ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΥΠΟΓΕΙΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΥΠΟΓΕΙΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ.Π.Θ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΥΠΟΓΕΙΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΕΙΑ Υ ΡΑΥΛΙΚΗ 1.1 ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Σε µεγάλο αριθµό προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι Μηχανικοί Περιβάλλοντος έχουν να υπολογίσουν ροές σε «πορώδη µέσα»: αυτά χαρακτηρίζονται από την συνύπαρξη στερεάς φάσης και διακένων µέσα στα οποία λαµβάνει χώρα ροή. -Υπόγειοι υδροφορείς: είναι γεωλογικοί σχηµατισµοί οι οποίοι συγκεντρώνουν το µεγαλύτερο µέρος των εκµεταλλεύσιµων υδατικών πόρων. Αυτοί µπορεί να είναι χαλαροί υδροφορείς (δηλ. γεωλογικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από ανεξάρτητους κόκκους) είτε ρωγµατωµένοι (π.χ. βραχόµαζα η οποία περιέχει µεγάλο αριθµό από ρωγµές). -Χηµικοί αντιδραστήρες διαφόρων τύπων -Τεχνητοί υγρότοποι υπεδάφιας ροής. Πρόκειται για εγκαταστάσεις καθαρισµού αποβλήτων που αποτελούνται από πορώδες µέσο (άµµος, χαλίκι, κροκάλες) στο οποίο έχουν φυτευτεί κατάλληλα φυτά. Ο καθαρισµός γίνεται µε βιοχηµικές διεργασίες (τα φυτά υποστηρίζουν την δράση των µικροοργανισµών που είναι προσκολληµένοι στο πορώδες µέσο). Στα µέσα αυτά θεωρούµε σε πρώτη προσέγγιση ότι η ροή λαµβάνει χώρα σε έναν µεγάλο αριθµό από «µικρούς αγωγούς». Αυτό µπορεί να συµβαίνει τόσο σε χαλαρούς υδροφορείς (δηλ. υδροφορείς οι οποίοι αποτελούνται από ανεξάρτητους κόκκους) είτε σε συνεκτικούς ρωγµατωµένους υδροφορείς (π.χ. βραχόµαζα η οποία περιέχει µεγάλο αριθµό από ρωγµές). Το αντικείµενο της παρούσης παράδοσης εστιάζεται στην υδραυλική των υπόγειων υδροφορέων. 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΣΟ ΥΝΑΜΟΥ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΜΕΣΟΥ Ο αναλυτικός υπολογισµός της ροής σε καθέναν από τους µικρούς αγωγούς παρουσιάζει προβλήµατα: -Η ακριβής θέση τους και η γεωµετρία τους είναι αδύνατον να προσδιοριστούν. -Ακόµα και αν έχουµε τα γεωµετρικά στοιχεία ο υδραυλικός υπολογισµός θα ήταν επίπονος και χρονοβόρος.

3 -Τελικά η ακριβής πληροφορία για τη λεπτοµερή κατανοµή της ροής θα ήταν άχρηστη. Για τους λόγους αυτούς εφαρµόζουµε την προσέγγιση του ισοδύναµου συνεχούς µέσου: Εξετάζουµε τις µέσες τιµές της ιδιότητας που µας ενδιαφέρει (πορώδες, ταχύτητα, πίεση συγκέντρωση..) σε έναν Αντιπροσωπευτικό Στοιχειώδη Όγκο (Α.Σ.Ο.).(ή REV: Representative Elementary Volume). Υποθέτουµε συχνά για λόγους ευκολίας ότι ο όγκος αυτός είναι σφαιρικός. Για να ισχύει η προσέγγιση του ισοδύναµου συνεχούς µέσου πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω συνθήκες: Η ακτίνα της σφαίρας να είναι αρκετά µεγάλη σε σχέση µε την διάµετρο των κόκκων ή από την απόσταση των ρωγµών µεταξύ τους, ώστε, οι µέσες τιµές να είναι ανεξάρτητες τόσο από την ακτίνα της σφαίρας όσο από την θέση που έχει το κέντρο της σφαίρας. Οι διαστάσεις του ΑΣΟ να είναι πολύ µικρές σε σχέση µε τις διαστάσεις του υπόγειου σχηµατισµού που λαµβάνει χώρα η ροή ώστε ο ΑΣΟ να µπορεί να θεωρηθεί σηµείο. Στους φυσικούς γεωλογικούς σχηµατισµούς η µεγάλη αύξηση της κλίµακας παρατήρησης συµπεριλαµβάνει οδηγεί στην επίδραση ετερογενειών µεγάλης κλίµακας. Οι ετερογένειες αυτές είναι δυνατόν να οφείλονται στις χωρικές διακυµάνσεις του µεγέθους των πόρων των κόκκων ή του πορώδους. Τυπικά µεγέθη τα οποία εξετάζουµε µε την βοήθεια του ΑΣΟ είναι η ταχύτητα των ρύπων, η τιµές της συγκέντρωσης η το πιεζοµετρικό φορτίο. 1.3 ΤΟ ΠΙΕΖΟΜΕΤΡΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ Είναι γνωστό από τη Μηχανική Ρευστών και την Υδραυλική ότι η ειδική µηχανική ενέργεια ενός σωµατιδίου υγρού ανά µονάδα βάρους µπορεί να δοθεί από την παρακάτω σχέση: p v E z = + z+ γ g όπου p γ z v g Πίεση Ειδικό βάρος Απόσταση από το επίπεδο αναφοράς Ταχύτητα ροής Επιτάχυνση βαρύτητας

4 Με άλλα λόγια η ειδική µηχανική ενέργεια ανά µονάδα όγκου χωρίζεται στα εξής µεγέθη: p /γ Το έργο που µπορεί να παράγει το σωµατίδιο ρευστού λόγω της πίεσης που ασκείται σε αυτό z Το έργο που είναι απαραίτο για να ανυψωθεί ένα σωµατίδιο σε ένα ορισµένο ύψος v / g Κινητική ενέργεια Συχνά στους υπόγειους υδροφορείς οι ταχύτητες είναι µικρές, και κατά συνέπεια η κινητική ενέργεια είναι αµελητέα. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε λοιπόν την παρακάτω σχέση: p E z h= + z γ Όπου h το πιεζοµετρικό ύψος. Κατά την διεύθυνση της ροής έχουµε µείωση του πιεζοµετρικού φορτίου: Η µηχανική ενέργεια µετατρέπεται σε θερµότητα. Βασικό πλεονέκτηµα του πιεζοµετρικού ύψους είναι ότι µπορούµε να το µετρήσουµε εύκολα τόσο στο πεδίο όσο στο εργαστήριο. 1.4 NΟΜΟΣ ΤΟΥ DARCY Για την ροή σε κολώνα που περιέχει πορώδες µέσο µπορεί να διαπιστωθεί πειραµατικά η παρακάτω γραµµική σχέση µεταξύ της κλίσης του πιεζοµετρικού φορτίου και παροχής: h Q= KA L Q h L Κ Α Παροχή ιαφορά πιεζοµετρικού φορτίου στις δύο άκρες της κολώνας To µήκος της κολώνας Συντελεστής υδραυλικής αγωγιµότητας Επιφάνεια της κολώνας κάθετα στην ροή Η σχέση αυτή µπορεί να γραφεί και µε την παρακάτω µορφή: h q= K L

5 Όπου q η ταχύτητα Darcy ( q = Q / A ) Έχει αποδειχθεί (ολοκληρώνοντας τις εξισώσεις Navier Stokes) ότι ο νόµος του Darcy ισχύει εάν πληρούνται η παρακάτω προϋποθέσεις -Να ισχύει η προσέγγιση του ισοδύναµου συνεχούς µέσου -Οι δυνάµεις αδρανείας να είναι αρκετά µικρές ώστε οι µη γραµµικοί όροι της εξίσωσης Navier Stokes να είναι αµελητέοι -Η ροή να είναι µονοφασική (οµογενές υγρό, αµελητέες διαφορές πυκνότητας) Ενδείξεις για την ισχύ του νόµου του Νταρσύ έχουµε αν θεωρήσουµε ένα εξιδανικευµένο πορώδες µέσο το οποίος αποτελείται από µία σειρά από παράλληλες ρωγµές ορθογωνικής διατοµής πλάτους b και ύψους w (b>>w). Από την Μηχανική Ρευστών ξέρουµε ότι αν οι δυνάµεις αδρανείας είναι αµελητέες, η παροχή ανάµεσα σε δύο πλάκες δίνεται από την σχέση Q ρ όπου: 3 ρgb w h = 1µ L ρ η πυκνότητα και µ το ιξώδες, Αν θεωρήσουµε ότι οι ρωγµές καταλαµβάνουν ένα ορισµένο ποσοστό του χώρου (πορώδες n) η συνολική παροχή σε µία «διατοµή πορώδους µέσου» δίνεται από την σχέση (βλέπε π.χ. Κωτσοβίνος 003): ρgb h Q= Aρ 1µ L όπου Aρτο συνολικό εµβαδόν των διακένων στην διατοµής την οποία εξετάζουµε. Ξέροντας ότι η συνολική επιφάνεια µίας διατοµής Α ισούται µε είναι το πορώδες. A= A / n όπου n ρ Κατά συνέπεια h Q= KA L όπου ρgb K = n 1µ

6 Ανάλογες σχέσεις µπορούµε να βγάλουµε, για την περίπτωση για την οποία οι ρωγµές έχουν κυλινδρικό σχήµα, χρησιµοποιώντας τις εξισώσεις για την ροή στο εσωτερικό ενός κυλίνδρου (βλέπε π.χ. Κωτσοβίνος 003). Mπορούµε να ορίσουµε την µέση ταχύτητα: h q= Q / A= K L Στην πράξη ο συντελεστής Κ ο οποίος αντιστοιχεί σε πορώδη µέσα µε πρακτική σηµασία είναι µικρότερος από την παραπάνω εκτίµηση, λόγω της ακανόνιστης γεωµετρίας των διακένων, η οποία συνεπάγεται µεγάλες απώλειες ενέργειας. Ο συντελεστής Κ (υδραυλική αγωγιµότητα) εξαρτάται από τις γεωµετρικές ιδιότητες του πορώδους µέσου αλλά και από τις ιδιότητες του ρευστού Ο συντελεστής k=kµ/(ρg) (διαπεράτοτητα) έχει διαστάσεις επιφάνειας και εξαρτάται µόνο από τις ιδιότητες του πορώδους µέσου και όχι από τις ιδιότητες του ρευστού. Μπορούµε να γενικεύσουµε την παραπάνω σχέση (θεωρώντας π.χ. ότι το µήκος της κολώνας είναι αµελητέο σε σχέση µε τις χαρακτηριστικές διαστάσεις του πορώδους µέσου). ( ) q x h = K x Θεωρώντας επιπλέον ότι το πορώδες µέσο είναι ισότροπο προκύπτει ότι: h ( q) y = K, y Ή ακόµα: r q = K h ( ) q z h = K z Η διαπερατότητα k και κατά συνέπεια η υδραυλική αγωγιµότητα Κ µπορούν να εκτιµηθούν να εκτιµηθεί όταν ξέρουµε τις γεωµετρικές ιδιότητες του πορώδους µέσου. Μία εξίσωση η οποία χρησιµοποιείται συχνά είναι η παρακάτω εµπειρική εξίσωση: k = cd Όπου k [ cm ], d [cm] και c[-]. H µεταβλητή d συµβολίζει µία τυπική διάµετρο των κόκκων (ορισµένοι συγγραφείς προτείνουν να χρησιµοποιηθεί η d 10 (δηλαδή η διάµετρος των κόκκων η οποία είναι µεγαλύτερη από το 10% των κόκκων σε βάρος. Ο συντελεστής c µπορεί να θεωρηθεί ίσος µε 45 για αµµώδη άργιλο και µε 140 για καθαρή άµµο. Συχνά χρησιµοποιείται η τιµή 100.

7 Η παραπάνω εξίσωση ισχύει όταν το πορώδες µέσο είναι ισότροπο. Όταν το πορώδες µέσο είναι ανισότροπο και οι άξονες x,y,z ταυτίζονται µε τους κύριους άξονες του τανυστή διαπερατότητας οι συνιστώσες της ταχύτητας δίνονται από τις παρακάτω εξισώσεις: h ( q) x = K xx, x h ( q) y = K yy, y ( q) z = K zz h y Για περίπτωση που δεν έχουµε προσρόφηση των ρυπαντών από τον στερεό σκελετό η ταχύτητα των ρυπαντών (ταχύτητα του µετώπου ρύπανσης) µπορεί να εκφραστεί µε την παρακάτω σχέση: q v= n Η εξίσωση Darcy περιέχει (στην απλούστερη πιθανή περίπτωση της µονοδιάστατης ροής) περιέχει δύο αγνώστους: την ταχύτητα και το πιεζοµετρικό φορτίο (στην περίπτωση τρισδιάστατη ροή οι άγνωστοι είναι τέσσερις ενώ οι εξισώσεις ροής είναι τρεις). Για να έχουµε ένα κλειστό σύστηµα χρησιµοποιούµε και την εξίσωση της συνέχειας (εξίσωση της διατήρησης της µάζας). Απαλείφοντας από το παραπάνω σύστηµα την ταχύτητα καταλήγουµε, για πολλά προβλήµατα πρακτικού ενδιαφέροντος, σε ένα σύστηµα εξισώσεων το οποίο έχει την δοµή της εξίσωσης της θερµότητας. Αναλυτικές λύσεις µπορούν να βρεθούν για εξιδανικευµένες περιπτώσεις ροής. 1.5 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Υ ΡΟΦΟΡΕΩΝ -Υδροφορείς υπό πίεση Υδροφορείς των οποίων η µεταβολή της στάθµης του νερού κατά την κατακόρυφο εµποδίζεται από αδιαπέρατο γεωλογικό σχηµατισµό -Υδροφορείς µε ελεύθερη επιφάνεια (φρεάτιοι υδροφορείς) Υδροφορείς για τους οποίους η ελεύθερη επιφάνεια µπορεί να µεταβάλλεται χωρίς περιορισµούς. -Ηµιπερατοί υδροφορείς Υδροφορείς των οποίων η µεταβολή της στάθµης του νερού κατά την κατακόρυφο περιορίζεται από γεωλογικό σχηµατισµό µε χαµηλή διαπερατότητα Το βάθος ροής στους υπόγειους υδροφορείς είναι µερικές δεκάδες και έως µερικές εκατοντάδες µέτρα. Η έκταση τους κατά την οριζόντια κατεύθυνση είναι συνήθως περισσότερα χιλιόµετρα. Κατά συνέπεια η ροή µπορεί να θεωρηθεί οριζόντια για πολλά πρακτικά προβλήµατα.

8 . ΚΙΝΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΓΕΙΟΥΣ Υ ΡΟΦΟΡΕΙΣ.1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟΓΕΙΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ.1.1 ΕΞΙΣΩΣΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑΣ Περίπτωση Υδροφορέα υπό πίεση Έστω µονοδιάστατη οριζόντια ροή. Εξετάζουµε το ισοζύγιο µάζας σε ένα πρίσµα µε συντεταγµένες πλευρών x- x/ και x+ x/ αντίστοιχα. Το ύψος του υπό πίεση υδροφόρου στρώµατος µπορεί να θεωρηθεί σταθερό και συµβολίζεται µε B ενώ το πλάτος του πρίσµατος ισούται µε w. Θεωρούµε την περίπτωση κατά την οποία η ροή λαµβάνει χώρα κατά την θετική φορά του άξονα x. Θεωρούµε την περίπτωση κατά την οποία δεν υπάρχουν ανταλλαγές νερού µε το εξωτερικό περιβάλλον (π.χ. από αντλήσεις, επαναφορτίσεις, διείσδυση νερού από βροχοπτώσεις, απώλειες νερού από εξατµισοδιαπνοή, ανταλλαγές ρευστού µε επιφανειακά υδάτινα σώµατα κ.λ.π.). Στην περίπτωση αυτή το ισοζύγιο νερού γράφεται ως εξής: V(t) = Vin( t ) Vout ( t ) (1) όπου V(t) η µεταβολή του όγκου νερού κατά το χρονικό σηµείο t, V in, και V out ο εισρέον και ο εκρέον όγκος νερού αντίστοιχα κατά το χρονικό σηµείο t. Λαµβάνοντας υπόψη µας ότι η µεταβολή του πεδίου ροής ενδεχοµένως δεν είναι συνεχής έχουµε την κλασσική σχέση: [ Q ( t ) Q ( t ] t V(t) = ) () in out όπου t ένα τυχόν (µικρό) χρονικό διάστηµα, Q in ( t) η εισρέουσα παροχή στο πρίσµα και Q out ( t) η εκρέουσα παροχή Παίροντας υπόψη µας την κλασσική σχέση µεταξύ παροχής και ταχύτητας, δηλαδή ότι η παροχή η οποία διέρχεται από µία επιφάνεια ισούται µε το εµβαδόν της επιφάνειας αυτής επί την συνιστώσα του πεδίου ταχυτήτων η οποία είναι κάθετη στην επιφάνεια αυτή, αλλά και τον ορισµό της φοράς του πεδίου ταχυτήτων προκύπτουν οι σχέσεις: Q in Q out ( t ) [ q( x x /, t) ][ Bw] ( t ) [ q( x+ x /, t) ][ Bw] = (3α) = (3β) Για τον υπολογισµό της µεταβολής του όγκου νερού, µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε τον κλασσικό ορισµό του συντελεστή αποθηκευτικότητας: 1

9 S c ( ) h( t) V t = (4) A όπου Α το εµβαδόν την κάτοψης του εξεταζόµενου τµήµατος του υδροφόρου και h( t) η µεταβολή του πιεζοµετρικού φορτίου ανάµεσα σε δύο διαδοχικά χρονικά βήµατα. Προφανώς ισχύουν οι σχέσεις: A= w x (5) h t = h x, t+ t h x, t (6) ( ) ( ) ( ) Εισαγάγοντας τις εξισώσεις (3) (6) στην εξίσωση () προκύπτει η παρακάτω σχέση: ( x, t+ t) h( x, t) [ q( x+ x /, t) q( x x /, t) ] h S c = -B (7) t x Παίρνοντας υπόψη µας τους κλασικούς ορισµούς της παραγώγου, οι οποίοι µπορούν να γραφούν έως εξής: ( x+ x / ) φ( x x / ) φ φ = lim (8α) x x 0 x φ φ( t+ t) φ( t) = lim. (8β) t t 0 t Προκύπτει η παρακάτω µορφή της εξίσωσης της συνέχειας (ή διατήρησης της µάζας): h q S c + B = 0 (9) t x Είναι εύκολο να αποδειχτεί ότι για την περίπτωση µη σταθερού πάχους τους υδροφορέα η εξίσωση της συνέχειας πρέπει να γραφεί ως εξής: ( Βq) h S c + = 0 (10) t x Η µεθοδολογία που παρουσιάσαµε µπορεί να χρησιµοποιηθεί και για τον προσδιορισµό της εξίσωσης της συνέχεια σε δύο διαστάσεις για την περίπτωση οριζόντιας ροής Περίπτωση υδροφορέα µε ελεύθερη επιφάνεια Θεωρούµε µία περίπτωση ανάλογη περίπτωση µε προηγουµένως µε την διαφορά ότι το ύψος του πρίσµατος είναι ίσο µε το βάθος ροής και κατά συνέπεια µεταβάλλεται στον χώρο και τον χρόνο. Ενώ λοιπόν οι εξισώσεις (1) και () ισχύουν αντί των εξισώσεων (3α) και (3β) πρέπει να χρησιµοποιηθούν οι παρακάτω σχέσεις: Q in Q out ( t) [ q( x x /, t) ][ h( x x /, t) ]w ( t ) [ q( x+ x /, t) ][ h( x+ x /, t) ] = (11α) = w (11β)

10 Αν και η φυσική σηµασία του συντελεστή αποθηκευτικότητας είναι εντελώς διαφορετική για τους υδροφορείς υπό πίεση και τους υδροφορείς µε ελεύθερη επιφάνεια, η µαθηµατική περιγραφή του είναι ίδια. Χρησιµοποιώντας λοιπόν τις εξισώσεις (1), (),(11α), (11β), (4), (5) και (6) προκύπτει ότι: h( x+ x/, t+ t) h( x+ x /, t) [ h(x+ x, t) q( x+ x, t) h( x, t) q( x, t) ] S u = - (1α) t x Παίρνοντας υπόψη µας τον ορισµό της παραγώγου, προκύπτει η εξίσωση της διατήρησης της µάζας για τους φρεάτιους υδροφορείς: h ( hq) S u + = 0 (13) t x Γενικευµένη µορφή της εξίσωσης της συνέχειας Με τη µέθοδο τη οποία παρουσιάσαµε παραπάνω για οριζόντια δισδιάσταστη ροή η εξίσωση της συνέχειας γράφεται ως εξής: Για τους υδροφορείς υπό πίεση:: h Bq Bq x y Sc + + = 0 (14 α ) t x y Για τους φρεάτιους υδροφορείς: h hq hq x y SU + + = 0 (14β) t x y Όταν έχουµε εισροή ή εκροή (εµπλουτισµό, άντληση, επαναπλήρωση, ανταλλαγές ρευστού µε άλλα υδροφόρα στρώµατα εξατµισοδιαπνοή κλπ.) οι παραπάνω εξισώσεις γράφονται: S h Bq + t x Bq + y x y c = R (15 α ) S h hq + t x hq + y x y U = R (15β) Όπου ο συντελεστής R εκφράζει την ανταλλαγή ρευστού ανάµεσα στον υδροφορέα και τα εξωτερικά συστήµατα (διείσδυση νερού της βροχής, απώλειες λόγω εξατµισοδιαπνοής, αντλήσεις ή εµπλουτισµό από φρέατα κλπ.)..1. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΠΟΓΕΙΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΝΤΑΡΣΥ Εισαγάγοντας την εξίσωση του Νταρσύ στις παραπάνω εξισώσεις προκύπτει: 3

11 4 R y h BK y x h BK x t h S c = + + ) ( ) ( R y h hk y x h hk x t h S u = + + ) ( ) ( Θέτοντας T=KB ;όπου Τ η µεταφορικότητα ή µεταβιβαστικότητα (transmissivity) R y h T y x h T x t h S c = + + ) ( ) ( Η εξίσωση για τους υδροφορείς υπό πίεση έχει την δοµή της εξίσωσης της θερµότητας. Για µικρές διακυµάνσεις της στάθµης µπορούµε να θεωρήσουµε το µέγεθος u T ανεξάρτητο του h (ισοδύναµη µεταφορικότητα), εάν θέσουµε KH T u =, όπου H η µέση στάθµη του βάθους ροής, ως προς τον χρόνο, σε ένα σηµείο του υδροφορέα. Κατά συνέπεια: R y h T y x h T x t h S u u u = + ) ( ) ( οι παραπάνω εξισώσεις γράφονται και σε πιο συµπαγή µορφή: R h T t h S c = ) ( R h T t h S u u = ) ( όπου ο τελεστής Nabla σε δύο διαστάσεις για (χωρικά) σταθερό συντελεστή µεταφορικότητας: R h T t h S c = όπου ο τελεστής Nabla σε δύο διαστάσεις ή R y h x h T t h S c = +

12 5 για µόνιµη ροή και για αµελητέες εισροές εκροές έχουµε την εξίσωση του Laplace 0 = + y h x h ή 0 = h Για γνωστές οριακές συνθήκες υπάρχει µεγάλος αριθµός αναλυτικών λύσεων της παραπάνω λύσης χρησιµοποιώντας µιγαδικούς αριθµούς.

13 .1. ΜΟΝΟ ΙΑΣΤΑΤΗ ΡΟΗ ΣΕ ΥΠΟΓΕΙΟΥΣ Υ ΡΟΦΟΡΕΙΣ Μη µόνιµη ροή σε υδροφορέα η οποία προκαλείται από την απότοµη άνοδο της στάθµης ποταµού. Εξετάζουµε µία µονοδιάστατη ροή σε υπόγειο υδροφορέα ο οποίος βρίσκεται ανάµεσα σε δύο ποταµούς. Η απόσταση µεταξύ των δύο ποταµών ισούται µε L. Θεωρούµε ότι ισχύει ο νόµος του Νταρσύ, ότι µπορεί να χρησιµοποιηθεί η εξίσωση της συνέχειας στην γραµµική (ή γραµµικοποιηµένη) µορφή της και ότι επίσης οι τιµές των παραµέτρων είναι σταθερές στον χώρο. Κατά συνέπεια η πιεζοµετρία µπορεί να περιγραφεί από την παρακάτω εξίσωση: h h S = T, (Ι) t x όπου S ένας συντελεστής αποθηκευτικότητας και Τ η µεταφορικότητα (ή µεταβιβαστικότητα) του υδροφόρου σχηµατισµού. Αρχικά θεωρούµε ότι το όλο σύστηµα βρίσκεται σε ισορροπία και η τιµή της πιεζοµετρίας είναι σταθερή σε όλον τον σχηµατισµό και ίση µε h= H 0. Για t 0 έχουµε απότοµη ανύψωση της στάθµης του ποταµού ο οποίος έρχεται σε επαφή µε τον υδροφορέα στο σηµείο x=0 στα h= H 1. Η στάθµη της πιεζοµετρίας στον δεύτερο ποταµό είναι σταθερή σε όλη την διάρκεια του φαινοµένου. Εξαιτίας της ανόδου της στάθµης αρχίζει η ροή µέσα στον υδροφόρο σχηµατισµό. Εισαγάγοντας την µεταβλητή h = h - H 0, η οποία συµβολίζει την διαταραχή η οποία προκαλείται στο πιεζοµετρικό φορτίο του υδροφορέα από την απότοµη άνοδο της στάθµης του ποταµού και επίσης τη µεταβλητή α = T/S, η εξίσωση (Ι)µπορεί να γραφτεί ως εξής: h h = α (II) t x µε αρχικές συνθήκες h = 0 και οριακές συνθήκες h = h= H 1 H 0 για x=0 και h = 0 για x=l. Παρατηρούµε ότι η εξίσωση (ΙΙ) αλλά και οι οριακές της συνθήκες, έχουν την ίδια µαθηµατική δοµή µε τη µαθηµαική εξίσωση για τον προσδιορισµό της συνιστώσας της ταχύτητας u για την ροή ανάµεσα σε δύο πλάκες, «από τις οποίες η µια είναι ακίνητη και η άλλη αρχίζει ξαφνικά να κινείται» η οποία είχε εξετασθεί στην Ρευστοµηχανική. Κατά συνέπεια η γενική µορφή της λύσης µπορεί να γραφεί ως εξής: x h ( ) = αt nπx h x, t h 1 exp n π sin (ΙΙΙ) L π n= 1 L L Για σχετικά µικρούς χρόνους για τους οποίους η διαταραχή δεν έχει φτάσει στον ποταµό κατάντη µπορεί να χρησιµοποιηθεί η λύση για ο ηµιάπειρο µέσο (βλέπε την

14 παράγραφο η οποία πραγµατεύεται την «ροή προερχόµενη από σταθερή κίνηση πλάκας σε άπειρο χώρο (πρώτο πρόβληµα Stokes) της Ρευστοµηχανικής. Για το πρόβληµα το οποίο εξετάζουµε η λύση γράφεται: x h ( x, t) = h 1 erf (ΙV) αt όπου erf η συνάρτηση σφάλµατος (error function). Για την περίπτωση ηµιάπειρου µέσου το µήκος του µετώπου της διαταραχής µπορεί να εκτιµηθεί από την εξίσωση: L F = 3 αt (V). Προφανώς για να ισχύει η εξίσωση (IV) πρέπει να ισχύει η σχέση: L F < L. L F

15 . Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΦΡΕΑΤΩΝ..1 Υ ΡΑΥΛΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΗ ΜΟΝΙΜΗΣ ΡΟΗΣ ΑΠΟ ΑΝΤΛΗΣΗ ΦΡΕΑΤΟΣ..1.1 Ο νόµος του THEISS Θα εξετάσουµε την πτώση στάθµης σε υπό πίεση υδροφορέα, «άπειρης» έκτασης στην οριζόντια διεύθυνση και πάχους Β. Θεωρώντας ότι: -Οι ταχύτητες είναι αρκετά χαµηλές ώστε οι όροι αδρανείας να είναι αµελητέοι. -Η γεωµετρία των πόρων είναι τέτοια ώστε να ισχύει µακροσκοπικά η προσέγγιση του ισοδύναµου συνεχούς -Υπάρχει υδραυλική ισορροπία στο εσωτερικό ενός ΑΣΟ -Ο ιδιότητες του υδροφορέα είναι σταθερές στον χώρο -Το µέσο είναι ισότροπο -Η ροή είναι οριζόντια -Η ανταλλαγές υγρού µε το εξωτερικό περιβάλλον είναι αµελητέες Μπορούµε να περιγράψουµε τις µεταβολές της πιεζοµετρίας h µε την παρακάτω εξίσωση: h h h = T + t x y S (1) η παραπάνω εξίσωση γράφεται σε διανυσµατική µορφή: h S t = T h () όπου ο τελεστής Nabla σε δύο διαστάσεις: µοναδιαία διανύσµατα. r r = ex + ey, e r xκαι x y e r yτα Είναι καλό να εκφράσουµε τις παραπάνω εξισώσεις για το πρόβληµα που εξετάζουµε, λόγω της συµµετρίας εκ περιστροφής, σε πολικές συντεταγµένες: h S t h 1h 1 = T + + r r r r h ϑ h και παίρνοντας υπόψη µας ότι = 0 : ϑ

16 h S t όπου h 1h = T + r r r, (3 α ) r = x + y η απόσταση από το πηγάδι. Θεωρούµε ότι πριν από την έναρξη της άντλησης, το σύστηµα ήταν σε ισορροπία, δηλαδή η στάθµη της πιεζοµετρίας ήταν παντού σταθερή: h= h0. Η πτώση της στάθµης ορίζεται σαν: s= h 0 h. Κατά συνέπεια η εξίσωση που περιγράφει την πτώση στάθµης έχει την ίδια δοµή µε την εξίσωση για το πιεζοµετρικό φορτίο: s S t s 1s = T + r r r (4). Η αρχική συνθήκη γράφεται: s ( r,0 ) = 0 ενώ η πρώτη οριακή συνθήκη προκύπτει από το γεγονός ότι δεν υπάρχει πτώση στάθµης σε άπειρη απόσταση από τον υδροφορέα: s, t =. ( ) 0 Θεωρώντας ότι η αντλούµενη παροχή Qείναι σταθερή, µπορούµε να ορίσουµε και την δεύτερη οριακή συνθήκη µε την παρακάτω µεθοδολογία: h -Η ειδική παροχή σε µία κάθετη διατοµή δίνεται από την σχέση: Qδ = T r -Η παροχή προκύπτει αν πολλαπλασιάσουµε την περίµετρο της γεώτρησης µε την h παροχή σε µία κάθετη διατοµή: Q= ( πrw) Qδ = πrwt όπου r r = r w η ακτίνα r= r w της γεώτρησης. Κατά συνέπεια η δεύτερη οριακή συνθήκη γράφεται: s r r r= r w = Q πt. (5) Εισαγάγοντας τη µεταβλητή Boltzman: u = r / 4αt, όπου α = T / S η εξίσωση για την πτώση στάθµης µετατρέπεται από εξίσωση µε µερικές παραγώγους σε µία κανονική διαφορική εξίσωση:

17 d s du 1 ds = 0 u du (6) Με οριακές συνθήκες: ( ) = 0 s (6 α ) u ds du u 0 = Q 4πT 1 (6β) Για την τελευταία εξίσωση κάναµε την παραδοχή ότι µπορούµε να θεωρήσουµε την γεώτρηση σαν σηµείο, λόγω του µικρού µέγεθος της ακτίνας σε σχέση µε τις διαστάσεις του προβλήµατος. Η εξίσωση (6) είναι µία γραµµική οµογενής εξίσωση πρώτης τάξης ως προς s Λ =. u Ολοκληρώνοντας µία φορά την (6) προκύπτει ότι: ds u du u = C 1 e (7) Όπου η σταθερά C1υπολογίζεται αν πάρουµε υπόψη µας την (6β) σε C 1 Q =. 4πT Κατά συνέπεια: ds du Q = 4πT u e u (7) Ολοκληρώνοντας την (7) προκύπτει ότι: s= Q 4πT u u e u du (8) Εισαγάγοντας την συνάρτηση πηγαδιού W(u) η οποία ορίζεται από την σχέση ( 1 ) s ds du ds r r ds r = r = r = = u r du dr du 4α t 4αt du ds du. s από την εξίσωση (5): r r r= 0 = Q πt s u u u= 0 = Q 4πT

18 W(u) = u u e u du προκύπτει ότι: Q s= W( u ) (9) 4πT Τιµές για την συνάρτηση W(u) είναι καταχωρηµένες σε πίνακες (π.χ. Bear, 1979). Η παραπάνω συνάρτηση µπορεί να εκφραστεί και µε την βοήθεια της σειράς: W(u) = ln(u) u u u + u x! 3x3! 4x4! Στην πράξη για u< 0.01µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε την σχέση W(u) ln(u) κατά συνέπεια: 3 4 s Q r S ln( ) = 4πT 4Tt Q. 5Tt ln 4πT r S (10) Η εξισώσεις (9) και (10) αποκαλούνται εξισώσεις του Theis. Η εξίσωση (10) αναφέρεται και σαν εξίσωση του Jacob. Αριθµητικό Παράδειγµα Υπολογίστε την πτώση στάθµης σε έναν υδροφορέα υπό πίεση σε απόσταση r 1 = 0. 3m και r = 5m από την γεώτρηση, 7 ώρες από την έναρξη της άντλησης, για / σταθερή παροχή Q=.0315m s. ίνονται οι ιδιότητες του υδροφορέα T= m / s και S=0.001 Λύση Ο συντελεστής α υπολογίζεται σε: α =Τ/S = 9.4m s. Η µεταβλητή Boltzman στις θέσεις που εξετάζουµε παίρνει τις τιµές: (. 3) 8 0 u = = 9 499x10 1 4x9. 4x( 7x3600 ). /

19 ( ) 4 u 5 = = 6 596x10 4x9. 4x( 7x3600 ). Επειδή u 1, u < 0 01µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε την εξίσωση (10).. Προκύπτει ότι: s 1 = ln( ) m 8 4 x = π x s = ln( ) m 4 4 x = π x10

20 ..1. Το αντίστροφο πρόβληµα της υπόγειας υδραυλικής (Αξιολόγηση αποτελεσµάτων δοκιµαστικών αντλήσεων για την περίπτωση µη µόνιµης ροής) Η κλασσική προσέγγιση στην υπόγεια υδραυλική (αλλά και σε άλλα γνωστικά αντικείµενα) είναι η προσοµοίωση φαινοµένων µε την επίλυση διαφορικών εξισώσεων. Στις διαφορικές αυτές εξισώσεις θεωρούνται όλοι οι συντελεστές γνωστοί, όπως επίσης και οι οριακές ή οι αρχικές συνθήκες. Ζητούµενο είανι η εύρεση της εξαρτηµένης µεταβλητής: πιεζοµετρία, συγκέντρωση ρυπαντών, θερµοκρασία. (Η µέθοδος επίλυσης των παραπάνω εξισώσεων εξαρτάται από τον βαθµό δυσκολίας του προβλήµατος και από την επιθυµητή ακρίβεια). Σε πολλά πρακτικά προβλήµατα απαιτείται µεγάλη ακρίβεια και κατά συνέπεια είναι απαραίτητη η εκτίµηση παραµέτρων από δεδοµένα πεδίου, πριν την καθαυτό αξιοποίηση του µαθηµατικού οµοιώµατος. Η µετρήσεις γίνονται σε µικρή κλίµακα ή.σε ειδικές συνθήκες έτσι ώστε να είναι εφικτή η ερµηνεία των αποτελεσµάτων. Η διεργασία αξιοποίησης των αποτελεσµάτων αυτών είναι πιο εύκολη όταν είναι διαθέσιµες αναλυτικές λύσεις. Αναφέρθηκε ήδη µία τέτοια λύση για την περίπτωση άντλησης από γεώτρηση σε υπό πίεση υδροφορέα ο οποίος µπορεί να θεωρηθεί οµοιογενής «απείρων διαστάσεων», η ροή δισδιάστατη, οι συνθήκες τέτοιες ώστε να ισχύει ο νόµος του Νταρσύ και η ροή να είναι οριζόντια. Για την περίπτωση κατά την οποία πριν από την έναρξη της άντλησης δεν υπήρχε ροή και η παροχή άντλησης είναι σταθερή, είχε αποδειχθεί στο κεφάλαιο «Yδραυλικός υπολογισµός µη µόνιµης ροής από άντληση φρέατος» ότι η πτώση στάθµης µπορεί να υπολογισθεί από την σχέση: s= Q 4πT u u e u du (1) όπου u = r / 4αtκαι α = T / S Οι ονοµασίες των παραπάνω µεταβλητών έχουν ήδη διευκρινισθεί, όπως επίσης και το γεγονός ότι για µικρές τιµές του u (u<0.01) η σχέση (1) µπορεί να γραφεί: s = Q. 5Tt ln, 4πT r S η χρησιµοποιώντας τον δεκαδικό λογάριθµο: s =.3Q. 5Tt log 4πT r S ()

21 Στην πράξη µετριέται η πτώση της στάθµης συναρτήσει του χρόνου σε πιεζόµετρο το οποί είναι τοποθετηµένο σε µικρή απόσταση από την αντλητική γεώτρηση (έτσι ώστε να ισχύει η υπόθεση u<0.01). Στο χρονικό σηµείο t 1 η πτώση στάθµης δίνεται από την σχέση:.3q. 5Tt1 s 1 = log 4πT r S ενώ στο χρονικό σηµείο t από την σχέση.3q. 5Tt = log 4πT r S s (3) (4) Από τις εξισώσεις (3) και (4) συνεπάγεται ότι:. 3Q t s= s s1 = log (5) 4πT t 1 Εάν επιλέξουµε τους χρόνους έτσι ώστε τα t 1 και t να απέχουν µεταξύ τους έναν λογαριθµικό κύκλο ( t / t 10 ) η (5) µετατρέπεται στην παρακάτω σχέση: 1 =. 3Q s= s s1 = (6) 4πT ή ισοδύναµα: T. 3Q = 4π s (6 α ) Η πτώση στάθµης µπορεί να προσδιορισθεί από µετρήσεις πεδίου, ενώ η παροχή θεωρείται γνωστή: κατά συνέπεια από την (6) µπορεί να προσδιορισθεί η µεταφορικότητα. Για τον προσδιορισµό του S ακολουθούµε την εξής διαδικασία: Θέτοντας στην () s=0 προκύπτει ότι:.3q. 5Tt log 4πT r S 0 = 0 (7) Η (7) είναι ισοδύναµη µε την σχέση:. 5Tt r S 0 = 1

22 Κατά συνέπεια:. 5Tt 0 S = (8) r όπου t 0 είναι το σηµείο τοµής της καµπύλης πτώσης στάθµης µε τον άξονα του χρόνου, η µεταφορικότητα είναι γνωστή από το προηγούµενο υπολογιστικό βήµα,. ενώ η απόσταση του πιεζόµετρου παρατήρησης r από την γεώτρηση είναι γνωστή. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Το παρακάτω παράδειγµα εφαρµογής αναφέρεται στο βιβλίο «Physical and Chemical Hydrogeology» των P.A.Domenico και F.W. Scwartz: Ζητείται να αξιοποιηθούν τα δεδοµένα της δοκιµαστικής άντλησης του Σχήµατος (1). (min) ΣΧΗΜΑ 1 Καταγραφή της πτώσης στάθµης σε πηγάδι παρατήρησης σε ηµιλογαριθµικό χαρτί (απόσταση από το την γεώτρηση 305 m, Q=5.43x10^3m3/d.). O άξονας των x αντιστοιχεί µε τον χρόνο ενώ ο άξονας των y στην πτώση στάθµης σε σχέση µε το επίπεδο ηρεµίας. ΛΥΣΗ ΑΠό το σχήµα 1 προκύπτει ότι για t1 = 10λεπτά της ώρας s 1 = m, ενώ για t = 100λεπτά της ώρας s = m. Προκύπτει ότι για ένα λογαριθµικό κύκλο: s= 0. 4m Από την (6 α ) προκύπτει ότι: T = m / day= m / s Για s=0 t0 = 5 min.: Αντικαθιστώντας στην (8) προκύπτει ότι: S =

23 .. ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΟΝΙΜΗΣ ΡΟΗΣ ΑΠΟ ΑΝΤΛΗΣΗ ΦΡΕΑΤΟΣ Η ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Υ ΡΟΓΕΩΤΡΗΣΕΩΝ...1 Υδρογεώτρηση σε άπειρο υδροφορέα µε πεπερασµένη ακτίνα επιρροής Σε περίπτωση άντλησης νερού από υδροφορέα «άπειρων» διαστάσεων (δηλαδή για περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν είναι αισθητή η επίδραση των ορίων), θεωρητικά η ροή δεν γίνεται ποτέ µόνιµη. Η αναλυτική λύση για την περίπτωση υδροφορέα υπό πίεση µε οµοιόµορφες ιδιότητες, παρουσιάστηκε στο κεφάλαιο «Yδραυλικός Υπολογισµός µη µόνιµης ροής από άντληση φρέατος». Στην πράξη συναντάµε συχνά περιπτώσεις σταθεροποίησης της ροής µετά από ένα ορισµένο χρονικό διάστηµα. Παρατηρείται δηλαδή ότι δεν παρουσιάζεται πτώση στάθµης σε αποστάσεις από την γεώτρηση µεγαλύτερες από µία ακτίνα επιρροής R. (βλέπε σχήµα 1). Η ακτίνα αυτή µπορεί να προσδιορισθεί από εµπειρικούς τύπους ή (κατά προτίµηση) µετά από επαρκή γνώση των ιδιοτήτων του εξεταζόµενου) υδροφορέα. Για τις περιπτώσεις αυτές, κατά τις οποίες ισχύουν στον υδροφορέα οι συνθήκες ότι οι ιδιότητες ου υδροφορέα µπορούν να θεωρηθούν σταθερές,η πτώση της πιεζοµετρίας σε σχέση µε την στάθµη ηρεµίας, s, για r w r R, (όπου r wη ακτίνα της γεώτρησης), δίνεται από την σχέση: s= - Q ln πt r R (1) Για αποστάσεις από την υδρογεώτρηση µεγαλύτερες από την ακτίνα επιρροής ( R ) r > η πτώση στάθµης µπορεί να θεωρηθεί µηδενική. Για πολλά πρακτικά προβλήµατα µπορούµε να θεωρήσουµε ότι η πτώση στάθµης µέσα στην γεώτρηση ( s w ) δίνεται από την σχέση: s= - Q rw ln πt R (1α) όπου Q παροχή, Τ η µεταφορικότητα ή µεταβαστικότητα (transmissivity) και r η + απόσταση από το πηγάδι ( r = x y ). Όπως είναι γνωστό µεταφορικότητα Τ µπορεί να εκφραστεί και από την σχέση: T=KB () Όπου Κ η υδραυλική αγωγιµότητα και Β το πάχος του υπό πίεση υδροφορέα..

24 Για αποστάσεις από την υδρογεώτρηση µεγαλύτερες από την ακτίνα επιρροής ( R ) r > η πτώση στάθµης µπορεί να θεωρηθεί µηδενική (Υπενθυµίζεται ότι η πτώση στάθµης ορίζεται από την σχέση: s = h 0 + h( r), όπου h 0 είναι το σταθερό στον χώρο- ύψος της πιεζοµετρίας πριν την λειτουργία της γεώτρησης στάθµη ηρεµίας- και h(r) είναι η στάθµη της πιεζοµετρίας σε απόσταση r από την γεώτρηση κατά την λειτουργία της αντλητικής γεώτρησης και µετά την αποκατάσταση της µόνιµης ροής.) Σχήµα 1: Μόνιµη ροή σε υπό πίεση υδροφορέα Όπως είχε παρουσιαστεί στο κεφάλαιο «Yδραυλικός Υπολογισµός µη µόνιµης ροής από άντληση φρέατος» η διαφορική εξίσωση για την πτώση στάθµης r είναι η: s S t s 1s = T + r r r (3) Για την περίπτωση µόνιµης ροής την οποία εξετάζουµε σε αυτό το κεφάλαιο η εξίσωση () µετατρέπεται στην παρακάτω µορφή: s 1s + = 0 r r r (4).

25 είναι προφανές ότι εξίσωση (1) ικανοποιεί την εξίσωση (4) όπως επίσης και την συνθήκη: s= 0 για r=r. Εµπειρικές σχέσεις για τον προσδιορισµό της ακτίνας επιρροής R αναφέρονται µεταξύ άλλων στον Bear (1979), π. χ,: R= 3000s w K 1/ Στην παραπάνω εξίσωση οι διαστάσεις της ακτίνας επιρροής και της πτώσης στάθµης στην γεώτρηση είναι µέτρα [m], ενώ της υδραυλικής αγωγιµότητας είναι [m/s].... Υπολογισµός της υδραυλικής συµπεριφοράς συστήµατος υδρογεωτρήσεων Εφόσον η διαφορική εξίσωση (4) είναι γραµµική, ισχύει για τις λύσεις της η αρχή της επαλληλίας και µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε τη λύση της (εξίσωση 1) για να µελετήσουµε πιο σύνθετες προβλήµατα. Μία τέτοια περίπτωση είναι όταν έχουµε δύο υδρογεωτρήσεις σε απόσταση L µεταξύ τους (L=b). Σύµφωνα µε την αρχή ης επαλληλίας (superposition principle) µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε την εξίσωση () για να υπολογίσουµε την πτώση στάθµης σε τυχόν σηµείο Σ του υδροφορέα από την πρώτη γεώτρηση και στην συνέχεια να χρησιµοποιήσουµε την ίδια εξίσωση για να υπολογίσουµε την πτώση στάθµης η οποία προκαλείται από την δεύτερη γεώτρηση. Η πραγµατική πτώση στάθµης στο σηµείο Σ προκύπτει από το άθροισµα των δύο παραπάνω µεγεθών. Θεωρούµε ότι η γεώτρηση 1 βρίσκεται στο σηµείο y=0, x=-b ενώ η γεώτρηση στο σηµείο y=0, x=b. Έστω x,y οι συντεταγµένες του σηµείου Σ. Η απόσταση του σηµείου Σ από την πρώτη γεώτρηση δίνεται από την σχέση: r 1 + = ( x+ b ) y (5) Αντικαθιστώντας την (5) στην (1) προκύπτει ότι επίδραση την πρώτης γεώτρησης στο σηµείο Σ αντιστοιχεί σε µία ταπείνωση του πιεζοµετρικού φορτίου κατά: ( x+ b) Q + y 1 = ln πt R s 1 (6).

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΡΥΠΩΝ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΡΥΠΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΡΥΠΩΝ 1 ο ΘΕΜΑ (1,5 Μονάδες) Στην παράδοση είχε παρουσιαστεί η αριθµητική επίλυση της εξίσωσης «καθαρής συναγωγής» σε µία διάσταση, η µαθηµατική δοµή της οποίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ- ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ NAVIER STOKES

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ- ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ NAVIER STOKES ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ- ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ NAVIER STOKES ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΣΕ ΕΝΑΝ ΑΠΕΙΡΟΣΤΟ ΟΓΚΟ ΡΕΥΣΤΟΥ Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε την ισορροπία των δυνάμεων οι οποίες ασκούνται σε ένα τυχόν σωματίδιο ρευστού.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 6 ο : Υδρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΛΗΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ. Προϋποθέσεις

ΑΝΤΛΗΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ. Προϋποθέσεις ΑΝΤΛΗΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ Κατά τη διάρκεια των αντλήσεων σε έργα υδροληψίας (γεωτρήσεις, πηγάδια) δημιουργείται σαν συνέπεια των αντλήσεων ένας ανάστροφος κώνος ή κώνος κατάπτωσης (depession cone) του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρομαγνητισμός. Ηλεκτρικό δυναμικό. Νίκος Ν. Αρπατζάνης

Ηλεκτρομαγνητισμός. Ηλεκτρικό δυναμικό. Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρομαγνητισμός Ηλεκτρικό δυναμικό Νίκος Ν. Αρπατζάνης Ηλεκτρικό δυναμικό Θα συνδέσουμε τον ηλεκτρομαγνητισμό με την ενέργεια. Χρησιμοποιώντας την αρχή διατήρησης της ενέργειας μπορούμε να λύνουμε διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 η & 2 η : ΟΡΙΑΚΟ ΣΤΡΩΜΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΡΩΤΟΥ ΟΡΙΑΚΟΥ ΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΑΚΙΝΗΤΗ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΕΠΙΠΕΔΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ Σκοπός της άσκησης Στην παρούσα εργαστηριακή άσκηση γίνεται μελέτη του Στρωτού

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής

Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών. Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών Εργασία 1 η : Πτώση πίεσης σε αγωγό κυκλικής διατομής Ονοματεπώνυμο:Κυρκιμτζής Γιώργος Σ.Τ.Ε.Φ. Οχημάτων - Εξάμηνο Γ Ημερομηνία εκτέλεσης Πειράματος : 12/4/2000 Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss

Κεφάλαιο Η2. Ο νόµος του Gauss Κεφάλαιο Η2 Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss Ο νόµος του Gauss µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ένας εναλλακτικός τρόπος υπολογισµού του ηλεκτρικού πεδίου. Ο νόµος του Gauss βασίζεται στο γεγονός ότι η ηλεκτρική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ. Διάχυση Συναγωγή. Δημήτριος Τσιπλακίδης e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ. Διάχυση Συναγωγή. Δημήτριος Τσιπλακίδης e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak 1 ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ Διάχυση Συναγωγή Δημήτριος Τσιπλακίδης e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url: users.auth.gr/~dtsiplak Μεταφορά μάζας Κινητήρια δύναμη: Διαφορά συγκέντρωσης, ΔC Μηχανισμός: Διάχυση (diffusion)

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΡΟΥΣ-ΡΟΠΕΣ Α ΡΑΝΕΙΑΣ 6.. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Για τον υπολογισµό των τάσεων και των παραµορφώσεων ενός σώµατος, που δέχεται φορτία, δηλ. ενός φορέα, είναι βασικό δεδοµένο ή ζητούµενο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία. Κεφάλαιο 6 ο : Υδρολογία Υπόγειων Νερών. Φώτιος Π. ΜΑΡΗΣ

Τεχνική Υδρολογία. Κεφάλαιο 6 ο : Υδρολογία Υπόγειων Νερών. Φώτιος Π. ΜΑΡΗΣ Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία Κεφάλαιο 6 ο : Υδρολογία Υπόγειων

Διαβάστε περισσότερα

Ροπή αδράνειας. q Ας δούµε την ροπή αδράνειας ενός στερεού περιστροφέα: I = m(2r) 2 = 4mr 2

Ροπή αδράνειας. q Ας δούµε την ροπή αδράνειας ενός στερεού περιστροφέα: I = m(2r) 2 = 4mr 2 ΦΥΣ 131 - Διαλ.22 1 Ροπή αδράνειας q Ας δούµε την ροπή αδράνειας ενός στερεού περιστροφέα: m (α) m (β) m r r 2r 2 2 I =! m i r i = 2mr 2 1 I = m(2r) 2 = 4mr 2 Ø Είναι δυσκολότερο να προκαλέσεις περιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ. Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Γ εξάμηνο

ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ. Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Γ εξάμηνο ΡΕΥΣΤΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΥΔΡΑΥΛΙΚΗ Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Γ εξάμηνο ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ -Ειδικότητα Υδραυλική Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Οι εφαρμογές της διαστατικής ανάλυσης είναι:

ΔΙΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Οι εφαρμογές της διαστατικής ανάλυσης είναι: ΔΙΑΣΤΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Χρήσεις της διαστατικής ανάλυσης Η διαστατική ανάλυση είναι μία τεχνική που κάνει χρήση της μελέτης των διαστάσεων για τη λύση των προβλημάτων της Ρευστομηχανικής. Οι εφαρμογές της διαστατικής

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα. 15m. ταμιευτήρας. κανάλι

Το πρόβλημα. 15m. ταμιευτήρας. κανάλι Το πρόβλημα Μετά από ατύχημα, ρύπος (τριχλωροαιθένιο διαλυμένο στο νερό) διαρρέει στον ταμιευτήρα στο πιο κάτω σχήμα. Υπάρχει ανησυχία για το πόσο γρήγορα θα επηρεαστεί κανάλι στα κατάντη αν δεν ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων:

Υπόδειξη: Στην ισότροπη γραμμική ελαστικότητα, οι τάσεις με τις αντίστοιχες παραμορφώσεις συνδέονται μέσω των κάτωθι σχέσεων: Μάθημα: Εδαφομηχανική Ι, 5 ο εξάμηνο. Διδάσκων: Ιωάννης Ορέστης Σ. Γεωργόπουλος, Π.Δ.407/80, Δρ Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Θεματική περιοχή: Σχέσεις τάσεων παραμορφώσεων στο έδαφος. Ημερομηνία: Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα

Κεφάλαιο M6. Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κεφάλαιο M6 Κυκλική κίνηση και άλλες εφαρµογές των νόµων του Νεύτωνα Κυκλική κίνηση Αναπτύξαµε δύο µοντέλα ανάλυσης στα οποία χρησιµοποιούνται οι νόµοι της κίνησης του Νεύτωνα. Εφαρµόσαµε τα µοντέλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ

ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός της κινηματικής είναι η περιγραφή της κίνησης του ρευστού Τα αίτια που δημιούργησαν την κίνηση και η αναζήτηση των δυνάμεων που την διατηρούν είναι αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 8.1 (από Hoek and Bray, 1977)

Πίνακας 8.1 (από Hoek and Bray, 1977) Κεφάλαιο 8: Βραχόµαζα και υπόγεια νερά 8.1 8. ΒΡΑΧΟΜΑΖΑ ΚΑΙ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ Τα πετρώµατα όταν αυτά είναι συµπαγή και δεν παρουσιάζουν πρωτογενή ή δευτερογενή κενά είναι αδιαπέρατα. Αντίθετα όταν παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M11. Στροφορµή

Κεφάλαιο M11. Στροφορµή Κεφάλαιο M11 Στροφορµή Στροφορµή Η στροφορµή παίζει σηµαντικό ρόλο στη δυναµική των περιστροφών. Αρχή διατήρησης της στροφορµής Η αρχή αυτή είναι ανάλογη µε την αρχή διατήρησης της ορµής. Σύµφωνα µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ. Ν. Σαμπατακάκης Καθηγητής Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας Παν/μιο Πατρών ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ II ΠΕΡΙΒΑΛΛΩΝ ΧΩΡΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ βασική απαίτηση η επαρκής γνώση των επιμέρους στοιχείων - πληροφοριών σχετικά με: Φύση τεχνικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης

Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης Υφαλμύρινση Παράκτιων Υδροφορέων - προσδιορισμός και αντιμετώπιση του φαινομένου με συνδυασμό μοντέλων προσομοίωσης και μεθόδων βελτιστοποίησης Καθ. Καρατζάς Γεώργιος Υπ. Διδ. Δόκου Ζωή Σχολή Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Συναρτήσεις δύο ή περισσοτέρων µεταβλητών

5.1 Συναρτήσεις δύο ή περισσοτέρων µεταβλητών Κεφάλαιο 5 ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΩΝ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ 5.1 Συναρτήσεις δύο ή περισσοτέρων µεταβλητών Οταν ένα µεταβλητό µέγεθος εξαρτάται αποκλειστικά από τις µεταβολές ενός άλλου µεγέθους, τότε η σχέση που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων ΘΕ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων 1. Σκοπός Πρόκειται για θεωρητική άσκηση που σκοπό έχει την περιληπτική αναφορά σε θεµατολογίες που αφορούν την

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) ( )! r a. Στροφορμή στερεού. ω i. ω j. ω l. ε ijk. ω! e i. ω j ek = I il. ! ω. l = m a. = m a. r i a r j. ra 2 δ ij. I ij. ! l. l i.

( ) ( ) ( )! r a. Στροφορμή στερεού. ω i. ω j. ω l. ε ijk. ω! e i. ω j ek = I il. ! ω. l = m a. = m a. r i a r j. ra 2 δ ij. I ij. ! l. l i. Στροφορμή στερεού q Η στροφορµή του στερεού γράφεται σαν: q Αλλά ο τανυστής αδράνειας έχει οριστεί σαν: q H γωνιακή ταχύτητα δίνεται από: ω = 2 l = m a ra ω ω ra ω e a ΦΥΣ 211 - Διαλ.31 1 r a I j = m a

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Στραγγίσεις (Θεωρία) Ενότητα 9 : Η ασταθής στράγγιση των εδαφών Ι Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Στραγγίσεις (Θεωρία) Ενότητα 9 : Η ασταθής στράγγιση των εδαφών Ι Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Στραγγίσεις (Θεωρία) Ενότητα 9 : Η ασταθής στράγγιση των εδαφών Ι Δρ Μενέλαος Θεοχάρης 61 Γενικά Η ροή του υπόγειου νερού ονομάζεται ασταθής,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1.1 Θερμοδυναμική και Μετάδοση Θερμότητας 1 1.2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας

ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. k Για E 0, η (1) ισχύει για κάθε x. Άρα επιτρεπτή περιοχή είναι όλος ο άξονας ΚΕΦΑΛΑΙΑ,4. Συστήµατα ενός Βαθµού ελευθερίας. Να βρεθούν οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης στον άξονα ' O για την απωστική δύναµη F, > και για ενέργεια Ε. (α) Είναι V και οι επιτρεπτές περιοχές της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΜΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ. Μερικές βασικές έννοιες διανυσματικού λογισμού

ΕΜΒΟΛΙΜΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ. Μερικές βασικές έννοιες διανυσματικού λογισμού ΕΜΒΟΛΙΜΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μερικές βασικές έννοιες διανυσματικού λογισμού ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ 1. Oρισμοί Διάνυσμα ονομάζεται η μαθηματική οντότητα που έχει διεύθυνση φορά και μέτρο.

Διαβάστε περισσότερα

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ

Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ Θέρµανση Ψύξη ΚλιµατισµόςΙΙ ίκτυα διανοµής αέρα (αερισµού ή κλιµατισµού) Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας Τ.Ε.Ι. Κρήτης ηµήτρης Αλ. Κατσαπρακάκης Μέρηδικτύουδιανοµήςαέρα Ένα δίκτυο διανοµής αέρα εγκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ (ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ (ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23) ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΥΝΑΜΙΚΟ (ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23) Υπενθύμιση/Εισαγωγή: Λέμε ότι ένα πεδίο δυνάμεων είναι συντηρητικό (ή διατηρητικό) όταν το έργο που παράγεται από το πεδίο δυνάμεων κατά τη μετατόπιση ενός σώματος από μία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ - ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Δυναμική ενέργεια δυο φορτίων Δυναμική ενέργεια τριών ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ.

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ ΚΛΩΘΟΕΙ ΟΥΣ, Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΕ ΜΗ ΤΥΠΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Ν. Ε. Ηλιού Επίκουρος Καθηγητής Τµήµατος Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Γ.. Καλιαµπέτσος Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Α Ενιαίου Λυκείου Νόµοι του Νεύτωνα - Κινηµατική Υλικού Σηµείου. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητριου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs.

Φυσική Α Ενιαίου Λυκείου Νόµοι του Νεύτωνα - Κινηµατική Υλικού Σηµείου. Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητριου, MSc Φυσικός. http://www.perifysikhs. Φυσική Α Ενιαίου Λυκείου Νόµοι του Νεύτωνα - Κινηµατική Υλικού Σηµείου Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητριου, MSc Φυσικός hp://www.perifysikhs.com Αναζητώντας την αιτία των κινήσεων Η µελέτη των κινήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση δεδομένων πεδίου: Υφαλμύρινση παράκτιων υδροφορέων

Παρουσίαση δεδομένων πεδίου: Υφαλμύρινση παράκτιων υδροφορέων ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΠΕΔΙΩΝ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4 η Εργασία (Ηµεροµηνία Παράδοσης: 10-5-2004)

4 η Εργασία (Ηµεροµηνία Παράδοσης: 10-5-2004) Άσκηση (Μονάδες ) 4 η Εργασία (Ηµεροµηνία Παράδοσης: -5-4) Α) Αστροναύτης µάζας 6 Κg βρίσκεται µέσα σε διαστηµόπλοιο που κινείται µε σταθερή ταχύτητα προς τον Άρη. Σε κάποιο σηµείο του ταξιδιού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χριστοδουλίδης: Μαθηµατικό Συµπλήρωµα για τα Εισαγωγικά Μαθήµατα Φυσικής 61. 12. Ολοκληρώµατα διανυσµατικών συναρτήσεων

Κ. Χριστοδουλίδης: Μαθηµατικό Συµπλήρωµα για τα Εισαγωγικά Μαθήµατα Φυσικής 61. 12. Ολοκληρώµατα διανυσµατικών συναρτήσεων Κ Χριστοδουλίδης: Μαθηµατικό Συµπλήρωµα για τα Εισαγωγικά Μαθήµατα Φυσικής 6 Ολοκληρώµατα διανυσµατικών συναρτήσεων Υπάρχουν διαφόρων ειδών ολοκληρώµατα διανυσµάτων, ανάλογα µε τη µορφή που έχει η ολοκληρωτέα

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΞΑΝΘΗ Υ ΡΑΥΛΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Αγγελίδης Π., Αναπλ. καθηγητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΑΝΩΣΤΙΚΗ ΦΛΕΒΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΣΤΡΩΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων 7

Πίνακας Περιεχομένων 7 Πίνακας Περιεχομένων Πρόλογος...5 Πίνακας Περιεχομένων 7 1 Εξισώσεις Ροής- Υπολογιστική Μηχανική Ρευστών...15 1.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ.....15 1.1.1 Γενικά θέματα. 15 1.1.2 Υπολογιστικά δίκτυα...16

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Παράγωγος

Κεφάλαιο 6 Παράγωγος Σελίδα από 5 Κεφάλαιο 6 Παράγωγος Στο κεφάλαιο αυτό στόχος µας είναι να συνδέσουµε µία συγκεκριµένη συνάρτηση f ( ) µε µία δεύτερη συνάρτηση f ( ), την οποία και θα ονοµάζουµε παράγωγο της f. Η τιµή της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 :

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 : ΦΥΕ 14 5 η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-5-8 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Συµπαγής κύλινδρος µάζας Μ συνδεδεµένος σε ελατήριο σταθεράς k = 3. N / και αµελητέας µάζας, κυλίεται, χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

3 Μοντέλα υπολογισµού της ατµοσφαιρικής διασποράς Ατµοσφαιρικό µοντέλο ονοµάζουµε ένα σύστηµα εξισώσεων το οποίο χρησιµοποιείται για να περιγράψει τις φυσικές και/ή τις χηµικές διεργασίες στην ατµόσφαιρα.

Διαβάστε περισσότερα

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος;

Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Είναι το ηλεκτρικό ρεύµα διανυσµατικό µέγεθος; Για να εξετάσουµε το κύκλωµα LC µε διδακτική συνέπεια νοµίζω ότι θα πρέπει να τηρήσουµε τους ορισµούς που δώσαµε στα παιδιά στη Β Λυκείου. Ας ξεκινήσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και. του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας. με τη διάταξη της αεροτροχιάς

Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και. του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας. με τη διάταξη της αεροτροχιάς Εργαστηριακή Άσκηση 4 Μελέτη ευθύγραμμης ομαλά επιταχυνόμενης κίνησης και του θεωρήματος μεταβολής της κινητικής ενέργειας με τη διάταξη της αεροτροχιάς Βαρσάμης Χρήστος Στόχος: Μελέτη της ευθύγραμμης

Διαβάστε περισσότερα

Είδη κυµάτων. Ηλεκτροµαγνητικά κύµατα. Σε κάποιο φυσικό µέσο προκαλείται µια διαταραχή. Το κύµα είναι η διάδοση της διαταραχής µέσα στο µέσο.

Είδη κυµάτων. Ηλεκτροµαγνητικά κύµατα. Σε κάποιο φυσικό µέσο προκαλείται µια διαταραχή. Το κύµα είναι η διάδοση της διαταραχής µέσα στο µέσο. Κεφάλαιο T2 Κύµατα Είδη κυµάτων Παραδείγµατα Ένα βότσαλο πέφτει στην επιφάνεια του νερού. Κυκλικά κύµατα ξεκινούν από το σηµείο που έπεσε το βότσαλο και αποµακρύνονται από αυτό. Ένα σώµα που επιπλέει στην

Διαβάστε περισσότερα

Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες. Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών

Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες. Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Ρευστoμηχανική Εισαγωγικές έννοιες Διδάσκων: Άλκης Παϊπέτης Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Εισαγωγή Περιεχόμενα μαθήματος Βασικές έννοιες, συνεχές μέσο, είδη, μονάδες διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

εάν F x, x οµόρροπα εάν F x, x αντίρροπα B = T W T = W B

εάν F x, x οµόρροπα εάν F x, x αντίρροπα B = T W T = W B 4 Εργο και Ενέργεια 4.1 Εργο σε µία διάσταση Το έργο µιας σταθερής δύναµης F x, η οποία ασκείται σε ένα σώµα που κινείται σε µία διάσταση x, ορίζεται ως W = F x x Εργο ύναµης = ύναµη Μετατόπιση Εχουµε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Αρχές υδραυλικής στα αστικά υδραυλικά έργα

Κεφάλαιο 5: Αρχές υδραυλικής στα αστικά υδραυλικά έργα Κεφάλαιο 5: Αρχές υδραυλικής στα αστικά υδραυλικά έργα Γραμμικές απώλειες Ύψος πίεσης Γραμμικές απώλειες Αρχές μόνιμης ομοιόμορφης ροής Ροή σε κλειστό αγωγό Αρχή διατήρησης μάζας (= εξίσωση συνέχειας)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή

Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας 1ο Φυλλάδιο - Οριζόντια Βολή Φυσική Β Λυκειου, Γενικής Παιδείας - Οριζόντια Βολή Επιµέλεια: Μιχάλης Ε. Καραδηµητρίου, M Sc Φυσικός http://perifysikhs.wordpress.com 1 Εισαγωγικές Εννοιες - Α Λυκείου Στην Φυσική της Α Λυκείου κυριάρχησαν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Μαθηματικά (Φυλλάδιο 1 ο )

Γενικά Μαθηματικά (Φυλλάδιο 1 ο ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Γενικά Μαθηματικά (Φυλλάδιο 1 ο ) Επιμέλεια Φυλλαδίου : Δρ. Σ. Σκλάβος Περιλαμβάνει: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΠΑΡΑΓΩΓΙΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΜΙΑΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4 x2 - x1. x = x2 x1 . . 1

1.1.3 t. t = t2 - t1 1.1.4  x2 - x1. x = x2 x1 . . 1 1 1 o Κεφάλαιο: Ευθύγραµµη Κίνηση Πώς θα µπορούσε να περιγραφεί η κίνηση ενός αγωνιστικού αυτοκινήτου; Πόσο γρήγορα κινείται η µπάλα που κλώτσησε ένας ποδοσφαιριστής; Απαντήσεις σε τέτοια ερωτήµατα δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex

Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex Γραµµικός Προγραµµατισµός - Μέθοδος Simplex Η πλέον γνωστή και περισσότερο χρησιµοποιηµένη µέθοδος για την επίλυση ενός γενικού προβλήµατος γραµµικού προγραµµατισµού, είναι η µέθοδος Simplex η οποία αναπτύχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Υποθέστε ότι έχουμε μερικά ακίνητα φορτισμένα σώματα (σχ.). Τα σώματα αυτά δημιουργούν γύρω τους ηλεκτρικό πεδίο. Αν σε κάποιο σημείο Α του ηλεκτρικού πεδίου τοποθετήσουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα 3 Εξισώσεις Διαφορών και Στοχαστικές Διαδικασίες

Παράρτηµα 3 Εξισώσεις Διαφορών και Στοχαστικές Διαδικασίες Γιώργος Αλογοσκούφης, Θέµατα Δυναµικής Μακροοικονοµικής, Αθήνα 0 Παράρτηµα 3 Εξισώσεις Διαφορών και Στοχαστικές Διαδικασίες Στο παράρτηµα αυτό εξετάζουµε τις ιδιότητες και τους τρόπους επίλυσης των εξισώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού

Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Σελίδα 1 από Κεφάλαιο 7 Βασικά Θεωρήµατα του ιαφορικού Λογισµού Στο κεφάλαιο αυτό θα ασχοληθούµε µε τα βασικά θεωρήµατα του διαφορικού λογισµού καθώς και µε προβλήµατα που µπορούν να επιλυθούν χρησιµοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Έργο µιας χρονικά µεταβαλλόµενης δύναµης

Έργο µιας χρονικά µεταβαλλόµενης δύναµης Έργο µιας χρονικά µεταβαλλόµενης δύναµης Κ. Ι. Παπαχρήστου Τοµέας Φυσικών Επιστηµών, Σχολή Ναυτικών οκίµων papachristou@snd.edu.gr Θα συζητήσουµε µερικά λεπτά σηµεία που αφορούν το έργο ενός χρονικά µεταβαλλόµενου

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, E.M.Π ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: Υ ΡΑΥΛΙΚΑ ΕΡΓΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 8 ο

ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, E.M.Π ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: Υ ΡΑΥΛΙΚΑ ΕΡΓΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 8 ο ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, E.M.Π ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: Υ ΡΑΥΛΙΚΑ ΕΡΓΑ ΕΞΑΜΗΝΟ: 8 ο Άσκηση Οικισµός ΑΒΓ Α υδροδοτείται από δεξαµενή µέσω

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο M3. Διανύσµατα

Κεφάλαιο M3. Διανύσµατα Κεφάλαιο M3 Διανύσµατα Διανύσµατα Διανυσµατικά µεγέθη Φυσικά µεγέθη που έχουν τόσο αριθµητικές ιδιότητες όσο και ιδιότητες κατεύθυνσης. Σε αυτό το κεφάλαιο, θα ασχοληθούµε µε τις µαθηµατικές πράξεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ. Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση. Βλιώρα Ευαγγελία

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ. Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση. Βλιώρα Ευαγγελία ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΩΝ Πτώση πίεσης σε αγωγό σταθερής διατομής 2η εργαστηριακή άσκηση Βλιώρα Ευαγγελία ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2014 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι ο υπολογισμός της

Διαβάστε περισσότερα

Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων υδατικών πόρων

Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων υδατικών πόρων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ Υ ΡΑΥΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ διδακτικές σηµειώσεις για τους φοιτητές του 10ου εξαµήνου Εκµετάλλευση και προστασία των υπόγειων

Διαβάστε περισσότερα

Μετασχηµατισµοί Laplace, Αναλογικά Συστήµατα, ιαφορικές Εξισώσεις

Μετασχηµατισµοί Laplace, Αναλογικά Συστήµατα, ιαφορικές Εξισώσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Μετασχηµατισµοί Laplace, Αναλογικά Συστήµατα, ιαφορικές Εξισώσεις 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως έχουµε δει, για να προσδιορίσουµε τις αποκρίσεις ενός κυκλώµατος, πρέπει να λύσουµε ένα σύνολο διαφορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Προβλήματα μεταφοράς θερμότητας παρουσιάζονται σε κάθε βήμα του μηχανικού της χημικής βιομηχανίας. Ο υπολογισμός των θερμικών απωλειών, η εξοικονόμηση ενέργειας και ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο : ΚΩΝΙΚΕΣ ΤΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ η Κατηγορία : Ο Κύκλος και τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Η3. Ηλεκτρικό δυναµικό

Κεφάλαιο Η3. Ηλεκτρικό δυναµικό Κεφάλαιο Η3 Ηλεκτρικό δυναµικό Ηλεκτρικό δυναµικό Σε προηγούµενα κεφάλαια συνδέσαµε τη µελέτη του ηλεκτροµαγνητισµού µε τις προγενέστερες γνώσεις µας σχετικά µε τις δυνάµεις. Σε αυτό το κεφάλαιο, θα συνδέσουµε

Διαβάστε περισσότερα

ιαλέξεις 24-27 Τρίτη, 2, Τετάρτη, 3, Παρασκευή 5 komodromos@ucy.ac.cy http://www.ucy.ac.cy/~petrosk Πέτρος Κωµοδρόµος

ιαλέξεις 24-27 Τρίτη, 2, Τετάρτη, 3, Παρασκευή 5 komodromos@ucy.ac.cy http://www.ucy.ac.cy/~petrosk Πέτρος Κωµοδρόµος ΠΠΜ 220: Στατική Ανάλυση των Κατασκευών Ι ιαλέξεις 24-27 Αρχή υνατών Έργων (Α Ε) Τρίτη, 2, Τετάρτη, 3, Παρασκευή 5 και Τρίτη, 9 Νοεµβρίου, 2004 Πέτρος Κωµοδρόµος komodromos@ucy.ac.cy http://www.ucy.ac.cy/~petrosk

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. 1.3.1 Μετατροπή από καρτεσιανό σε κυλινδρικό σύστηµα... 6 1.3.2 Απειροστές ποσότητες... 7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. 1.3.1 Μετατροπή από καρτεσιανό σε κυλινδρικό σύστηµα... 6 1.3.2 Απειροστές ποσότητες... 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 1.1 Φυσικά µεγέθη... 1 1.2 ιανυσµατική άλγεβρα... 2 1.3 Μετατροπές συντεταγµένων... 6 1.3.1 Μετατροπή από καρτεσιανό σε κυλινδρικό σύστηµα... 6 1.3.2 Απειροστές ποσότητες...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ- Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 0 Μαΐου 05 Ώρα : 0:0 - :00 ΘΕΜΑ 0 (µονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γιώργος Πρέσβης ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ B ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο : ΕΞΙΣΩΣΗ ΕΥΘΕΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Φροντιστήρια Φροντιστήρια ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ 1η Κατηγορία : Εξίσωση Γραμμής 1.1 Να εξετάσετε

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο)

Άσκηση Η15. Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής. Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Άσκηση Η15 Μέτρηση της έντασης του μαγνητικού πεδίου της γής Γήινο μαγνητικό πεδίο (Γεωμαγνητικό πεδίο) Το γήινο μαγνητικό πεδίο αποτελείται, ως προς την προέλευσή του, από δύο συνιστώσες, το μόνιμο μαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά Κυµατικής Είδη κυµάτων: ιαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της ιάδοσης κυµάτων ΗΕξίσωσητουΚύµατος Κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

Σ 1 γράφεται ως. διάνυσµα στο Σ 2 γράφεται ως. Σ 2 y Σ 1

Σ 1 γράφεται ως. διάνυσµα στο Σ 2 γράφεται ως. Σ 2 y Σ 1 Στη συνέχεια θεωρούµε ένα τυχαίο διάνυσµα Σ 1 γράφεται ως, το οποίο στο σύστηµα Το ίδιο διάνυσµα µπορεί να γραφεί στο Σ 1 ως ένας άλλος συνδυασµός τριών γραµµικώς ανεξαρτήτων διανυσµάτων (τα οποία αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

4 Τριβές σε Σωλήνες και Εξαρτήματα

4 Τριβές σε Σωλήνες και Εξαρτήματα 4 Τριβές σε Σωλήνες και Εξαρτήματα 4.1 Εισαγωγή 4.1.1 ΜΟΡΙΑΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ Ένα ρευστό δεν είναι παρά ένα σύνολο μορίων, τα οποία αφενός κινούνται (έχουν κινητική ενέργεια) και αφετέρου

Διαβάστε περισσότερα

sin ϕ = cos ϕ = tan ϕ =

sin ϕ = cos ϕ = tan ϕ = Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ 1 ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ MQN ΣΕ ΟΚΟ ιδάσκων: Αριστοτέλης Ε. Χαραλαµπάκης Εισαγωγή Με το παράδειγµα αυτό αναλύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ «ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ» ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ι (ΘΕ ΠΛΗ ) TEΛΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 4 Ιουνίου 7 Από τα κάτωθι Θέµατα καλείστε να λύσετε το ο που περιλαµβάνει ερωτήµατα από όλη την ύλη

Διαβάστε περισσότερα

2.6 ΟΡΙΑ ΑΝΟΧΗΣ. πληθυσµού µε πιθανότητα τουλάχιστον ίση µε 100(1 α)%. Το. X ονοµάζεται κάτω όριο ανοχής ενώ το πάνω όριο ανοχής.

2.6 ΟΡΙΑ ΑΝΟΧΗΣ. πληθυσµού µε πιθανότητα τουλάχιστον ίση µε 100(1 α)%. Το. X ονοµάζεται κάτω όριο ανοχής ενώ το πάνω όριο ανοχής. 2.6 ΟΡΙΑ ΑΝΟΧΗΣ Το διάστηµα εµπιστοσύνης παρέχει µία εκτίµηση µιας άγνωστης παραµέτρου µε την µορφή διαστήµατος και ένα συγκεκριµένο βαθµό εµπιστοσύνης ότι το διάστηµα αυτό, µε τον τρόπο που κατασκευάσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη και δηµιουργία µοντέλων προσοµοίωσης ροής και µεταφοράς µάζας υπογείων υδάτων σε καρστικούς υδροφορείς µε χρήση θεωρίας νευρωνικών δικτύων

Ανάπτυξη και δηµιουργία µοντέλων προσοµοίωσης ροής και µεταφοράς µάζας υπογείων υδάτων σε καρστικούς υδροφορείς µε χρήση θεωρίας νευρωνικών δικτύων Ανάπτυξη και δηµιουργία µοντέλων προσοµοίωσης ροής και µεταφοράς µάζας υπογείων υδάτων σε καρστικούς υδροφορείς µε χρήση θεωρίας νευρωνικών δικτύων Περίληψη ιδακτορικής ιατριβής Τριχακης Ιωάννης Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΥΘΕΙΑ... 13 1.1 Οι συντεταγμένες ενός σημείου...13 1.2 Απόλυτη τιμή...14

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΥΘΕΙΑ... 13 1.1 Οι συντεταγμένες ενός σημείου...13 1.2 Απόλυτη τιμή...14 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΥΘΕΙΑ... 13 1.1 Οι συντεταγμένες ενός σημείου...13 1.2 Απόλυτη τιμή...14 Κεφάλαιο 2 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΝΑ ΕΠΙΠΕΔΟ 20 2.1 Οι συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑΝΟΜΩΝ

3. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑΝΟΜΩΝ 20 3. ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΤΑΝΟΜΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΤΙΜΗΣ Μια πολύ σηµαντική έννοια στη θεωρία πιθανοτήτων και τη στατιστική είναι η έννοια της µαθηµατικής ελπίδας ή αναµενόµενης τιµής ή µέσης τιµής µιας τυχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία Στατικός Ηλεκτρισµός, Ηλεκτρικό Φορτίο και η διατήρηση αυτού Ηλεκτρικό φορτίο στο άτοµο Αγωγοί και Μονωτές Επαγόµενα Φορτία Ο Νόµος του Coulomb Το Ηλεκτρικό

Διαβάστε περισσότερα

Χειμερινό εξάμηνο 2007 1

Χειμερινό εξάμηνο 2007 1 ΜΜΚ 31 Μεταφορά Θερμότητας Εξαναγκασμένη Συναγωγή και Σφαίρες ΜΜΚ 31 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Παραγωγής ΜΜK 31 Μεταφορά Θερμότητας 1 και Σφαίρες (flow across cylinders

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/2011 ΚΕΦ. 9

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/2011 ΚΕΦ. 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΠΕΡΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ 18/11/011 ΚΕΦ. 9 1 ΓΩΝΙΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ: ΟΡΙΣΜΟΙ Περιστροφική κινηματική: περιγράφει την περιστροφική κίνηση. Στερεό Σώμα: Ιδανικό μοντέλο σώματος που έχει τελείως ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ.

2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ. 2.2. Ασκήσεις Έργου-Ενέργειας. Οµάδα Γ. 2.2.21. Έργο και µέγιστη Κινητική Ενέργεια. Ένα σώµα µάζας 2kg κινείται σε οριζόντιο επίπεδο και σε µια στιγµή περνά από την θέση x=0 έχοντας ταχύτητα υ 0 =8m/s,

Διαβάστε περισσότερα

QR είναι ˆx τότε x ˆx. 10 ρ. Ποιά είναι η τιµή του ρ και γιατί (σύντοµη εξήγηση). P = [X. 0, X,..., X. (n 1), X. n] a(n + 1 : 1 : 1)

QR είναι ˆx τότε x ˆx. 10 ρ. Ποιά είναι η τιµή του ρ και γιατί (σύντοµη εξήγηση). P = [X. 0, X,..., X. (n 1), X. n] a(n + 1 : 1 : 1) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ I (22 Σεπτεµβρίου) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1ο ΘΕΜΑ 1. Αφού ορίσετε ακριβώς τι σηµαίνει πίσω ευσταθής υπολογισµός, να εξηγήσετε αν ο υ- πολογισµός του εσωτερικού γινοµένου δύο διανυσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα 1 ο. iv) πραγµατοποιεί αντιστρεπτές µεταβολές.

Θέµα 1 ο. iv) πραγµατοποιεί αντιστρεπτές µεταβολές. ΜΑΘΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Θέµα 1 ο α) Ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου πραγµατοποιεί µεταβολή AB από την κατάσταση A (p, V, T ) στην κατάσταση B (p, V 1, T ). i) Ισχύει V 1 = V. ii) Η µεταβολή παριστάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ- ΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΣΤΟ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ- ΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ- ΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΩΡΟ Στη συνέχεια θα δοθούν ορισμένες βασικές έννοιες μαθηματικών και φυσικήςμηχανικής που είναι απαραίτητες για την κατανόηση του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα