ΠΕΡΙΛΗΨΗ. «Δημοσιονομική Αποκέντρωση & Τοπική Αυτοδιοίκηση»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΛΗΨΗ. «Δημοσιονομική Αποκέντρωση & Τοπική Αυτοδιοίκηση»"

Transcript

1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η τελική εργασία πραγματεύεται το ενδεχόμενο λειτουργίας ενός αποκεντρωμένου δημοσιονομικού συστήματος και το ρόλο που θα διαδραματίσει στην περίπτωση αυτή ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης, και ειδικότερα οι ΟΤΑ α βαθμού. Ο όλος προβληματισμός ξεκινά από την παραδοχή ότι για να είναι αποτελεσματική και αποδοτική η εκτέλεση αρμοδιοτήτων από την τοπική αυτοδιοίκηση, πρέπει να εξασφαλίζεται και η επάρκεια των εσόδων της (οικονομική αυτοδυναμία των ΟΤΑ α βαθμού). Προς αυτή δε την κατεύθυνση κινείται η δημοσιονομική αποκέντρωση. Οι ΟΤΑ α βαθμού δεν μπορεί να βασίζονται στις κρατικές επιχορηγήσεις ή στο δανεισμό. Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για λειτουργική εξάρτηση από την κεντρική διοίκηση, ενώ στη δεύτερη - εκτός από τις θεσμικές και οικονομικές δυσχέρειες που υπάρχουν - πρόκειται για αναβολή της φορολογίας, αφού για την αποπληρωμή του δανείου θα χρειαστεί κατόπιν να επιβληθούν φόροι, ώστε να εξοφληθεί το δάνειο. Επομένως η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να βασίζεται σε σταθερά έσοδα από ίδιους πόρους, που συνήθως προέρχονται από τη φορολογία. Έτσι όπως είναι όμως διαρθρωμένο σήμερα το φορολογικό σύστημα, οι ΟΤΑ απλώς λειτουργούν ως διαχειριστικός μηχανισμός της κεντρικής διοίκησης. Προβάλλει λοιπόν, στα πλαίσια αναδιάρθρωσης του τοπικού φορολογικού συστήματος, αδήριτη η ανάγκη φορολογικής αποκέντρωσης, εκχώρησης δηλαδή φορολογικών εσόδων και φορολογικής εξουσίας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Το ενδεχόμενο της φορολογικής αποκέντρωσης δημιουργεί μεν σημαντικά πλεονεκτήματα για τους ΟΤΑ, όπως επάρκεια εσόδων, δυνατότητα προγραμματισμού και πραγματοποίησης επενδυτικών έργων, αυξάνοντας παράλληλα το αίσθημα ευθύνης των αιρετών, αλλά και την κοινωνική συνείδηση των πολιτών. Ωστόσο ανακύπτουν προβλήματα που έχουν σχέση με το επίπεδο πολιτικής ωριμότητας, όχι μόνο των αιρετών της αυτοδιοίκησης, αλλά γενικότερα του πολιτικού κόσμου, καθώς και ζητήματα φορολογικής δικαιοσύνης (φορολογικός ανταγωνισμός, φορολογική εναρμόνιση μεταξύ των ΟΤΑ α βαθμού). Η παρούσα εργασία πραγματεύεται όλα αυτά τα ζητήματα. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι η θεωρητική τεκμηρίωση, που βασίζεται σε ανάλυση της 1

2 υπάρχουσας κατάστασης και στην εξέταση επιστημονικών προβληματισμών προτάσεων, που έχουν διατυπωθεί σχετικά με το θέμα. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ Δημοσιονομική αποκέντρωση Φορολογική εναρμόνιση Φορολογική αποκέντρωση Οικονομική αυτοδυναμία ΟΤΑ α βαθμού 2

3 SUMMARY The function of a decentralized fiscal system and the role of the first degree s Local Government Organizations is the main issue that is examined here. A Local Government Organization has to be effective and efficient to provide services and local goods to the citizens of its authority. So it has to be financial self-reliant, which means financial sufficient. The fiscal decentralization provides local government with financial sufficiency. Here we must point out that this sufficiency can be achieved only by taxation. The other two fiscal means, the raise of a loan and government s subsidizations, create economic and political subjugation. So a fiscal decentralization ends up as tax decentralization. Tax decentralization means that the government assigns the right to local government to impose and collect local taxes. This decentralized local tax system creates a great deal of advantages for the local government, such as income s efficiency, planning possibility. It increases the feeling of responsibility to the elected authorities as well. On the other hand, tax justice problems are coming up and must be solved. This essay looks through the problems of the tax decentralization and the role of local government in this new tax system. The methodology that has be used, is the theoretical documentation, which has be based on the analysis of the existing situation and the examination of scientific speculations and proposals. 3

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα εργασία με τίτλο: «Δημοσιονομική Αποκέντρωση & Τοπική Αυτοδιοίκηση» πραγματεύεται το ενδεχόμενο σχεδιασμού και εφαρμογής ενός νέου πιο αποκεντρωμένου δημοσιονομικού συστήματος, που θα εξασφαλίζει οικονομική αυτοδυναμία στην τοπική αυτοδιοίκηση, μέσω κυρίως της φορολογικής αποκέντρωσης, δηλαδή της εκχώρησης φορολογικής εξουσίας από την κεντρική διοίκηση στην τοπική αυτοδιοίκηση. Στην αρχή εξετάζονται βασικές έννοιες της δημόσιας οικονομικής (αντί εισαγωγής) και η σχέση δημόσιας οικονομικής - ΟΤΑ (οι οικονομικές λειτουργίες της τοπικής αυτοδιοίκησης παροχή τοπικών δημόσιων αγαθών από την τοπική αυτοδιοίκηση). Στη συνέχεια ξεκινώντας από την παραδοχή ότι το διοικητικό σύστημα της χώρας μας είναι το αποκεντρωμένο, εξετάζονται ποιες αρμοδιότητες ασκούνται ανά διοικητικό επίπεδο (συγκεκριμένα για την τοπική αυτοδιοίκηση) και το κόστος παροχής αυτών, ενώ τέλος διασαφηνίζεται ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η έκθεση της υφιστάμενης κατάστασης είναι αυτή που ακολουθεί. Πώς επιχειρήθηκε να λυθεί το πρόβλημα της οικονομικής ανεξαρτησίας των ΟΤΑ, από πού αντλούν πόρους οι ΟΤΑ α βαθμού, έσοδα των ΟΤΑ και κρατικός προϋπολογισμός, δείκτες και πίνακες οικονομικής ανεξαρτησίας των ΟΤΑ. Ακολουθεί η περιγραφή του ισχύοντος τοπικού φορολογικού συστήματος. Πώς διαρθρώνεται, αν δείχνει ότι υπάρχει αποκέντρωση, η διαφορά τελών φόρων. Έπεται η εξέταση της έννοιας της φορολογικής αποκέντρωσης, η σχέση φορολογικής αποκέντρωσης φορολογικής εξουσίας, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ενός αποκεντρωμένου φορολογικού συστήματος. Επίσης ορίζονται οι αρχές του τοπικού φορολογικού συστήματος, εξετάζονται τα ζητήματα επιβολής νέων φόρων, ο αριθμός των φόρων σε ένα νέο αποκεντρωμένο τοπικό φορολογικό σύστημα. Τέλος προτείνονται φόροι που θα μπορούσαν να διαρθρώσουν αυτό το νέο σύστημα και εξάγονται τα σχετικά με το θέμα συμπεράσματα. 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 1 ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ... 2 SUMMARY... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΟΤΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ, ΤΑ ΜΕΣΑ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΜΙΚΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ - ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ, ΤΟΠΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ, ΠΑΡΟΧΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΟΤΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΤΟΥΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΘΗΚΕ ΝΑ ΛΥΘΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑΣ ΤΩΝ ΟΤΑ ΠΟΡΟΙ ΤΩΝ ΟΤΑ Α ΒΑΘΜΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΤΩΝ ΟΤΑ Α ΒΑΘΜΟΥ Δείκτες οικονομικής ανεξαρτησίας των ΟΤΑ Σύγκριση οικονομικής αυτοδυναμίας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες ΤΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Η ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ) ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΟΥ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

