

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Τ.Ε.Φ.Α.Α. Η δυνατότητα για εργασιακή απασχόληση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες κοινωνικής καταξίωσης και αποδοχής του ατόμου από το κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ

Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΣΩΝ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΤΟΥΣ (AD HOC ΕΝΟΤΗΤΑ Ε.Ε., ΕΤΟΥΣ 2008) Η ad hoc έρευνα εργατικού δυναµικού έχει στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο κατά τη Νέα Προγραμματική Περίοδο (2014-2020) Βασικά σημεία και διερευνητικές προσεγγίσεις Εμμανουέλα Κουρούση Μονάδα Β Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού και Παρακολούθησης Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Δράσεις Επιχειρηματικής Καινοτομίας και Απασχόλησης»

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Δράσεις Επιχειρηματικής Καινοτομίας και Απασχόλησης» 1 ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ: «Δράσεις Επιχειρηματικής Καινοτομίας και Απασχόλησης» www.topsa-synergasia.gr Η Πράξη: Δράσεις Επιχειρηματικής Καινοτομίας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 1 / 16 Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 2.Συγκροτήθηκε στο Δήµο σας ΣΕΜ; ΝΑΙ ΟΧΙ (αν όχι συνεχίστε

Διαβάστε περισσότερα

International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition. Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006. Κύριο άρθρο

International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition. Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006. Κύριο άρθρο International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition Summary in Greek Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006 Περίληψη στα ελληνικά Κύριο άρθρο ιαχείριση της µετανάστευσης: µια λεπτή

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων (ETUC) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUI) με θέμα Μετανάστευση και κοινωνική ένταξη στις πρωτεύουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΡΑΣΗ ΕΡΓΑ Έργο 1.1.α/13: Πρόγραµµα προληπτικής ιατρικής και παροχής στοχευµένων υπηρεσιών πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας µέσω ενεργειών οµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική EXPOSEC 2015 5-6 Μαΐου 2015 Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική Δρ Ελένη-Ανδριανή Σαμπατάκου Εργαστήριο για τη Μελέτη της Μετανάστευσης και της Διασποράς Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ. Εχετλαίος. www.exetleos.gr

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ. Εχετλαίος. www.exetleos.gr ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ Εχετλαίος www.exetleos.gr Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη Α.Σ «Eχετλαίος», που υλοποιεί την Πράξη «Πολιτιστική παρέμβαση για την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA)

Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διαδικτυακό διαδραστικό εργαλείο εκτίμησης κινδύνου (OiRA) Διευκολύνοντας τη διενέργεια εκτίμησης κινδύνου για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρώπη European Agency for Safety and Health

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY. www.festivalfactory.

ΕΠΑΝΑΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY. www.festivalfactory. ΕΠΑΝΑΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ FESTIVAL FACTORY www.festivalfactory.gr Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Σύμπραξη για τη Δημιουργία επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΝΕΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1996-1998 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2000

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ

ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΟΛΗΔΡΩΜΕΝΑ Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Αναπτυξιακή Σύμπραξη για την ανάπτυξη και αξιοποίηση πολιτισμικών δυνατοτήτων στο Δήμο Αιγάλεω»,

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες 2 η Διακρατική Συνάντηση INNOVA NET Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013 Επιμελητήριο Άρτας Δρ. Χρυσόστομος Στύλιος Αν. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (πηγές) 1. ΕΛΣΤΑΤ : πληθυσμιακά μεγέθη και ηλικιακή δομή Απογραφές πληθυσμού 2001, 2011 (Σύνολο Χώρας, NUTS2-επίπεδο περιφέρειας)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσιών κατ οίκον σε άτομα του συγγενικού τους περιβάλλοντος (εξυπηρετούμενους) έχουν:

υπηρεσιών κατ οίκον σε άτομα του συγγενικού τους περιβάλλοντος (εξυπηρετούμενους) έχουν: ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΔΗΜΟΥ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ( ΔΗ.ΚΕ.ΠΕ. ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ Η Δομή «ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ» του Δήμου Πετρούπολης στα πλαίσια του νέου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Στόχος µας. η ουσιαστική. ισότητα των φύλων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Στόχος µας η ουσιαστική ισότητα των φύλων ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ 2010-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα