ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ"

Transcript

1 ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ

2 Οι µαθητές της Ελλάδας στην Κεφαλονιά Επιστηµονικός Υπεύθυνος: Π. ΒΑΣΑΛΑ Αρίθµηση βιβλίου στη σειρά: 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ Κεφαλονιά-Σπήλαια Προγράµµατα και δραστηριότητες Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Copyright ΤΕ Κ-ΚΙ Παρασκευή Βασάλα Πρώτη έκδοση: εκέµβριος 2005 Ιδέα-σχεδιασµός-συγγραφή: Π. Βασάλα Εξώφυλλο-σκίτσα: Μαρία Ντε Pοζάριο Επεξεργασία κειµένου-σελιδοποίηση: ιονυσία Παπαναστασάτου ιορθώσεις: Π. Βασάλα Εκτύπωση: Λασκαράτος Το παρόν έργο πνευµατικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόµου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήµερα) και τις διεθνείς συµβάσεις περί πνευ- µατικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε µέσο ή τρόπο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκµίσθωση ή δανεισµός, µετάφραση ή διασκευή, αναµετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε µορφή (ηλεκτρονική, µηχανική, ή άλλη) και η εν γένει εκµετάλλευση του συνόλου ή µέρους του έργου. ISBN ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΗΣ Λιθοστρώτου 27, Αργοστόλι Τηλ.: Fax: ικτυακός τόπος:

3 Ι. ΤΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Τα σπήλαια στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση θεωρείται ένα από τα περισσότερο αποτελεσµατικά µέσα για την ανάπτυξη ικανοτήτων και την οικοδόµηση αξιών, στάσεων και συµπεριφορών ικανών να επηρεάσουν τις κοινωνικές επιλογές προς την κατεύθυνση της αειφορίας. Μεταξύ των αντικειµένων της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι τα σπήλαια. Σπήλαιο είναι κάθε κοιλότητα της γης, µικρή ή µεγάλη, οριζόντια ή κατακόρυφη, που σχηµατίστηκε από διάφορες αιτίες, συνήθως από τη διαβρωτική ενέργεια των νερών στα ασβεστολιθικά πετρώµατα. Τα σπήλαια έχουν παγκόσµια αξία από άποψη ιστορική, αρχαιολογική, αισθητική, εθνολογική, ανθρωπολογική ή παλαιοανθρωπολογική. Ανήκουν στα µνηµεία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονοµιάς και η διατήρησή τους είναι σηµαντική, εκτός των άλλων και για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής που βρίσκονται. Η Ελλάδα έχει µεγάλο σπηλαιολογικό πλούτο, λόγω των ανθρακικών (ασβεστόλιθοι και δολοµίτες) πετρωµάτων της. Πάνω από σπήλαια έχουν καταγραφεί µέχρι στιγµής. Είναι σηµαντικό τα σπήλαια της Ελλάδας να γίνουν γνωστά στους µαθητές και η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση µπορεί να συµβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση. Τα τελευταία µάλιστα χρόνια εκτός από τα προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που υλοποιούνται στο Σχολείο, οι µαθητές έχουν την δυνατότητα να υλοποιούν µικρής διάρκειας προγράµµατα κατα τη διάρκεια των εκπαιδευτικών εκδροµών. Πρόκειται για θεσµοθετηµένες εκπαιδευτικές επισκέψεις που δίνουν την ευκαιρία στους µαθητές να γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες ενός άλλου τόπου, να τον συγκρίνουν µε τον τόπο που ζουν και να αντιληφθούν τη σηµασία της διαχείρισης της φυσικής και πολιτιστικής κληρονοµιάς στο πλαίσιο µιας αειφόρου προοπτικής. Για την υλοποίηση προγραµµάτων κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών επισκέψεων σε έναν τόπο ιδιαίτερα χρήσιµο είναι το εκπαιδευτικό υλικό που αφορά στις φυσικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες του τόπου, διότι το υλικό αυτό βοηθά µαθητές και εκπαιδευτικούς να προετοιµάσουν την επίσκεψή τους στον τόπο που επιλέγουν και να υλοποιήσουν προγράµµατα και δραστηριότητες τόσο στο πεδίο, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους, όσο και στο σχολείο µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη. Σε µια προσπάθεια να συµβάλλουµε στην εκπαίδευση των µαθητών σε περίοδο εκπαιδευτικών εκδροµών δηµιουργήσαµε το υλικό «Κεφαλονιά - Σπήλαια», το οποίο απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς και µαθητές που επισκέπτονται την Κεφαλονιά από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Η Κεφαλονιά είναι µία από τις περιοχές της Ελλάδας µε πολλά διάσπαρτα σπήλαια, τα περισσότερα από τα οποία είναι συγκεντρωµένα στην ευρύτερη περιοχή της Σάµης, σε µια έκταση περίπου τετραγωνικών µέτρων. Οι πρώτες σπηλαιολογικές δραστηριότητες στην περιοχή αυτή χρονολογούνται από το 1951 και πραγµατοποιήθηκαν από την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία, ενώ µέχρι στιγµής έχουν καταγραφεί, εκτός των αξιοποιηµένων σπηλαίων της ρογκαράτης και της Μελισσάνης, περισσότερα από είκοσι σπήλαια, σε σχετικά µικρές αποστάσεις µεταξύ τους (Αγκαλάκι, Άγιοι Θεόδωροι, Βρούσπα, Ζερβάτη, Αγία Ελεούσα, Χοιριδόνι - Σωτήρα, Φυτίδι κ.ά.). Η περιοχή µάλιστα λόγω του πλήθους και της ποικιλοµορφίας των σπηλαίων, έχει προταθεί για τη δηµιουργία σπηλαιολογικού πάρκου, η υποδοµή του οποίου θα επιτρέψει δραστηριότητες, όπως είναι η έρευνα, η εκπαίδευση, η ανάπτυξη ειδικών (εναλλακτικών) µορφών τουρισµού κ.ά. 2. οµή και στόχοι του υλικού Το υλικό απευθύνεται σε µαθητές και εκπαιδευτικούς ευτεροβάθµιας και Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης και εστιάζεται σε ηλικίες ετών. Αποτελείται από: Υλικό για το µαθητή Υλικό για τον εκπαιδευτικό Συµπληρωµατικό υλικό 1

4 Η βασική επιδίωξη του υλικού είναι να αποκτήσουν οι µαθητές ενδιαφέρον και βασικές γνώσεις για τα σπήλαια και να γνωρίσουν τα σπήλαια της Κεφαλονιάς. Επίσης να κατανοήσουν τη σηµασία των σπηλαίων, να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τον κόσµο των σπηλαίων, να ενθαρρυνθούν στη λήψη αποφάσεων και να συµµετέχουν σε δράσεις για την προστασία και διαχείριση των σπηλαίων σύµφωνα µε τις αρχές της αειφορίας. Το εκπαιδευτικό υλικό Υλικό για το µαθητή Υλικό για τον εκπαιδευτικό Φύλλα Εργασίας Οδηγίες Παράρτηµα 3. Περιγραφή του υλικού 3.1 Το υλικό για το µαθητή Το υλικό για το µαθητή αποτελείται από αυτοτελή Φύλλα Εργασίας, τα οποία αρθρώνονται σε τρεις ενότητες σύµφωνα µε την πορεία εξέλιξης της διδακτικής τεχνικής Μελέτη πεδίου δηλαδή: α) εργασία στην τάξη πριν την πραγµατοποίηση της εκπαιδευτικής επίσκεψης, β) εργασία στο πεδίο κατά τη διάρκεια της επίσκεψης και γ) εργασία στην τάξη µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη. Ειδικότερα: Η 1η ενότητα περιλαµβάνει δύο Φύλλα Εργασίας (Γνωριµία µε τα σπήλαια, Άνθρωπος και σπήλαιο), που αναφέρονται γενικά στα σπήλαια και αξιοποιούνται στο σχολείο, πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη, προκειµένου οι µαθητές να εισαχθούν στον κόσµο των σπηλαίων. Η 2η ενότητα περιλαµβάνει τέσσερα Φύλλα Εργασίας, που αναφέρονται αποκλειστικά στα σπήλαια της Κεφαλονιάς και τα οποία θα υλοποιηθούν από τους µαθητές κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους (Από τις Καταβόθρες του Αργοστολίου στον Καραβόµυλο της Σάµης, Το λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης, Το σπήλαιο της ρογκαράτης, Αναξιοποίητα σπήλαια της Σάµης...). Η 3η ενότητα περιλαµβάνει δύο Φύλλα Εργασίας που θα υλοποιηθούν στο σχολείο, µετά την επίσκεψη των µαθητών στα σπήλαια της Κεφαλονιάς (Παρουσιάζω τα σπήλαια της Κεφαλονιάς στο σχολείο µου, Μελετώ τα σπήλαια της περιοχής µου). Κάθε Φύλλο Εργασίας περιλαµβάνει κατάλληλα επιλεγµένες δραστηριότητες και ο µαθητής εργάζεται σύµφωνα µε συγκεκριµένες γραπτές οδηγίες ή σύµφωνα µε τις υποδείξεις και οδηγίες του εκπαιδευτικού. Τα θέµατα των Φύλλων Εργασίας επιλέχτηκαν µε τρόπο που να καλύπτουν διαθεµατικά το ζήτηµα των σπηλαίων. Οι δραστηριότητες είναι επιλεγµένες µε τρόπο που να εξυπηρετούν τους επιµέρους στόχους κάθε Φύλλου Εργασίας και για την υλοποίησή τους υιοθετούνται αρχές της σύγχρονης παιδαγωγικής. Συγκεκριµένα για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων χρησιµοποιούνται εναλλακτικές διδακτικές τεχνικές, όπως είναι το project, η εργασία σε οµάδες, η µελέτη πεδίου, το παιχνίδι ρόλων, ο καταιγισµός ιδεών, η µελέτη περίπτωσης, η βιβλιογραφική έρευνα, οι συζητή- 2

5 σεις και η διαλεκτική αντιπαράθεση (debate). Αυτές οι διδακτικές τεχνικές εφαρµόζονται ανεξάρτητα η µία από την άλλη ή σε συνδυασµό και αναπτύσσουν την αλληλεπίδραση µεταξύ του εκπαιδευτικού και του µαθητή αλλά και µεταξύ των ίδιων των µαθητών. Επίσης δίνουν την ευκαιρία στους µαθητές να εργαστούν τόσο στην αίθουσα διδασκαλίας όσο και στο πεδίο, να αναζητούν και να επεξεργάζονται πληροφορίες από ποικίλες πηγές πληροφόρησης, να αναπτύσσουν την κριτική τους ικανότητα, να επεξεργάζονται λύσεις και να µαθαίνουν πράττοντας. Οι µαθητές έχουν το εκπαιδευτικό υλικό «Κεφαλονιά-Σπήλαια» µαζί τους τόσο στην τάξη όσο και στο πεδίο. Yλοποιούν τις δραστηριότητες και σηµειώνουν τις απαντήσεις τους στα Φύλλα Εργασίας στον κενό χώρο που υπάρχει µεταξύ των δραστηριοτήτων. Συµπληρωµατικά, οι µαθητές µπορούν να έχουν ένα φάκελο για να τοποθετούν τις επιπλέον εργασίες τους 3.2 Το υλικό για τον εκπαιδευτικό Το υλικό για τον εκπαιδευτικό αποτελείται από: 1. Το εκπαιδευτικό υλικό. 2. Οδηγίες για την εφαρµογή του υλικού. 3. Προτάσεις για την αξιολόγηση των εργασιών. Ειδικότερα: 1. Το εκπαιδευτικό υλικό: Πρόκειται για το παρόν κείµενο, το οποίο αποβλέπει να εισαγάγει τον εκπαιδευτικό στη δοµή και στη χρήση του εκπαιδευτικού υλικού. 2 Οδηγίες για την εφαρµογή του υλικού: Αρχικά δίνονται γενικές οδηγίες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων και το ρόλο του εκπαιδευτικού. Στη συνέχεια δίνονται αναλυτικές οδηγίες. Ειδικότερα για κάθε Φύλλο Εργασίας έχει διαµορφωθεί υλικό για τον εκπαιδευτικό, το οποίο περιέχει τους στόχους των δραστηριοτήτων, τα υλικά που χρειάζονται και ιδέες για την υλοποίηση των δραστηριοτήτων. Επισηµαίνεται ότι ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα, ανάλογα µε το χρόνο που έχει στη διάθεσή του, τις ιδιαιτερότητες του σχολείου και της περιοχής του και την ηλικία των µαθητών, να προσθέσει, να αφαιρέσει, να δώσει έµφαση και να εµβαθύνει σε επιµέρους δραστηριότητες και επίσης να τροποποιήσει, να προσθέσει ή και να αφαιρέσει Φύλλα Εργασίας. 3. Προτάσεις για αξιολόγηση των εργασιών. Προτείνεται ένας τρόπος αξιολόγησης των δραστηριοτήτων που έλαβαν χώρα πριν, κατά τη διάρκεια και µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη στα σπήλαια της Κεφαλονιάς. 3.3 Το συµπληρωµατικό υλικό Το συµπληρωµατικό υλικό αποτελείται από: Βασικό λεξιλόγιο (επεξηγήσεις όρων). Βιβλία και βιντεοταινίες (για µαθητές σχετικά µε τα σπήλαια στην ελληνική γλώσσα). Φορείς για τα σπήλαια στην Ελλάδα (επιστηµονικές ενώσεις, σύλλογοι, εταιρείες κ.ά. που δραστηριοποιούνται σε σχέση µε τα σπήλαια στην Ελλάδα). Μορφές Ελλήνων σπηλαιολόγων και παλαιοντολόγων (αναφέρεται το έργο σπηλαιολόγων και παλαιοντολόγων, που συνέδεσαν τη ζωή τους µε την σπηλαιολογική έρευνα). Το συµπληρωµατικό υλικό θα µπορούσε να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό να διαµορφώσει Φύλλα Εργασίας σχετικά µε τα σπήλαια της περιοχής που βρίσκεται το σχολείο του. Επίσης εκπαιδευτικοί και µαθητές έχουν τη δυνατότητα να εµπλουτίζουν το συµπληρωµατικό υλικό µε νέα δεδοµένα. Σε κάθε περίπτωση το συµπληρωµατικό υλικό αποβλέπει να εγείρει το ενδιαφέρον του εκπαιδευτικού και του µαθητή για περαιτέρω ενασχόληση µε τον κόσµο των σπηλαίων. 3

6 4. Χρήση του υλικού 4.1 Σε εκπαιδευτικές επισκέψεις στην Κεφαλονιά Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης ο εκπαιδευτικός µπορεί να: αξιοποιήσει όλα τα Φύλλα Εργασίας. Σε αυτήν την περίπτωση θα ακολουθήσει τη σειρά αρίθ- µησης των Φύλλων Eργασίας, η οποία υπάρχει στο εκπαιδευτικό υλικό. Η διάρκεια των εργασιών κυµαίνεται από 1-2 ηµέρες. Επισηµαίνεται ότι πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη στα σπήλαια, πρέπει να έχουν γίνει συνεννοήσεις µε τους αρµόδιους φορείς. επιλέξει κάποια Φύλλα Εργασίας, ανάλογα µε το χρόνο που έχει στη διάθεσή του και τα ενδιαφέροντα των µαθητών Και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει να αξιοποιηθούν τα Φύλλα Εργασίας της πρώτης και της τρίτης ενότητας. 4.2 Άλλες χρήσεις Το υλικό µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και άλλων καινοτόµων δράσεων από µαθητές και εκπαιδευτικούς των Σχολείων της Κεφαλονιάς. Η διάρθρωση του υλικού σε τρεις ενότητες επιτρέπει τη χρησιµοποίησή του από οποιοδήποτε φορέα παρέχει εκπαιδευτικά προγράµµατα και ιδιαίτερα προγράµµατα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Θα µπορούσε να αποβεί χρήσιµο µεταξύ των άλλων σε Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, σε Οργανισµούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε Μη Κυβερνητικές Περιβαλλοντικές Οργανώσεις, σε περιβαλλοντικούς και πολιτιστικούς συλλόγους, σε κατασκηνώσεις νέων, στο Σώµα Ελληνίδων Οδηγών και στο Σώµα Ελλήνων Προσκόπων. Τέλος µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε σεµινάρια επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. 4

7 ΙΙ. Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ 1. Γενικές Οδηγίες Ο εκπαιδευτικός πριν αρχίσει την υλοποίηση των δραστηριοτήτων: Μελετά όλο το υλικό και κατανοεί τη δοµή και τους στόχους του. Συµπληρώνει το υλικό µε δικές του ιδέες και το τροποποιεί ανάλογα µε την ηλικία των µαθητών του και τις ιδιαιτερότητες του σχολείου και της περιοχής του. Παρουσιάζει το υλικό στους µαθητές και τους ενηµερώνει για τους στόχους που επιδιώκονται. Εντοπίζει και καταγράφει τις γνώσεις και εµπειρίες που ήδη έχουν οι µαθητές για τα σπήλαια. Συζητά στην τάξη σχετικά µε τον τρόπο εργασίας και δίνει την ευκαιρία στους µαθητές να εκφράσουν και τις δικές τους απόψεις, προκειµένου ο τρόπος εργασίας, αλλά και οι τελικοί στόχοι να διαµορφωθούν µε τη συµµετοχή και τη σύµφωνη γνώµη των µαθητών. Πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη ενθαρρύνει τους µαθητές να υλοποιήσουν τις δραστηριότητες των Φύλλων Εργασίας της ενότητας 1. Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης είναι δυνατή η επιλογή Φύλλων Εργασίας, ανάλογα µε το χρόνο που οι µαθητές έχουν στη διάθεσή τους Σε περίπτωση που αξιοποιηθούν όλα τα Φύλλα Εργασίας της ενότητας 2, τότε θα ακολουθηθεί η σειρά µε την οποία προτείνονται, δηλαδή: α) Από τις Καταβόθρες του Αργοστολίου στον Καραβόµυλο της Σάµης β) Το λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης, γ) Το σπήλαιο της ρογκαράτης, δ) Αναξιοποίητα σπήλαια της Σάµης... Πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη στα σπήλαια της Κεφαλονιάς, πρέπει να προηγηθούν συνεννοήσεις µε τους αρµόδιους φορείς. Με την επιστροφή των µαθητών στο σχολείο είναι απαραίτητη η υλοποίηση των δραστηριοτήτων των Φύλλων Εργασίας της Ενότητας 3. Επισηµαίνεται ότι: Κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων οι µαθητές εργάζονται ατοµικά και σε µικρές οµάδες. Σε κάθε περίπτωση καθορίζονται επιµέρους θέµατα εργασίας, και διαµορφώνεται ένα "συµβόλαιο" διαπροσωπικών σχέσεων και κανόνων οµαδικής εργασίας µεταξύ των µαθητών. Ο εκπαιδευτικός προετοιµάζει τις δραστηριότητες στο πεδίο, λύνει απορίες, ενθαρρύνει τους µαθητές και φροντίζει να διαµορφώνεται κλίµα ευχάριστο και ενδιαφέρον. Συντονίζει τις εργασίες, παρεµβαίνει µόνο όταν οι µαθητές χρειάζονται βοήθεια και αξιολογεί µαζί µε τους µαθητές τα αποτελέσµατα των εργασιών. Θέτει άξονες και κριτήρια για την αξιολόγηση των εργασιών 5

8 2. Οδηγίες κατά Φύλλο Εργασίας ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Φύλλο Εργασίας 1: Γνωριµία µε τα σπήλαια Να ανακαλέσουν οι µαθητές προηγούµενες γνώσεις και εµπειρίες για τα σπήλαια, να κατανοήσουν τον τρόπο σχηµατισµού των σπηλαίων, των σταλακτικών και των σταλαγµιτών και να καταστούν ικανοί να εξηγούν γιατί η Ελλάδα είναι χώρα µε πολλά σπήλαια. Να αναπτύξουν ενδιαφέρον και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τα σπήλαια και γενικότερα για τον κόσµο των σπηλαίων. Να κατανοήσουν τι σηµαίνει σωστή συµπεριφορά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης σε ένα σπήλαιο καθώς και τους κανόνες ασφάλειας. Να αναπτύξουν ικανότητες αναζήτησης, ανάλυσης, σύνθεσης και παρουσίασης πληροφοριών, εργασίας σε µικρές οµάδες και δηµιουργικής φαντασίας. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια, πετρώµατα (ηφαιστειακά, ιζηµατογενή, µεταµορφωµένα). Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 2: Μπορείτε να γράψετε τις ερωτήσεις στον πίνακα. Μπορείτε επίσης να προκαλέσετε συζήτηση στην τάξη σχετικά µε τα σπήλαια. Ενδεικτικές ερωτήσεις είναι: «πού βρίσκουµε σπήλαια;», «τι είδους ζώα ζουν στα σπήλαια;», «τι είναι σταλακτίτης και τι σταλαγµίτης», «γιατί οι νυχτερίδες ζούν στα σπήλαια;» κ.ά. Με αυτόν τον τρόπο θα διαπιστώσετε τι γνωρίζουν ήδη οι µαθητές για τα σπήλαια. Επίσης µπορείτε να επισηµάνετε στους µαθητές ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες σπηλαίων: τα αξιοποιηµένα και τα αναξιοποίητα. Τα αξιοποιηµένα έχουν οδηγούς, µονοπάτια και φώτα και φαίνονται οι σχηµατισµοί των πετρωµάτων. Τα αναξιοποίητα δεν έχουν τίποτα από αυτά και µπορεί να είναι πολύ επικίνδυνα. Εάν το σχολείο σας είναι στην ύπαιθρο ή οι µαθητές επισκέπτονται σπήλαια, είναι απαραίτητο να επισηµάνετε τους κινδύνους των σπηλαίων. Οι µαθητές πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι, εάν βρουν σπηλιές, δεν πρέπει να τις εξερευνήσουν µόνοι τους. Ακόµα και οι ενήλικες δεν πρέπει να εξερευνούν σπήλαια χωρίς οδηγό ή σπηλαιολογική οµάδα. ώστε τους κανόνες ασφαλείας των σπηλαίων: «Ποτέ µην µπεις σε ένα σπήλαιο χωρίς οδηγό». «Ποτέ µην εξερευνήσεις ένα σπήλαιο χωρίς να ξέρεις τους κανόνες ασφαλείας του σπηλαίου και τις µεθόδους». Συζητήστε τη σπουδαιότητα της τήρησης αυτών των κανόνων. Χρήσιµο είναι να δείξετε στους µαθητές διάφορα πετρώµατα, κυρίως ασβεστολιθικά. Τα ασβεστολιθικά πετρώµατα καλύπτουν την επιφάνεια της Ελλάδας σε ποσοστό 65% περίπου, και είναι η αιτία για το µεγάλο αριθµό σπηλαίων της χώρας, γιατί ο ασβεστόλιθος είναι το πέτρωµα που υφίσταται τη µεγαλύτερη διάβρωση (καρστικοποίηση). Στον ελληνικό χώρο τα σπήλαια διανοίχτηκαν σταδιακά κατά την τριτογενή και τεταρτογενή περίοδο και έχουν υποστεί µέχρι τη σύγχρονη εποχή πολλές µεταβολές. ραστηριότητα 7: Επισηµάνετε στους µαθητές ότι τα φυτά δεν ζούν χωρίς φως. Όµως πολύ συχνά συναντάµε βλάστηση µέσα στα σπήλαια, όχι µονάχα κοντά στις εισόδους, αλλά και σε µεγάλη απόσταση από αυτές. Αυτό συµβαίνει όταν το σπήλαιο έχει φωταγωγούς (ανοίγµατα στην οροφή) ή είναι φωτισµένο τεχνητά. Τότε γύρω από τα φωτιστικά σώµατα αναπτύσσονται ορισµένα φυτά, που τα ευνοούν οι κλιµατολογικές συνθήκες (φως, ζέστη, υγρασία), όπως είναι τα µούσκλια, η φτέρη κ.λπ. Επίσης όπου υπάρχει γκουανό (κόπρος νυχτερίδων) είναι δυνατόν να αναπτυχθούν µύκητες. ραστηριότητα 8: Καταγράψτε τις απαντήσεις των µαθητών. Αξιολογήστε το ενδιαφέρον τους να επισκεφτούν σπήλαια. ραστηριότητα 9: Στα «πρέπει»: Αφήνουµε όσο το δυνατό λιγότερα ίχνη της παρουσίας µας στο πέρασµά µας, δεν αγγίζουµε τους σταλακτίτες, σταλαγµίτες και τα τοιχώµατα των σπηλαίων, προσέχουµε να µην ενοχληθούν οι νυχτερίδες (φωνές, θόρυβοι) κ.λπ. Στα «δεν πρέπει»: δεν συλλέγουµε τίποτα από ένα σπήλαιο, δεν πετάµε νοµίσµατα στο νερό, δεν γράφουµε στα τοιχώµατα των σπηλαίων κ.λπ. 6

9 Φύλλο Εργασίας 2: Άνθρωπος και σπήλαιο Να κατανοήσουν οι µαθητές τις χρήσεις των σπηλαίων από τον άνθρωπο από τα προϊστορικά χρόνια µέχρι σήµερα. Να κατανοήσουν και να καταστούν ικανοί να εξηγούν την προϊστορική τέχνη των σπηλαίων, καθώς και τη σηµασία που έχουν για την επιστήµη τα ευρήµατα των σπηλαίων. Να αναπτύξουν ικανότητες αναζήτησης, σύνθεσης και παρουσίασης πληροφοριών. Να κατανοήσουν το έργο της Εφορείας Παλαιοντολογίας - Σπηλαιολογίας όσον αφορά στην έρευνα και τη διατήρηση των σπηλαίων και γενικότερα το έργο των φορέων που µελετούν τα σπήλαια στην Ελλάδα. Να αναπτύξουν ενδιαφέρον και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τα σπήλαια. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια, διάφορα µικρά πετρώµατα, κυρίως ασβεστολιθικά. Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Τα σπήλαια είχαν ποικίλες χρήσεις στο πέρασµα του χρόνου, που καθορίζονταν από τη φωτεινότητά τους, τη θέση τους, τη βατότητά τους κ.ά. Ορισµένες χρήσεις των σπηλαίων στους προϊστορικούς, ιστορικούς και σύγχρονους χρόνους στην Ελλάδα είναι: κατοικίες θεών: Οι ωραιότεροι µύθοι της ελληνικής µυθολογίας συνδέονται µε τα σπήλαια. Εκεί κατοικούσαν οι Νύµφες και πολλές θεότητες («Νυµφαία άντρα», «Πάνεια», «Πλουτώνια»). ασκηταριά και τόποι χριστιανικής λατρείας: Στους νεώτερους χρόνους τα σπήλαια φιλοξένησαν τους πρώτους ασκητές και µοναχούς και χρησιµοποιήθηκαν ως ησυχαστήρια, τόποι διαλογισµού και δηµιουργικής συγγραφής. Στις µέρες µας πολλές εκκλησίες βρίσκονται µέσα σε σπήλαια. τόποι κατοικίας ζώων και ανθρώπων της Παλαιολιθικής και Νεολιθικής περιόδου, π.χ. σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής, σπήλαιο ιρού κ.ά. Ακόµα και σήµερα υπάρχουν άνθρωποι στην Ελλάδα που είναι εγκαταστηµένοι µόνιµα σε σπηλαιοκατοικίες. χώροι ταφής ανθρώπων και ζώων. φυσικά θησαυροφυλάκια: Στους Μεσαιωνικούς και Νεώτερους χρόνους τα σπήλαια χρησιµοποιήθηκαν ως τόποι απόκρυψης περιουσιών. τόποι περιστασιακής διαβίωσης σε δύσκολες εποχές, όπως καταφύγια σε περίοδο επιδροµών, διωγµών, βοµβαρδισµών κ.ά. κρυφά σχολεία, την εποχή της Τουρκοκρατίας ποιµνιοστάσια πόλοι έλξης τουριστών ιδιαίτερα όσα έχουν ξεχωριστό φυσικό διάκοσµο ή αρχαιολογικό ενδιαφέρον. τόποι έρευνας και εκπαιδευτικών επισκέψεων. ραστηριότητα 3: Οι απεικονίσεις ζώων στα σπήλαια (βραχογραφίες) ίσως ήταν ο τρόπος των πρωτόγονων καλλιτεχνών να κρατούν «σηµειώσεις» για τα ζώα που είχαν σκοτώσει. Ωστόσο ο λόγος που οι Cro-Magnon «ζωγράφιζαν» στα σπήλαια παραµένει µυστήριο. Μερικές βραχογραφίες έχουν ηλικία χρόνων. Οι µαθητές µπορούν να αναζητήσουν φωτογραφίες µε σπηλαιογραφίες από το ιαδίκτυο. Ζητήστε τους να γράψουν στη µηχανή αναζήτησης τις λέξεις: «σπήλαιο τέχνη», «σπήλαιο ζωγραφική», «cave paintings» κ.λπ. Μια χρήσιµη ηλεκτρονική ιστοσελίδα είναι: ραστηριότητα 4: Τα ευρήµατα των σπηλαίων βοηθούν στη λύση ορισµένων επιστηµονικών προβληµάτων. Τα εργαλεία, οι βραχογραφίες, τα κοσµήµατα, τα αγγεία, τα οστά, τα ίχνη φωτιάς και πλήθος άλλων ευρηµάτων, αποδεικνύουν ότι τα σπήλαια αποτέλεσαν την κατοικία του πρωτόγονου ανθρώπου. Οι ασχολίες του ήταν το κυνήγι, το ψάρεµα, η ζωγραφική και η αγγειοπλαστική. Η τροφή του ήταν κρέας, ψάρια, πουλιά, ρίζες, χόρτα, φρούτα και σπόροι. Τα ευρήµατα πολλών σπηλαίων στην Ελλάδα δίνουν χρήσιµες πληροφορίες για τα είδη των ζώων που έζησαν στον ελλαδικό χώρο καθώς και για τις γεωλογικές µεταβολές του ελλαδικού χώρου στο πέρασµα των χιλιετιών. 7

10 Η ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Φύλλο Εργασίας 3: Από τις Καταβόθρες του Αργοστολίου στον Καραβόµυλο της Σάµης Να γνωρίσουν τις καταβόθρες του Αργοστολίου, να κατανοήσουν το γεωλογικό φαινόµενο και να καταστούν ικανοί να συνδέουν το αυτό το φαινόµενο µε την ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού στην Κεφαλονιά. Να αναπτύξουν ικανότητες παρατήρησης, εργασίας σε µικρές οµάδες, καλαισθησίας και διατύπωσης απόψεων, δηµιουργικής φαντασίας, κριτικής σκέψης, λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων. Να αναπτύξουν ενδιαφέρον και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για τις καταβόθρες του Αργοστολίου. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, σηµειωµατάρια, µολύβια, υλικά για ζωγραφική: µπλοκ ζωγραφικής, χρώµατα (ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές ή µαρκαδόροι). Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Προτείνεται να επισκεφτείτε πρώτα τις καταβόθρες του Αργοστολίου και να συνεχίσετε την ίδια µέρα την επίσκεψή σας στην περιοχή Καραβόµυλος, όπου εµφανίζεται ξανά το νερό που «χάνεται» στις καταβόθρες. Οι µαθητές θα διαπιστώσουν ότι το νερό «χάνεται» στις κοιλότητες των πετρωµάτων στην περιοχή των Αγίων Θεοδώρων, στο Αργοστόλι. Μερικές φορές αυτό είναι πολύ εµφανές. Ένας µαθητής µπορεί να πετάξει ένα ξυλαράκι και όλοι να παρατηρήσουν «που το πάει το ρεύµα». Επισηµάνετε στους µαθητές ότι το νερό αυτό εµφανίζεται 14 µέρες µετά στην περιοχή Καραβόµυλος στη Σάµη. ραστηριότητα 4 και 6: Βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν µε ποιον τρόπο θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί το φαινόµενο των καταβοθρών για την προσέλκυση επισκεπτών και την ανάπτυξη ειδικών µορφών τουρισµού στο νησί (εκπαιδευτικός, επιστηµονικός, γεωλογικός τουρισµός κ.λπ). Επίσης ζητήστε από τους µαθητές να σκεφτούν τρόπους για να γίνει το φαινόµενο των καταβοθρών ευρύτερα γνωστό και επίσης τρόπους για τη διαµόρφωση του περιβάλλοντα χώρου. Οι µαθητές θα µπορούσαν να στείλουν τις προτάσεις τους στις τοπικές εφηµερίδες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Φύλλο Εργασίας 4: Το λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης Να γνωρίσουν οι µαθητές το λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης και να κατανοήσουν τον τρόπο που σχηµατίστηκε. Να κατανοήσουν τη σηµασία του σπηλαίου για την ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να επισκεφτούν το αρχαιολογικό µουσείο στο Αργοστόλι και να γνωρίσουν τα αρχαιολογικά ευρήµατα του σπηλαίου. Να αναπτύξουν ικανότητες παρατήρησης, εργασίας σε µικρές οµάδες, προσεκτικής ακρόασης, κριτικής σκέψης, δηµιουργικής φαντασίας, διατύπωσης ερωτήσεων και λήψης αποφάσεων. Να αναπτύξουν ενδιαφέρον και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για το λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια, φωτογραφική µηχανή, υλικά ζωγραφικής. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις Η επίσκεψη στο λιµνοσπήλαιο της Μελισσάνης να συνδυαστεί µε επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Αργοστόλι. Εκεί οι µαθητές θα έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τα αρχαιολογικά ευρή- µατα του σπηλαίου, να τα ζωγραφίσουν κ.λπ. Η επίσκεψη στο Μουσείο µπορεί επίσης να προηγηθεί όλων των δραστηριοτήτων. 8

11 Φύλλο Εργασίας 5: Το σπήλαιο της ρογκαράτης Να γνωρίσουν οι µαθητές το σπήλαιο της ρογκαράτης και να κατανοήσουν τον τρόπο που σχηµατίστηκε. Να κατανοήσουν τη σηµασία του σπηλαίου στην ανάπτυξη εναλλακτικών µορφών τουρισµού και γενικότερα για την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. Να αναπτύξουν ικανότητες δηµιουργικής φαντασίας, γραπτής και προφορικής έκφρασης, εργασίας σε οµάδα, λήψης αποφάσεων και επίλυσης προβληµάτων. Να αναπτύξουν ενδιαφέρον και να διαµορφώσουν θετικές στάσεις για το σπήλαιο της ρογκαράτης. Υλικά: Χάρτης της Κεφαλονιάς, φωτογραφική µηχανή, σηµειωµατάρια, µολύβια, υλικά για ζωγραφική (µπλοκ ζωγραφικής, χρώµατα, ξυλοµπογιές, παστέλ, νεροµπογιές ή µαρκαδόροι). Πληροφορίες και ιδακτικές Επισηµάνσεις ραστηριότητα 3: Βοηθήστε τους µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία του περιβάλλοντα χώρου. Οι ανθρώπινες παρεµβάσεις (π.χ. πωλητήριο) οφείλουν να εναρµονίζονται µε τη φυσική και πολιτιστική κληρονοµιά της περιοχής. Οι επισκέπτες οφείλουν να µην πετούν σκουπίδια, να µην κάνουν θόρυβο κ.λπ. ραστηριότητα 4: Επισηµάνετε στους µαθητές ότι µόνον παρατηρούµε τα φυτά, χωρίς να κόβουµε ό,τι µας εντυπωσιάζει. Έχει σηµασία οι µαθητές να κατανοήσουν τη σηµασία της φωτογράφησης, της προσεκτικής παρατήρησης και των γραπτών σηµειώσεων. Η δειγµατοληψία γίνεται µόνο για επιστηµονικούς λόγους. Εάν οι µαθητές δεν γνωρίζουν την ονοµασία κάποιου φυτού, µπορούν να ρωτήσουν τους φύλακες ή τους ντόπιους. Επίσης µπορούν να φωτογραφίσουν και να περιγράψουν όσα φυτά δεν γνωρίζουν και να ρωτήσουν αργότερα κάποιον ειδικό. ραστηριότητα 7: Το θεατρικό έργο θα πρέπει να είναι σύντοµης διάρκειας (λιγότερο από 10 λεπτά) και να έχει προετοιµαστεί από πριν, ώστε να κρατά το ενδιαφέρον των µαθητών που παρακολουθούν. Εναλλακτικά, µαθητές της χορωδίας του σχολείου θα µπορούσαν να τραγουδήσουν 2-3 τραγούδια. Φύλλο Εργασίας 6: Αναξιοποίητα σπήλαια της Σάµης... Να γνωρίσουν τα σπήλαια της περιοχής της Σάµης και να κατανοήσουν τον όρο σπηλαιολογικό πάρκο. Να κατανοήσουν γιατί η περιοχή της Σάµης προσφέρεται για τη δηµιουργία σπηλαιολογικού πάρκου. Να αναπτύξουν ικανότητες προσανατολισµού στο χώρο, χρήσης του χάρτη, εργασίας σε µικρές οµάδες, διατύπωσης επιχειρηµάτων και προτάσεων µε σαφήνεια και πειστικό τρόπο. Να κατανοήσουν τη σηµασία της προστασίας και της διατήρησης των σπηλαίων στην αειφόρο ανάπτυξη. Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια, χάρτης της περιοχής, φωτογραφική µηχανή, υλικά ζωγραφικής. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Τα σπήλαια δεν είναι επισκέψιµα. Οι µαθητές χρησιµοποιώντας το χάρτη και µε τη βοήθεια των ντόπιων κατοίκων µπορούν να εντοπίσουν κάποια από τα σπήλαια και να παρατηρήσουν µόνο τις εισόδους των σπηλαίων. ραστηριότητα 3: Χρησιµοποιείται η διδακτική τεχνική της διαλεκτικής αντιπαράθεσης (debate). Για τη διεξαγωγή του debate µπορείτε να ακολουθήσετε την παρακάτω πορεία: Ορίζετε στην τάξη µια επι- 9

12 τροπή τριών ατόµων, η οποία θα διαχειριστεί και θα αξιολογήσει τη συζήτηση. Ο πρόεδρος της επιτροπής τηρεί τη διαδικασία, ο γραµµατέας κρατάει πρακτικά και το τρίτο µέλος διαχειρίζεται το χρόνο. Οι υπόλοιποι µαθητές χωρίζονται σε δύο οµάδες. Κάθε οµάδα ορίζει ένα γραµµατέα και ένα συντονιστή. Η µία οµάδα αναλαµβάνει να υποστηρίξει τις απόψεις κατά της δηµιουργίας σπηλαιολογικού πάρκου στην περιοχή και η άλλη υπέρ. Κάθε οµάδα συζητά και ετοιµάζει κατάλογο µε τα επιχειρήµατά της και κάθε µαθητής προετοιµάζεται ώστε να υποστηρίξει δηµόσια τουλάχιστον ένα επιχείρηµα. Στη διάρκεια της συζήτησης µεταξύ των οµάδων τα επιχειρήµατα και τα αντεπιχειρήµατα διαδοχικά εναλλάσσονται. Ο χρόνος παρουσίασης για κάθε επιχείρηµα ή αντεπιχείρηµα είναι τρία λεπτά. Με την ολοκλήρωση της συζήτησης ο συντονιστής κάθε οµάδας συνοψίζει και παρουσιάζει συνολικά τα κύρια σηµεία της επιχειρηµατολογίας της οµάδας του. Η επιτροπή αξιολογεί την εργασία των οµάδων. Κριτήρια αξιολόγησης είναι η τεκµηρίωση των απόψεων, ο τρόπος παρουσίασης (πειστικότητα, σωστή έκφραση κ.λπ.), ο σεβασµός των κανόνων της διαδικασίας κ.ά. Τέλος, η επιτροπή καταγράφει τα επιχειρήµατα υπέρ και κατά της δηµιουργίας του σπηλαιολογικού πάρκου, όπως προέκυψαν από τη συζήτηση. Εναλλακτικά οι µαθητές θα µπορούσαν αντί για debate να παίξουν ένα παιχνίδι ρόλων. Μια ιδέα είναι να αναπαραστήσουν µια συνεδρίαση του ηµοτικού Συµβουλίου µε θέµα «ηµιουργία σπηλαιολογικού πάρκου». Πιθανοί ρόλοι: ήµαρχος, εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων, σπηλαιολόγοι, ξενοδόχοι κ.ά. ραστηριότητα 4: Οι µαθητές θα µπορούσαν να συζητήσουν τι θα έπρεπε να γίνει ώστε να αποφευχθούν τα «κατά» και το σπηλαιολογικό πάρκο να συµβάλλει πραγµατικά στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής. ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ Φύλλο Εργασίας 7: Παρουσιάζω τα σπήλαια της Κεφαλονιάς στο σχολείο µου Να καταστούν ικανοί να ενηµερώνουν τους εκπαιδευτικούς και τους µαθητές του σχολείου τους, τους γονείς και την τοπική κοινωνία για τις εκπαιδευτικές επισκέψεις που πραγµατοποιούν. Να αναπτύξουν ικανότητες αυτοπεποίθησης, ανάληψης πρωτοβουλιών, καινοτοµίας, σύνθεσης, έκφρασης απόψεων και διοργάνωσης εκδηλώσεων. Υλικά: Σηµειωµατάρια, χαρτόνια, µολύβια, υλικά ζωγραφικής. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 4: Για την υλοποίηση της δραστηριότητας προτείνονται οι ακόλουθες τρεις φάσεις: α) Φάση προετοιµασίας: Ενθαρρύνετε της µαθητές να συζητήσουν στην τάξη και να σχεδιάσουν τις λεπτοµέρειες της οργάνωσης απαντώντας σε ερωτήµατα, όπως: Ποιος είναι ο στόχος της ηµερίδας; Ποια θέµατα θα περιλαµβάνει; (κάθε οµάδα µπορεί να επεξεργαστεί ένα θέµα και να ορίσει έναν εισηγητή. Η κάθε οµάδα θα αποφασίσει για τον τρόπο παρουσίασης του θέµατος από τον εισηγητή, π.χ. ανάγνωση κειµένου, προφορικός λόγος, χρήση διαφανειών κ.ά) Συνεργασίες µε φορείς και ποιους; Πότε θα πραγµατοποιηθεί η ηµερίδα και σε ποια αίθουσα; Ποιο θα είναι το πρόγραµµα της ηµερίδας και σε ποια µορφή θα κυκλοφορήσει; (χειρόγραφο, τυπωµένο κ.ά) Με ποιους τρόπους θα γνωστοποιηθεί η ηµερίδα στην τοπική κοινωνία; Θα σταλούν προσκλήσεις; Σε ποιους; Θα διανεµηθεί στους παρευρισκόµενους ενηµερωτικό υλικό σχετικά µε τα σπήλαια της Κεφαλονιάς; Τι θα µπορούσε να είναι; Ποιοι θα αναλάβουν την ετοιµασία του; Είναι δυνατόν να αξιοποιηθεί και µε ποιους τρόπους το υλικό που έχετε δηµιουργήσει; Πόσος χρόνος θα απαιτηθεί για την προετοιµασία και την υλοποίηση της ηµερίδας; Πόσο περίπου θα κοστίσει και πώς θα µπορούσαν να καλυφθούν τα έξοδα; 10

13 β) Φάση υλοποίησης: Ενθαρρύνετε τους µαθητές να συζητήσουν στην οµάδα τους και στην τάξη σχετικά µε τα καθήκοντα που θα αναλάβουν στη φάση υλοποίησης. Κάθε µαθητής να σηµειώσει τα δικά του καθήκοντα, καθώς και τα καθήκοντα της οµάδας του. γ) Φάση αξιολόγησης: Ζητήστε από τους µαθητές να συζητήσουν σε οµάδες σχετικά µε την ηµερίδα που πραγµατοποίησαν. Σε ποιο βαθµό πέτυχαν οι στόχοι που είχαν θέσει; Τι δεν πήγε καλά και γιατί; Τελικά άξιζε αυτή η προσπάθεια; Κάθε οµάδα να ανακοινώσει την άποψή της στην τάξη και να ακολουθήσει συζήτηση. Φύλλο Εργασίας 8: Μελετώ τα σπήλαια της περιοχής µου Να αναπτύξουν ενδιαφέρον για τα σπήλαια της περιοχής τους. Να αναπτύξουν ικανότητες σχεδιασµού ενός προγράµµατος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για τα σπήλαια της περιοχής τους Να αποκτήσουν ενδιαφέρον για την υλοποίηση αυτού του προγράµµατος Υλικά: Σηµειωµατάρια, µολύβια. Πληροφορίες και διδακτικές επισηµάνσεις ραστηριότητα 1: Οι µαθητές καταγράφουν τα σπήλαια και τα σηµειώνουν σε χάρτη. Συλλέγουν πληροφοριακό και φωτογραφικό υλικό από διάφορες πηγές πληροφόρησης (ανθρώπους, έντυπο υλικό, ιαδίκτυο, περιβάλλον). ραστηριότητα 3: Οι µαθητές καλούνται να σχεδιάσουν ένα πρόγραµµα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Θα µπορούσατε να βοηθήσετε τους µαθητές στο σχεδιασµό του προγράµµατος στα σηµεία που νοµίζετε ό,τι έχουν ανάγκη. ραστηριότητα 4: Εάν υπάρχουν µαθητές που διστάζουν να συµµετάσχουν στην υλοποίηση του προγράµµατος, ζητήστε να µάθετε τις επιφυλάξεις τους, σεβαστείτε τις και συζητήστε τους λόγους στην τάξη (π.χ. φόρτος εργασίας ή ό,τι άλλο). Είναι σηµαντικό να ενθαρρύνετε όσους µαθητές έχουν επιφυλάξεις να συµµετάσχουν στην υλοποίηση του προγράµµατος. 11

14 ΙΙΙ. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Χρήσιµο είναι να αξιολογήσετε: α) τη φάση της προετοιµασίας (τις δραστηριότητες πριν την εκπαιδευτική επίσκεψη), β) τη φάση µελετών στο πεδίο (τις δραστηριότητες κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής επίσκεψης) και γ) τη φάση ανασκόπησης των δραστηριοτήτων (τις δραστηριότητες µετά την εκπαιδευτική επίσκεψη). Για κάθε φάση ζητήστε από τους µαθητές (ατοµικά ή σε οµάδες) να γράψουν τι πήγε και τι δεν πήγε καλά. Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν; Στην τάξη να δικαιολογήσουν τις απαντήσεις τους. Ακολουθεί ένα παράδειγµα για την αξιολόγηση των εργασιών. 1η ΦΑΣΗ: ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΣΠΗΛΑΙΑ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 12

15 2η ΦΑΣΗ: Η ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΣΠΗΛΑΙΑ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 3η ΦΑΣΗ: ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ - ΣΠΗΛΑΙΑ» Τι πήγε καλά Τι δεν πήγε καλά Τι θα έπρεπε να γίνει ώστε όσα δεν πήγαν καλά να µη ξανασυµβούν 13

ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ & ΙΘΑΚΗΣ Οι µαθητές της Ελλάδας στην Κεφαλονιά Επιστηµονικός Υπεύθυνος: Π. ΒΑΣΑΛΑ Αρίθµηση βιβλίου στη σειρά: 2 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ Κεφαλονιά-Υγρότοποι Προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Εθνικός ρυµός Αίνου»

Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Εθνικός ρυµός Αίνου» Εκπαιδευτικό υλικό Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Εθνικός ρυµός Αίνου» ρ. Παρασκευή Βασάλα Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ιεύθυνση ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης Νοµού Κεφαλληνίας perival@dide.kef.sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΑΙΝΟΥ

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΑΙΝΟΥ εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία È ÙÔÓ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi... ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΑΙΝΟΥ προγράµµατα και δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία È ÙÔÓ ÂÎapple È Â ÙÈÎfi... ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ προγράµµατα και δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΒΑΣΑΛΑ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Παρασκευή Βασάλα. Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Νομός Κεφαλληνίας

Δρ. Παρασκευή Βασάλα. Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Νομός Κεφαλληνίας ΤΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΩΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δρ. Παρασκευή Βασάλα Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, Νομός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: Β Δηµοτικό Σχολείο Λατσιών (Κ.Β ) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αριθµός µαθητών/τριών: 127 Αριθµός εκπαιδευτικών: 15 Συνδετικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6

Πρακτική Άσκηση. Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Κεφάλαιο 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Με το κεφάλαιο αυτό ολοκληρώνεται το ταχύρυθµο πρόγραµµα επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών, δίνοντας παραδείγµατα εφαρµογών των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, αναζήτησης πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών

Σχολείο Ηµεροµηνία ιδακτική Ώρα Τάξη/Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2.2. Φόρµα Μαθήµατος 2 ης Τηλεδιάσκεψης Το νερό νεράκι Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος και της Κύπρου ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΛΗΡΟΥ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΡΥΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 5: Η προσέγγιση του σχεδίου εργασίας (Project Approach)

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 5: Η προσέγγιση του σχεδίου εργασίας (Project Approach) Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 5: Η προσέγγιση του σχεδίου εργασίας (Project Approach) Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής

Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας. Οδηγός Συµµετοχής Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας Οδηγός Συµµετοχής Το «Εργαστήριο Ψηφιακής Φωτογραφίας» είναι πρωτοβουλία και δράση της Κίνησης «ΔΙΑ-ΛΟΓΟΣ-ΔΡΑΣΗ», µε την υποστήριξη του Τµήµατος Δηµοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT)

ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1 ΒΗΜΑΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΕΝΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (PROJECT) 1. Επιλογή θέματος. 2. Καταιγισμός ιδεών - διαθεματικές διασυνδέσεις. 3. Έρευνα πηγών - αναδιαμόρφωση ιδεών. 4. Καθοδηγητικά ερωτήματα. 5. Οργάνωση μαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο

Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο Επίσκεψη στο ζωολογικό πάρκο A visit to the zoo (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 1, Think Teen! A Γυμνασίου Αρχαρίων) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Βασικά θέματα Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης.

Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Επιστηµονικός και Πολιτιστικός Οργανισµός των Ηνωµένων Εθνών. Πρόγραµµα Ηνωµένων Σχολείων για την Προώθηση της Παγκόσµιας Εκπαίδευσης. Έκθεση για την Εκπαιδευτική Επίσκεψη στον Ναό του Επίκουρου Απόλλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Φωτισμού

Γενικές Αρχές Φωτισμού Γενικές Αρχές Φωτισμού ΤΟΜΟΣ Β Σοφία Σωτηροπούλου Δρ. Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Η Φυσιολογία της Οπτικής Αντίληψης και το Φως Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο» η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΓΝΟΥ ΑΓΝΗ ΚΟΚΟΒΟΥ ΜΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Το σενάριο αυτό επιδιώκει να υπηρετήσει τους παρακάτω γενικούς διδακτικούς σκοπούς. Να αποκτήσει το παιδί γενικές γνώσεις και προσλαμβάνουσες παραστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Η Εξερεύνηση Χρυσού Βέλους όπως καθορίζεται από τον Κανονισμό των Προσκοπικών Κλάδων έχει διάρκεια 2 μέρες, πραγματοποιείται στο ύπαιθρο, οι Πρόσκοποι μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο εργασίας για την τοπική ιστορία της Πρέβεζας. Καινούργιος Βαγγέλης Π.Ε 70 Ι ΑΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ

Σχέδιο εργασίας για την τοπική ιστορία της Πρέβεζας. Καινούργιος Βαγγέλης Π.Ε 70 Ι ΑΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Σχέδιο εργασίας για την τοπική ιστορία της Πρέβεζας Καινούργιος Βαγγέλης Π.Ε 70 Τίτλος: «Η αρχαία Νικόπολη» Τάξη : Ε ηµοτικού Γνωστικό αντικείµενο: Τοπική ιστορία Ρωµαϊκή & Βυζαντινή ιστορία ιαθεµατικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 2 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ A ΕΝΟΤΗΤΑ Τάξη: ΣT ηµοτικού Ένταξη µαθήµατος στο αναλυτικό πρόγραµµα: Ευέλικτη ζώνη - Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Γνωστικά αντικείµενα: Φυσικά, Γλώσσα, Αισθητική αγωγή Θεµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου

Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου Εργαστήρια Επιµόρφωσης του Προσωπικού του Σχολείου 2 3 Εισαγωγή για τον εκπαιδευτή του προσωπικού Εάν διαβάζετε το παρόν έγγραφο, υποθέτουµε ότι θα θέλατε να επιµορφώσετε τα µέλη του προσωπικού ενός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για την Επιλογή του Σωστού ΜPΑ και προετοιμασία του φακέλου υποψηφιότητας Προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΥΡΔΗ ΜΑΡΙΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Στην αλόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ης ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος. 70 0 Δημοτικό Σχολείο Νομού Αττικής Αθήνας Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ . ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΟΛΑΩΝ «ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή ΤΟΜΟΣ Γ Δρ. Λάμπρος Δούλος Ορθολογική Σχεδίαση Εγκαταστάσεων Φωτισμού και Εξοικονόμηση Ενέργειας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα κοινό μας σπίτι» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE «Μεσογειακή φώκια και Αλιεία: Αντιμετωπίζοντας τη σχέση ανταγωνισμού και αλληλεπίδρασης στις ελληνικές θάλασσες» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΙΕΙΑ «Η θάλασσα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας

Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Τι είναι το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Το Μεταλλευτικό Πάρκο Φωκίδας Vagonetto είναι ένα θεματικό πάρκο, μοναδικό στον ελληνικό χώρο, που δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να γνωρίσει βήμα βήμα τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ Ο ΥΣΣΕΑΣ 2005 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΕΤΣΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 (συµπληρώνεται από τους ασκάλους)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον

Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Σχεδιασµός και υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος ΠΕ για το δάσος και την ανακύκλωση µε αφορµή µία έκθεση τέχνης για το περιβάλλον Έρση Γιαννουλάτου Καλλιτέχνιδα Full Time BA(Ηοns) The Surrey Institute

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε.

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. Αρχές και πρακτικές Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. «Βίωμα» Η έννοια του βιώματος συνδέεται με το συγκινησιακό φαινόμενο. Βίωμα είναι η προσωπική εμπειρία που συγκινεί

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; 101 Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Γιατί τόσες μετακινήσεις στην Παλαιολιθική Εποχή; Ερώτημα-κλειδί Για ποιους λόγους μετακινούνταν οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής Εποχής; Πρόοδος από

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Η οµαδοποίηση των ζώων

Η οµαδοποίηση των ζώων ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η οµαδοποίηση των ζώων ENOTHTA: Η οµαδοποίηση των ζώων ΜΑΘΗΜΑ: Επιστήµη ΤΑΞΗ: Β ΣΚΟΠΟΣ Οι µαθητές καλούνται να οργανώσουν µε βάση διαφορετικά κριτήρια κάθε φορά, πληροφορίες που είδη γνωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗΣ)

Ο ΥΣΣΕΑΣ Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗΣ) Ο ΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗΣ Β ηµοτικό Σχολείο ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Εισαγωγή στη Διδακτική - Διδακτικές Τεχνικές Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές επισκέψεις. Γιώργος Γώγουλος

Διδακτικές επισκέψεις. Γιώργος Γώγουλος Διδακτικές επισκέψεις Γιώργος Γώγουλος Θεσμικό πλαίσιο Αρ.Πρωτ.Φ10/50071/Δ2/24-03-2016/ΥΠΠΕΘ επισημαίνουμε ότι δεν ισχύει η με αρ. πρ. 5181/Γ7/17-01-2012 διευκρινιστική εγκύκλιος και ισχύει αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ 4 ης ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ Ένταξη µαθήµατος στο αναλυτικό πρόγραµµα: Ευέλικτη ζώνη Περιβαλλοντική εκπαίδευση Τάξη: ΣΤ ηµοτικού Σχολείου Γνωστικά αντικείµενα: Γλώσσα, Μαθηµατικά, Αισθητική Αγωγή Θεµατική

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» E ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ Β ηµοτικό Σχολείο.Σ. ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Έτοιμοι, ορεξάτοι; Φύγαμε!!!!

Έτοιμοι, ορεξάτοι; Φύγαμε!!!! Ηλεκτρονικό Ενημερωτικό ελτίο Νο 4, Σεπτέμβριος 2015 Έτοιμοι, ορεξάτοι; Φύγαμε!!!! Καταρχήν να ευχηθούμε σε όλους και όλες μία δημιουργική και καλή Σχολική Χρονιά 2015-2016! Μετά τις καλοκαιρινές διακοπές,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αποτύπωση του Εκπαιδευτικού Συστήµατος σε Επίπεδο Σχολικών Μονάδων Στατιστική απεικόνιση των σχολικών µονάδων Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης κατά το σχολικό έτος

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε

Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε ΔΙΑΘΕΣΙΜΟ ΣΤΗ: http //blgs.sch.gr/anianiuris ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Νιανιούρης Αντώνης (email: anianiuris@sch.gr) Πώς Διηγούμαστε ή Αφηγούμαστε ένα γεγονός που ζήσαμε Διηγούμαστε ή αφηγούμαστε ένα γεγονότος, πραγματικό

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας.

Αρχικά, μοιραστήκαμε γνώσεις και εμπειρίες σχετικές με τα αεροπλάνα και τα ελικόπτερα και καταγράψαμε τους προβληματισμούς μας. Προνήπια Α και Β Οκτώβριος-Νοέμβριος 2014 Πετώντας στα σύννεφα... Η παρουσία κάποιων παιδιών στην επίδειξη των μαχητικών αεροσκαφών στο Τατόι, οι εικόνες που μας περιέγραψαν και τα συχνά περάσματα αεροπλάνων

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

«Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού»

«Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού» «Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού» Η ταξινόµηση µνηµείων σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες αναζήτησης. Παιχνίδι θησαυρού: «Ο Πλάτων ταξιδεύει στην περιοχή σου! Ένα φανταστικό ταξίδι...» Αθανασία

Διαβάστε περισσότερα

Πριν την 1 η τηλεδιάσκεψη

Πριν την 1 η τηλεδιάσκεψη Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ Η διδακτική µεθοδολογία στηρίζεται στη µεθοδολογία Ο ΥΣΣΕΑΣ, εµπλουτισµένη µε τη µέθοδο project. Η διδασκαλία αποτελείται από τέσσερις τηλεδιασκέψεις των 80 λεπτών και στηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γεραμάνη Α. Βαβουράκη

Α. Γεραμάνη Α. Βαβουράκη Α. Γεραμάνη Α. Βαβουράκη Ελληνογερμανική Αγωγή 6 Νοεμβρίου 2016 Οι μαθητές της Ε τάξης στο πλαίσιο των διαθεματικών προγραμμάτων της τάξης τους ασχολούνται με τη βυζαντινή τέχνη σε ένα πρόγραμμα που εμπλέκει

Διαβάστε περισσότερα