6 7.1. ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Ισχύοντες φόροι Νέοι φόροι ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΗΓΕΣ

7 1. ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΟΤΑ 1.1. Το οικονομικό πρόβλημα (αντί εισαγωγής) 1.2. Οι δημόσιοι φορείς, τα μέσα δράσης τους και ο ρόλος τους στα μικτά οικονομικά συστήματα Διοικητική οργάνωση και κατανομή των οικονομικών λειτουργιών - Οι οικονομικές λειτουργίες της τοπικής αυτοδιοίκησης 1.4. Δημόσια αγαθά, τοπικά δημόσια αγαθά, παροχή δημόσιων αγαθών από την τοπική αυτοδιοίκηση 1.1. Το οικονομικό πρόβλημα Η μεγιστοποίηση της ευημερίας του κοινωνικού συνόλου, 1 δηλαδή η ικανοποίηση όλων των ατομικών και συλλογικών αναγκών είναι το ζητούμενο σε κάθε κοινωνία. Δεν μπορεί όμως να πραγματοποιηθεί λόγω των περιορισμένων και συνεπώς ανεπαρκών παραγωγικών πόρων. Έτσι κάθε κοινωνία πρέπει να επιλέξει και να ιεραρχήσει τις ανάγκες που κάθε φορά θα ικανοποιηθούν και τα αγαθά που θα παραχθούν για να ικανοποιήσουν αυτές τις ανάγκες. Προκειμένου να συμβεί αυτό πρέπει να ικανοποιηθούν οι παρακάτω αναγκαίοι όροι προϋποθέσεις: α) Πλήρης απασχόληση των παραγωγικών μέσων. Συνεπάγεται την αύξηση της παραγωγής, την ικανοποίηση πρόσθετων αναγκών του κοινωνικού συνόλου, άρα οδηγεί σε αύξηση της κοινωνικής ευημερίας. β) Άριστη κατανομή των παραγωγικών μέσων. Σημαίνει ότι οι παραγωγικοί πόροι αφενός χρησιμοποιούνται με τον αποτελεσματικότερο τρόπο και αφετέρου η κατανομή τους ανάμεσα στα διάφορα αγαθά και τις υπηρεσίες ανταποκρίνεται στις προτιμήσεις του κοινωνικού συνόλου. Έτσι παράγονται εκείνα μόνο τα αγαθά που ζητούνται και σε όσες ποσότητες χρειάζεται το κοινωνικό σύνολο. γ) Δίκαιη διανομή του εισοδήματος. Ακόμη κι αν παράγεται η μέγιστη δυνατή ποσότητα από τα αγαθά που επιθυμεί η κοινωνία, η κοινωνική ευημερία δεν μεγιστοποιείται όταν αυτά δεν διανέμονται δίκαια μεταξύ των πολιτών. δ) Πραγματοποίηση ενός ικανοποιητικού ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης ή οικονομικής ανάπτυξης. Οι παραγωγικοί συντελεστές πρέπει να κατανέμονται κατά 1 Δ. Καράγιωργα, «Παραδόσεις Δημοσιονομικής Πολιτικής», τεύχος Α, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1967 και Γεωργακόπουλος Θ. Πατσουράτης Β. «Δημόσια Οικονομική», εκδ. Σμπίλια, Αθήνα

8 άριστο τρόπο διαχρονικά, δηλαδή τόσο για την παραγωγή αγαθών που ικανοποιούν ανάγκες του παρόντος (καταναλωτικών αγαθών), όσο και αγαθών που ικανοποιούν μελλοντικές ανάγκες (κεφαλαιουχικών αγαθών). Έτσι σχηματίζεται ικανοποιητική ποσότητα παγίου κεφαλαίου, που καθιστά δυνατή την πραγματοποίηση του επιθυμητού από το κοινωνικό σύνολο ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης ή οικονομικής ανάπτυξης. Βέβαια οι παραπάνω επιδιώξεις δεν είναι δυνατόν να πετυχαίνονται πάντοτε απόλυτα, γιατί πολλές φορές η πραγματοποίηση της μιας παρεμποδίζει την πραγματοποίηση της άλλης. Ωστόσο η πραγματοποίησή τους στα μικτά οικονομικά συστήματα στηρίζεται τόσο στην ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα των ιδιωτικών φορέων - που κινείται με βάση το ίδιο συμφέρον, συντονίζεται όμως από το μηχανισμό των τιμών κατά τρόπον ώστε να επιτυγχάνονται και οι κοινωνικές επιδιώξεις όσο και από τη δράση των δημοσίων φορέων που λαμβάνουν μέτρα για τη διόρθωση ατελειών της αγοράς και την καλύτερη λειτουργία του μηχανισμού των τιμών. 8

9 1.2. Οι δημόσιοι φορείς, τα μέσα δράσης τους και ο ρόλος τους στα μικτά οικονομικά συστήματα Επειδή ο μηχανισμός των τιμών δεν μπορεί πάντοτε να κατευθύνει τις ενέργειες των ιδιωτικών φορέων κατά τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή κοινωνική ευημερία, παράλληλα με τους ιδιωτικούς φορείς ασκούν οικονομική δραστηριότητα και οι δημόσιοι φορείς. Οι δημόσιοι φορείς είναι συλλογικά όργανα και ασχολούνται με θέματα κοινωνικών, συλλογικών και όχι ατομικών επιλογών, όπως οι ιδιωτικοί φορείς. Ταξινομούνται δε στις επόμενες κατηγορίες: 2 α) Κεντρική Διοίκηση ή Κράτος. Έχει ως στόχο την παροχή προς το κοινωνικό σύνολο υπηρεσιών γενικού χαρακτήρα, όπως η διοίκηση, άμυνα, εκπαίδευση κ.α. Πρόκειται για γενικές υπηρεσίες που αναφέρονται στον τομέα της κατανομής των πόρων και αφορούν ολόκληρο το κοινωνικό σύνολο. Άλλος στόχος της κεντρικής διοίκησης είναι η λήψη μέτρων για τη σταθεροποίηση της οικονομίας, την αναδιανομή του εισοδήματος και την προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης. β) Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης. Βασικός στόχος είναι η παροχή υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης, όπως παροχή επιδομάτων, σύνταξης, περίθαλψη κ.α. γ) Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ασχολούνται επίσης με την παροχή υπηρεσιών γενικού χαρακτήρα και πολλές φορές παίρνουν μέτρα για την αναδιανομή του εισοδήματος και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, που αναφέρονται όμως σε τοπικό επίπεδο. δ) Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Πρόκειται για φορείς που επιδιώκουν συγκεκριμένους και πιο περιορισμένους στόχους από εκείνους της κεντρικής διοίκησης ή της τοπικής αυτοδιοίκησης. ε) Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί. Οι δημόσιες επιχειρήσεις αποτελούν δημόσιους φορείς με στόχους αναφερόμενους κυρίως στην κατανομή των πόρων, πολλές φορές όμως και στην αναδιανομή του εισοδήματος ή τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Υπάρχει όμως μια διαφορά μεταξύ δημοσίων επιχειρήσεων και των άλλων δημοσίων φορέων, οι πρώτες πωλούν τα αγαθά και τις υπηρεσίες που παράγουν έναντι αντιτίμου, ενώ οι δεύτεροι συνήθως χρηματοδοτούν τις δραστηριότητές τους με έσοδα από φορολογία, εισφορές ή δανεισμό. 2 ο.π. σελ

10 Οι δημόσιοι φορείς εργαζόμενοι προς την κατεύθυνση της μεγιστοποίησης του κοινωνικού οφέλους επιδιώκουν τους ακόλουθους οικονομικούς στόχους: 3 Εφοδιασμό της οικονομίας με δημόσια αγαθά στις επιθυμητές ποσότητες. Εφοδιασμό της οικονομίας με αγαθά και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας στις επιθυμητές ποσότητες. Επέκταση των δραστηριοτήτων που δημιουργούν εξωτερικές οικονομίες και περιορισμό των εξωτερικών επιβαρύνσεων. Επιβολή φραγμών και ελέγχων στα μονοπώλια. Αναδιανομή του εισοδήματος και του πλούτου στην αναγκαία έκταση για την πραγματοποίηση της άριστης ή της κοινωνικά επιθυμητής διανομής. Σταθεροποίηση της οικονομίας, δηλαδή αντιμετώπιση της ύφεσης και καταπολέμηση του πληθωρισμού. Ανακατανομή των μέσων παραγωγής στην έκταση που απαιτεί η πραγματοποίηση της κοινωνικά επιθυμητής οικονομικής ανάπτυξης. Οι στόχοι αυτοί ομαδοποιούνται στις εξής οικονομικές λειτουργίες του σύγχρονου παρεμβατικού κράτους 4 : 1. Τη λειτουργία κατανομής των μέσων παραγωγής. Οι δημόσιοι φορείς προνοούν για τον εφοδιασμό της κοινωνίας με δημόσια αγαθά και υπηρεσίες, ενώ λαμβάνουν και τα κατάλληλα μέτρα για τη διόρθωση της ανορθολογικής κατανομής των πόρων, δηλαδή τη ρύθμιση των εξωτερικών οικονομιών και τη διόρθωση των μονοπωλιακών παρεκκλίσεων. 2. Τη λειτουργία της διανομής. Εδώ εντάσσονται οι διορθώσεις στη διανομή εισοδήματος και πλούτου σύμφωνα με το κοινώς αποδεκτό αίσθημα κοινωνικής δικαιοσύνης. 3. Τη λειτουργία σταθεροποίησης και ανάπτυξης της οικονομίας. Εδώ εντάσσονται η σταθεροποίηση της οικονομίας σε επίπεδο πλήρους απασχόλησης με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων για την καταπολέμηση της υποαπασχόλησης και του πληθωρισμού, καθώς και η προσαρμογή της ανάπτυξης στους κοινωνικά επιθυμητούς ρυθμούς. 3 Δ. Καράγιωργα, «Δημόσια Οικονομική Ι, Οι Οικονομικές Λειτουργίες του Κράτους», εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1979, σελ ο.π., σελ

11 Οι μέθοδοι και τα μέσα 5 που χρησιμοποιούν οι δημόσιοι φορείς για να μεταβάλουν άμεσα ή να επηρεάσουν έμμεσα τις οικονομικές αποφάσεις και τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, και να επιτύχουν τους παραπάνω οικονομικούς στόχους, είναι τα ακόλουθα: α) Δημοσιονομικά μέσα. Τα μέσα που έχουν άμεση σχέση με τις δαπάνες και τα έσοδα των δημοσίων φορέων. Ταξινομούνται σε τρεις βασικές κατηγορίες : (i) τις δημόσιες δαπάνες, δηλαδή τρέχουσες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες, επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, μεταβιβάσεις προς ιδιώτες, επιδοτήσεις, (ii) τους φόρους και τα λοιπά τακτικά έσοδα των δημοσίων φορέων, όπως είναι ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων, ο φόρος προστιθέμενης αξίας, ειδικοί φόροι κατανάλωσης, φόροι επί της περιουσίας, εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση, έσοδα των δημοσίων φορέων από περιουσία κ.α. (iii) το δημόσιο δανεισμό και τη ρύθμιση του δημοσίου χρέους, όπως ο δανεισμός των δημοσίων φορέων από το κοινό με την έκδοση π.χ. ομολογιακών δανείων ή από τις τράπεζες, μετατροπή των όρων του δημοσίου χρέους, εξόφλησή του κ.α. β) Νομισματικά και πιστωτικά μέσα. Αυτά έχουν άμεση σχέση με τα νομισματικά μεγέθη της οικονομίας και τις πιστώσεις, όπως η ποσότητα χρήματος που κυκλοφορεί στην οικονομία, η διάρθρωση των επιμέρους μέσων πληρωμής, το ταμειακό απόθεμα των εμπορικών τραπεζών, το ύψος και η διάρθρωση των επιτοκίων, οι ποσοτικοί και ποιοτικοί περιορισμοί των πιστώσεων κ.α. γ) Μέσα εξωτερικής οικονομικής πολιτικής. Τα μέσα που διαθέτουν οι δημόσιοι φορείς για να επηρεάζουν άμεσα το ισοζύγιο διεθνών πληρωμών της χώρας, όπως οι ποσοτικοί και ποιοτικοί περιορισμοί των εισαγωγών (δασμοί) ή οι επιδοτήσεις και τα διάφορα μέσα προώθησης των εξαγωγών (διακρατικές συμβάσεις και προμήθειες), η τιμή του συναλλάγματος, η δημιουργία διεθνών οικονομικών ενώσεων κ.α. δ) Μέσα άμεσου ελέγχου. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τα μέσα με τα οποία οι δημόσιοι φορείς παρεμβαίνουν άμεσα και ρυθμίζουν διάφορες σχέσεις των ιδιωτικών φορέων. Ενδεικτικά αναφέρονται: ο έλεγχος των τιμών των αγαθών και υπηρεσιών (καθορισμός ανώτατων τιμών πώλησης βασικών αγαθών κ.α.), ο έλεγχος των τιμών των παραγωγικών συντελεστών (καθορισμός κατώτατων ορίων μισθών και 5 Γεωργακόπουλος Θ. Πατσουράτης Β. «Δημόσια Οικονομική», εκδ. Σμπίλια, Αθήνα 1994, σελ

12 ημερομισθίων κ.α.), οι διάφοροι ποσοτικοί και ποιοτικοί έλεγχοι αγαθών, η ενθάρρυνση ή αποθάρρυνση των επενδύσεων σε ορισμένους τομείς και κλάδους της οικονομίας ή σε γεωγραφικά διαμερίσματα, κανονισμοί εργασίας κ.α. ε) Θεσμικά μέσα. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει σωρεία μέσων που αναφέρονται στη δημιουργία νέων ή στη μεταρρύθμιση παλαιών θεσμών της χώρας, όπως οι θεσμοί στο φορολογικό σύστημα, στον αγροτικό τομέα, στο νομισματικό και πιστωτικό τομέα κ.α. Κρίνεται απαραίτητο σ αυτό ακριβώς το σημείο της εργασίας να αναλυθούν εκτενέστερα ορισμένα από αυτά τα μέσα δράσης 6 των δημοσίων φορέων : Ι. Δημόσιες Δαπάνες. Πρόκειται για τις δαπάνες που κάνει το κράτος και οι ελεγχόμενοι από αυτό οργανισμοί για τον εφοδιασμό της κοινωνίας με δημόσια αγαθά ή για άλλους σκοπούς, και ταξινομούνται σε κατηγορίες με βάση οικονομικά και διοικητικά χαρακτηριστικά. Αν τις ταξινομήσουμε βάσει του τρόπου που επηρεάζουν την παραγωγή και το εθνικό εισόδημα, δηλαδή με οικονομικά κριτήρια, τότε διακρίνονται στις εξής κατηγορίες: α) Δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες. Περιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες των δημοσίων φορέων, οι οποίες αποτελούν ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών και συνεπώς οδηγούν σε άμεση απασχόληση παραγωγικών συντελεστών και άμεση δημιουργία εισοδημάτων. Αυτές διακρίνονται σε: (i) δαπάνες δημόσιας κατανάλωσης, δηλαδή δαπάνες για την αγορά αγαθών, που προορίζονται να ικανοποιήσουν ανάγκες του παρόντος (π.χ. μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων) και (ii) δαπάνες δημοσίων επενδύσεων, δηλαδή δαπάνες που προορίζονται για την αγορά κεφαλαιουχικών αγαθών (έργα υποδομής). β) Δαπάνες για μεταβιβαστικές πληρωμές. Είναι παροχές του κράτους και των κρατικών οργανισμών προς τους ιδιώτες χωρίς καμία άμεση αντιπαροχή από μέρους των τελευταίων. Σε αντίθεση με την προηγούμενη κατηγορία δημοσίων δαπανών, οι μεταβιβαστικές πληρωμές δεν συνιστούν ζήτηση του δημοσίου και δεν συντελούν άμεσα στην παραγωγή αγαθών, την απασχόληση μέσων παραγωγής και τη δημιουργία εισοδημάτων μέσω του παραγωγικού μηχανισμού. Με τις μεταβιβαστικές πληρωμές το κράτος απλώς μεταθέτει σε ορισμένη κοινωνική ομάδα εισόδημα, που έχει ήδη δημιουργηθεί, και το οποίο αποσπά με διάφορες 6 Δ. Καράγιωργα, «Παραδόσεις Δημοσιονομικής Πολιτικής», τεύχος Α, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1967, σελ. 27, και Γεωργακόπουλος Θ. Πατσουράτης Β. «Δημόσια Οικονομική», εκδ. Σμπίλια, Αθήνα 1994, σελ

13 μεθόδους, συνήθως τη φορολογία, από άλλη κοινωνική ομάδα. Οι δαπάνες για μεταβιβαστικές πληρωμές διακρίνονται στις εξής κατηγορίες : (i) μεταβιβάσεις εισοδήματος, που αποβλέπουν στην ενίσχυση του εισοδήματος των ιδιωτικών φορέων (π.χ. συντάξεις, επιδόματα ανεργίας) και (ii) μεταβιβάσεις κεφαλαίου, που στοχεύουν στην κάλυψη ενός μέρους των δαπανών των ιδιωτών για την αγορά κεφαλαιουχικών αγαθών (π.χ. επιδότηση κατασκευής κατοικίας). Επίσης οι μεταβιβαστικές δαπάνες διακρίνονται σε μεταβιβάσεις στα νοικοκυριά και μεταβιβάσεις στις επιχειρήσεις ή επιδοτήσεις. Τέλος μεταβιβαστικές πληρωμές μπορεί να γίνονται σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις ή δημόσιους φορείς άλλων χωρών, οπότε τότε πρόκειται για μεταβιβάσεις στο εξωτερικό. Αν η ταξινόμηση γίνει βάσει διοικητικών κριτηρίων, δηλαδή ανάλογα με το ποιος φορέας κάνει τη δαπάνη, τότε αυτές διακρίνονται σε : α) δαπάνες του κράτους ή δαπάνες της κεντρικής διοίκησης, β) δαπάνες των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης και γ) δαπάνες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. ΙΙ. Φόροι. Είναι οι υποχρεωτικές χρηματικές εισφορές των φυσικών και νομικών προσώπων προς το κράτος χωρίς άμεση και ειδική αντιπαροχή του κράτους προς αυτά. 7 Με βάση διάφορα κριτήρια ομαδοποιούνται σε κατηγορίες 8. Η σημαντικότερη διάκριση γίνεται με κριτήριο τη φορολογική βάση 9. Έτσι έχουμε : α) φόροι εισοδήματος, που επιβάλλονται στα κάθε λογής εισοδήματα των ιδιωτών, στους μισθούς και ημερομίσθια κ.α. Κυριότεροι φόροι αυτής της κατηγορίας είναι ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων, που επιβάλλεται στα εισοδήματα που προσπορίζεται το νοικοκυριό από κάθε λογής οικονομικές δραστηριότητες, και ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων, που επιβάλλεται κυρίως στα κέρδη των ανωνύμων εταιρειών. Στην κατηγορία των φόρων εισοδήματος κατατάσσονται συνήθως και οι εισφορές για κοινωνική ασφάλιση. β) φόροι κατανάλωσης, που 7 Σαπουνάκης Α. «Τα Οικονομικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», σημειώσεις, άρθρα, πίνακες, βιβλιογραφία. 8 Δ. Καράγιωργα, «Παραδόσεις Δημοσιονομικής Πολιτικής», τεύχος Α, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα 1979, σελ , και Γεωργακόπουλος Θ. Πατσουράτης Β. «Δημόσια Οικονομική», εκδ. Σμπίλια, Αθήνα 1994, σελ Φορολογική βάση είναι το μέγεθος με βάση το οποίο υπολογίζεται ένας φόρος. Συνήθως ως φορολογική βάση χρησιμοποιείται κάποιο οικονομικό μέγεθος των ιδιωτών ή των επιχειρήσεων, π.χ εισόδημα, περιουσία, καταναλωτική/ επαγγελματική δαπάνη, μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί και μη οικονομικό μέγεθος, π.χ. οι κεφαλικοί φόροι, των οποίων το ύψος είναι ανεξάρτητο από την οικονομική θέση του φορολογούμενου. 13

14 επιβάλλονται άμεσα ή έμμεσα στην καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών. Η πιο συνηθισμένη μορφή αυτού του είδους φόρων είναι οι έμμεσοι φόροι κατανάλωσης που επιβάλλονται στα προϊόντα και διακρίνονται περαιτέρω σε γενικούς (όπως είναι ο φόρος προστιθέμενης αξίας των προϊόντων) και σε ειδικούς (όπως ο φόρος στον καπνό). γ) φόροι περιουσίας, που επιβάλλονται σε όλα (γενικοί) ή σε μερικά (ειδικοί) περιουσιακά στοιχεία των φυσικών και νομικών προσώπων. Οι πιο γνωστοί είναι ο φόρος στην ακίνητη περιουσία, ο φόρος κληρονομιάς και ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων. Μια άλλη διάκριση γίνεται με βάση τη φύση του φορολογικού συντελεστή 10. Αυτοί είναι : α) αναλογικοί φόροι, όταν το ποσοστό φόρου που ορίζει το κράτος είναι το ίδιο για όλα τα επίπεδα της φορολογικής βάσης ( δηλ. του εισοδήματος ή της αξίας του προϊόντος ή της αξίας της περιουσίας). Τέτοιοι είναι συνήθως οι έμμεσοι φόροι κατανάλωσης και οι γενικοί και ειδικοί φόροι περιουσίας. β) προοδευτικοί φόροι, όταν ο μέσος φορολογικός συντελεστής μεταβάλλεται ανάλογα με το μέγεθος της φορολογικής βάσης 11, δηλαδή αυξάνεται όταν αυξάνεται η φορολογική βάση και μειώνεται όταν μειώνεται αυτή. Προοδευτικοί είναι συνήθως οι φόροι εισοδήματος φυσικών προσώπων και ο φόρος κληρονομιών. γ) αντίστροφα προοδευτικοί φόροι, όταν ο μέσος φορολογικός συντελεστής μεταβάλλεται κατά τρόπο αντίστροφα ανάλογο με το μέγεθος της φορολογικής βάσης, δηλαδή μειώνεται με την αύξηση της φορολογικής βάσης και αντίστροφα. Πολλοί από τους έμμεσους φόρους κατανάλωσης είναι αντίστροφα προοδευτικοί υπολογιζόμενοι ως ποσοστό του εισοδήματος των επιβαρυνόμενων. Τέλος οι φόροι μπορεί να διακριθούν ανάλογα με τον δημόσιο φορέα για τον οποίον επιβάλλονται σε: α) κρατικούς φόρους, β) εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και γ) δημοτικούς ή κοινοτικούς φόρους. Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει μια επισήμανση. Υποχρεωτική χρηματική εισφορά των φυσικών και νομικών προσώπων προς το κράτος/ τοπική αυτοδιοίκηση είναι και το τέλος. Ωστόσο στην περίπτωση του τέλους σε αντίθεση με το φόρο 10 Φορολογικός συντελεστής λέγεται το ποσό φόρου που αντιστοιχεί σε καθεμιά μονάδα φορολογικής βάσης. Διακρίνουμε α) το μέσο φορολογικό συντελεστή, που είναι ο λόγος του ποσού του φόρου που καταβάλλεται συνολικά από μια φορολογούμενη μονάδα διαιρεμένο με τη συνολική αξία της φορολογικής βάσης, και β) τον οριακό φορολογικό συντελεστή, που είναι ο πρόσθετος φόρος που πρέπει να καταβληθεί για καθεμιά νέα μονάδα αύξησης της φορολογικής βάσης. 11 Η μεταβολή του φορολογικού συντελεστή στην πράξη δεν είναι συνεχής αλλά κλιμακωτή. Για την εφαρμογή του προοδευτικού φόρου η φορολογική βάση διαιρείται σε κλιμάκια για καθένα από αυτά εφαρμόζεται διαφορετικός οριακός συντελεστής. 14

15 υπάρχει το στοιχείο της ανταποδοτικότητας, δηλαδή η χρηματική εισφορά δίνεται έναντι ειδικού ανταλλάγματος από το κράτος /τοπική αυτοδιοίκηση, το οποίο αντιστοιχεί σε συγκεκριμένη παροχή αγαθού ή υπηρεσίας. ΙΙΙ. Δημόσιος δανεισμός και ρύθμιση του δημοσίου χρέους, όπως είναι τα δάνεια που συνάπτει το κράτος με διάφορες μορφές από τους ιδιώτες, τις εμπορικές τράπεζες, την κεντρική τράπεζα και τις ξένες χρηματαγορές, οι χορηγήσεις δανείων από το κράτος σε επιχειρήσεις, στην τοπική αυτοδιοίκηση ή σε άλλους φορείς, οι διάφοροι τρόποι εξόφλησης του δημοσίου χρέους κ.α. 15

16 1.3. Διοικητική οργάνωση και κατανομή των οικονομικών λειτουργιών - Οι οικονομικές λειτουργίες της τοπικής αυτοδιοίκησης Όπως ήδη ειπώθηκε οι οικονομικές λειτουργίες του σύγχρονου παρεμβατικού κράτους είναι η λειτουργία της διανομής, η λειτουργία της σταθεροποίησης και η λειτουργία της κατανομής των μέσων παραγωγής. Σε ένα σύστημα διοίκησης όπου ορισμένοι φορείς δραστηριοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, όπως η κεντρική διοίκηση, και άλλοι σε τοπικό επίπεδο, όπως οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, τίθεται ζήτημα κατανομής των οικονομικών λειτουργιών μεταξύ αυτών. Έχουν προταθεί από μελετητές, όπως οι Musgraves και Oates 12, κριτήρια αποτελεσματικότητας για να επιτευχθεί η άριστη κατανομή των λειτουργιών μεταξύ των φορέων, δηλαδή κάθε δημόσιος φορέας να αναλάβει τις λειτουργίες εκείνες που μπορεί να εκτελέσει πιο αποδοτικά. Πιο συγκεκριμένα η κατανομή των λειτουργιών προτείνεται να γίνει με βάση: Το βαθμό διάχυσης του οφέλους και του κόστους από την παροχή μιας υπηρεσίας σε τοπικό επίπεδο. Τις οικονομίες κλίμακας που μπορούν να επιτευχθούν κατά την προσφορά υπηρεσιών. Την πολιτική βούληση της πολιτείας να δώσει ευρύτερες δικαιοδοσίες στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ας εξετάσουμε όμως βάσει των παραπάνω κριτηρίων καθεμία από τις οικονομικές λειτουργίες στο σύγχρονο παρεμβατικό κράτος. α) Η λειτουργία της κατανομής των μέσων παραγωγής. Για να γίνει ο διαχωρισμός μεταξύ κεντρικής και τοπικής αυτοδιοίκησης και ποιο επίπεδο διοίκησης είναι αποτελεσματικότερο στην άσκηση αυτής της λειτουργίας, πρέπει να ληφθεί υπόψη η χωρική διάσταση παροχής των δημοσίων αγαθών και να διακριθούν σε κεντρικά/ γενικά δημόσια αγαθά και σε τοπικά δημόσια αγαθά 13 Πολλά αγαθά και υπηρεσίες διαχέονται σε όλη τη χώρα και σε όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους, όπως είναι η εθνική άμυνα, η 12 Γεωργακόπουλος Θ. Πατσουράτης Β. «Δημόσια Οικονομική», εκδ. Σμπίλια 1994, σελ. 51, Τάτσος Ν. «Δημοσιονομική Αποκέντρωση», εκδ. Τυπωθήτω, Αθήνα 1999, σελ , W. Oates, Theory of Public Finance in a Federal System, Canadian Journal of Economics, 1968, R. Musgrave P. Musgrave, Public Finance in Theory and Practice, McGraw Hill, Θα ακολουθήσει διεξοδικότερη ανάλυση του θέματος. 16

17 εξωτερική πολιτική κ.α., οπότε είναι προτιμότερο αυτά να εξακολουθούν να παρέχονται από την κεντρική διοίκηση. Αν την παροχή αυτών των αγαθών την αναλάμβανε η τοπική αυτοδιοίκηση, τότε θα παρατηρούνταν το φαινόμενο οι ΟΤΑ να λαμβάνουν υπόψη το όφελος μόνο των δημοτών τους κι όχι το κοινωνικό όφελος συνολικά, κάτι που θα σήμαινε και υποπροσφορά, γιατί οι ΟΤΑ δεν θα λαμβάνουν υπόψη το όφελος που θα έχει η παραγωγή μιας επιπλέον μονάδας ενός αγαθού σε όλους τους πολίτες της χώρας. Αντίθετα υπάρχουν αγαθά και υπηρεσίες, όπως ο ηλεκτροφωτισμός και η καθαριότητα των δρόμων, ή η συλλογή απορριμμάτων κ.α. που το όφελός τους περιορίζεται σε τοπικό επίπεδο (τοπικά δημόσια αγαθά). Στην περίπτωση αυτή η παροχή αυτών των αγαθών από την Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι αποτελεσματικότερη Εδώ όμως ανακύπτουν ορισμένα ζητήματα. Πρώτον, είναι πιθανόν και κάτοικοι άλλων περιοχών να ωφεληθούν από την παροχή αυτών των αγαθών και υπηρεσιών (τοπικές εξωτερικές οικονομίες και επιβαρύνσεις). Αν ωστόσο α) αρθρωθεί σωστά το φορολογικό σύστημα των ΟΤΑ, β) σχεδιασθεί ένα τέτοιο σύστημα επιχορηγήσεων προς αυτούς, ώστε οι τελευταίοι να αγνοήσουν το κόστος που συνεπάγεται η παροχή οφέλους σε κατοίκους άλλων περιοχών, και γ) διευρυνθεί η γεωγραφική δικαιοδοσία της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε να συμπεριλάβει όλη την περιοχή στην οποία διαχέονται τα οφέλη και οι επιβαρύνσεις των αγαθών που προσφέρει, το πρόβλημα λύνεται. Δεύτερον πρέπει να ληφθούν υπόψη οι οικονομίες κλίμακας που ενδέχεται να δημιουργηθούν, πράγμα που σημαίνει ότι το κόστος παραγωγής και προσφοράς ενός δημόσιου αγαθού μειώνεται καθώς ένας μεγαλύτερος αριθμός φυσικών και νομικών προσώπων απολαμβάνει το δημόσιο αυτό αγαθό. Η ύπαρξη λοιπόν οικονομιών κλίμακας σημαίνει ότι δεν πρέπει κάθε τοπική αυτοδιοίκηση μόνη της να προσφέρει τα αγαθά αυτά, έστω κι αν τα οφέλη που προκύπτουν από αυτά μπορεί να ορισθούν χωρικά. Συμπερασματικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να αναμειχθεί ως ένα σημείο στη λειτουργία της κατανομής των μέσων παραγωγής. β) Η σταθεροποιητική λειτουργία. Η κεντρική Διοίκηση μπορεί να εκτελέσει αυτή τη λειτουργία περισσότερο αποδοτικά από την τοπική αυτοδιοίκηση για τους εξής λόγους: 17

18 Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να χρησιμοποιεί μέσα μακροοικονομικής πολιτικής. Δεν μπορεί να ασκήσει νομισματική ή πιστωτική πολιτική, καθώς τα δημοτικά συμβούλια θα προτιμούσαν, αν είχαν τη δυνατότητα να τυπώνουν χρήμα, να αγοράζουν αγαθά και υπηρεσίες με νέο χρήμα παρά να επιβαρύνουν τους δημότες τους με τοπικούς φόρους και τέλη, κάτι που θα οδηγούσε τελικά σε πληθωρισμό. Επίσης δεν είναι δυνατό να υπάρχουν διαφορές στο επιτόκιο, αν υπάρχει ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων μεταξύ των περιοχών. Ακόμη οι ΟΤΑ δεν μπορούν να ασκήσουν εισοδηματική πολιτική γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει μετακίνηση του εργατικού δυναμικού και γενικότερα του πληθυσμού σε άλλες περιοχές. Επίσης αν ένας ΟΤΑ κατορθώσει να συγκρατήσει περισσότερο τις τιμές από έναν άλλο, θα προκληθεί αύξηση της ζήτησης και συνεπώς αύξηση των τιμών. Επιπλέον οι τοπικές οικονομίες είναι ανοικτές και οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις των δραστηριοτήτων τους διαχέονται και σε άλλες τοπικές αυτοδιοικήσεις. Έτσι αν επιχειρηθεί σε τοπικό επίπεδο τόνωση ή μείωση της συνολικής ζήτησης με δημοσιονομικά μέσα, τα αποτελέσματα που θα παραχθούν θα έχουν μικρό αντίκτυπο λόγω των «εισαγωγών» στην τοπική κοινωνία. Αν για παράδειγμα αυξηθούν οι δαπάνες, μεγάλο μέρος τους θα αφορά προϊόντα που έχουν εισαχθεί από άλλες περιοχές και έτσι δεν θα υπάρξουν πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στο εισόδημα και στο επίπεδο παραγωγής στην περιοχή. Το ίδιο θα συμβεί και στην περίπτωση που αυξηθεί η φορολογία, καθώς ένα μέρος από την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος θα διοχετευθεί σε εισαγόμενα από άλλες περιοχές αγαθά και υπηρεσίες. Ένας άλλος λόγος που καθιστά δυσχερή την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής από τους ΟΤΑ είναι και ο βαθμός οικονομικής τους εξάρτησης από την κεντρική διοίκηση, που προκαλεί δυσχέρειες στην κατάρτιση των τοπικών προϋπολογισμών. Ένα σημαντικό μέρος των εσόδων της τοπικής αυτοδιοίκησης προέρχεται από επιχορηγήσεις της κεντρικής διοίκησης, οπότε μια πιθανή απόφαση για κατάρτιση πλεονασματικού προϋπολογισμού δεν θα μπορούσε να αποφασισθεί εύκολα από το φόβο κατάργησης των επιχορηγήσεων. Επίσης η κατάρτιση ελλειμματικού προϋπολογισμού θα σήμαινε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση έχει την ευχέρεια να συνάπτει δάνεια και να τα αποπληρώνει, κάτι που δεν ισχύει. Συνεπώς η άσκηση σταθεροποιητικής πολιτικής αυτόνομα από τους ΟΤΑ δεν είναι δυνατή. Οι ΟΤΑ ωστόσο μπορούν να ασκήσουν στα πλαίσια ενός, από το 18

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Δ Ε Κ Α Τ Ο ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Εισαγωγή Όπως είδαμε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρή συλλογική οντότητα, κύρια επιδίωξη της οποίας είναι η επίτευξη και η διατήρηση της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 09: Δημόσια δαπάνες και έσοδα Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Οικονομική. Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: Νικόλαος Τσούνης. Νικόλαος Τσούνης Δημόσια Οικονομική 1

Δημόσια Οικονομική. Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: Νικόλαος Τσούνης. Νικόλαος Τσούνης Δημόσια Οικονομική 1 Κατ επιλογήν υποχρεωτικό, 3 ώρες εβδομαδιαίως, Θεωρία, Διδάσκον: 1 Κοινωνική Ευημερία και Ιδιωτικός Τομέας Συνθήκες μεγιστοποίησης κοινωνικής ευημερίας Άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων Πραγματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Β - Ερωτήσεις Πολλαπλών Επιλογών 1. Η καμπύλη δυνατοτήτων ωφέλειας σε μία υποθετική οικονομία που αποτελείται από τα άτομα Α και Β δίνεται από τη σχέση U Α + 2 U = 130, όπου U Α και U είναι οι χρησιμότητες

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Παπαστράτειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγρινίου Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Παπαστράτειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγρινίου Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016 Τα δημόσια οικονομικά: παρουσίαση, κατανόηση και εξοικείωση με τις λειτουργίες των οικονομικών του Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Αθήνα 27/11/2014 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. της Κ.Ε.Δ.Ε. για δυναμική διεκδίκηση των πόρων που δικαιούται η Αυτοδιοίκηση από την Πολιτεία. Με τη δημιουργία κοινού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική

Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Τι είναι η δημόσια οικονομική Η Δημόσια Οικονομική μελετά το ρόλο του δημόσιου τομέα, του κράτους δηλαδή στην οικονομία. Βασική έμφαση δίνεται στο ρόλο των δημόσιων δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

ΈΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ

ΈΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΈΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΟΡΟΣ Ονομάζεται η αναγκαστική χρηματική εισφορά των πολιτών προς το κράτος ή προς νομικό πρόσωπο χωρίς ειδική αντιπαροχή. Αναγκαστική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 16/5/2016 Έννοια Δημόσια νομικά πρόσωπα Νομικά πρόσωπα Περιουσία με δημόσιο χαρακτήρα Προνόμια δημόσιας εξουσίας Δημόσια νομικά πρόσωπα: εφαρμογή καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

Ανέκαθεν η πλειοψηφία των κρατικών εσόδων κάθε κοινωνίας προερχόταν από την είσπραξη των φόρων. Φόρος καλείται η υποχρεωτική χρηματική καταβολή από τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες υπέρ του κράτους χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 25 Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 27 Κεφάλαιο 2 ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 43 Κεφάλαιο 3 ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα

Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα Μηχανισμοί Χρηματοδότησης Δημοτικών Ενεργειακών Επενδύσεων στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ: «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης Πέμπτη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗ του ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΥΡΑΤΟΓΛΟΥ Οι Δήμοι της Χώρας, σε σχέση με όλους τους άλλους φορείς της Γενικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020

Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Η Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. στη Νέα Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΚΕΔΕ Ιωάννινα - Τετάρτη 11 Μαρτίου 2015 Χιωτάκης Νίκος Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Η εταιρεία Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω 1. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει: α) τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης β) μόνο τη σκοπιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης γ) μόνο τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης δ) κανένα από τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος των δημοσίων επιχειρήσεων είναι η άριστη κατανομή των παραγωγικών πόρων που σκοπό έχει το παραγόμενο προϊόν να προσφέρεται σε προσιτή τιμή και σε επαρκή ποσότητα λαμβανομένου υπόψη του κόστους παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αθήνα, 2014 01 Κεφάλαιο 11: Η φορολογική πολιτική και ο ρόλος των Δήμων για την εφαρμογή της Η φορολογική αποκέντρωση και ο ρόλος των ΟΤΑ - Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Ιούνιος 2008 Χρηματοπιστωτική εκπαίδευση: Τάσεις και προοπτικές Του Χρήστου Βλ. Γκόρτσου Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ 1. Το πλαίσιο αναφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 06: Επενδύσεις Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 07: Χρήμα Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη ποσότητά του αυξηθεί κατά 4%, τότε η ζήτησή του είναι: α) ανελαστική. β) ελαστική. γ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Περιεχόμενο, δομή και τρόπος υποβολής των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α βαθμού. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΘΕΜΑ: Περιεχόμενο, δομή και τρόπος υποβολής των επιχειρησιακών προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α βαθμού. ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας

Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Φορολογία κερδών και μερισμάτων Φορολογία κερδών στην εταιρεία Φορολογία μερισμάτων 2000 2005 2010 2012 2013 2000 2005 2010 2012 2013 Αυστρία 34,0 25,0

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 19. Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος

Διάλεξη 19. Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος Διάλεξη 19 Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος 1 Βασικοί ορισμοί Έλλειμμα: Η υπέρβαση των δαπανών έναντι των εσόδων σε μια χρονική περίοδο. Πλεόνασμα: Η υπέρβαση των εσόδων έναντι των δαπανών σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Διάλεξη 2α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ (welfare economics): Ο κλάδος της οικονομικής επιστήμης που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Στις παρακάτω 10 ερωτήσεις, να γράψετε τον αριθμό της κάθε ερώτησης στην εργασία σας και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Η κάθε σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής

ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ Επί ξυρού ακμής 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δεν είναι καθόλου σχήμα λόγου, ότι τα οικονομικά των 325 Δήμων της χώρας βρίσκονται επί ξυρού ακμής (σε κρίσιμο σημείο). Η οικονομική κατάσταση και δυσπραγία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων

Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων Φορολογικό Δίκαιο Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 12/11/2014 Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Μαρία Πεμπετζόγλου Eπίκουρη Καθηγήτρια.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Μαρία Πεμπετζόγλου Eπίκουρη Καθηγήτρια. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μαρία Πεμπετζόγλου Eπίκουρη Καθηγήτρια Κομοτηνή 2011-12 ... Αναγέννηση Ιστορική αναδρομή στο ρόλο του κράτους 18ος αιώνας εμποριοκρατία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία

Διάλεξη 15. Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία Διάλεξη 15 Αποτελεσματική και δίκαιη φορολογία 1 Άριστη φορολογία αγαθών Ας υποθέσουμε ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να εισπράξει κάποια έσοδα από ένα φόρο για να χρηματοδοτήσει κάποιες δαπάνες. Ποιος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Αναζήτηση κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται : το Άριστο Ύψος του Προϋπολογισμού. η Άριστη Σύνθεση του Προϋπολογισμού. Αρχή της Μέγιστης Καθαρής Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα: Μάρκετινγκ και Διοίκηση Λειτουργιών Μακρο-οικονομική: Εισαγωγή στην Μακροοικονομία Διδάσκων: Μποζίνης Η. Αθανάσιος Οικονομικό κύκλωμα Παραγωγή επιτυγχάνεται από Συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Α. ΤΟ ΑΝΕΛΑΣΤΙΚΟ (ΣΤΑΘΕΡΟ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων (ΦΕΦΠ) Ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων Φορολογική βάση Αφαιρούμε τις δαπάνες που έγιναν για την απόκτηση του εισοδήματος Συνολικό καθαρό εισόδημα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα: Μάρκετινγκ και Διοίκηση Λειτουργιών Μακρο-οικονομική: Εισαγωγή στην Μακροοικονομία Διδάσκων: Μποζίνης Η. Αθανάσιος Πληθωρισμός Φαινόμενο με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου»

Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» Σχέδιο Δράσης: «Φτώχεια και Εργασία: Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Διερεύνησης και Άμβλυνσης του Φαινομένου» «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Μαθήματος-Εισαγωγή στις. δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς

Περιγραφή Μαθήματος-Εισαγωγή στις. δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς Περιγραφή Μαθήματος-Εισαγωγή στις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς Παρουσίαση 1 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Δρ. Κων/νος Κάρρας ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2012 1 Περιεχόμενα 1. Διαχρονικά Προβλήματα της

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο έλλειµµα (1997)

Ετήσιο έλλειµµα (1997) Τι είναι το ηµόσιο Χρέος και το ετήσιο έλλειµµα του προϋπολογισµού; Όταν µια κυβέρνηση δαπανά περισσότερο από τα φορολογικά της έσοδα, τότε δανείζεται από τον ιδιωτικό τοµέα προκειµένου χρηµατοδοτήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το συνολικό πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το συνολικό πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το συνολικό πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ Κανόνες δικαίου που διέπουν την οικονομική δραστηριότητα Με ποιο τρόπο λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013

Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2013 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2012 1 Περιεχόμενα 1. Διαχρονικά Προβλήματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ - 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ.

ΕΤΟΣ - 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΠΙΝΑΚΑΣ Α.1 - Στόχοι ΟΙΚΟΝΟΜΙΚO ΕΤΟΣ 2013 ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΤΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ. ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ. 1. ΤΑΚΤΙΚΟΣ ΕΞΟΔΩΝ (Ποσά σε εκατ..) Α/Α Κατηγορία δαπανών 2013 2013 Ιαν. Φεβ. Μαρτ. Σύνολο Απρ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η. Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η. Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 10 η Ανάκτηση Κόστους και Ιδιωτική Συμμετοχή Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η σκοπιμότητα της ανάκτησης κόστους σε ένα αναπτυξιακό έργο. Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Prolsipsis.gr ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Prolsipsis.gr ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ 1. Η ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση 1 Χρηματοοικονομική ανάλυση Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η ανάλυση που σκοπός της είναι: ο προσδιορισμός των δυνατών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΓΔΟΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΓΔΟΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΓΔΟΗ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ( 1.1.2008 31.12.2008) www.eakaa.gr 1 Κύριοι Μέτοχοι, Σύμφωνα με το Άρθρο 43α, παραγρ.3

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστίες του εκδότη Πρόλογος [Mέρος 1] Εισαγωγή

Ευχαριστίες του εκδότη Πρόλογος [Mέρος 1] Εισαγωγή Πίνακας περιεχομένων Ευχαριστίες του εκδότη.................................................... 13 Πρόλογος............................................................... 15 [Mέρος 1] Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ Εισήγηση: «Οικονομικός Προγραμματισμός Ε.Π.» Γούπιος Γιάννης, Διευθυντής Ανάπτυξης και Οικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΥ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚ - Του Δρα Β. ΠΑΤΣΟΥΡΑΤΗ ΛΕΚΤΟΡΑ ΑΣΟΕΕ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα κύρια στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», το οποίο αποτελεί τη συνέχεια και ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP)

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Μάθηµα 3ο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Ορισµός Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) (Gross Domestic Product - GDP) είναι το σύνολο όλων των προϊόντων αγαθών και υπηρεσιών που παράγει µια οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΔΚ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Υπάρχουσα κατάσταση 13 κρατικές Περιφέρειες 76 Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα