Κατασκευή µέγα-φραγµάτων στον ποταµό ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ. Ενηµερωτικό υπόµνηµα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κατασκευή µέγα-φραγµάτων στον ποταµό ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ. Ενηµερωτικό υπόµνηµα"

Transcript

1 Κατασκευή µέγα-φραγµάτων στον ποταµό ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ. Ενηµερωτικό υπόµνηµα

2 Κατασκευή µέγα-φραγµ φραγµάτων στον ποταµό ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ. Ενηµερωτικό υπόµνηµα*. Η ΕΗ ΑΕ σχεδιάζει τη µετατροπή του µεγαλύτερου ποταµού της Ελλάδας σε µια σειρά από τεχνητές λίµνες µε την κατασκευή διαδοχικών µέγα-φραγµάτων και υδροηλεκτρικών σταθµών. Εταιρίες ιδιωτικών συµφερόντων σχεδιάζουν επίσης την κατασκευή επιπλέον φραγµάτων στον ποταµό. Έχουν εξετασθεί, οι πραγµατικά εναλλακτικές λύσεις παραγωγής και εξοικονόµησης ενέργειας στο νοµό Γρεβενών, ώστε να αποφευχθούν αµφιλεγόµενες επεµβάσεις µεγάλης κλίµακας, µε µη αναστρέψιµες αρνητικές συνέπειες για τα φυσικά οικοσυστήµατα και ενδεχοµένως τις τοπικές κοινωνίες; Παράλληλα µε την κατασκευή των φραγµάτων, η νέα διπλή σιδηροδροµική γραµµή υψηλών ταχυτήτων (Καρπερού- Κοζάνης) σχεδιάζεται από τον ΟΣΕ να διέλθει εντός της κοιλάδας του ποταµού. Μήπως µε µια εναλλακτική χάραξη θα µπορούσε να αποφευχθεί η καταστροφή της κοιλάδας του Αλιάκµονα; Ποταµός Αλιάκµονας Τµήµα της περιοχής κατάκλυσης από τον ταµιευτήρα του υπο-µελέτη φράγµατος Ελαφίου στο νοµό Γρεβενών. *Το υπόµνηµα αυτό έχει ως στόχο να ενηµερώσει, να προβληµατίσει και να θέσει ερωτήµατα σε όλους τους ενδιαφερόµενους φορείς, υπηρεσίες και πολίτες, σε τοπική, περιφερειακή ή και εθνική κλίµακα. Το θέµα των µεγάλων φραγµάτων και των επιπτώσεων τους σε επίπεδο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονοµικό είναι ιδιαίτερα εκτεταµένο ώστε να αναπτυχθεί εκτενώς και µε κάθε λεπτοµέρεια στο παρόν υπόµνηµα. 1

3 Αλιάκµονας: Ο µεγαλύτερος ποταµός της Ελλάδας. Ο ποταµός Αλιάκµονας είναι ο µεγαλύτερος ποταµός της Ελλάδας. Πηγάζει και εκβάλλει εξ ολοκλήρου σε Ελληνικό έδαφος. Οι πηγές του εντοπίζονται στο όρος Γράµµος και Βόιο. Το ποτάµι διασχίζει τους νοµούς Φλώρινας, Καστοριάς, Κοζάνης, Γρεβενών, Ηµαθίας και Πιερίας και εκβάλει στον Θερµαϊκό κόλπο µετά από µια διαδροµή 297 χιλιοµέτρων. Η λεκάνη απορροής του καταλαµβάνει έκταση µεγαλύτερη των 9000 τετραγωνικών χιλιοµέτρων. Η µέση ετήσια παροχή του Αλιάκµονα είναι 3.9 δισεκατοµµύρια κυβικά µέτρα νερού και αποτελεί σηµαντικό υδατικό κεφάλαιο για τη υτική Μακεδονία. 1. Κατασκευασµένα και σχεδιαζόµενα φράγµατα στον ποταµό Αλιάκµονα. Λόγω της υψηλής υδατικής παροχής του ποταµού Αλιάκµονα καθώς και του γεγονότος ότι ο ποταµός πηγάζει και εκβάλλει εξ ολοκλήρου σε Ελληνικό έδαφος, απαλλάσσοντας την Ελληνική πολιτεία από διασυνοριακές διαπραγµατεύσεις και συµφωνίες για τη διαχείριση των υδάτων του, η κατασκευή µεγάλων φραγµάτων στον ποταµό ξεκίνησε από την δεκαετία του Στον ποταµό Αλιάκµονα λειτουργούν οι υδροηλεκτρικοί σταθµοί (ΥΗΣ) Πολύφυτου στο ν. Κοζάνης, Σφηκιάς και Ασωµάτων (διπλό φράγµα) στο νοµό Ηµαθίας, µε συνολική ισχύ 798 MW. Από την κατασκευή των τεσσάρων αυτών φραγµάτων 60 περίπου χιλιόµετρα από το αρχικό µήκος του ποταµού έχουν ήδη µετατραπεί σε τεχνητές λίµνες (ταµιευτήρες). Ανάντη της τεχνητής λίµνης Πολύφυτου κατασκευάζεται το πέµπτο στη σειρά φράγµα κοντά στη Ι.Μ Ιλαρίωνα στο νοµό Γρεβενών. Ανάντη της τεχνητής λίµνης που θα σχηµατισθεί από την λειτουργία του φράγµατος Ιλαρίωνα και σε απόσταση λίγων εκατοντάδων µέτρων σχεδιάζεται (φάση προµελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων) η κατασκευή ενός ακόµα µέγα- φράγµατος του φράγµατος Ελαφίου, επίσης στο νοµό Γρεβενών. Αξιοσηµείωτο είναι ότι στην περίπτωση που κατασκευασθεί και το φράγµα του Ελαφίου το τµήµα του ποταµού Αλιάκµονα που διέρχεται από το νοµό Γρεβενών θα µετατραπεί εξ ολοκλήρου σε µια τεράστια τεχνητή λίµνη. Στον εποπτικό χάρτη που ακολουθεί παρουσιάζονται οι κατασκευασµένες τεχνητές λίµνες στον ποταµό Αλιάκµονα, η λεκάνη απορροής καθώς και η πορεία του ποταµού στη. Μακεδονία. Ο ποταµός Αλιάκµονας µε τα ήδη κατασκευασµένα φράγµατα και τις τεχνητές λίµνες που έχουν δηµιουργηθεί µέχρι σήµερα. 2

4 1.1 Φράγµα Ιλαρίωνα. Το φράγµα του Ιλαρίωνα µε ύψος 125 µ. βρίσκεται στη φάση κατασκευής. O ταµιευτήρας του φράγµατος Ιλαρίωνα που θα δηµιουργηθεί θα έχει µήκος περίπου 30 χιλιόµετρα. Η τεχνητή λίµνη (ταµιευτήρας φράγµατος) µετά τη πλήρωσή της θα κατακλύσει περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλους και σηµαντικής οικολογικής αξίας. Στην ζώνη κατάκλισης περιλαµβάνεται το εντυπωσιακό «κόκκινο φαράγγι» γνωστή διαδροµή στους λάτρεις του καγιάκ και του rafting µε υψηλό βαθµό δυσκολίας (V). Εντός της κοιλάδας του Αλιάκµονα που θα κατακλυσθεί από τα νερά, βρίσκεται η ιστορική σκήτη του Αγ. Νικάνωρα του 16 ου αιώνα λαξευµένη στα κάθετα βράχια πάνω από τον ποταµό, ιδρυτή της Ι.Μ Ζάβορδας σηµαντικού θρησκευτικού κέντρου της περιοχής µέχρι και σήµερα. Η ευρύτερη περιοχή της µονής Ζάβορδας έχει ήδη θεσµοθετηθεί ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους από το ΥΠΕΧΩ Ε. Λίγα χιλιόµετρα ανάντη του ποταµού βρίσκεται η Ι.Μ Τουρνικίου η θέση της οποίας θα κατακλυσθεί πλήρως από τα νερά της τεχνητής λίµνης (σχεδιάζεται η µεταφορά της σε άλλη τοποθεσία). Το υπο-κατασκευή φράγµα του Ιλαρίωνα στο ποταµό Αλιάκµονα µε ύψος 125 µέτρα. Το εντυπωσιακό «κόκκινο φαράγγι» µοναδικό στη υτική Μακεδονία, θα κατακλυσθεί σε όλο το µήκος του από τα νερά του ταµιευτήρα. Το φαράγγι παραµένει ουσιαστικά µια ανεξερεύνητη περιοχή όσο αφορά την οικολογική της αξία. Η παρουσία πάνω στα βράχια του φαραγγιού ενδηµικών φυτών (είδη που είναι µοναδικά για την Ελλάδα ή ακόµα και την περιοχή) είναι πολύ πιθανή. 3

5 Το Μοναστήρι της Ζάβορδας (αριστερά) πάνω από την κοίτη του Αλιάκµονα στη ζώνη κατάκλυσης του φράγµατος Ιλαρίωνα και η σκήτη του όσιου Νικάνωρα (δεξιά και κάτω) η οποία θα κατακλυσθεί από τα νερά του ταµιευτήρα (τεχνητή λίµνη). Η περιοχή είναι ήδη θεσµοθετηµένη ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Άποψη της κοιλάδας του Αλιάκµονα στο ύψος του. Καρπερού στο ν. Γρεβενών µε χαρακτηριστικούς µαιάνδρους, παραποτάµια δάση και υγρολίβαδα. Και η περιοχή αυτή σχεδιάζεται να κατακλυσθεί από τα νερά του ταµιευτήρα του φράγµατος Ιλαρίωνα. Σηµαντικός αριθµός απειλούµενων ειδών της ορνιθοπανίδας θηλαστικών και ιχθυοπανίδας ζουν, αναπαράγονται και µετακινούνται στην περιοχή αυτή κατάκλυσης από τον ταµιευτήρα Ιλαρίωνα. 4

6 1.2 Η περίπτωση του σχεδιαζόµενου από τη.ε.η φράγµατος «Ελαφίου». Θέση, τεχνικά χαρακτηριστικά και κατακλυζόµενες περιοχές από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου. Στη σειρά των µεγάλων φραγµάτων που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται επί της κοίτης του ποταµού Αλιάκµονα προστίθεται και το µέγα-φράγµα του Ελαφίου. Η θέση του σχεδιαζόµενου φράγµατος βρίσκεται κοντά στο. Καρπερού και µόλις 500µ. βόρεια του ταµιευτήρα του υπο-κατασκευή φράγµατος Ιλαρίωνα. Η κοίτη του ποταµού Αλιάκµονα πλησίον της θέσης κατασκευής του υπό- µελέτη φράγµατος Ελαφίου. Το σχεδιαζόµενο υπο- µελέτη φράγµα θα έχει ύψος 110 µέτρα και θα βρίσκεται σε υψόµετρο 500 µ (ανώτερη στάθµη ταµιευτήρα). Ο ταµιευτήρας (τεχνητή λίµνη) που θα προκύψει θα έχει έκταση 39 τετραγωνικά χιλιόµετρα και συνολικό µήκος περίπου 40 χιλιόµετρα κατά µήκος του ποταµού Αλιάκµονα. Ταυτόχρονα, σηµαντικό τµήµα του ποταµού Βενέτικου θα πληµµυρίσει, από τη συµβολή των ποταµών Αλιάκµονα και Βενέτικου µέχρι και τη γέφυρα της Πηγαδίτσας (Εθνική οδός Γρεβενών- Ιωαννίνων) σε µήκος περίπου 17 χιλιόµετρα. Επίσης, ο ποταµός Γρεβενίτης θα κατακλυσθεί σχεδόν σε όλο το µήκος του (8 χιλιόµετρα) από την πόλη των Γρεβενών ως και τη συµβολή του µε τον Αλιάκµονα. Ο σταθµός παραγωγής ενέργειας θα αποδίδει συνολική ισχύ 135 ΜW. Το κόστος κατασκευής του υπο-µελέτη φράγµατος Ελαφίου σύµφωνα µε εκτιµήσεις της.ε.η θα ανέρχεται στο ποσό των ευρώ (76.5 δισεκατοµµύρια δρχ.). Η τεχνητή λίµνη θα κατακλύσει συνολικά στρέµµατα εκ των οποίων: στρέµµατα αγροτικής γης στρέµµατα δασικών εκτάσεων στρέµµατα θαµνωδών εκτάσεων στρέµµατα εκτάσεων µε επιφανειακά ύδατα. Ο οικισµός της Αγάπης θα κατακλυσθεί από τα νερά του ταµιευτήρα καθώς και οι µεγάλες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις στα όρια του οικισµού. Κοπάδι µε αιγοπρόβατα στην κοίτη του Αλιάκµονα. Οι πλαγιές του Αλιάκµονα αποτελούν σηµαντικούς βοσκότοπους για τα κοπάδια ελεύθερης βοσκής. 4 αρδευτικά δίκτυα γεωργικών εκτάσεων θα καταστραφούν από τον ταµιευτήρα. 5

7 Χάρτης όπου απεικονίζονται οι ταµιευτήρες του υπό κατασκευή φράγµατος Ιλαρίωνα και του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου. Ο ταµιευτήρας (τεχνητή λίµνη) του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου επί του ποταµού Αλιάκµονα. Ο ταµιευτήρας κατακλύζει µεγάλο τµήµα του ποταµού Βενέτικου, µέχρι τη γέφυρα της Πηγαδίτσας, τον Γρεβενίτη ποταµό και φτάνει βόρεια µέχρι το. Μικροκλεισούρας στα σύνορα µε το νοµό Κοζάνης. 6

8 Χάρτης όπου απεικονίζονται οι ταµιευτήρες του υπό κατασκευή φράγµατος Ιλαρίωνα και του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου, οι κατασκευασµένες και υποκατασκευή υποδοµές µεταφοράς (Εγνατία οδός) καθώς οι σχεδιαζόµενες ή υπο µελέτη υποδοµές (Αυτοκινητόδροµος Στερεάς Ελλάδας Ε65 και Νέα σιδηροδροµική γραµµή υψηλών ταχυτήτων Καλαµπάκας Κοζάνης). 7

9 2. Προβληµατισµοί και ερωτήµατα σχετικά µε τη σκοπιµότητα κατασκευής του φράγµατος Ελαφίου. 2.1 Είναι τα µεγάλα φράγµατα Α.Π.Ε; Τα συγκεκριµένα φράγµατα στον Αλιάκµονα θεωρείται από την ΕΗ ότι θα αυξήσουν την ενεργειακή συµµετοχή των Α.Π.Ε (ανανεώσιµων πηγών ενέργειας) στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας. Σύµφωνα µε την Ελληνική νοµοθεσία δεν θεωρούνται ανανεώσιµες πηγές ενέργειες οι υδροηλεκτρικοί σταθµοί µεγαλύτεροι των 15 ΜW και γενικότερα τα υδροηλεκτρικά έργα που βασίζονται στη κατασκευή µέγα-φραγµάτων και ταµιευτήρων νερού όπως αυτό του Ιλαρίωνα και του Ελαφίου µε ύψος της τάξεως των µέτρων. Επιπλέον δεν µπορεί να θεωρηθεί ως ανανεώσιµη πηγή ενέργειας εκείνη που συνεπάγεται µη αντιστρεπτές για το περιβάλλον µεταβολές όπως η ολοκληρωτική αλλοίωση ενός τόσο εκτεταµένου και σηµαντικού παραποτάµιου οικοσυστήµατος όπως του Αλιάκµονα. 2.2 Υδροδυναµικό δυναµικό και ενεργειακή πολιτική εναλλακτικές µορφές ενέργειας στα Γρεβενά. Ο ΥΗΣ (Υδροηλεκτρικός σταθµός) Ελαφίου θεωρείται από τη ΕΗ ότι θα συµβάλλει σηµαντικά στη µείωση της εξάρτησης της χώρας από εισαγόµενες µορφές ενέργειας. Το τεχνικά και οικονοµικά συνολικά εκµεταλλεύσιµο υδροηλεκτρικό δυναµικό της χώρας κυµαίνεται µεταξύ 15 και 20 TWh ετησίως. Μέχρι στιγµής έχει αξιοποιηθεί το 30-40% του υδροηλεκτρικού αυτού δυναµικού. Η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2006 ανήλθε σε 54,2 TWh και ήταν αυξηµένη κατά 1.5% σε σχέση µε το έτος Εκτιµάται ότι µόλις το έτος 2010 η συνολική ζήτηση θα ανέλθει σε 64.5 TWh ετησίως. Με δεδοµένο τα πολύ υψηλά ποσοστά αύξησης για ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, ακόµα και αν αξιοποιηθεί όλο το εκµεταλλεύσιµο υδροηλεκτρικό δυναµικό της χώρας, προστεθούν δηλαδή στο σύστηµα και οι υπόλοιπες περίπου 10 TWh, ούτε τότε πιθανόν να καλυφθούν σε µακροπρόθεσµη βάση (πέραν του έτους 2010) οι ανάγκες αυτές. Αυτό σηµαίνει πρακτικά ότι ακόµα και αν κατασκευασθούν όλα τα µεγάλα φράγµατα που σχεδιάζονται µε τις όποιες αρνητικές συνέπειες και συνεπακόλουθη αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, οι υψηλοί ρυθµοί αύξησης της ζήτησης θα καθιστούν ακόµα και τη µεγάλη αυτή ενεργειακή επένδυση ανεπαρκή σε µεσοπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη βάση. Το ερώτηµα που προκύπτει είναι για ποιους λόγους η ενεργειακή αυτή αύξηση είναι υψηλή, πώς και σε ποιο σηµείο θα µπορούσε να σταθεροποιηθεί και ποιες θα πρέπει να είναι οι στρατηγικές εξοικονόµησης ενέργειας. Η Ελλάδα αποτελεί µια από τις πιο σπάταλες ενεργειακά χώρες της Ευρωπαϊκής ένωσης. Μήπως πρέπει πρώτα να αποδώσει καρπούς µια αποτελεσµατική πολιτική εξοικονόµησης ενέργειας αντί να σχεδιάζεται βεβιασµένα µια ακόµα σπατάλη εθνικών και τοπικών φυσικών πόρων (ποταµοί); Επιπλέον, υπάρχουν πολλές άλλες, πραγµατικά εναλλακτικές και ανανεώσιµες πηγές ενέργειες που θα µπορούσαν να αναπτυχθούν στο νοµό Γρεβενών και να υπερκαλύψουν ενδεχοµένως τα 135 MW της παρεχόµενης ενέργειας (ισχύος) από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου. Μήπως τα 220 εκατοµµύρια ευρώ του κόστους κατασκευής του φράγµατος Ελαφίου θα µπορούσαν να επενδυθούν στην παραγωγή ενέργειας από βιοµάζα (οργανικά υπολείµµατα από δασική 8

10 εκµετάλλευση, κτηνοτροφία, γεωργία) που αφθονεί στο νοµό Γρεβενών ή την κατασκευή φωτοβολταικών µονάδων συλλογής ηλιακής ενέργειας; Στην περίπτωση αυτή πιθανόν τα οφέλη να είναι πολλαπλά τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Μήπως θα µπορούσαν να προηγηθούν σχετικές εναλλακτικές προτάσεις παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε και οι σχετικές µελέτες σε οικονοµικό και ενεργειακό επίπεδο, πριν εξαφανισθεί για πάντα ο ποταµός Αλιάκµονας από το νοµό Γρεβενών, µε όλες τις απώλειες (περιβαλλοντικές, οικονοµικές, κοινωνικές) που πιθανόν αυτό να συνεπάγεται; Μήπως πρέπει πρώτα να αντιµετωπισθούν τα ενεργειακά προβλήµατα αρχικά στις αιτίες τους (π.χ σπατάλη ενέργειας) και όχι µε βιαστικές, εντυπωσιακές µεν, αλλά µε βραχυπρόθεσµη αποτελεσµατικότητα ενέργειες δε, που απλά θα θεραπεύσουν προσωρινά µια δύσκολη κατάσταση; 2.3 Χρόνος ζωής των µεγάλων φραγµάτων. Μια ίσως προσωρινή λύση µε περιορισµένο και συχνά άγνωστο χρόνο ζωής. Η λειτουργία και απόδοση των υδροηλεκτρικών σταθµών εξαρτάται άµεσα από τη διάρκεια ζωής των ταµιευτήρων (τεχνητές λίµνες). Τα ποτάµια κατά την κίνησή τους µεταφέρουν εκατοντάδες χιλιάδες κυβικά µέτρα φερτών υλικών (λάσπη, οργανικά υλικά) ετησίως τα οποία όταν µπλοκάρονται από τα φράγµατα αποτίθενται στον πυθµένα του ταµιευτήρα. Η συσσώρευση αυτή µε την πάροδο των ετών µειώνει σταδιακά των όγκο των ταµιευτήρων µε συχνά απρόβλεπτο τρόπο. Το φαινόµενο στη περίπτωση του φράγµατος Ελαφίου θα ενισχυθεί πιθανών µε τις αναµενόµενες κατολισθήσεις των πρανών του ταµιευτήρα, όπου ενδεχοµένως µεγάλες ποσότητες εδάφους θα καταλήγουν στον ταµιευτήρα µετά από βροχοπτώσεις. Ταµιευτήρες που είχαν αρχικά υπολογισθεί να διαρκέσουν εκατοντάδες χρόνια, έφτασαν στο όριο ζωής τους (γέµισαν µε φερτά υλικά) µέσα σε λίγες δεκαετίες. Στην πραγµατικότητα, ο χρόνος ζωής ενός ταµιευτήρα και εποµένως ο χρόνος προσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και παροχής νερού δε µπορεί να προβλεφθεί µε ακρίβεια. 2.4 Εκποµπές αερίων του θερµοκηπίου από τα µεγάλα φράγµατα Η παραγωγή ενέργειας από το Φράγµα του Ελαφίου θεωρείται από την ΕΗ ως απόλυτα «οικολογική», αφού συνεισφέρει στη µείωση των εκποµπών των αερίων του θερµοκηπίου και δεν εκλύεται CO2 (διοξείδιο του άνθρακα) κατά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η ενέργεια των φραγµάτων προέρχεται από την υδατόπτωση του νερού. Θεωρητικά λοιπόν η ενέργεια που παράγεται δεν επιβαρύνει την ατµόσφαιρα µε έκλυση CO2. Παρόλα αυτά, λόγω της ανάσχεσης της φυσικής ροής των φερτών υλικών και ιζηµάτων από την κατασκευή του φράγµατος αυτά συγκεντρώνονται στον πυθµένα των τεχνητών λιµνών µε ρυθµούς τις τάξεως των εκατοντάδων χιλιάδων κυβικών µέτρων το χρόνο. Σε συνδυασµό µε τις ήδη τεράστιες ποσότητες βιοµάζας που θα καλυφθούν άµεσα από τα νερά του ταµιευτήρα (κατακλυζόµενα δάση) και τις ανοξικές συνθήκες (χωρίς οξυγόνο) που θα επικρατούν στα πυθµένα του ταµιευτήρα, µεγάλες ποσότητες µεθανίου (CH4), θα παράγονται κατά την αναερόβια αποσύνθεσή της βιοµάζας αυτής. Το µεθάνιο θεωρείται ένα από τα αέρια του φαινοµένου του θερµοκηπίου και είναι 60 έως 72 φορές πιο αποτελεσµατικό στην κατακράτηση θερµότητας στην ατµόσφαιρα από το διοξείδιο του άνθρακα. Η ανάδευση του νερού από τους στροβίλους ηλεκτροπαραγωγής απελευθερώνουν πολύ µεγάλες ποσότητες του συσσωρευµένου αυτού αερίου από τον πυθµένα των ταµιευτήρων. Τα µεγάλα φράγµατα ευθύνονται για την εκποµπή του 25% του µεθανίου παγκοσµίως, που εκλύεται ετησίως εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. 9

11 Τα µεγάλα φράγµατα παράγουν ετησίως αέρια θερµοκηπίου (κυρίως µεθάνιο) που θερµαίνουν το κλίµα για τα επόµενα 20 χρόνια σε βαθµό ισοδύναµο µε αυτόν που προκαλείται από την έκλυση 7.5 δισεκατοµµυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως, έχουν δηλαδή µεγαλύτερη συµµετοχή στη θέρµανση του πλανήτη απ ότι η καύση ορυκτών καυσίµων στις Η.Π.Α κατά την οποία εκλύονται 6 δισεκατοµµύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. 2.5 Απώλεια δασικής βλάστησης από τη κατασκευή του φράγµατος Ελαφίου. Η δηµιουργία ταµιευτήρα από την κατασκευή του υπο-µελέτη φράγµατος Ελαφίου θα κατακλύσει τουλάχιστον στρέµµατα δασικών εκτάσεων που δεσµεύουν και κατακρατούν διοξείδιο του άνθρακα- το βασικό αέριο του θερµοκηπίου. Οι δασικές εκτάσεις έχουν τη δυνατότητα απορρόφησης και συγκράτησης του ατµοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα του βασικότερου αερίου του θερµοκηπίου. Η απορρόφηση αυτή, ιδιαίτερα στα εύκρατα δάση του βορείου ηµισφαιρίου είναι της τάξεως των 700 εκατοµµυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Ιδιαίτερο ρόλο στη λειτουργία αυτή διαδραµατίζουν τα παραποτάµια δάση λόγω της υψηλής παραγωγικότητάς τους. Τα δάση αυτά είναι ιδιαίτερα παραγωγικά λόγω της µόνιµης παροχής νερού και της συνεχής παρουσίας θρεπτικών συστατικών από τη ροή του ποταµού. Η κατάκλυση των παραγωγικών αυτών δασών της κοιλάδας του Αλιάκµονα από τους ταµιευτήρες των φραγµάτων Ελαφίου και Ιλαρίωνα αναιρεί τον ευεργετικό και µακροπρόθεσµα συνεχή ρόλο τους, στην δέσµευση και συγκράτηση του διοξειδίου του άνθρακα. Υψηλής παραγωγικότητας και αισθητικής αξίας παραποτάµια δάση στην κοίτη του ποταµού Αλιάκµονα στην περιοχή κατάκλυσης από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου. 2.6 Απώλεια τοπικών πλουτοπαραγωγικών πηγών. Η δηµιουργία των ταµιευτήρων Ελαφίου και Ιλαρίωνα θα έχει ως συνέπεια την απώλεια πλουτοπαραγωγικών πηγών µε την καταστροφή (κατάκλυση) των δασών της κοιλάδας του Αλιάκµονα. Οι κάτοικοι των παραποτάµιων χωριών και οικισµών του Αλιάκµονα ξυλεύουν τα δάση δρυός που βρίσκονται εντός της κοιλάδας του Αλιάκµονα για παραγωγή καυσόξυλων. Η καυσοξύλευση γίνεται επιλεκτικά και έχει ως σκοπό την κάλυψη των ατοµικών αναγκών θέρµανσης. Η καυσοξύλευση πέρα από τον προσωπικό χρόνο για την κοπή, τεµαχισµό και µεταφορά των δρυών δεν επιβαρύνει οικονοµικά τους κατοίκους. Η καύση ξύλου αποτελεί ένα πραγµατικά οικολογικό τρόπο παραγωγής θερµότητας αφού το ισοζύγιο από την δέσµευση και απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα είναι σχεδόν µηδενικό. Επειδή η βιοµάζα (ξύλο) καίγεται τοπικά κοντά στο χώρο απόληψης της, υπάρχουν ελάχιστες επιπλέον εκποµπές ρύπων από τη µεταφορά της (καύση δηλαδή βενζίνης/πετρελαίου). Μελλοντικά και µε τη χρήση εξελιγµένων συστηµάτων καύσης (καυστήρες βιοµάζας και ξύλου υψηλής απόδοσης) τα οφέλη µπορούν να είναι ακόµη µεγαλύτερα για τις τοπικές κοινωνίες και τα δάση της 10

12 περιοχής (αποτελεσµατικότερη κάλυψη αναγκών θέρµανσης µε ταυτόχρονη µείωση πίεσης στα δασικά οικοσυστήµατα- αποδοτικότερη οικονοµικά εκµετάλλευση του δασικού πλούτου της περιοχής). Οι περιοχές εκατέρωθεν της κοιλάδας του Αλιάκµονα είναι κατά βάση αγροτικές και το µεγαλύτερο ποσοστό των εκτάσεων εκτός της κοιλάδας είναι καλλιέργειες καλαµποκιού και σιτηρών, οπότε δεν υπάρχουν πολλές άλλες εναλλακτικές τοποθεσίες καυσοξύλευσης για τους παραποτάµιους οικισµούς και χωριά. Η συρρίκνωση των παραποτάµιων δασών από τους ταµιευτήρες πιθανόν να επιβαρύνει οικονοµικά στο µέλλον τα νοικοκυριά της περιοχής τα οποία πρέπει να στραφούν και σε άλλες πηγές θέρµανσης (πετρέλαιο) για την κάλυψη των αναγκών τους. 2.7 Φράγµα Ελαφίου και απασχόληση. Η κατασκευή του φράγµατος θεωρείται ότι θα αυξήσει την απασχόληση στην περιοχή. Τα ποσοστό ανεργίας στη δυτική Μακεδονία αγγίζει το 17% και είναι το υψηλότερο στη χώρα. Εξαιτίας της µεγάλης ανάγκης για απασχόληση ακόµα και χαµηλά αµειβόµενες θέσεις εργασίας, περιορισµένης χρονικής διάρκειας και µε µικρή δυνατότητα επαγγελµατικής εξέλιξης των εργαζοµένων (ανειδίκευτη εργασία), χρησιµοποιούνται από κατασκευαστικές εταιρίες και τους φορείς που ενδιαφέρονται για την πραγµατοποίηση των µεγάλων έργων, ως δέλεαρ για τις τοπικές κοινωνίες ώστε η κατασκευή µεγάλων τεχνικών έργων, όπως το φράγµα στο Ελάφι να καθίσταται ελκυστικό ως προοπτική απασχόλησης στις τοπικές κοινωνίες. Το µεγαλύτερο ποσοστό των αµοιβών που προβλέπονται για την κατασκευή του φράγµατος πιθανόν αφορούν υψηλά εξειδικευµένο προσωπικό κατασκευαστικών εταιριών που δραστηριοποιούνται εκτός νοµού Γρεβενών. Αν και είναι πιθανόν να απασχοληθεί σηµαντικός αριθµός ατόµων κατά τη φάση κατασκευής από τους γύρω οικισµούς η απασχόληση αφορά ανειδίκευτη κυρίως εργασία. Το σηµαντικότερο είναι ότι µε την ανειδίκευτη απασχόληση σε τέτοιου είδους εργασίες του κατασκευαστικού τοµέα, χάνεται η ευκαιρία επιµόρφωσης και εξειδίκευσης του ανθρώπινου δυναµικού στο ν. Γρεβενών, ιδιαίτερα των πιο νέων ατόµων, γεγονός που µακροπρόθεσµα θα έθετε τις βάσεις για µια πιο εξειδικευµένη και καλύτερα αµειβόµενη εργασία. Η λήξη των εργασιών κατασκευής των µεγάλων έργων σε λίγα χρόνια στην περιοχή των Γρεβενών, πιθανόν να οδηγήσει σε νέο κύµα δηµογραφικής αιµορραγίας λόγω επαγγελµατικής εξάρτησης από τις κατασκευαστικές εταιρίες. Κατά τη φάση λειτουργίας του φράγµατος Ελαφίου υπολογίζεται ότι θα εργασθούν περίπου 50 άτοµα σε µόνιµη βάση. ε διευκρινίζεται αν τα άτοµα αυτά θα προέρχονται από τις τοπικές κοινωνίες. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί η κατασκευή του γενικού καταστήµατος κράτησης (φυλακές) στο. Φελίου, όπου από τις εκατοντάδες ίσως θέσεις εργασίας που θα δηµιουργηθούν κατά τη λειτουργία του, ελάχιστες (2 άτοµα) αφορούν κατοίκους από το. Φελίου που παραχώρησε και την έκταση για την κατασκευή του έργου. Επιπλέον µπορούν να προκύψουν περισσότερες και πιο εξειδικευµένες θέσεις εργασίας αν γίνουν τοπικά επενδύσεις σε επίπεδο νοµαρχίας και δήµων στο τοµέα των (πραγµατικά) ανανεώσιµων πηγών ενέργειας όπως η βιοµάζα (κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ενέργειας από δασικά υπολείµµατα) και τα φωτοβολταικά συστήµατα (ηλιακά πάρκα). Επιπρόσθετα η προστασία και όχι η καταστροφή ενός υψηλής αισθητικής και οικολογικής αξίας οικοσυστήµατος όπως ο ποταµός Αλιάκµονας θα έχει ως αποτέλεσµα την διατήρηση αλλά και περαιτέρω δηµιουργία και ανάπτυξη εύρωστων επιχειρήσεων που ασχολούνται µε τον οικοτουρισµό, οικονοµική δραστηριότητα που γνωρίζει σηµαντική άνθηση στον νοµό τα τελευταία χρόνια. Ο νοµός Γρεβενών έχει ταυτισθεί πλέον µε το φυσικό περιβάλλον, τα καθαρά ποτάµια και την πλούσια πανίδα. Η κατασκευή τέτοιας κλίµακας µεγάλων έργων (µεγάλα υδροηλεκτρικά φράγµατα), σε συνεργία µε όσα προηγούνται και όσα ακολουθούν, θα τραυµατίσει το δυναµικό αυτό και θα µεταβάλει σε ελάχιστα χρόνια το νοµό Γρεβενών από µια πολλά υποσχόµενη περιοχή οικοανάπτυξης σε ακόµα ένα νοµό µε ενδεχοµένως σηµαντικά περιβαλλοντικά προβλήµατα. 11

13 Εθνικός ρυµός «Βάλια Κάλντα» και ΕΗ. Θυµάται κανείς; Ο νοµός Γρεβενών έχει σχεδόν ταυτισθεί µε τον πιο γνωστό Εθνικό δρυµό της χώρας: Τον Ε. Βόρειας Πίνδου ή «Βάλια Κάλντα». Χιλιάδες άτοµα κάθε χρόνο επισκέπτονται το δρυµό ο οποίος αποτελεί σηµαντικότατο πόλο έλξης µε ευεργετικές συνέπειες για τον τουρισµό και την οικονοµία της περιοχής. Τη δεκαετία του 1980 η ΕΗ σχεδίαζε την κατασκευή ταµιευτήρα (φράγµατος και τεχνητής λίµνης) εντός της κοιλάδας της Βάλια Κάλντα. Ευτυχώς κάποιοι αντέδρασαν στα σχέδια της ΕΗ, να µετατρέψει έναν από τους µόλις 10 Εθνικούς δρυµούς της χώρας σε άχαρη τεχνητή λίµνη και εργοτάξιο παραγωγής ενέργειας. Πόσες θέσεις εργασίας (εργατών) θα είχαν δηµιουργηθεί από την κατασκευή φραγµάτων στην «Βάλια Κάλντα» και πόσες δηµιουργήθηκαν από την προστασία και ανάδειξη του δρυµού; Είναι προφανές ότι ο Ε. δρυµός της «Βάλια Κάλντα» δεν αρκεί και δεν πρέπει «να σηκώσει» στο µέλλον όλο το (οίκο)τουριστικό ρεύµα στο νοµό Γρεβενών. 2.8 Κατάκλυση αρχαιολογικών χώρων. Η δηµιουργία του ταµιευτήρα Ελαφίου θα κατακλύσει νεολιθικούς οικισµούς. Οι τεχνητές λίµνες του υποκατασκευή φράγµατος Ιλαρίωνα και του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου θα κατακλύσουν Νεολιθικούς οικισµούς της 7 ης χιλιετίας π.χ (νεολιθικός οικισµός Μικροκλεισούρας). Ανασκαφές νεολιθικού οικισµού και ερείπια χριστιανικού ναού στις όχθες του Αλιάκµονα ποταµού που θα κατακλυσθούν. Στις όχθες του Αλιάκµονα βρίσκονται σε εξέλιξη ανασκαφές νεολιθικών οικισµών στα. Παλιουριάς, ίπορου, Μικροκλεισούρας. Η δηµιουργία των ταµιευτήρων θα σηµάνει το οριστικό πέρασµα των αρχαιολογικών αυτών χώρων στη λήθη και της οποιασδήποτε δυνατότητας τουριστικής αξιοποίησής τους στο µέλλον. 2.9 Σεισµικότητα. Η κατασκευή επιπλέον διαδοχικών µεγα-φραγµάτων στον ποταµό Αλιάκµονα σε συνδυασµό µε τα ήδη κατασκευασµένα µπορεί να αυξήσει τη σεισµικότητα της περιοχής. Η δηµιουργία µεγάλων ταµιευτήρων νερού και µάλιστα από κατασκευή φράγµατα µεγάλου ύψους (>100µ) όπως αυτό του Ιλαρίωνα και του Ελαφίου οδηγούν σε σηµαντική ανακατανοµή των µηχανικών 12

14 τάσεων στα πετρώµατα της περιοχής και άσκηση µεγάλων πιέσεων µε συχνό αποτέλεσµα την αύξηση της σεισµικότητάς. Η κατασκευή τεχνικών λιµνών (π.χ λίµνη Καστρακίου, Κρεµαστών κ.α) έχουν προκαλέσει κατά καιρούς σεισµούς µε εντάσεις µεγαλύτερες των 6 ρίχτερ. Οι τεχνητή λίµνη του Ιλαρίωνα αλλά και η σχεδιαζόµενη του Ελαφίου αφορούν στενές (µικρού σχετικά πλάτους) λίµνες µε µεγάλο βάθος. Η µεταφορά και άσκηση ισχυρών δυνάµεων στα πετρώµατα είναι στην περίπτωση αυτή ακόµα µεγαλύτερη. Τα διαδοχικά φράγµατα στον Αλιάκµονα µπορούν να δράσουν επιπλέον συνεργιστικά µε αποτέλεσµα ακόµα πιο ισχυρή ίσως ανακατανοµή των µηχανικών αυτών δυνάµεων και πρόκληση σεισµών. Η περιοχή κατασκευής του φράγµατος Ελαφίου αποτελεί ήδη σεισµογενή ζώνη της υτικής Μακεδονίας. Στους χάρτες που παρουσιάζονται φαίνονται τα επίκεντρα της σεισµικής δραστηριότητας όπως έχουν καταγραφεί από το γεωδυναµικό ινστιτούτο των ΗΠΑ στη περιοχή. ιακρίνεται η συγκέντρωση των σεισµικών επικέντρων στην περιοχή κατασκευής των φραγµάτων Ιλαρίωνα και Ελαφίου. Υψηλή συγκέντρωση σεισµικής δραστηριότητας στην περιοχή κατασκευής των µεγάλων φραγµάτων Ελαφίου-Ιλαρίωνα (δεξιά η ίδια περιοχή σε µεγένθυνση) Επίδραση στο κλίµα Η κατασκευή διαδοχικών µεγα-φραγµάτων στον ποταµό Αλιάκµονα σε συνδυασµό µε τα ήδη κατασκευασµένα θα έχει πιθανόν σηµαντική επίδραση στο κλίµα της περιοχής. Η επίδραση που θα έχει το σχεδιαζόµενο φράγµα στο Ελάφι στις κλιµατικές συνθήκες της περιοχής δεν µπορεί, όπως και στην περίπτωση της σεισµικότητας, να αξιολογηθεί ξεχωριστά από τα υπόλοιπα φράγµατα στην περιοχή. Με την κατασκευή του ταµιευτήρα Ιλαρίωνα και Ελαφίου θα δηµιουργηθεί µια τεχνητή λίµνη µήκους 70 τουλάχιστον χιλιοµέτρων η οποία θα αποτελεί µια υδάτινη επιφάνεια µε ακίνητο νερό προκαλώντας σηµαντικές αλλαγές στο ποσοστό της τοπικά ανακλώµενης ηλιακής ακτινοβολίας. Αναµένεται να µειωθούν οι µέγιστες θερµοκρασίες την άνοιξη και να αυξηθούν οι µέγιστες θερµοκρασίες το φθινόπωρο (ψυχρότερη άνοιξη, πιο θερµό καλοκαίρι-φθινόπωρο), να αυξηθούν οι ταχύτητες των ανέµων και να µειωθούν οι ηµέρες χιονόπτωσης. Επιπλέον αναµένεται να αυξηθούν σηµαντικά οι ηµέρες µε οµίχλη ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. 13

15 2.11 Συγκέντρωση ρυπαντών και τοξικών. Η κατασκευή των ταµιευτήρων µπορεί να αυξήσει τη συγκέντρωση ρυπαντών στις παραλίµνιες περιοχές ή να προκαλέσει την είσοδο τοξικού υδραργύρου στην τροφική αλυσίδα. Ο ποταµός Αλιάκµονας δέχεται ρυπαντικό φορτίο (υπολείµµατα λιπασµάτων και φυτοφαρµάκων) από τις παρακείµενες γεωργικές εκτάσεις απ όπου διέρχεται. Μέχρι σήµερα στα τµήµατα του Αλιάκµονα όπου δεν παρεµποδίζεται η φυσική ροή του νερού οι ρυπαντές διαλύονται και αποµακρύνονται σταθερά διατηρώντας χαµηλή τη συγκέντρωση τους στο νερό του ποταµού. Με την κατασκευή του ταµιευτήρα Ελαφίου η ελεύθερη ροή του νερού θα ανασταλεί και επιπλέον των φερτών υλών που συσσωρεύονται και καθιζάνουν εντός του ταµιευτήρα, µπορεί να αυξηθεί η συγκέντρωση ρυπαντών ή άλλων επιβλαβών ουσιών αφού αυτοί πλέον συσσωρεύονται εντός της λίµνης και δεν αποµακρύνονται µε τη φυσική ροή. Μπορεί να παρατηρηθεί ευτροφισµός και µείωση της ποιότητας του νερού στον ταµιευτήρα. Ο υδράργυρος βρίσκεται σε ακίνδυνη ανόργανη µορφή σε πολλά εδάφη. Η κατάκλυση όµως µεγάλων εκτάσεων µε νερό και η είσοδος τεράστιων ποσοτήτων φερτών υλικών που καθιζάνουν στον πυθµένα των ταµιευτήρων δηµιουργούν ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηρίων που αποδοµούν αναερόβια (χωρίς οξυγόνο) το υλικό αυτό. Τα βακτήρια που ζουν µέσα στις τεχνητές λίµνες µετατρέπουν τον υδράργυρο σε µεθυλο-υδράργυρο σε µορφή δηλαδή που µπορεί να περάσει στην τροφική αλυσίδα, από το φυτοπλανγκτόν στα ψάρια και στη συνέχεια στα πουλιά ή στους ανθρώπους που µπορεί να καταναλώσουν ψάρια. Μέσω της διαδικασίας της βιοσυσσώρευσης ο µη αποικοδοµήσιµος υδράργυρος συσσωρεύεται µε τη πάροδο του χρόνου στους ζωικούς ιστούς σε επίπεδα συχνά πάνω από τα επιτρεπτά, όπως συνέβη σε ταµιευτήρες στον Καναδά και σε άλλες χώρες. Ο υδράργυρος συνδέεται µε ασθένειες του νευρικού συστήµατος και πνευµατική καθυστέρηση στα παιδιά Τουρισµός. Αισθητική τοπίου Η δηµιουργία ταµιευτήρα από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου θεωρείται ότι θα αναβαθµίσει αισθητικά το φυσικό περιβάλλον της περιοχής και θα τονώσει τον τουρισµό. Η δηµιουργία του ταµιευτήρα Ελαφίου θα κατακλύσει όλα τα ιδιαίτερα γεωλογικά χαρακτηριστικά της κοίτης του ποταµού Αλιάκµονα και όλα τα παραποτάµια δάση σε µήκος περίπου 40 χιλιόµετρων. Μοναδικοί γεωλογικοί σχηµατισµοί, βραχώδεις σχηµατισµοί, υπερώριµες συστάδες από λεύκες, ιτιές, σκλήθρα, εσωτερικά δέλτα, παραλίες, θα εξαφανισθούν κάτω από τα νερά του ταµιευτήρα. Τη θέση τους θα λάβει µια άχαρη λίµνη η στάθµη της οποίας θα αυξοµειώνεται αναλόγως της χρήσης του νερού του ταµιευτήρα και σύµφωνα µε τις ανάγκες σε ενέργεια και άρδευση. Χαρακτηριστική των τεχνητών ταµιευτήρων είναι η περιµετρική ζώνη της όχθης όπου η συνεχής αυξοµείωση της στάθµης δεν επιτρέπει την ανάπτυξη υδροχαρούς βλάστησης, δηµιουργώντας ένα αντιαισθητικό αποτέλεσµα µια ζώνη πλάτους αρκετών µέτρων από νεκρά δέντρα. Οι κατολισθήσεις των ιδιαίτερα απότοµων πρανών του συγκεκριµένου ταµιευτήρα θα επιτείνουν το αποτέλεσµα αυτό. 14

16 Χαρακτηριστική ζώνη χωρίς βλάστηση, λόγω αυξοµειώσεων στη στάθµη των ταµιευτήρων (δορυφορικές φωτογραφίες). Αριστερά η λίµνη Πολυφύτου (ποταµός Αλιάκµονας) και δεξιά ο ταµιευτήρας Κρεµαστών (ποταµός Αχελώος). Η οποιαδήποτε τουριστική αξιοποίηση της λίµνης είναι δύσκολη αφού οι κλίσεις θα είναι µεγάλες και φυσικά το όλο αισθητικό αποτέλεσµα εξαιρετικά αµφιλεγόµενο. Οι τουριστικά αξιοποιήσιµες τεχνητές λίµνες στην Ελλάδα είναι ελάχιστες και όταν αυτό συµβαίνει επιτυχώς, είναι κυρίως το αποτέλεσµα του συνδυασµού της λίµνης µε ένα ήδη προϋπάρχον εντυπωσιακό φυσικό περιβάλλον στην ευρύτερη περιοχή, όπως για παράδειγµα στην λίµνη Πλαστήρα του ν. Καρδίτσας µε του αλπικού χαρακτήρα Άγραφα να δεσπόζουν δυτικά της λίµνης και µε τα µεικτά δάση καστανιάς- ελάτης γύρω από αυτήν, να συνθέτουν ένα πραγµατικά ενδιαφέρον τοπίο. Αντίθετα, οι περιοχές γύρω από την κοίτη του Αλιάκµονα είναι κυρίως αγροτικές και το πιο ελκυστικό τελικά κοµµάτι τους είναι η κοιλάδα του ποταµού. Εντυπωσιακοί βραχώδεις σχηµατισµοί στην κοίτη του Αλιάκµονα, πλούσια βλάστηση ακόµα και µικρές παραλίες σε ένα σχετικά αδιατάρακτο από τον άνθρωπο τοπίο, συνιστούν την κατάβαση του ποταµού µε ειδικές βάρκες µια εξαιρετική εµπειρία. Χρειάζονται άραγε τα τοπία αυτά «αισθητική αναβάθµιση»; 15

17 Ο ποταµός Αλιάκµονας αποτελεί ήδη πόλο προσέλκυσης τουριστών από όλη την Ελλάδα οι οποίοι ασκούν µέσω γραφείων εναλλακτικού τουρισµού του ν. Γρεβενών τα σπόρ του καγιάκ και του rafting στον ποταµό. Με την κατασκευή του φράγµατος και τη δηµιουργία ταµιευτήρα οι δραστηριότητες αυτές θα ατονήσουν και οι περιοχές γύρω από την κοιλάδα του Αλιάκµονα θα χάσουν το µοναδικό και πραγµατικό πόλο έλξης εναλλακτικού τουρισµού που ήδη αναπτύσσεται δυναµικά στο νοµό. Ράφτινγκ µε µονή φουσκωτή βάρκα, κάτω από το. Φελίου, σε τµήµα του ποταµού Αλιάκµονα που θα κατακλυσθεί από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου. Πολλοί είναι ήδη οι επισκέπτες από διάφορα σηµεία της Ελλάδας και του εξωτερικού που απολαµβάνουν τα ποτάµια στο ν. Γρεβενών. Να υπενθυµίσουµε επίσης ότι σε πολλούς ταµιευτήρες της.ε.η απαγορεύεται το κολύµπι, το ψάρεµα ή άλλες δραστηριότητες Κατάκλυση σηµαντικών οικοτόπων. Ο ταµιευτήρας του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου θα κατακλύσει µια µεγάλη ποικιλία βιοτόπων στην κοιλάδα του Αλιάκµονα οι οποίοι βρίσκονται σε ένα µοναδικό συνδυασµό µέσα στην κοιλάδα του ποταµού. Καλαµιώνες στις όχθες του Αλιάκµονα- ένας από τους τουλάχιστον 12 οικότοπους που συναντώνται στην κοιλάδα του Αλιάκµονα στην περιοχή κατάκλυσης από το σχεδιαζόµενο φράγµα Ελαφίου. Εντός της κοιλάδας του Αλιάκµονα έχουν µέχρις στιγµής καταγραφεί τουλάχιστον 12 διαφορετικοί τύποι βλάστησης (οικότοποι) µε σοβαρή πιθανότητα να υπάρχουν περισσότεροι. Ας µην ξεχνούµε ότι πρόκειται για µια ουσιαστικά ανεξερεύνητη οικολογικά περιοχή. Κάθε ένας από αυτούς έχει τη δική του βαρύτητα και σηµασία για την βιοποικιλότητα της περιοχής αφού αποτελεί θέση τροφοληψίας ή αναπαραγωγής για ποικιλία διαφορετικών οργανισµών. Οι πιο σηµαντικοί από αυτούς είναι οι συστάδες και τα παρόχθια δάση µε ιτιές και ασπρόλευκες, τα παρόχθια δάση ανατολικής πλατάνου µεγάλης µάλιστα ηλικίας, οι ξηροφυτικοί λειµώνες, οι καλαµιώνες και τα βραχώδη τοπία µε χασµοφυτική βλάστηση. Οι αρνητικές επιπτώσεις των µεγάλων έργων στους οικοτόπους, αξιολογούνται στις µελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ - οι οποίες και χρηµατοδοτούνται από τους φορείς κατασκευής των έργων), µεµονωµένα και µε βάση την αφθονία του κάθε τύπου οικοτόπου στην ευρύτερη περιοχή. 16

18 ηλαδή, αν ο οικότοπος βρίσκεται σε σχετική αφθονία στην ευρύτερη περιοχή ή και σε εθνικό επίπεδο η επίπτωση των έργων αυτών αξιολογείται ως µικρή. Η πρακτική αυτή ακολουθείται επίσης και όταν αξιολογούνται οι επιπτώσεις σε είδη χλωρίδας ή πανίδας. Το αποτέλεσµα είναι η υποβάθµιση των συνολικών αρνητικών επιπτώσεων από την κατασκευή των µεγάλων έργων για τον απλό λόγο ότι δεν συνυπολογίζεται συνδυαστικά και αθροιστικά η απώλεια ή υποβάθµιση των διαφορετικών οικοτόπων στην συγκεκριµένη περιοχή. Για παράδειγµα, στην κοιλάδα του Αλιάκµονα οι περισσότεροι οικότοποι που υπάρχουν στην περιοχή κατάκλυσης του ταµιευτήρα Ελαφίου απαντώνται και σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα ή του νοµού Γρεβενών, είναι δηλαδή σχετικά κοινοί, αν και κάποιοι από αυτούς θεωρούνται οικότοποι προτεραιότητας από την κοινοτική νοµοθεσία. Η µοναδικότητα όµως της κοιλάδας του Αλιάκµονα και άλλων ποτάµιων οικοσυστηµάτων είναι ότι συνδυάζει µε µοναδικό και αναντικατάστατο τρόπο, ταυτόχρονα σε µια και µόνο περιοχή, την παρουσία σηµαντικού αριθµού διαφορετικών τύπων βλάστησης καθώς και φυτικών και ζωικών ειδών Επιπτώσεις στην πανίδα. Ο ταµιευτήρας του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου θα έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην πανίδα της ευρύτερης περιοχής του έργου. Προστατευόµενα και θηραµατικά είδη θα επηρεασθούν. Οι αρνητικές επιπτώσεις θα έχουν ακτινωτό χαρακτήρα και όχι µόνο γραµµικό, δηλαδή η επίδρασή τους θα εκτείνεται σε µεγαλύτερης έκτασης περιοχές. Η βιοποικιλότητα στα οικοσυστήµατα γλυκού νερού, όπως οι ποταµοί µόνιµης ροής, είναι αναλογικά κατά πολύ µεγαλύτερη σε σχέση µε την έκταση τους τόσο σε σύγκριση µε τα χερσαία όσο και µε τα θαλάσσια οικοσυστήµατα. Θηλαστικά. Η κοιλάδα του ποταµού Αλιάκµονα αποτελεί σηµαντική περιοχή ενδιαίτησης και αναπαραγωγής όλων των µεγάλων θηλαστικών που απαντούν στον νοµό Γρεβενών. Η περιοχή της κοιλάδας του Αλιάκµονα και ιδιαίτερα το τµήµα που αφορά τον ταµιευτήρα του σχεδιαζόµενου φράγµατος Ελαφίου, συνδυάζει µεγάλη ποικιλία οικοτόπων οι οποίοι βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση διατήρησης µε πολύ χαµηλή ανθρώπινη δραστηριότητα, λόγω της περιορισµένης δυνατότητας πρόσβασης. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να δηµιουργούνται κατάλληλες συνθήκες για πολλά είδη θηλαστικών τουλάχιστον 17 είδη εκτιµάται ότι διαβιώνουν στην περιοχή η οποία παραµένει ακόµα, µια ουσιαστικά ανεξερεύνητη περιοχή όσο αφορά τη βιοποικιλότητά της. Μεταξύ των ειδών αυτών χαρακτηριστικά είδη αποτελούν η καφέ αρκούδα η οποία αναπαράγεται πλέον στη περιοχή τα τελευταία χρόνια, ο λύκος ο οποίος αναπαράγεται συστηµατικά εντός της κοιλάδας του Αλιάκµονα, ο αγριόχοιρος που χρησιµοποιεί την κοιλάδα του Αλιάκµονα για αναπαραγωγή και καταφύγιο, το ζαρκάδι, η αγριόγατα, άλλα µικρότερου µεγέθους θηλαστικά και φυσικά η βίδρα. Έξι από τα είδη των θηλαστικών της περιοχής προστατεύονται από την εθνική και ευρωπαική νοµοθεσία (οδηγία 92/43 Ε.Ε). Ανάσχεση εποχιακών µετακινήσεων, διασποράς, τροφοληψίας : γεωγραφική αποµόνωση. Ο ταµιευτήρας που θα δηµιουργηθεί από την κατασκευή του σχεδιαζόµενου φράγµατος, Ελαφίου σε συνδυασµό µε τον ταµιευτήρα του φράγµατος Ιλαρίωνα θα δηµιουργήσει ένα συνεχές επίµηκες υδάτινο φράγµα µήκους 72 χιλιοµέτρων στο νοµό Γρεβενών. 17

19 Ο συνδυασµός δεκάδων χιλιοµέτρων τεχνητών ταµιευτήρων στον Αλιάκµονα µε τους υπό κατασκευή αυτοκινητόδροµους και σχεδιαζόµενους σιδηρόδροµους θα δηµιουργήσουν µια εκτεταµένη σε µήκος ζώνη, όπου η ελεύθερη µετακίνηση της πανίδας θα είναι ιδιαίτερα δυσχερής. Αρκούδα µε δυο µικρά λίγα µέτρα από την κοίτη του Αλιάκµονα, 3 χιλιόµετρα νότια του φράγµατος Ιλαρίωνα, στην περιοχή κατάκλισης (22 Μαΐου 2008). Φωτο: Γκουντροµίχος Ηρακλής Συνυπολογίζοντας και τους ήδη κατασκευασµένους ταµιευτήρες στον ποταµό Αλιάκµονα το υδάτινο αυτό φράγµα θα έχει συνολικό µήκος 150 χιλιόµετρων, το οποίο θα παρεµποδίζει τις ηµερήσιες, εποχιακές ή ετήσιες µετακινήσεις των µεγάλων θηλαστικών από και προς τις περιοχές τροφοληψίας και αναπαραγωγής τους, αλλά και τις µετακινήσεις των κτηνοτροφικών κοπαδιών ελεύθερης βοσκής. Κατ αυτόν τον τρόπο διακόπτεται η συνέχεια των βιοτόπων του νοµού Γρεβενών µε την ευρύτερη περιοχή ανατολικά και βόρεια του ποταµού Αλιάκµονα καθώς και µε τον ορεινό όγκο του Ολύµπου(βλ. και χάρτες σελ 6,7). Το φαινόµενο της κατάτµησης των βιοτόπων από τον τεράστιο αυτό υδάτινο φράκτη ενισχύεται από την ύπαρξη κλειστών αυτοκινητόδροµων όπως η Εγνατία οδός σε µικρή απόσταση δυτικά από τους ταµιευτήρες, ο σχεδιαζόµενος αυτοκινητόδροµος Ε65 και η σχεδιαζόµενη νέα σιδηροδροµική γραµµή δηµιουργώντας µια ασφυκτική ζώνη περιορισµού της ελεύθερης µετακίνησης των µεγάλων θηλαστικών. Ο συνδυασµός τόσο µεγάλων γραµµικών τεχνικών έργων εν παραλλήλω θα έχει σηµαντική αρνητική επίδραση στα θηραµατικά κυρίως είδη όπως ο αγριόχοιρος και ο λαγός αλλά και σε µη θηρεύσιµα ή προστατευόµενα είδη όπως το ζαρκάδι ή ο λύκος και η αρκούδα, που διατηρούν περιοχές- επικράτειες της τάξεως των εκατοντάδων τετραγωνικών χιλιοµέτρων. Αρνητικές επιπτώσεις στους πληθυσµούς των θηραµάτων πιθανόν θα έχουν αντίστοιχες οικονοµικές επιπτώσεις στους επαγγελµατικούς κλάδους που σχετίζονται µε τον κυνηγετικό τουρισµό. Καταστροφή σηµαντικών βιοτόπων για τη βίδρα. Η βίδρα είναι από τα πιο απειλούµενα και σπάνια θηλαστικά της Ευρώπης. Ζει αποκλειστικά σε υδάτινα οικοσυστήµατα γλυκού νερού και κυρίως σε ποταµούς µόνιµης ροής. Ο ποταµός Αλιάκµονας αποτελεί σηµαντικό βιότοπο για το είδος γιατί συνδυάζει επάρκεια τροφής λόγω της παρουσίας πλούσιας ιχθυοπανίδας και υψηλής καταλληλότητας περιοχές µε πλούσια παρόχθια βλάστηση που προσφέρονται για αναπαραγωγή. Η δηµιουργία ταµιευτήρων θα καταστρέψει ολοσχερώς τους βιοτόπους της βίδρας και τις θέσεις αναπαραγωγής του είδους, είτε έµµεσα 18

20 λόγω αρνητικών επιδράσεων στην ιχθυοπανίδα είτε άµεσα λόγω ολοκληρωτικής καταστροφής της φυσικής βλάστησης. Λόγω της αυξοµοίωσης της στάθµης των ταµιευτήρων δεν αναµένεται αξιόλογη αποκατάσταση της φυσικής βλάστησης στις όχθες τους, κατά τη φάση λειτουργίας των ταµιευτήρων. Ιχθυοπανίδα. Στη λεκάνη απορροής του Αλιάκµονα ποταµού εκτιµάται ότι διαβιούν είδη ψαριών. Από τα είδη αυτά 6 θεωρούνται απειλούµενα, ενώ δυο από αυτά προστατεύονται από την κοινοτική νοµοθεσία. Η ποικιλότητα της ιχθυοπανίδας στον ποταµό Αλιάκµονα θεωρείται υψηλή σε σχέση µε άλλα ποτάµια οικοσυστήµατα ενώ περιλαµβάνει είδη που έχουν περιορισµένη παγκόσµια κατανοµή και είναι αυστηρά προστατευόµενα. Οι επιπτώσεις από την κατασκευή των φραγµάτων στον ποταµό Αλιάκµονα είναι συσσωρευτικές και αθροιστικές. Οι επιπτώσεις κάθε ενός φράγµατος/ταµιευτήρα που προστίθεται ενισχύει και πολλαπλασιάζει τις επιπτώσεις των προηγούµενων. Οι πληθυσµοί των ψαριών χρειάζεται να µετακινούνται κατά µήκος του ποταµού (ποταµόδροµα και ανάδροµα ψάρια). Τα ανάδροµα είδη ψαριών πρέπει να µεταναστεύσουν προς τις πηγές των ποταµών για να αναπαραχθούν. Τα µεγάλα φράγµατα (>10 µέτρα ύψος) εµποδίζουν τη µετανάστευση πολλών υδρόβιων οργανισµών και την αναπαραγωγή των ψαριών. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το χέλι (κατάδροµο είδος που µεταναστεύει προς την θάλασσα για να αναπαραχθεί) εξαφανίσθηκε άµεσα από τον ποταµό Αλιάκµονα µετά την κατασκευή του φράγµατος Πολύφυτου. Η εξαφάνιση σηµαντικού αριθµού ειδών της ιχθυοπανίδας σχετίζεται επίσης και µε την καταστροφή των θέσεων αναπαραγωγής τους αφού η φυσική παρόχθια βλάστηση καταστρέφεται ολοσχερώς από την κατάκλυση της κοιλάδας των ποταµών από τα νερά του ταµιευτήρα. Στη διεθνή βιβλιογραφία και σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις κατασκευής φραγµάτων, αναφέρεται σηµαντική πτώση του αριθµού των ειδών που σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνά το 50% και φτάνει µέχρι και σε ποσοστά 80% του αρχικού. Συνήθως, την κατασκευή ταµιευτήρων ακολουθεί η παράνοµη ή νόµιµη εισαγωγή ξενικών ειδών µε στόχο την ιχθυοκαλλιέργεια ή την ερασιτεχνική αλιεία, τα οποία σταδιακά µπορεί να εκτοπίσουν και να εξαφανίσουν τα αυτόχθονα είδη. Οι ιχθυοκαλλιέργειες στους τεχνητούς ταµιευτήρες παρουσιάζουν µια αρχικά ικανοποιητική απόδοση στη συνέχεια όµως παρουσιάζουν σηµαντική πτώση της παραγωγικότητάς τους και καθίστανται σταδιακά οικονοµικά φθίνουσες δραστηριότητες. Η µείωση της ποικιλίας και αφθονίας των ψαριών έχει εύλογα και αρνητικές συνέπειες σε άλλους οργανισµούς που βασίζονται τροφικά στα ψάρια όπως αρκετά είδη πουλιών και η βίδρα. Ορνιθοπανίδα. Η περιοχή της κοιλάδας του Αλιάκµονα είναι πολύ πλούσια σε αριθµό ειδών της ορνιθοπανίδας και εκτιµάται ότι αποτελείται από τουλάχιστον 75 είδη πουλιών εκ των οποίων τουλάχιστον τα 20 είναι αυστηρά προστατευόµενα από την κοινοτική νοµοθεσία. Το 50% των ειδών αυτών είναι επιδηµητικά, δηλαδή παραµένουν όλο το χρόνο και αναπαράγονται στον ποταµό Αλιάκµονα ενώ σηµαντικός αριθµός ειδών είναι µεταναστευτικά και χρησιµοποιούν τον ποταµό Αλιάκµονα είτε ως περιοχή στάθµευσης κατά τη µετανάστευση ή είναι εποχιακοί επισκέπτες και παραµένουν για αρκετούς µήνες στην κοιλάδα του ποταµού. Από τα πιο απειλούµενα είδη που φωλιάζουν στην κοιλάδα του Αλιάκµονα είναι ο µαυροπελαργός, µεταναστευτικό πουλί που αντιµετωπίζει κίνδυνο εξαφάνισης, καθώς βρίσκεται σε πολύ χαµηλές πυκνότητες. Οι µαυροπελαργοί κάνουν τις φωλιές τους σε δυσπρόσιτα βραχώδη πρανή ή µεγάλα δέντρα στο κάτω ρου του Βενέτικου και στο µέσο ρου του Αλιάκµονα περιοχές που θα κατακλυσθούν πλήρως από τα νερά των ταµιευτήρων Ιλαρίωνα και Ελαφίου. 19

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του.

Παρά το γεγονός ότι παρατηρείται αφθονία του νερού στη φύση, υπάρχουν πολλά προβλήματα σε σχέση με τη διαχείρισή του. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ανανεώσιμος πόρος και αποτελεί ζωτικό στοιχείο για την επιβίωση του ανθρώπου, της πανίδας, της χλωρίδας και τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος. Η ύπαρξη και η επάρκειά του είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & Περιφερειακό Τμήμα Ηπείρου του ΤΕΕ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΟΡΘΩΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΜΕΓΑΛΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

Εκμετάλλευση των Υδροηλεκτρικών Σταθμών ως Έργων Πολλαπλού Σκοπού

Εκμετάλλευση των Υδροηλεκτρικών Σταθμών ως Έργων Πολλαπλού Σκοπού ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ & Περιφερειακό Τμήμα Ηπείρου του ΤΕΕ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Εκμετάλλευση των Υδροηλεκτρικών Σταθμών ως Έργων Πολλαπλού Σκοπού

Διαβάστε περισσότερα

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια

Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιοαέρια. Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (Α.Π.Ε) Π Αιολική ενέργεια Ηλιακή ενέργεια Kυματική ενέργεια Παλιρροιακή ενέργεια Από βιομάζα Από βιοαέρια Γεωθερμική ενέργεια Υδραυλική ενέργεια Σε αντιδιαστολή με τις συμβατικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Ε.Μ.Π..Π.Μ.Σ. ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, Υ ΡΑΥΛΙΚΩΝ & ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Μάθηµα :... 1 Φράγµατα Ταµιευτήρες Φυσικό φαινόµενο : κατολισθήσεις, εκλύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Μ.Π.Ε. ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΡΕΜΑΣΤΩΝ ΚΑΣΤΡΑΚΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ. ΑΓΡΙΝΙΟ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Οι προτεινόµενοι περιβαλλοντικοί όροι του Τεχνικού Επιµελητηρίου Νοµού Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ 1. Προτεινόµενο έργο Το έργο αφορά την κατασκευή τριών ταµιευτήρων στην τοποθεσία Μπελµά του Όρους Όσσα. Ο συνολικός όγκος αποθήκευσης νερού θα είναι 7.200.000 µ3. Η συνολική υδάτινη επιφάνεια των ταµιευτήρων

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της «Καλλιστώ» για το Φράγμα Νεστορίου - Σύνοψη

Η θέση της «Καλλιστώ» για το Φράγμα Νεστορίου - Σύνοψη Η θέση της «Καλλιστώ» για το Φράγμα Νεστορίου - Σύνοψη Το φράγμα στο Νεστόριο έχει προβληθεί ως ένας βασικός μοχλός ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής. Οι επιπτώσεις του ωστόσο, κοινωνικές και περιβαλλοντικές,

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

«Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας»

«Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας» «Η πολλαπλή ωφελιμότητα και συμβολή των ΥΗΕ στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Παραμετρική αξιολόγηση υδροδυναμικών έργων της Θεσσαλίας» ΤΕΕ/ΚΔΘ Δεκέμβριος 2012 1 Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας 08 Έκταση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων».

Σκοπός «η θέσπιση πλαισίου για την προστασία των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων». ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση» Δρ. Ιωάννης Ματιάτος Υδρογεωλόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λ ιγνιτικό Κ έντρο υτικής Μ ακεδονίας Χρήστος Δαβάκος Διευθυντής ΛΚΔΜ ΔEH A.E./ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΥΧΕΙΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λιγνιτικών Κοιτασμάτων Δυτική Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Νικολαΐδης Κωνσταντίνος, Γεωλόγος, Προϊστάµενος Τµήµατος Φυσικών Πόρων & Περιβάλλοντος ΚαλαµπούκαςΙωάννης Μηχανικός Περιβάλλοντος.Π.Θ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου

Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας Μελέτη και περιγραφή του ΜΥΗΣ Γλαύκου Σπουδαστές: 1. Άγγελος Γεωργίτσης 2. Αναστάσιος Σίννης Εισηγητής: Γεώργιος Κ. Βαρελίδης Πόπη Π. Θεοδωράκου-Βαρελίδου Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ. Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π

ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ. Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π ΡΥΘΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ Μ-ΥΗΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΩΡΟ Γιούλα Τσικνάκου ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π TA M-YHE ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ Λειτουργούν 17.400 Μ-ΥΗΕ Εγκατεστημένη ισχύς 12.500 MW Παραγόμενη ενέργεια 50.100 GWh

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ : ΜΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΧΑΛΚΙ Α 10/04/2009 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΡΑΧΙΩΤΗΣ ΜΕΛΟΣ.Σ. ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΝ ΕΣΜΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΑΠΕ Σε ολόκληρο τον κόσµο

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα 1: ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ I Εισαγωγή Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Η ΕΕ όρισε νέες απαιτήσεις για τη ενεργειακή απόδοση τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν οι λαµπτήρες που παράγονται για την αγορά της ΕΕ από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Ένας σημαντικός ανανεώσιμος αναξιοποίητος ενεργειακός πόρος

Ένας σημαντικός ανανεώσιμος αναξιοποίητος ενεργειακός πόρος ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΥΔΡΟΔΥΝΑΜΙΚΟ Ένας σημαντικός ανανεώσιμος αναξιοποίητος ενεργειακός πόρος Γιώργος Ανδριώτης Πολιτικός Μηχανικός ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ 2010 ΕΝΕΡΓΕΙΑ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΙΚΟΝΑ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Διαπίστωση:Απαισιόδοξες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Τι ονομάζουμε ροή ενέργειας σε ένα οικοσύστημα; Όσο αναγκαία είναι η τροφοδότηση ενός οικοσυστήματος με ενέργεια, άλλο τόσο αναγκαία είναι η διανομή της στους άλλους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΤΑ ΤΟ 2013 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 1 Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροδιατροφικού τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής

Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Φυσικές Προστατευόµενες Περιοχές - Χώροι Αναψυχής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικής ενέργειας στην

ηλεκτρικής ενέργειας στην Εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην άγρια φύση Δάσος Δαδιάς: προσέξτε την εικόνα και βρείτε γιατί φιλοξενεί τόσα πολλά αρπακτικά πουλιά Φ. Κατσιγιάννης «από το λεύκωμα Εικόνες από τη Δαδιά»

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 7: Μικρά Yδροηλεκτρικά Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.2 ΕΙΔΟΣ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΡΓΟΥ 1.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ΕΡΓΟΥ 1.4 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΡΓΟΥ 1.5 ΦΟΡΕΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1.6 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years.

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΚΒΟΛΩΝ ΦΡΑΓΜΕΝΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΕ ΙΖΗΜΑΤΑ Α. Τουµαζής K. Κύρου Ν. Ιακώβου Ι. Σοφός Σ. Ζερβός Γ. Αναστασάκης 24 Σεπτεµβρίου 2008 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΑ/

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα