International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 Η ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ («ΕΙΜΑΙ» ΚΑΙ «ΕΧΩ») Anastasia Petrova University of Veliko Tarnovo St. Ciril and St. Methodius - Bulgaria Χριστίνα Μάρκου Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ABSTRACT This paper refers to the results of our research on the existential semantic of the verbs έχω/имам and είμαι/ съм in Modern Greek and Bulgarian languages. There is significant data of structures used to express existentiality, characterization, location, possessiveness, in both languages. The main focus of the comparative analysis is on the semantic specificity, the areas of use, the distribution of existential functions, the concurrence between the two verbs. We consider the semantic and syntactic constrains and the interaction with other categories (definiteness/indefiniteness, personality/impersonality, affirmation/negation etc.). Keywords: existentiality, existential constructions, concept, conceptualizing metaphor. 1. Εισαγωγή Αντικείμενο της ανακοίνωσης είναι οι υπαρκτικές λειτουργίες των γλωσσικών δομών με τα ρήματα έχω και είμαι στην ελληνική και στη βουλγαρική γλώσσα. Αποτελεί προσπάθεια για περαιτέρω διερεύνηση των ήδη υπαρχόντων συμπερασμάτων (Buchholz 1989, Nicolova 1990, Assenova 2001, Alexieva 1992) σχετικά με τις ποικίλες ιδιότητες των έχω και είμαι για τη δήλωση της υπαρκτικότητας (existentiality) στις δυο γλώσσες. Εξετάζονται οι σημασιολογικές ιδιαιτερότητες, η λειτουργική πολυσημαντικότητα των συγκεκριμένων ρημάτων και οι σφαίρες χρήσης τους, η κατανομή των υπαρκτικών λειτουργιών και ο ανταγωνισμός μεταξύ τους, η αλληλεπίδραση τους με άλλες κατηγορίες. Το γλωσσικό υλικό επικυρώνει την παρατήρησή μας, ότι η έκφραση της υπαρκτικότητας με το ρήμα έχω (κοινό γνώρισμα των βαλκανικών γλωσσών και των διαλέκτων τους), εμφανίζεται σε μικρότερο βαθμό στη βουλγαρική γλώσσα σε σχέση με την ελληνική, οι παραλληλισμοί όμως ανάμεσα στις δυο γλώσσες είναι σημαντικοί και σαφώς δείχνουν την πραγμάτωση της ίδιας γνωστικής μεταφοράς: S περιέχει P στο δικό του χώρο. Η μεταφορά αυτή εκδηλώνεται πέρα από τα όρια του λεξιλογικού επιπέδου, καθώς οι έννοιες ως καθολικές ενοποιήσεις/σύνολα του νοήματος εξαπλώνονται σε όλο το χώρο της γλώσσας. Το παράδειγμα των είμαι -συνταγμάτων με υπαρκτική σημασία εκπροσωπείται από πολυάριθμες δομές, κάθε μια εκ των οποίων με διαφορετικό τρόπο ορίζεται από περιφερειακά, λιγότερο ή περισσότερο δευτερεύοντα κατηγορήματα όπως τοποθέτηση στον χώρο και στο χρόνο, χαρακτηρισμός, κτητικότητα (Nicolova 1990: 236). Οι τελευταίες γλωσσο-πολιτισμικές μελέτες εστιάζουν στην πραγματολογική προέλευση του λόγου, στην αλληλεπίδραση της σύνταξης και της σημασίας, στη γλώσσα και στη σκέψη και στο ζήτημα των εννοιολογικών καθολικών. To λεξιλόγιο και η γραμματική ενώνουν τις προσπάθειές τους και αναπαράγουν από κοινού την ανθρώπινη γνώση, με ένα συνεχές από μεταβάσεις μεταξύ τους, το οποίο πραγματοποιείται στο ενιαίο εννοιολογικό σύστημα της γλώσσας μέσω μεταφορικών και μετωνυμικών μοντέλων (Kaškin 2001: 45). Καλή απεικόνιση των παραπάνω είναι τα δεδομένα από το συνταγματικό και τον παραδειγματικό άξονα των ρημάτων είμαι και έχω στις δυο βαλκανικές γλώσσες, οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της έρευνάς μας. In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ANASTASIA PETROVA & ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ ] 2. Είμαι/съм και έχω/имам ως πλήρη ρήματα - σημασιολογικές ιδιαιτερότητες Τα ρήματα είμαι/съм και έχω/имам μετέχουν ως δομικό συστατικό σε δυο βασικές ομάδες υπαρκτικών προτάσεων, οι οποίες διαφοροποιούνται με βάση το δηλωτικό περιεχόμενο: προτάσεις δήλωσης γενικευτικής υπαρκτικότητας (generic existentiality) και προτάσεις, οι οποίες εκφράζουν συγκεκριμένη, περιστασιακά καθορισμένη υπαρκτικότητα (situational determinated existentiality). Η διαφορά μεταξύ της γενικευτικής και της συγκεκριμένης υπαρκτικότητας καθορίζεται από το βαθμό σύνδεσης της ύπαρξης του αντικειμένου με μια συγκεκριμένη περίσταση, συνεπώς αυτός ο διαχωρισμός λειτουργεί εξαρχής υπό όρους (Nicolova 1990: 237). 2.1 Δομές δήλωσης γενικευτικής υπαρκτικότητας Κοινή ιδιαιτερότητα του βαλκανικού γλωσσικού χώρου, απόλυτα φυσική για την ελληνική, τη βουλγαρική και την αλβανική γλώσσα, είναι η απρόσωπη χρήση του ρήματος έχω για την έκφραση της γενικευτικής υπαρκτικότητας (Nicolova 1990, Buchholz 1989: , Аssenova 1987: 150; Ivanova 2002: 5-24; Кaldieva- Zaharieva 2005: 263). Η ενεργοποίηση της απρόσωπης μορφής του ρήματος έχει τη γνωσιακή εξήγησή της η υπαρκτικότητα βρίσκεται σε στενή αλληλεπίδραση με την κατηγορία της δείξης 1, τα συστατικά της οποίας εξασφαλίζουν τη σύνδεση της δήλωσης με μια συγκεκριμένη περίσταση. Όλες οι δομές που ανήκουν σ αυτήν την ομάδα βασίζονται σε μοντέλο, όπου η ονοματική φράση, της οποίας η ύπαρξη επιβεβαιώνεται ή ακυρώνεται, έχει θέση άμεσου αντικειμένου, πάντα χωρίς οριστικό άρθρο. Οι υπαρκτικές λειτουργίες του απρόσωπου έχει είναι αναμφισβήτητες, σημασιολογικά οι εν λόγω δομές βρίσκονται σε «συμπληρωματική κατανομή» (complementary distribution) με τις είμαι -δομές. Σε συνταγματικό επίπεδο δεν είναι υποχρεωτική η εμφάνιση τοπικών και χρονικών προσδιορισμών στην επιφανειακή δομή. Όταν η φράση είναι περιστασιακά καθορισμένη, ο τοπικός προσδιορισμός γίνεται θέμα της πρότασης και η δομή αποκτά την ακόλουθη μορφή: V imp. + О d + А (Έχει λαϊκή στην πόλη/σήμερα.) ή А + V imp. + О d (Στην πόλη/σήμερα έχει λαϊκή.). Η σύγκριση με γλώσσα, η οποία δεν ανήκει στη Βαλκανική γλωσσική ένωση 2, επιτρέπει να διακριθεί η ιδιαιτερότητα του γνωσιακού μοντέλου: Στο δάσος έχει δέντρα. = Τα δέντρα είναι στο δάσος. В гората има дървета.= Дърветата са в гората. There are trees in the forest. Σε διαχρονική προοπτική φανερά διακρίνεται η αλλαγή της σχέσης μεταξύ των ρημάτων έχω και είμαι και στις δυο γλώσσες: η κυριαρχία του είμαι στα αρχαιοελληνικά κείμενα σταδιακά μειώνεται, σήμερα στη καθημερινή γλωσσική πρακτική για τη δήλωση κατάστασης συνηθίζεται η χρήση του ρήματος έχει. Στη βουλγαρική για τη δήλωση ύπαρξης ή τοποθέτησης σε κείμενα του 17-ου αιώνα, τα ρήματα είμαι και έχω αλληλοαντικαθίστανται ακόμη και στα πλαίσια της ίδιας φράσης (Mladenova 2007: ). Διαχρονικά φαίνεται οι δυο γλώσσες να καταλήγουν στο ίδιο προτιμώμενο μοντέλο, το οποίο εύκολα διακρίνεται σε σύγκριση με άλλες γλώσσες 3. Η χαρακτηριστική «βαλκανική» παρουσία των λεξημάτων έχω/ имам, όπως στην ελληνική, έτσι και στη βουλγαρική γλώσσα, δεν φαίνεται να ελαττώνει την πολυλειτουργικότητα του ρήματος είμαι/съм. Η εξέλιξη προς την κατεύθυνση της εξάπλωσης των έχω -συνταγμάτων και στις δυο γλώσσες εξισορροπείται από είμαι - δομές, οι οποίες εξειδικεύονται στην έκφραση της υπαρκτικότητας, αλλά και της τοποθέτησης, του χαρακτηρισμού και της κτητικότητας. Με αυτόν τον τρόπο η νεοελληνική και η βουλγαρική γλώσσα, βρισκόμενες σε σταυροδρόμι πολιτισμικών χώρων, φαίνεται να βρίσκονται και στην ίδια ζώνη διασταύρωσης γλωσσικών τάσεων. Στην ελληνική γλώσσα οι υπαρκτικές δομές δήλωσης γενικευτικής υπαρκτικότητας ( κάποτε/κάπου/κάπως υπάρχει κάποιος, κάτι ) είναι ως επί το πλείστον χώρος του ρήματος είμαι. Τα γλωσσικά δεδομένα δείχνουν ότι στη νεοελληνική για τη δήλωση γενικευτικής υπαρκτικότητας γίνονται το ίδιο αποδεκτές τόσο οι είμαι - δομές, όσο και οι έχει -δομές, ενώ η βουλγαρική χρησιμοποιεί στο μεγαλύτερο μέρος των περιπτώσεων το ρήμα έχω. Στη νεοελληνική γλώσσα σε υπαρκτικές δομές 4 δήλωσης γενικευτικής υπαρκτικότητας με σημασία 1 Είναι γνωστό ότι η τριτοπρόσωπη μορφή του ρήματος χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη ελευθερία σε σχέση με την κατηγορία της οριστικότητας (definiteness) μπορεί να φέρει πληροφορίες όπως της οριστικότητας, έτσι και της μη οριστικότητας (indefiniteness), σε αντίθεση με τις μορφές του α και β προσώπου, οι οποίες απευθύνονται σε γνωστούς μετέχοντες στην επικοινωνία (Ivanova 1981: 59-60). 2 Ο όρος χρησιμοποιείται ως απόδοση του γερμανικού όρου Balkanschprachbund (βλ. Τζιτζιλής 2000). 3 Για τη ρουμάνικη γλώσσα δεν είναι χαρακτηριστική η «γενικευτική» και η «περιστασιακά καθορισμένη υπαρκτικότητα. Εξαίρεση αποτελούν οι νότιες διάλεκτοι (βλ. Caragiu-Marioțeanu M., όπως παρατιθ. στο Kaldieva-Zaharieva 2005: 265). 4 Ο όρος υπαρκτική δομή χρησιμοποιείται συνήθως για δομές με την αναφορική λειτουργία να εγκρίνουν ή να αρνούνται την ύπαρξη μιας ουσίας, χωρίς να εισάγουν συμπληρωματικά υφολογικά ή συναισθηματικά στοιχεία. Εδώ θέτουμε ένα ευρύτερο [ 1082 ]

5 [ Η ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ («ΕΙΜΑΙ» ΚΑΙ «ΕΧΩ») ] κάποιος/κάτι υπάρχει, έχει υπόσταση, είναι εν ζωή το ρήμα είμαι λειτουργεί ως πλήρες υπαρκτικό ρήμα. Η κεντρική δομή είναι δυνατόν να συμπληρώνεται με χρονικούς ή τοπικούς προσδιορισμούς. Όπως είναι φυσικό, στην ελληνική γλώσσα το υποκείμενο είναι στην αόριστη μορφή του και συνδυάζεται είτε με αόριστο άρθρο, είτε με αόριστη αντωνυμία, χωρίς όμως να αποκλείεται η χρήση οριστικού άρθρου. Είναι κάποια πράγματα που με ενοχλούν. - Има някои неща, които ме дразнят. Είναι και άλλοι λόγοι να μην πάω. Има и други причини да не отида. Μια ακόμη επιβεβαίωση του γεγονότος, ότι στη βουλγαρική η γενικευτική υπαρκτικότητα είναι σφαίρα εξειδίκευσης του ρήματος έχω αποτελεί η παρατήρηση, ότι ο αριθμός των στερεότυπων εκφράσεων με το ρήμα είμαι / съм που δηλώνουν γενικευτική υπαρκτικότητα είναι περιορισμένος (било каквото било ό, τι ήταν, ήταν, тя беше тая, беше то ήταν αυτό, πάει). 2.2 Δομές των ρημάτων είμαι/съм и έχω/имам για τη δήλωση περιστασιακά καθορισμένης υπαρκτικότητας (situational determined existentiality) Δομές με σημασία κάτι γίνεται, συμβαίνει Και τα δυο ρήματα γίνονται αποδεκτά σ αυτές τις δομές, με την παρατήρηση ότι η χρήση του ρήματος έχω είναι απρόσωπη. Κάνει εντύπωση η ενεργητικότητα και των δυο ρημάτων στην ελληνική, ενώ η βουλγαρική δείχνει σαφή προτίμηση στο ρήμα έχω : Τι είναι;- Какво има? (συγκρ. με αγγλ. What s up?) Δεν είναι τίποτα. - Няма нищо. Έχει συνέλευση (σήμερα/εδώ). - Има събрание (днес/тук).( αγγλ. There is a meeting (today) Δομές δήλωσης χρόνου Στη θέση του υποκειμένου βρίσκεται ονοματική φράση με σημασία φυσικού φαινομένου, χρονικής περιόδου (ώρα, χρόνος, πρωί, βράδυ, μέρα, νύχτα, χειμώνας, καλοκαίρι κλπ.). Σ αυτές τις περιπτώσεις η επιλογή και των δυο γλωσσών είναι το ρήμα είμαι : Τι ώρα είναι;- Колко е часът? Τι μέρα είναι/έχουμε σήμερα; - Какъв ден/какво е днес? Какво сме днес? Είναι ώρα να φύγουμε. Време е да тръгваме Δομές έκφρασης φυσικών φαινόμενων και καιρικών καταστάσεων Και για τις δυο γλώσσες είναι χαρακτηριστική η απρόσωπη χρήση του ρήματος είμαι με σημασία επικρατεί, σε συνδυασμό με ουσιαστικό ή επίρρημα (ένα μέρος των περιπτώσεων εμφανίζει και συνώνυμες έχω δομές): Είναι κρύο/ζέστη = έχει κρύο/ζέστη Студено/топло е. Έχει κρύο, έχει συννεφιά - Студено е, облачно е. Είναι σκοτεινά - Тъмно е. Την άνοιξη θα έχει άσχημο καιρό. През пролетта ще има лошо време Δομές χαρακτηρισμού Η υπαρκτικότητα συχνά συνοδεύεται από στοιχεία χαρακτηρισμού, κτητικότητας, τοποθέτησης στο χώρο και στο χρόνο, έτσι που στη σημασιολογική δομή μιας υπαρκτικής δήλωσης είναι δυνατόν να εμφανίζονται και άλλα υποχρεωτικά ή δευτερεύοντα κατηγορήματα (Nicolova 1990: 236). Στις δομές χαρακτηρισμού τα δυο ρήματα «βλέπουν» το αντικείμενο από διαφορετικές οπτικές γωνίες και υπό διαφορετικό πρίσμα. Το ρήμα είμαι αποτελεί το σημείο ίσον, το οποίο εξασφαλίζει τη σχέση ταύτισης και πλαίσιο, στηριζόμενοι στην πεποίθηση, ότι ρητώς ή μη, κάθε δήλωση είναι υπαρκτική. Η υπαρκτικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση της δήλωσης, ανεξάρτητα αν πρόκειται για καθαρή επιβεβαίωση ή άρνηση, ή αν υπάρχει κάποια πρόσθετη απόχρωση (βλ. Nicolova 1990: 236). [ 1083 ]

6 [ ANASTASIA PETROVA & ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ ] λειτουργεί ως συνδετικό. Η γενική σημασία αυτών των δομών είναι: υπάρχω με ορισμένη ιδιότητα ή βρίσκομαι σε ορισμένη κατάσταση συναισθηματική, φυσική ή διανοητική Το ρήμα είμαι/съм συμμετέχει στο σχηματισμό δομών, οι οποίες δηλώνουν μόνιμη ιδιότητα ή χαρακτηριστικό του υποκειμένου. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει και σημαντικό αριθμό φρασεολογικών μονάδων, η σημασία των οποίων προκύπτει βάσει κάποιας περισσότερο ή λιγότερο σύνθετης μεταφοράς. Είμαι τάφος - Гроб съм Είμαι πετσί και κόκαλο - Кожа и кости съм Στα έχω -συντάγματα το σημασιολογικό στοιχείο κατέχω διακρίνεται ως ιδιόμορφος σημασιολογικός πυρήνας, γύρω από τον οποίον οργανώνεται όλο το σημασιολογικό περιεχόμενο του ρήματος. Η παρουσία της κτητικότητας ως βασικού σημασιολογικού στοιχείου προσδίδει μια ασυνήθιστη όψη στη σημασία των συγκεκριμένων συνταγμάτων, επειδή η σημασία αυτή είναι ουσιαστικά υπαρκτική (συνδεδεμένη με τον χαρακτηρισμό του υποκειμένου, με την έκφραση της κατάστασης, στην οποία βρίσκεται κτλ.). Το αντικείμενο, η ύπαρξη του οποίου επιβεβαιώνεται ή ακυρώνεται, συμπεριλαμβάνεται στον «ιδιόκτητο» χώρο του υποκειμένου ως δικό του κτήμα. Σχεδόν πάντα εμφανίζεται χωρίς οριστικό άρθρο η αοριστικότητα είναι και δείκτης της μετατροπής του έχω σε συνώνυμο του είμαι για τη δήλωση της υπαρκτικότητας (βλ. Benveniste 1974: ; Stoyanov 1973: 194-5; επίσης Nicolova 1990: 237). Σε όλες τις εν λόγω δομές το ρήμα χρησιμοποιείται αυτόνομα, η κτητικότητα εκφράζεται σε επιφανειακό επίπεδο. Ταυτόχρονα με τη ρητά δηλωμένη κτητικότητα, είναι παρούσα και η ιδέα της υπαρκτικότητας. Η βασική δομή είναι: S + V have + О d - με τη δυνατότητα να συμπληρώνεται από στοιχείο προσδιοριστικό της περίστασης. Στη θέση του άμεσου αντικειμένου εμφανίζεται ονοματική φράση, πάντοτε μη οριστική, η ύπαρξη της οποίας επιβεβαιώνεται ή αρνείται. Συνηθισμένες στην ομιλία και των δυο γλωσσικών ομάδων είναι οι ακόλουθες εκδοχές του συγκεκριμένου γνωσιακού μοντέλου: Δομή: έχω + ονοματική φράση με σημασία φυσικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου : Έχω κοντά/μακριά μαλλιά, γαλανά μάτια. - Имам дълга коса/сини очи. Για την έκφραση των φυσικών χαρακτηριστικών του ανθρώπου και για τις δυο γλώσσες είναι το ίδιο φυσικές οι εμπρόθετες είμαι -δομές με την πρόθεση με και ονοματική φράση φυσικού χαρακτηρισμού με την ίδια σημασία διακρίνομαι για κάποια ιδιότητα, χαρακτηριστικό : Είναι με γαλανά μάτια και ξανθά μαλλιά. Със сини очи и руса коса е Στην ελληνική γλώσσα από την κλασσική περίοδο εμφανίζονται τυποποιημένες οι χρήσεις του ρήματος έχω σε συνδυασμό με ουσιαστικό από το πεδίο ένδυμα : είμαι ντυμένος, φοράω (Έχω χιτώνα/κράνη/στολήν - ΛΑΕΓ 419): Είχε άσπρο πουκάμισο, μαύρη γραβάτα και μια παράξενη κονκάρδα στο ρεβέρ του. Имаше бяла риза, черна вратовръзка и странна значка на ревера Η ιδέα της ηλικίας ως κτήμα του υποκειμένου γίνεται αντιληπτή σε παλαιοβουλγαρικά και αρχαιοελληνικά δείγματα, στα οποία εμφανίζεται το ίδιο γνωσιακό μοντέλο: пришедъ же ис/ въ витани«обрýте и чет1ри дьни юже им штъ въ гробý; п ти дес тъ лýтъ не ¹ има(ш)и; бъздрасть имýти, το οποίο αποτελεί ακριβή αντιστοιχία του αρχαιοελληνικού ηλικίαν έχω (СР ). Η κτητική σημασία της υπαρκτικής δομής στη δήλωση ηλικίας στην ελληνική και στη βουλγαρική γλώσσα είναι αισθητή, ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη τις ισοδύναμες έχω δομές: Τα έχει τα χρονάκια του. Има си ги годинките. Είμαι -δομές για τη δήλωση της ηλικίας, οι οποίες παρουσιάζουν κανονική χρήση και στη νεοελληνική γλώσσα, καταγράφονται στο Λεξικού της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας: είκοσι χρόνων ήτονε εις μέτρον ηλικίας, είμαι εις δέκα χρόνους έχω ηλικία δέκα χρόνων. Αντιθέτως, υποχώρησε η έκφραση είμαι του καιρού μου, την οποία αντικατέστησε η συνώνυμή της έχω την ηλικία μου. [ 1084 ]

7 [ Η ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ («ΕΙΜΑΙ» ΚΑΙ «ΕΧΩ») ] Ιδιαίτερο ενδιαφέρον από γνωσιακή άποψη παρουσιάζουν οι υπαρκτικές δομές, στις οποίες στη θέση του άμεσου αντικειμένου εμφανίζεται ουσιαστικό ή ονοματική φράση που κατονομάζει ανθρώπινο χαρακτηριστικό, κατάσταση, σχέση, συναίσθημα: Έχω δύναμη (υγεία, θάρρος, αντοχή, ανδρεία, φιλοτιμία, υπομονή, ευφυΐα, μνήμη, ταλέντο, γνώσεις, λογικό). Имам сила (здраве, смелост, издържливост, доблест, амбиция, търпение, интелект, памет, талант, знание, ум, разум). Η διαχρονική ανάλυση αποδεικνύει ότι η προδιάθεση για το σχηματισμό δομών, βασισμένων στο συγκεκριμένο γνωσιακό σχήμα (η ιδιότητα παρουσιάζεται ως κτήμα του υποκειμένου με μεταβατικό το ρήμα έχω ) κληρονομήθηκε από την αρχαία ελληνική και την παλαιοβουλγαρική γλώσσα: аще бо кто видитъ т им( )ща раз¹мъ въ трý(б)ищ(и) възлеж ща; да и хотżште и не хот ште, µм тъ пам ть, и не заб д тъ; м дрость имýти (СР ); ἀθυμίαν ἔχειν, γνώμην έχειν, αἰτίαν ἔχειν κ.α. (Η πεποίθηση αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο, αν λάβουμε υπόψη και τα σύνθετα παράγωγα, στη σημασία των οποίων είναι αισθητό το στοιχείο κατέχω : εχέ-θυμος, εχε-μυθέω, εχέ-φρων κ.α. (ΛΑΕΓ 419). Αυτά και άλλα παρόμοια δεδομένα επιβεβαιώνουν την παρατήρηση ότι τα γλωσσικά σημεία, τα οποία είναι αποτέλεσμα μεταφορικών και μετωνυμικών επεκτάσεων, είναι ανθεκτικά στο χρόνο, επειδή η σημασιολογική εξέλιξή τους βασίζεται σε διαπιστωμένη από τη συνείδηση ομοιότητα, στηριζόμενη από ένα ζωντανό εικονοσχήμα Εμπρόθετες είμαι -δομές με σημασία υπάρχω με ορισμένη ιδιότητα, ικανότητα, σχέση, η οποία κατονομάζεται με ουσιαστικό. Το υποκείμενο χαρακτηρίζεται έμμεσα μέσω της σχέσης κτήσης 5. Ο μεγαλύτερος αριθμός αυτών των συνταγμάτων διαθέτει ισοδύναμες έχω δομές, οι οποίες συνήθως δείχνουν υψηλότερη συχνότητα χρήσης στο λόγο. Η παρουσία του αντικειμένου και η κτήση του προσδίδει στο υποκείμενο κάποιες ιδιότητες, ορισμένα χαρακτηριστικά, σχέσεις, δηλαδή η σχέση κτήσης επεκτείνεται σε χαρακτηρισμό του υποκειμένου: Έίναι άνθρωπος με αξιοπρέπεια έχει αξιοπρέπεια - Човек с достойнство е = има достойнство Είναι άνθρωπος με ταλέντο, με πολλές γνώσεις - Човек с талант е = има много знания Δομές του ρήματος έχω με О d ουσιαστικό το οποίο δηλώνει κατάσταση, σχέση, συναίσθημα: βρίσκομαι στην κατάσταση, στη σχέση, την οποία εκφράζει το ουσιαστικό. Έχω ενδιαφέρον (ελπίδα, επιθυμία, αγωνία, στενοχώρια, λάθος, εμπιστοσύνη, ντροπή, μίσος, ανάγκη). Имам интерес (надежда, желание, тревога, притеснение, грешка, доверие, срам, омраза, нужда). Σ αυτήν τη σειρά μπορούν να συμπεριληφθούν και οι στερεότυπες εκφράσεις του τύπου Έχω καλή καρδιά Имам добро/златно сърце. Παρόμοια συντάγματα με υψηλό βαθμό παγίωσης έχουν καταγραφή στην παλαιοβουλγαρική και στην αρχαία ελληνική: бол«имýти, вýр имýти, αρχαιοελλ. έχω πίστιν; н¹жд имýти, αρχαιοελλ. έχω ανάγκην; Βλ. επιπλέον και τις αρχαιοελληνικές δομές με σημασία βρίσκομαι σε ορισμένη κατάσταση, διάθεση : εὖ (καλōς) ἔχειν, εὐφρενων ἔχειν (СР ). Ανταγωνιστικές εμφανίζονται οι είναι -δομές με πρόθεση με σε συνδυασμό με ονοματική φράση η οποία δηλώνει κάποια ψυχική ή πνευματική ιδιότητα: Είναι άνθρωπος με καλή καρδιά. Човек с добро сърце е. = Έχει καλή καρδιά Има добро сърце. Με αντίθετη αξία είναι και οι δομές χαρακτηρισμού με την πρόθεση χωρίς/δίχως με σημασία δεν έχω ορισμένη ιδιότητα, ικανότητα. Είμαι δίχως/χωρίς ψυχή = Δεν έχω ψυχή - Без душа съм = Нямам душа Στο ίδιο μοντέλο, με υποχρεωτικά δηλωμένη στην επιφανειακή δομή τοποθέτηση, ανήκουν οι εκφράσεις του τύπου S + V have + (О d ) + А, : Έχω κατά νου Имам на ум Έχω στο μάτι - Имам на око (ΛΚΝΕ: 554). Έχω υπόψη μου - Имам, вземам пред вид (ΛΚΝΕ: 554). 5 Για την ύπαρξη όμοιων δομών στη ρουμάνικη γλώσσα βλ. Kaldieva-Zaharieva (2004: 251). [ 1085 ]

8 [ ANASTASIA PETROVA & ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ ] Υπαρκτικές είμαι δομές με ρητά δηλωμένη κτητικότητα Στις συχνές χρήσεις του ρήματος είμαι ως συνδετικού ανήκει και ο έμμεσος χαρακτηρισμός του υποκειμένου μέσω επισήμανσης της κτήσης. Το στοιχείο της κτητικότητας είναι ιδιαίτερα αισθητό στις ερωτήσεις καθημερινής επικοινωνίας του τύπου: Τίνος είσαι; Ποιανού παιδί είσαι; Чий си /Чие дете си? Είναι της παρέας μας. От компанията ни е. Από δομική και από γνωσιακή άποψη παρουσιάζει ενδιαφέρον το διαδεδομένο στην ελληνική γλώσσα μοντέλο, όπου το ρήμα είμαι ακολουθείται από ουσιαστικό σε γενική πτώση, συνήθως με αφηρημένη σημασία. Μεγάλο μέρος αυτών των δομών έχουν τις ρίζες τους στην καθαρεύουσα (Mackridge 1990: 123). Σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυνατή η αντικατάσταση με δομές με μεταβατικό ρήμα έχω, όπου το ουσιαστικό εμφανίζεται στη θέση του άμεσου αντικειμένου. Είναι άνθρωπος εμπιστοσύνης του έχω εμπιστοσύνη. Υπάρχουν όμως και είμαι -δομές χωρίς σημασιολογικά έχω -ισοδύναμα. Αυτές είναι οι δομές με σημασία το υποκείμενο ανήκει σε ορισμένη τάξη, κατηγορία, σύνολο, εμφανίζοντας κάποιες χαρακτηριστικές ιδιότητες, ιδιαιτερότητες. (Δεν) είναι της προκοπής Είναι της κακιάς ώρας Κοινή βαλκανική ιδιαιτερότητα μπορεί να διαπιστωθεί στις δομές V have + О d με γενική σημασία είμαι άρρωστος από την ασθένεια, την οποία κατονομάζει το ουσιαστικό, όπου το О d είναι ουσιαστικό με σημασία κάποιας νόσου: Έχω έλκος (πονοκέφαλο, γρίπη, πυρετό). - Имам язва (главоболие, грип, температура), ως απάντηση στην ερώτηση: Τι έχεις; - Какво ти е/има? 6 - αγγλ. What is the matter with you? Και στις δυο γλώσσες το συγκεκριμένο μοντέλο δεν είναι καινούργιο, στην παλαιοβουλγαρική έχουν καταγραφεί χρήσεις του ρήματος имýти με σημασία είμαι κατειλημμένος από ασθένεια, σωματική ή ψυχική πάθηση, κακό πνεύμα αντανάκλαση των παλαιών αντιλήψεων για την ασθένεια (СР ): бýсъ имýти, αρχ. δαιμόνιον ἔχω; болýзни имýти, αλλά αρχαιοελλ. ὑδρωπικὸς εἰμί. Μια άλλη εκδοχή του ιδίου μοντέλου αποτελούν οι δομές με το ρήμα έχω και άμεσο αντικείμενο ουσιαστικό, το οποίο ονομάζει το άρρωστο όργανο - χολή, νεφρά): Имам жлъчка (бъбреци) - Έχω στομάχι (καρδιά, νεφρά). Και στις δυο γλώσσες η συγκεκριμένη χρήση επίσης φαίνεται να είναι παλαιά: д¹хъ нед жьнъ им¼, αρχαιοελλ. ἔχων πνεῦμα [τῆς] ἀσθενείας; д¹ша не им¼, αρχ. ψυχ[ὴν μ[ὴ ἔχων (СР 636). Η βλάβη ως κτήμα του αντικειμένου γίνεται αντιληπτή σε δομές του τύπου: Τι έχει το ραδιόφωνο και δεν ακούγεται καλά; σε αντίθεση με την αγγλ.: What is the matter with it? Στη βουλγαρική το ρήμα είναι σε απρόσωπη χρήση: Какво му има на радиото, че не се чува добре? Η βουλγαρική διαθέτει και εναλλακτική είμαι -δομή με απρόσωπο ρήμα: Какво му е на радиото, че не се чува добре? 3. Σημασιολογικές ιδιαιτερότητες των είμαι/съм και έχω/имам ως βοηθητικών ρημάτων Εξετάζοντας την κατηγορία της υπαρκτικότητας σε λογικο-φιλοσοφικό πλάνο, ως καθολική σχέση, θα διαπιστώσουμε ότι εξαπλώνεται σε όλο το σύστημα της γλώσσας, συμπεριλαμβανομένης και της γραμματικής. Οντάς τμήμα της γενικής γνώσης, η γλώσσα χρησιμοποιεί τους καθολικούς γνωσιακούς μηχανισμούς και η εκάστοτε γραμματική δομή παρουσιάζει τη δική της γνωσιακή διάσταση (Lakoff 2004: 753). Κάθε διαφορά σε δομικό επίπεδο εκφράζεται και ως διαφορά σε γνωσιακό πλάνο. Η χρήση των ρημάτων έχω και είμαι στα χρονικά συστήματα των βαλκανικών γλωσσών απεικονίζει και επιβεβαιώνει αυτήν την ιδέα. 6 H κτητική αντωνυμία ти (σου) στη βουλγαρική δομή επιπλέον τονίζει την ιδέα της κτήσης. Η δήλωση της υπαρκτικότητας ως κτήμα του υποκειμένου και σε άλλες εκφράσεις είναι δυνατόν να υπογραμμίζεται με κτητική αντωνυμία. [ 1086 ]

9 [ Η ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΡΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ («ΕΙΜΑΙ» ΚΑΙ «ΕΧΩ») ] 3.1 Το ρήμα έχω στους τύπους του βαλκανικού αναλυτικού παρακειμένου παρουσιάζει μια ατελή απολεξικοποίηση και γραμματικοποίηση. Η κτητική σημασία είναι αισθητή, γι αυτό και η σχέση S κατέχει O d γίνεται αντιληπτή από τη γλωσσική συνείδηση: - ( имам + άκλιτη μορφή της παθητικής μετοχής αορίστου από αμετάβατο ρήμα): имам дойдено/доаѓано, имам отидено/одено, имам заминато/заминувано, имам влезено/влегувано (Мarkovikj 1994: 92). - ( имам + άκλιτη μορφή της παθητικής μετοχής αορίστου από μεταβατικό ρήμα): имам видено/гледано, имам jадено, имам вечерано, имам пиено (Мarkovikj 1994: 93), ελλ. έχω γραμμένο, το έχω λησμονημένο. - ( имам + κλιτή μορφή της παθητικής μετοχής): Ние имаме дори взети решения по тези въпроси. Аз имам взети някои изпити. Οι χρόνοι αυτοί έχουν υποταχτεί στο γνωσιακό μοντέλο, σύμφωνα με το οποίο η γλωσσική συνείδηση «βλέπει» το αποτέλεσμα της ενέργειας ως κτήμα του υποκειμένου και το εκφράζει με δομή του τύπου V + O d. Η ίδια η φύση του παρακειμένου, με τα στοιχεία της κτητικότητας και της αποτελεσματικότητας που περιέχει, προδιαθέτει τη συνείδηση στο να συνδέσει την αντίληψη της κατάστασης του υποκειμένου με την αντίληψη της κτήσης. Το ίδιο μοντέλο ακολουθεί και ο υπερσυντέλικος. Η βουλγαρική γλώσσα προτιμά γνωσιακό μοντέλο, το οποίο εστιάζει στην υπαρκτικότητα, δηλούμενη με το ρήμα είμαι. Το ρήμα съм συμμετέχει στο σχηματισμό των αναλυτικών μορφών του παρακειμένου (писал съм), του υπερσυντέλικου (бях ходил), του συντελεσμένου μέλλοντα (ще съм носил, ще бъда носил). 3.2 Στις μελλοντικές περιφράσεις χάρη στο σήμημα «κατέχω» πραγματοποιείται το ίδιο σενάριο: Το υποκείμενο θα κατέχει την ενέργεια, η οποία εκφράζεται με τη δευτερεύουσα πρόταση. Στο ρήμα έχω οφείλεται και το συμπληρωματικό τροπικό στοιχείο του υποχρεωτικού, του αναπόφευκτου, αλλά και της διάρκειας της ενέργειας : Има много да чакаш. (Έχει να περιμένεις πολύ!) Какви промени, какви чудеса има да стават!(τι αλλαγές, τι θαύματα έχει να συμβούν!) Στην ελληνική γλώσσα τα δυο ρήματα είμαι και έχω ανταγωνίζονται στις δομές έκφρασης της σημασίας πρέπει, είναι απαραίτητο : Είναι να πάω την άλλη εβδομάδα; Ήταν να φύγω αλλά δε μπόρεσα. Η παρουσία του ρήματος έχω εισάγει την τροπική σημασία είναι υποχρεωτικό, αναπόφευκτο, πρόκειται να γίνει : Μήπως έχω καμιά χαρά να του προσφέρω του παιδιού; (Ε. Αλεξίου) Έχεις να απαντήσεις σ αυτές τις κατηγορίες. Εδώ θα πρέπει να κατατάξουμε και τη φράση: Δεν έχεις να (δεν επιτρέπεται, δεν κάνει): Δεν έχεις να πας πουθενά. Αν θέλεις να πετύχεις, δεν έχεις παρά να δουλέψεις σκληρά. Στη βουλγαρική το μοντέλο σχηματισμού μελλοντικών περιφράσεων με το ρήμα имам προέρχεται από την παλαιοβουλγαρική: не имамъ пити юже отъ сего плода лозънааго; не имамъ м съ ıсти въ вıк¼,... Σ αυτές τις δομές το ρήμα имам δεν υπέστη πλήρη γραμματικοποίηση, έχουν καταγραφεί διαφορετικές τροπικές αποχρώσεις: σκοπεύω, επίκειται, πρέπει : симоне имамъ ти нýчъто решти ц)рю, имамъ ти нýчто сьвýштати. (СР 1: 635); μπορώ, είμαι σε θέση : не ¹боµте с отъ ¹бива«штµихъ тıло, µ не по томь не µм штемъ, лиха чесо сътворити; еже имh си сътвори (СР 1: 635). Πλήρως απολεξικοποιημένο εμφανίζεται το ρήμα έχω με κυρίαρχες τις υπαρκτικές λειτουργίες μόνο στις αρνητικές δομές με το μόριο няма (не иматъ, γ πρ. εν. αρ.) + да + ενεστώτας 7. Η ανάλυση δείχνει ότι στο βάθος των διαφορετικών έχω -συνταγμάτων διαφαίνεται η ιδιαίτερη επικάλυψη των νοητικών χώρων των κατηγοριών της υπαρκτικότητας και της κτητικότητας. Και στις δυο γλώσσες τα 7 Η αιτία για την καθιέρωση του ρήματος имам στους αρνητικούς τύπους ενδεχομένως να οφείλεται στην πρώιμη συγχώνευση του μορίου не και του ρήματος, με αποτέλεσμα το σχηματισμό του βοηθητικού ρήματος нямам. [ 1087 ]

10 [ ANASTASIA PETROVA & ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΑΡΚΟΥ ] γνωσιακά μοντέλα των συγκεκριμένων κατηγοριών βρίσκονται σε πολύπλοκη αλληλεπίδραση, η οποία εκφράζεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε μια γλωσσική μονάδα. Το γνωσιακό μοντέλο της κτητικότητας μεταφορικά προβάλλεται στο νοητικό χώρο της υπαρκτικότητας. Το κατηγόρημα φέρει την υπαρκτικότητα, αλλά και την κτητικότητα στη σημασιολογική δομή του. Η παρουσία του σημασιολογικού στοιχείου κατέχω στα ρήματα έχω και имам εμφανίζεται περισσότερο αισθητή σε σύγκριση με άλλες γλώσσες (βλ. τη σύγκριση του αγγλ. have και του βουλγ. имам και τα συμπεράσματα της Alexieva 1992: 89). Το γεγονός αυτό αντιφάσκει με την πολλάκις εκφραζόμενη πεποίθηση ότι η κτητική σχέση στις habere -δομές είναι πάντοτε φαινομενική, καθώς οι λειτουργίες του ρήματος είναι εξολοκλήρου υπαρκτικές (Benveniste 1974: ). Τα δεδομένα από τις δυο γλώσσες επιβάλλουν την αίσθηση των όμοιων γνωσιακών διαδικασιών. Εκπληκτική είναι η σημασιολογική και λειτουργική ομοιότητα των έχω και имам, όπως και η θέση τους στα συστήματα των δυο γλωσσών όμοια παραδείγματα, τα οποία οδήγησαν σε όμοια πραγμάτωση στο συνταγματικό άξονα. Δεχόμαστε τις ως άνω διαπιστώσεις ως επιβεβαίωση της ιδέας για την προσέγγιση των βαλκανικών γλωσσικών δομών στο επίπεδο της βαθιάς δομής, για οργάνωση της σκέψης με βάση παρόμοιο γνωσιακό σχήμα. 4. Συμπεράσματα Η επιλογή ανάμεσα στα ρήματα έχω και είμαι αποτελεί στην ουσία επιλογή ανάμεσα σε δυο διαφορετικά γνωσιακά μοντέλα, μαρτυρεί διαφορετικές γνωσιακές διεργασίες. Επιβεβαιώνεται η παρατήρηση του E. Benveniste, ότι στις δομές με το ρήμα είμαι η γλωσσική συνείδηση εστιάζει στην κατάσταση του υποκειμένου που υπάρχει. Η σχέση ανάμεσα στα συστατικά στοιχεία του συντάγματος είναι σχέση ταύτισης. Διαφορετικό είναι το γνωσιακό μοντέλο των συνταγμάτων με το ρήμα έχω, τα οποία δηλώνουν την κατάσταση ενός υποκειμένου που κατέχει κάτι. Τα δυο μέρη του συντάγματος παραμένουν διαφορετικά, δεν ταυτίζονται, τα συνδέει η εξωτερική σχέση του κατόχου με το αντικειμένου της κτήσης. Το ρήμα συμμετέχει ενεργά στο συγκεκριμένο σενάριο χάρη στη σημασία του (βλ. Benveniste 1974). Η ιδιαιτερότητα των γλωσσών που εξετάζουμε είναι στον τρόπο με τον οποίον συνδυάζουν τις δυο ιδέες. Η υπαρκτικότητα παρουσιάζεται ως ιδιαίτερη σημασιολογική κατηγορία, γύρω από την οποία διαμορφώνεται σύνθετο λειτουργικό σημασιολογικό πεδίο, αποτελούμενο από γλωσσικά μέσα που αλληλοσυμπληρώνονται σε διαφορετικά επίπεδα. Τα όρια ανάμεσα στη γραμματική και στο λεξιλόγιο εμφανίζονται ως ρευστή μετάβαση από τη μια στην άλλη σφαίρα, όπως αποδεικνύει η γραμματικοποίηση ορισμένων αναλυτικών δομών, οι οποίες εξετάζονται σε διαχρονική προοπτική. Σε γνωσιακό πλάνο οι δυο γλώσσες παρουσιάζουν όμοιο μοντέλο γλωσσικής αντίληψης. Ακολουθώντας αυτήν τη λογική γενικεύσεων των δεδομένων από τη γλωσσική πραγμάτωση της υπαρκτικότητας, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι δυο γλώσσες τοποθετούνται στη ζώνη ανάμεσα στο esse και habere, στη ζώνη συνδυασμού δυο διαφορετικών αξιακών προσανατολισμών, στο χώρο εξισορρόπησης δυο διαφορετικών αξιακών συστημάτων. Βιβλιογραφία Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Άννα., Ευθυμίου Αγγελική Οι στερεότυπες εκφράσεις και η διδακτική της Νέας Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας. Αθήνα, εκδόσεις Πατάκη. Δελβερούδη, Ρέα Τα υπαρκτικά ρήματα στα Νέα Ελληνική: είναι/έχει/υπάρχει. In: Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Θεσσαλονίκη, Α-φοι Κυριακίδη, σ Μουστάκη, Αργυρώ 1992α. Το βοηθητικό ρήμα είμαι και τα ρήματα που εναλάσσονται με αυτό στις ιδιωτισμικές εκφράσεις στα Ν. Ελληνικά.. In: Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Θεσσαλονίκη, Α-φοι Κυριακίδη, σ Μουστάκη, Αργυρώ 1992β. Οι στερεοτύπες εκφράσεις με το βοηθητικό ρήμα είμαι στα νέα ελληνικά. In: Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Θεσσαλονίκη, Α-φοι Κυριακίδη, σ Μουστάκη, Αργυρώ Το λεξικο-γραμματική των ιδιωτισμικών εκφράσεων με το βοηθητικό ρήμα είμαι. In: Μελέτες για την Ελληνική γλώσσα. Θεσσαλονίκη, Α-φοι Κυριακίδη. Τζιτζιλής, Χρήστος Εισαγωγή. Στο: Τζιτζιλής Χρήστος, Χαρ. Συμεωνίδης (επιμ.), Βαλκανική γλωσσολογία: Συγχρονία και διαχρονία. Θεσσαλονίκη: Τομέας γλωσσολογίας Α.Π.Θ., σσ Alexieva, Bistra Английските и българските екзистенциални конструкции резултат от прилагането на различни когнитивни модели. In: Съпоставително езикознание, 1992, 3, Assenova, Petya Относно имам-перфектните форми в българския език. In: Български език ХХХVII, 1-2. Assenova, Petya Балканско езикознание. В. Търново: «Фабер». Assenova, Petya Архаизми и балканизми в един изолиран български говор (Кукъска гòра, Албания). In: 10 години специалност «Балканистика». Университетско издателство «Св. Климент Охридски», Assenova, Petya Бележки върху Accusativus duplex в балканските езици. In: Bulgaristica Studia et Argumenta. Festschrift für Ruselina Nitsolova zum 65. Geburtstag. Band 151. Specimina philology slavicae. München 2008, Benveniste, Émile Общая лингвистика, Москва, [ 1088 ]

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή

Εισαγωγή στην Σηµασιολογία. Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Εισαγωγή στην Σηµασιολογία Γεωπληροφορική 2004-2005 Ελένη Τοµαή Ορισµοί Εξετάζει την σηµασιολογική δοµή µιας γλώσσας Τοµέας της γραµµατικής 1. Αναλύει την σηµασία των λέξεων 2. α) Ερµηνεύει την σηµασιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας»

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Θέση: Λέκτορας (ΦΕΚ: 1067/12-12 2011) στο γνωστικό αντικείμενο «Λεξικολογία και η διδακτική της μητρικής γλώσσας» ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΘΩΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο, 74100 ΤΗΛΕΦΩΝΟ: (+30) 28310 77632, (+30) 28310

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα

8 η Ενότητα. Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 8 η Ενότητα Κατάκτηση του σημασιολογικού τομέα 1. Εισαγωγή Είχαμε πει στο μάθημα Εισαγωγή στη Γλωσσολογία, ότι ο τομέας της Σημασιολογίας χωρίζεται στη λεξική και στη δομική σημασιολογία. Όσον αφορά τη

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 1th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 212 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝO 24 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Μετά από ρήματα που δηλώνουν ψυχικό πάθος, π.χ. gaudeo, queror, indignor κ.ά., ακολουθούν ουσιαστικές αιτιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΓΚΘΓΣΗΣ Β ΛΥΚΓΙΟΥ ΣΑ ΠΡΟΟΝΣΑ ΠΟΤ ΖΗΣΟΤΝ ΟΙ ΠΟΛΤΕΘΝΙΚΕ Θέσεις για νέους εργαζομένους δεν υπάρχουν μόνο στις ελληνικές εταιρείες, αλλά και σε πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση Υπολογισμού. Γραμματικές Πεπερασμένα Αυτόματα Κανονικές Εκφράσεις

Μοντελοποίηση Υπολογισμού. Γραμματικές Πεπερασμένα Αυτόματα Κανονικές Εκφράσεις Μοντελοποίηση Υπολογισμού Γραμματικές Πεπερασμένα Αυτόματα Κανονικές Εκφράσεις Προβλήματα - Υπολογιστές Δεδομένου ενός προβλήματος υπάρχουν 2 σημαντικά ερωτήματα: Μπορεί να επιλυθεί με χρήση υπολογιστή;

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Για τη διδασκαλία του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

The G C School of Careers

The G C School of Careers The G C School of Careers ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Στ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 8 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012

Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Από το σχολικό εγχειρίδιο: Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων και υπηρεσιών, Γ Γενικού Λυκείου, 2012 Εισαγωγή στη Συστημική Προσέγγιση Η συστημική προσέγγιση είναι ο τρόπος σκέψης ή η οπτική γωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE Τ.Θ. 5, Πανε ιστήµιο Πατρών, 650 Πάτρα, P.O. Box 5, University of Patras, 6 50 Patra ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΟΙ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18232 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14-12-2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Άννα Αδάμ Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου Α. Nα αποδώσετε περιληπτικά το κείμενο (80-100 λέξεις). Οι κοινωνικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά περιεχόμενο Βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση

Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Μία πρόταση διαδασκαλίας βασισμένη στη διαθεματική προσέγγιση Αθανάσιος Κυρίτσης Δάσκαλος ΠΕ70 Yπεύθυνος του εξεταστικού κέντρου Κοπεγχάγης th_kiritsis@yahoo.gr ΑΘΗΝΑ 11 Οκτωβρίου 2014 1 Λέξεις - κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας

Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση Γνώσης για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ελληνική Βιομηχανία & Νέα Οικονομία: Διαχείριση για την παραγωγή Υπηρεσιών Προστιθέμενης Αξίας Ευγενία Βασιλακάκη Αρχειονόμος/ Βιβλιοθηκονόμος- MSc Information Science DBS Εταιρεία Πληροφορικής mscevasilak@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 για ξένους υ πέδο ι π ε υ ο σ μέ θειας ά μ ο ν η λ ελ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 1980_011KP_COVERBAZTELIKO.indd 1 09/09/2011 1:17 μ.μ. Περιεχόμενα Πρόλογος σ. 11 Εισαγωγή σ. 13 Kοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα