Μαγδαληνή Π. Ειρηνάκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μαγδαληνή Π. Ειρηνάκη"

Transcript

1 Μαγδαληνή Π. Ειρηνάκη ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Πληροφορικής Απρίλιος 2006

2 Μαγδαληνή Π. Ειρηνάκη 2006

3 i ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ «...Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε. Έτσι σοφός που έγινες, µε τόση πείρα, ήδη θα το κατάλαβες οι Ιθάκες τι σηµαίνουν.» Κωνσταντίνος Π. Καβάφης ( ) Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι, χωρίς τη βοήθεια των οποίων αυτή η εργασία θα ήταν αδύνατη. Καταρχήν, ευχαριστώ τον επιβλέποντά µου Μιχάλη Βαζιργιάννη, που πίστεψε στις δυνατότητές µου και πρόσφερε την καθοδήγηση και υποστήριξή του καθ όλη τη διάρκεια των προηγούµενων ετών. Θέλω επίσης να τον ευχαριστήσω γιατί µου έδωσε τη δυνατότητα να συναναστραφώ µε πολλούς αξιόλογους ανθρώπους και να επισκεφτώ ενδιαφέροντες τόπους, στα πλαίσια ερευνητικών προγραµµάτων και συνεδρίων. Επιπλέον ευχαριστώ τα υπόλοιπα µέλη της επταµελούς επιτροπής µου, καθηγήτρια Μάρθα Σιδέρη και καθηγητές Gerhard Weikum, Εµµανουήλ Γιακουµάκη, Εµµανουήλ Γιαννακουδάκη, Ιωάννη Μήλη, και Βασίλη Βασσάλο. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω τους κατά καιρούς συνεργάτες µου, ξεκινώντας µε τον Ηρακλή Βαρλάµη, ο οποίος µε βοήθησε, µέσα από εποικοδοµητικές συζητήσεις, να κάνω τα πρώτα µου ερευνητικά βήµατα. Επίσης, τους Γιώργο Τσατσαρώνη, ηµήτρη Καπογιάννη και ιδιαιτέρως τους Χάρη Λάµπο και Στράτο Παυλάκη, οι οποίοι, ως προπτυχιακοί φοιτητές τους οποίους είχα τη χαρά να επιβλέπω κατά την εκπόνηση της πτυχιακής τους, προσέφεραν τις προγραµµατιστικές τους ικανότητες, αλλά πολλές φορές και πολύτιµα σχόλια σχετικά µε διάφορα σηµεία της εργασίας αυτής. Τέλος τους Sarabjot S. Anand και Joannis Vlachakis µε τους οποίους είχα τη χαρά να συνεργαστώ στα πλαίσια ενός ευρωπαϊκού προγράµµατος. Ως µέλος της ερευνητικής οµάδας DB-NET, είχα την τύχη να γνωρίσω και να αποκτήσω πολλούς φίλους. Ευχαριστώ τη Μαρία Χαλκίδη, τους Γιάννη Μπατιστάκη, Χρήστο Πατερίτσα, Ευριπίδη Βραχνό, Χριστόφορο Βερβερίδη, Χρήστο ουλκερίδη, Γιώργο Τσατσαρώνη, ηµήτρη Μαυροειδή, την γλυκιά µας γραµµατέα Βίκυ Σαµπάνη, και φυσικά τους καλούς µου φίλους Ηρακλή Βαρλάµη και Στρατή Βαλαβάνη, για το

4 ii αστείρευτο χιούµορ και την πάντα ευχάριστη ατµόσφαιρα στο εργαστήριο, ακόµα και κατά τη διάρκεια προθεσµιών ή όταν έπρεπε να (ξανα)µετακοµίσουµε. «Φίλος είναι αυτός που πιστεύει σε σένα όταν δεν πιστεύεις πια στον εαυτό σου». Υπήρξαν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του διδακτορικού που σκέφτεσαι να τα παρατήσεις, για διάφορους λόγους. Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους φίλους µου, που µου συµπαραστάθηκαν στις καλές αλλά και τις άσχηµες στιγµές, και κυρίως στην Έλενα Αβαταγγέλου, τον Νίκο Καρέλο, την Ματούλα Καλύβεζα, τον αδερφό µου Παύλο Ειρηνάκη και την καλύτερη µου φίλη και «αδερφή», Φωτεινή Γλυκού. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω τον θείο µου, καθηγητή Παναγιώτη Βαρελά, ο οποίος συνεχώς µε «προκαλούσε» µε έξυπνους και βασανιστικούς µαθηµατικούς γρίφους, γνωρίζοντάς µου έτσι τον κόσµο της λογικής, των αλγορίθµων και, τελικά, της Πληροφορικής. Ένα µεγάλο ευχαριστώ στον Άλκη Πολυζώτη. Είναι αυτός που µε ενέπνευσε και µε παρακίνησε να ξεκινήσω αυτό το ταξίδι. Όλα αυτά τα χρόνια µου έδωσε πολύτιµες συµβουλές και µου προσέφερε αµέριστη βοήθεια και καθοδήγηση όποτε τη χρειάστηκα. Υπήρξε για µένα µέντορας και πραγµατικός φίλος, και είµαι πολύ ευτυχισµένη που ξεκινάµε ένα νέο «ταξίδι» µαζί. Τέλος, το πιο µεγάλο ευχαριστώ ανήκει στους γονείς µου, Παντελή και Κυριακή Ειρηνάκη, για τη συνεχή και ανιδιοτελή αγάπη, υποστήριξη και ενθάρρυνση που µου δίνουν. Γνωρίζω πως θα έδιναν τα πάντα προκειµένου να κάνω τα όνειρά µου πραγµατικότητα. Σε αυτούς οφείλω αυτό που είµαι σήµερα. Αυτή η διατριβή είναι αφιερωµένη σ αυτούς.

5 iii ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Για την ελληνική έκδοση της διατριβής, χρειάστηκε να µεταφράσουµε αρκετούς όρους της Πληροφορικής στα Ελληνικά. Προκειµένου να διευκολύνουµε την κατανόηση του κειµένου, πολλές φορές δίνεται και ο αντίστοιχος αγγλικός όρος σε παρένθεση. Πρέπει επίσης να τονίσουµε ότι, επειδή η έρευνα στην περιοχή της Εξόρυξης Γνώσης από τον Παγκόσµιο Ιστό (Web Mining) και της Εξατοµίκευσης ικτυακών Τόπων (Web Personalization) είναι σχετικά νέα, δεν υπάρχει ακόµα µια ευρέως αποδεκτή ελληνική ορολογία για πολλούς από τους όρους που χρησιµοποιούνται. Σε αυτή τη διατριβή κάναµε µια προσπάθεια να παρέχουµε όσο το δυνατόν αντιπροσωπευτικότερες µεταφράσεις των όρων αυτών, ενώ στο τέλος της διατριβής περιλαµβάνεται και ένα γλωσσάρι που περιέχει τους σηµαντικότερους όρους.

6 iv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΙΚΟΝΩΝ... vii ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ... ix ΠΕΡΙΛΗΨΗ... xi 1 Εισαγωγή Κίνητρο Συµβολή Περίγραµµα Ανασκόπηση της Βιβλιογραφίας Προ-επεξεργασία εδοµένων Χρήσης Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα Χρήσης και Εξατοµίκευση Ενσωµάτωση Σηµασιολογικών Χαρακτηριστικών του Κειµένου στη ιαδικασία Εξατοµίκευσης Ενσωµάτωση της οµής στη ιαδικασία Εξατοµίκευσης Σηµασιολογική Εξατοµίκευση ικτυακών Τόπων Εισαγωγικό Παράδειγµα Αρχιτεκτονική του Συστήµατος SEWeP Οµοιότητα Όρων Οντολογίας Μέτρο Οµοιότητας THESUS Χαρακτηρισµός Περιεχοµένου Εξαγωγή Λέξεων-Κλειδιών Μετάφραση Λέξεων-Κλειδιών Σηµασιολογικός Χαρακτηρισµός ηµιουργία και Εξόρυξη των C-Logs Συσταδοποίηση Υπερκειµένων Μηχανισµός Παραγωγής Προτάσεων... 40

7 v Σηµασιολογικές Προτάσεις Προτάσεις Βασισµένες σε Κατηγορίες Πειραµατική Αξιολόγηση Μεθοδολογία Πειραµατικά Αποτελέσµατα Πρωτότυπα Συστηµάτων SEWeP I-KnowUMine Αρχειοθέτηση του Ελληνικού Ιστού Συµπεράσµατα Ανάλυση Υπερσυνδέσµων και Εξατοµίκευση Εισαγωγικό Παράδειγµα Προκαταρτικές Έννοιες Ο Γράφος Πλοήγησης Μαρκοβιανά Μοντέλα UPR (Usage-based PageRank) PageRank UPR: Ανάλυση Υπερσυνδέσµων στον Γράφο Επισκέψεων Τοπικός UPR (l-upr) Ο Εξατοµικευµένος Γράφος Πλοήγησης (prng) Εξατοµικευµένες Προτάσεις βασισµένες στον UPR Υβριδικά Πιθανοτικά Μοντέλα για Πρόβλεψη Μονοπατιών Πρόβλεψη ηµοφιλών Μονοπατιών Αναθεωρώντας τον Τρόπο Υπολογισµού Αρχικών Πιθανοτήτων Πειραµατική Αξιολόγηση Πειραµατική Αξιολόγηση Αξιολόγηση των Προτάσεων του l-upr Αξιολόγηση των Προτάσεων του h-ppm Σύγκριση l-upr και h-ppm Πρωτότυπο Συστήµατος

8 vi 4.8 Συµπεράσµατα Συµπεράσµατα και Σχέδια για Μελλοντική Εργασία Περίληψη ιατριβής Συζήτηση ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΓΛΩΣΣΑΡΙ

9 vii ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα 1. Η διαδικασία εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων... 4 Εικόνα 2. Η αρχιτεκτονική του SEWeP Εικόνα 3. Η διαδικασία µετάφρασης των λέξεων-κλειδιών Εικόνα 4. Η διαδικασία σηµασιολογικού χαρακτηρισµού Εικόνα 5. Η µέθοδος παραγωγής σηµασιολογικών προτάσεων Εικόνα 6. Η µέθοδος παραγωγής προτάσεων βασισµένων σε κατηγορίες Εικόνα 7. Πείραµα #1: Αξιολόγηση των συνόλων προτάσεων Εικόνα 8. Πείραµα #2: Original vs. Hybrid Προτάσεις Εικόνα 9. Πείραµα #3: Semantic vs. Hybrid Προτάσεις Εικόνα 10. Πείραµα #4: Category-based vs. Hybrid Προτάσεις Εικόνα 11. Στιγµιότυπο του SEWeP: Το τµήµα προ-επεξεργασίας αρχείων επισκέψεων54 Εικόνα 12. Στιγµιότυπο του SEWeP: το τµήµα διαχείρισης συνεδριών Εικόνα 13. Στιγµιότυπο του SEWeP: το τµήµα παραγωγής σηµασιολογικών κανόνων συσχέτισης Εικόνα 14. Η αρχιτεκτονική του συστήµατος IKUM Εικόνα 15. Η αρχιτεκτονική του συστήµατος Αρχειοθέτησης του Ελληνικού Ιστού Εικόνα 16. Παράδειγµα του PageRank Εικόνα 17. Παράδειγµα του UPR (Usage-based PageRank) Εικόνα 18. Αλγόριθµος ηµιουργίας του ΓΠ Εικόνα 19. Γράφος Πλοήγησης Εικόνα 20. Σύνοψη ΓΠ (Μαρκοβιανή αλυσίδα) Εικόνα 21. prng για σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 22. prng για σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανό µοντέλο 2 ης τάξης Εικόνα 23. ηµιουργία του υπο-γράφου prng Εικόνα 24. Υπορουτίνα επέκτασης µονοπατιού Εικόνα 25. Μέσος όρος των OSim και KSim για τις top-n κατατάξεις του συνόλου msnbc Εικόνα 26. Μέσος όρος των OSim και KSim για τις top-n κατατάξεις του συνόλου cti.. 92

10 viii Εικόνα 27. OSim για το σύνολο δεδοµένων msnbc και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 28. ΚSim για το σύνολο δεδοµένων msnbc και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 29. OSim για το σύνολο δεδοµένων cti και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 30. ΚSim για το σύνολο δεδοµένων cti και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 31. OSim για το σύνολο δεδοµένων msnbc και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανό µοντέλο 2 ης τάξης Εικόνα 32. ΚSim για το σύνολο δεδοµένων msnbc και σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανό µοντέλο 2 ης τάξης Εικόνα 33. Σύγκριση l-upr και h-ppm, σύνοψη ΓΠ µε Μαρκοβιανή αλυσίδα Εικόνα 34. Το τµήµα Υπολογισµού Αρχικών Πιθανοτήτων Εικόνα 35. Το τµήµα Υπολογισµού Πιθανοτήτων των Μονοπατιών Εικόνα 36. Το τµήµα Πρόβλεψης Μονοπατιών µε τον l-upr

11 ix ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 1: Σχετική Βιβλιογραφία Πίνακας 2. Τα URIs και οι αντίστοιχοι όροι της οντολογίας Πίνακας 3. Συνεδρίες Χρηστών Πίνακας 4. Συχνότητα µονοπατιών για τις συνεδρίες του Πίνακα Πίνακας 5. Top-10 Συχνά Μονοπάτια Πίνακας 6. Top-10 κατάταξη από το σχήµα Start Πίνακας 7. Top-10 κατάταξη από το σχήµα Total

12

13 xi ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα τελευταία χρόνια, ο Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) έχει αναδειχθεί ως ένα από τα κυριότερα µέσα πληροφόρησης. Παρόλα αυτά, οι χρήστες πολλές φορές δυσκολεύονται να βρουν τις πληροφορίες που αναζητούν, λόγω του µεγάλου όγκου πληροφοριών σε συνδυασµό µε τη δυναµική και ετερογενή φύση του ιστού. Γι αυτόν τον λόγο, πολλοί δικτυακοί τόποι παρέχουν εξατοµικευµένες προτάσεις προς τους χρήστες τους. Οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες στην περιοχή της εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων (web personalization) συνδέονται µε την εξέλιξη της έρευνας στην περιοχή της εξόρυξης γνώσης από τα δεδοµένα χρήσης του ιστού (web usage mining), µε άλλα λόγια την ανακάλυψη και επεξεργασία των προτύπων πλοήγησης (navigational patterns) των επισκεπτών ενός δικτυακού τόπου. Εντούτοις, πολύτιµα δεδοµένα και εννοιολογικά συναφή µε αυτά που τελικά προτείνονται στον χρήστη µπορεί να µη συµπεριληφθούν κατά τη διαδικασία παραγωγής προτάσεων όταν ένα σύστηµα εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων βασίζεται µόνο στα δεδοµένα χρήσης του ιστού. Επιπλέον, µε αυτή τη προσέγγιση παραµελούνται συχνά και τα δοµικά χαρακτηριστικά του δικτυακού τόπου. Σε αυτή τη διατριβή, προτείνουµε νέες τεχνικές οι οποίες χρησιµοποιούν τη σηµασιολογία του περιεχοµένου (content semantics) και τα δοµικά χαρακτηριστικά ενός δικτυακού τόπου για να βελτιώσουν την αποτελεσµατικότητα της εξατοµίκευσης του. Στο πρώτο µέρος αυτής της δουλειάς παρουσιάζουµε το SEWeP (SEmantic Web Personalization), ένα σύστηµα εξατοµίκευσης το οποίο ενσωµατώνει τα σηµασιολογικά χαρακτηριστικά του περιεχοµένου, εκφρασµένα µε όρους που ανήκουν σε µια οντολογία, µε τα δεδοµένα χρήσης, ώστε να δηµιουργήσει σηµασιολογικά εµπλουτισµένα πρότυπα πλοήγησης και ως εκ τούτου πιο χρήσιµες προτάσεις (recommendations) για τους χρήστες. Απ όσο γνωρίζουµε, το SEWeP είναι το µόνο σηµασιολογικό σύστηµα εξατοµίκευσης το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί από οποιονδήποτε δικτυακό τόπο. Στο δεύτερο µέρος της διατριβής, προτείνουµε µια πρωτότυπη προσέγγιση που στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας των προτάσεων, βασισµένη στην υποκείµενη δοµή του δικτυακού τόπου. Παρουσιάζουµε τον UPR (Usage-based PageRank), έναν αλγόριθµο

14 xii που ανήκει στην οικογένεια του PageRank, ο οποίος χρησιµοποιεί τα δεδοµένα χρήσης σε συνδυασµό µε τεχνικές ανάλυσης υπερσυνδέσµων (link analysis techniques). Ο αλγόριθµος αυτός εφαρµόζεται σε µια αναπαράσταση των συνεδριών των χρηστών (user sessions) την οποία ονοµάζουµε Γράφο Πλοήγησης (Navigational Graph) προκειµένου να προσδιορίσει την σηµαντικότητα µιας δικτυακής σελίδας. Χρησιµοποιώντας το προτεινόµενο πλαίσιο, αναπτύσσουµε τον l-upr, έναν αλγόριθµο παραγωγής προτάσεων ο οποίος βασίζεται σε µια «τοπική» παραλλαγή του UPR, η οποία εφαρµόζεται στον εξατοµικευµένο υπο-γράφο πλοήγησης κάθε χρήστη. Επιπρόσθετα, ενσωµατώνουµε τον UPR και τις παραλλαγές του σε ένα υβριδικό πιθανοτικό µοντέλο πρόβλεψης, για τον υπολογισµό των αρχικών (prior) πιθανοτήτων επίσκεψης των σελίδων. Μέσα από µια σειρά πειραµάτων, αποδεικνύουµε ότι η προτεινόµενη προσέγγιση έχει ως αποτέλεσµα πιο αντικειµενικές και αντιπροσωπευτικές προβλέψεις σε σχέση µε ήδη υπάρχουσες τεχνικές που βασίζονται µόνο σε δεδοµένα χρήσης.

15 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια ο Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) έχει γίνει ο πιο διαδεδοµένος τρόπος επικοινωνίας και διάδοσης της πληροφορίας. Ο ιστός είναι µια πλατφόρµα ανταλλαγής διαφόρων ειδών δεδοµένων, όπως για παράδειγµα ερευνητικών άρθρων και εκπαιδευτικού περιεχοµένου, αλλά και πολυµέσων, λογισµικού ενώ τελευταία πολύ διαδεδοµένα είναι και τα προσωπικά ηµερολόγια (blogs). Ο ιστός µεγαλώνει καθηµερινά κατά περίπου ένα εκατοµµύριο σελίδες, οι οποίες προστίθενται στις εκατοντάδες εκατοµµύρια υπάρχουσες ηλεκτρονικές σελίδες. Λόγω αυτής της απότοµης και χαοτικής ανάπτυξής του, το δίκτυο δεδοµένων που έχει δηµιουργηθεί δεν έχει κάποια συγκεκριµένη οργάνωση και δοµή. Γι αυτόν τον λόγο, πολλοί χρήστες νιώθουν συχνά αποπροσανατολισµένοι µέσα σε αυτόν τον τεράστιο όγκο δεδοµένων που διαρκώς επεκτείνεται. Από την άλλη, η χρήση του ηλεκτρονικού εµπορίου αυξάνεται µε ραγδαίους ρυθµούς, δηµιουργώντας την ανάγκη για ηλεκτρονικές αγορές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών. Γι αυτόν το λόγο, σκοπός των περισσότερων δικτυακών τόπων σήµερα είναι η πρόβλεψη των αναγκών των χρηστών/πελατών τους, έτσι ώστε να βελτιωθεί η χρησιµότητα τους, αλλά και να αυξηθεί η εµπιστοσύνη και ικανοποίηση των χρηστών από τις υπηρεσίες τους. Αυτή η διατριβή παρουσιάζει νέες µεθόδους και τεχνικές οι οποίες απευθύνονται στις παραπάνω απαιτήσεις. Τα κίνητρα της έρευνάς µας, αναπτύσσονται λεπτοµερώς στην

16 2 Ενότητα 1.1. Η συνεισφορά µας σκιαγραφείται στην Ενότητα 1.2, ενώ δίνουµε ένα σύντοµο πλάνο της διατριβής στην Ενότητα Κίνητρο Φανταστείτε µια δικτυακή πύλη (web portal) η οποία παρέχει πληροφορίες για διάφορα αθλήµατα και ένα χρήστη που πλοηγείται στις σελίδες της. Αναφερόµαστε σε αυτήν την (υποθετική) πύλη µε το όνοµα Sportal, και υποθέτουµε ότι βρίσκεται στο (µη υπαρκτό) δικτυακό τόπο Ο χρήστης αγαπά το χειµερινό σκι και θα ήθελε να επισκεφτεί ένα θέρετρο κοντά σε κάποιο χιονοδροµικό κέντρο για να περάσει τις διακοπές του. Γι αυτόν το λόγο ψάχνει στην πύλη προκειµένου να βρει πληροφορίες σχετικές µε τις διακοπές που προγραµµατίζει, όπως για παράδειγµα ξενοδοχεία κοντά σε χιονοδροµικά, δελτία καιρού/χιονιού ή εξοπλισµό για σκι. Επειδή το Sportal περιέχει πολλές πληροφορίες για όλα τα αθλήµατα, τα δεδοµένα που ψάχνει ο χρήστης δεν υπάγονται απαραίτητα στην ίδια θεµατική ενότητα της πύλης. Παρόλα αυτά, ένα σύστηµα εξατοµίκευσης µπορεί να του προτείνει κάποιες σελίδες, ανάλογα µε τη τρέχουσα πλοήγηση του σε συνδυασµό µε προηγούµενες επισκέψεις χρηστών οι οποίοι έψαχναν για παρόµοιες πληροφορίες (σχετικές µε χειµερινές διακοπές σκι). Ας θεωρήσουµε, για παράδειγµα, ότι πολλοί χρήστες στο παρελθόν είχαν δει κατά την διάρκεια της ίδιας επίσκεψης στην πύλη, τις σελίδες και Αν ο χρήστης επισκεφτεί τις δύο πρώτες, το σύστηµα µπορεί να προτείνει την τρίτη σελίδα, βασισµένο στην υπόθεση ότι οι άνθρωποι µε παρόµοια ενδιαφέροντα παρουσιάζουν την ίδια συµπεριφορά πλοήγησής. Επιπλέον, εφόσον ο χρήστης µας φαίνεται ότι ενδιαφέρεται για σελίδες που σχετίζονται µε τις θεµατικές ενότητες χειµώνας, σκι, και θέρετρα, το σύστηµα µπορεί να προτείνει και άλλες σελίδες σχετικές µε αυτές τις κατηγορίες, όπως για παράδειγµα µια σελίδα για ξενοδοχεία κατάλληλα για χειµερινές διακοπές (www.thesportal.com/travel/winter/hotels.html), ή µια σελίδα µε προσφορές σε εξοπλισµό για σκι (www.thesportal.com/equipment/ski_boot_sale.html). Τέλος, πρέπει να λάβουµε υπ όψιν µας ότι κάποιες από τις σελίδες του Sportal είναι πιο σηµαντικές από

17 3 τις άλλες, ως προς την επισκεψιµότητά τους από άλλους χρήστες στο παρελθόν ή/και την θέση που κατέχουν στον γράφο του δικτυακού τόπου (web graph). Για παράδειγµα, η πύλη µπορεί να περιέχει µια σελίδα η οποία παρέχει πληροφορίες για τις καιρικές συνθήκες και την κατάσταση του χιονιού σε διάφορα χιονοδροµικά κέντρα (www.thesportal.com/weather/snowreport.html). Μπορούµε να πούµε ότι η σελίδα αυτή είναι σηµαντική, αν πολλοί χρήστες την έχουν επισκεφτεί στο παρελθόν, είτε ακολουθώντας υπερσυνδέσµους (links) από άλλες σελίδες του δικτυακού τόπου, είτε πηγαίνοντας κατευθείαν σε αυτήν, χρησιµοποιώντας, για παράδειγµα, ένα σελιδοδείκτη (bookmark). Επιπρόσθετα, αν το Sportal έχει εγγεγραµµένους χρήστες, και ως εκ τούτου µπορεί να συλλέγει συγκεκριµένες πληροφορίες για τα ενδιαφέροντα και τις προτιµήσεις του καθενός, τότε µπορεί να τις αξιοποιήσει προκειµένου να προτείνει σχετικές σελίδες σε κάθε χρήστη χωριστά. Συνεπώς, ως εξατοµίκευση δικτυακών τόπων (web personalization) (ή εξατοµίκευση του ιστού, ή απλά εξατοµίκευση) µπορούµε να ορίσουµε κάθε ενέργεια η οποία προσαρµόζει τα δεδοµένα ή τις υπηρεσίες που παρέχονται από έναν δικτυακό τόπο προς ένα χρήστη ή µια οµάδα χρηστών, βασισµένη στα δεδοµένα που αφορούν την συµπεριφορά πλοήγησης (navigational behavior) των χρηστών, όπως καταγράφεται στα αρχεία του δικτυακού τόπου (web logs), µε άλλα λόγια την χρήση (usage) του. Αυτή η πληροφορία συχνά συνδυάζεται και µε δεδοµένα που αφορούν το περιεχόµενο (content) και τη δοµή (structure) του δικτυακού τόπου, καθώς επίσης και τις προτιµήσεις και τα ενδιαφέροντα του χρήστη, εάν αυτά είναι διαθέσιµα. Η διαδικασία εξατοµίκευσης ενός δικτυακού τόπου παρουσιάζεται στην Εικόνα 1. Το σύστηµα προσαρµόζει το περιεχόµενο του δικτυακού τόπου στις ανάγκες του κάθε χρήστη, χρησιµοποιώντας µία, ή ένα συνδυασµό από τις παραπάνω πηγές δεδοµένων. Η διαδικασία εξατοµίκευσης µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα την δυναµική παραγωγή προτάσεων (recommendations), την δηµιουργία ευρετηρίων (index pages), την ανάδειξη (highlighting) ήδη υπάρχουσων υπερσυνδέσµων, την δηµιουργία εστιασµένων (targeted) διαφηµίσεων ή s, κτλ. Σε αυτή τη διατριβή επικεντρώνουµε το ενδιαφέρον µας σε συστήµατα εξατοµίκευσης τα οποία έχουν ως σκοπό την δηµιουργία εξατοµικευµένων προτάσεων (personalized recommendations) προς τους επισκέπτες ενός δικτυακού τόπου. Επιπλέον, οι αλγόριθµοι

18 4 που προτείνουµε είναι γενικής χρήσης και µπορούν να εφαρµοσθούν σε οποιοδήποτε δικτυακό τόπο, και έτσι θεωρούµε ότι δεν έχουµε εκ των προτέρων ρητές πληροφορίες σχετικά µε τα προφίλ των χρηστών, όπως είναι οι βαθµολογίες (ratings) ή τα δηµογραφικά στοιχεία. Εικόνα 1. Η διαδικασία εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων Υπάρχουν αρκετές εργασίες που ασχολούνται µε το πρόβληµα της παροχής προτάσεων στους χρήστες ενός δικτυακού τόπου. Οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες στον τοµέα της εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων είναι απόρροια εκτενούς έρευνας στον τοµέα της εξόρυξης γνώσης από δεδοµένα χρήσης (web usage mining). Γι αυτόν το λόγο τα περισσότερα προτεινόµενα συστήµατα λαµβάνουν υπ όψιν τους µόνο την συµπεριφορά πλοήγησης των (εγγεγραµµένων ή µη) επισκεπτών του δικτυακού τόπου προκειµένου να παράγουν προτάσεις [ADW02, AP+04, BS04, HEK03, JF+97, KS04, MD+00a, MPG03, MPT99, NM02, NP03, NP04, SK+00, SK+01]. Ωστόσο, η εξατοµίκευση που βασίζεται αποκλειστικά στα δεδοµένα χρήσης, παρουσιάζει κάποιες ελλείψεις, όταν για παράδειγµα δεν υπάρχουν αρκετά δεδοµένα για να εξαχθούν πρότυπα πλοήγησης σχετικά µε ορισµένες ενέργειες, ή όταν το περιεχόµενο του δικτυακού τόπου ανανεώνεται ή αλλάζει, και έτσι οι νέες σελίδες δεν περιλαµβάνονται στα αρχεία επισκέψεων του (web logs), και ως εκ τούτου στις παραγόµενες προτάσεις. Επιπρόσθετα,

19 5 λαµβάνοντας υπ όψιν µας τα χρονικά (temporal) χαρακτηριστικά (ως προς την συµπεριφορά πλοήγησης) του Παγκοσµίου Ιστού, καταλαβαίνουµε ότι αυτά τα συστήµατα είναι πολύ ευάλωτα στα δεδοµένα εκπαίδευσης (training data) που χρησιµοποιούνται για να κατασκευάσουν το µοντέλο πρόβλεψης. Ως εκ τούτου, υπάρχει ένας µεγάλος αριθµός ερευνητικών εργασιών οι οποίες προτείνουν αρχιτεκτονικές που ενσωµατώνουν και άλλες πηγές δεδοµένων στην διαδικασία εξατοµίκευσης, όπως το περιεχόµενο [AG03, DM02, EGP02, GKG05, JZM04b, JZM05, MD+00b, ML+04, MSR04, OB+03, PE00] ή τη δοµή [BL06, HLC05, NM03, ZHH02b] του δικτυακού τόπου, ώστε να την βελτιώσουν. Όπως έχουµε ήδη υπονοήσει, η πλοήγηση των χρηστών είναι σε µεγάλο βαθµό εξαρτώµενη από την σηµασιολογία του περιεχοµένου. Με άλλα λόγια, κατά την επίσκεψή του, ο χρήστης συνήθως προσπαθεί να βρει πληροφορίες σχετικές µε ένα συγκεκριµένο αντικείµενο. Γι αυτόν το λόγο πιστεύουµε ότι η υποκείµενη σηµασιολογία (semantics) του περιεχοµένου πρέπει να παίζει καίριο ρόλο στην διαδικασία εξατοµίκευσης. Η διαδικασία χαρακτηρισµού του περιεχοµένου ενός δικτυακού τόπου περιλαµβάνει την εξαγωγή χαρακτηριστικών (features) από τις σελίδες του. Συνήθως αυτά τα χαρακτηριστικά είναι λέξεις-κλειδιά (keywords) τα οποία στην συνέχεια χρησιµοποιούνται για την ανάκτηση παρόµοια χαρακτηρισµένου περιεχοµένου. Στο παρελθόν έχουν προταθεί αρκετές µέθοδοι για την εξαγωγή λέξεων-κλειδιών που χαρακτηρίζουν τις δικτυακές σελίδες [BP98, CD+99, HG+02]. Η οµοιότητα µεταξύ των σελίδων βασίζεται συνήθως στο ακριβές ταίριασµα (exact/binary matching) αυτών των όρων. Όµως, µε αυτόν τον τρόπο, ταιριάζονται µεταξύ τους µόνο τα κείµενα που έχουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά/λέξεις-κλειδιά, ενώ δεν λαµβάνεται καθόλου υπ όψιν η σηµασιολογική οµοιότητα µεταξύ τους. Η ανάγκη για ένα πιο αφηρηµένο τρόπο αναπαράστασης ο οποίος θα επιτρέπει µια οµοιόµορφη αλλά και πιο ευέλικτη διαδικασία αντιστοίχησης σελίδων, επέβαλε την χρήση δοµών του Σηµασιολογικού Ιστού (Semantic Web), όπως οι οντολογίες 1 [BHS02, HN+03]. Αντιστοιχώντας τις λέξεις-κλειδιά στους 1 Σε αυτή την εργασία επικεντρώνουµε το ενδιαφέρον µας στο ιεραρχικό κοµµάτι µιας οντολογίας. Γι αυτόν τον λόγο, από εδώ και στο εξής θα χρησιµοποιούµε εναλλακτικά τους όρους ιεραρχία εννοιών (concept hierarchy), ταξονοµία (taxonomy) και οντολογία.

20 6 όρους µιας οντολογίας (ή ιεραρχίας εννοιών) ξεπερνάµε το πρόβληµα του ακριβούς ταιριάσµατος. Αυτό επιτυγχάνεται µε την χρήση ιεραρχικών συσχετίσεων ή/και σηµασιολογικών οµοιοτήτων (semantic similarities) µεταξύ των όρων της οντολογίας, και ως εκ τούτου, και των υπερκειµένων τα οποία χαρακτηρίζουν. Τέλος, θα πρέπει να λάβουµε υπ όψιν µας ότι ο Παγκόσµιος Ιστός δεν είναι απλά µια συλλογή υπερκειµένων τα οποία διαβάζουν οι χρήστες. Ο ιστός είναι ουσιαστικά ένας κατευθυνόµενος γράφος που περιέχει µια πληθώρα υπερσυνδέσµων οι οποίοι συνδέουν τις σελίδες του. Τόσο η δοµή του γράφου του ιστού, όσο και η υποκείµενη σηµασιολογία των σελίδων και των υπερσυνδέσµων, είναι σηµαντικοί και καθοριστικοί παράγοντες κατά την διαδικασία πλοήγησης των χρηστών. Παρακάτω συζητάµε περιληπτικά τις πιο σηµαντικές ερευνητικές προσπάθειες 2 που βασίζονται στις προαναφερθείσες παρατηρήσεις, ενώ στο Κεφάλαιο 2 δίνουµε µια πιο λεπτοµερή ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας. Υπάρχουν αρκετές ερευνητικές εργασίες που έχουν προτείνει την αναπαράσταση της συµπεριφοράς πλοήγησης των χρηστών µε χρήση όρων οντολογίας ενσωµατώνοντας αυτά τα δεδοµένα σε δικτυακούς τόπους του Σηµασιολογικού Ιστού (Semantic Web sites) [OB+03], συστήµατα παραγωγής προτάσεων βασισµένα σε Μαρκοβιανά µοντέλα [AG03], ή συστήµατα συνεργατικού φιλτραρίσµατος (collaborative filtering systems) [DM02]. Όλες οι παραπάνω προσεγγίσεις βασίζονται στην ίδια ιδέα, της ενίσχυσης της διαδικασίας εξατοµίκευσης µε σηµασιολογικά χαρακτηριστικά του υπερκειµένου, εκφρασµένα µε τη βοήθεια όρων µιας οντολογίας. Τα χαρακτηριστικά του περιεχοµένου του δικτυακού τόπου αντιστοιχίζονται σε όρους που ανήκουν σε µια οντολογία και αυτή η αφαίρεση επιτρέπει τις γενικεύσεις/εξειδικεύσεις των εξαγόµενων προτύπων ή/και των προφίλ των χρηστών. Εντούτοις, σε όλα τα προτεινόµενα µοντέλα, η διαδικασία αντιστοίχησης σε όρους οντολογίας γίνεται είτε χειρωνακτικά είτε ηµι-αυτόµατα (απαιτώντας το χειρωνακτικό ονοµατισµό (labeling) των δεδοµένων εκπαίδευσης). Επιπλέον, σε ό,τι αφορά στη διαδικασία χαρακτηρισµού του περιεχοµένου, τα χαρακτηριστικά εξάγονται µόνο από την ίδια την σελίδα, αγνοώντας σηµασιολογικά 2 Σε αυτό το σηµείο, επικεντρωνόµαστε µόνο στις ερευνητικές προσπάθειες που εµφανίστηκαν πριν, ή παράλληλα µε τη δική µας δουλειά.

21 7 χαρακτηριστικά τα οποία προκύπτουν από το δίκτυο υπερσυνδέσµων του ιστού [BP98, CD+98]. Κάποιες προσεγγίσεις βασίζονται είτε στα συνεργατικά συστήµατα φιλτραρίσµατος, τα οποία θεωρούν ότι υπάρχουν διαθέσιµες βαθµολογίες από τους χρήστες (user ratings), είτε σε δικτυακούς τόπους του Σηµασιολογικού Ιστού, θεωρώντας ότι το περιεχόµενο είναι εκ των προτέρων χαρακτηρισµένο σηµασιολογικά. Τέλος, καµία από τις παραπάνω προσεγγίσεις δεν εκµεταλλεύεται πλήρως τις υποκείµενες σηµασιολογικές οµοιότητες των όρων που ανήκουν στην οντολογία, παρά µόνο τις προφανείς ιεραρχικές σχέσεις is-a ή parent-child. Τα χαρακτηριστικά συνδεσιµότητας του γράφου του ιστού έχουν χρησιµοποιηθεί εκτενώς για την εξατοµίκευση των αποτελεσµάτων αναζήτησης στον ιστό (web search) [ANM04, H02, RD02, WC+02]. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ελάχιστες προσεγγίσεις που τα αξιοποιούν προκειµένου να ενισχύσουν τη διαδικασία εξατοµίκευσης ενός δικτυακού τόπου, είτε κάνοντας χρήση του βαθµού συνδεσιµότητας ως δείκτη για την εναλλαγή µεταξύ διάφορων µοντέλων παραγωγής προτάσεων [NM03], ή χρησιµοποιώντας ανάλυση δικτύων αναφορών (citation network analysis) για την συσταδοποίηση (clustering) σχετιζόµενων σελίδων σε ένα σύστηµα παραγωγής προτάσεων βασισµένο στα Μαρκοβιανά µοντέλα [ZHH02b]. Όµως, κανένα από τα παραπάνω συστήµατα δεν αξιοποιεί την έννοια της σηµαντικότητας µιας σελίδας στον γράφο του ιστού, ενσωµατώνοντας τεχνικές ανάλυσης υπερσυνδέσµων (link analysis techniques) στην διαδικασία εξατοµίκευσης του δικτυακού τόπου. 1.2 Συµβολή Η κύρια συµβολή αυτής της διατριβής είναι ένα σύνολο από πρωτοποριακές τεχνικές και αλγορίθµους οι οποίοι έχουν ως σκοπό την βελτίωση της συνολικής αποτελεσµατικότητας της διαδικασίας εξατοµίκευσης ενός δικτυακού τόπου. Για να το πετύχουµε, προτείνουµε τον συνδυασµό των προτύπων πλοήγησης του δικτυακού τόπου µε το περιεχόµενο και τη δοµή του. Στο πρώτο µέρος της διατριβής παρουσιάζουµε ένα σηµασιολογικό σύστηµα εξατοµίκευσης (semantic web personalization system), το οποίο ονοµάζεται SEWeP και ενσωµατώνει τα δεδοµένα χρήσης µε σηµασιολογικά χαρακτηριστικά του περιεχοµένου ώστε να δηµιουργήσει πρότυπα πλοήγησης τα οποία

22 8 να είναι ενισχυµένα µε σηµασιολογία και να παράγει χρήσιµες προτάσεις. Όµοια µε προηγούµενες ερευνητικές προσεγγίσεις, το πλαίσιο εξατοµίκευσης που προτείνουµε χρησιµοποιεί τους όρους µιας οντολογίας για να χαρακτηρίσει το περιεχόµενο του δικτυακού τόπου και την πλοήγηση των επισκεπτών. Αυτό στο οποίο διαφέρει η εργασία µας από τις προηγούµενες είναι ότι το SEWeP είναι το µόνο πλαίσιο εξατοµίκευσης δικτυακών τόπων το οποίο χρησιµοποιεί πλήρως αυτοµατοποιηµένες τεχνικές αντιστοίχησης των λέξεων-κλειδιών µε όρους της οντολογίας, ενώ ταυτόχρονα εκµεταλλεύεται και τις σηµασιολογικές οµοιότητες µεταξύ αυτών των όρων. Εκτός από τους πρωτότυπους αλγόριθµους παραγωγής προτάσεων που προτείνονται σε αυτό το πλαίσιο, δίνουµε βάρος και σε µια υβριδική µέθοδο, που βασίζεται στη δοµή του υπερκειµένου για να χαρακτηρίσει το περιεχόµενο του δικτυακού τόπου. Απ ότι γνωρίζουµε, το SEWeP είναι το µόνο σηµασιολογικό σύστηµα εξατοµίκευσης το οποίο µπορεί να εφαρµοστεί σε οποιονδήποτε δικτυακό τόπο, χρησιµοποιώντας µόνο τα αρχεία επισκέψεών του (web usage logs) και µία σχετική οντολογία (domain-specific ontology). Οι βασικές συνεισφορές µας σε αυτό το πλαίσιο είναι: Μια µεθοδολογία για τον σηµασιολογικό χαρακτηρισµό του περιεχοµένου του δικτυακού τόπου µε την χρήση όρων οντολογίας. Η εξαγωγή χαρακτηριστικών γίνεται µε τον συνδυασµό διάφορων τεχνικών εξόρυξης πληροφορίας (Information Retrieval) οι οποίες αξιοποιούν τόσο το περιεχόµενο, όσο και τα συνδετικά/δοµικά χαρακτηριστικά των υπερκειµένων. Η αντιστοίχηση αυτών των χαρακτηριστικών σε όρους οντολογίας είναι µια πλήρως αυτοµατοποιηµένη διαδικασία που γίνεται µε την χρήση κατάλληλων µέτρων οµοιότητας και ενός θησαυρού. Αυτή η µέθοδος απόδοσης χαρακτηριστικών στο περιεχόµενο επιτρέπει τη περαιτέρω επεξεργασία των δεδοµένων (συσταδοποίηση, εξόρυξη κανόνων συσχέτισης, κτλ) βάσει των σηµασιολογικών οµοιοτήτων µεταξύ των υπερκειµένων. Ένας αλγόριθµος για την επεξεργασία πολύγλωσσου υπερκειµένου. Όλα τα υπερκείµενα, ανεξάρτητα µε την γλώσσα στην οποία είναι γραµµένα, πρέπει να χαρακτηριστούν από ένα σύνολο όρων που ανήκει σε µια οντολογία. Έτσι, πριν την διαδικασία αντιστοίχησης πρέπει να παρεµβληθεί ένα ενδιάµεσο βήµα, κατά

23 9 το οποίο όλες οι λέξεις-κλειδιά του υπερκειµένου θα µεταφρασθούν σε µια κοινή γλώσσα. Σε αυτή τη διατριβή προτείνουµε έναν αυτοµατοποιηµένο αλγόριθµο µετάφρασης των λέξεων-κλειδιών ενός υπερκειµένου, που βασίζεται στο θεµατικό περιεχόµενο (context) του. ύο αλγόριθµοι παραγωγής προτάσεων οι οποίοι ενσωµατώνουν τα σηµασιολογικά χαρακτηριστικά του περιεχοµένου µε την συµπεριφορά πλοήγησης των χρηστών του δικτυακού τόπου. Οι σελίδες του δικτυακού τόπου χαρακτηρίζονται από ένα σύνολο όρων που ανήκουν σε µια, σχετική µε το περιεχόµενο του, οντολογία. Αυτός ο οµοιόµορφος τρόπος χαρακτηρισµού επιτρέπει την κατηγοριοποίηση των σελίδων σε σηµασιολογικά συναφείς συστάδες (clusters), αλλά και την ενίσχυση των αρχείων επισκέψεων του δικτυακού τόπου µε σηµασιολογικά χαρακτηριστικά. Αυτές οι δύο εµπλουτισµένες πηγές δεδοµένων χρησιµοποιούνται στην συνέχεια από τις προτεινόµενες µεθόδους ώστε να παραχθούν προτάσεις προς τον τελικό χρήστη, οι οποίες είναι σηµασιολογικά σχετικές µε την τρέχουσα συµπεριφορά πλοήγησής του. Η πρώτη µέθοδος παράγει προτάσεις επεκτείνοντας τις αρχικές προτάσεις χρησιµοποιώντας την πιο κοντινή (σηµασιολογικά) συστάδα υπερκειµένων. Η δεύτερη µέθοδος παράγει ένα νέο είδος προτάσεων, βασισµένων σε κατηγορίες (category-based recommendations). Χρησιµοποιώντας τα σηµασιολογικά εµπλουτισµένα αρχεία επισκέψεων (τα οποία ονοµάζουµε C- logs) δηµιουργούµε κανόνες συσχέτισης κατηγοριών και στη συνέχεια επεκτείνουµε το σύνολο προτάσεων βάσει της πιο κοντινής σηµασιολογικά συστάδας υπερκειµένων. Ένα εκτεταµένο σύνολο πειραµάτων µε πραγµατικούς χρήστες (blind tests) τα οποία αποδεικνύουν την αποδοτικότητα των προτεινόµενων µεθόδων και υποστηρίζουν την αρχική µας διαίσθηση, ότι τα σηµασιολογικά χαρακτηριστικά του περιεχοµένου ενισχύουν την διαδικασία εξατοµίκευσης. Στο δεύτερο µέρος της διατριβής, περιλαµβάνουµε στη διαδικασία εξατοµίκευσης την έννοια της µεταφοράς αυθεντίας (authority transfer), όπως αυτή ορίζεται στο δηµοφιλές αλγόριθµο ανάλυσης υπερσυνδέσµων (link analysis), PageRank [BP98].

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005

Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού Προπτυχιακές και µεταπτυχιακές εργασίες Μάρτιος 2005 Το Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων και Λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση της πλοήγησης των χρηστών στον Παγκόσµιο Ιστό µε χρήση. Κορφιάτης Γιώργος ιπλωµατική Εργασία

Μοντελοποίηση της πλοήγησης των χρηστών στον Παγκόσµιο Ιστό µε χρήση. Κορφιάτης Γιώργος ιπλωµατική Εργασία Μοντελοποίηση της πλοήγησης των χρηστών στον Παγκόσµιο Ιστό µε χρήση µεθόδων Συµπερασµού Γραµµατικών Κορφιάτης Γιώργος ιπλωµατική Εργασία Αντικείµενο Κατασκευή µοντέλου ικανού να περιγράψει την πλοήγηση

Διαβάστε περισσότερα

P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης

P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης ιπλωµατική Εργασία του Θεοδώρου Ι. Γαλάνη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γενικά Με την εξάπλωση του διαδικτύου όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη

Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη Όνοµα: Νικολαΐδης Αντώνιος Επιβλέπων: Τ. Σελλής Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Συνεπιβλέποντες: Θ. αλαµάγκας, Γ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Web Mining. Χριστίνα Αραβαντινού Ιούνιος 2014

Web Mining. Χριστίνα Αραβαντινού Ιούνιος 2014 Web Mining Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr Ιούνιος 2014 1 / 34 Χριστίνα Αραβαντινού Web Mining Περιεχόµενα 1 2 3 4 5 6 2 / 34 Χριστίνα Αραβαντινού Web Mining Το Web Mining στοχεύει στην

Διαβάστε περισσότερα

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: Γιαννόπουλος Γεώργιος ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Καθ. Ι. Βασιλείου ΒΟΗΘΟΙ: Α. ηµητρίου, Θ. αλαµάγκας Γενικά Οι µηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ΜΑΘΗΜΑ 6 195 Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων Το RDF Το Warwick Framework 196 1 Resource Data Framework RDF Τα πολλαπλά και πολλαπλής προέλευσης σχήµατα παραγωγής δηµιουργούν την ανάγκη δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (data mining)

Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (data mining) Εξόρυξη νώσης από εδοµένα (data mining) Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. ηµόκριτος Ινστ. Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών εώργιος Παλιούρας Email: paliourg@iit.demokritos.gr WWW: http://www.iit.demokritos.gr/~paliourg Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση (Personalization) Τεχνολογίες & Υπηρεσίες (ΙΙ)

Εξατομίκευση (Personalization) Τεχνολογίες & Υπηρεσίες (ΙΙ) Εξατομίκευση (Personalization) Τεχνολογίες & Υπηρεσίες (ΙΙ) Δρ. Δημήτριος Α. Κουτσομητρόπουλος Τμήμα Επιχειρηματικού Σχεδιασμού και Πληροφοριακών Συστημάτων Α.Τ.Ε.Ι. Πάτρας 2012-2013 Δομή Μαθήματος Τι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον

Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον Διαχείριση Ψηφιακού Περιεχομένου στο Επιχειρησιακό Περιβάλλον Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος Διευθυντής Ινστιτούτου Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Βελτίωση της Αποτελεσματικότητας Επιχειρήσεων/Οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων Έργο: Τίτλος Υποέργου: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής

Διαβάστε περισσότερα

ήλωση προστασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα της «unitedprint.com Hellas Ε.Π.Ε..»

ήλωση προστασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα της «unitedprint.com Hellas Ε.Π.Ε..» ήλωση προστασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα της «unitedprint.com Hellas Ε.Π.Ε..» 1. Γενικά Το ηλεκτρονικό κατάστηµα µε την επωνυµία www.print24.com/gr είναι µία προσφορά της εταιρείας unitedprint.com

Διαβάστε περισσότερα

Social Web: lesson #3

Social Web: lesson #3 Social Web: lesson #3 tagging social organisation of information ratings democratic editorial control shared opinions collaborative filtering recommendations case studies del.icio.us digg last.fm το Tag...

Διαβάστε περισσότερα

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΙΚΤΥΩΝ Εργ. Τεχνολογίας Λογισμικού & Υπηρεσιών S 2 E Lab Π Τ Υ Χ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3

Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 Ανάπτυξη Οντολογίας Βιοϊατρικών Όρων Α. Βαγγελάτος 2, Γ. Ορφανός 2, Χ. Τσαλίδης 2, Χ. Καλαμαρά 3 www.iatrolexi.cti.gr 1 Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΕΑΙΤΥ) Σελίδα 1 Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκες εδοµένων και Εξόρυξη Γνώσης (Data Warehousing & Data Mining)

Αποθήκες εδοµένων και Εξόρυξη Γνώσης (Data Warehousing & Data Mining) Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής Αποθήκες εδοµένων και Εξόρυξη Γνώσης (Data Warehousing & Data Mining) Εξόρυξη Γνώσης από Χωρικά εδοµένα (spatial data mining) Γιάννης Θεοδωρίδης, Νίκος Πελέκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΙ

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΙ ΕΘΝΙΚΟΝ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΤΟΠΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΤΟΠΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΤΟΠΩΝ 1Τι είναι ο Παγκόσµιος Ιστός; Λόγω της µεγάλης απήχησης του Παγκόσµιου Ιστού πολλές φορές ταυτίζουµε τον Παγκόσµιο Ιστό µε το Διαδίκτυο. Στην πραγµατικότητα αυτή η αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Liveschool Marketing Services

Liveschool Marketing Services Liveschool Marketing Services Περιεχόμενα Βελτιστοποίηση website SEO... 3 Social media design & creation... 4 Social media management... 4 Διαγωνισμοί Facebook... 5 Google Adwords... 5 Facebook Ads...

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του αλγορίθμου ομαδοποίησης k-means σε δεδομένα του παγκόσμιου ιστού

Μελέτη του αλγορίθμου ομαδοποίησης k-means σε δεδομένα του παγκόσμιου ιστού Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Μελέτη του αλγορίθμου ομαδοποίησης k-means σε δεδομένα του παγκόσμιου ιστού Διπλωματική εργασία της Ακακιάδου Γεωργίας Επιβλέπων : Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Λίνα Μπουντούρη - Μανόλης Γεργατσούλης Ιόνιο Πανεπιστήμιο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Διαδίκτυο και Επίπεδα ετερογένειας δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP Εισαγωγή... 1 Σε Ποιους Απευθύνεται το Βιβλίο... 1 Η Οργάνωση του Βιβλίου... 2 Ο Πηγαίος Κώδικας του Βιβλίου... 3 Συμβάσεις που Χρησιμοποιούνται σε Αυτό το Βιβλίο... 3 Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδοµένα συνήθως αποθηκεύονται σε αρχεία στο δίσκο Για να επεξεργαστούµε τα δεδοµένα θα πρέπει αυτά να βρίσκονται στη

Τα δεδοµένα συνήθως αποθηκεύονται σε αρχεία στο δίσκο Για να επεξεργαστούµε τα δεδοµένα θα πρέπει αυτά να βρίσκονται στη Ευρετήρια 1 Αρχεία Τα δεδοµένα συνήθως αποθηκεύονται σε αρχεία στο δίσκο Για να επεξεργαστούµε τα δεδοµένα θα πρέπει αυτά να βρίσκονται στη µνήµη. Η µεταφορά δεδοµένων από το δίσκο στη µνήµη και από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα. Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα 6: Υπερκείμενο - Υπερμέσα Νικολάου Σπύρος Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #02 Ιστορική αναδρομή Σχετικές επιστημονικές περιοχές 1 Άδεια χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυής Προγραμματισμός

Ευφυής Προγραμματισμός Ευφυής Προγραμματισμός Ενότητα 10: Δημιουργία Βάσεων Κανόνων Από Δεδομένα-Προετοιμασία συνόλου δεδομένων Ιωάννης Χατζηλυγερούδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Η/Υ & Πληροφορικής Δημιουργία Βάσεων Κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση Οι συµφράσεις είναι ακολουθίες όρων οι οποίοι συνεµφανίζονται σε κείµενο µε µεγαλύτερη συχνότητα από εκείνη της εµφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ηλεκτρονικού Εμπορίου

Τεχνολογία Ηλεκτρονικού Εμπορίου Τεχνολογία Ηλεκτρονικού Εμπορίου 7η διάλεξη: Τεχνολογίες Εξατομίκευσης (personalization) σε Περιβάλλοντα Ηλεκτρονικού Εμπορίου Χρήστος Γεωργιάδης ιαστάσεις της τεχνολογίας του ηλεκτρονικού εμπορίου Η πανταχού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 8: Search Engine Marketing Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που

Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που 7.7 Πρωτόκολλο ARP 1 ύο είδη διευθύνσεων: MAC - IP Τη φυσική (MAC) διεύθυνση που δίνει ο κατασκευαστής του δικτυακού υλικού στις συσκευές του (π.χ. στις κάρτες δικτύου). Η περιοχή διευθύνσεων που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκες Δεδομένων και Εξόρυξη Δεδομένων

Αποθήκες Δεδομένων και Εξόρυξη Δεδομένων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αποθήκες Δεδομένων και Εξόρυξη Δεδομένων Ενότητα 7: Ομαδοποίηση Μέρος Α Αναστάσιος Γούναρης, Επίκουρος Καθηγητής Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Μηχανές αναζήτησης

ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Μηχανές αναζήτησης ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μηχανές αναζήτησης Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε για ποιον λόγο μας είναι απαραίτητες οι μηχανές αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό. Να περιγράψουμε κάποιους από τους

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Created by : Market Research Team. Market Research Team

Created by : Market Research Team. Market Research Team Υπηρεσίες Έρευνας Αγοράς 2 0 0 9 Created by : Έρευνα Αγοράς Σήµερα που οι συνθήκες ανταγωνισµού στην αγορά γίνονται όλο και πιο απαιτητικές, οι επιχειρήσεις έχουν ολοένα και µεγαλύτερη ανάγκη για αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20. Ανακάλυψη Γνώσης σε Βάσεις δεδοµένων. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η.

Κεφάλαιο 20. Ανακάλυψη Γνώσης σε Βάσεις δεδοµένων. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Κεφάλαιο 20 Ανακάλυψη Γνώσης σε Βάσεις δεδοµένων Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Τεχνητή Νοηµοσύνη, B' Έκδοση - 1 - Ανακάλυψη Γνώσης σε

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Προγράµµατα σπουδών πληροφορικής στην ανωτάτη εκπαίδευση και χρήση των τεχνολογιών ΤΠΕ ραστηριότητες του τµήµατος Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας.

Προγράµµατα σπουδών πληροφορικής στην ανωτάτη εκπαίδευση και χρήση των τεχνολογιών ΤΠΕ ραστηριότητες του τµήµατος Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας. Προγράµµατα σπουδών πληροφορικής στην ανωτάτη εκπαίδευση και χρήση των τεχνολογιών ΤΠΕ ραστηριότητες του τµήµατος Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας. Χρήστος Σκουρλάς Τµήµα Πληροφορικής Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό,

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό, 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή 1. εδοµένα, Πληροφορίες και Υπολογιστές 2. Πώς φτάσαµε στους σηµερινούς υπολογιστές 3. Το υλικό ενός υπολογιστικού συστήµατος 4. Το λογισµικό ενός υπολογιστικού συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής. Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (Data Mining) Συσταδοποίηση. Γιάννης Θεοδωρίδης

Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής. Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (Data Mining) Συσταδοποίηση. Γιάννης Θεοδωρίδης Πανεπιστήµιο Πειραιώς Τµήµα Πληροφορικής Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (Data Mining) Συσταδοποίηση Γιάννης Θεοδωρίδης Οµάδα ιαχείρισης εδοµένων Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://isl.cs.unipi.gr/db

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εννοιολογική χαρτογράφηση Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ήλιος: Το ψηφιακό Αποθετήριο Ανοικτής Πρόσβασης του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

Ήλιος: Το ψηφιακό Αποθετήριο Ανοικτής Πρόσβασης του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Ιούλιος, 2013 Δέσποινα Χαρδούβελη, Msc Ψηφιακή Βιβλιοθήκη ΕΚΤ Η Πράξη Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας/Κοινωνικά Δίκτυα Περιεχόμενο Παραγόμενο από Χρήστες (Κωδικός ΟΠΣ 296115) υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Το γεγονός ότι αποτελεί λογισµικό ανοικτού κώδικα το καθιστά αρκετά ευέλικτο σε συνεχείς αλλαγές και βελτιώσεις. Υπάρχει µια πληθώρα χρηστών που το χρ

Το γεγονός ότι αποτελεί λογισµικό ανοικτού κώδικα το καθιστά αρκετά ευέλικτο σε συνεχείς αλλαγές και βελτιώσεις. Υπάρχει µια πληθώρα χρηστών που το χρ ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Άλλες Πλατφόρµες Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης εκτός του e-class Είναι ένα πακέτο λογισµικού για διεξαγωγή ηλεκτρονικών µαθηµάτων µέσω διαδικτύου, το οποίο προσφέρει ολοκληρωµένες Υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network).

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Καλαμάτα, 2015 Το Διαδίκτυο Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων

Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων ..?????? Εργαστήριο ΒΑΣΕΙΣ????????? ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Βάσεων Δεδομένων?? ΙΙ Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - . Γενικά Τρόπος Διεξαγωγής Ορισμός: Βάση Δεδομένων (ΒΔ) είναι μια συλλογή από σχετιζόμενα αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

PServer. Θεωρία & Εφαρμογές. Δημήτριος Βογιατζής, dimitrv@iit.demokritos.gr Γεώργιος Παλιούρας, paliourg@iit.demokritos.gr

PServer. Θεωρία & Εφαρμογές. Δημήτριος Βογιατζής, dimitrv@iit.demokritos.gr Γεώργιος Παλιούρας, paliourg@iit.demokritos.gr PServer Θεωρία & Εφαρμογές Δημήτριος Βογιατζής, dimitrv@iit.demokritos.gr Γεώργιος Παλιούρας, paliourg@iit.demokritos.gr Δομή Εφαρμογές PServer σε ηλεκτρονικό εμπόριο ξενάγηση σε μουσεία ενημέρωση πλοήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Σαράντος Καπιδάκης 0_CONT_Ω.indd iii τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ συγγραφέας: Καπιδάκης Σαράντος 2014 Εκδόσεις Δίσιγμα Για την ελληνική γλώσσα σε όλον τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων

. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - . Ύλη Εργαστηρίου ΒΔ Ύλη - 4 Ενότητες.1 - Σχεδιασμός Βάσης Δεδομένων.2 Δημιουργία Βάσης Δεδομένων Δημιουργία Πινάκων Εισαγωγή/Ανανέωση/Διαγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. (στο µάθηµα: Τεχνολογίες Εφαρµογών ιαδικτύου του Η εξαµήνου σπουδών του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλ/νιών)

ΕΡΓΑΣΙΑ. (στο µάθηµα: Τεχνολογίες Εφαρµογών ιαδικτύου του Η εξαµήνου σπουδών του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλ/νιών) ΕΡΓΑΣΙΑ (στο µάθηµα: Τεχνολογίες Εφαρµογών ιαδικτύου του Η εξαµήνου σπουδών του Τµήµατος Πληροφορικής & Τηλ/νιών) Τίτλος: Εφαρµογή ιαδικτύου ιαχείρισης Αποθήκων (Warehouse Management Web Application) Ζητούµενο:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΣΥΝΘΕΤΙΚΩΝ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ Παπαδάκης Χαράλαμπος 1, Παναγιωτάκης Κώστας 2, Παρασκευή Φραγκοπούλου 1 1 Τμήμα Μηχ/κών Πληροφορικής, ΤΕΙ Κρήτης 2 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Υποστήριξης, Δικτύωσης, Προδιαγραφών & Πιστοποίησης Ιδρυματικών Αποθετηρίων

Υπηρεσίες Υποστήριξης, Δικτύωσης, Προδιαγραφών & Πιστοποίησης Ιδρυματικών Αποθετηρίων Υπηρεσίες Υποστήριξης, Δικτύωσης, Προδιαγραφών & Πιστοποίησης Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημήτρης Σπανός Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Στόχοι 1. Λειτουργικές και

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΟΞΕΙΔΙΩΝ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ (NO X

Διαβάστε περισσότερα

Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο

Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο Δίκαρος Νίκος Δ/νση Μηχανογράνωσης κ Η.Ε.Σ. Υπουργείο Εσωτερικών. Τελική εργασία Κ Εκπαιδευτικής Σειράς Ε.Σ.Δ.Δ. Επιβλέπων: Ηρακλής Βαρλάμης Εξόρυξη γνώμης πολιτών από ελεύθερο κείμενο Κεντρική ιδέα Προβληματισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση 8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση Η εννοιολογική χαρτογράφηση (concept mapping) αποτελεί ένα μέσο για την αναπαράσταση των γνώσεων, των ιδεών, των εννοιών προς οικοδόμηση (Jonassen et al. 1998), των νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET

Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΣΤΟ INTERNET Το Μοντέλο της Συμπεριφοράς των Καταναλωτών στο Η.Ε. Τύποι Καταναλωτών ανεξάρτητοι και μεμονωμένοι καταναλωτές, στους οποίους στοχεύουν τα ΜΜΕ οργανισμοί-αγοραστές αγοραστές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

πληροφορίας στον παγκόσµιο ιστό. meta-search engines) και θεµατικοί κατάλογοι.

πληροφορίας στον παγκόσµιο ιστό. meta-search engines) και θεµατικοί κατάλογοι. ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΗΣΤΗΜΙΟ -ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΟ-ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΝΗΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΕΙ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Μάθηµα : Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας

GoDigital.CMS Content Management System. Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας GoDigital.CMS Content Management System Πλήρης διαχείριση περιεχομένου ιστοσελίδας Γενική περιγραφή Πλήρης λύση ηλεκτρονικής παρουσίας Το GoDigital.CMS είναι μία πλήρη εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη 19ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 3-5 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη Άννα Μάστορα (1) Μαρία Μονόπωλη (2) Σαράντος Καπιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Social Network : Programming on FACEBOOK

Social Network : Programming on FACEBOOK Social Network : Programming on FACEBOOK Συντελεστές: Παύλος Τούλουπος Ευθυμία Παπαδοπούλου Ξάνθη Μάρκου Κοινωνικά Δίκτυα Κοινωνικό δίκτυο προέρχεται από την ψυχολογία αφορά μια κοινωνική δομή ατόμων τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ Το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΤΕΙ Αθήνας συλλέγει, τεκμηριώνει, αποθηκεύει και διατηρεί ψηφιακό περιεχόμενο έρευνας και εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση

e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση e-κπαίδευση Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλε-κπαίδευσης Οδηγίες χρήσης για τους σπουδαστές του ΤΕΙ Αθήνας και τους επισκέπτες της δικτυακής πύλης e-κπαίδευση - 0 - Πίνακας Περιεχοµένων 1 Εισαγωγή.. 2 1.1 Σχολές/Τµήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών

Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Αποτύπωση επιχειρηματικής γνώσης και Διαδικασιών Η δομή του συστήματος ποιότητας Εγχειρίδιο Ποιότητας (quality manual) Διεργασίες ς (process) Διαδικασίες (procedure) Οδηγίες Εργασίας (work instruction)

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός οδηγός χρήσης της πλατφόρμας ασύγχρονης τηλεεκπαίδευσης. Καθηγητή

Συνοπτικός οδηγός χρήσης της πλατφόρμας ασύγχρονης τηλεεκπαίδευσης. Καθηγητή Συνοπτικός οδηγός χρήσης της πλατφόρμας ασύγχρονης τηλεεκπαίδευσης Moodle για τον Καθηγητή Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή...3 1.1 Περιβάλλον Moodle... 3 1.2 Εισαγωγή / εγγραφή στην πλατφόρμα... 3 2 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιµη η δηµιουργία ιστοσελίδων ενηµερωτικού περιεχοµένου οι οποίες στη συνέχεια µπορούν να δηµοσιευθούν σε κάποιο τόπο

Διαβάστε περισσότερα

Πετράκης Κώστας ΓΤΠ-61 Μάρτιος 2015

Πετράκης Κώστας ΓΤΠ-61 Μάρτιος 2015 Πετράκης Κώστας ΓΤΠ-61 Μάρτιος 2015 Εισαγωγή Πρόβλημα Ορισμός Μέθοδοι πρόβλεψης προτιμήσεων Δημιουργία βέλτιστων προτάσεων Τεκμηρίωση προτάσεων Ενημέρωση και επεκτασιμότητα People read around 10 MB worth

Διαβάστε περισσότερα

«Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα

«Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα «Τεχνογλωσσία VIII» Εξαγωγή πληροφοριών από κείμενα Σεμινάριο 8: Χρήση Μηχανικής Μάθησης στην Εξαγωγή Πληροφορίας Ευάγγελος Καρκαλέτσης, Γεώργιος Πετάσης Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων & Λογισμικού, Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Oracle ανακοίνωσε την πιο ολοκληρωμένη λύση στον τομέα της Ανάλυσης δεδομένων στο Cloud

Η Oracle ανακοίνωσε την πιο ολοκληρωμένη λύση στον τομέα της Ανάλυσης δεδομένων στο Cloud Η Oracle ανακοίνωσε την πιο ολοκληρωμένη λύση στον τομέα της Ανάλυσης δεδομένων στο Cloud Το Oracle Analytics Cloud αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύνολο δυνατοτήτων που περιλαμβάνει έτοιμο περιεχόμενο, εξειδικευμένα

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Εξατομίκευση στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Εξατομίκευση στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Δομή Μαθήματος Για ποιο λόγο εξατομίκευση; Ορισμός εξατομίκευσης & παραδείγματα H

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Social Media White. Chapter 1. Corporate Blogging

Social Media White. Chapter 1. Corporate Blogging Social Media White Papers u Τι είναι ένα blog Η λέξη blog προέρχεται από σύντμηση της έκφρασης web log. Τα blogs ξεκίνησαν σαν απλά προσωπικά ημερολόγια, έχουν όμως μετεξελιχθεί στην καταγραφή και δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

E-commerce Networks & Applications. Η διαφήμιση στο Internet. Νίκος Κωνσταντίνου

E-commerce Networks & Applications. Η διαφήμιση στο Internet. Νίκος Κωνσταντίνου E-commerce Networks & Applications Η διαφήμιση στο Internet Νίκος Κωνσταντίνου Εισαγωγή Ηαπλήδημιουργίαενόςsite δεν είναι πλέον αρκετή Μια επένδυση σε ανάπτυξη και συντήρηση δεν αποδίδει χωρίς διαφήμιση

Διαβάστε περισσότερα

Η στοίβα (stack) H στοίβα είναι ένας αποθηκευτικός χώρος οργανωµένος κατά τέτοιο τρόπο ώστε να υποστηρίζει δύο βασικές λειτουργίες:

Η στοίβα (stack) H στοίβα είναι ένας αποθηκευτικός χώρος οργανωµένος κατά τέτοιο τρόπο ώστε να υποστηρίζει δύο βασικές λειτουργίες: Άσκηση 5Α_5 26/3/2003 11.5. Άσκηση 5A - [αναγνώριση αντικειµένων-διάγραµµα κλάσεων] [Σε αντικατάσταση της άσκησης 5 του κεφαλαίου 11] 11.5.1. Περιγραφή Η άσκηση αυτή είναι η πρώτη από µία σειρά ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας. ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Κωδικός Πράξης ΟΠΣ: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα:

Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας. ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Κωδικός Πράξης ΟΠΣ: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κωδικός Πράξης ΟΠΣ: 335662 Τίτλος Πράξης: ΜΟΔΙΠ Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: Άξονας Προτεραιότητας: Στοιχεία επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ευρετήρια. Ευρετήρια. Βάσεις Δεδομένων 2009-2010: Ευρετήρια 1

Ευρετήρια. Ευρετήρια. Βάσεις Δεδομένων 2009-2010: Ευρετήρια 1 Ευρετήρια 1 Ευρετήρια Ένα ευρετήριο (index) είναι μια βοηθητική δομή αρχείου που κάνει πιο αποδοτική την αναζήτηση μιας εγγραφής σε ένα αρχείο Το ευρετήριο καθορίζεται (συνήθως) σε ένα γνώρισμα του αρχείου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγικό Φροντιστήριο Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Εισαγωγικό Φροντιστήριο Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εισαγωγικό Φροντιστήριο Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων Βάσεις Δεδομένων - Γενικά Ορισμός: Βάση Δεδομένων (ΒΔ) είναι μια συλλογή από σχετιζόμενα αντικείμενα. Τα περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα