Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής ιαχείριση Κρίσιµων Πληροφοριακών Υποδοµών µε τη Χρήση Μεθόδων Ποσοτικοποίησης της Ασφάλειας ιδακτορική ιατριβή Εµµανουήλ. Σερρέλη Πειραιάς 2009

2 Σελ.2

3 Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής ιατριβή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Για την απόκτηση ιδακτορικού ιπλώµατος του τµήµατος Πληροφορικής Εµµανουήλ. Σερρέλη «ιαχείριση Κρίσιµων Πληροφοριακών Υποδοµών µε την Χρήση Μεθόδων Ποσοτικοποίησης της Ασφάλειας» Συµβουλευτική Επιτροπή: Επιβλέπων: Νικόλαος Αλεξανδρής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πειραιώς Μέλη: Βασίλειος Χρυσικόπουλος Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστηµίου Χρήστος ουληγέρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πειραιώς Εξεταστική Επιτροπή: Νικόλαος Αλεξανδρής Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πειραιώς Βασίλειος Χρυσικόπουλος Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστηµίου Χρήστος ουληγέρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Πειραιώς ηµήτριος Γκρίτζαλης Καθηγητής Οικονοµικού Πανεπιστηµίου Αθηνών έσποινα Πολέµη Επίκουρος Καθηγήτρια Πανεπιστηµίου Πειραιώς Εµµανουήλ Μάγκος Λέκτορας Ιονίου Πανεπιστηµίου ηµήτριος Αποστόλου Λέκτορας Πανεπιστηµίου Πειραιώς Σελ.3

4 Εµµανουήλ. Σερρέλης Μηχανικός Η/Υ και Πληροφορικής Πανεπιστηµίου του Λονδίνου University College London Copyright Εµ. Σερρέλης, Με επιφύλαξη παντός δικαιώµατος. All rights reserved. Απαγορεύεται η αντιγραφή, αποθήκευση και διανοµή της παρούσας εργασίας, εξ ολοκλήρου ή τµήµατος αυτής, για εµπορικό σκοπό. Επιτρέπεται η ανατύπωση, αποθήκευση και διανοµή για σκοπό µη κερδοσκοπικό, εκπαιδευτικής ή ερευνητικής φύσης, υπό τη προϋπόθεση να αναφέρεται η πηγή προέλευσης και να διατηρείται το παρόν µήνυµα. Ερωτήµατα που αφορούν τη χρήση της εργασίας για κερδοσκοπικό σκοπό πρέπει να απευθύνονται προς το συγγραφέα. Οι απόψεις και τα συµπεράσµατα που περιέχονται σε αυτό το έγγραφο εκφράζουν τον συγγραφέα και δεν πρέπει να ερµηνευτεί ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσεις του Πανεπιστηµίου Πειραιώς. Σελ.4

5 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... 9 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ABSTRACT ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Εισαγωγή Περιγραφή του ερευνητικού πεδίου Στόχοι της έρευνας Κίνητρα Μεθοδολογία έρευνας οµή της διατριβής Βασικές έννοιες Ορισµοί Εισαγωγή Γενικοί ορισµοί Ασφάλεια πληροφοριακών συστηµάτων Πληροφοριακές Υποδοµές και Συστήµατα Παραγωγικές υποδοµές και συστήµατα Κρίσιµες υποδοµές και συστήµατα ιαθεσιµότητα υποδοµών ανεκτικών σε λάθη, βλάβες και καταστροφές ιαθεσιµότητα Υψηλή διαθεσιµότητα Ανοχή σε βλάβες Εξισορρόπηση φορτίου Υποδοµές ανάκαµψης µετά από καταστροφή Σύνοψη και συµπεράσµατα Βιβλιογραφία κεφαλαίου Επισκόπηση σχετικών προσεγγίσεων Εισαγωγή Μεθοδολογίες µετασχηµατισµού πληροφοριακών υποδοµών Θεωρία διαχείρισης αλλαγών Βιβλιοθήκη Υποδοµής Τεχνολογίας Πληροφοριών Μεθοδολογίες µέτρησης της ασφάλειας Γενικά Ανάλυση Ευπάθειας οκιµές ιείσδυσης Σύγκριση µε Υλοποιήσεις Αναφοράς Βέλτιστες Πρακτικές ιαχείριση Κινδύνων Συνεκτίµηση δοµικών στοιχείων της ασφάλειας Σελ.5

6 Συνεκτίµηση παραγόντων έµµεσα σχετιζόµενων µε την ασφάλεια Σύνοψη και συµπεράσµατα Βιβλιογραφία κεφαλαίου Μέτρηση της ασφάλειας Εισαγωγή Ποσοτικοποίηση και µέτρηση της ασφάλειας Μέτρηση της ασφάλειας Στόχοι της µέτρησης της ασφάλειας Ποσοτικοποίηση της ασφάλειας Σύγκριση Ποσοτικοποίησης και Ποιοτικής ανάλυσης Απαιτήσεις για τις µεθόδους µέτρησης της ασφάλειας Από τις µετρήσεις στον υπολογισµό της ασφάλειας Μέθοδοι υπολογισµού Κλασικοί τρόποι υπολογισµού Εναλλακτικοί τρόποι υπολογισµού Υπολογισµός µε τον συνδυασµό των δοµικών στοιχείων της ασφάλειας Υπολογισµός µε παράγοντες έµµεσα σχετιζόµενους µε την ασφάλεια Οπτικοποίηση της ασφάλειας Σύνοψη και συµπεράσµατα Βιβλιογραφία κεφαλαίου Αύξηση της ασφάλειας Εισαγωγή Αύξηση µε τη χρήση κλασικών µεθόδων µέτρησης και υπολογισµού Κάλυψη Ευπαθειών Ευθυγράµµιση µε Υλοποιήσεις Αναφοράς, Βέλτιστες Πρακτικές και Πρότυπα ιαχείριση Κινδύνων Αύξηση µε τη χρήση εναλλακτικών µεθόδων υπολογισµού Σύνοψη και συµπεράσµατα Βιβλιογραφία κεφαλαίου ιαχείριση Ασφάλειας Κρίσιµων Πληροφοριακών Υποδοµών Εισαγωγή Μεθοδολογίες διαχείρισης ασφάλειας κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών Βελτιστοποίηση διαχείρισης ασφάλειας κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών Χρήση Εναλλακτικών Μηχανογραφικών Κέντρων για την αντιµετώπιση Ακραίων Επιθέσεων Η φύση των ακραίων επιθέσεων Παραδείγµατα ακραίων επιθέσεων Οι βάσεις της προσέγγισης Σελ.6

7 Ανάλυση της προσέγγισης Χρήση Παραγωγικών Υποδοµών Ανεκτικών σε Σφάλµατα Ανοχή σε σφάλµατα Αρχές Μετασχηµατισµού Υποδοµών Περιγραφή της µεθόδου µετασχηµατισµού Αποδοτικότητα Επενδύσεων στην Ασφάλεια Υπολογισµός οφελών των µεθοδολογιών Οφέλη µεθόδου αντιµετώπισης Ακραίων Επιθέσεων Οφέλη Παραγωγικών Υποδοµών Ανεκτικών σε Σφάλµατα Μέθοδος Κύριων εικτών Απόδοσης Καθορισµός Κύριων εικτών Απόδοσης Οφέλη µεθοδολογίας µετασχηµατισµού Σύνοψη και συµπεράσµατα Βιβλιογραφία κεφαλαίου Αξιολόγηση έρευνας Μέτρηση Ασφάλειας µε συνδυασµό δοµικών στοιχείων Μέτρηση Ασφάλειας µε συνδυασµό παραγόντων που σχετίζονται έµµεσα µε την ασφάλεια Χρήση Εναλλακτικών Μηχανογραφικών Κέντρων για την αντιµετώπιση Ακραίων Επιθέσεων Χρήση Παραγωγικών Υποδοµών Ανεκτικών σε Σφάλµατα Επίλογος Συµπεράσµατα Ανοικτά πεδία για περαιτέρω έρευνα Βιβλιογραφία Συντοµεύσεις και Ακρωνύµια Παράρτηµα Α: Παραδείγµατα οπτικοποίησης της ασφάλειας Παράρτηµα Β: Παράδειγµα εφαρµογής µεθόδου µετασχηµατισµού Σελ.7

8 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 2.1: Κριτήρια κρίσιµων υποδοµών και συστηµάτων 27 Πίνακας 2.2: Παράγοντες απεικόνισης διαθεσιµότητας 33 Πίνακας 2.3: Είδη διαθεσιµότητας 36 Πίνακας 2.4: Παραδείγµατα κόστους και ωφελειών υποδοµών 39 Πίνακας 3.5: Κατηγορίες µεθόδων µέτρησης ασφάλειας 52 Πίνακας 3.6: ιαχωρισµός κινδύνων 57 Πίνακας 3.7: ιαχωρισµός απειλών 59 Πίνακας 4.8: Σύγκριση ποσοτικοποίησης και ποιοτικής ανάλυσης 71 Πίνακας 4.9: Χαρακτηριστικά µεθόδων µέτρησης ασφάλειας 73 Πίνακας 4.10: Αποτελέσµατα παραδείγµατος υπολογισµού ασφάλειας (α).. 96 Πίνακας 4.11: Αποτελέσµατα παραδείγµατος υπολογισµού ασφάλειας (β).. 97 Πίνακας 4.12: Αποτελέσµατα παραδείγµατος υπολογισµού ασφάλειας (δ).. 99 Πίνακας 5.13: Κατηγορίες µεθόδων αύξησης της ασφάλειας 117 Πίνακας 5.14: Αποτελέσµατα παραδείγµατος αύξησης ασφάλειας (α) 124 Πίνακας 5.15: Αποτελέσµατα παραδείγµατος αύξησης ασφάλειας (β) 124 Πίνακας 5.16: Ενέργειες αύξησης της ασφάλειας 126 Πίνακας 6.17: Τµήµατα δικτύου 143 Πίνακας 6.18: ιαφορές προσεγγίσεων διαθεσιµότητας 151 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ιάγραµµα 2.1: ιαχωρισµός πληροφοριακών συστηµάτων 25 ιάγραµµα 2.2: Παράγοντες διαθεσιµότητας 32 ιάγραµµα 3.3: Πυξίδα ασφάλειας 55 ιάγραµµα 3.4: Συνδυασµός ασφάλειας και κόστους 56 ιάγραµµα 4.5: Σχέσεις εννοιών ασφάλειας 81 ιάγραµµα 4.6: Ιεραρχία µεθοδολογίας υπολογισµού ασφάλειας 90 ιάγραµµα 4.7: Αποτελέσµατα παραδείγµατος υπολογισµού ασφάλειας (γ) 97 ιάγραµµα 4.8: Αποτελέσµατα παραδείγµατος υπολογισµού ασφάλειας (ε) 99 ιάγραµµα 5.9: Τοµείς της ασφάλειας 116 ιάγραµµα 5.10: Αποτελέσµατα παραδείγµατος αύξησης ασφάλειας (γ) 125 ιάγραµµα 6.11: ιαδικασία αντιµετώπισης ακραίων επιθέσεων DDoS 145 ιάγραµµα 6.12: ιαδικασία απόκρουσης ακραίων επιθέσεων εκ των έσω. 147 Σελ.8

9 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η παρούσα διδακτορική διατριβή είναι το αποτέλεσµα ερευνητικής εργασίας που πραγµατοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια στο Πανεπιστήµιο Πειραιώς. Θα επιθυµούσα να εκφράσω τις ευχαριστίες µου τόσο προς το Τµήµα Πληροφορικής του Πανεπιστηµίου Πειραιά για τη δυνατότητα που µου έδωσε να εκπονήσω την παρούσα διατριβή, όσο και όλους όσους συνέβαλαν, µε διαφορετικό τρόπο ο καθένας, στην προσπάθεια αυτή. Θέλω να ευχαριστήσω θερµότατα τον Επιβλέποντα Καθηγητή µου, κ. Νικόλαο Αλεξανδρή, τόσο για την ερευνητική και επιστηµονική καθοδήγηση του, όσο για την ειλικρινή αλλά και καθοριστική υποστήριξη του σε όλη τη διάρκεια των ερευνητικών µου δραστηριοτήτων. Είµαι ιδιαίτερα ευγνώµων για την αµέριστη και πολύπλευρη συµπαράστασή του, χωρίς την οποία η έρευνα µου δεν θα ήταν δυνατό να ολοκληρωθεί. Ευχαριστίες οφείλονται και στον Καθηγητή κ. Χρήστο ουληγέρη για τις ακαδηµαϊκές γνώσεις που µου µετέδωσε αλλά και τις καίριες παρατηρήσεις του στην διατριβή, κατά τη διάρκεια όλων αυτών των ετών, καθώς και στον Καθηγητή κ. Βασίλειο Χρυσικόπουλο για τη συµπαράστασή του και διότι, ως µέλος της τριµελούς µου επιτροπής, συνέβαλε σηµαντικά στην ολοκλήρωση αυτής της ερευνητικής µου πορείας. Επίσης, θα επιθυµούσα να ευχαριστήσω την Επίκουρη Καθηγήτρια κα. έσποινα Πολέµη για όλο το ερευνητικό και ενηµερωτικό υλικό που µου διέθεσε, για την άψογη συνεργασία σε µια σειρά ερευνητικών προγραµµάτων αλλά και για το συνεχές και ειλικρινές ενδιαφέρον της στην εξέλιξη της ερευνάς µου. Ευχαριστώ πολύ και τον Καθηγητή κ. Mike Burmester για τις ερευνητικές κατευθύνσεις που µου έδωσε στα αρχικά στάδια της ερευνάς µου. Θα ήθελα ακόµα να ευχαριστήσω θερµά τους κ.κ. ηµήτρη Γκρίτζαλη, Εµµανουήλ Μάγκο και ηµήτριο Αποστόλου για την τιµή που µου έκαναν να είναι µέλη της Εξεταστικής µου Επιτροπής αλλά και τις σηµαντικές παρατηρήσεις και προεκτάσεις που έδωσαν στην έρευνά µου. Ευχαριστώ τους φίλους και συναδέλφους στο Πανεπιστήµιο Πειραιώς και κυρίως τον δρ. Κ. Πατσάκη για όλες τις εποικοδοµητικές συζητήσεις που έδωσαν πολλά ερεθίσµατα στην έρευνά µου. Ακόµα, ευχαριστώ την Εµπορική Τράπεζα αλλά και τους εκεί συναδέλφους µου για τη δυνατότητα που µου δόθηκε να συνδυάσω την ερευνητική µου δραστηριότητα µε την πρακτική εφαρµογή στο αντικείµενο της εργασίας µου αλλά κυρίως για το γεγονός ότι αποτέλεσαν πηγή έµπνευσης πολλές φορές χωρίς να το συνειδητοποιούν. Οφείλω ακόµα ένα µεγάλο ευχαριστώ στους γονείς µου για την ηθική και πρακτική υποστήριξή τους, αλλά για τις κατάλληλες συνθήκες που δηµιούργησαν έως τώρα για να βρίσκοµαι σε αυτή τη ευτυχή θέση, καθώς στους συγγενείς και φίλους που µου συµπαραστάθηκαν. Τέλος, θέλω να Σελ.9

10 ευχαριστήσω την σύζυγο µου για την υποµονή, την ανοχή και το χαµόγελό της στις µεγάλες απαιτήσεις τόσο της έρευνάς µου, όσο και της τεχνολογικής µου «εµµονής» όλο αυτό το χρονικό διάστηµα. Σελ.10

11 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα διδακτορική διατριβή αφορά στην ανάπτυξη και στην εφαρµογή µεθόδων διαχείρισης κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών. Οι µέθοδοι αυτοί αξιολογούνται ως προς το επίπεδο της ασφάλειας που προσφέρουν. Αξιολογώντας τις διάφορες σχετικές προσεγγίσεις µέτρησης και ποσοτικοποίησης της ασφάλειας, το επίπεδο της ασφάλειας αναγνωρίζεται ως ένα µέγεθος που είναι δύσκολο να µετρηθεί αντικειµενικά. Προς αυτήν την κατεύθυνση, ορίζεται ως επιµέρους στόχος η µέτρηση, ποσοτικοποίηση και υπολογισµός της ασφάλειας των πληροφοριακών συστηµάτων µε αντικειµενικά κριτήρια. Προτείνονται δύο λύσεις µέτρησης, ποσοτικοποίησης και υπολογισµού της ασφάλειας πληροφοριακών συστηµάτων βασισµένες σε (διαφορετικά η κάθε µία) αντικειµενικά κριτήρια. Με βάση τις µεθόδους υπολογισµού της ασφάλειας περιγράφονται οι σχετικοί µέθοδοι αύξησης της ασφάλειας, που είναι και ο κύριος στόχος της διατριβής. Επίσης αναπτύσσονται µεθοδολογίες διαχείρισης και µετασχηµατισµού κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών µε στόχο την βελτιστοποίηση της διαχείρισης των κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών και της διαθεσιµότητας των υπηρεσιών και των δεδοµένων. ABSTRACT This doctoral thesis deals with the development and application of management methods in critical information infrastructures. These methods are evaluated for the level of security they offer. During the evaluation of the various approaches of measurement and quantification of security, it is concluded that security is a notion that is difficult to be measured objectively. To this direction, the measurement, quantification and calculation of security of information systems using objective criteria is set as a secondary objective. Two solutions to measure, quantify and calculate information security, based in unique for each case objective criteria, are proposed. From the examination and evaluation of the methods of calculation of security several methods to increase security are described. Additionally, two methodologies are also developed, which is the main target of the thesis. These methodologies deal with the management and transformation of critical information infrastructures in order to optimise their function and increase the availability of services and data supported. Σελ.11

12 ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Σε αυτές τις δηµοσιεύσεις που παρουσιάζονται παρακάτω περιλαµβάνονται εργασίες που έχουν δηµοσιευτεί σε διεθνή περιοδικά µετά από πλήρη κρίση, σε διεθνή βιβλία µε συλλογές άρθρων, σε διεθνή συνέδρια µετά από πλήρη κρίση. Οι εργασίες αυτές σχετίζονται µε την έρευνα που διεξήχθη στο πλαίσιο της παρούσης διατριβής. Σε διεθνή Περιοδικά µετά από Πλήρη Κρίση Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, How to Achieve and Measure the Benefits of Fault Tolerant Production Infrastructures, Journal On Advances in Networks and Services, Vol. 1, No 1, Year 2008, IARIA Journals, ISSN: Σε διεθνή Βιβλία µε Συλλογές Άρθρων Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, Measuring Network Security, Radio Communications, In-tech edition, Vol. 1, No 1, Year 2009, ISBN: X-X, εκτό προς δηµοσίευση. Σε διεθνή Συνέδρια µετά από Πλήρη Κρίση Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, "Disaster Recovery Sites as a Tool of Managing Extreme Attacks," ICISP, pp.20, International Conference on Internet Surveillance and Protection (ICISP'06), 2006, Cap Esterel, Cote d Azur, France. Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, "An Empirical Model for Quantifying Security Based on Services," ICCGI, pp.30-36, International Multi-Conference on Computing in the Global Information Technology (ICCGI'07), 2007, Gosier, Guadaloupe, France. Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, From High Availability Systems to Fault Tolerant Production Infrastructures, Third International Conference on Networking and Services, IEEE Computer Society, 2007, Athens, Greece. Emmanouil Serrelis, Nikolaos Alexandris, Fault Tolerant Production Infrastructures in Practice, IEEE 18th International Symposium on Personal, Indoor and Mobile Radio Communications, PIMRC 2007, Athens, Greece. Σελ.12

13 1. Εισαγωγή 1.1. Περιγραφή του ερευνητικού πεδίου Η ταχεία ανάπτυξη του ιαδικτύου ως µέσο επικοινωνιών και πηγή πληροφοριών, κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, έχει προκαλέσει πολλούς πρόσθετους προβληµατισµούς σε όλες τις επιχειρήσεις και ειδικά σε εκείνες που αναπτύσσουν τις επιχειρηµατικές δραστηριότητές τους µε τη χρήση του. εδοµένου ότι ο αριθµός των χρηστών αυξάνεται εκθετικά, ο πιθανός κίνδυνος των κακόβουλων πράξεων αυξάνεται αντίστοιχα. Σε περιπτώσεις όπως εκείνες των τραπεζικών πληροφοριακών συστηµάτων, τα χρηµατικά ποσά που ανταλλάσσονται είναι σηµαντικά µεγαλύτερα από οποιοδήποτε άλλο είδος επιχείρησης, και άρα υπάρχουν περισσότεροι λόγοι ανησυχίας για τους κινδύνους ασφάλειας από το ιαδίκτυο. Οι πιθανοί παράνοµοι του ιαδικτύου µπορούν να υπάρξουν ακόµη και µέσα στο δίκτυο της επιχείρησης ή µπορούν να εκµεταλλευτούν άλλα κενά ασφαλείας που δεν είναι άµεσα σχετιζόµενα µε τα πληροφοριακά συστήµατα. Παράλληλα, η έλλειψη πολιτικών ασφαλείας, στο επίπεδο του Ανθρώπινου υναµικού, µπορεί να υποτιµηθεί ή να παραµεληθεί και δεδοµένου ότι τα πληροφοριακά συστήµατα είναι ήδη παντού µε τη µία µορφή ή την άλλη, υπάρχει µια ανάγκη να βελτιωθούν τόσο οι πολιτικές όσο και τα µέτρα για την ανίχνευση πιθανών αδυναµιών, αναλύοντας και παράγοντας προτάσεις προκειµένου να αναπτύξουν µια ισχυρή, ισορροπηµένη και πολύπλευρη ασφάλεια για τα πληροφορικά συστήµατα. Η παρούσα διδακτορική διατριβή ασχολείται µε την ανάπτυξη κατάλληλων µέσων και µεθόδων ποσοτικοποίησης, µέτρησης και υπολογισµού της ασφάλειας πληροφοριακών συστηµάτων, µε βάση τα οποία προτείνει πολιτικές, ενέργειες και µοντέλα που σχετίζονται µε την προστασία και την διαχείριση κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών, η οποία συνεισφέρει στην αύξηση της συνολικής ασφάλειας των συγκεκριµένων πληροφοριακών συστηµάτων. Σελ.13

14 1.2. Στόχοι της έρευνας Ο κύριος στόχος της έρευνας είναι η βελτιστοποίηση της ασφάλειας των πληροφοριακών υποδοµών και ιδιαιτέρα των κρίσιµων πληροφοριακών υποδοµών. Η βελτιστοποίηση αφορά στους τοµείς της διαχείρισης των υποδοµών αλλά και της ασφάλειας ως γενικότερο θέµα. Επίσης η έρευνα στοχεύει στην ποσοτικοποίηση της ασφάλειας µε αντικειµενικά και µη αµφισβητήσιµα κριτήρια. Ένας επιπλέον στόχος είναι να ισορροπηθούν οι επενδύσεις της ασφάλειας σε κάθε υπηρεσία ώστε να µεγιστοποιηθούν τα κέρδη του οργανισµού. Γενικότερος στόχος είναι η υποστήριξη ορθολογικών αποφάσεων σχετικά µε τις επενδύσεις στον τοµέα της ασφάλειας και γενικότερα η σύνδεση των αποτελεσµάτων της ποσοτικοποίησης της ασφάλειας µε τις επιχειρηµατικές αποφάσεις Κίνητρα Τα κίνητρα για την επιδίωξη των παραπάνω στόχων είναι πολλά. Πρώτα απ όλα, το αντικείµενο της διδακτορικής διατριβής αποτελεί ένα ευρύ θέµα το οποίο απολαµβάνει µεγάλου ερευνητικού αλλά και επαγγελµατικού ενδιαφέροντος. Το θέµα της ποσοτικοποίησης της ασφάλειας είναι ένα θέµα που αφορά τόσο τον ακαδηµαϊκό όσο και τον επαγγελµατικό χώρο. Αυτό συµβαίνει γιατί η ασφάλεια πέρα από τη θεωρητική οπτική της έχει και την πρακτική της πλευρά η οποία µπορεί να µεταφράζεται σε διαφεύγοντα κέρδη ή σε µεγαλύτερες αποδόσεις στις επενδύσεις των εταιριών. Τέλος, ισχυρό κίνητρο αποτελεί και το γεγονός ότι η ασφάλεια δεν αποτελεί ένα αποκλειστικά τεχνικό θέµα αλλά µπορεί και πρέπει να συνδυάζει αρχές, µεθόδους και γνώσεις από πολλούς άλλους τοµείς όπως διοίκηση, νοµική, κοινωνιολογία κ.α. Σελ.14

15 1.4. Μεθοδολογία έρευνας Τα προβλήµατα που επιζητούν λύση στο πλαίσιο της έρευνας είναι πολυσύνθετα και αφορούν την ποσοτικοποίηση και τη διαχείριση αφηρηµένων εννοιών όπως η ασφάλεια. Έτσι αναζητήθηκαν τρόποι για τη χρήση και τον συνδυασµό µεγεθών που µπορούν να ποσοτικοποιηθούν µε αντικειµενικό τρόπο. Από την έρευνα προέκυψε ότι οι αφηρηµένες έννοιες είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν µέσω άµεσης µέτρησης. Αυτός ήταν και ο λόγος που αναπτύχθηκαν µέθοδοι υπολογισµού της ασφάλειας. Η χρήση παραγόντων διαφορετικών από των υπαρχουσών µεθοδολογιών στόχευε στην αντικειµενικότητα της µεθόδου και στην διασφάλιση της συνέπειας των υπολογισµών ανεξαρτήτως του χρόνου υπολογισµού. Για τη διευκόλυνση του υπολογισµού της ασφάλειας, η έρευνα εστίασε στον υπολογισµό της ασφάλειας σηµαντικών επιχειρηµατικών υπηρεσιών. Ο συνδυασµός των επιπέδων ασφάλειας των επιµέρους υπηρεσιών ενός οργανισµού παράγει την τιµή της ασφάλειας για ολόκληρο τον οργανισµό. Σε ο,τι αφορά στην αύξηση και τη διαχείριση της ασφάλειας, εξετάστηκε η εφαρµογή των κλασικών µεθόδων υπολογισµού ως σχετικό εργαλείο διαχείρισης και αναπτύχθηκαν δύο νέες προσεγγίσεις οι οποίες και χρησιµοποιήθηκαν και αυτές ως µέθοδοι βελτιστοποίησης των πληροφοριακών υποδοµών και ειδικότερα της ασφάλειάς τους οµή της διατριβής Στην εισαγωγή περιγράφονται τα βασικά προβλήµατα τα οποία κλήθηκε να επιλύσει η έρευνα ενώ γίνεται έκθεση των στόχων της έρευνας αναφέροντας παράλληλα τα κίνητρα που στήριξαν το ενδιαφέρον για το συγκεκριµένο ερευνητικό πεδίο. Αναλύεται η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε κατά τη διάρκεια της έρευνας και αναφέρονται τα οφέλη που προέκυψαν από τα Σελ.15

16 αποτελέσµατα της έρευνας βασικών εννοιών, απαραίτητων για την περιγραφή του προβλήµατος. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι σχετικές έννοιες και ορισµοί από τον τοµέα της ασφάλειας των πληροφοριακών συστηµάτων ενώ περιγράφονται τα γενικά χαρακτηριστικά των πληροφοριακών υποδοµών και συστηµάτων. Ειδικότερα παρουσιάζονται και αναλύονται οι κατηγορίες των παραγωγικών υποδοµών και συστηµάτων και τίθενται οι ιδιαιτερότητες των κρίσιµων υποδοµών και συστηµάτων. Το δεύτερο κεφάλαιο διαπραγµατεύεται ακόµα τα στοιχεία που σχετίζονται µε τη διαθεσιµότητα των πληροφοριακών υποδοµών, όπως η ανοχή σε βλάβες, η εξισορρόπηση φορτίου και οι υποδοµές ανάκαµψης µετά από καταστροφή. Το τρίτο κεφάλαιο, είναι αυτό στο οποίο παρουσιάζονται οι προσεγγίσεις που είναι σχετικές µε τον µετασχηµατισµό των πληροφοριακών υποδοµών. Αναπτύσσεται η Θεωρία ιαχείρισης Αλλαγών και παρουσιάζεται η Βιβλιοθήκη Υποδοµής Τεχνολογίας Πληροφοριών. Στη συνέχεια αναπτύσσεται µια κατηγοριοποίηση των µεθοδολογιών µέτρησης της ασφάλειας από τη διεθνή βιβλιογραφία, στις οποίες εντάσσονται και αξιολογούνται οι γνωστές θεωρίες ανάλυσης ευπάθειας, δοκιµών διείσδυσης, υλοποιήσεις αναφοράς, οι βέλτιστες πρακτικές και η διαχείριση κινδύνων. Τέλος, εισάγονται δύο νέες κατηγορίες: αυτή της συνεκτίµησης δοµικών στοιχείων της ασφάλειας και εκείνη της συνεκτίµησης παραγόντων έµµεσα σχετιζόµενων µε την ασφάλεια. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναπτύσσονται τα χαρακτηριστικά της µέτρησης της ασφάλειας, οι στόχοι της µέτρησης και οι εναλλακτικές τεχνικές της ποσοτικοποίησης της ασφάλειας. Γίνεται ακόµα µια κριτική σύγκριση µεταξύ της ποσοτικοποίησης και της ποιοτικής ανάλυσης και στοιχειοθετούνται οι απαιτήσεις για κάθε µέθοδο µέτρησης της ασφάλειας. Στη συνέχεια, πραγµατοποιείται µια επιχειρηµατολογία για τη στροφή προς τον υπολογισµό της ασφάλειας. Με βάση την επιχειρηµατολογία αυτή, παρουσιάζονται και αξιολογούνται οι κλασικοί τρόποι υπολογισµού της ασφάλειας και Σελ.16

17 αναπτύσσονται δύο νέοι, οι οποίοι αποτελούν και µέρος των τελικών αποτελεσµάτων της έρευνας. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται µε την παρουσίαση των τεχνικών οπτικοποίησης της ασφάλειας. Το πέµπτο κεφάλαιο κάνει χρήση των συµπερασµάτων του τέταρτου κεφαλαίου. Αναλύεται η αύξηση της ασφάλειας µε τη χρήση τόσο των κλασικών µεθόδων υπολογισµού, όσο και µε τις προσεγγίσεις που εισήχθησαν στο τέταρτο κεφάλαιο. Στο έκτο κεφάλαιο αρχικά αναφέρονται οι µεθοδολογίες διαχείρισης των πληροφοριακών υποδοµών. ιερευνάται το πεδίο εφαρµογής των µεθόδων υπολογισµού της ασφάλειας ως εργαλείο βελτιστοποίησης της ασφάλειας των πληροφοριακών υποδοµών σε οικονοµικό και λειτουργικό επίπεδο. Επίσης, υπολογίζεται και ισορροπείται η αποδοτικότητα των επενδύσεων στην ασφάλεια των πληροφοριακών υποδοµών µε τα αντίστοιχα οφέλη. Στο έβδοµο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα οφέλη αλλά και οι περιορισµοί των µεθόδων που αναπτύχθηκαν ενώ εξάγονται πρακτικά συµπεράσµατα για τις εφαρµογές των µεθόδων. Τέλος το όγδοο κεφάλαιο, είναι η συνολική ανακεφαλαίωση. Γίνεται σύνοψη των προτάσεων που παρουσιάστηκαν στα επιµέρους κεφάλαια και τονίζεται πως συγκροτούν την πρωτοτυπία της εργασίας. Γίνονται προτάσεις και επισηµάνσεις σε επιµέρους θέµατα, που χρήζουν περαιτέρω έρευνας. Σελ.17

18 Σελ.18

19 2. Βασικές έννοιες Ορισµοί 2.1. Εισαγωγή Το κεφάλαιο αυτό περιλαµβάνει µια εισαγωγή στη θεωρία, τις έννοιες, τους µηχανισµούς και τις τεχνολογίες οι οποίες αποτελούν τη βάση της έρευνας της διδακτορικής αυτής διατριβής. Ο ακριβής ορισµός των εννοιών που παρουσιάζονται θεωρείται απαραίτητος, τόσο για τη διασύνδεση των γενικών θεµάτων της Πληροφορικής µε το κύριο µέρος της έρευνας, όσο και για την επαλήθευση της ακριβούς χρήσης των εννοιών αυτών στο πλαίσιο της συγκεκριµένης διατριβής. Το κεφάλαιο αυτό περιλαµβάνει τρεις θεµατικούς κύκλους. Ο πρώτος θεµατικός κύκλος εστιάζει στην Ασφάλεια των Πληροφοριακών Συστηµάτων καθώς και στις βασικές έννοιες αυτής. Ο δεύτερος θεµατικός κύκλος αφορά στους κανόνες λειτουργίας και διαχωρισµού των Πληροφοριακών Υποδοµών και Συστηµάτων. ιαχωρίζονται οι Παραγωγικές Υποδοµές από τις υπόλοιπες Υποδοµές, ενώ αναγνωρίζονται οι ιδιαιτερότητες των κρίσιµων υποδοµών ως προς τα λειτουργικά χαρακτηριστικά και τους αντίστοιχους περιορισµούς αλλά και τις συνεπακόλουθες οικονοµικές επιπτώσεις. Ο τρίτος θεµατικός κύκλος περιλαµβάνει τα ειδικότερα θέµατα της διαθεσιµότητας των Πληροφοριακών Υποδοµών. Στα θέµατα αυτά περιλαµβάνονται η ανοχή σε υπολογιστικά λάθη, φυσικές βλάβες και καταστροφές. Παρουσιάζονται επίσης οι τεχνολογίες εξισορρόπησης υπολογιστικού φορτίου και αύξησης της διαθεσιµότητας υπηρεσιών καθώς και οι υποδοµές ανάκαµψης από καταστροφή Γενικοί ορισµοί Η θεµατολογία της διατριβής κινείται στο πλαίσιο των πληροφοριακών συστηµάτων αλλά και της διαχείρισης πόρων. Κατά συνέπεια χρησιµοποιεί Σελ.19

20 όρους Πληροφορικής αλλά και Επιχειρησιακής ιοίκησης. Στο κείµενο χρησιµοποιούνται οι ελληνικοί όροι παραθέτοντας όµως και τους αγγλικούς όπου αυτοί θεωρούνται πιο δόκιµοι στην επιστηµονική και επαγγελµατική πρακτική. Ο πρώτος ορισµός που θα πρέπει να αναφερθεί αφορά στον όρο «Πληροφοριακό Σύστηµα». Κατά το [1] «ένα πληροφοριακό σύστηµα (Information System) συνδυάζει την τεχνολογία πληροφορικής (Information Technology) µε δεδοµένα, διαδικασίες επεξεργασίας δεδοµένων και τους ανθρώπους που συλλέγουν και χρησιµοποιούν τα δεδοµένα». Συµπληρωµατικά του πληροφοριακού συστήµατος, στο πλαίσιο της διατριβής χρησιµοποιείται και ο όρος «Πληροφοριακή Υποδοµή» µε διαφορετική απόδοση. Κατά το [2] µια Πληροφοριακή Υποδοµή «αποτελείται από 1) το υλικό (hardware), το λογισµικό (software) και τον επικοινωνιακό εξοπλισµό, 2) τους τεχνικούς / µηχανικούς της πληροφορικής και το σχετιζόµενο προσωπικό και 3) την οργάνωση και τις διαδικασίες οι οποίες επηρεάζουν τη χρήση και την επεξεργασία της πληροφορίας. Η Πληροφοριακή Υποδοµή παρέχει την τεχνολογική βάση για έναν οργανισµό να διαχειριστεί την πληροφορία του και τα Πληροφοριακά Συστήµατά του» Ασφάλεια πληροφοριακών συστηµάτων Όπως αναφέρθηκε, τα δοµικά στοιχεία ενός Πληροφοριακού Συστήµατος είναι το υλικό, το λογισµικό, τα δεδοµένα, οι άνθρωποι και οι διαδικασίες. Η Ασφάλεια των Πληροφοριακών Συστηµάτων αφορά στην προστασία όλων αυτών των στοιχείων όπως και του Πληροφοριακού Συστήµατος ως συνόλου. Στην επιστηµονική και επαγγελµατική καθηµερινότητα, όπως πολύ ορθά αναφέρεται στο [3], ο όρος αυτός δίνει περισσότερη έµφαση στους διάφορους τεχνικούς παράγοντες που σχετίζονται µε την ασφάλεια. Η ίδια πηγή διαχωρίζει την ασφάλεια στον έλεγχο και στην προστασία, η οποία µε την σειρά της αποτελείται από δύο συνιστώσες: την πρόληψη και τη θεραπεία. Σελ.20

21 Η ασφάλεια των Πληροφοριακών Συστηµάτων περιλαµβάνει τα µέτρα πρόληψης «φθορών» των δοµικών τους στοιχείων, µηχανισµούς ανίχνευσης του πότε, πώς και από ποιόν προκλήθηκε φθορά αλλά και τα αντίµετρα αποκατάστασης ή επαναφοράς του Πληροφοριακού Συστήµατος στην επιθυµητή λειτουργική κατάσταση. Από πολλαπλές πηγές, όπως στην [4], λογίζονται ως θεµελιώδεις αρχές της ασφάλειας των Πληροφοριακών Συστηµάτων η Ακεραιότητα, η ιαθεσιµότητα και η Εµπιστευτικότητα. Η αρχή της Εµπιστευτικότητας (Confidentiality) αποσκοπεί στην µη αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών σε µη εξουσιοδοτηµένα άτοµα. Η Εµπιστευτικότητα µπορεί να εκφραστεί ως Ιδιωτικότητα (Privacy), η οποία αφορά συνήθως προσωπικά δεδοµένα, ή Μυστικότητα (Secrecy) η οποία αφορά δεδοµένα τα οποία συνήθως αφορούν έναν οργανισµό. Η αρχή της Ακεραιότητας (Integrity) των δεδοµένων είναι µια βασική απαίτηση του ιδιοκτήτη (owner) µιας πληροφορίας η οποία αφορά στην προστασία των Πληροφοριακών Συστηµάτων από ανεπιθύµητες αλλαγές. Αυτό περιλαµβάνει µια «πρόληψη µη εξουσιοδοτηµένης µεταβολής πληροφοριών, δηλαδή, πρόληψη από µη εξουσιοδοτηµένη εγγραφή ή διαγραφή, συµπεριλαµβανοµένης και της µη εξουσιοδοτηµένης δηµιουργίας δεδοµένων» [4]. Η ιαθεσιµότητα (Availability) των Πληροφοριακών Συστηµάτων είναι η εξασφάλιση ότι οι υπολογιστές, τα δίκτυα και τα δεδοµένα θα είναι στη διάθεση των νοµίµων χρηστών όποτε απαιτείται η χρήση τους. Σε αυτή των βασική αρχή εστιάζει την προσοχή της η διατριβή και αναπτύσσεται η απαραίτητη έρευνα. Ως δευτερεύουσες αρχές της ασφάλειας των Πληροφοριακών Συστηµάτων θεωρούνται η µη-αποποίηση Ευθύνης και η Αυθεντικοποίηση. Η µη-αποποίηση Σελ.21

22 Ευθύνης (Non-Repudiation) είναι η εξασφάλιση ότι οι συναλλασσόµενοι (χρήστες και πάροχοι προϊόντων και υπηρεσιών) δεν µπορούν να αρνηθούν ούτε την συµµετοχή τους στην συναλλαγή ούτε το περιεχόµενο αυτής. Η Αυθεντικοποίηση (Authentication) έχει την έννοια της επαλήθευσης ή της πιστοποίησης της ταυτότητας µιας οντότητας (χρήστη ή παρόχου προϊόντων και υπηρεσιών) Πληροφοριακές Υποδοµές και Συστήµατα Οι σύγχρονες Πληροφοριακές Υποδοµές υποστηρίζουν και εξυπηρετούν ουσιαστικά όλες τις διαφορετικές ανθρώπινες δραστηριότητες, από τις πιο απλές µέχρι και τις πιο σύνθετες. Πάνω σε αυτές στηρίζονται υπηρεσίες που σχετίζονται µε τις βασικές ανάγκες της σηµερινής κοινωνίας, όπως η ύδρευση, η επικοινωνία, οι συναλλαγές και η διατροφή. Η ενότητα αυτή παρουσιάζει τα είδη των Πληροφοριακών Υποδοµών που απασχόλησαν την έρευνά µας Παραγωγικές υποδοµές και συστήµατα Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω οι Πληροφοριακές Υποδοµές παρέχουν τη τεχνολογική βάση για τους οργανισµούς να διαχειριστούν τις πληροφορίες τους καθώς και τα Πληροφοριακά Συστήµατά τους. Στο πλαίσιο της διατριβής, θεωρούµε τέσσερεις µορφές Συστηµάτων και Υποδοµών. Αυτά είναι τα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα, τα προ-παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα, τα Πληροφοριακά Συστήµατα Λήψης Αποφάσεων και τα οκιµαστικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Τα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Production IT Systems) και οι αντίστοιχες Υποδοµές αφορούν µόνο τα Πληροφοριακά Συστήµατα που εξυπηρετούν ανάγκες των πελατών ενός οργανισµού. Βρίσκονται δηλαδή στην «πρώτη γραµµή» του οργανισµού και είναι απαραίτητα για την εξυπηρέτηση των βασικών επιχειρηµατικών σκοπών της επιχείρησης ή του οργανισµού. Ενδέχεται να είναι Συστήµατα που εξυπηρετούν συναλλαγές µε πελάτες και προµηθευτές καθώς και εσωτερικές συναλλαγές στον κάθε οργανισµό. Σελ.22

23 Τα προ-παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα (pre-production IT Systems) και οι αντίστοιχες Υποδοµές αφορούν µόνο τα υπό ανάπτυξη Πληροφοριακά Συστήµατα ενός οργανισµού και δεν έχουν ακόµα ενταχθεί στην παραγωγική διαδικασία. Με την ολοκλήρωση της φάσης της ανάπτυξης, τα συστήµατα και οι υποδοµές αυτές κατατάσσονται στα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα και πλέον εξυπηρετούν τους επιχειρηµατικούς σκοπούς του οργανισµού. Παράδειγµα θα µπορούσε να αποτελέσει ένα νέο σύστηµα διαχείρισης προσωπικού στο οποίο δεν έχουν ακόµα εισαχθεί τα κατάλληλα δεδοµένα. Τα Πληροφοριακά Συστήµατα Λήψης Αποφάσεων (Decision Support Systems) και οι αντίστοιχες Υποδοµές αποτελούν µια ειδική κατηγορία και αφορούν τα Πληροφοριακά Συστήµατα τα οποία υποστηρίζουν τη διοίκηση ενός οργανισµού από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Τα συστήµατα αυτά διαχειρίζονται και επεξεργάζονται πληροφορίες οι οποίες υποβοηθούν την κατανόηση των θέσεων και των επιδόσεων του οργανισµού µε σκοπό τη λήψη αποφάσεων βασισµένων σε έγκυρα στοιχεία. Η βασική διαφορά τους µε τα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα είναι ότι τα τελευταία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του οργανισµού, ενώ τα Πληροφοριακά Συστήµατα Λήψης Αποφάσεων δεν θεωρούνται απαραίτητα. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι υπάρχουν συστήµατα και υποδοµές οι οποίες έχουν κοινά χαρακτηριστικά και µε τα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα και µε τα Πληροφοριακά Συστήµατα Λήψης Αποφάσεων. Ένα παράδειγµα αυτών µπορεί να είναι ένα Σύστηµα Λήψης Αποφάσεων το οποίο υπολογίζει και παρουσιάζει τον πιστωτικό κίνδυνο σε πραγµατικό χρόνο. Στο πλαίσιο της διατριβής, αυτού του είδους τα συστήµατα κατατάσσονται στα Παραγωγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Τα οκιµαστικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Test IT Systems) και οι αντίστοιχες Υποδοµές αφορούν Πληροφοριακά Συστήµατα που δεν εξυπηρετούν υπηρεσίες προς τους πελάτες ή το προσωπικό της. Λειτουργούν µόνο για λόγους συντήρησης και δεν θεωρούνται απαραίτητα για τη Σελ.23

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr

Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας. Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Ζητήματα Ασφάλειας στο σχεδιασμό Επιχειρησιακής Συνέχειας Τσώχου Αγγελική atsohou@ionio.gr Περιεχόμενα 2 Βασικές έννοιες Επιχειρησιακή Συνέχεια και Ανάλυση Επικινδυνότητας Πλαίσιο Διοίκησης Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εισαγωγή Ηεµφάνιση ηλεκτρονικών υπολογιστών και λογισµικού σε εφαρµογές µε υψηλές απαιτήσεις αξιοπιστίας, όπως είναι διαστηµικά προγράµµατα, στρατιωτικές τηλεπικοινωνίες,

Διαβάστε περισσότερα

(Εννοιολογική θεμελίωση)

(Εννοιολογική θεμελίωση) ΑΥΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗ ΠΛΗΡΟΥΟΡΙΑ (Εννοιολογική θεμελίωση) Καλλονιάτης Χρήστος Λέκτορας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.aegean.gr/culturaltec/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ασφάλεια ενός Π.Σ.: Η ικανότητα ενός οργανισµού να προστατεύει τις πληροφορίες/πόρους του από τυχόν αλλοιώσεις, καταστροφές και µη εξουσιοδοτηµένη χρήση Η ικανότητά του να παρέχει ορθές και αξιόπιστες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση της μεθοδολογίας Octave

Παρουσίαση της μεθοδολογίας Octave Operationally Critical Threat, Asset, and Vulnerability Evaluation Παρουσίαση της μεθοδολογίας Octave Συντάκτης: Παρασκευή Κωστάκη Σπύρος Κοκολάκης 1 Δομή παρουσίασης 2 1 Τι είναι η OCTAVE; Δομή: Μια περιεκτική,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρο-μεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες

PwC. Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Νομοθετικό πλαίσιο και βέλτιστες πρακτικές Εσωτερικού Ελέγχου σε Ασφαλιστικές Εταιρείες Ανδρέας Γ. Κουτούπης MIIA, PIIA, CIA, CCSA Senior Manager, Internal Audit Services PwC Εισαγωγή Η Εταιρική ιακυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η πρόκληση & η πρακτική προσέγγιση Η Προστασία της Κρίσιµης Υποδοµής της Χώρας Αθήνα 14 Μαΐου 2003 Παναγιώτης Ηλιόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Selecting Essential IT Security Projects. Dimitris Gritzalis

Selecting Essential IT Security Projects. Dimitris Gritzalis Selecting Essential IT Security Projects Dimitris Gritzalis July 2003 Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών Εργα Πληροφορικής & Επικοινωνιών στο Ε.Π. Κοινωνία της Πληροφορίας Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών, Ιούλιος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της παρουσίασης

Στόχος της παρουσίασης Τεχνολογίες ιαχείρισης Ταυτότητας ρ. Κωνσταντίνος Μουλίνος Αρχή Προστασίας Προσωπικών εδοµένων Στόχος της παρουσίασης Να δοθεί ορισµός της ψηφιακής ταυτότητας Να δοθούν παραδείγµατα (paradigms) διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Ασφάλεια & Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση

ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Ασφάλεια & Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Ενότητα: Υποενότητα: Ασφάλεια & Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση Y1 - ιεθνή πρότυπα ασφάλειας Το εκπαιδευτικό υλικό υπάγεται σε Άδεια Χρήσης Creative Commons Αναφορά Μη-Εµπορική Χρήση Όχι Παράγωγο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...13 Πρόλογος του Συγγραφέα...15 Κεφάλαιο 1: Βασικές Έννοιες της Διοίκησης - Διαχείρισης Έργου...19 1.1 Λειτουργία, Έργο, Πρόγραμμα...19 1.2 Οι Εμπλεκόμενοι στο Έργο...21

Διαβάστε περισσότερα

τεχνογνωσία στην πληροφορική

τεχνογνωσία στην πληροφορική τεχνογνωσία στην πληροφορική οι υπηρεσίες Η SeCure καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα αναγκών της σύγχρονης επιχείρησης στον τομέα της πληροφορικής. Αποστολή μας είναι η παροχή τεχνογνωσίας και η εφαρμογή της έτσι

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Security & Privacy. Overview

Security & Privacy. Overview Security & Privacy Καλλονιά Χρήστος Overview Βασικές Έννοιες ενός Πληροφοριακού Συστήματος Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Βασικές Ιδιότητες Ασφάλειας Ασφάλεια vs Ιδιωτικότητα Βασικές Αρχές Ιδιωτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19

Περιεχόµενα. Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional. Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 Μέρος I Βασικά στοιχεία των Microsoft Windows XP Professional 1 Εισαγωγή στη διαχείριση των Microsoft Windows XP Professional... 25 Ξεκίνηµα µε τα Windows XP

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί

Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 Κεφάλαιο 2: Έννοιες και Ορισμοί Η επιτυχία των επιχειρήσεων βασίζεται στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των πελατών για: - Ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα - Ποιοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Certified Engineer Manager (CEM)

Certified Engineer Manager (CEM) Certified Engineer Manager (CEM) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΤ Governance & Business Continuity Διακυβέρνηση Πληροφορικής & Επιχειρησιακή συνέχεια

ΙΤ Governance & Business Continuity Διακυβέρνηση Πληροφορικής & Επιχειρησιακή συνέχεια ΙΤ Governance & Business Continuity Διακυβέρνηση Πληροφορικής & Επιχειρησιακή συνέχεια 481 Acharnon Ave, Nea Chalkidona, ΤΚ 14343 T +30 210 2509900, F +30 210 2580069 E-mail info@priority.com.gr URL www.priority.com.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΟΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ Γιάννης Σταµατίου Επιστηµονικός Σύµβουλος σε θέµατα Κρυπτογραφίας και Ασφάλειας στο Ε.Α.Ι.Τ.Υ., Επίκουρος ΚαθηγητήςΤµήµατος Μαθηµατικών, Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κωνσταντίνος Ταραμπάνης

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Συστημάτων Πληροφορικής

Έλεγχος Συστημάτων Πληροφορικής Έλεγχος Συστημάτων Πληροφορικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Παναγιώτης Δρούκας, ISACA Athens Chapter 25 Φεβρουαρίου 2013 2 Περιεχόμενα Άυλα Περιουσιακά Στοιχεία Ανάληψη Κινδύνων O Εσωτερικός

Διαβάστε περισσότερα

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες

οικονομικές τάσεις Εκτεταμένη συνεργασία της εφοδιαστικής αλυσίδας. έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Παγκόσμιες Συνοπτική παρουσίαση του ευνητικού έργου FLUID-WIN το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το 6ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Ενοποίηση τρίτων παρόχων υπηρεσιών με ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα σε πολυλειτουργικές πλατφόρμες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Διοίκηση Ολικής Ποιότητας και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών Ακαδημαϊκό Έτος 2006-07 2η ΟΣΣ Ευτύχιος Σαρτζετάκης, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης

Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης Επεξεργασία πραγµατικού χρόνου Κατάτµηση της µνήµης ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Α.ΒΑΪΡΗΣ 16 Σχεδιασµός του Λογισµικού ιεργασιών ανάπτυξη του λογισµικού λειτουργικός σχεδιασµός κωδικοποίηση δοκιµές συντήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Certified Cisco Information Technology Essential Expert (C.C.I.T.E.E)

Certified Cisco Information Technology Essential Expert (C.C.I.T.E.E) (C.C.I.T.E.E) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10

Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα σπουδών "ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ" - Θ.Ε. ΠΛΗ11 Τεχνολογία Λογισµικού Ι Κεφάλαιο 3 Μια αναλυτικότερη προσέγγιση στην δραστηριότητα 3.10 Βασίλειος Βεσκούκης ιδάκτωρ Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ/ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ/01/00/30-06-2008 1/5 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ Έκδοση: 01

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΟΙΟΤΗΤΑ 2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 3. ΑΡΧΕΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ISO 9001:2000 5. ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

1. ΠΟΙΟΤΗΤΑ 2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 3. ΑΡΧΕΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ISO 9001:2000 5. ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 1. ΠΟΙΟΤΗΤΑ 2. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 3. ΑΡΧΕΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ 4. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ISO 9001:2000 5. ΚΟΣΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ISO 9000 : 2000 Ορισµός Ποιότητας Ο βαθµός ISO 9000 : 2000 Απαίτηση Η ανάγκη ή

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben.

SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben. SiEBEN Innovative Solutions Μαρίνου Αντύπα 28, 141 21, Ν. Ηράκλειο, Aθήνα Τηλ: +30 210 2725350, Fax: +30 210 2724439 www.sieben.gr, Email: info@sieben.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ... 3 1.1. EXCHANGE

Διαβάστε περισσότερα

Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και

Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και Logistics Way H Logistics Way εξειδικεύεται στο να παρέχει προϊόντα Λογισμικού και Υπηρεσιών που καλύπτουν και εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες ανάγκες και απαιτήσεις των εταιρειών οι οποίες συμπεριλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ)

12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ) 12.11.2014 Όροι συμμετοχής σε διαγωνισμό ενέργειας SUBITO (13/11/2014-08/01/2015) ΟΡΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΛΗΡΩΣΗ PLAYSTATION 4 (SUBITO ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ) 1. Στο διαγωνισμό που διοργανώνει η αλυσίδα καταστημάτων με

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ

1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ. 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 1. Ιστορικό ίδρυσης ΑΔΜΗΕ 2. Ρόλος του ΑΔΜΗΕ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 3. Βασικές εταιρικές αρχές λειτουργίας ΑΔΜΗΕ 2 Ο ΑΔΜΗΕ είναι θυγατρική εταιρεία της ΔΕΗ που δημιουργήθηκε μετά τη συγχώνευση

Διαβάστε περισσότερα

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας

Cloud ERP. Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας Cloud ERP Αλλάξτε τον τρόπο που κάνετε τη δουλειά σας για µια ανοικτή επιχείρηση... Με τις προκλήσεις της αγοράς να αυξάνονται διαρκώς, κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου δραστηριοποίησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου

ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου ΤοΠληροφοριακό Σύστηµα ιασφάλισηποιότηταςτης ΜΟ ΙΠΤΕΙΗπείρου Ιφιγένεια Βασιλείου Γραµµατέας ΜΟ ΙΠ ΤΕΙ Ηπείρου Καραθάνου Γεωργία Εξωτερικός Συνεργάτης ΜΟ ΙΠ ΤΕΙ Ηπείρου Μπότσας ηµήτριος Εξωτερικός Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Τα 4P Προώθηση Προϊόντων. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Τα 4P Προϊόντων Νικόλαος Α. Παναγιώτου Λέκτορας Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Νοέμβριος 2004 Περιεχόμενα ιαδικασία Βασικά Στοιχεία ς ιαφήμιση 2 ιαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

διοίκηση υπηρεσιών και διαδικασιών : μοντέλα CMM

διοίκηση υπηρεσιών και διαδικασιών : μοντέλα CMM ιατμηματικό ΠΜΣ «Οικονομική & ιοίκηση Τηλεπικοινωνιακών ικτύων» ρ. ημήτρης Γκούσκος, Επίκ. Καθηγητής email gouscos@di.uoa.gr -web http://www.di.uoa.gr/~gouscos Τεχνολογική και Επιχειρησιακή ιοίκηση Τηλεπικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING) ΙΙ. ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ 2. Συστήµατα και έλεγχος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING) ΜΕΡΟΣ Β: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 1. Οι τράπεζες συγκροτούν και διατηρούν σε ισχύ συστήµατα και ελέγχους που να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT)

Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT) Certified Project Manager in Information Technology (CPMIT) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση

ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση Θέµατα ΕΠΛ202:'Η'επιστημονική'δημοσίευση 2 Ορισµός Τι είναι ένα επιστηµονικό άρθρο; Παρουσίαση και τεκµηρίωση µιας πρωτότυπης επιστηµονικής συνεισφοράς 3 Θέµατα Θέµατα 7 8 Θέµατα Ετεροναφορές Η δοµή ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων

Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Οργάνωση Παραγωγής & ιοίκηση Επιχειρήσεων ΙΙ Κοστολόγηση Επιχειρήσεων & Λήψη Αποφάσεων Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Κοστολόγηση Επιχειρήσεων Νικόλαος Α. Παναγιώτου 2004 ΕΜΠ Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17

Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 Περιεχόμενα Πρόλογος...13 Κεφάλαιο 1 ο. Η Επιχείρηση ως Σύστημα...17 1.1 Τι είναι Οργάνωση...17 1.1.1 Ορισμοί...18 1.1.2 Στελέχωση μιας Επιχείρησης...20 1.2 Μορφές Οργανισμών και Επιχειρήσεων...21 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr

Εργασία ΔΕΟ 11. www.arnos.gr www.oktonia.com www.uni-learn.gr Εργασία ΔΕΟ 11 1.1 Προγραμματισμός είναι η λειτουργία του προσδιορισμού των αντικειμενικών στόχων ενός οικονομικού οργανισμού και των μέσων που απαιτούνται για την υλοποίησή τους. Ενώ ο σχεδιασμός αφορά

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ηλεκτρονικό Εμπόριο Αναπτύσσοντας ένα Ηλεκτρονικό Κατάστημα Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λειτουργικότητα Εφαρμογής Κατάλογος προϊόντων Καλάθι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/7/2013

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/7/2013 Δράση 9.14 / Υπηρεσία εντοπισμού λογοκλοπής Κυρίως Παραδοτέο / Σχεδιασμός και ανάπτυξη λογισμικού (λογοκλοπής) και βάσης δεδομένων (αποθετηρίου) Επιμέρους Παραδοτέο 9.14.1.4 B / Πληροφοριακό σύστημα υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ: ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΥΜΜΟΡΦΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΟΚΙΜΕΣ

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ: ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΥΜΜΟΡΦΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΟΚΙΜΕΣ 1. Σκοπός Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι να καθορίσει τις µεθόδους και τον τρόπο ελέγχου κατά την εκτέλεση των παρακάτω διαδικασιών: Έλεγχο εισερχοµένων Εγκατάσταση οργάνων Παροχή υπηρεσιών τεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014. Παρουσίαση του Τµήµατος

ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014. Παρουσίαση του Τµήµατος Πανεπιστήμιο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ,ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΠΡΩΤΟΕΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 2013-1014 Παρουσίαση του Τµήµατος http://dit.uop.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ 13&14 ΜΑΪΟΥ 2003

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ 13&14 ΜΑΪΟΥ 2003 Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΙΜΗΣ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΙΝ ΥΝΩΝ ρ. Ιωάννης Α. Παπάζογλου Εργαστήριο Αξιοπιστίας Συστηµάτων & Βιοµηχανικής Ασφάλειας Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

ΤεχνολογίεςΕπικοινωνιών και Πληροφορικής (ΤΠΕ) Στην περιφερειακήανάπτυξη. Ηλίας Κοντάκος, ΚτΠ Α.Ε.

ΤεχνολογίεςΕπικοινωνιών και Πληροφορικής (ΤΠΕ) Στην περιφερειακήανάπτυξη. Ηλίας Κοντάκος, ΚτΠ Α.Ε. ΤεχνολογίεςΕπικοινωνιών και Πληροφορικής (ΤΠΕ) Στην περιφερειακήανάπτυξη Ηλίας Κοντάκος, ΚτΠ Α.Ε. Περιεχόµενα Πλαίσιο της παρουσίασης ΤΠΕ στην αναπτυξιακή διαδικασία Οφέλη - παραδείγµατα Προϋποθέσεις Κόστος/Όφελος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα ιοικητικής Επιστήµης & Τεχνολογίας ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κεφάλαιο 5 Λογισµικό - Software Γιώργος Γιαγλής Το σηµερινό µάθηµα Λογισµικό (Software)

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Ασφάλειας Πληροφοριών στην ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και συνεργειών

Ο ρόλος της Ασφάλειας Πληροφοριών στην ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και συνεργειών Ο ρόλος της Ασφάλειας Πληροφοριών στην ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και συνεργειών Δρ. Εμμανουήλ Σερρέλης, CISM, BEng, MSc, MBA, PhD Ειδικός Σύμβουλος Ασφάλειας Πληροφοριών Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης. 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010

Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης. 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010 Υπηρεσίες Υγείας και Κοινωνικής Ασφάλισης 2o Digital HealthCare Conference Ιούνιος 2010 Η First Data παρέχει υπηρεσίες διαχείρισης ηλεκτρονικών συναλλαγών για χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα εργασίας για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. Σύσταση 1/99

Οµάδα εργασίας για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. Σύσταση 1/99 5093/98/EL/final WP 17 Οµάδα εργασίας για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα Σύσταση 1/99 Για τη µη αντιληπτή και αυτόµατη επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης. Γιατί χρειάζονται οι Σ ΕΠΥ. Ορισµός. Κατηγοριοποίηση Σ ΕΠΥ Σ ΕΠΥ Ι ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 2

Θέµατα διάλεξης. Γιατί χρειάζονται οι Σ ΕΠΥ. Ορισµός. Κατηγοριοποίηση Σ ΕΠΥ Σ ΕΠΥ Ι ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 2 Πανεπιστήµιο Πατρών Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΜΠΟΥΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ email: bouras@cti.gr http://ru6.cti.gr/bouras/ ΑΛΓΟΡΙΘΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΚΤΥΩΝ 1 Θέµατα διάλεξης Γιατί

Διαβάστε περισσότερα

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ MOBILE BANKING ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΜΠΙΖΑΝΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, 35/05 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΝΙΤΣΑΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ TOY M-BANKING ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΑΤΜ PHONE BANKING INTERNET BANKING

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Πληροφορικής Εισαγωγή στη Γεωπληροφορική Επισκόπηση µαθήµατος Γιάννης Θεοδωρίδης Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://infolab.cs.unipi.gr 13-Μαρ-09 Το κύριο µέροςτωνδιαφανειώνπροέρχεταιαπόταtextbooks

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακά Πληροφοριακά Συστήματα. Site: www.aggelopoulos.tk e-mail: ioannis.aggelopoulos@gmail.com. Στόχος Σκοπός μαθήματος

Επιχειρησιακά Πληροφοριακά Συστήματα. Site: www.aggelopoulos.tk e-mail: ioannis.aggelopoulos@gmail.com. Στόχος Σκοπός μαθήματος Επιχειρησιακά Πληροφοριακά Συστήματα Διδάσκων: Αγγελόπουλος Γιάννης Δευτέρα 3-5 Τρίτη 4-6 Εργαστήριο Α Site: www.aggelopoulos.tk e-mail: ioannis.aggelopoulos@gmail.com 1 Στόχος Σκοπός μαθήματος Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637

κώστας βεργίδης εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 εισαγωγή στις βασικές έννοιες των επιχειρησιακών διεργασιών κώστας βεργίδης λέκτορας τμ. Εφαρμοσμένης Πληροφορικής γραφείο 322 κτίριο Γ kvergidis@uom.gr 2310 891 637 διαχείριση επιχειρηματικών διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας 1 Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας Βασίλης Ζορκάδης Ηλ. Μηχ., Δρ. Επιστήμης Υπολογιστών Παν. Καρλσρούης Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων zorkadis@dpa.gr

Διαβάστε περισσότερα