ΚΕΨΑΛΑΛΟ 1 ΡΕΛΓΑΨΘ ΤΘΣ ΥΨΛΣΤΑΜΕΝΘΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΘΣ ΤΟΥ ΔΘΜΟΥ ΨΑΛΣΤΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΨΑΛΑΛΟ 1 ΡΕΛΓΑΨΘ ΤΘΣ ΥΨΛΣΤΑΜΕΝΘΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΘΣ ΤΟΥ ΔΘΜΟΥ ΨΑΛΣΤΟΥ"

Transcript

1 Ρ Ε Λ Ε Ω Ο Μ Ε Ν Α ΕΛΣΑΓΫΓΘ 1. Θεςμικό πλαίςιο επιχειρθςιακών προγραμμάτων 3 2. κοποί των τετραετών επιχειρθςιακών προγραμμάτων Προώκθςθ τθσ τοπικισ ανάπτυξθσ Εςωτερικι ανάπτυξθ του ΟΣΑ ωσ οργανιςμοφ Ανάπτυξθ των ςυνεργαςιών του ΟΣΑ και τθσ επιρροισ άλλων φορζων 6 3. Πλαίςιο και ςτόχοι του επιχειρθςιακοφ προγράμματοσ Διαδικαςία κατάρτιςθσ και Δομι του Επιχειρθςιακοφ Προγράμματοσ 7 4. Μεκοδολογικι προςζγγιςθ 8 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 1 ΡΕΛΓΑΨΘ ΤΘΣ ΥΨΛΣΤΑΜΕΝΘΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΘΣ ΤΟΥ ΔΘΜΟΥ ΨΑΛΣΤΟΥ 1.1 Υφντομθ ιςτορικι αναδρομι Βαςικά Διοικθτικά και Χωροταξικά χαρακτθριςτικά Θζςθ και διοικθτικι διαίρεςθ Ζκταςθ και πλθκυςμόσ Ρ ρόλοσ του Διμου ςτο Οομό Θρακλείου και τθν Σεριφζρεια Μριτθσ Σεριβάλλον και ποιότθτα ηωισ Χψόμετρο και κλίςεισ εδάφουσ Χριςεισ γθσ Ρικιςμοί και πλθκυςμιακά χαρακτθριςτικά Φυςικοί πόροι Σροβλιματα ρφπανςθσ Βαςικζσ υποδομζσ - δίκτυα Μοινωνικι Σολιτικι, Σαιδεία, Σολιτιςμόσ, Ακλθτιςμόσ Υφνκεςθ πλθκυςμοφ Δομζσ κοινωνικισ υποςτιριξθσ Χποδομζσ εκπαίδευςθσ Σολιτιςτικι υποδομι και δραςτθριότθτεσ Ακλθτικι υποδομι Φοπικι οικονομία και απαςχόλθςθ Ρικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ Υτοιχεία απαςχολοφμενων Σαραγωγικοί τομείσ Αναπτυξιακά χαρακτθριςτικά και ενταγμζνα ζργα 100 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 2 ΑΝΑΡΤΥΞΛΑΚΘ ΨΥΣΛΟΓΝΫΜΛΑ ΚΑΛ ΡΟΟΡΤΛΚΕΣ 2.1 Αξιολόγθςθ τθσ περιοχισ του Διμου Αναπτυξιακζσ δυνατότθτεσ Ανάλυςθ SWOT Ανάλυςθ PESTEL 114 1

2 2.5 Ρ Διμοσ Φαιςτοφ και το Ξοντζλο τθσ Χωρικισ Ανταγωνιςτικότθτασ Σεριγραφι του μοντζλου Ματάταξθ τθσ περιοχισ τθσ Φαιςτοφ με βάςθ το μοντζλο τθσ χωρικισ 120 ανταγωνιςτικότθτασ Υτρατθγικοί ςτόχοι με βάςθ το μοντζλο τθσ χωρικισ ανταγωνιςτικότθτασ Μρίςιμα ηθτιματα τοπικισ ανάπτυξθσ 122 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 3 ΣΥΝΟΡΤΛΚΘ ΡΑΟΥΣΛΑΣΘ ΚΑΛ ΑΞΛΟΛΟΓΘΣΘ ΤΟΥ ΔΘΜΟΥ ΨΑΛΣΤΟΥ ΚΑΛ ΤΫΝ ΝΟΜΛΚΫΝ ΡΟΣΫΡΫΝ ΚΑΛ ΟΓΑΝΛΣΜΫΝ 3.1 Ρργάνωςθ και ςυνεργαςίεσ Ρι αλλαγζσ ςτα Οομικά Σρόςωπα των ΡΦΑ Α Βακμοφ Φα Οομικά Σρόςωπα του Διμου Φαιςτοφ Σεριγραφι των δραςτθριοτιτων και λειτουργιϊν των Χπθρεςιϊν 172 του Διμου 3.3 Υτελζχωςθ των υπθρεςιϊν του Διμου Ξόνιμο προςωπικό του Διμου Σροςωπικό αορίςτου χρόνου Υυμμετοχι του Διμου ςε φορείσ κι εταιρίεσ Χλικοτεχνικι υποδομι Ρικονομικά αποτελζςματα ςυνενοφμενων διμων Ανάλυςθ εςόδων Διμων Ηαροφ, Ξοιρϊν και Φυμπακίου Ανάλυςθ εξόδων Διμων Ηαροφ, Ξοιρϊν και Φυμπακίου Ιςολογιςμόσ ζναρξθσ Διμου Φαιςτοφ Υυνοπτικά κρίςιμα ηθτιματα εςωτερικισ ανάπτυξθσ 349 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 4 ΣΤΑΤΘΓΛΚΘ ΚΛ ΑΝΑΡΤΥΞΛΑΚΟΣ ΣΩΕΔΛΑΣΜΟΣ 4.1 Ειςαγωγι Υτρατθγικι Διατφπωςθ ςεναρίων κι εναλλακτικζσ προτάςεισ Χρθματοδοτικά εργαλεία Μακοριςμόσ τθσ Υτρατθγικισ, του Ρράματοσ και των Αναπτυξιακϊν 370 προτεραιοτιτων του Διμου 4.3 Άξονεσ προτεραιότθτασ, Ξζτρα και Γενικοί Υτόχοι Σρογράμματοσ 374 2

3 ΕΛΣΑΓΫΓΘ 1. Κεςμικό πλαίςιο Επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων Ξε τα άρκρα του νζου Μϊδικα Διμων και Μοινοτιτων, κεςπίςτθκε για πρϊτθ φορά, θ υποχρζωςθ κατάρτιςθσ Επιχειρθςιακϊν Σρογραμμάτων από τουσ πρωτοβάκμιουσ Ρ.Φ.Α. Ξε τθν Χπουργικι απόφαςθ 18183, ΦΕΜ 534, Β, 13/4/2007, όπωσ τροποποιικθκε με τθν Α.Σ. 5694/ Χπουργικι Απόφαςθ του Χπουργοφ Εςωτερικϊν Αποκζντρωςθσ και Θλεκτρονικισ Διακυβζρνθςθσ, κακορίςτθκε θ δομι και το περιεχόμενο των επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων των Ρ.Φ.Α. Ξε το Σροεδρικό Διάταγμα 185/2007 «ργανα και διαδικαςία κατάρτιςθσ, παρακολοφκθςθσ και αξιολόγθςθσ των επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων των Ρργανιςμϊν Φοπικισ Αυτοδιοίκθςθσ (Ρ.Φ.Α.) α' βακμοφ» κακορίςτθκε θ διαδικαςία κατάρτιςθσ των επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων. Ρι προθγοφμενεσ κεςμικζσ ρυκμίςεισ αποςκοποφν ςτθν ειςαγωγι μόνιμων εςωτερικϊν διαδικαςιϊν και ςυςτθμάτων προγραμματιςμοφ ςτουσ ΡΦΑ. Υτόχοσ είναι θ διαδικαςία του προγραμματιςμοφ, τθσ παρακολοφκθςθσ και τθσ μζτρθςθσ των αποτελεςμάτων των δράςεων των Ρ.Φ.Α., να αποτελζςει μια ςτακερι εςωτερικι λειτουργία, ςτθν οποία κα ςυμμετζχει ςε όλεσ τισ φάςεισ, με ςυγκεκριμζνο ρόλο, το ανκρϊπινο δυναμικό τουσ. 2. Σκοποί των τετραετϊν Επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων Θ διεκνισ εμπειρία καταδεικνφει ςυνεχϊσ, μζςα από μελζτεσ και πρακτικζσ εφαρμογζσ, ότι θ ζννοια και θ πρακτικι τθσ «ανάπτυξθσ» ςτθρίηεται πλζον ςτον ςχεδιαςμό, ςτθν ζρευνα, ςτθν αναηιτθςθ τθσ καινοτομίασ και ςτον προςδιοριςμό του είδουσ τθσ ανάπτυξθσ που επιδιϊκει να πετφχει θ κάκε πόλθ ι περιοχι. Ρ ςχεδιαςμόσ προςδιορίηεται με βάςθ τρεισ αλλθλζνδετεσ παραμζτρουσ: οργανωμζνθ προςπάκεια, διερεφνθςθ εναλλακτικϊν ςεναρίων και επίτευξθ ςυγκεκριμζνων ςτόχων. Αποτελεί μια διαδικαςία κακοριςμοφ μακροπρόκεςμων ςτόχων και επιλογισ ςτρατθγικϊν και πολιτικϊν υλοποίθςθσ, θ οποία βαςίηεται ςτθν επιςτθμονικι ανάλυςθ, τθ διεκνι εμπειρία, τισ ςυμμετοχικζσ διαδικαςίεσ και τισ ειδικζσ ςυνκικεσ που επικρατοφν ςτθν οικονομία, ςτθν κοινωνία και τισ υποδομζσ κάκε περιοχισ. 3

4 Αξιοποιείται θ ανάλυςθ SWOT που αφορά μεκοδολογικό εργαλείο αξιολόγθςθσ τόςο ςτο εςωτερικό (internal situation audit) όςο και ςτο εξωτερικό περιβάλλον (external situation audit). Βαςικι αποςτολι του επιχειρθςιακοφ είναι να αποτελζςει επιχειρθςιακό εργαλείο ςχεδιαςμοφ, ανάλυςθσ, αξιολόγθςθσ και υλοποίθςθσ δράςεων και πολιτικϊν που να ςυμβάλλουν ςτθ βιϊςιμθ και μακροχρόνια ανάπτυξθ του Διμου Φαιςτοφ. Φαυτόχρονα, το επιχειρθςιακό πρόγραμμα κακίςταται αναγκαίο για τθ χρθματοδότθςθ όλων των προτεινόμενων - ςε Μοινοτικά ι Εκνικά Σρογράμματα-παρεμβάςεων για τθν ανάπτυξθ τθσ περιοχισ, κακϊσ και για τθν προετοιμαςία του Διμου Φαιςτοφ με ςτόχο τθν διαμόρφωςθ τθσ αναπτυξιακισ του ςτρατθγικισ ςτθν νζα προγραμματικι περίοδο που προςδιορίηεται από το Εκνικό Υτρατθγικό Σλαίςιο Αναφοράσ Ρι γενικοί ςκοποί των τετραετϊν Επιχειρθςιακϊν προγραμμάτων είναι θ προϊκθςθ τθσ τοπικισ και εςωτερικισ ανάπτυξθσ των ΡΦΑ, ςε εναρμόνιςθ με τισ κατευκφνςεισ αναπτυξιακοφ ςχεδιαςμοφ ςε περιφερειακό και εκνικό επίπεδο. 2.1 Πποώθηζη ηηρ ηοπικήρ ανάπηςξηρ Φο επιχειρθςιακό πρόγραμμα κατά κφριο λόγο κα προςδιορίηει τισ νζεσ δραςτθριότθτεσ που κα πρζπει να εκτελζςει ο Διμοσ ςτο πλαίςιο των κεςμοκετθμζνων αρμοδιοτιτων του, με απϊτερουσ ςκοποφσ: α] Θ προςταςία και αναβάκμιςθ του φυςικοφ και δομθμζνου περιβάλλοντοσ ςυνεπάγεται τθν ενεργοποίθςθ του Διμου ςτουσ τομείσ - Φθσ προςταςίασ και τθσ αειφόρου διαχείριςθσ του φυςικοφ περιβάλλοντοσ - Φθσ βελτίωςθσ του οικιςτικοφ περιβάλλοντοσ - Φων τεχνικϊν υποδομϊν και των δικτφων εξυπθρζτθςθσ Θ δραςτθριοποίθςθ των ΡΦΑ ςτουσ προθγοφμενουσ τομείσ γίνεται κυρίωσ μζςω τθσ καταςκευισ τεχνικϊν ζργων, τθσ παροχισ υπθρεςιϊν ςυντιρθςθσ των τεχνικϊν υποδομϊν και τθσ κζςπιςθσ κανονιςτικϊν όρων και ρυκμίςεων. Ρι αποδζκτεσ των δράςεων αυτϊν είναι οι διάφορεσ γεωγραφικζσ ενότθτεσ του ΡΦΑ (Δθμοτικά ι τοπικά διαμερίςματα, ςυνοικίεσ ι γειτονιζσ). β] Θ βελτίωςθ τθσ ευθμερίασ των κατοίκων ςυνεπάγεται τθν παροχι υπθρεςιϊν ςτουσ τομείσ 4

5 - Μοινωνικισ πολιτικισ - Σαιδείασ / Σολιτιςμοφ / Ακλθτιςμοφ - Ρικονομικισ ανάπτυξθσ και απαςχόλθςθσ Ρι αποδζκτεσ των δράςεων αυτϊν είναι οι διάφορεσ κοινωνικό-οικονομικζσ ομάδεσ των κατοίκων τθσ περιοχισ του ΡΦΑ (πχ νζοι, παιδιά, θλικιωμζνοι, αγρότεσ, άνεργοι κλπ). Φα τρία ςτρατθγικά ερωτιματα ςτα οποία κα πρζπει να δοκοφν απαντιςεισ είναι τα εξισ: Σρϊτο: Σροςδιοριςμόσ των χαρακτθριςτικϊν και του επιπζδου ανάπτυξθσ ςτο οποίο βρίςκεται ο Διμοσ Φαιςτοφ κατά τθν ςυγκεκριμζνθ χρονικι περίοδο. Δεφτερο: Σροςδιοριςμόσ του ςτόχου, δθλαδι ςε ποιό τφπο ι επίπεδο ανάπτυξθσ επιδιϊκει να φτάςει ο Διμοσ Φαιςτοφ. Φρίτο: Σροςδιοριςμόσ του τρόπου, δθλαδι ποια μζςα κα χρθςιμοποιιςει ο Διμοσ Φαιςτοφ για να φτάςει ςτο επίπεδο ανάπτυξθσ που επιδιϊκει. Βαςικόσ ςτόχοσ του Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ είναι να δϊςει απαντιςεισ ςτα τρία ανωτζρω ερωτιματα, προκειμζνου να προςδιοριςτοφν με ςαφινεια οι κατευκφνςεισ και οι αντίςτοιχεσ δράςεισ οι οποίεσ κα οδθγιςουν το Διμο Φαιςτοφ ςτο επικυμθτό αναπτυξιακό αποτζλεςμα. Ρι επιμζρουσ ςτόχοι του Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ αφοροφν ςτα εξισ : Σροςανατολιςμόσ ςτο τρίπτυχο «οικονομία-κοινωνία-περιβάλλον», βαςικζσ κατευκφνςεισ τθσ βιϊςιμθσ ανάπτυξθσ Σροϊκθςθ του αναπτυξιακοφ και κοινωνικοφ ρόλου του Διμου Φαιςτοφ Βελτίωςθ τθσ αποτελεςματικότθτασ και αποδοτικότθτασ τθσ λειτουργίασ του Διμου Φαιςτοφ Αποδοτικότερθ και αποτελεςματικότερθ κατανομι και αξιοποίθςθ των πόρων Αναηιτθςθ και προςζλκυςθ πρόςκετων οικονομικϊν πόρων Σεριοριςμό τθσ αποςπαςματικισ αντιμετϊπιςθσ των προβλθμάτων Ενίςχυςθ τθσ ςυνεργαςίασ όλων των δθμιουργικϊν δυνάμεων και φορζων του Διμου Φαιςτοφ (Επιχειριςεισ-Δθμόςιοι τοπικοί Φορείσ-Μάτοικοι) ςε διαδικαςίεσ ςχεδιαςμοφ και εφαρμογισ δράςεων ανάπτυξθσ. 2.2 Εζωηεπική ανάπηςξη ηος ΟΤΑ ωρ οπγανιζμού Εκτόσ από τισ δράςεισ για τθν προϊκθςθ τθσ τοπικισ ανάπτυξθσ το επιχειρθςιακό πρόγραμμα περιλαμβάνει υποπρογράμματα για τθ βελτίωςθ τθσ διοικθτικισ ικανότθτασ του ΡΦΑ ωσ δθμόςιου οργανιςμοφ (ωσ φορζα παροχισ ςυλλογικϊν αγακϊν και υπθρεςιϊν αλλά και ωσ κοινωνικοφ και πολιτικοφ κεςμοφ), με ςκοποφσ τθ βελτίωςθ τθσ 5

6 αποτελεςματικότθτασ, τθσ αποδοτικότθτασ και τθσ νομιμοποίθςθσ τθσ λειτουργίασ του. Ειδικότερα οι ςχετικζσ δράςεισ αποςκοποφν : ςτθ βελτίωςθ τθσ αποτελεςματικότθτασ και τθσ αποδοτικότθτασ των δραςτθριοτιτων και ςτθν καλφτερθ εξυπθρζτθςθ του πολίτθ ςτθ βελτίωςθ τθσ παραγωγικισ ικανότθτασ των ΡΦΑ μζςω του μεςοπρόκεςμου προγραμματιςμοφ προςλιψεων, τθσ ανάπτυξθσ του υφιςτάμενου προςωπικοφ, τθσ μθχανοργάνωςθσ, τθσ προμικειασ εξοπλιςμοφ και τθσ εξαςφάλιςθσ γθσ και κτιριακϊν εγκαταςτάςεων ςτθ βελτίωςθ τθσ οικονομικισ κατάςταςθσ των ΡΦΑ, μζςω του μεςοπρόκεςμου οικονομικοφ προγραμματιςμοφ, τθσ παρακολοφκθςθσ του κόςτουσ των παρεχόμενων υπθρεςιϊν και τθσ ορκολογικότερθσ οικονομικισ διαχείριςθσ 2.3 Ανάπηςξη ηων ζςνεπγαζιών ηος ΟΤΑ και ηηρ επιπποήρ άλλων θοπέων Σολλζσ τοπικζσ αρχζσ κεωροφν ότι ο ρόλοσ ενόσ ΡΦΑ δεν πρζπει να περιορίηεται ςτισ οριοκετθμζνεσ από το κεςμικό πλαίςιο αρμοδιότθτζσ του και ότι οι ΡΦΑ είναι υποχρεωμζνοι να μεριμνοφν για τθ ςυνολικι ευθμερία τθσ περιοχισ τουσ. Θ διοίκθςθ ενόσ ΡΦΑ γίνεται αντιλθπτι όχι μόνο ωσ διοίκθςθ τθσ παροχισ οριςμζνων πάγιων δθμοτικϊν υπθρεςιϊν, αλλά ωσ μζριμνα για το ςφνολο των τοπικϊν υποκζςεων. Υ' αυτι τθν κατεφκυνςθ το επιχειρθςιακό πρόγραμμα ενόσ ΡΦΑ κα πρζπει να επιςθμαίνει τθ ςυμβολι που μποροφν να ζχουν ςτθν ανάπτυξθ τθσ περιοχισ του: Ρι τοπικοί κοινωνικοί και οικονομικοί φορείσ (ιδιωτικζσ επιχειριςεισ, ςφλλογοι και μθ κυβερνθτικζσ οργανϊςεισ) Ρι γειτονικοί ΡΦΑ Ρι λοιποί φορείσ του πολιτικό-διοικθτικοφ ςυςτιματοσ τθσ χϊρασ (Μεντρικοί φορείσ, Αποκεντρωμζνθ Διοίκθςθ, Σεριφζρεια) Επομζνωσ, το επιχειρθςιακό πρόγραμμα εκτόσ από τισ υπθρεςίεσ, τα ζργα και τισ ρυκμίςεισ για τα οποία είναι αρμόδιοσ ο ΡΦΑ, είναι δυνατό να εντοπίηει δραςτθριότθτεσ που ανικουν ςτθν αρμοδιότθτα άλλων δθμόςιων φορζων και να προςδιορίηει τισ αναγκαίεσ ενζργειεσ ςυνεργαςίασ και επιρροισ των φορζων αυτϊν από τον ΡΦΑ. Φο πρόγραμμα εκτόσ των άλλων ςτοχεφει επίςθσ, ςτθν αναβάκμιςθ του επιπζδου ςυνεργαςίασ των ΡΦΑ με φορείσ του ιδιωτικοφ, δθμόςιου και κοινωνικοφ τομζα, για τθ ςυντονιςμζνθ προϊκθςθ τθσ τοπικισ ανάπτυξθσ και τθν από κοινοφ παροχι τοπικϊν υπθρεςιϊν. 6

7 3. Ρλαίςιο και Στόχοι του Επιχειρθςιακοφ Ρρογράμματοσ 3.1 Διαδικαζία Καηάπηιζηρ και Δομή ηος Επισειπηζιακού Ππογπάμμαηορ Υτo πλαίςιo τθσ εκπλιρωςθσ του ςτόχου αυτοφ, θ μεκοδολογία εκπόνθςθσ του ολοκλθρωμζνου Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ του Διμου Φαιςτοφ περιλαμβάνει τθν ολοκλιρωςθ τριϊν διακριτϊν ςταδίων: 1. Προετοιμαςία και Οργάνωςθ 2. τρατθγικόσ χεδιαςμόσ (Α' ΨΑΣΘ του Επιχειρθςιακοφ Ρρογράμματοσ) 3. Επιχειρθςιακόσ και Οικονομικόσ Προγραμματιςμόσ (Β' ΨΑΣΘ του Επιχειρθςιακοφ Ρρογράμματοσ) Θ ςειρά ολοκλιρωςθσ και των πιο πάνω ςταδίων, κακϊσ επίςθσ και το περιεχόμενό τουσ ςε πρϊτο επίπεδο ανάλυςθσ παρουςιάηονται ςτο ακόλουκο κάκετο διάγραμμα ροισ (top - down flowchart). Διάγραμμα οισ Ρρϊτου Επιπζδου, των ςταδίων Ολοκλιρωςθσ του Επιχειρθςιακοφ Ρρογράμματοσ του Διμου Ψαιςτοφ 7

8 Φα οφζλθ από τθν εκπόνθςθ του Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ του Διμου εκτιμάται ότι κα είναι: 1. Σροςταςία και Αναβάκμιςθ του Φυςικοφ Σεριβάλλοντοσ 2. Βελτίωςθ τθσ Μοινωνικισ και Ρικονομικισ Ευθμερίασ 3. Βελτίωςθ τθσ Αποδοτικότθτασ και Αποτελεςματικότθτασ του Διμου 4. Βελτίωςθ τθσ Σαραγωγικισ Ικανότθτασ του Διμου 5. Βελτίωςθ τθσ Ικανοποίθςθσ των Δθμοτϊν 6. Βελτίωςθ τθσ Ρικονομικισ Ματάςταςθσ του Διμου Θ δομι του Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ (ΕΣ), εκπονείται ςφμφωνα με τθ νομοκεςία για τθν Φοπικι Αυτοδιοίκθςθ, όπωσ διαμορφϊκθκε με το Οόμο 3463/2006 ΦΕΜ 114/Α'/2006, άρκρα 205 και 206) Μϊδικασ Διμων και Μοινοτιτων και τθν εξειδίκευςθ που περιγράφεται ςτθν υπ' αρικμ. απόφαςθ 18183/ (ΦΕΜ 534/β/ ), όπωσ αυτι τροποποιικθκε από τθν 5694/ υπ. απόφαςθ. Θ παροφςα εκπονείται με βάςθ και τισ προδιαγραφζσ που κζτει θ εγκφκλιοσ 46, αρ. αποφ / του Χπουργείου Εςωτερικϊν Δθμόςιασ Διοίκθςθσ και Αποκζντρωςθσ. Φο ΕΣ του Διμου Φαιςτοφ ςυντάςςεται ςε 2 φάςεισ. Θ Α' φάςθ αφορά ςτο Υτρατθγικό Υχεδιαςμό και θ Β' φάςθ ςτον Επιχειρθςιακό Υχεδιαςμό και τθν κατάρτιςθ τελικά του τετραετοφσ ςχεδίου δράςθσ του Διμου. 4. Μεθοδολογική Πποζέγγιζη Θ μεκοδολογία που ακολουκείται για τθν εκπόνθςθ του ΕΣ, βαςίηεται ςτθν ανάγκθ επίτευξθσ του τελικοφ αποτελζςματοσ, που αφορά ςτθ ςφνταξθ και αποδοχι ενόσ προγραμματιςμοφ που ανταποκρίνεται ςτθν υφιςτάμενθ κατάςταςθ και που μπορεί να λειτουργιςει μζςα ςτα πλαίςια τόςο τθσ κεςμικισ κατοχφρωςθσ, όςο και των χρθματοδοτικϊν δυνατοτιτων που παρζχονται. Θ μεκοδολογία που ακολουκικθκε για τθν κατάρτιςθ τθσ Α' φάςθσ του Επιχειρθςιακοφ Υχεδίου περιζλαβε τα ακόλουκα: 1. Υυναντιςεισ ςτο Διμο για τθν ανάλυςθ τθσ υφιςτάμενθσ κατάςταςθσ. 2. Υυμπλιρωςθ του αναλυτικοφ ερωτθματολογίου από τουσ υπαλλιλουσ και τουσ αιρετοφσ του Διμου, το οποίο επιςυνάπτεται ωσ παράρτθμα ςτο τζλοσ τθσ Α' Φάςθσ του επιχειρθςιακοφ του Διμου. 8

9 3. Αξιολόγθςθ τθσ υφιςτάμενθσ κατάςταςθσ ςτο Διμο Φαιςτοφ. 4. Διερεφνθςθ / δραςτθριοτιτων εκνικοφ ςχεδιαςμοφ ςτα πλαίςια τθσ τζταρτθσ προγραμματικισ περιόδου. 5. Μακοριςμόσ ςτρατθγικισ και πλαιςίου προγραμματιςμοφ για τον κακοριςμό του επιχειρθςιακοφ προγραμματιςμοφ Διμου Φαιςτοφ. Θ παροφςα υποβάλλεται ςτo πλαίςιo τθσ αξιολόγθςθσ και τθσ διαβοφλευςθσ των δεδομζνων από το Διμο Φαιςτοφ, οπότε και κα ακολουκιςει θ ςφνταξθ και υποβολι τθσ Β' φάςθσ που περιλαμβάνει τον προγραμματιςμό των δράςεων, το χρονοδιάγραμμα ετοιμότθτασ των προτάςεων και τθ ςφνταξθ Δελτίων Σρογραμματιςμοφ, προκειμζνου να υπάρχει ετοιμότθτα ςτα πλαίςια του επιχειρθςιακοφ ςχεδιαςμοφ του Διμου Φαιςτοφ. Για να επιτευχκοφν οι επιμζρουσ ςτόχοι που τζκθκαν ςτθν ειςαγωγι, κα εφαρμοςτεί μεκοδολογικι προςζγγιςθ θ οποία προςδιορίηεται από τα ακόλουκα βαςικά ςθμεία: Ματαγραφι και τεκμθρίωςθ τθσ εικόνασ και κατάςταςθσ του Διμου Φαιςτοφ Αναγνϊριςθ των ιδιαιτεροτιτων για τθν ανάπτυξθ του Διμου Αξιοποίθςθ τθσ Ελλθνικισ και διεκνοφσ εμπειρίασ Ματαγραφι ςτοιχείων και ςυλλογι ςτοιχείων από υφιςτάμενεσ μελζτεσ για τθν περιοχι Υυλλογι ςτοιχείων για τθ δθμογραφικι, κοινωνικι, παιδαγωγικι και οικονομικι διάρκρωςθ του Διμου Φαιςτοφ, του Οομοφ Θρακλείου και τθσ ευρφτερθσ περιοχισ τθσ Ξεςςαράσ, από δθμόςιεσ υπθρεςίεσ και φορείσ του Διμου και του Οομοφ Υυναντιςεισ εργαςίασ με φορείσ τθσ περιοχισ, με ςκοπό τθν καταγραφι προτάςεων για τθν ανάπτυξθ τθσ περιοχισ μελζτθσ Χρθςιμοποίθςθ μεκόδων ςυλλογικισ ανάλυςθσ, τεκμθρίωςθσ και επιλογισ προτάςεων Θ Διμαρχοσ Φαιςτοφ με τθν.. Απόφαςι του και ζχοντασ υπόψθ τθν. Απόφαςθ του Δθμοτικοφ Υυμβουλίου του Διμου Φαιςτοφ ςυγκρότθςε κατ' εφαρμογι του άρκρου 1 παρ. 3 του Σ.Δ. 186/2007, διεπιςτθμονικι ομάδα ζργου για τθν ςφνταξθ του Υχεδίου Επιχειρθςιακοφ Σρογράμματοσ Διμου Φαιςτοφ για τθν δθμοτικι περίοδο , αποτελοφμενουσ : Α Σρόεδροσ και ςυντονιςτισ των εργαςιϊν τθσ ςυνιςτϊμενθσ Ρμάδασ Ζργου ορίςτθκε ο Αντιδιμαρχοσ Φαιςτοφ 9

10 Υτατιςτικά ςτοιχεία ςυγκεντρϊκθκαν, επίςθσ από τισ Οομαρχιακζσ και Σεριφερειακζσ Χπθρεςίεσ και τον Διμο. Ρι ςυγκεκριμζνεσ πθγζσ αναφζρονται ςτα ςχετικά κεφάλαια. Χρθςιμοποιικθκαν επίςθσ ςτοιχεία που ςυγκεντρϊκθκαν με το ερωτθματολόγιο που ςυμπλθρϊκθκε κατά τθ διάρκεια των επιςκζψεϊν μασ ςτο Διμο. Άλλα δεδομζνα αντλικθκαν από τισ μελζτεσ που ζχουν ιδθ εκπονθκεί και περιείχαν ςτοιχεία ανάλυςθσ. Σοιοτικά και περιγραφικά ςτοιχεία και πλθροφορίεσ ςυγκεντρϊκθκαν επίςθσ και με επιτόπια παρατιρθςθ και καταγραφζσ πεδίου. Φα ςτατιςτικά ςτοιχεία που ςυγκεντρϊκθκαν οργανϊκθκαν ςε ψθφιακζσ βάςεισ δεδομζνων για παραπζρα επεξεργαςία. Ειδικι επεξεργαςία ζγινε και ςτισ πλθροφορίεσ που ςυγκεντρϊκθκαν με τισ αναπτυξιακζσ προτάςεισ των Δθμοτικϊν Διαμεριςμάτων. 10

11 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 1 Συνοπτικι Ραρουςίαςθ και αξιολόγθςθ τθσ περιοχισ του Διμου Ψαιςτοφ Θ ιςτορία του Διμου Φαιςτοφ ζχει τισ ρίηεσ τθσ ςτουσ προϊςτορικοφσ χρόνουσ, κακϊσ ςτθν ευρφτερθ περιοχι του Διμου ζχουν μζχρι ςιμερα αποκαλυφκεί ιδιαίτερα ςθμαντικά αρχαιολογικά ευριματα με πρωτεφον το μινωικό ανάκτορο τθσ Φαιςτοφ, τουσ αρχαιολογικοφσ χϊρουσ Αγίασ Φριάδασ και Μομμοφ, ενϊ πολυπλθκείσ είναι επίςθσ, οι πρωτομινωικοί κολωτοί τάφοι που ζχουν αναςκαφεί ςτθν περιοχι τθσ Ξονισ Ρδθγιτριασ. Ζντονθ επιπρόςκετα, παρατθρείται θ ανκρϊπινθ δραςτθριότθτα, όχι μόνο ςτθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ, όπου άκμαςε ο μινωικόσ πολιτιςμόσ, αλλά και ςτθ περιοχι του Ηαροφ λόγω του φυςικοφ πλοφτου και τθσ φπαρξθσ των πθγϊν του Βοτόμου. Φο πρϊτο ανάκτορο ςτθ Φαιςτό χτίςτθκε περίπου το π.χ. Θ Φαιςτόσ αποτελεί τθ δεφτερθ ςθμαντικότερθ πόλθ τθσ Μριτθσ μετά τθν Μνωςό, τοποκετθμζνθ ςτα νοτιοδυτικά του νομοφ Θρακλείου, νότια του ποταμοφ Γεροποτάμου και του αρχαίου Νθκαίου, και περιβαλλόμενθ από τουσ ορεινοφσ όγκουσ του Ψθλορείτθ, των Αςτερουςίων και των Ναςικιϊτικων βουνϊν. Θ Φαιςτόσ υπιρξε κυρίαρχο οικονομικό, διοικθτικό και κρθςκευτικό κζντρο, που επόπτευε τθν εφφορθ πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ και ιλεγχε τα αρχαία λιμάνια των Ξατάλων και του Μομμοφ. Φο π.χ., ιςχυρόσ ςειςμόσ που ςθμειϊκθκε, ιςοπζδωςε το ανάκτορο το οποίο ξανακτίςτθκε αμζςωσ, ωςτόςο ςε αυτό το ςθμείο θ Φαιςτόσ παφει να αποτελεί το διοικθτικό κζντρο τθσ περιοχισ, κακϊσ αυτό εγκακίςταται πλζον ςτθ γειτονικι Αγία Φριάδα. Φο ανάκτορο παραμζνει ωςτόςο κρθςκευτικό και λατρευτικό κζντρο τθσ νότιασ Μριτθσ. Ξετά από άλλθ μία καταςτροφι το π.χ, θ πόλθ τθσ Φαιςτοφ ςυνεχίηει να ακμάηει μζχρι τον 1 ο π.χ αιϊνα, οπότε καταςτρζφεται από τθ γειτονικι Γόρτυνα. Ρ μινωικόσ ανακτορικόσ πολιτιςμόσ αναπτφχκθκε και ςτθν περιοχι του Μομμοφ, θ οποία εντοπίηεται ςτθν παραλία των Σιτςιδίων, βόρεια των Ξατάλων και υπιρξε ςθμαντικό λιμάνι των ανακτορικϊν κζντρων τθσ Φαιςτοφ και τθσ Αγίασ Φριάδασ από το π.χ. ζωσ το π.χ. Θ πόλθ του Μομμοφ ιδρφκθκε γφρω ςτα π.χ., όπου εντοπίηεται ζνασ προϊςτορικόσ μινωικόσ λιμενικόσ οικιςμόσ κι ζχει ανακαλυφκεί ζνα μεγάλο ανάκτορο ςτα ερείπια του οποίου τον 14 ο αιϊνα μ.χ. ιδρφκθκε ζνα εξίςου μεγάλο ανακτορικό κτίριο, απ όπου ξεκινά μια πλακοςτρωμζνθ λεωφόροσ που πικανόν κατζλθγε ςτθ Φαιςτό. 11

12 Ματά τθν αρχαία ελλθνικι και ρωμαϊκι περίοδο ιδιαίτερθ ακμι παρουςιάηουν οι πόλεισ Βοίβθ (ςθμερινι Σόμπια ςτισ Ξοίρεσ) και Ναςςαία (ο ςθμερινόσ Χρυςόςτομοσ ςτουσ Μαλοφσ Νιμζνεσ), ενϊ τθν ίδια εποχι λειτουργεί Αςκλθπιείο ςτθν Αγία Μυριακι τθσ Ξονισ Ρδθγθτρίασ, όπου εκτόσ από τουσ κτιςτοφσ κολωτοφσ πρωτομινωικοφσ τάφουσ, υπάρχουν και τεράςτιοι λαξευτοί καλαμοειδείσ τάφοι τθσ Ελλθνορωμαϊκισ περιόδου. Ματά τθ μινωικι περίοδο κατοικοφνται και δραςτθριοποιοφνται οι οικιςμοί Μαλακιανά και Μοφρτεσ, όπου υπάρχουν ευριματα κολωτϊν τάφων και τάφων υςτερομινωικισ, πρωτογεωμετρικισ και γεωμετρικισ εποχισ ( π.Χ.), ενϊ ςτθ κζςθ του οικιςμοφ Ηαροφ πικανολογείται ότι βριςκόταν θ αρχαία πόλθ Βινθ, θ οποία ακμάηει αργότερα, κατά τθν κλαςςικι και ελλθνιςτικι περίοδο. Υτθ ςυνζχεια, θ αρχαία Βινθ εμφανίηεται υποτελισ τθσ Γόρτυνασ, γεγονόσ το οποίο ςυνδζεται με τισ ανάγκεσ τθσ αρχαίασ Γόρτυνασ ςε νερό και τθ διεκδίκθςθ τθσ εκμετάλλευςθσ των πθγϊν του Βοτόμου. Θ περιοχι εξακολουκεί να κατοικείται τθ ρωμαϊκι περίοδο, όπου δθμιουργείται ρωμαϊκό υδραγωγείο ςτθ κζςθ «Υτζρνα» και υπόγειο δίκτυο μεταφοράσ νεροφ ςτθ Γόρτυνα, αποδεικνφοντασ τθν ιςχυρι ςφνδεςθ τθσ περιοχισ του Ηαροφ με τθ ρωμαϊκι Γόρτυνα, ακόμα και μζχρι τον 8 ο αιϊνα μ.χ. Υτθ ςυνζχεια θ περιοχι εκχριςτιανίηεται και ζωσ τον 12 ο αιϊνα φαίνεται να διαμορφϊνεται το δίκτυο των βαςικϊν οικιςμϊν τθσ ςθμερινισ δθμοτικισ ενότθτασ του Ηαροφ. Ματά τθ βυηαντινι και βενετικι περίοδο ακμάηουν τα μοναςτιρια τθσ Ρδθγιτριασ και των Απεηανϊν, τα οποία αποτζλεςαν μεγάλα κρθςκευτικά, πνευματικά και καλλιτεχνικά κζντρα. Ματά το ίδιο διάςτθμα ακμάηει και ο αςκθτιςμόσ ςτα ερθμθτιρια τθσ περιοχισ του Αγιοφάραγγου. Υτθ βενετςιάνικθ περίοδο ακμι γνϊριςαν και τα μοναςτικά κζντρα του Βαρςαμόνερου και του Βροντθςίου ςτο Ηαρό, ωςτόςο ακολοφκθςε θ παρακμι ςτα χρόνια τθσ κατάκτθςθσ του νθςιοφ από τουσ Φοφρκουσ το 1669 μ.χ. Υε όλεσ τισ περιοχζσ του Διμου ςθμειϊνονται πλικοσ διωγμϊν, αλλά παράλλθλα και επαναςτατικϊν κινθμάτων από τουσ κατοίκουσ των οικιςμϊν, ενϊ παράλλθλα αναδεικνφονται κορυφαίοι αγωνιςτζσ τθσ κρθτικισ επανάςταςθσ. Ρι κάτοικοι γνϊριςαν εξίςου ςκλθροφσ διωγμοφσ κατά το Β Σαγκόςμιο Σόλεμο, με χαρακτθριςτικό το ολοκαφτωμα των Βοριηίων, που ωσ οικιςμόσ καταςτράφθκε ολοςχερϊσ ωσ μορφι αντίδραςθσ ςτθν ζντονθ αντιςταςιακι του δράςθ. Υτθν περιοχι τθσ Ρδθγθτρίασ, οι Γερμανοί καταςκεφαςαν τεράςτια οχυρωματικά ζργα προκειμζνου να ελζγχουν το Νυβικό πζλαγοσ. Φον Ιοφνιο του 1942 εκτελοφν 9 ςθμαίνοντεσ κατοίκουσ των Ξοιρϊν, μεταξφ των οποίων και ο πρόεδροσ τθσ κοινότθτασ, ωσ αντίποινα για τθν εξόντωςθ του προδότθ Δαμάςκου από τθν αντάρτικθ ομάδα του 12

13 Σετρακογιϊργθ. Φο Φυμπάκι καταςτρζφεται κατ επανάλθψθ από τισ μονάδεσ τθσ κατοχισ, ενϊ τα γεγονότα του ςαμποτάη ςτο αεροδρόμιο του Μαςτελίου μαρτυροφν τον δυναμικό αγϊνα των κατοίκων κατά των ναηί. Φα Βορίηια, όπωσ επίςθσ το Φυμπάκι, το Ξαγαρικάρι και οι Μαμάρεσ ανικουν ςτο Δίκτυο Ξαρτυρικϊν Σόλεων και Χωριϊν «Ελλθνικά Ρλοκαυτϊματα», μια αςτικι εταιρία μθ κερδοςκοπικοφ χαρακτιρα, θ οποία ζχει ωσ ςκοπό τθ διατιρθςθ τθσ ιςτορικισ μνιμθσ των κυμάτων του Β Σαγκοςμίου Σολζμου και τθσ ςυνειςφοράσ του ελλθνικοφ λαοφ ςτον αγϊνα κατά του ναηιςμοφ και φαςιςμοφ. 13

14 1.2 ΒΑΣΛΚΑ ΔΛΟΛΚΘΤΛΚΑ ΚΑΛ ΩΫΟΤΑΞΛΚΑ ΩΑΑΚΤΘΛΣΤΛΚΑ Κζςθ και Διοικθτικι Διαίρεςθ Ρ Διμοσ Φαιςτοφ ςυςτάκθκε με το Οόμο 3852/2010 «Σρόγραμμα Μαλλικράτθσ» και αποτελείται από τουσ (πρϊθν) Διμουσ Φυμπακίου, Ηαροφ και Ξοιρϊν, οι οποίοι και καταργοφνται. Ανικει διοικθτικά ςτθν Σεριφερειακι Ενότθτα Θρακλείου και τοποκετείται ςτο νότιο και δυτικό τμιμα του, ςυνορεφοντασ με τουσ Διμουσ Γόρτυνασ, Ανωγείων και Αμαρίου. Ζδρα του Διμου Φαιςτοφ ζχουν οριςτεί οι Ξοίρεσ και ιςτορικι ζδρα το Φυμπάκι. Θ Σεριφερειακι Ενότθτα Θρακλείου, με τθν νζα διοικθτικι διαίρεςθ, αποτελείται ςυνολικά από τουσ Διμουσ Αρχανϊν Αςταερουςίων, Βιάννου, Γόρτυνασ, Θρακλείου, Ξαλεβυηίου, Ξινϊα Σεδιάδοσ Φαιςτοφ και Χερςονιςου. Ρ Διμοσ Φαιςτοφ διαχωρίηεται ςε 3 Δθμοτικζσ Ενότθτεσ, αποτελοφμενοσ από 26 Φοπικζσ Μοινότθτεσ και 54 οικιςμοφσ. Σαρακάτω παρατίκενται ςχθματικά θ νζα διοικθτικι διαίρεςθ των Διμων ςτο νομό Θρακλείου και αναλυτικά ςτοιχεία για το Διμο Φαιςτοφ, ςφμφωνα με τθν Ελλθνικι Υτατιςτικι Αρχι. Ωάρτθσ Νομοφ Θρακλείου με τθ νζα Διοικθτικι διαίρεςθ Σθγι: «Σρόγραμμα Μαλλικράτθσ», Υφςταςθ ςυγκρότθςθ Διμων, Σεριφερειϊν και Αποκεντρωμζνων Διοικιςεων (Χπουργείο Εςωτερικϊν, Αποκζντρωςθσ και Θλεκτρονικισ Διακυβζρνθςθσ) 14

15 ΡΛΝΑΚΑΣ 1: Διοικθτικι Διαίρεςθ Διμου Ψαιςτοφ Ρρόγραμμα «Καλλικράτθσ» ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΜΟΛΫΝ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΗΑΟΥ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ Τοπικι Κοινότθτα Μοιρϊν Τοπικι Κοινότθτα Ηαροφ Τοπικι Κοινότθτα Τυμπακίου Άγιοσ Αντϊνιοσ Μοφρτεσ Μόκκινοσ Σφργοσ Τοπικι Κοινότθτα Αλθκινισ Ξονι Αγίου Αντωνίου Βροντθςίου Τοπικι Κοινότθτα Βϊρων Αλθκινι Τοπικι Κοινότθτα Βοριηίων Βϊροι Τοπικι Κοινότθτα Αντιςκαρίου Βορίηια Τοπικι Κοινότθτα Γρθγορίασ Αντιςκάρι Ναλουμάσ Γρθγορία Ξονι Απεηανϊν Ξεςιςκλιο Τοπικι Κοινότθτα Καμαρϊν Σλατιά Σεράματα Τοπικι Κοινότθτα Μορονίου Μαμάρεσ Φηίγκουνασ Ξορόνι Τοπικι Κοινότθτα Καμθλαρίου Τοπικι Κοινότθτα Γαλιάσ Ξάκρεσ Μαμθλάρι Γαλιά Σαναγία Άγιοσ Ιωάννθσ Απόλυχνοσ Φαρί Μαλαμάκι Ξονόχωρον Τοπικι Κοινότθτα Καςτελλίου Μαςτζλλιον Τοπικι Κοινότθτα Κουςζ Μουςζσ Νίςταροσ Τοπικι Κοινότθτα Ρερίου Σζριον Τοπικι Κοινότθτα Ρετροκεφαλίου Σετροκεφάλι Τοπικι Κοινότθτα Ρθγαϊδακίων Σθγαϊδάκια Άγιοσ Ξάρκοσ Μαλοί Νιμζνεσ Ξακρονιςι Ξικρονιςι Ξονι Ρδθγθτρίασ Φράφοσ Χρυςόςτομοσ Τοπικι Κοινότθτα Ρόμπιασ Σόμπια Τοπικι Κοινότθτα ουφά Τουφάσ Σλουτι Τοπικι Κοινότθτα Σκουρβοφλων Υκοφρβουλα Τοπικι Κοινότθτα Κλιματοσ Μλιμα Τοπικι Κοινότθτα Λαγολίου Ναγολιο Τοπικι Κοινότθτα Μαγαρικαρίου Ξαγαρικάρι Μαλοχωραφίτθσ Μιςςοί Τοπικι Κοινότθτα Ριτςιδίων Σιτςίδια Ξάταλα Οζο Μαλαμάκι Τοπικι Κοινότθτα Σίβα Υίβασ Τοπικι Κοινότθτα Ψανερωμζνθσ Φανερωμζνθ Μαλφβια Ξονι Μαλυβιανισ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Ξθτρϊα Διμων & Μοινοτιτων, Δεκζμβριοσ 2010) 15

16 Ρ Διμοσ Φαιςτοφ βρίςκεται ςτο νοτιότερο τμιμα τθσ Μριτθσ και περιλαμβάνει τθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ, ενϊ ςτα βόρεια εκτείνεται το όροσ Κδθ ι Ψθλορείτθσ, με υψόμετρο 2.456μ, το οποίο μάλιςτα ανικει ςτο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Οatura Υτα νότια ο Διμοσ βρζχεται από το Νιβυκό Σζλαγοσ, περιλαμβάνοντασ βραχϊδεισ και αμμϊδεισ ακτζσ, μζροσ των οποίων ζχει αξιοποιθκεί τουριςτικά ςε ιπια μορφι Ζκταςθ και πλθκυςμόσ Θ ςυνολικι ζκταςθ του Διμου Φαιςτοφ είναι 412,74 τ.χλμ. ενϊ ςφμφωνα με τθν απογραφι του 2001 ο πραγματικόσ 1 πλθκυςμόσ του ανζρχεται ςε κατοίκουσ. Υφμφωνα με τα προςωρινά ςτοιχεία τθσ ΕΥΧΕ για τθν πρόςφατθ απογραφι (2011) ο μόνιμοσ πλθκυςμόσ του Διμου Φαιςτοφ ανζρχεται ςε κατοίκουσ. Ξεγαλφτεροσ αρικμόσ κατοίκων παρατθρείται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν κι ακολουκεί θ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου με μικρι διαφορά. Ακολοφκωσ παρουςιάηονται τα ςτοιχεία για τθν ζκταςθ και τον πλθκυςμό, αναλυτικά για κάκε δθμοτικι ενότθτα. ΡΛΝΑΚΑΣ 2 : Ζκταςθ Διμου Ψαιςτοφ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΕΚΤΑΣΘ (ΑΝΑ ΤΕΤ. ΩΛΛ.) ΞΡΙΤΩΟ 182,94 ΗΑΤΡΧ 72,7 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ 157,1 ΣΥΝΟΛΟ ΔΘΜΟΥ ΨΑΛΣΤΟΥ 412,74 1 Σραγματικόσ Σλθκυςμόσ του Διμου, ςφμφωνα με τον οριςμό τθσ ΕΝΥΦΑΦ, είναι ο πλθκυςμόσ που απογράφεται κατά τθν θμζρα τθσ απογραφισ ςτον Διμο. 16

17 ΡΛΝΑΚΑΣ 3 : Ρραγματικόσ Ρλθκυςμόσ Διμου Ψαιςτοφ (2001) ΔΘΜΟΤΛΚΕΣ ΕΝΟΤΘΤΕΣ / τοπικζσ κοινότθτεσ ΡΛΘΚΥΣΜΟΣ 2001 Δθμ. Ενοτ. ΗΑΤΡΧ Βοριηίων 623 Ηαροφ Ξορονίου 528 Δθμ. Ενοτ. ΞΡΙΤΩΟ Αλθκινισ 148 Αντιςκαρίου 599 Γαλιάσ 909 Μαςτελλίου 299 Μουςζ 158 Ξοιρϊν Σερίου 81 Σετροκεφαλίου 733 Σθγαϊδακίων 497 Σόμπιασ 955 Τουφά 167 Υκουρβοφλων 428 Δθμ. Ενοτ. ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ Βϊρων 755 Γρθγορίασ 214 Μαμαρϊν 437 Μαμθλαρίου 452 Μλιματοσ 307 Ναγολίου 102 Ξαγαρικαρίου 511 Σιτςιδίων 781 Υίβα 401 Φυμπακίου Φανερωμζνθσ 729 ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 17

18 Ο ρόλοσ του Διμου ςτο Νομό Θρακλείου και τθν Ρεριφζρεια Κριτθσ Ρ Διμοσ Φαιςτοφ με βάςθ τα προςωρινά ςτοιχεία τθσ πρόςφατθσ απογραφισ του 2011 ζχει μόνιμο πλθκυςμό κατοίκουσ. Ξε βάςθ πάντα τα ςτοιχεία αυτά, κατατάςςεται τζταρτοσ πλθκυςμιακά ςτο Οομό Θρακλείου μετά τον Διμο Θρακλείου με κατοίκουσ, τον Διμο Χερςονιςου με κατοίκουσ, και τον Διμο Ξαλεβυηίου με κατοίκουσ αντίςτοιχα. Ρ Διμοσ Φαιςτοφ και θ ευρφτερθ περιοχι τθσ Ξεςςαράσ αποτελοφν ζναν από τουσ μοχλοφσ ανάπτυξθσ όχι μόνο τθσ Σεριφερειακισ Ενότθτασ Θρακλείου αλλά και τθσ Σεριφζρειασ Μριτθσ. Θ ςυνειςφορά τθσ περιοχισ ςτθν διαμόρφωςθ του «τοπικοφ» προϊόντοσ και τθν ακακάριςτθ προςτικζμενθ αξία είναι ςθμαντικι, εξαιτίασ τθσ μεγάλθσ παραγωγισ αγροτικϊν εξαγϊγιμων προϊόντων. Ρ φυςικόσ πλοφτοσ και θ πολιτιςτικι κλθρονομία του Διμου επίςθσ, επιδροφν κετικά ςτθν προςζλκυςθ επιςκεπτϊν εκτόσ Μριτθσ, επθρεάηοντασ ςθμαντικά και τθν «τουριςτικι βιομθχανία» του νθςίου. Εξαιρετικισ ςθμαςίασ για τθν ανάπτυξθ τθσ Σεριφερειακισ Ενότθτασ και τθσ Μριτθσ αποτελεί θ γεωφυςικι και γεοςτρατθγικι κζςθ του Διμου Φαιςτοφ, κακϊσ μπορεί να αποτελζςει νοτιά πφλθ ειςόδου για όλο το Οθςί και να το ςυνδζςει με νζεσ αναπτυςςόμενεσ οικονομικά αγορζσ. Φα ςυγκριτικά πλεονεκτιματα τθσ περιοχισ είναι μοναδικά αφοφ μπορεί παράλλθλα και ιςόρροπα να αναπτυχκοφν και οι τρεισ τομείσ τθσ οικονομίασ δθλαδι ο πρωτογενισ, ο δευτερογενισ και ο τριτογενισ τομζασ με προμετωπίδα τθν αγροτικι παραγωγι και τθν ιπια τουριςτικι ανάπτυξθ. 18

19 1.3 ΡΕΛΒΑΛΛΟΝ ΚΑΛ ΡΟΛΟΤΘΤΑ ΗΫΘΣ Υψόμετρο και κλίςεισ εδάφουσ ςον αφορά τθ μορφολογία του εδάφουσ, ο Διμοσ Φαιςτοφ καλφπτεται κυρίωσ από πεδινά τμιματα, κακϊσ ο κάμποσ τθσ Ξεςςαράσ καταλαμβάνει το μεγαλφτερο τμιμα του και χαρακτθρίηεται από ομαλό ανάγλυφο και χαμθλοφσ λόφουσ. Φο νότιο τμιμα του Διμου αναπτφςςεται ςε ζνα λοφϊδεσ ςφνολο με μικρά επίπεδα τμιματα, ενδιάμεςα ςτο οποίο βρίςκονται και οι περιςςότεροι από τουσ τουριςτικοφσ οικιςμοφσ του Διμου. Ρι ορεινζσ περιοχζσ με ζντονεσ κλίςεισ περιορίηονται ςτο βόρειο τμιμα του Διμου Φαιςτοφ κακϊσ περιλαμβάνουν τοπικζσ κοινότθτεσ και οικιςμοφσ οι οποίοι είναι κτιςμζνοι ςτουσ νότιουσ πρόποδεσ του όρουσ Κδθ. Ρ Διμοσ διχοτομείται από το βαςικό Ρδικό Άξονα Θρακλείου Ξεςςαράσ (Ε.Ρ.97), ο οποίοσ περνά από τισ Ξοίρεσ και το Φυμπάκι. Αναλυτικά, θ υψομετρικι κατανομι διαμορφϊνεται ωσ εξισ: ΡΛΝΑΚΑΣ 3 : Υψόμετρο και κλίςεισ εδάφουσ Εδαφικι κλίςθ Τοπικϊν Κοινοτιτων Διμου Ψαιςτοφ Ροςοςτό% ΡΤΕΙΟΕΥ 23,08% ΘΞΙΡΤΕΙΟΕΥ 15,38% ΣΕΔΙΟΕΥ 61,54% ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΡΛΚΫΝ ΚΟΛΝΟΤΘΤΫΝ 26 (100%) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Φα παραπάνω δεδομζνα διαφαίνονται και ςτον ακόλουκο γεωφυςικό χάρτθ του νομοφ Θρακλείου: 19

20 Ωριςεισ γθσ Υτο Διμο Φαιςτοφ κυριαρχοφν οι πεδινζσ εκτάςεισ και ςε μικρότερο βακμό οι ορεινζσ και θμιορεινζσ. Θ περιοχι διακρίνεται για το ομαλό τθσ ανάγλυφο ςτο μεγαλφτερο τμιμα τθσ, το οποίο επιτρζπει τθν εκτεταμζνθ καλλιζργεια και ςυνεπϊσ τθν ανάπτυξθ τθσ γεωργίασ και τθσ κτθνοτροφίασ. Θ αγροτικι δραςτθριότθτα είναι ζντονθ ςτο Διμο Φαιςτοφ, με πιο ςυνικιςμζνθ τθν καλλιζργεια τθσ ελιάσ, του αμπελιοφ, των υπαίκριων και κερμοκθπιακϊν κθπευτικϊν, ενϊ παράλλθλα ιςχυρι παρουςία ζχει θ ενςταβλιςμζνθ και ποιμενικι αιγοπροβατοτροφία με τα ποίμνια να εκτρζφονται ςτθν γεωργικι γθ, ςε καλλιεργοφμενα λιβάδια και βοςκότοπουσ. Ξεγάλο ποςοςτό κάλυψθσ γθσ κατζχουν και τα δάςθ, τα οποία εμφανίηονται ωσ επί το πλείςτον ςτα βόρεια του Διμου, ςτουσ πρόποδεσ του Ψθλορείτθ, ενϊ ςτθν περιοχι υπάρχουν μικρά τεχνθτά δαςφλλια με ςθμαντικότερο το δάςοσ των Απεηανϊν και τθσ Αλθκινισ. 20

21 Υφμφωνα με τον Σίνακα 4, τα ποςοςτά επί του ςυνόλου των εκτάςεων (ςε χιλιάδεσ ςτρζμματα) ςτο Διμο Φαιςτοφ κατανζμονται ςε καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ και αγραναπαφςεισ με 56,07%, ςε βοςκοτόπουσ με 20,69%, ςε δάςθ με 17,32%, ςε εκτάςεισ τισ οποίεσ καλφπτουν οι οικιςμοί με 1,53%, ςε εκτάςεισ καλυπτόμενεσ από νερά με 0,03% και άλλεσ εκτάςεισ με ποςοςτό 4,35%. Είναι εμφανζσ, ότι θ ίδια κατανομι ακολουκείται και ςε επίπεδο νομοφ και περιφζρειασ με τισ μεγαλφτερεσ εκτάςεισ να είναι καλλιεργοφμενεσ, ενϊ μάλιςτα, το ποςοςτό των καλλιεργοφμενων εκτάςεων ςτο Διμο υπερβαίνει το αντίςτοιχο ςε επίπεδο περιφζρειασ. Φα δεδομζνα αυτά ζχουν άμεςθ ςχζςθ με το γεγονόσ ότι θ πλειονότθτα του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςε επίπεδο Διμου, νομοφ και περιφζρειασ, είναι εξειδικευμζνοι γεωργοί και κτθνοτρόφοι (ςφμφωνα με τθν κατάταξθ ανά κατθγορίεσ ατομικϊν επαγγελμάτων κατά τθν απογραφι του 2001, που κα παρουςιαςτεί ςε επόμενθ ενότθτα). ΡΛΝΑΚΑΣ 4 : Κάλυψθ γθσ ςτο Διμο Ψαιςτοφ Εκτάςεισ ςε χιλιάδεσ ςτρζμματα ΥΡΑ, νομοί, διμοι κοινότθτεσ Σφνολο εκτάςεων Καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ και αγραναπαφςεισ Βοςκότοποι Δάςθ Εκτάςεισ καλυπτόμε νεσ από νερά Εκτάςεισ οικιςμϊν (κτίρια, δρόμοι, κλπ) Άλλεσ εκτάςεισ Δ.Ε. ΗΑΤΡΧ 71,5 38,8 12,0 14,9 0,0 0,2 5,7 Δ.Ε. ΞΡΙΤΩΟ Δ.Ε. ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ % ΕΡΛ ΤΫΝ ΣΥΝ. ΕΚΤΑΣΕΫΝ ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ % επί του ςυνόλου ΣΕΤΙΦΕΤΕΙΑ ΜΤΘΦΘΥ % επί του ςυνόλου 182,6 91,5 59,6 24,7 0,1 1,9 4,9 157,0 100,3 13,5 31,6 0,0 4,2 7,3 411,1 230,5 85,1 71,2 0,1 6,3 17,9 56,07% 20,69% 17,32% 0,03% 1,53% 4,35% 2.640, ,4 721,0 272,6 0,7 46,9 66,0 58,07% 27,30% 10,33% 0,03% 1,78% 2,50% 8.312, , , ,8 2,9 106,3 403,6 43,15% 28,40% 22,29% 0,03% 1,28% 4,86% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 21

22 Αναλυτικότερα, οι μόνιμεσ καλλιζργειεσ καλφπτουν το 32,42% τθσ ςυνολικισ ζκταςθσ του Διμου Φαιςτοφ, οι ετερογενείσ γεωργικζσ περιοχζσ καλφπτουν το 21,23%, οι βοςκότοποι και οι εκτάςεισ με καμνϊδθ- ποϊδθ βλάςτθςθ καλφπτουν το 19,63%. Ακολουκοφν με μικρότερα ποςοςτά οι εκτάςεισ με αραιι βλάςτθςθ, θ αρόςιμθ γθ, οι δαςϊδεισκαμνϊδεισ εκτάςεισ, αλλά και οι εκτάςεισ που καλφπτονται από τθν αςτικι οικοδόμθςθ, θ οποία περιλαμβάνει και τισ τουριςτικζσ υποδομζσ που εντοπίηονται κυρίωσ ςτα νότια του Διμου. Υε γενικζσ γραμμζσ είναι μικρζσ οι καλυπτόμενεσ από χερςαία φδατα εκτάςεισ και παρατθροφνται κυρίωσ ςτο βόρειο τμιμα του Διμου, ςτθ δθμοτικι ενότθτα του Ηαροφ, τθν οποία διατρζχουν νερά τα οποία πθγάηουν από τισ πλαγιζσ του Ψθλορείτθ. Επιπλζον, μικρά ποςοςτά καλφπτουν οι βιομθχανικζσ και εμπορικζσ ηϊνεσ, κακϊσ αυτζσ περιορίηονται ςτουσ οικιςμοφσ των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου όπου θ οικονομικι δραςτθριότθτα είναι περιςςότερο ζντονθ. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 1 : Κάλυψθ γθσ ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Υτο Διμο κυριαρχοφν οι δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ, κυρίωσ θ ελαιοκαλλιζργεια θ οποία είναι εκτεταμζνθ ςε όλθ τθν περιφζρεια Μριτθσ, κι ακολουκοφν οι ετιςιεσ καλλιζργειεσ, οι οποίεσ περιλαμβάνουν κθπευτικά, κερμοκθπιακοφ ι υπαίκριου χαρακτιρα. Υτθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ είναι ιδιαίτερα διαδεδομζνεσ οι κερμοκθπιακζσ καλλιζργειεσ, λόγω τθσ απουςίασ κλίςεων και τθσ ομαλισ μορφολογίασ του εδάφουσ. 22

23 ΟΛΚΛΣΤΛΚΘ ΔΛΑΜΟΨΫΣΘ Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, οριοκετθμζνοι και με κεςμοκετθμζνουσ όρουσ δόμθςθσ κατά τισ διατάξεισ του Σ.Δ. 181/1985, είναι οι οικιςμοί : Αγίου Αντωνίου, Απολφχνου, Γαλιάσ, Ξονόχωρου, Σθγαϊδακίων, Αγίου Ξάρκου, Μαλϊν Νιμζνων, Χρυςόςτομου, Υκουρβοφλων, Μαςτελίου, Τουφά, Σλουτισ, Μουςζ, Σετροκεφαλίου, Σερίου, Αλθκινισ, Αντιςκαρίου, Σλατειϊν Σεραμάτων, και Σόμπιασ. Για τισ δθμοτικζσ ενότθτεσ Ηαροφ και Φυμπακίου ιςχφουν τα εξισ: ΡΛΝΑΚΑΣ 5 : Οριοκετθμζνοι και μθ οικιςμοί Δθμοτικϊν Ενοτιτων Ηαροφ και Τυμπακίου Οικιςμόσ Πρια οικιςμοφ (ΨΕΚ με απόφ. Νομ.) Αρτιότθ τα μ 2 Ωαρακτθριςμόσ Ραρατθριςεισ ΔΘΜ. ΕΝΟΤ. ΗΑΟΥ Ηαρόσ Ξθ οριοκετθμζνοσ οικιςμόσ προ του Γενικό Σολεοδομικό Υχζδιο αρ. αποφ /5515/1992 ΦΕΜ 1290 Δ / Μοφρτεσ 416/ Ενδιαφζρων, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Ξονι Αγ. Αντωνίου Βροντθςίου Βορίηια 416/ Ενδιαφζρων, ςτάςιμοσ, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Ναλουμάσ 416/ Ενδιαφζρων, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Ξεςιςκλιο 416/ Ενδιαφζρων, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Ξορόνι 416/ Αδιάφοροσ, ςτάςιμοσ, μεςαίοσ Υυνεκτικό τμιμα Ξάκρεσ 416/ Αδιάφοροσ, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Σαναγιά 416/ Αδιάφοροσ, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα Φάρι 416/ Αδιάφοροσ, φκίνων, μικρόσ Υυνεκτικό τμιμα ΔΘΜ.ΕΝΟΤ. ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ Φυμπάκι Χπάρχει εγκεκριμζνο ςχζδιο πόλθσ Εκπονείται πολεοδ. μελζτθ επζκταςθσ (ςε ςταςιμότθτα) και μελζτθ ςυμπλιρωςθσ του ΓΣΥ Μόκκινοσ Σφργοσ 4115/ ΦΕΜ1064/ ςυν παραλιακόσ, τουριςτικόσ, αδιάφοροσ, δυναμικόσ, ςυνεκτικόσ, μικρόσ εκπονείται πολεοδ. Ξελζτθ (ςε ςταςιμότθτα, πρόςφατα 23

24 Βϊροι Γρθγορία 6681/4291/ ΦΕΜ 954δ/ / ΦΕΜ1064/ ΥΣ-300 ΥΟ-750 Ο Μαμάρεσ >> 300 Μαμθλάρι >> 300 Άγιοσ Ιωάννθσ >> 300 Μαλαμάκι >> Μλιμα >> 300 Ναγολιό >> 300 Ξαγαρικάρι >> 300 Μαλοχωραφίτθσ >> 300 Μιςςοί >> 300 Σιτςίδια >> Ξάταλα Οζο Μαλαμάκι Φανερωμζνθ 7632/ ΦΕΜ1246/ / ΦΕΜ 1064/ ςυν ςυν Μαλφβια >> 300 Ξονι Μαλυβιανισ Υίβασ Φεκ Αξιόλογοσ, ςτάςιμοσ, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ αδιάφοροσ, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ αδιάφοροσ, ςτάςιμοσ, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ ενδιαφζρων,ςτάςιμοσ,ςυνεκτικόσ,μεςαίοσ ενδιαφζρων, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μικρόσ παραλιακόσ, τουριςτικόσ, αδιάφοροσ, δυναμικόσ, ςυνεκτικόσ, μικρόσ αδιάφοροσ, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ αδιάφοροσ, ςτάςιμοσ, ςυνεκτικόσ, μικρόσ αδιάφοροσ, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ αδιάφοροσ, ςτάςιμοσ, ςυνεκτικόσ, μικρόσ αδιάφοροσ, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μικρόσ τουριςτικόσ, ενφιαφζρων, δυναμικόσ, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ παραλιακόσ, τουριςτικόσ, αξιόλογοσ,, δυναμικόσ, ςυνεκτικόσ, μεςαίοσ ενδιαφζρων, ςτάςιμοσ, ςυνεκτικόσ, μικρόσ αδιάφοροσ, φκίνων, ςυνεκτικόσ, μικρόσ Σθγι: Γενικά Σολεοδομικά Υχζδια Διμου Ηαροφ Διμου Φυμπακίου προωκείται) ΥΣ = ςυνεκτ.τμιμα παλαιοφ οικιςμοφ ΥΟ= ςυνεκτ. τμιμα νζου οικιςμοφ Ο = επζκταςθ εκπονείται πολεοδ. μελζτθ (ςε ςταςιμότθτα) εκπονείται πολεοδ. μελζτθ (ςε ςταςιμότθτα) μθ οριοκετθμζνοσ μθ οριοκετθμζνοσ 24

25 1.3.3 Οικιςμοί και πλθκυςμιακά χαρακτθριςτικά Ρ πραγματικόσ πλθκυςμόσ του Διμου Φαιςτοφ παρουςιάηει αφξθςθ τθ δεκαετία , ενϊ το διάςτθμα ςθμειϊνεται ςχετικι μείωςθ, θ οποία οφείλεται κυρίωσ ςε ςυγκριτικά ςθμαντικι μείωςθ του πλθκυςμοφ ςτθ Δθμοτικι Ενότθτα Φυμπακίου. Υε αρικμθτικοφσ όρουσ, θ κετικι μεταβολι του πλθκυςμοφ του Διμου μεταξφ των ετϊν ανζρχεται ςτο 10,63%, ενϊ για τθ δεκαετία το ποςοςτό μεταβολισ ανζρχεται ςτο -2,48%. Για τθν ίδια δεκαετία ο πλθκυςμόσ ςτθν Σεριφερειακι Ενότθτα Θρακλείου ςθμειϊνει αφξθςθ 10,41% και ςε επίπεδο περιφζρειασ, θ αφξθςθ αγγίηει το 11,31% (Σίνακασ 5). ΡΛΝΑΚΑΣ 6 : Ρραγματικόσ πλθκυςμόσ ανά γεωγραφικι ηϊνθ (1991,2001) ΡΕΛΟΩΘ ΡΑΓΜΑΤΛΚΟΣ ΡΛΘΚΥΣΜΟΣ (1991) ΡΑΓΜΑΤΛΚΟΣ ΡΛΘΚΥΣΜΟΣ (2001) ΥΚΜΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΘΣ % ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,43% ΗΑΤΡΧ ,29% ΞΡΙΤΩΟ ,79% ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ,48% ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ,41% ΜΤΘΦΘ ,31% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Ειδικότερα, ο μεγαλφτεροσ αρικμόσ κατοίκων παρατθρείται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν και ςυγκεκριμζνα ςτον οικιςμό των Ξοιρϊν με κατοίκουσ (2001), ενϊ δεφτεροσ κατατάςςεται ο οικιςμόσ του Φυμπακίου με κατοίκουσ. Ακολουκεί ο οικιςμόσ του Ηαροφ με κατοίκουσ, ενϊ ο υπόλοιποσ πλθκυςμόσ κατανζμεται ιςομερϊσ και χωρίσ ςθμαντικζσ αποκλίςεισ ςτουσ επιμζρουσ οικιςμοφσ του Διμου (Διάγραμμα 2). Ρ αρικμόσ των αλλοδαπϊν ανζρχεται ςτουσ 1.493, με 820 αλλοδαποφσ ςτθ δθμ. Ενότθτα Φυμπακίου, 613 ςτθ δθμ. Ενότθτα Ξοιρϊν και 60 ςτθ δθμ. Ενότθτα Ηαροφ. 25

26 ΡΛΝΑΚΑΣ 7 : Ρραγματικόσ πλθκυςμόσ και μεταβολζσ κατά το διάςτθμα ανά δθμοτικι ενότθτα ΔΘΜΟTΛΚΕΣ ΕΝΟΤΘΤΕΣ ΤΟΡ. ΚΟΛΝΟΤΘΤΕΣ Σφνολο πλθκυςμοφ Μεταβολι πλθκυςμοφ (%) / / /2001 ΔΘΜ. ΕΝΟΤ. ΗΑΟΥ ,09-3,36-1,29 Βοριηίων ,04-6,60 3,83 Ηαροφ ,19-2,16-0,98 Ξορονίου ,80-4,35-7,85 ΔΘΜ. ΕΝΟΤ. ΜΟΛΫΝ ,14 17,58 5,79 Αλθκινισ ,67-14,94-27,09 Αντιςκαρίου ,18 9,71-11,65 Γαλιάσ ,38-13,26-13,59 Μαςτελλίου ,38-33,26-26,35 Μουςζ ,26-25,47-15,05 Ξοιρϊν ,94 59,52 28,70 Σερίου ,39-27,68-36,22 Σετροκεφαλίου ,71 17,09 9,73 Σθγαϊδακίων ,79 3,33-14,46 Σόμπιασ ,91-14,27-0,42 Τουφά ,47-28,02-32,39 Υκουρβοφλων ,79-22,60-26,84 ΔΘΜ. ΕΝΟΤ. ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ ,71 2,74-10,43 Βϊρων ,77 4,57 1,75 Γρθγορίασ ,67-35,54-45,69 Μαμαρϊν ,07-25,30-11,00 Μαμθλαρίου ,60-3,62-21,39 Μλιματοσ ,43-19,00-16,12 Ναγολίου ,33-32,00-36,65 Ξαγαρικαρίου ,62-33,12-31,32 Σιτςιδίων ,32-24,32-3,82 Υίβα ,48-17,32-8,66 Φυμπακίου ,55 33,20-5,23 Φανερωμζνθσ ,09-11,96-12,90 ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ,63% 7,90% -2,48% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ 26

27 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 2 : Κατανομι πραγματικοφ πλθκυςμοφ ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ρι πιο ζντονεσ μεταβολζσ πλθκυςμοφ παρατθροφνται ςυνολικά ςτθ Δθμοτικι Ενότθτα Φυμπακίου όπου κατά τθ δεκαετία ο πλθκυςμόσ του αυξικθκε κατά 14,71% με πιο χαρακτθριςτικι τθ μεταβολι ςτθν περιοχι του Φυμπακίου (40,55%) και του οικιςμοφ Αντιςκαρίου (24,18%) (Δθμ. Ενοτ. Ξοιρϊν). Αντικζτωσ, για τθ δεκαετία , παρατθρείται μείωςθ πλθκυςμοφ ςε αρκετοφσ οικιςμοφσ του Διμου, με εξαίρεςθ τθν αφξθςθ θ οποία ςθμειϊνεται ςτθν περιοχι των Ξοιρϊν, κατά 28,70%. Υυνολικά θ μείωςθ τθν ςυγκεκριμζνθ δεκαετία δεν είναι ιδιαίτερα ζντονθ ςτο Διμο Φαιςτοφ (-2,48%), ωςτόςο ςε γενικζσ γραμμζσ διαπιςτϊνεται ότι ο πλθκυςμόσ μετακινείται ςτο εςωτερικό του Διμου, προοριηόμενοσ κυρίωσ ςτισ θμιαςτικζσ 2 περιοχζσ των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου, όπου δραςτθριοποιοφνται πλικοσ εμπορικϊν επιχειριςεων αλλά και υπθρεςιϊν, ςε ςυνδυαςμό με τισ περιςςότερο ανεπτυγμζνεσ υποδομζσ ςυγκριτικά με τουσ υπόλοιπουσ οικιςμοφσ. Υε αυτό ςυμβάλλει το οδικό δίκτυο το οποίο περνά από τισ Ξοίρεσ και το Φυμπάκι, ςυνδζοντασ τισ περιοχζσ με τα αςτικά κζντρα του Θρακλείου και του Τεκφμνου, αποτελϊντασ ςυνεπϊσ βαςικό άξονα του νότου ςτθν Μριτθ. Εξετάηοντασ τθν πλθκυςμιακι πυκνότθτα ςτο Διμο, διαπιςτϊνεται ότι κυμαίνεται από 7,83 ζωσ 367,57 κατοίκουσ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, γεγονόσ το οποίο οφείλεται ςτισ αραιοκατοικθμζνεσ αγροτικζσ περιοχζσ, ςε αντίκεςθ με τισ πυκνοκατοικθμζνεσ θμιαςτικζσ περιοχζσ των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου. Θ πυκνότθτα του πλθκυςμοφ των επιμζρουσ δθμοτικϊν ενοτιτων με βάςθ τθν απογραφι του 2001 παρουςιάηεται ςτα επόμενα διαγράμματα. 2 Ημιαστικές περιοτές θεωρούνται εκείνες των οποίων ο πολσπληθέστερος οικισμός (Δήμος ή κοινότητα) έτει κατοίκοσς. 27

28 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 3 : Ρλθκυςμιακι πυκνότθτα ςτθ Δθμ. Ενότθτα Ηαροφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) ΔΛΑΓΑΜΜΑ 4 : Ρλθκυςμιακι πυκνότθτα ςτθ Δθμ. Ενότθτα Μοιρϊν Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) ΔΛΑΓΑΜΜΑ 5 : Ρλθκυςμιακι πυκνότθτα ςτθ Δθμ. Ενότθτα Τυμπακίου Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 28

29 Από τα διαγράμματα κακίςταται εμφανισ θ πλθκυςμιακι απόκλιςθ των θμιαςτικϊν και των αγροτικϊν περιοχϊν του Διμου Φαιςτοφ όπωσ αυτζσ ορίςτθκαν παραπάνω, ενϊ μετά τισ Ξοίρεσ και το Φυμπάκι, οι πιο πυκνοκατοικθμζνοι οικιςμοί είναι αυτοί του Σετροκεφαλίου, τθσ Φανερωμζνθσ και του Ηαροφ. ςον αφορά τθν Σεριφερειακι Ενότθτα Θρακλείου, οι αγροτικζσ περιοχζσ (44 κάτοικοι ανά τετρ. χλμ) παρουςιάηουν πλθκυςμιακι πυκνότθτα θ οποία κυμαίνεται ςτα ίδια επίπεδα με αυτι των οικιςμϊν του Διμου κατά μζςο όρο (40,82 κάτοικοι), ενϊ ςε επίπεδο περιφζρειασ θ πλθκυςμιακι πυκνότθτα αγγίηει τουσ 33 κατοίκουσ ςε ςφγκριςθ με τουσ 40,82 κατοίκουσ αντίςτοιχα (Σίνακασ 7). Επιπλζον, θ πυκνότθτα πλθκυςμοφ των αςτικϊν περιοχϊν και κυρίωσ τθσ πόλθσ του Θρακλείου υπερβαίνει ςθμαντικά το αντίςτοιχο ποςοςτό ςε επίπεδο περιφζρειασ, κακϊσ ο βακμόσ αςτικοποίθςθσ του Θρακλείου είναι ςθμαντικόσ (50%) και κατατάςςεται δεφτεροσ μετά τα Χανιά (60%). ΡΛΝΑΚΑΣ 7 : Ρλθκυςμιακι πυκνότθτα ςε επίπεδο νομοφ και περιφζρειασ ανά αςτικζσ και αγροτικζσ περιοχζσ Ρλθκυςμιακι Ρυκνότθτα (2001) ΡΕΛΟΩΕΣ ΚΘΤΘ ΝΟΜΟΣ ΘΑΚΛΕΛΟΥ Αςτικζσ 477, Αγροτικζσ 33,21 44 Σεδινζσ 212, Θμιορεινζσ 45,65 50 Ρρεινζσ 22,89 36 Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Θ πλθκυςμιακι πυκνότθτα των πεδινϊν περιοχϊν ςε επίπεδο νομοφ και περιφζρειασ, απζχει από τον αντίςτοιχο μζςο όρο των πεδινϊν τμθμάτων του Διμου, ωςτόςο οι ορεινζσ και θμιορεινζσ περιοχζσ δεν παρουςιάηουν διαφορζσ ςυγκριτικά με τθν περιφζρεια και το νομό, παραμζνοντασ ιδιαίτερα αραιοκατοικθμζνεσ περιοχζσ. 29

30 Ψυςικοί πόροι Φο φυςικό περιβάλλον του Διμου Φαιςτοφ χαρακτθρίηεται από ζντονθ ποικιλομορφία, κακϊσ ςυνδυάηει τθν ιδιαίτερθ ομορφιά των ορεινϊν περιοχϊν οι οποίεσ διακζτουν πλικοσ φυςικϊν και γεωμορφολογικϊν ςτοιχείων, αλλά και το εφφορο ζδαφοσ των πεδινϊν περιοχϊν ςτισ οποίεσ επικρατεί ιπιο και ξθρό μεςογειακό κλίμα που ευνοεί τα είδθ των καλλιεργειϊν που κυριαρχοφν ςτθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ. Φο υδάτινο ςτοιχείο περιορίηεται κυρίωσ ςτα βόρεια, δθλαδι ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, και ςε μικρότερο βακμό ςτθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ τθν οποία διαςχίηει ο Γεροπόταμοσ (Ιερόσ Σοταμόσ) ο οποίοσ τα τελευταία χρόνια και μετά τθν καταςκευι του φράγματοσ Φανερωμζνθσ, είναι ςχετικά ξθρόσ. Ρ Γεροπόταμοσ, ενιςχφεται από αρκετοφσ παραποτάμουσ που διατρζχουν όλθ τθν πεδιάδα και καταλιγει ςτθν παραλία που βρίςκεται μζςα ςτο ςτρατιωτικό αεροδρόμιο του Φυμπακίου. Θ τεχνθτι λίμνθ του Ηαροφ αποτελεί εξίςου ζνα ςθμαντικό βιότοπο, κακϊσ εκεί εκτρζφονται πζςτροφεσ ενϊ οι όχκεσ τθσ λίμνθσ είναι καταπράςινεσ και γεμάτεσ πλατάνια. Βρίςκεται ςτισ νότιεσ πλαγιζσ του Ψθλορείτθ, 1 χιλιόμετρο βόρεια από τον οικιςμό Ηαρό και δθμιουργικθκε από τθ Δαςικι Χπθρεςία με ςτόχο να ςυγκρατοφνται τα νερά τθσ πθγισ του Βοτόμου, μία από τισ πολλζσ πθγζσ τθσ ευρφτερθσ περιοχισ. Μοντά ςτο Ηαρό βρίςκεται και το φθμιςμζνο δάςοσ του Τοφβα, το οποίο αποτελεί το ςθμαντικότερο οικοςφςτθμα ςτο νομό Θρακλείου και το μεγαλφτερο πρινόδαςοσ τθσ Ευρϊπθσ, με τουσ αςυνικιςτα μεγάλουσ και γεραςμζνουσ πρίνουσ. Επίςθσ, ενδιαφζρον παρουςιάηει θ παραλία τθσ Ματαλυκισ του Μόκκινου Σφργου Φυμπακίου, όπου δθμιουργείται ζνασ μικρόσ αλλά πολφ αξιόλογοσ υδροβιότοποσ λόγω ενόσ διαμορφοφμενου ζλουσ. 30

31 Φα φυςικά οικοςυςτιματα είναι άφκονα, κακϊσ ςτθν περιοχι μελζτθσ περιλαμβάνονται τα διαφορετικά οικοςυςτιματα τθσ ορεινισ, θμιορεινισ, πεδινισ και παραλιακισ ηϊνθσ. Γεγονόσ αποτελεί ότι ο φυςικόσ πλοφτοσ τθσ περιοχισ είναι άμεςα επθρεαςμζνοσ από τισ ανκρϊπινεσ παρεμβάςεισ και ενζργειεσ, οι οποίεσ υπιρξαν εκτεταμζνεσ διαχρονικά, ςυνεπϊσ δραςτθριότθτεσ όπωσ θ υπερβόςκθςθ ςτα ορεινά και θμιορεινά αλλά και οι εντατικισ μορφισ καλλιζργειεσ ςτα πεδινά, ζχουν αρνθτικό αντίκτυπο ςτο περιβάλλον του Διμου. Σαράλλθλα όμωσ, υπάρχουν και προςτατευόμενεσ περιοχζσ NATURA2000 ςτα όρια του Διμου Φαιςτοφ, με ςτόχο τθ διατιρθςθ των φυςικϊν οικοτόπων κακϊσ και τθσ άγριασ χλωρίδασ και πανίδασ. Ρι περιοχζσ αυτζσ είναι οι εξισ: - ροσ Κδθ GR Ματθγορία Α (κατά το τμιμα το οποίο περιλαμβάνεται ςτο Διμο Φαιςτοφ) - Δυτικά Αςτεροφςια GR Ματθγορία Α (από το Αγιοφάραγγο ωσ τον Μόκκινο Σφργο) Σεριλαμβάνει τον ορεινό όγκο ςτο νοτιοδυτικό άκρο του Διμου, ο οποίοσ ςτο μεγαλφτερο μζροσ του βρίςκεται ςτθν τοπικι κοινότθτα Σθγαΐδακίων. - Σεριοχι εκβολϊν Γεροποτάμου GR Θ χλωρίδα τθσ περιοχισ παρουςιάηει διαφορζσ ανάλογα με το υψόμετρο. Εμφανίηεται πιο πλοφςια ςτο βόρειο τμιμα του Διμου όπου παρατθρείται ποικιλία ενδθμικϊν φυτϊν, δζντρων και κάμνων, με μεγάλεσ εκτάςεισ να καλφπτονται από δάςθ. Θ ορεινι και θμιορεινι ηϊνθ χαρακτθρίηεται από εφφορο ζδαφοσ, με πλικοσ πθγϊν και νερϊν που προζρχονται από τισ πλαγιζσ του Ψθλορείτθ, ευνοϊντασ τθν ανάπτυξθ τθσ αυτοφυοφσ βλάςτθςθσ. Υτθν πεδινι ηϊνθ απουςιάηει θ υδρόβια βλάςτθςθ κακϊσ τουσ καλοκαιρινοφσ μινεσ τα ρζματα ξθραίνονται λόγω των υψθλϊν κερμοκραςιϊν, διατθρϊντασ μόνο λίγο νερό κατά κζςεισ. Υε αυτό το υψόμετρο επικρατοφν φρυγανικζσ και ποϊδεισ διαπλάςεισ με πολφ μικρι ςυμμετοχι υψθλϊν δζντρων και κάμνων. Νόγω του ξθροφ κλίματοσ αλλά και των ζντονων ανκρϊπινων επιδράςεων ςτο περιβάλλον, παρατθρείται ςθμαντικι υποβάκμιςθ του εδαφικοφ ορίηοντα ο οποίοσ επιβαρφνεται από τθν ανεξζλεγκτθ βόςκθςθ. Θ καταςκευι του Φράγματοσ τθσ Φανερωμζνθσ κοντά ςτον οικιςμό των Υκουρβοφλων, θ οποία ολοκλθρϊκθκε τον Απρίλιο του 2005, δθμιοφργθςε ςυνκικεσ ανάπτυξθσ μικροφ υδροβιότοπου γφρω από το φράγμα κακϊσ θ διαμορφοφμενθ λίμνθ προςελκφει πολλά είδθ αποδθμθτικϊν και ενδθμικϊν πουλιϊν. Διαφορετικά είδθ βλάςτθςθσ φιλοξενοφνται επίςθσ ςτα φαράγγια και τισ βραχϊδεισ περιοχζσ, περιλαμβάνοντασ πλικοσ βραχόφιλων φυτϊν και οικοςυςτθμάτων τα οποία δεν ζχουν 31

32 αλλοιωκεί από τον ανκρϊπινο παράγοντα λόγω τθσ δφςκολθσ πρόςβαςισ τουσ. Επιπλζον, ςτθν ευρφτερθ περιοχι του Διμου εντοπίηονται ποικίλα αυτοφυι μελιςςοκομικά, αρωματικά, φαρμακευτικά φυτά και βότανα, τα οποία λόγω των ευνοϊκϊν κλιματικϊν ςυνκθκϊν περιζχουν υψθλισ ποιότθτασ αικζρια ζλαια, ενϊ τα μελιςςοκομικά φυτά παράγουν εξαιρετικισ ποιότθτασ μζλι. ςον αφορά τθν πανίδα ςτθν περιοχι του Διμου Φαιςτοφ, παρατθρείται εν γζνει μια μείωςθ τθσ βιοποικιλότθτασ των ειδϊν κατά τα τελευταία ζτθ, θ οποία οφείλεται κυρίωσ ςτθν παρουςία των ανκρωπογενϊν δραςτθριοτιτων όπωσ το παράνομο κυνιγι και θ ρφπανςθ. Ζχουν καταγραφεί ωςτόςο ςπάνια είδθ μικρϊν κθλαςτικϊν, ερπετϊν, αμφιβίων και πουλιϊν, ςυμπεριλαμβανομζνθσ και τθσ άγριασ πανίδασ, το ςφνολο των οποίων επθρεάηεται όχι μόνο από τον ανκρϊπινο παράγοντα αλλά και από μικρζσ διαταραχζσ ςτθν τροφικι αλυςίδα. Φα ςθμαντικότερα είδθ περιλαμβάνουν τον κρθτικό αγριόγατο, το κουνάβι, τον άρκαλο, τθ νυφίτςα (κθλαςτικά), τθ δενδρογαλιά, το νερόφιδο, το λιακόνι, τθν τρανόςαυρα, το ςαμιαμίδι (ερπετά), τθν χερςόβια ελλθνικι χελϊνα, τον αγριοτςικνιά, τθ χαλκόκοτα, το ςταυραετό, το ςπιηαετό, το κιρκινζηι (πτθνά), όπωσ επίςθσ και τα ιδιαίτερα ςθμαντικά αρπακτικά όπωσ ο γυπαετόσ, το όρνιο, ο χρυςαετόσ, ο ςταυραετόσ, το τςιχλογζρακο, θ γερακίνα, ο πετρίτθσ, το χρυςογζρακο, αλλά και είδθ πουλιϊν όπωσ θ ςταχτάρα, ο κότςιφασ, ο ςπίνοσ, θ καρδερίνα, ο γκιϊνθσ, ο μαυρολαίμθσ, ο γαλαηοκότςυφασ, ο κοκκινοκεφαλάσ, ο κόρακασ, κ.α. Σεριοχζσ με οικολογικό ενδιαφζρον και φυςικό κάλλοσ Φαράγγια: - Αγιοφάραγγο (τοπικι κοινότθτα Σθγαΐδακίων) - Φαράγγι «Γοφλα» (τοπικι κοινότθτα Σθγαϊδακίων) - Φαράγγι «Ξαρτςαλιϊτικο» (τοπικι κοινότθτα Σθγαϊδακίων) - Φαράγγι «Φαράγγα» (τοπικι κοινότθτα Αντιςκαρίου) - Φαράγγι «Τιηοπζτρου» (τοπικι κοινότθτα Υκουρβοφλων) - Φαράγγι Μαμαρϊν και Βοριηιανό Φαράγγι (τοπικι κοινότθτα Βοριηίων) Υπιλαια: - «Ξεριάσ Φρφπα», φυςικό ςπιλαιο ςτθν τοπικι κοινότθτα Αλθκινισ - «Υιδεροςπθλιά», φυςικό ςπιλαιο ςτθν τοπικι κοινότθτα Τουφά 32

33 - «Ανακάσ», φυςικό ςπιλαιο ςτθν τοπικι κοινότθτα Υκουρβοφλων - «Φθσ Γριάσ ο Υπιλιοσ» ςτθ Δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ - Μαμαραικό Υπιλαιο ςτθ Δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου - «Ναβφρινκοσ» ςτθ Δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ Δάςθ - Δάςοσ Τοφβα (Ηαρόσ) - Σευκόδαςοσ Ηαροφ - Βοριηίων - «Αλςφλλιο Αλθκινισ» πευκόφυτο δάςοσ - «Αλςφλλιο Μοφλε» μικρό άλςοσ αναψυχισ ςτα όρια του οικιςμοφ Ξοιρϊν - «Αλςφλλιο Σετροκεφαλίου» μικρό άλςοσ ζκταςθσ 5 ςτρεμμάτων περίπου - «Αλςφλλιο Σερίου» μικρό άλςοσ ευκαλφπτων 5 περίπου ςτρεμμάτων - «Δάςοσ Απεηανϊν», αναδαςωμζνθ περιοχι ςτθν τοπικι κοινότθτα Αντιςκαρίου, Φυςικοί υγρότοποι - Φεχνθτόσ υδροβιότοποσ φράγματοσ Φανερωμζνθσ (λίμνθ ζκταςθσ 1000 περίπου ςτρεμμάτων) - Φεχνθτι λίμνθ Ηαροφ 33

34 - Μόλποσ Ξεςςαράσ που οριοκετείται δυτικά από τισ νθςίδεσ Σαξιμάδια που απζχουν 13,5 χιλιόμετρα από τθν παραλία, ενϊ ςε απόςταςθ 9 χιλιομζτρων νότια από τα Σαξιμάδια και 6 χιλιομζτρων από το ακρωτιριο Νίκινο, δθμιουργείται μια εκτεταμζνθ κοιλάδα αβφςςου, με κατεφκυνςθ Ο.Δ., βάκουσ ζωσ μζτρων και πλζον. Υτο χϊρο αυτό αναπτφςςεται το βζνκοσ που αποτελείται από μια πυκνι βιομάηα φυτικϊν και ηωικϊν οργανιςμϊν. Υτθν εαρινι περίοδο θ βιομάηα αυτι ανζρχεται ςτθν «επιφάνεια» προςελκφοντασ κθρευτικά κοίτθ (όπωσ ο φυςθτιρασ) και ιχκείσ. Νόγω τθσ φπαρξθσ αυτοφ του αβυςςιακοφ καλάςςιου πλοφτου, ο κόλποσ τθσ Ξεςςαράσ και θ ευρφτερθ περιοχι του, αποτελοφν ζνα φυςικό πάρκο των πιο ςπάνιων καλάςςιων ειδϊν τθσ Ξεςογείου ζωσ ςιμερα ςε φυςικι επιβίωςθ, λόγω τθσ απειροελάχιςτθσ ρφπανςθσ του Νιβυκοφ Σελάγουσ Ρροβλιματα ρφπανςθσ Φα κυριότερα προβλιματα που αντιμετωπίηει ο Διμοσ Φαιςτοφ αφοροφν τα υγρά λφματα και ςτερεά απόβλθτα, αλλά και τθν εκτεταμζνθ εκμετάλλευςθ του εδάφουσ θ οποία ςυνδζεται με τισ γεωργικζσ και κτθνοτροφικζσ δραςτθριότθτεσ, ζχοντασ ωσ αποτζλεςμα τθν ςθμαντικι υποβάκμιςθ του εδάφουσ, υπεδάφουσ και του περιβάλλοντοσ. Υγπά και ζηεπεά απόβληηα Μφριο χαρακτθριςτικό τθσ ρφπανςθσ από ςτερεά απόβλθτα αποτελεί το φαινόμενο τθσ ανεξζλεγκτθσ ρίψθσ ςκουπιδιϊν, κυρίωσ πλαςτικϊν και χαρτιϊν ςυςκευαςίασ, αλλά και μπαηϊν και αδρανϊν υλικϊν, παραπλεφρωσ του οδικοφ δικτφου, φαινόμενο το οποίο παρατθρείται ζντονα ςε όλθ τθν Μριτθ. Αυκαίρετθ ρίψθ απορριμμάτων παρατθρείται ςτον Γεροπόταμο, ςτον ποταμό Μουτςουλίδθ, με ςυνζπεια τθν υποβάκμιςθ του Φράγματοσ τθσ Φανερωμζνθσ, αλλά και τθν γενικότερθ αιςκθτικι υποβάκμιςθ του περιβάλλοντοσ. Φα αςτικά απορρίμματα των Διμου Φαιςτοφ μεταφζρονται κακθμερινά ςε χϊρο διάκεςθσ ςτουσ Σζρα Γαλθνοφσ Θρακλείου, κακϊσ υπάρχει ζλλειψθ οργανωμζνου χϊρου υγειονομικισ ταφισ ςτθν ευρφτερθ περιοχι τθσ Ξεςςαράσ, με αποτζλεςμα ο Διμοσ να επιβαρφνεται με ζνα ιδιαίτερα υψθλό κόςτοσ μεταφοράσ των απορριμμάτων. Ρ υφιςτάμενοσ τρόποσ διάκεςθσ είναι ο μοναδικόσ νόμιμοσ τρόποσ με βάςθ το ςθμερινό 34

35 κεςμικό και νομικό πλαίςιο, αφοφ δεν ζχει ακόμα χωροκετθκεί ΧΧΦΑ ςτθν περιοχι. Υτθ Δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, λειτουργοφν επιπλζον τρεισ Χϊροι Διάκεςθσ Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) ςτθ κζςθ Χάλεφε του Ηαροφ και ςε αγροτικζσ περιοχζσ των Βοριηίων και του Ξορονίου ςτισ οποίεσ τα απορρίμματα μεταφζρονται με οχιματα ιδιϊτθ. Υυγχρόνωσ, ςε ΧΑΔΑ εναποτίκενται και απορρίμματα τθσ δθμοτικισ ενότθτασ Φυμπακίου. Υτο διμο εφαρμόηεται πρόγραμμα ανακφκλωςθσ υπό τθν αιγίδα του Ενιαίου Υυνδζςμου Διαχείριςθσ Απορριμμάτων Μριτθσ (ΕΥΔΑΜ), παρζχοντασ μπλε κάδουσ ανακφκλωςθσ οι οποίοι περιορίηονται ςτισ θμιαςτικζσ περιοχζσ και απουςιάηουν από τουσ περιςςότερουσ οικιςμοφσ. Θ Σεριφζρεια Μριτθσ ανζκεςε ςτισ αρχζσ του 2000 ςτον ΡΑΟΑΜ (Ρργανιςμόσ Ανάπτυξθσ Ανατολικισ Μριτθσ) τθν εκπόνθςθ τθσ μελζτθσ «Ρλοκλθρωμζνοσ Υχεδιαςμόσ Διαχείριςθσ Υτερεϊν Αποβλιτων ςτθν Σεριφζρεια Μριτθσ», με βάςθ τθν οποία προβλζπεται ενιαία διαχείριςθ των ςτερεϊν αποβλιτων ςε όλθ τθν περιοχι τθσ Ξεςςαράσ. Επίςθσ αναμζνεται και ο Σεριφερειακόσ ςχεδιαςμόσ για τθν ςυνολικι διαχείριςθ των απορριμμάτων ςε επίπεδο περιφερείασ Μριτθσ. ςον αφορά τα υγρά λφματα, το πρόβλθμα τθσ ρφπανςθσ εντοπίηεται ςτθν απουςία βιολογικοφ κακαριςμοφ ςτουσ οικιςμοφσ, με αποτζλεςμα αυτά να καταλιγουν ςε φυςικοφσ αποδζκτεσ. Φο μεγαλφτερο ποςοςτό των οικιακϊν λυμάτων των οικιςμϊν οδθγείται ςε οικιακοφσ βόκρουσ (κυρίωσ απορροφθτικοφσ), ενϊ ςε οριςμζνεσ περιπτϊςεισ υπάρχουν λειτουργικά δίκτυα τα οποία διακζτουν τισ εκροζσ τουσ χωρίσ καμία επεξεργαςία, είτε ςε βόκρουσ, είτε επιφανειακά ςτο πλθρζςτερο ρζμα. Φα δίκτυα αποχζτευςθσ του Διμου είναι ανεπαρκι και ςε αρκετζσ περιπτϊςεισ οι υποδομζσ είναι παλαιωμζνεσ και μθ λειτουργικζσ, με αποτζλεςμα να μθν καλφπτουν τισ ανάγκεσ των νοικοκυριϊν των οικιςμϊν, δθμιουργϊντασ ςυγχρόνωσ ςοβαρά προβλιματα όπωσ υποβάκμιςθ περιβάλλοντοσ, μόλυνςθ του εδάφουσ και των υπόγειων υδροφοριϊν οι οποίεσ είναι οι αποκλειςτικοί τροφοδότεσ ςε υδρεφςιμο νερό, αλλά εςτίεσ μόλυνςθσ ςτα ςθμεία ςυςςϊρευςθσ των λυμάτων. Αξίηει πάντωσ να αναφερκεί το αποχετευτικό ςφςτθμα το οποίο λειτουργεί ςτθν τοπικι κοινότθτα Σόμπιασ και διακζτει ζνα ολοκλθρωμζνο ςφςτθμα ςυγκζντρωςθσ και επεξεργαςίασ υγρϊν αποβλιτων με υδροχαρι φυτά, εξυπθρετϊντασ το ςφνολο των οικιςμϊν τθσ τοπικισ κοινότθτασ. Εγκατάςταςθ βιολογικοφ κακαριςμοφ λειτουργεί ςτο Φυμπάκι και αντίςτοιχεσ εγκαταςτάςεισ προβλζπονται για τα Σιτςίδια και τα Ξάταλα, ενϊ 35

36 ςτθν περιοχι των Ξοιρϊν ζχουν ξεκινιςει οι διαδικαςίεσ για τθ δθμοπράτθςθ του βιολογικοφ κακαριςμοφ ςτισ Ξοίρεσ. Εξίςου ςθμαντικό ηιτθμα αποτελεί θ διαχείριςθ των αποβλιτων των ελαιοτριβείων τα οποία αποτελοφν από τισ πλζον ρυπογόνεσ μεταποιθτικζσ μονάδεσ αγροτικϊν προϊόντων, παράγοντασ βιοτοξικζσ ουςίεσ οι οποίεσ εναποτίκενται ςε λυματοδεξαμενζσ. Υτισ εγκαταςτάςεισ χρθςιμοποιοφνται δεξαμενζσ κακίηθςθσ και ξιρανςθσ με ςτόχο τθν απομόνωςθ των βλαβερϊν ενϊςεων, ωςτόςο ςε αυτζσ δεν εφαρμόηονται πάντα οι ςωςτζσ διαδικαςίεσ, ι ςε άλλεσ περιπτϊςεισ θ χωρθτικότθτα των δεξαμενϊν δεν επαρκεί, με αποτζλεςμα τθν αυκαίρετθ διάκεςθ των λυμάτων ςτα ρζματα και ςυνεπϊσ τθ μόλυνςθ του υδροφόρου ορίηοντα. Σαράλλθλα, θ μόλυνςθ αυτι προκαλεί ςοβαρζσ διαταραχζσ ςτθ βλάςτθςθ και τα τοπικά οικοςυςτιματα ςε ςυνδυαςμό με τθ διαςπορά ζντονα δυςάρεςτων οςμϊν και τθν αιςκθτικι υποβάκμιςθ του τοπίου. Σαράγοντα ρφπανςθσ αποτελοφν και τα απόβλθτα του ςφαγείου των Ξοιρϊν. Ρι εγκαταςτάςεισ του ςφαγείου βρίςκονται κοντά ςτον οικιςμό των Ξοιρϊν, γεγονόσ το οποίο εγκυμονεί ςυνεχϊσ πολλαπλοφσ κινδφνουσ για τθ δθμόςια υγεία και το περιβάλλον κακϊσ θ υποδομι διαχείριςθσ των αποβλιτων του είναι ιδιαίτερα ελλειπισ, όπωσ παρατθρείται ςτισ περιςςότερεσ εγκαταςτάςεισ των ςφαγείων ςε εγχϊριο επίπεδο. Υφμφωνα με τθν ιςχφουςα νομοκεςία τα επικίνδυνα απόβλθτα (υλικά ειδικοφ κινδφνου προερχόμενα από άρρωςτα ηϊα κακϊσ και τα μζρθ του ηϊου μζςω των οποίων μεταδίδεται θ ςπογγϊδθσ εγκεφαλοπάκεια) πρζπει να οδθγοφνται ςε κλίβανο για αποτζφρωςθ με τελικό προϊόν τθν τζφρα, ενϊ τα παραπροϊόντα τθσ ςφαγισ πρζπει να οδθγοφνται ςε αδρανοποίθςθ μζςω ειδικϊν ςυςτθμάτων rendering, με τελικό προϊόν τισ τροφζσ μικρϊν ηϊων. Φο Υφαγείο Ξοιρϊν διακζτει κλίβανο αποτζφρωςθσ των υλικϊν ειδικοφ κινδφνου τον οποίο και χρθςιμοποιεί, ωςτόςο δεν διακζτει ςφςτθμα Rendering των παραπροϊόντων ςφαγισ, με ςυνζπεια να αναγκάηεται να καταφεφγει ςτθν υγειονομικι ταφι των υλικϊν αυτϊν, με βλαβερζσ ςυνζπειεσ για τθ ςφςταςθ και ποιότθτα του εδάφουσ. Κτθνοτροφικζσ εκμεταλλεφςεισ και υπερβόςκθςθ πωσ παρουςιάςτθκε ςε προθγοφμενθ ενότθτα, το 20,69% των εκτάςεων του Διμου Φαιςτοφ είναι βοςκότοποι, ενϊ θ πλειονότθτα του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ είναι εξειδικευμζνοι γεωργοί και κτθνοτρόφοι. Σαρόλο που ο Διμοσ ςτο μεγαλφτερο τμιμα του 36

37 είναι πεδινόσ, ζνα ςθμαντικό ποςοςτό κατοίκων ςτα ορεινά, διακζτει κτθνοτροφικζσ εκμεταλλεφςεισ, αςχολοφμενοι ενεργά με τθν κτθνοτροφία. Θ εκτροφι αιγοπροβάτων ςτουσ βοςκοτόπουσ τθσ περιοχισ αποτελεί βαςικι οικονομικι δραςτθριότθτα, ωςτόςο θ μετακίνθςθ των ποιμνίων ςε μεγάλθ ζκταςθ τθσ αγροτικισ περιφζρειασ του Διμου ζχει ωσ αποτζλεςμα τθ διαςπορά των ηωικϊν απορριμμάτων, με αρνθτικζσ επιπτϊςεισ ςτθν ποιότθτα των υπόγειων νερϊν. Σαρόλο που τα απορρίμματα των ηϊων ωφελοφν τθν αγροτικι γθ χρθςιμεφοντασ ωσ φυςικό λίπαςμα, εντοφτοισ τα υπόγεια φδατα μολφνονται από τα ςτραγγίςματα τθσ επιφάνειασ κατά τθ διάρκεια των χειμερινϊν βροχϊν. Υυγχρόνωσ, παρατθρείται το φαινόμενο τθσ βόςκθςθσ ςε περιοχζσ πλθςίον των οικιςμϊν, αλλά και ςε καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ, με παράλλθλθ ςυνζπεια τθν διαταραχι τθσ ιςορροπίασ των οικοςυςτθμάτων και τθσ καταςτροφισ τθσ ποϊδουσ καμνϊδουσ βλάςτθςθσ ςε οριςμζνα ςθμεία. Εξίςου ςοβαρζσ ςυνζπειεσ ζχει θ υπερβόςκθςθ και θ ανεξζλεγκτθ κτθνοτροφία ςε ηϊνεσ καλλιεργειϊν και δάςουσ, ακόμα και εντόσ των περιοχϊν NATURA, με αποτζλεςμα τθν υποβάκμιςθ τθσ προςτατευμζνθσ περιοχισ και τθν εξαςκζνιςθ τθσ ποϊδουσ βλάςτθςθσ. Εξίςου κυρίαρχο είναι το περιβαλλοντικό ηιτθμα το οποίο προκφπτει από τθν αυκαίρετθ ζωσ ανφπαρκτθ διαχείριςθ των αποβλιτων των κτθνοτροφικϊν μονάδων, τα οποία διακζτουν πρόχειρεσ κι ανεπαρκείσ εγκαταςτάςεισ, απειλϊντασ τθν καλι διαβίωςθ των ηϊων αλλά και το φυςικό τοπίο. Ιδιαίτερα δυςάρεςτεσ οςμζσ παρουςιάηονται και ςε περιοχζσ όπου υπάρχουν εγκαταςτάςεισ εκτροφισ χοίρων και βοοειδϊν, οι οποίεσ ςυνικωσ δεν διακζτουν υποδομι ςυγκζντρωςθσ, διαχείριςθσ και διάκεςθσ των ηωικϊν υπολειμμάτων. Γεωργικζσ καλλιζργειεσ και λιπάςματα Ρ Διμοσ Φαιςτοφ ςυνιςτά κατά βάςθ ζνα πεδινό Διμο, ςτον οποίο οι καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ καταλαμβάνουν το 56,07% του ςυνόλου των εκτάςεων, με κυρίαρχεσ τισ μόνιμεσ δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ (58,21%). Ενϊ οι δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ δεν απαιτοφν ιδιαίτερα μεγάλεσ ποςότθτεσ λιπαςμάτων, αντικζτωσ εκτεταμζνοι ψεκαςμοί παρατθροφνται ςτισ ετιςιεσ - κερμοκθπιακζσ καλλιζργειεσ και τα αμπζλια, αλλά και (ςε μικρότερο βακμό) ςε εκτάςεισ με μεγάλεσ κλίςεισ όπου θ ευφορία του εδάφουσ είναι μικρι. Θ χριςθ χθμικϊν λιπαςμάτων και φυτοπροςτατευτικϊν ουςιϊν από τουσ γεωργοφσ ζχει άμεςεσ επιπτϊςεισ ςτο ζδαφοσ και το υπζδαφοσ. Ματά προζκταςθ, οι 37

38 ουςίεσ αυτζσ καταλιγουν ςτα ρζματα και τθ κάλαςςα, ενϊ ςε πολλζσ περιπτϊςεισ επιφζρουν αλλοιϊςεισ και ςτθν ποιότθτα των τελικϊν προϊόντων. Επιπροςκζτωσ, θ αφξθςθ των αρδεφςεων με νερό με υψθλι περιεκτικότθτα ςε άλατα επιβαρφνει ακόμθ περιςςότερο το ζδαφοσ ςυμβάλλοντασ ςτθν υποβάκμιςι του. Θχορφπανςθ και ατμοςφαιρικι ρφπανςθ Ξικρισ ζνταςθσ προβλιματα θχορφπανςθσ παρατθροφνται κατά μικοσ του κφριου οδικοφ άξονα Θρακλείου Ξεςςαράσ, τον οποίο χρθςιμοποιοφν μεγάλα οχιματα για τθ μεταφορά προϊόντων, ωςτόςο θ θχορφπανςθ περιορίηεται ςτισ περιοχζσ των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου και δεν επθρεάηει τουσ οικιςμοφσ του Διμου. Επιπλζον, θ κυκλοφορία ςτο οδικό δίκτυο δεν κρίνεται ότι δθμιουργεί επιπρόςκετο πρόβλθμα ατμοςφαιρικισ ρφπανςθσ. Ραράκτια και καλάςςια ρφπανςθ Υτθν περιοχι των Μαλϊν Νιμζνων, ςτα νότια παράλια του Διμου, βρίςκονται εγκαταςτάςεισ τροφοδοςίασ καυςίμων των ποντοπόρων πλοίων τα οποία διαςχίηουν το Νιβυκό Σζλαγοσ. Ρι εγκαταςτάςεισ αυτζσ εντοπίηονται ςε νθςίδα απζναντι από τθν παραλία των Μαλϊν Νιμζνων, εγκυμονϊντασ κινδφνουσ διαρροισ καυςίμων ςτθ κάλαςςα, παράλλθλα με τθν απόρριψθ αποβλιτων από τα πλοία. Ρι παράγοντεσ αυτοί όχι μόνο διαταράςςουν τθ καλάςςια ηωι και τθ φυςικι ιςορροπία, αλλά υποβακμίηουν ςυνολικά το παράκτιο περιβάλλον, αλλοιϊνοντασ τθν αιςκθτικι του τοπίου Βαςικζσ υποδομζσ - δίκτυα Μεταφορικό δίκτυο Βαςικό οδικό άξονα του Διμου αποτελεί ο δρόμοσ Θράκλειο Ξοίρεσ - Φυμπάκι (Ε.Ρ.97) ο οποίοσ διαςχίηει τισ δθμοτικζσ ενότθτεσ Ξοιρϊν και Φυμπακίου ςυνεχίηοντασ προσ το Τζκυμνο κι αποτελεί δευτερεφον εκνικό οδικό δίκτυο. Ξεγάλο τμιμα του οδικοφ δικτφου ανικει ςτο τριτεφον εκνικό οδικό δίκτυο του Ε.Ρ.97, ενϊ αρκετά πυκνό είναι το επαρχιακό δίκτυο. Σαράλλθλα, το αγροτικό δίκτυο αποτελείται από χωμάτινουσ κυρίωσ δρόμουσ με μικρό τμιμα αςφαλτοςτρωμζνο, ενϊ αρκετζσ τεχνικζσ ανεπάρκειεσ παρατθροφνται ςτο 38

39 ςφνολο του δικτφου ωσ προσ τθ χάραξθ, γεωμετρία, τθ ςθματοδότθςθ και τθ διαγράμμιςθ. Φο κφριο οδικό δίκτυο εξυπθρετεί τθ μεταφορά αγροτικϊν προϊόντων από τθν πεδιάδα τθσ Ξεςςαράσ προσ τα αςτικά κζντρα του βορείου τμιματοσ του νθςιοφ και κυρίωσ προσ το λιμάνι του Θρακλείου, το οποίο είναι θ βαςικι δίοδοσ των προϊόντων αυτϊν προσ τθν υπόλοιπθ Ελλάδα και το εξωτερικό. Επίςθσ διαςφαλίηει τθ πρόςβαςθ προσ το Θράκλειο ςε ζνα μεγάλο μζροσ του πλθκυςμοφ του νοτίου τμιματοσ του νθςιοφ (περίπου κάτοικοι) ο οποίοσ μετακινείται προσ το Θράκλειο ςυνικωσ για εμπορικζσ ςυναλλαγζσ, νοςθλεία, εκπαίδευςθ, ψυχαγωγία και ταξίδια μζςω του αεροδρομίου και του λιμανιοφ. Σαράλλθλα εξυπθρετεί τθν πρόςβαςθ προσ τισ νότιεσ ακτζσ του Διμου και ςυνεπϊσ προσ τισ τουριςτικζσ υποδομζσ. Σαρότι το οδικό δίκτυο είναι επαρκϊσ αςφαλτοςτρωμζνο, κρίνεται αναγκαία θ νζα χάραξθ και διάνοιξθ των προβλθματικϊν τμθμάτων, αλλά και θ βελτίωςι του ςε οριςμζνα ςθμεία με ςχετικι επικινδυνότθτα και μειωμζνθ ορατότθτα. Υε αρκετά ςθμεία κρίνεται αναγκαία θ διαπλάτυνςθ, θ αςφαλτόςτρωςθ, θ τοποκζτθςθ ςτθκαίων αςφαλείασ, κακϊσ και θ καταςκευι τάφρων απορροισ υδάτων. Θ αναβάκμιςθ του κάκετου οδικοφ άξονα Θράκλειο - Ξεςςαράσ χρθματοδοτικθκε από τα Α', Β'& Γ' Μ.Σ.Υ. και είναι ςε εξζλιξθ ακόμα και ςιμερα, ενϊ είναι γεγονόσ ότι όλεσ οι αναπτυξιακζσ μελζτεσ των τελευταίων ετϊν αναδεικνφουν το πρόβλθμα τθσ άνιςθσ ανάπτυξθσ μεταξφ Βορείου και του Οοτίου τμιματοσ του Οομοφ και τθσ Μριτθσ γενικότερα, υποδεικνφοντασ τθ ςοβαρι ζλλειψθ ζργων υποδομισ. Ξε το Β.Δ. 6/ (ΦΕΜ 47Α ) κακορίςτθκαν οι επαρχιακζσ οδοί των Οομϊν και με τθν απόφαςθ ΔΞΕΡ/ε/Ρ/266/95 (ΦΕΜ 293/Β/ ) ζγινε ανακατάταξθ του Επαρχιακοφ Δικτφου των Οομϊν τθσ Χϊρασ. Υφμφωνα με τισ αποφάςεισ αυτζσ οι επαρχιακζσ οδοί που διζρχονται από τισ τρεισ δθμοτικζσ ενότθτεσ κατατάςςονται ωσ εξισ : Δθμοτικι Ενότθτα Ηαροφ Σρωτεφον Επαρχιακό Ρδικό Δίκτυο Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.11: "Αγία Βαρβάρα - Σαναςόσ -Γζργερθ - 'Ανω Ηαρόσ - Βορίηια - Μαμάρεσ - Νοχριά" Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.12: "Γόρτυσ - Σλουτι - Ξοράνι - Σαναγιά - Μάτω Ηαρόσ" 39

40 Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.13: "Ξοίρεσ (από Εκν. ΡδόΘρακλείου - Φαιςτοφ)- Τουφάσ - Γαλιά - Ξορόνι - Γζργερθ (μζχρι ςυνάντθςθ με τθν Επαρχ. Ρδό 11)" Επαρχιακόσ υπό διάνοιξθ δρόμοσ Βορίηια Οίδα -Ανϊγεια Δευτερεφον Επαρχιακό Ρδικό Δίκτυο Αρ. 14 Β.Δ. 6/ (κακοριςμοφ). Βόρροι - Φανερωμζνθ - Υκοφρβουλα 'Ανω Ηάροσ από εκν.οδοφ Θρακλείου - Φαιςτοφ Αγίασ Γαλινθσ εισ επαρχ. οδόν 11. Δθμοτικι Ενότθτα Μοιρϊν Επαρχιακό Ρδικό Δίκτυο Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.12: «Μαςτζλι- Τουφάσ» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.13: «Γαλιά- Ξοίρεσ-Τουφάσ» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.14: «Υκοφρβουλα» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.18: «Μουςζ Ξοίρεσ Σετροκεφάλι- Σόμπια» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.19: «Σθγαιδάκια» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.20: «Ξοίρεσ- Σθγαιδάκια- Σόμπια» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.22: «Αντιςκάρι- Σθγαιδάκια» Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.67: «Αλθκινι- Αντιςκάρι- Μουςζ- Σζρι- Σόμπια» Δθμοτικι Ενότθτα Τυμπακίου Σρωτεφον Επαρχιακό Ρδικό Δίκτυο Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.11: "Αγία Βαρβάρα - Σαναςόσ -Γζργερθ - 'Ανω Ηαρόσ - Βορίηια -Μαμάρεσ - Νοχριά" Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.14: "Βόρροι (από Εκν.Ρδό Θρακλείου Φαιςτοφ - Αγ. Γαλινθσ) - Φανερωμζνθ - Υκοφρβουλα -'Ανω Ηαρόσ (μζχρι Επαρχ. Ρδό 11)" Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.16: "Φυμπάκι (από Εκν. Ρδό Θρακλείου - Φαιςτοφ - Αγ. Γαλινθσ) - Μαλοχωραφίτθσ - Ξαγαρικάρι- Γρθγορία- Μαμάρεσ (ςυν. με Επαρχ. Ρδό 11)". Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.17: "Φυμπάκι - Μλιμα - Υάτα (όρια Οομοφ)" Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.18: "Γόρτυσ - Χουςτουλιανά - Σλάτανοσ - Σζρι - Αλθκινι - Σόμπια - Σετροκεφάλι - Υίβασ - Σιτςίδα - Ξάταλα (Νιμάνι)". Επαρχιακόσ Δρόμοσ με αρ.19: "Φαιςτόσ - Υίβασ -Νίςταροσ - Ξονι Ρδθγιτριασ - Μαλοί Νιμζνεσ". 40

41 Δευτερεφον Επαρχιακό Ρδικό Δίκτυο (κατατάςςονται οι επαρχιακζσ οδοί του Β.Δ. 6/ (ΦΕΜ 47Α ) που δεν περιλαμβάνονται ςτο πρωτεφον) Γαλιά - Υκοφρβουλα από επαρχ. οδοφ 13 εισ επαρχ. οδόν 14. Φαιςτόσ - Υίβα - Μαλοί Νιμζνεσ διά Ξονισ Ρδθγθτρίασ. Αρ. 14 Β.Δ. 6/ (κακοριςμοφ). Βόρροι - Φανερωμζνθ - Υκοφρβουλα - 'Ανω Ηάροσ από εκν. οδοφ Θρακλείου - Φαιςτοφ - Αγίασ Γαλινθσ εισ επαρχ. οδόν 11. Μλιμα - Ναγωλιά - Υκοφρβουλα από εκν. οδοφ Θρακλείου - Αγ. Γαλινθσ εισ επ. οδόν 14. Φυμπάκι -Μαμθλάρι εισ επ. οδόν 19. Μαμάρεσ προσ Ιδαίον 'Αντρον και Ανϊγεια ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου υπάρχουν πλιρεισ εγκαταςτάςεισ Υτρατιωτικοφ Αεροδρομίου, ςτο χϊρο όπου ςιμερα δραςτθριοποιείται το Αεροπορικό Απόςπαςμα Φυμπακίου. Ενϊ ωςτόςο υπάρχουν οι υποδομζσ και ο χϊροσ, δεν υπάρχει καμία μζριμνα για τθν αξιοποίθςθ του, ι για μεταςχθματιςμό του χϊρου του Αεροδρομίου ςε πολιτικό. ΛΙΜΑΝΙ Ρι Μαλοί Νιμζνεσ είναι ζνα προςτατευμζνο φυςικό λιμάνι, το οποίο ανικει ςτθν τοπικι κοινότθτα Σθγαιδακίων τθσ δθμοτικισ ενότθτασ Ξοιρϊν. Χπάγεται ςτον ζλεγχο του τελωνείου Θρακλείου και ζχει υποβακμιςτεί ςε ςτακμό μεταφόρτωςθσ, λόγω μείωςθσ του προςωπικοφ. Εβριςκόμενο ςτο νοτιότερο άκρο του νομοφ Θρακλείου, είναι εκτεκειμζνο μονάχα ςε νότιουσ και νοτιοανατολικοφσ ανζμουσ, οι οποίοι επθρεάηουν τισ παραδόςεισ των πλοίων, εφόςον ξεπερνοφν τα 6 Ξποφϊρ. Απζναντι από τθν παραλία των Μαλϊν Νιμζνων, ςε μια μικρι νθςίδα εντοπίηονται εγκαταςτάςεισ τροφοδοςίασ καυςίμων των ποντοπόρων πλοίων τα οποία διαςχίηουν το Νιβυκό Σζλαγοσ. Θ ράδα του λιμανιοφ βρίςκεται μιςό ναυτικό μίλι από τισ δεξαμενζσ του ςτακμοφ, επιτρζποντασ ζτςι γριγορεσ και ςυνεπείσ παραδόςεισ. Φο λιμάνι διακζτει τισ υπθρεςίεσ με τουσ ακόλουκουσ τρόπουσ: I. Ξζςω αντλίασ II. Ξζςω εφοδιαςτικοφ (μπάριηασ) ςτθ ράδα Θ επιλογι του τρόπου φόρτωςθσ εξαρτάται από τα χαρακτθριςτικά του πλοίου προσ εφοδιαςμό. 41

42 Επίςθ ζχουν καταςκευαςτεί μαρίνεσ ςτουσ καλοφσ λιμζνεσ και ςτον κόκκινο Σφργο. Τθλεπικοινωνίεσ Φο τθλεπικοινωνιακό δίκτυο του Διμου Φαιςτοφ καλφπτεται από τον ΡΦΕ ςε ικανοποιθτικό επίπεδο, με τθλεφωνικά κζντρα ςε κάκε δθμοτικι ενότθτα εξυπθρετϊντασ τισ επιμζρουσ τοπικζσ κοινότθτεσ. Νειτουργοφν παροχζσ ISDN, PSTN και ADSL, ενϊ ςτθν ορεινι περιοχι δυτικά του φαραγγιοφ των Βοριηίων, υπάρχει εγκατάςταςθ αναμεταδοτϊν κινθτισ τθλεφωνίασ που καλφπτουν επαρκϊσ τθν ευρφτερθ οικιςτικι περιοχι του Ηαροφ. Θλεκτρικι ενζργεια Ρ Διμοσ Φαιςτοφ καλφπτεται 100% με δίκτυο θλεκτροφωτιςμοφ τθσ ΔΕΘ και το παρόν δίκτυο κρίνεται ικανοποιθτικό εξυπθρετϊντασ και τισ αγροτικζσ χριςεισ. Ρι ιπιεσ μορφζσ ενζργειασ δεν ζχουν αναπτυχκεί ςε ικανοποιθτικό βακμό λαμβάνοντασ υπόψθ τισ δυνατότθτεσ τθσ περιοχισ, ωςτόςο θλεκτρικι ενζργεια παρζχεται από το αιολικό πάρκο που βρίςκεται ςτθν τοπικι κοινότθτα Αντιςκαρίου, το οποίο δθμιουργικθκε από κοινοπραξία μεταξφ του πρϊθν Διμου Ξοιρϊν και ιδιωτικισ εταιρίασ. Φδρευςθ Υτο Διμο Φαιςτοφ, θ φδρευςθ εξαςφαλίηεται κυρίωσ από τθν άντλθςθ υπόγειων υδάτων, ενϊ οριςμζνοι οικιςμοί υδρεφονται και από πθγζσ. Υτισ δθμοτικζσ ενότθτεσ εντοπίηονται επιμζρουσ γεωτριςεισ όπου θ ποιότθτα του νεροφ το οποίο αντλείται βρίςκεται ςε ικανοποιθτικό επίπεδο, ωςτόςο θ παλαιότθτα των δικτφων ςυνιςτά αρνθτικό παράγοντα ςτθ διατιρθςθ τθσ ποιότθτασ των υδάτων. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, το δίκτυο φδρευςθσ είναι ενιαίο, με κατά προςζγγιςθ 15 γεωτριςεισ οι οποίεσ κατανζμονται ωσ εξισ: Φρείσ (3) ςτα Σιτςίδια Φζςςερισ (4) ςτο Φυμπάκι Ξία (1) ςτο Μλιμα Ξία (1) ςτισ Μαμάρεσ Ξία (1) ςτθ Γρθγοριά Φρείσ (3) ςτο Ξαργαρικάρι Ξία (1) ςτθ Φανερωμζνθ 42

43 Ξία (1) ςτουσ Βόρρουσ και Ξία (1) ςτο Ναγολιό. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, θ φδρευςθ ζχει τθν ακόλουκθ κατανομι: Γεϊτρθςθ νότια του οικιςμοφ Σόμπιασ απ όπου υδρεφονται οι οικιςμοί Αλθκινισ, Σόμπιασ και Σερίου Γεϊτρθςθ βόρεια του οικιςμοφ Αντιςκαρίου απ όπου εξυπθρετείται όλθ θ τοπικι κοινότθτα Γεϊτρθςθ νότια του οικιςμοφ Γαλιάσ (περιοχι Οτιχτίδεσ), όπου θ υδροδότθςθ ενίοτε ενιςχφεται από νερό τθσ πθγισ ςτα βόρεια του οικιςμοφ Γεϊτρθςθ νότια του οικιςμοφ Μαςτελίου (περιοχι Φίμιοσ Υταυρόσ), όπου θ υδροδότθςθ ενίοτε ςυμπλθρϊνεται με νερό από τθ δεφτερθ γεϊτρθςθ τθσ ίδιασ περιοχισ. Θ φδρευςθ τθσ τοπικισ κοινότθτασ Μουςζ εξαςφαλίηεται από γεϊτρθςθ βορειοανατολικά του οικιςμοφ Νιςταρου (Μουςανι Μορυφι) Γεϊτρθςθ νότια του οικιςμοφ Ξοιρϊν (περιοχι Σοταμόσ και Γουδιζσ) για τθν υδροδότθςθ των Ξοιρϊν και των Μαπαριανϊν Γεϊτρθςθ νότια του οικιςμοφ Σετροκεφαλίου (περιοχι Μυλιςτριά) Γεϊτρθςθ βορειοανατολικά του οικιςμοφ Σθγαΐδακίων, απ όπου εξυπθρετείται όλθ θ τοπικι κοινότθτα Ιδιωτικι γεϊτρθςθ βόρεια του οικιςμοφ τθσ Σλουτισ απ όπου υδροδοτείται ο οικιςμόσ Γεϊτρθςθ βορειοανατολικά του οικιςμοφ Υκουρβοφλων (περιοχι Φαράγγι) απ όπου υδροδοτείται ο οικιςμόσ Ρ οικιςμόσ του Τουφά υδροδοτείται από πθγι τθσ περιοχισ Αγίου Αντωνίου νοτιοδυτικά του οικιςμοφ Υτθ Δθμοτικι Ενότθτα Ηαροφ οι οικιςμοί υδροδοτοφνται κυρίωσ από τισ πθγζσ του Βοτόμου. Φα Βορίηια λόγω υψομετρικισ διαφοράσ υδροδοτοφνται από γεϊτρθςθ, ενϊ υπάρχουν επιπλζον αρδευτικζσ και υδρευτικζσ γεωτριςεισ ςτθ νότια περιοχι τθσ δθμοτικισ ενότθτασ. Θ ποιότθτα του νεροφ όπωσ αναφζρκθκε είναι ικανοποιθτικι, ωςτόςο λόγω τθσ απορρόφθςθσ των λυμάτων των νοικοκυριϊν από το ζδαφοσ και υπζδαφοσ και τθσ εντατικισ καλλιζργειασ του κάμπου τθσ Ξεςςαράσ και τθσ χριςθσ χθμικϊν ςκευαςμάτων, θ ποιότθτα του νεροφ κινδυνεφει να υποβακμιςτεί ςθμαντικά, κακιςτϊντασ το μθ 43

44 αποδεκτό. Μυρίαρχο παράγοντα παράλλθλα, ςυνιςτά θ ποιότθτα του δικτφου και των ςυνδζςεϊν του, οι οποίεσ πρζπει όχι μόνο να υπόκεινται ςε ςυντιρθςθ αλλά και να αντικακιςτϊνται και να ςυμπλθρϊνονται καλφπτοντασ τισ αυξανόμενεσ ανάγκεσ του πλθκυςμοφ. Υε αυτι τθν κατεφκυνςθ, το Φράγμα Φανερωμζνθσ ςτο βόρειο τμιμα του Διμου ςυγκεντρϊνει και παρζχει ςθμαντικά αποκζματα νεροφ ςτθν περιοχι του Διμου Φαιςτοφ, εμπλουτίηοντασ τουσ υπόγειουσ υδροφόρουσ ορίηοντεσ και εξαςφαλίηοντασ καλισ ποιότθτασ υδρεφςιμο και αρδεφςιμο νερό. Άρδρευςθ Ρι υποδομζσ άρδευςθσ κρίνονται ωσ ιδιαίτερα κρίςιμθ παράμετροσ ωσ προσ τθν αγροτικι δραςτθριότθτα του Διμου, αφοφ κακορίηουν ςε μεγάλο βακμό τθν γεωργικι παραγωγι ςτο μεγαλφτερο τμιμα του το οποίο είναι πεδινό. Θ διακεςιμότθτα του αρδεφςιμου νεροφ δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλθ, κακότι θ εκμετάλλευςθ των επιφανειακϊν υδάτων είναι περιοριςμζνθ, ςυνεπϊσ θ άρδευςθ ςτθρίηεται κυρίωσ ςτθν εκμετάλλευςθ των υπόγειων υδάτων. Φο φράγμα Φανερωμζνθσ κοντά ςτον οικιςμό των Υκουρβοφλων αποτελεί ζνα ςφγχρονο ζργο, ενταγμζνο ςτο ΣΕΣ Μριτθσ (Γ ΜΣΥ) το οποίο ενιςχφει τα αποκζματα νεροφ ςτισ 44

45 αρδευτικζσ ηϊνεσ τθσ Ξεςςαράσ, ςυνολικισ καλλιεργιςιμθσ ζκταςθσ ςτρεμμάτων. Φο φράγμα διακζτει ταμιευτιρα χωρθτικότθτασ κυβικϊν μζτρων νεροφ, ενϊ παράλλθλα οι αγωγοί ςφνδεςθσ και τα αρδευτικά δίκτυα τροφοδοτοφν τισ περιοχζσ των Υκουρβοφλων, τθσ Γαλιάσ, των Βϊρων και του Φυμπακίου, ςυνολικισ καλλιεργιςιμθσ ζκταςθσ ςτρεμμάτων, με τθν καταςκευι επιμζρουσ δικτφων να είναι ςε κακυςτζρθςθ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου υπάρχουν επιμζρουσ αρδευτικζσ γεωτριςεισ ςτισ περιοχζσ των Σιτςιδίων, του Μλιματοσ, του Ναγολιοφ, τθσ Γρθγοριάσ, των Μαμαρϊν, των Βϊρων, τθσ Φανερωμζνθσ, του Φυμπακίου και του Υίβα Μαμθλαρίου, ενϊ ζχει υλοποιθκεί και ζνα αρδευτικό ζργο ςτο Ηαρό. Αποχζτευςθ Υτο Διμο Φαιςτοφ εντοπίηονται ςθμαντικζσ αδυναμίεσ ςτο δίκτυο αποχζτευςθσ κακϊσ αρκετζσ περιοχζσ δεν ζχουν πρόςβαςθ ςε αυτό λόγω μεγάλων αποςτάςεων, υψομετρικϊν διαφορϊν και ανάγλυφου, ενϊ υπάρχει ζλλειψθ υποδομϊν Βιολογικοφ Μακαριςμοφ ςτθν ευρφτερθ περιοχι. Υε πολλζσ περιοχζσ οι κάτοικοι εξυπθρετοφνται με οικιακοφσ βόκρουσ (απορροφθτικοφσ), ενϊ οι παλαιωμζνεσ υποδομζσ του δικτφου ακακάρτων, θ κακι κατάςταςθ των δεξαμενϊν οδθγοφν ςυνικωσ ςε προβλιματα υπερχείλιςθσ, δθμιουργϊντασ ςυνεπακόλουκα εςτίεσ μολφνςεων για το περιβάλλον κι ιδιαίτερα για τον υδροφόρο ορίηοντα τθσ περιοχισ. Υτθν δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, θ υποδομι αποχζτευςθσ είναι ιδιαίτερα ελλειπισ, με εξαίρεςθ τθν τοπικι κοινότθτα τθσ Σόμπιασ θ οποία διακζτει ζνα ολοκλθρωμζνο ςφςτθμα ςυγκζντρωςθσ και επεξεργαςίασ υγρϊν αποβλιτων με υδροχαρι φυτά, εξυπθρετϊντασ το ςφνολο των οικιςμϊν τθσ τοπικισ κοινότθτασ, και τθν τοπικι κοινότθτα Σιτςιδίων όπου λειτουργεί βιολογικοσ Ξατάλων και εκκρεμοφν τα δίκτυα Σιτςιδίων και Μαμθλαρίου. Υτθν τοπικι κοινότθτα Αλθκινισ και Τουφά, λειτουργοφν δίκτυα αποχζτευςθσ τα οποία εξυπθρετοφν το 85% των νοικοκυριϊν των οικιςμϊν, ενϊ το υπόλοιπο ποςοςτό καλφπτεται από οικιακοφσ βόκρουσ. Υτθν τοπικι κοινότθτα Μουςζ τα λφματα ςυγκεντρϊνονται ςε απορροφθτικοφσ βόκρουσ εξυπθρετϊντασ το 90% των νοικοκυριϊν, ενϊ αντίςτοιχα ςτθν κοινότθτα των Σθγαιδακίων τα οικιακά λφματα καταλιγουν ςε ςτεγανοφσ βόκρουσ εξυπθρετϊντασ το 95% των νοικοκυριϊν. Φα υπόλοιπα νοικοκυριά εξυπθρετοφνται από οικιακοφσ βόκρουσ, όπωσ επίςθσ και το υπολειπόμενο ποςοςτό των οικιςμϊν τα οποία δε διακζτουν αποχετευτικά δίκτυα. Επιπλζον, ςτθν περιοχι των 45

46 Ξοιρϊν υπάρχει θμιτελζσ μθ λειτουργικό αποχετευτικό ςφςτθμα μικουσ 4.500m το οποίο εφόςον λειτουργιςει μπορεί να καλφψει τισ ανάγκεσ του 22% των νοικοκυριϊν του οικιςμοφ, τα αντίςτοιχα μεγζκθ για τον οικιςμό Γαλιάσ είναι 710m με κάλυψθ των αναγκϊν κατά 10% και για τον οικιςμό Σερίου 400m με κάλυψθ των αναγκϊν κατά 30% αντίςτοιχα. Υτθν δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, λειτουργεί από το Υεπτζμβριο του 2010 ο βιολογικόσ κακαριςμόσ τθσ περιοχισ του Φυμπακίου, ενϊ εκκρεμεί θ ολοκλιρωςθ και λειτουργία των βιολογικϊν κακαριςμϊν Σιτςιδίων και Ξατάλων. Υε ςτάδιο καταςκευισ βρίςκεται επίςθσ μια υδροχαρισ εγκατάςταςθ ςυγκζντρωςθσ λυμάτων ςτθν περιοχι του Υίβα. Υυνολικά, το υπάρχον δίκτυο ακακάρτων καλφπτει περίπου το 30% τθσ ςυνολικισ ζκταςθσ τθσ δθμοτικισ ενότθτασ, με αποτζλεςμα να μθν είναι ικανοποιθτικό το επίπεδο και να υπάρχει άμεςθ ανάγκθ επζκταςθσ και ολοκλιρωςθσ του υφιςτάμενου. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ παρατθρείται ζλλειψθ κεντρικισ διαχείριςθσ των αςτικϊν λυμάτων κακϊσ τα λφματα οδθγοφνται ςε φυςικοφσ αποδζκτεσ, ςε ποτάμια και ρυάκια, ςυμπεριλαμβανομζνου του ποταμοφ Μουτςουλίδθ, θ μόλυνςθ του οποίου κατ επζκταςθ ζχει επιπτϊςεισ και ςτα νερά του φράγματοσ τθσ Φανερωμζνθσ. Θ μελζτθ για τθ δθμιουργία βιολογικοφ κακαριςμοφ ςτθν περιοχι, ζχει ανατεκεί ςτον ΡΑΟΑΜ και προβλζπει τθν καταςκευι του ςε οικόπεδο ςτθν κζςθ «Άγιοσ Ελευκζριοσ». Χπάρχει εγκεκριμζνθ πρόταςθ για χρθματοδότθςθ από το ΕΣΕΤΑΑ και υπογεγραμμζνθ ςφμβαςθ για τθν καταςκευι του βιολογικοφ από ο Διμο. Απορρίμματα Θ ζλλειψθ χϊρου υγειονομικισ ταφισ των απορριμμάτων του Διμου, κακϊσ και θ χρόνια κακυςτζρθςθ χωροκζτθςθσ ΧΧΦΑ ςτθν ευρφτερθ περιοχι του, αποτελοφν κυρίαρχο πρόβλθμα ωσ προσ τθ διαχείριςθ των απορριμμάτων ςτο Διμο. Ρ υφιςτάμενοσ τρόποσ διάκεςισ των απορριμμάτων περιλαμβάνει τθν κακθμερινι μεταφορά τουσ ςε χωματερι ςτουσ Σζρα Γαλθνοφσ Θρακλείου, με αποτζλεςμα ο Διμοσ να επωμίηεται ζνα ιδιαίτερα υψθλό κόςτοσ. Υε ςχζςθ με τθν ευρφτερθ περιοχι Ξεςςαράσ, προβλζπεται ςε μεςοπρόκεςμο διάςτθμα θ καταςκευι ενόσ ΧΧΦΑ και μιασ μονάδασ επεξεργαςίασ γεωργικϊν αποβλιτων. Ρ ΧΧΦΑ 46

47 Ξεςςαράσ κα καλφψει τισ ανάγκεσ των τοπικϊν κοινοτιτων τθσ περιοχισ μζχρι τθν καταςκευι τθσ κεντρικισ μονάδασ επεξεργαςίασ, που προβλζπει ο ςχεδιαςμόσ για τθ διαχείριςθ των ςτερεϊν αποβλιτων ςτθν Σεριφζρεια Μριτθσ. Για τθν υπόδειξθ και αξιολόγθςθ εναλλακτικϊν κζςεων για τθ χωροκζτθςθ τθσ κεντρικισ μονάδασ θ Σεριφζρεια Μριτθσ ζχει ανακζςει ςχετικι μελζτθ ςτο Σολυτεχνείο Μριτθσ. Σζρα από το μείηον κζμα τθσ χωροκζτθςθσ ΧΧΦΑ ςτθ Ξεςςαρά ηωτικι είναι και θ δθμιουργία υποδομισ επεξεργαςίασ των αςτικϊν απορριμμάτων και επανάκτθςθσ χριςιμων υλϊν. Θ υποδομι κρίνεται απαραίτθτθ με δεδομζνο ότι ςφμφωνα με τθν Ρδθγία 99/31 απαγορεφει ρθτϊσ τθν διάκεςθ ςε ΧΧΦΑ απορριμμάτων που δεν ζχουν υποςτεί επεξεργαςία. Θ Ρδθγία αυτι, θ οποία ενςωματϊκθκε ςτθν Ελλθνικι Οομοκεςία με τθν ΜΧΑ ΘΣ 29407/3508/2002, επιβάλλει ότι όλοι ανεξαιρζτωσ οι ΧΧΦΑ μετά το τζλοσ του 2009 απαγορεφεται να δζχονται απορρίμματα τα οποία δεν ζχουν υποςτεί προθγουμζνωσ επεξεργαςία. Υτο Διμο εφαρμόηεται πρόγραμμα ανακφκλωςθσ υπό τθν αιγίδα του Ενιαίου Υυνδζςμου Διαχείριςθσ Απορριμμάτων Μριτθσ (ΕΥΔΑΜ), παρζχοντασ μπλε κάδουσ ανακφκλωςθσ οι οποίοι περιορίηονται ςτισ θμιαςτικζσ περιοχζσ και απουςιάηουν από τουσ περιςςότερουσ οικιςμοφσ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου ο εξοπλιςμόσ περιλαμβάνει εκατό (100) μπλε κάδουσ και ζνα (1) αυτοκίνθτο, ωςτόςο υπάρχει ανάγκθ επζκταςθσ του προγράμματοσ και ςτα ορεινά χωριά, με επιπλζον μπλε κάδουσ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν ζχουν εγκαταςτακεί 110 μπλε κάδοι ανακφκλωςθσ ςτουσ οποίουσ εναποτίκενται ανακυκλϊςιμα υλικά χαρτιοφ, γυαλιοφ, μετάλλου και πλαςτικοφ. Φα ανακυκλϊςιμα υλικά ςυγκεντρϊνονται και μεταφζρονται με ειδικό για τθν ανακφκλωςθ απορριμματοφόρο ςε Μζντρο Διαλογισ Ανακυκλϊςιμων Χλικϊν ςτο Θράκλειο. Φο ίδιο απορριμματοφόρο εξυπθρετεί και τισ δθμοτικζσ ενότθτεσ Φυμπακίου, Μόφινα και Γόρτυνασ. 47

48 1.4 ΚΟΛΝΫΝΛΚΘ ΡΟΛΛΤΛΚΘ, ΡΑΛΔΕΛΑ, ΡΟΛΛΤΛΣΜΟΣ, ΑΚΛΘΤΛΣΜΟΣ Σφνκεςθ Ρλθκυςμοφ Υτθν ενότθτα αυτι αναλφονται οι κοινωνικζσ υποδομζσ του Διμου Φαιςτοφ ϊςτε να εξεταςτεί κατά πόςο ανταποκρίνονται ςτισ ανάγκεσ των κατοίκων του. Επιχειρείται μια ορκι καταγραφι των υποδομϊν υγείασ, εκπαίδευςθσ, πολιτιςμοφ, ακλθτιςμοφ, κακϊσ και των ςυναφϊν δραςτθριοτιτων του Διμου, κατά τθν οποία είναι απαραίτθτο να παρατεκοφν τα ςτοιχεία τθσ θλικιακισ ςφνκεςθσ του πλθκυςμοφ, των μεταβολϊν του και ςτοιχεία του επιπζδου εκπαίδευςθσ των κατοίκων. Υτο Διμο Φαιςτοφ παρατθρείται ότι το μεγαλφτερο ποςοςτό πλθκυςμοφ καταλαμβάνει θ θλικιακι ομάδα των ετϊν κι ακολουκεί αντίςτοιχα θ ομάδα των ετϊν, υποδθλϊνοντασ ότι κατά πλειοψθφία ο νζοσ πλθκυςμόσ παραμζνει ςτο Διμο, επιλζγοντασ να μθν καταφφγει ςτισ πόλεισ του Θρακλείου ι του Τεκφμνου. Υε αυτό ςυμβάλλει το γεγονόσ ότι ςτο Διμο περιλαμβάνονται οι δυο θμιαςτικζσ περιοχζσ του Φυμπακίου και των Ξοιρϊν, οι οποίεσ προςελκφουν μεγάλο μζροσ του πλθκυςμοφ του νότου, διακζτοντασ επαρκι υποδομι, αλλά και οικονομικι δραςτθριότθτα, ςτθρίηοντασ τον τοπικό πλθκυςμό που πζρα από τισ αγροτικζσ δραςτθριότθτεσ, εναςχολείται με τον κλάδο του εμπορίου και των υπθρεςιϊν. Ειδικότερα, ςφμφωνα τθν θλικιακι πυραμίδα του Διμου (απογραφζσ 1991, 2001, Σίνακασ 8), κακίςταται εμφανισ θ υπεροχι των θλικιϊν 20-34ετϊν ςε ςχζςθ με τισ υπόλοιπεσ θλικιακζσ ομάδεσ, κακϊσ παρατθρείται αυξθμζνθ ςυγκζντρωςθ περιςςότερο ςτθ βάςθ τθσ πυραμίδασ ςυγκριτικά με τθν κορυφι τθσ. Υε αρικμθτικοφσ όρουσ, για το ζτοσ 2001, υψθλότερθ αναλογία πλθκυςμοφ (24%) καταλαμβάνουν οι παραγωγικζσ θλικίεσ ετϊν, αναλογία θ οποία αντιςτοιχεί και ςτα δφο φφλα, ενϊ μικρότερο ποςοςτό (περίπου 2%) καλφπτουν οι θλικίεσ των 80 ετϊν και άνω (Διάγραμμα 2). Θ αναλογία ανδρϊν γυναικϊν ςτο Διμο για το ζτοσ 1991 είναι 50,26% και 49,74% αντίςτοιχα, θ οποία διατθρείται κατά απόλυτουσ αρικμοφσ και το ζτοσ 2001 (50,34% - 49,66%) ςθμειϊνοντασ μια μικρι αφξθςθ ςτον ανδρικό και μια αντίςτοιχθ μείωςθ ςτο γυναικείο πλθκυςμό. Επιπλζον, παρατθρείται ομοιομορφία ςτθν θλικιακι πυραμίδα μεταξφ των δφο φφλων, ενϊ κάποιεσ αποκλίςεισ παρατθροφνται μόνο μεταξφ των ομάδων 5-19 και ετϊν ανάμεςα ςτα ζτθ , όπου για το 1991 ο πλθκυςμόσ είναι αυξθμζνοσ ςε ςχζςθ με 48

49 το Υε γενικζσ γραμμζσ, θ θλικιακι πυραμίδα του Διμου καταδεικνφει τθν επικράτθςθ των παραγωγικϊν θλικιϊν ζναντι του γθραιότερου πλθκυςμοφ, όςον αφορά τουσ άνδρεσ αλλά και τισ γυναίκεσ, ενϊ τα ποςοςτά τα οποία καταγράφονται ςε κάκε δθμοτικι ενότθτα (Σίνακασ 7) επιβεβαιϊνουν τθν τάςθ αυτι. ΡΛΝΑΚΑΣ 8 : Ροςοςτά πλθκυςμοφ ανά θλικιακι ομάδα και δθμοτικι ενότθτα Δθμοτικζσ Ενότθτεσ ΘΛΛΚΛΑΚΘ ΟΜΑΔΑ Ηαροφ 8% 8% 7% Μοιρϊν 8% 8% 8% Τυμπακίου 8% 8% 8% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 49

50 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 6 : Θλικιακι πυραμίδα Διμου Ψαιςτοφ (ςφγκριςθ ) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Υε επίπεδο νομοφ, θ πολυπλθκζςτερθ θλικιακι ομάδα είναι εκείνθ των ετϊν (ποςοςτό 23,53%), ενϊ αμζςωσ μετά ακολουκοφν οι ομάδεσ των ετϊν (ποςοςτό 18,82%) και 0-14 ετϊν (ποςοςτό 17,16%). Σαρόμοια κατανομι ακολουκείται ςε επίπεδο Διμου, αλλά και περιφζρειασ, όπου θ ομάδα των ετϊν καταλαμβάνει ποςοςτό πλθκυςμοφ ίςο με 23,49%, υψθλότερο ςυγκριτικά με το ςφνολο τθσ Ελλάδασ (Διάγραμμα 7). Ξε βάςθ τα παραπάνω δεδομζνα, ςυνάγεται ότι οι παραγωγικζσ θλικίεσ των ετϊν ςυγκεντρϊνουν τα μεγαλφτερα ποςοςτά πλθκυςμοφ ςε όλεσ τισ υπό εξζταςθ γεωγραφικζσ ηϊνεσ, με το μικρότερο ποςοςτό να καταγράφεται ςτο διμο Φαιςτοφ (με ςυνολικό ποςοςτό 36,26%, 38,87% για το νομό, 42,10% για τθν Μριτθ και 42,85% για τθν επικράτεια). 50

51 Επιπλζον είναι χριςιμθ θ ςφγκριςθ τθσ θλικιακισ κατανομισ του πλθκυςμοφ μεταξφ των ετϊν 1991 και ςον αφορά το διμο, θ μεγαλφτερθ απόκλιςθ (-5,16%) παρατθρείται ςτθν θλικιακι ομάδα των 0-14 ετϊν, ενϊ ςε επίπεδο νομοφ παρατθρείται ελαφρϊσ μεγαλφτερθ απόκλιςθ ςτθν ίδια θλικιακι ομάδα (-6,05%), υποδθλϊνοντασ τθν πτωτικι τάςθ των γεννιςεων εντόσ τθσ δεκαετίασ Αντικζτωσ, καταγράφεται αξιοςθμείωτθ κετικι μεταβολι +3,68% ςτθν θλικιακι ομάδα των ετϊν για το διμο και 3,15% για το νομό μεταξφ των ετϊν (Διαγράμματα 8 και 9). ΔΛΑΓΑΜΜΑ 7 : Ροςοςτιαία θλικιακι κατανομι του πραγματικοφ πλθκυςμοφ του Διμου Ψαιςτοφ (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 51

52 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 8 : Κατανομι πλθκυςμοφ ανά θλικιακι ομάδα ςε επίπεδο Ελλάδασ, Ρεριφζρειασ, Νομοφ και Διμου (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) ΔΛΑΓΑΜΜΑ 9 : Μεταβολι πλθκυςμοφ ανά θλικιακι ομάδα ςτο διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ 52

53 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 10 : Μεταβολι πλθκυςμοφ ανά θλικιακι ομάδα ςτο νομό Θρακλείου Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Υυμπλθρωματικά, κρίνεται ιδιαίτερα χριςιμθ θ παράκεςθ των δεικτϊν νεανικότθτασ 3, γιρανςθσ 4 και εξάρτθςθσ 5 για κάκε γεωγραφικι ηϊνθ, ςυγκρίνοντασ τα ζτθ 1991 και ΡΛΝΑΚΑΣ 9 : Δείκτεσ νεανικότθτασ, γιρανςθσ και εξάρτθςθσ ανά γεωγραφικι ηϊνθ ( ) ΡΕΛΟΩΘ Δείκτθσ Νεανικότθτασ Δείκτθσ Γιρανςθσ Δείκτθσ Εξάρτθςθσ Διμοσ Φαιςτοφ 0,23 0,17 0,64 1,03 0,54 0,55 Οομόσ Θρακλείου 0,22 0,17 0,58 0,88 0,55 0,48 Σεριφζρεια Μριτθσ 0,21 0,17 0,71 0,96 0,57 0,50 Υφνολο Χϊρασ 0,19 0,15 0,71 1,10 0,49 0,47 Ρ δείκτθσ νεανικότθτασ παρουςιάηει διαχρονικι μείωςθ ςε όλεσ τισ γεωγραφικζσ ηϊνεσ, αποτυπϊνοντασ το πρόβλθμα τθσ μείωςθσ των γεννιςεων εντόσ τθσ περιόδου Ρ Δείκτθσ Οεανικότθτασ αποτυπϊνει τθν αναλογία του νζου πλθκυςμοφ 0-14 ετϊν προσ το ςφνολο του πλθκυςμοφ. 4 Ρ Δείκτθσ Γιρανςθσ αποτυπϊνει τθν αναλογία του πλθκυςμοφ άνω των 65 ετϊν προσ τον πλθκυςμό κάτω των 14 ετϊν. 5 Ρ Δείκτθσ Εξάρτθςθσ αποτυπϊνει τθν αναλογία των «μθ παραγωγικϊν» (0-14 και άνω των 65 ετϊν) προσ τισ παραγωγικζσ θλικίεσ (15-64 ετϊν). 53

54 2001, με το μικρότερο δείκτθ να αντιςτοιχεί ςτο διμο Φαιςτοφ (0,17) και τθν επικράτεια (0,15) για το Ρ δείκτθσ ζρχεται ςε πλιρθ αντιςτοιχία με τθ μείωςθ του ποςοςτοφ τθσ ςυγκεκριμζνθσ θλικιακισ ομάδασ ςτο νομό Θρακλείου ςε ποςοςτό 6,05%, και ςτο διμο Φαιςτοφ ςε ποςοςτό 5,16%, όπωσ αναλφκθκε ςε προθγοφμενθ παράγραφο. Ρ δείκτθσ γιρανςθσ, ςε αντίκεςθ με το δείκτθ νεανικότθτασ, παρουςιάηει διαχρονικι αφξθςθ ςτο ςφνολο των υπό εξζταςθ γεωγραφικϊν ηωνϊν. Υτο διμο Φαιςτοφ ο δείκτθσ διαμορφϊνεται ςτο 1,03, αρικμόσ που αντιςτοιχεί ςε ποςοςτό 17,99% τθσ θλικιακισ ομάδασ 65 και άνω, και ςε ποςοςτό 17,48% για τισ νεαρζσ θλικίεσ κάτω 14 ετϊν. Για το νομό, τθν Μριτθ, θ αναλογία αυτι είναι μικρότερθ, κακϊσ επίςθσ και ο δείκτθσ, ο οποίοσ παραμζνει πολφ κοντά ςτθ μονάδα το ζτοσ 2001, καταγράφοντασ μικρότερθ απόκλιςθ μεταξφ των δφο θλικιακϊν ομάδων ςε ςχζςθ με το διμο. Φζλοσ εξετάηεται ο δείκτθσ εξάρτθςθσ με βάςθ τον οποίο διαφαίνεται κατά πόςο οι μθ παραγωγικζσ «επιβαρφνουν» τισ παραγωγικζσ θλικίεσ. Ρ δείκτθσ εξάρτθςθσ για το διμο Φαιςτοφ ζχει τθν υψθλότερθ τιμι για το 2001 (0,55), όπου για κάκε 100 άτομα μθ παραγωγικϊν θλικιϊν αντιςτοιχοφν 55 άτομα παραγωγικϊν θλικιϊν. Γενικά παρατθρείται ότι όλοι οι δείκτεσ εξάρτθςθσ παρουςιάηουν μείωςθ ςε όλεσ τισ γεωγραφικζσ περιοχζσ τθν περίοδο , εκτόσ του Διμου (όπου θ απόκλιςθ είναι ελάχιςτθ), ςτοιχείο κετικό για τθν εξζλιξθ του παραγωγικοφ κι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ τθσ χϊρασ. Υυμπεραςματικά, ο Διμοσ Φαιςτοφ παρουςιάηει μείωςθ των γεννιςεων μεταξφ των ςθμείων αναφοράσ , αυξθμζνθ γιρανςθ του πλθκυςμοφ ςε ςχζςθ με το δείκτθ του νομοφ και τθσ περιφζρειασ για το 2001, ενϊ ςυγκριτικά διακζτει τθ μεγαλφτερθ αναλογία παραγωγικοφ προσ του μθ παραγωγικοφ πλθκυςμοφ. Επίπεδο Εκπαίδευςθσ Υτθν παροφςα ενότθτα εξετάηεται το επίπεδο εκπαίδευςθσ ςτο Διμο Φαιςτοφ και ςτθ ςυνζχεια ςε ςφγκριςθ με το νομό και τθν περιφζρεια Μριτθσ. 54

55 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 11: Κατανομι πλθκυςμοφ ανά επίπεδο εκπαίδευςθσ ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ξε βάςθ τθν κατανομι του πλθκυςμοφ ανά κατθγορία εκπαίδευςθσ (Διάγραμμα 11), διαπιςτϊνεται ότι θ πλειονότθτα των κατοίκων του Διμου είναι απόφοιτοι δθμοτικοφ (42,62%), ενϊ ςθμαντικό ποςοςτό κατζχουν οι απόφοιτοι μζςθσ εκπαίδευςθσ (13,61%) και οι απόφοιτοι 3τάξιου γυμναςίου (13,13%). Θ ζλλειψθ βαςικισ εκπαίδευςθσ αποτυπϊνεται ζντονα ςτο Διμο Φαιςτοφ κακϊσ κάτοικοι ζχουν εγκαταλείψει το δθμοτικό γνωρίηοντασ ανάγνωςθ και γραφι (8,41%) και αντίςτοιχα είναι αναλφάβθτοι (4,72%). Στυχιοφχοι ΑΕΙ, ΦΕΙ και Ανωτζρων ςχολϊν ςυγκεντρϊνουν ποςοςτό μόνο 6% ςτο ςφνολο του πλθκυςμοφ, αποτυπϊνοντασ το γεγονόσ ότι ςτισ περιοχζσ του Διμου Φαιςτοφ, οι κάτοικοι απορροφϊνται ςτισ δραςτθριότθτεσ του πρωτογενοφσ τομζα και δεν ολοκλθρϊνουν τισ ςπουδζσ τουσ. 55

56 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 12 : Κατανομι πλθκυςμοφ ανά επίπεδο εκπαίδευςθσ και φφλο ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 56

57 Σαρατθρείται ςτο Διμο ότι πολλοί μακθτζσ διακόπτουν τισ ςπουδζσ τουσ και ειςζρχονται ςτθν αγορά εργαςίασ ωσ απαςχολοφμενοι ςτθν κτθνοτροφία και ςτισ γεωργικζσ δραςτθριότθτεσ. Εδϊ, κρίνεται ςκόπιμο να αναφερκεί ότι ςτθν πλειονότθτα των εκπαιδευτικϊν βακμίδων παρατθρείται θ υπεροχι των ανδρϊν ςε ςχζςθ με τισ γυναίκεσ, ενϊ ςθμαντικι είναι θ διαφορά ςε οριςμζνεσ κατθγορίεσ, όπωσ μεταξφ ανδρϊν- γυναικϊν πτυχιοφχων Φεχνικϊν Επαγγελματικϊν Υχολϊν (άνδρεσ 80,36% - γυναίκεσ 19,64%) και κατόχων μεταπτυχιακοφ τίτλου (άνδρεσ 80% - γυναίκεσ 20%). Σαράλλθλα, τθν πλειοψθφία του πλθκυςμοφ που ζχει εγκαταλείψει το δθμοτικό και είναι αναλφάβθτοσ, τον αποτελοφν γυναίκεσ, με αρκετά υψθλά ποςοςτά ςε ςφγκριςθ με τουσ άνδρεσ, κακιςτϊντασ ζντονο το φαινόμενο τθσ γυναικείασ απουςίασ από τθν εκπαίδευςθ και τθν αποκλειςτικι αφοςίωςι τθσ ςε οικιακζσ αλλά και αγροτικζσ αςχολίεσ (Διάγραμμα 11). Υτθν κατθγορία αυτι ανικουν κατά πλειοψθφία άνκρωποι άνω των 50 ετϊν, ωςτόςο εξίςου ςθμαντικό είναι το γεγονόσ ότι ικανόσ αρικμόσ κατοίκων είναι απόφοιτοι μζςθσ εκπαίδευςθσ (από τθν θλικία των 15 ετϊν και άνω), ενϊ ιδιαίτερα αυξθμζνοσ είναι ο αρικμόσ των κατοίκων που ολοκλθρϊνουν μόνο το δθμοτικό, πλθκυςμόσ ο οποίοσ αντιςτοιχεί ςτισ περιςςότερεσ (θλικιακζσ ομάδεσ 10 ετϊν και άνω) (ΕΝΥΦΑΦ, Απογραφι 2001). Υτον ακόλουκο πίνακα παρουςιάηεται θ κατανομι πλθκυςμοφ ανά επίπεδο εκπαίδευςθσ ςυγκεντρωτικά για το διμο Φαιςτοφ, το νομό Θρακλείου και τθν περιφζρεια. 57

58 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 13 : Κατανομι πλθκυςμοφ ανά επίπεδο εκπαίδευςθσ και φφλο ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 58

59 Σαρατθρείται ότι τα ποςοςτά ςε κάκε βακμίδα εκπαίδευςθσ δεν εμφανίηουν ιδιαίτερεσ αποκλίςεισ μεταξφ των υπό εξζταςθ περιοχϊν, ωςτόςο εξαίρεςθ αποτελεί θ διαφορά ςτα ποςοςτά που ςυγκεντρϊνουν οι απόφοιτοι δθμοτικοφ ςτο διμο Φαιςτοφ (42,62%), ςε ςχζςθ με το νομό (34,87%) και τθν περιφζρεια (34,64), υποδθλϊνοντασ τθν τάςθ των κατοίκων να μθν ολοκλθρϊνουν τθ μζςθ εκπαίδευςθ, κυρίωσ των θλικιακϊν ομάδων 10-14, 50-54, ετϊν. Απόκλιςθ επίςθσ παρατθρείται ςτουσ αποφοίτουσ μζςθσ εκπαίδευςθσ για τουσ οποίουσ το ποςοςτό που καταγράφεται ςε επίπεδο Διμου είναι μικρότερο και ςυνεπϊσ καλφτερο ςε ςχζςθ με το νομό και τθν περιφζρεια (Διάγραμμα 12) Δομζσ κοινωνικισ υποςτιριξθσ Υγεία Ρι υποδομζσ υγείασ ςτο Διμο Φαιςτοφ είναι ςχετικά περιοριςμζνεσ κακϊσ δεν επαρκοφν ϊςτε να καλφψουν τισ ανάγκεσ του πλθκυςμοφ. Υυγκεκριμζνα, ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, λειτουργοφν δφο περιφερειακά ιατρεία, τα οποία βρίςκονται ςτο Φυμπάκι και ςτον οικιςμό τθσ Γρθγοριάσ αντίςτοιχα, με βαςικι αρμοδιότθτα τθν αντιμετϊπιςθ απλϊν περιςτατικϊν και τθ ςυνταγογράφθςθ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ λειτουργεί επίςθσ ζνα περιφερειακό ιατρείο. Βαςικι ιατρικι φροντίδα παρζχεται από το Μζντρο Χγείασ που εδρεφει ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν κι εξυπθρετεί τθν ευρφτερθ περιοχι των Ξοιρϊν, του Φυμπακίου, του Ηαροφ και τθσ Γόρτυνασ, καλφπτοντασ ζνα ςθμαντικό ποςοςτό πλθκυςμοφ, ο οποίοσ παρουςιάηει αφξθςθ λόγω και των αλλοδαπϊν που εργάηονται ςτθν περιοχι, αλλά και των τουριςτϊν τουσ καλοκαιρινοφσ μινεσ. Φο Μζντρο Χγείασ Ξοιρϊν διακζτει 1 αςκενοφόρο ενϊ ςτακμόσ του ΕΜΑΒ φιλοξενείται ςτον χϊρο του κολυμβθτθρίου Ξοιρϊν. Φα ιατρεία που λειτουργοφν ςτο Μζντρο Χγείασ Ξοιρϊν είναι: 1. Φακτικά ιατρεία - κατά τισ πρωινζσ ϊρεσ λειτουργοφν 3 τουλάχιςτον τακτικά ιατρεία. 2. Σαιδιατρικό τμιμα με μόνο μία παιδίατρο. 3. Ρδοντιατρεία - δφο οδοντιατρεία που αςχολοφνται με τθν κεραπεία και πρόλθψθ οδοντιατρικϊν περιςτατικϊν ςε θλικίεσ μζχρι 18 ετϊν. 4. Ξικροβιολογικό εργαςτιριο. 5. Ακτινολογικό ιατρείο 6. Χπερθχογραφιματα 7. Φμιμα νοςθλευτριϊν 8. Φμιμα Ξαιϊν 9. Μοινωνικοί λειτουργοί 10. Φυςιοκεραπευτιριο 59

60 Σρωτοβάκμιεσ ιατρικζσ υπθρεςίεσ παρζχονται και από τα παραρτιματα του ΙΜΑ ςτισ Ξοίρεσ και το Φυμπάκι. Σεριφερειακό ιατρείο λειτουργεί και ςτον οικιςμό τθσ Σόμπιασ. Ρι παραπάνω υποδομζσ καλφπτουν μερικϊσ τισ ανάγκεσ για πρωτοβάκμια ιατρικι φροντίδα, ενϊ οριςμζνεσ ειδικότθτεσ δεν υπάρχουν ςτθν περιοχι τόςο ςτουσ δθμόςιουσ φορείσ παροχισ υπθρεςιϊν υγείασ όςο και ςτουσ ιδιωτικοφσ. Υυνεπϊσ εντοπίηονται ςοβαρζσ ανεπάρκειεσ ςε ζμψυχο δυναμικό αλλά και ςε ιατρικό εξοπλιςμό, γεγονόσ που αναγκάηει τουσ κατοίκουσ να καταφεφγουν ςε μεγαλφτερεσ δομζσ υγείασ οι οποίεσ είναι και πιο απομακρυςμζνεσ. ςον αφορά τθ νοςοκομειακι περίκαλψθ, οι ανάγκεσ των κατοίκων καλφπτονται από τα δφο νοςοκομεία του Θρακλείου, το Γενικό Οοςοκομείο Θρακλείου Βενιηζλειο- Σανάνειο και το Σανεπιςτθμιακό Γενικό Οοςοκομείο, ςτα οποία μεταβαίνουν για εξετάςεισ, αντιμετϊπιςθ χρόνιων προβλθμάτων, επειγόντων και ςοβαρϊν περιςτατικϊν. Ρρόνοια Υτο διμο Φαιςτοφ οι υποδομζσ πρόνοιασ παρουςιάηονται ελλιπείσ κακϊσ δεν επαρκοφν για το ςφνολο του πλθκυςμοφ του, ενϊ υςτεροφν ςε προςωπικό, εγκαταςτάςεισ και υλικό εξοπλιςμό. Ρι πιο ανεπτυγμζνεσ υποδομζσ εντοπίηονται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν και Φυμπακίου, με τθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ να υςτερεί ςθμαντικά, αδυνατϊντασ να παρζχει αντίςτοιχεσ υπθρεςίεσ ςτουσ κατοίκουσ του. Βρεφικοί και Ραιδικοί Στακμοί Αναλυτικότερα, ςτισ Ξοίρεσ λειτουργεί ζνασ Δθμοτικόσ Βρεφικόσ Υτακμόσ ο οποίοσ ςτεγάηεται ςτο κτίριο του Σαιδικοφ Υτακμοφ, δυναμικότθτασ 15 βρεφϊν θλικίασ 8-30 μθνϊν. Ρ βρεφικόσ ςτακμόσ λειτουργεί 11 μινεσ το χρόνο, παρζχοντασ υπθρεςίεσ φφλαξθσ, απαςχόλθςθσ και ψυχαγωγίασ, διατροφισ, καλλιζργειασ και ςυμβουλευτικισ υποςτιριξθσ ςτουσ γονείσ. Υτθν ίδια δθμοτικι ενότθτα λειτουργεί Δθμοτικόσ Σαιδικόσ Υτακμόσ ο οποίοσ ςυςτάκθκε το 1969 και φιλοξενεί κυρίωσ παιδιά δθμοτϊν και ςε εξαιρετικζσ περιπτϊςεισ παιδιά κοντινϊν περιοχϊν, παρζχοντασ φφλαξθ και ςφγχρονθ προςχολικι αγωγι. Ζχει δυναμικότθτα 75 νθπίων και ςτεγάηεται ςε ιδιόκτθτο κτίριο ςτισ Ξοίρεσ, ωςτόςο παρατθρείται αδυναμία κάλυψθσ των αναγκϊν των ωφελοφμενων οικογενειϊν κακϊσ το προςωπικό και τα υλικοτεχνικά μζςα είναι περιοριςμζνα. 60

61 Δθμοτικόσ παιδικόσ ςτακμόσ λειτουργεί και ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, ενϊ αντίςτοιχεσ υπθρεςίεσ παρζχονται από το Μζντρο Δθμιουργικισ Απαςχόλθςθσ Σαιδιϊν, δυναμικότθτασ 35 παιδιϊν (6-12 ετϊν), τα οποία φιλοξενοφνται εκεί εκτόσ ςχολικοφ ωραρίου με ςτόχο τθ δθμιουργικι ςυμμετοχι τουσ ςε δραςτθριότθτεσ. Ρ Δθμοτικόσ Σαιδικόσ ςτακμόσ ζχει δυναμικότθτα 90 κζςεων, ςτεγάηεται ςε ιδιόκτθτο κτίριο το οποίο βρίςκεται ςε πολφ καλι κατάςταςθ και απευκφνεται κυρίωσ ςε πολίτεσ τθσ δθμοτικισ ενότθτασ Φυμπακίου (χωρίσ όμωσ να αποκλείονται και οι πολίτεσ όμορων ενοτιτων όταν υπάρχουν κενζσ κζςεισ), αλλά και ςε όλεσ τισ ευπακείσ ομάδεσ όπωσ μονογονεικζσ οικογζνειεσ, πολφτεκνοι γονείσ, χωριςμζνοι ι ςε διάςταςθ γονείσ, άγαμεσ μθτζρεσ, οικογζνειεσ χαμθλοφ οικονομικοφ επιπζδου, οικογζνειεσ με ποςοςτό αναπθρίασ 67% και άνω ςτα μζλθ τουσ, φοιτθτζσ γονείσ κ.λ.π. Ρι δραςτθριότθτεσ του ςτακμοφ περιλαμβάνουν τθν απαςχόλθςθ, φροντίδα, διαπαιδαγϊγθςθ και ψυχαγωγία των νθπίων και βρεφϊν των παραπάνω ομάδων. Θ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ διακζτει παιδικό ςτακμό ενϊ δε διακζτει δθμόςιο βρεφικό, βρεφονθπιακό ι παιδικό ςτακμό, με αποτζλεςμα να μθν καλφπτονται οι ανάγκεσ των κατοίκων και να απευκφνοται ςτισ πιο κοντινζσ δομζσ πρόνοιασ όπωσ αυτζσ του Φυμπακίου και των Ξοιρϊν. Κζντρο Ρερίκαλψθσ Ραιδιϊν Ρόμπιασ Φο ΜΕΣΕΣ Σόμπιασ ςυςτάκθκε το 1985 με ςκοπό τθν περίκαλψθ ατόμων μζχρι 30 ετϊν τα οποία πάςχουν από ςωματικι αναπθρία ι διανοθτικι κακυςτζρθςθ και προζρχονται κατά προτίμθςθ από τθ Μριτθ. Νειτουργεί ςτθν τοπικι κοινότθτα Σόμπιασ υπό τθν αιγίδα του Χπουργείου Χγείασ & Μοινωνικισ Αλλθλεγγφθσ και παρζχει φροντίδα ςε 30 παιδιά. Φο ΜΕΣΕΣ ςτεγάηεται ςιμερα ςε παλαιό ενοικιαηόμενο κτιριο το οποίο δεν μπορεί να καλφψει τισ ανάγκεσ των παιδιϊν λόγω ςοβαρισ ζλλειψθσ εξειδικευμζνου ανκρϊπινου δυναμικοφ. Κζντρο Ανοιχτισ Ρροςταςίασ Θλικιωμζνων Χποδομζσ ΜΑΣΘ λειτουργοφν ςτθν τοπικι κοινότθτα Ξοιρϊν, Γαλιάσ, Σόμπιασ και Φυμπακίου. Φο ΜΑΣΘ Ξοιρϊν λειτουργεί από το 1982, απαρικμεί 650 μζλθ, παρζχοντασ υπθρεςίεσ υγείασ και ςυμβουλευτικισ υποςτιριξθσ, ενϊ αντίςτοιχεσ υπθρεςίεσ προςφζρονται ςτα παραρτιματα τθσ Γαλιάσ και τθσ Σόμπιασ, με τθ διοργάνωςθ ποικίλων δραςτθριοτιτων όπωσ ψυχαγωγικζσ εκδρομζσ και επιμορφωτικζσ ομιλίεσ. 61

62 Υτο ίδιο πλαίςιο, το ΜΑΣΘ Φυμπακίου απευκφνεται ςε περίπου 200 άτομα και παρζχει ψυχοκοινωνικι φροντίδα ςτα άτομα τρίτθσ θλικίασ τθσ περιοχισ. Δεν ςτεγάηεται ςε ιδιόκτθτο κτίριο και χριηει αναβάκμιςθσ ςτουσ τομείσ εξοπλιςμοφ, προςωπικοφ (υπάρχει ανάγκθ πρόςλθψθσ νοςθλεφτριασ αλλά και γιατροφ) αλλά και κτιρίου. Σαράλλθλα με το ΜΑΣΘ λειτουργεί το Μζντρο Θμεριςιασ Φροντίδασ Θλικιωμζνων (ΜΘΦΘ) το οποίο φιλοξενεί ςε θμεριςια βάςθ άτομα τρίτθσ θλικίασ τα οποία χριηουν βοικειασ και δεν είναι δυνατό να εξυπθρετθκοφν για ςυγκεκριμζνο χρονικό διάςτθμα από τα μζλθ των οικογενειϊν τουσ. Επίςθσ, ςτθν ευρφτερθ περιοχι λειτουργεί το γθροκομείο τθσ Ιεράσ Ξονισ Σαναγία Μαλυβιανισ, με ςτόχο τθ φιλοξενία ςε μόνιμθ βάςθ και τθν περίκαλψθ θλικιωμζνων ατόμων. Κοινωνικά Ρρογράμματα Υε ςυνδυαςμό με τισ παραπάνω δομζσ, ιδιαίτερα ςθμαντικόσ είναι ο ρόλοσ των κοινωνικϊν προγραμμάτων «Βοικεια ςτο ςπίτι» και «Μοινωνικι Ξζριμνα», τα οποία λειτουργοφν επικουρικά με τισ προαναφερόμενεσ υποδομζσ και ςυμβάλλουν ουςιαςτικά ςτθν φροντίδα τθσ θλικιακισ αυτισ ομάδασ. Υτόχοσ αυτϊν των προγραμμάτων είναι θ κατ οίκον εξυπθρζτθςθ θλικιωμζνων ατόμων, τα οποία αδυνατοφν να αυτοεξυπθρετθκοφν και δεν ζχουν κάποιο άλλο άτομο (ςυνικωσ από το οικογενειακό περιβάλλον) για να τα φροντίηει. Σαράλλθλα μζςα από το πρόγραμμα «Βοικεια ςτο Υπίτι» εξυπθρετοφνται και άτομα με αναπθρίεσ, με μειωμζνεσ ικανότθτεσ αυτοεξυπθρζτθςθσ ανεξαρτιτωσ θλικίασ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου υλοποιοφνται ςυνολικά δφο προγράμματα «Βοικεια ςτο Υπίτι» και 1 πρόγραμμα Μοινωνικισ Ξζριμνασ. Φο πρόγραμμα «Βοικεια ςτο Υπίτι» απευκφνεται ςε περίπου 100 άτομα και απαςχολεί τρείσ (3) υπαλλιλουσ, ενϊ το πρόγραμμα «Μοινωνικι Ξζριμνα» απευκφνεται ςε περίπου 500 άτομα και απαςχολεί πζντε (5) υπαλλιλουσ. Φο πρόγραμμα λειτουργεί ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, κακϊσ και ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν υπό τθν ευκφνθ του ΜΑΣΘ Ξοιρϊν. Υτισ Ξοίρεσ το πρόγραμμα ωφελεί 300 περίπου άτομα, ενϊ θ ομάδα αποτελείται από μία κοινωνικι λειτουργό, μία νοςθλεφτρια, δφο οικογενειακοφσ βοθκοφσ, ενϊ υποςτθρίηεται από πακολόγο, φυςιοκεραπευτι και μία δεφτερθ νοςθλεφτρια. Ρι υπθρεςίεσ που παρζχονται περιλαμβάνουν: Υυμβουλευτικι και ψυχοςυναιςκθματικι υποςτιριξθ, Οοςθλευτικι φροντίδα, Σρωτοβάκμια ιατρικι φροντίδα, 62

63 Διευκόλυνςθ για τθν ικανοποίθςθ πρακτικϊν κακθμερινϊν αναγκϊν (κακαριότθτα ςπιτιοφ, ατομικι κακαριότθτα, προετοιμαςία φαγθτοφ, πλθρωμι λογαριαςμϊν, επικφρωςθ ιατρικισ ςυνταγογράφθςθσ κ.λ.π.), Επαφζσ με αςφαλιςτικοφσ οργανιςμοφσ και υπθρεςίεσ προνοίασ προκειμζνου να διευκολυνκοφν οι ωφελοφμενοι ςτθν διεκπεραίωςθ υποκζςεων τουσ, Ενθμζρωςθ ςε κζματα υγείασ και πρόλθψθσ. Λοιπζσ Δομζσ Ρ Διμοσ Φαιςτοφ διακζτει επιπλζον υπθρεςίεσ προσ τουσ πολίτεσ, οι οποίεσ για τθ δθμοτικι ενότθτα των Ξοιρϊν περιλαμβάνουν υποκαταςτιματα τραπεηϊν, ΜΕΣ, ταχυδρομείο, ΔΡΧ, Ειρθνοδικείο και αςτυνομικό ςτακμό (Ξοίρεσ Αςτυνομικι υποδιεφκυνςθ). Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου υπάρχουν ΜΕΣ, τράπεηεσ, ΔΡΧ και αςτυνομικόσ ςτακμόσ, ενϊ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ λειτουργεί ΜΕΣ, ταχυδρομείο και ζνα υποκατάςτθμα τθσ Σαγκριτιασ Υυνεταιριςτικισ Φράπεηασ. Κζντρο Εξυπθρζτθςθσ Ρολιτϊν ΜΕΣ λειτουργοφν ςε όλεσ τισ δθμοτικζσ ενότθτεσ του Διμου Φαιςτοφ, ςτο Ηαρό, τισ Ξοίρεσ και το Φυμπάκι, με ςτόχο τθν πλθροφόρθςθ των πολιτϊν για τισ διαδικαςίεσ που απαιτοφνται ςτισ ςυναλλαγζσ τουσ με Χπουργεία, Σεριφζρειεσ, Διμουσ και Αςφαλιςτικά Φαμεία, διευκολφνοντάσ τουσ ςτθ διεκπεραίωςθ ςχετικϊν διοικθτικϊν υποκζςεων, με διαφάνεια, λιγότερθ γραφειοκρατία και ταλαιπωρία. Φο ΜΕΣ διεκπεραιϊνει τισ ακόλουκεσ εργαςίεσ: 1. Σλθροφορεί για κζματα δθμόςιασ διοίκθςθσ και υπθρεςίεσ κακϊσ και για κζματα τοπικοφ ενδιαφζροντοσ 2. Θεωρεί το γνιςιο τθσ υπογραφισ και επικυρϊνει φωτοαντίγραφα 3. Χορθγεί παράβολα, υπεφκυνεσ δθλϊςεισ και Φ.Ε.Μ. 4. Εκδίδει φορολογικι ενθμερότθτα και εκκακαριςτικό ςθμείωμα. 5. Διεκπεραιϊνει κζματα των Διμων: ζκδοςθ πιςτοποιθτικϊν γζννθςθσ, οικογενειακισ κατάςταςθσ, λθξιαρχικισ πράξθσ, μεταδθμότευςθ, εγγραφι ςε δθμοτολόγια, οικογενειακζσ μερίδεσ κ.α. 6. Διεκπεραιϊνει κζματα των Σεριφερειϊν: ζκδοςθ, ανανζωςθ και αντικατάςταςθ διαβατθρίου, κάρτεσ απεριορίςτων διαδρομϊν για άτομα με ειδικζσ ανάγκεσ, κζματα τθσ Διεφκυνςθσ Ξεταφορϊν και Επικοινωνιϊν, όπωσ ανανζωςθ και χοριγθςθ αντιγράφου άδειασ οδιγθςθσ, αντίγραφο άδειασ κυκλοφορίασ και μεταβιβάςεισ, οριςτικι διαγραφι οχιματοσ, αλλαγι χρϊματοσ οχιματοσ κ.α. 63

64 7. Διεκπεραιϊνει κζματα των Χπουργείων: ζκδοςθ ςτρατολογικισ κατάςταςθσ, ποινικοφ μθτρϊου γενικισ χριςθσ, βεβαίωςθσ ςπουδϊν, αναλυτικισ βακμολογίασ από Α.Ε.Ι. Φ.Ε.Ι., περί μθ πτωχεφςεωσ, περί μθ λφςεωσ γάμου, μθ δικαςτικισ ςυμπαράςταςθσ, αποποίθςθ κλθρονομιάσ, δθμοςίευςθσ ι μθ διακικθσ, πιςτοποιθτικό τροποποίθςθσ καταςτατικοφ εταιρίασ κ.α. 8. Διεκπεραιϊνει κζματα των Αςφαλιςτικϊν Φαμείων: βεβαιϊςεισ περί μθ αςφάλιςθσ και μθ ςυνταξιοδότθςθσ ΙΜΑ, ΦΕΒΕ, ΡΓΑ, βεβαιϊςεισ Ο.Α.Φ., Φ.Υ.Ξ.Ε.Δ.Ε., Φ.Α.Ε., Φ.Υ.Α.Χ., Φ.Α.Σ.Ρ.Φ.Ε. 9. Ενθμερϊνει για προκθρφξεισ κζςεων εργαςίασ κ.α Υποδομζσ εκπαίδευςθσ Ρι υποδομζσ εκπαίδευςθσ του Διμου Φαιςτοφ παρουςιάηονται ςυγκεντρωτικά ςτον Σίνακα 10. ΡΛΝΑΚΑΣ 10 : Εκπαιδευτικζσ υποδομζσ Διμου Ψαιςτοφ ανά Δθμοτικι Ενότθτα Α/Α ΤΟΡΛΚΘ ΚΟΛΝΟΤΘΤΑ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΜΟΛΫΝ ΝΘΡΛΑΓΫΓΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΔΘΜΟΤΛΚΟ ΣΩΟΛΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΛΥΚΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ 1 Αντιςκαρίου ΟΑΙ (10) ΟΑΙ (27) Γαλιάσ ΟΑΙ (18) ΟΑΙ (56) Ξοιρϊν 4 (160) 3 (605) ΟΑΙ (381) ΟΑΙ (150) 4 Σετροκεφαλίου ΟΑΙ (28) ΟΑΙ (78) Σθγαιδακίων - ΟΑΙ (14) Σόμπιασ ΟΑΙ (10) ΟΑΙ (49) ΟΑΙ (150) (ακλθτικό γυμνάςιο) ΟΑΙ (50) (ακλθτικό λφκειο) 7 Υκουρβοφλων ΟΑΙ (5) ΟΑΙ (17) - - ΣΥΝΟΛΟ 9 (245) 9 (832) 2 (531) 2 (200) Α/Α ΤΟΡΛΚΘ ΚΟΛΝΟΤΘΤΑ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ ΝΘΡΛΑΓΫΓΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΔΘΜΟΤΛΚΟ ΣΩΟΛΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΛΥΚΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ 1 Φυμπακίου 3 (144) 3 (382) ΟΑΙ (288) ΟΑΙ (160) 2 Βϊρων ΟΑΙ (15) ΟΑΙ (62) Μαμαρϊν ΟΑΙ (6) ΟΑΙ (20) Σιτςιδίων ΟΑΙ (11) ΟΑΙ (57) Υίβα ΟΑΙ (7) ΟΑΙ (21) Φανερωμζνθσ ΟΑΙ (19) ΟΑΙ (57) - - ΣΥΝΟΛΟ 9 (202) 9 (599) 1 (288) 1 (160) 64

65 Α/Α ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΙΑΜΡ ΣΤΡΓΤΑΞΞΑ ΤΟΡΛΚΘ ΚΟΛΝΟΤΘΤΑ ΝΘΡΛΑΓΫΓΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΗΑΟΥ ΔΘΜΟΤΛΚΟ ΣΩΟΛΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΓΥΜΝΑΣΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ ΛΥΚΕΛΟ / ΜΑΚΘΤΕΣ 1 Ηαροφ ΟΑΙ ΟΑΙ ΟΑΙ - 2 Βοριηίων ΟΑΙ ΟΑΙ Ξορονίου ΟΑΙ ΟΑΙ - - ΣΥΝΟΛΟ ΓΕΝΛΚΟ ΣΥΝΟΛΟ πωσ είναι φανερό, θ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ υςτερεί ςε αρικμό ςχολείων, ωςτόςο αυτό δικαιολογείται από το μικρότερο ποςοςτό πλθκυςμοφ που διαμζνει εκεί, ςε ςχζςθ με τισ δθμοτικζσ ενότθτεσ Ξοιρϊν και Φυμπακίου, οι οποίεσ φιλοξενοφν πάνω από κατοίκουσ. ςον αφορά τθν πρωτοβάκμια εκπαίδευςθ, ο αρικμόσ των ςχολείων κρίνεται ικανοποιθτικόσ, ενϊ ςτθ δευτεροβάκμια εκπαίδευςθ ο αρικμόσ των ςχολείων είναι περιοριςμζνοσ. Αξίηει να ςθμειωκεί ότι ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, λειτουργεί και Φεχνικό Επαγγελματικό Νφκειο, ενϊ τα ειδικά ςχολεία που λειτουργοφν είναι το Ειδικό Οθπιαγωγείο Σόμπιασ με 4 νιπια, το Ειδικό Δθμοτικό Υχολείο Σόμπιασ με 15 μακθτζσ, ενϊ ςτο Δθμοτικό Υχολείο Γαλιάσ λειτουργεί τμιμα για παιδιά με προβλιματα ακοισ και ζχει 3 μακθτζσ. Φα παραπάνω ςχολεία λειτουργοφν ςε δθμόςια κτίρια με εξαίρεςθ το 3 ο νθπιαγωγείο Ξοιρϊν το οποίο λειτουργεί ςε μιςκωμζνο κτίριο. Υε γενικζσ γραμμζσ θ κατάςταςθ των ςχολικϊν κτιρίων κρίνεται ικανοποιθτικι Ρολιτιςτικι Υποδομι και Δραςτθριότθτεσ Ρ πολιτιςτικόσ και ιςτορικόσ πλοφτοσ του Διμου Φαιςτοφ βρίςκεται διάχυτοσ ςε κάκε ςθμείο του, αποτελϊντασ βαςικό και αναπόςπαςτο χαρακτθριςτικό γνϊριςμα του τόπου και των ανκρϊπων του. Θ ιςτορία και παράδοςθ του Διμου αποκαλφπτεται ςε κάκε ςθμείο, κακϊσ ζχει να επιδείξει πλικοσ αρχαιολογικϊν μνθμείων ςτα οποία μεταβαίνει μεγάλοσ αρικμόσ επιςκεπτϊν ξζνων και ντόπιων. Υτο διμο διοργανϊνονται τακτικά πλικοσ πολιτιςτικϊν εκδθλϊςεων, με ςτόχο τθν ψυχαγωγία των κατοίκων, τθ διατιρθςθ τθσ παράδοςθσ και τθσ τοπικισ ιςτορικισ κλθρονομιάσ. Ξεγαλφτερθ εκδιλωςθ ςτο πλαίςιο δράςθσ του Διμου Φαιςτοφ ωσ τϊρα αποτελεί το Διεκνζσ Φεςτιβάλ Matala Festival 2011, το οποίο προςζλκυςε δεκάδεσ χιλιάδεσ επιςκεπτϊν και είχε προβολι ςε 137 Ξζςα Ενθμζρωςθσ Σαγκοςμίωσ. Θ δραςτθριότθτα των πολιτιςτικϊν ςυλλόγων των οικιςμϊν και θ ςυλλογικι προςπάκεια για τθ ςυνζχιςθ τθσ παράδοςθσ αναγάγει τον πολιτιςμό του Διμου και αναδεικνφει τθν 65

66 ιςτορικι και μουςικι του ταυτότθτα. Θ δράςθ των πολιτιςτικϊν ςυλλόγων είναι ενκαρρυντικι και ζντονθ, ιδιαίτερα κατά τουσ καλοκαιρινοφσ μινεσ ςτο πλαίςιο κερινϊν εκδθλϊςεων. Σολιτιςτικά δρϊμενα διοργανϊνοντα όλο το χρόνο με αφορμι ιςτορικζσ επετείουσ και όχι μόνο, δθμιουργϊντασ μοναδικι ατμόςφαιρα και προςκαλϊντασ πλικοσ ελλινων και ξζνων καλλιτεχνϊν. Ρι εκδθλϊςεισ χρθματοδοτοφνταν κυρίωσ από το διμο. Νόγω τθσ ζλλειψθσ διακζςιμων πόρων, πλζον οι εκδθλϊςεισ γίνονται υπό τθν αιγίδα του Διμου και χρθματοδοτοφνται από ιδιωτικζσ χορθγίεσ, ενϊ ςθμαντικι είναι θ ςυμβολι των 15 τοπικϊν πολιτιςτικϊν ςυλλόγων. Ρι πολιτιςτικοί ςφλλογοι δραςτθριοποιοφνται κυρίωσ ςτο πλαίςιο των οικιςμϊν που τουσ αφοροφν, οργανϊνοντασ εκδθλϊςεισ αυτόνομα είτε ςυμμετζχοντασ ςε εκδθλϊςεισ του Διμου, με ςτόχο τθν ευαιςκθτοποίθςθ και κινθτοποίθςθ των κατοίκων και ςε κζματα προςταςίασ περιβάλλοντοσ και κοινωνικισ αλλθλεγγφθσ. Ρι πολιτιςτικοί ςφλλογοι τθσ ενότθτασ Ξοιρϊν είναι οι εξισ: ΡΛΝΑΚΑΣ 11 : Ρολιτιςτικοί Σφλλογοι Μοιρϊν Ρολιτιςτικοί Σφλλογοι Δθμ. Ενότθτασ Μοιρϊν 1 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Ξοιρϊν 2 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Γαλιάσ 3 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μαπαριανϊν 4 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σετροκεφαλίου 5 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μουςζ 6 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Αντιςκαρίου 7 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Τουφά - Σλουτισ 8 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σθγαϊδακίων 9 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μαςτελίου 10 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σερίου 11 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Αλθκινισ 12 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σόμπιασ 13 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Υκουρβοφλων 14 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Απολφχνου 15 Ξουςικοχορευτικόσ Υφλλογοσ Ξεςςαράσ (Σετροκεφάλι) 16 Υφλλογοσ Ανάπτυξθσ και Σροςταςία Ρικιςμοφ Φηίγκουνα Σαράλλθλα, ςτο πλαίςιο του Διμου λειτουργεί θ κεατρικι ομάδα «Θζατρο δίχωσ όνομα» θ οποία είναι ιδιαίτερα δθμοφιλισ και παρουςιάηει τισ παραςτάςεισ τθσ και πζρα από τα όρια του Διμου. Ρι ποικίλεσ εκδθλϊςεισ δεν περιορίηονται ςτουσ καλοκαιρινοφσ μινεσ αλλά πραγματοποιοφνται κατά τθ διάρκεια όλου του ζτουσ και κάκε χρόνο. Ξερικζσ από αυτζσ παρουςιάηονται παρακάτω: 66

67 1. Μάκε Αφγουςτο πραγματοποιείται «Γιορτι Οεροφ» ςτθ Δθμοτικι Ενότθτα Ηαροφ, θ οποία υλοποιείται από τθν εταιρία Βότομοσ Α.Ε. υπό τθν Αιγίδα του Διμου Φαιςτοφ. 2. Ρ Ρργανιςμόσ Άκλθςθσ του Διμου Ξοιρϊν πραγματοποιεί κάκε χρόνο ςτισ 25 Ξαρτίου Σαμεςςαρίτικουσ ακλθτικοφσ «Φαίςτειουσ και Γορτφνιουσ» αγϊνεσ ςτουσ οποίουσ ςυμμετζχουν ακλθτζσ από τα ςχολεία τθσ Ξεςςαράσ. 3. Σραγματοποιοφνται Σαγκριτιοι Ιππικοί Αγϊνεσ από το Υφλλογο φίλων Γεοργαλίδικου αλόγου τθν θμζρα του πολιοφχου τθσ πόλθσ των Ξοιρϊν, Αγίου Γεωργίου. 4. Υθμαντικζσ είναι και οι ετιςιεσ επετειακζσ εκδθλϊςεισ ςτισ Εκνικζσ Επετείουσ τθσ 25 θσ Ξαρτίου, τθσ 28 θσ Ρκτωβρίου, τθσ Ξάχθσ τθσ Μριτθσ τθν 1 Ιουλίου κακϊσ και οι εκδθλϊςεισ τιμισ προσ τουσ εκτελεςκζντεσ κατοίκουσ τθσ περιοχισ από γερμανικά ςτρατεφματα κατοχισ τθν 14 θ -8 ου Μάκε 4 χρόνια πραγματοποιοφνται εκδθλϊςεισ τιμισ ςτον Μαπετάν Ξιχαιλ Μόρακα ςτθν τοπικι κοινότθτα Σόμπιασ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, οργανϊνονται αντίςτοιχεσ μουςικοχορευτικζσ και άλλεσ εκδθλϊςεισ, με ςτόχο τθν ανάδειξθ τθσ τοπικισ ομορφιάσ, των εκίμων αλλά και με ςτόχο τθν ψυχαγωγία των κατοίκων τθσ περιοχισ. Φο Ναογραφικό Ξουςείο Ηαροφ αποτελεί ζνα ξεχωριςτό χϊρο ζκκεςθσ τθσ παράδοςθσ τθσ περιοχισ, αναδεικνφοντασ τα ιδιαίτερα χαρακτθριςτικά τθσ. Υτο Ηαρό δραςτθριοποιοφνται ο Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Ηαροφ, ο Ξορφωτικόσ Υφλλογοσ Ηαροφ, ο Υφλλογοσ Ναογραφικοφ Ξουςείου, το Θεατρικό Εργαςτιρι Ηαροφ, ο Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Ξορονίων, ο Εκπολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Βοριηίων, ο Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Ξάκρεσ, ενϊ ςυγχρόνωσ ιδιαίτερο ενδιαφζρον παρουςιάηει θ δράςθ του Ρρειβατικοφ Υυλλόγου Ηαροφ, του Αγροτικοφ Υυλλόγου Ηαροφ, του Υυλλόγου Γυναικϊν Ηαροφ «Αριάδνθ» και του Ακλθτικοφ Ρμίλου Ηαροφ. Επιπλζον, ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ ζχει ζδρα το Σαγκόςμιο Υυμβοφλιο Μρθτικϊν Οεολαιϊν, ενϊ δραςτθριοποιείται θ Σολιτιςτικι Αςτικι Ξθ Μερδοςκοπικι Εταιρεία Νάβρυσ, θ οποία διατθρεί το Μζντρο Δθμιουργικισ Απαςχόλθςθσ Ηαροφ. Ιδιαίτερα δθμοφιλισ είναι και θ Νζςχθ Ξοτοςικλετιςτϊν Ηαροφ, θ οποία διοργανϊνει αγϊνεσ moto cross. Επίςθσ ςτο Ηαρό λειτουργεί Σνευματικό Μζντρο, το οποίο ιδρφκθκε το 1987 και αποτελεί νομικό πρόςωπο ιδιωτικοφ δικαίου. Υκοπόσ του ιδρφματοσ είναι θ ανφψωςθ του μορφωτικοφ, πνευματικοφ και πολιτιςτικοφ επιπζδου των κατοίκων τθσ δθμοτικισ ενότθτασ Ηαροφ και ιδιαίτερα τθσ νεολαίασ, ςκοπόσ ο οποίοσ εξαςφαλίηεται με τθν κακθμερινι λειτουργία τθσ βιβλιοκικθσ του ιδρφματοσ για τον δανειςμό βιβλίων ι και για μελζτθ ςτο αναγνωςτιριό του, αλλά και με τθν παραχϊρθςθ τθσ κατάλλθλα διαμορφωμζνθσ αίκουςασ 150 τμ για τθ διοργάνωςθ ςεμιναρίων, διαλζξεων, κεατρικϊν 67

68 παραςτάςεων, εκκζςεων, μορφωτικϊν και πολιτιςτικϊν εκδθλϊςεων του ίδιου του ιδρφματοσ ι άλλων φορζων. Επιπλζον, ςθμαντικι κρίνεται θ ςυμβολι του Θεατρικοφ Εργαςτθρίου Ηαροφ, με ςτόχο τθν προετοιμαςία και το ανζβαςμα κεατρικϊν παραςτάςεων ςε όλθ τθν περιφζρεια Μριτθσ. Αρκετά γνωςτόσ και δθμοφιλισ είναι ο κακιερωμζνοσ κεςμόσ του Διεκνι Διαγωνιςμοφ Σαραδοςιακισ Μουηίνασ που διοργανϊνει το Ναογραφικό Ξουςείο Ηαροφ ςε ςυνεργαςία με τθν Σεριφζρεια και το Διμο, όπου οι ςυμμετζχοντεσ παραςκευάηουν τισ μαγειρικζσ τουσ δθμιουργίεσ με τθ χριςθ τθσ παραςτιάσ και τθσ ξυλόςομπασ. Θ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου παρουςιάηει κάκε ζτοσ πολυάρικμεσ πολυκεματικζσ εκδθλϊςεισ ςτισ οποίεσ περιλαμβάνονται ςυναυλίεσ, εκκζςεισ, παραςτάςεισ και διαγωνιςμοί, με τθν ενεργό ςυμμετοχι των πολιτιςτικϊν ςυλλόγων και φορζων τθσ περιοχισ. Επικεντρϊνοντασ ςτον πολιτιςμό, τθν τζχνθ και τθ νεολαία, οργανϊνονται επιμορφωτικζσ εκδθλϊςεισ, ομιλίεσ, εκδρομζσ και προβολζσ. Υθμαντικό ρόλο ςτθν επίτευξθ των ςτόχων αυτϊν παίηει θ ςυμμετοχι και δράςθ των ςυλλόγων τθσ περιοχισ, οι οποίοι παρατίκενται ακολοφκωσ: ΡΛΝΑΚΑΣ 12 : Ρολιτιςτικοί Σφλλογοι Τυμπακίου Ρολιτιςτικοί Σφλλογοι Δθμ. Ενότθτασ Τυμπακίου 1 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Φυμπακίου 2 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μαμαρϊν 3 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μαμθλαρίου 4 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σιτςιδίων Ξατάλων 5 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Βϊρων 6 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μλιματοσ 7 Εκπολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Οζων Ξαγαρικαρίου 8 Εκπολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Υίβα «Θζμοσ Μορνάροσ» 9 Γυναικείοσ Υυνεταιριςμόσ Μαμαρϊν «Ψθλορείτθ Γεφςεισ» 10 Μυνθγετικόσ Υφλλογοσ Φυμπακίου 11 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Σθγαϊδακίων 12 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Μαλαμακίου 13 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Χρυςόςτομου 14 Σολιςτικόσ Υφλλογοσ Αγίου Ιωάννθ 15 Σολιτιςτικόσ Υφλλογοσ Γρθγοριάσ Υτο Διμο Φυμπακίου λαμβάνουν χϊρα εκδθλϊςεισ ψυχαγωγικοφ χαρακτιρα όπωσ ςυναυλίεσ και αποκριάτικεσ εκδθλϊςεισ. Ξάλιςτα, είναι κακιερωμζνθ χρόνια θ διεξαγωγι μεγάλου καρναβαλιοφ τθν τελευταία Μυριακι των Απόκρεων, ενϊ λαμβάνουν χϊρα εκδθλϊςεισ κρθςκευτικοφ και εκνικοφ χαρακτιρα όπωσ οι εορτζσ Αγίων ςτισ τοπικζσ 68

69 κοινότθτεσ με αποκορφφωμα τθν 25 θ Αυγοφςτου ςτο Φυμπάκι που είναι θ θμζρα εορταςμοφ του Αγ. Φίτου πολιοφχου του Φυμπακίου και θ 25 θ Ξαρτίου, 28 θ Ρκτωβρίου, Επζτειοσ Ξάχθσ τθσ Μριτθσ. Άλλου είδουσ εκδθλϊςεισ τθσ περιοχισ Φυμπακίου παρουςιάηονται ςυνοπτικά παρακάτω: 1. Θμζρα μνιμθσ για τουσ πεςόντεσ ςτθν Σρϊτθ Επανάςταςθ τθσ Επαρχίασ Συργιϊτιςςασ, το 1860 ςτθν Υυμπάλλουςα τθν θμζρα τθσ Χπαπαντισ του Μυρίου ςτισ αρχζσ Φεβρουαρίου. 2. Φιμθτικό διιμερο εκδθλϊςεων για τον Μαπετάν Γεϊργιο Σετρακογιϊργθ, Αρχθγό Εκνικισ Αντίςταςθσ κατά τθ γερμανικι κατοχι και κακιζρωςθ εορταςμοφ του ιρωα και τθσ ομάδασ του τθν πρϊτθ Μυριακι του Ξαΐου κάκε ζτουσ. 3. Εορταςμόσ τθσ θμζρασ τθσ γυναίκασ με προςφορά καφζ ςε κάποια καφετζρια τθσ περιοχισ. 4. Διεξαγωγι ςε ςυνεργαςία με τθν Οομαρχιακι Επιτροπι Ναϊκισ Επιμόρφωςθσ Θρακλείου ςεμιναρίων ςε κζματα πολιτιςμοφ, εκμάκθςθσ χριςθσ Θ/Χ, μαγειρικισ, εκμάκθςθσ ελλθνικϊν ςε αλλοδαποφσ (πλζον οι Οομαρχιακζσ επιτροπζσ Ναικισ Επιμόρφωςθσ ζχουν περάςει ςτθν Σεριφζρεια και δεν ζχουν αντικείμενο ακομα). 5. Διεξαγωγι διαγωνιςμοφ κρθτικισ παραδοςιακισ κουηίνασ και ςεμιναρίων για τθν κρθτικι διατροφι. 6. Επιςκζψεισ επιςτθμόνων και ομιλίεσ ςε κζματα τοπικοφ ενδιαφζροντοσ (νεανικι επιχειρθματικότθτα, παρουςίαςθ βιβλίων για τον Δίςκο τθσ Φαιςτοφ, κλπ.) 7. Υυνδιοργάνωςθ εκδθλϊςεων όπωσ θ Γεωργικι Ζκκεςθ Ξεςςαράσ, εκκζςεισ του Ξουςείου Μρθτικισ Εκνολογίασ, Σολιτιςτικοφ Υυλλόγου Ξεςςαράσ, κλπ. 8. Χριςτουγεννιάτικεσ και πρωτοχρονιάτικεσ εκδθλϊςεισ για τουσ δθμότεσ, διάρκειασ μιασ εβδομάδασ και ςτολιςμόσ του Φυμπακίου και των τοπικϊν κοινοτιτων. 9. Μακιζρωςθ του μινα Ιουνίου ωσ μινα αφιερωμζνου ςτθν προςταςία του περιβάλλοντοσ με ζμφαςθ ςτθν ευαιςκθτοποίθςθ των δθμοτϊν ςε κζματα κακαριότθτασ. 10. Διεξαγωγι θμερίδων με κζματα τοπικοφ ενδιαφζροντοσ (διαχείριςθ απορριμμάτων, δθμιουργία μονάδασ πάχυνςθσ τόνου, καταςκευι του Νιμζνα του Οότου, κλπ.) 11. Σαραςτάςεισ ςχολικισ ομάδασ κεάτρου. 12. Οαυτικι εβδομάδα που πραγματοποιείται κάκε χρόνο ςτισ αρχζσ Ιουνίου. 13. Ζκκεςθ Ξεςςαράσ με γεωργικά προϊόντα που πραγματοποιείται κάκε δφο χρόνια. Ρι εκδθλϊςεισ πραγματοποιοφνται ςυνικωσ ςε ςχολεία, κοινόχρθςτουσ χϊρουσ, γιπεδα, δρόμουσ, ςτο υπαίκριο κζατρο Βϊρων και ςε πλατείεσ, ενϊ ο μινασ Αφγουςτοσ είναι 69

70 κακιερωμζνοσ ωσ μινασ πολιτιςτικϊν εκδθλϊςεων. Φο κόςτοσ των εκδθλϊςεων καλφπτονταν κατά το παρελκόν ςτο μεγαλφτερο βακμό από ιδίουσ πόρουσ του Διμου και πολφ λιγότερο από χορθγίεσ ιδιωτϊν τθσ περιοχισ. Ακόμθ, εξαιρετικά ςθμαντικόσ παράγοντασ ανάδειξθσ του πολιτιςμοφ και τθσ κρθτικισ παράδοςθσ αποτελεί το Ξουςείο Μρθτικισ Εκνολογίασ το οποίο βρίςκεται ςτουσ Βϊρουσ και ςυνιςτά ζνα ςφγχρονο μουςείο με πολφ ενδιαφζροντα εκκζματα, τα οποία είναι προςβάςιμα ςτο κοινό και μζςω του διαδικτυακοφ τόπου του μουςείου. Αξιοποιϊντασ κοινοτικοφσ και εκνικοφσ πόρουσ, το μουςείο ανζλαβε ςτο πλαίςιο του προγράμματοσ «Μοινωνία τθσ Σλθροφορίασ», τθν προβολι τθσ κρθτικισ παραδοςιακισ κοινωνίασ ςτο διαδίκτυο, ςκιαγραφϊντασ μια ςυνοπτικι αλλά δυναμικι εικόνα τθσ φυςιογνωμίασ τθσ κρθτικισ παραδοςιακισ κοινωνίασ. Θ κεματικι των εκκεμάτων περιςτρζφεται και αναδεικνφει τζςςερισ τομείσ του υλικοφ πολιτιςμοφ: τθν μεταλλοτεχνία ςτθν αρχιτεκτονικι, τθν επιπλοποιεία, τθν υφαντικι και τθν κεραμικι, ςε ζνα πλαίςιο εκπαιδευτικοφ χαρακτιρα το οποίο ζχει διαμορφωκεί μετά από μακροχρόνιεσ, ςυςτθματικζσ μελζτεσ κι ζρευνεσ τθσ διοίκθςθσ του μουςείου και των ςυνεργατϊν του Ακλθτικι υποδομι Ρι ακλθτικζσ υποδομζσ του Διμου Φαιςτοφ κρίνονται ςτο ςφνολό τουσ περιοριςμζνεσ, κακϊσ είναι ςυγκεντρωμζνεσ ςε μεγαλφτερο βακμό ςτισ θμιαςτικζσ περιοχζσ του Διμου (κυρίωσ Ξοίρεσ, αλλά και Φυμπάκι) και ςε μικρότερο βακμό διεςπαρμζνεσ ςτουσ οικιςμοφσ και τισ επιμζρουσ τοπικζσ κοινότθτεσ. Σαράλλθλα, ςε αρκετζσ περιπτϊςεισ υπάρχει ανάγκθ αναβάκμιςισ και ςυντιρθςισ τουσ. Αναλυτικά, ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν οι ακλθτικοί χϊροι προςφζρουν αξιόλογεσ δυνατότθτεσ άκλθςθσ ςτουσ κατοίκουσ, με τθν παράλλθλθ δράςθ γυμναςτικϊν και ακλθτικϊν ςυλλόγων οι οποίοι ςυμβάλλουν ςτθν ανάπτυξθ του ςϊματοσ και του πνεφματοσ ςτα παιδιά. Ρι υποδομζσ εντοπίηονται ςε ςχολεία αλλά και ςε ανοιχτοφσ χϊρουσ και απαρικμοφνται ωσ εξισ: 1. Δθμοτικό Υτάδιο Ξοιρϊν 2. Δθμοτικό κολυμβθτιριο Ξοιρϊν 3. Μλειςτό Γυμναςτιριο Ξοιρϊν 4. Γιπεδο μπάςκετ ςτο αλςφλλιο Μοφλε ςτθν τοπικι κοινότθτα Ξοιρϊν 5. Γιπεδο μπάςκετ ςτο Ακλθτικό Γυμνάςιο Σόμπιασ 70

71 6. Γιπεδο βόλεϊ ςτο αλςφλλιο Μοφλε ςτθν τοπικι κοινότθτα Ξοιρϊν 7. Γιπεδο βόλεϊ ςτο Ακλθτικό Γυμνάςιο Σόμπιασ 8. Γιπεδο ποδοςφαίρου με πλαςτικό χόρτο, κερκίδεσ 1000 ατόμων ςτθν τοπικι κοινότθτα Σόμπιασ 9. Γιπεδο ποδοςφαίρου με χϊμα ςτθν τοπικι κοινότθτα Γαλιάσ 10. Γιπεδο ποδοςφαίρου με χϊμα ςτθν τοπικι κοινότθτα Σερίου 11. Γιπεδο ποδοςφαίρου με χϊμα ςτθν τοπικι κοινότθτα Υκουρβοφλων 12. Ξικρό κλειςτό γυμναςτιριο που λειτουργεί εντόσ του Ακλθτικοφ Γυμναςίου τθσ Σόμπιασ 13. Υκοπευτιριο ςτθν τοπικι κοινότθτα Γαλιάσ. Επίςθσ, τα νομικά πρόςωπα με κζμα τον ακλθτιςμό τα οποία δραςτθριοποιοφνται ςτισ Ξοίρεσ είναι : Γυμναςτικόσ Ακλθτικόσ Υφλλογοσ Ξοιρϊν ΓΑΥΞ με δραςτθριότθτεσ ςτθ Μολφμβθςθ, το Βόλεϊ και το Ξπάςκετ Γυμναςτικι Ζνωςθ Ξεςςαράσ ΓΕΞ με δραςτθριότθτεσ ςτθν κολφμβθςθ και το ςτίβο Ακλθτικι Ζνωςθ Ξεςςαράσ με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο Ακλθτικό Υωματείο «Μόρακασ» με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο Ακλθτικό Υωματείο Δόξα Γαλιάσ με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο Ακλθτικό Υωματείο Ανατολι με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο Ακλθτικι Νζςχθ Ξεςςαράσ Μαπετάν Ξιχάλθσ Μόρακασ, με δραςτθριότθτα ςτθν ξιφαςκία Ακλθτικό Υωματείο Σετροκεφαλίου με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο Ακλθτικό Υωματείο Σθγαϊδακίων με δραςτθριότθτα ςτο ποδόςφαιρο μιλοσ πρακτικισ ςκοποβολισ Ξεςςαράσ. Θ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, υςτερεί ςε ακλθτικζσ εγκαταςτάςεισ, ςε αρικμό και δυναμικότθτα, κακϊσ οι υφιςτάμενεσ δεν κρίνονται ιδιαίτερα επαρκείσ για τα πλθκυςμιακά δεδομζνα τθσ περιοχισ και περιορίηονται κυρίωσ ςτουσ χϊρουσ των ςχολείων. Ειδικότερα, θ περιοχι του Φυμπακίου διακζτει: 1. Δφο γιπεδα ποδοςφαίρου (Φυμπάκι) 2. Ζνα γιπεδο ποδοςφαίρου (Βϊροι) 3. Ανοιχτό γιπεδο μπάςκετ και βόλεϊ ςτο ςχολείο των Βϊρων 4. Ανοιχτό γιπεδο μπάςκετ και βόλεϊ ςτο ςχολείο των Σιτςιδίων 71

72 5. Ανοιχτό γιπεδο μπάςκετ και βόλεϊ ςτο ςχολείο του Υίβα Υτθν περιοχι δεν υφίςταται κλειςτό γυμναςτιριο και κολυμβθτιριο, ενϊ απουςιάηουν οι ακλθτικοί ςφλλογοι και τα αντίςτοιχα προγράμματα μαηικοφ ακλθτιςμοφ, με εξαίρεςθ τον Ακλθτικό μιλο Φυμπακίου, τον Ακλθτικό Υφλλογο ΜΑΤΑΦΕ Φυμπακίου και τθν Ακλθτικι Ζνωςθ Φαιςτόσ, θ οποία ιδρφκθκε το 1990 από τθν ζνωςθ τριϊν ομάδων από τα Υκοφρβουλα, τουσ Βϊρουσ και τθ Φανερωμζνθ. Φζλοσ, ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ δραςτθριοποιείται ομάδα ποδοςφαίρου, ενϊ οι υποδομζσ περιορίηονται ςτο Ακλθτικό Μζντρο Ηαροφ και ςτο Υκοπευτιριο Ηαροφ. 1.5 ΤΟΡΛΚΘ ΟΛΚΟΝΟΜΛΑ ΚΑΛ ΑΡΑΣΩΟΛΘΣΘ Οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ Υτθν παροφςα ενότθτα αναλφονται τα βαςικά οικονομικά χαρακτθριςτικά του Διμου Φαιςτοφ, δίνοντασ ζμφαςθ ςτα ςτοιχεία, απαςχόλθςθσ και ανεργίασ, ενϊ επιχειρείται θ ςφγκριςθ των μεγεκϊν του Διμου με αυτϊν του νομοφ και τθσ περιφζρειασ, αλλά και θ παρουςίαςθ τθσ κατανομισ του πλθκυςμοφ ανά οικονομικι δραςτθριότθτα, κλάδο, θλικία, με βάςθ τισ δφο τελευταίεσ διακζςιμεσ απογραφζσ τθσ Ελλθνικισ Υτατιςτικισ Αρχισ (1991 και 2001) 6. Ρ Σίνακασ που ακολουκεί περιλαμβάνει ςτοιχεία του ςυνόλου του οικονομικά ενεργοφ και μθ πλθκυςμοφ για τα ζτθ 1991, 2001, ανά χωρικι ενότθτα. ΡΛΝΑΚΑΣ 13 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ανά χωρικι ενότθτα (1991, 2001) 1991 Oικονομικϊσ ενεργόσ και μθ ενεργόσ πλθκυςμόσ Ο ι κ ο ν ο μ ι κ ϊ σ ε ν ε ρ γ ο ί Σφνολο Απαςχολοφμενοι 'Α ν ε ρ γ ο ι Οικονομικϊσ μθ ενεργοί 6 Απαςχολοφμενοι: τα άτομα θλικίασ 15 ετϊν και άνω τα οποία τθν εβδομάδα αναφοράσ είτε εργάςτθκαν ζςτω και μία ϊρα με ςκοπό τθν αμοιβι ι το κζρδοσ, είτε εργάςτθκαν ςτθν οικογενειακι επιχείρθςθ, είτε δεν εργάςτθκαν αλλά είχαν μια εργαςία ι επιχείρθςθ από τθν οποία απουςίαηαν προςωρινά. Άνεργοι: τα άτομα θλικίασ ετϊν που δε χαρακτθρίςτθκαν ωσ απαςχολοφμενοι (ςφμφωνα με τον προθγοφμενο οριςμό), ιταν άμεςα διακζςιμοι για εργαςία και είτε αναηθτοφςαν ενεργά εργαςία τισ τελευταίεσ τζςςερισ εβδομάδεσ είτε ζχουν βρει μια εργαςία που κα αναλάβουν μζςα ςτουσ επόμενουσ τρεισ μινεσ. Νζοι άνεργοι: πολίτεσ που αναηθτοφν εργαςία για πρϊτθ φορά. Οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ (εργατικό δυναμικό): οι απαςχολοφμενοι και οι άνεργοι. Οικονομικά μθ ενεργοί: τα άτομα που δε χαρακτθρίηονται απαςχολοφμενοι ι άνεργοι (οι πολίτεσ που διλωςαν ότι δεν εργάηονται και οφτε ποτζ αναηιτθςαν εργαςία). 72

73 Σφνολο Από αυτοφσ "νζοι" ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΗΑΤΡΧ ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΞΡΙΤΩΟ ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ,74% 4,26% 74,94% ,13% 5,87% 55,17% ΜΤΘΦΘ ,46% 5,54% 55,39% ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΗΑΤΡΧ ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΞΡΙΤΩΟ ΔΘΞ. ΕΟΡΦΘΦΑ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ,17% 8,83% 52,15% ,27% 10,73% 41,80% ΜΤΘΦΘ ,31% 10,69% 40,44% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Ματαρχάσ, όςον αφορά το Διμο Φαιςτοφ, για το ζτοσ 2001 το 52% του πλθκυςμοφ ςυνιςτά οικονομικά μθ ενεργό πλθκυςμό, ενϊ το υπόλοιπο 48% αποτελεί τον οικονομικά ενεργό πλθκυςμό του Διμου. Φο 91,17% των οικονομικά ενεργϊν είναι απαςχολοφμενοι και το 8,83% άνεργοι, ενϊ τα ίδια μεγζκθ αντιςτοιχοφν ςε 95,74% απαςχολοφμενουσ και 4,26% ανζργουσ για το ζτοσ 1991, με το ποςοςτό ανεργίασ να διπλαςιάηεται μεταξφ των ετϊν Ειδικότερα, μεγαλφτερα ποςοςτά απαςχόλθςθσ και ανεργίασ εμφανίηονται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου για το 1991 και αντίςτοιχα ςτθ δθμοτικι 73

74 ενότθτα Ξοιρϊν για το ζτοσ 2001, όπου καταγράφεται αφξθςθ του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ των Ξοιρϊν. Ρι νζοι άνεργοι κατζχουν το 52,15% του ςυνολικοφ ποςοςτοφ των ανζργων του Διμου, δθλαδι ζνασ ςτουσ 2 ανζργουσ είναι νζοσ, γεγονόσ το οποίο υποδθλϊνει το ζντονο πρόβλθμα τθσ ανεργίασ ςτισ μικρζσ θλικίεσ (νζοι άνεργοι είναι τα άτομα που αναηθτοφν εργαςία για πρϊτθ φορά). Φο ποςοςτό αυτό μειϊκθκε ςθμαντικά από τθν προθγοφμενθ απογραφι (1991) όπου το αντίςτοιχο ποςοςτό άγγιηε το 75%, ωςτόςο όςον αφορά τον οικονομικά μθ ενεργό πλθκυςμό, παρατθρείται αφξθςθ κατά 4,35%. Υε επίπεδο νομοφ Θρακλείου, τα επίπεδα ανεργίασ το 2001 εμφανίηονται υψθλότερα ςε ςχζςθ με το 1991, ενϊ θ αναλογία των νζων ανζργων παρουςιάηεται μικρότερθ(1991: 55.17%, 2001: 41.80%). Ιςόποςθ αφξθςθ ςτουσ ανζργουσ καταγράφεται και ςε επίπεδο περιφζρειασ, ενϊ αξίηει να ςθμειωκεί ότι το ποςοςτό ανεργίασ ςτο διμο είναι χαμθλότερο ςε ςχζςθ με το νομό και τθν περιφζρεια, λόγω τθσ απορρόφθςθσ ςθμαντικοφ μζρουσ του πλθκυςμοφ ςτον πρωτογενι τομζα και ςτισ οικογενειακζσ εκμεταλλεφςεισ κακϊσ επίςθσ και λόγω τθσ μετακίνθςθσ κατοίκων προσ τα αςτικά κζντρα με ςκοπό τθν αναηιτθςθ εργαςίασ. Ακολοφκωσ, παρατίκενται ςυγκριτικά διαγράμματα ςε επίπεδο γεωγραφικισ περιοχισ. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 14 : Οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ ανά γεωγραφικι ενότθτα (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ξε βάςθ το παραπάνω διάγραμμα (Διάγραμμα 14), δεν παρατθροφνται ιδιαίτερεσ αποκλίςεισ ανάμεςα ςτα μεγζκθ του νομοφ και του Διμου, ενϊ θ χρονικι ςφγκριςθ ( ) υποδθλϊνει τθν αφξθςθ του αρικμοφ των ανζργων το 2001 και ταυτόχρονα τθ μείωςθ του αρικμοφ των νζων ανζργων ςτο διμο Φαιςτοφ (Διάγραμμα 15). 74

75 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 15 : Οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ Διμου Ψαιςτοφ ( ) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Φα ποςοςτά των απαςχολοφμενων παρουςιάηουν ελαφρά μείωςθ ςε επίπεδο Διμου, νομοφ και περιφζρειασ για το 2001 (Διάγραμμα 16), ενϊ το μζςο ετιςιο ποςοςτό ανεργίασ αγγίηει το υψθλότερο ποςοςτό για τουσ νομοφσ Θρακλείου και Τεκφμνου (Διάγραμμα 17). Υυγκρίνοντασ τα μεγζκθ των τεςςάρων νομϊν τθσ περιφζρειασ Μριτθσ με παράκεςθ και του αντίςτοιχου ποςοςτοφ για το ςφνολο τθσ Ελλάδασ, παρατθρείται ότι το μζςο ετιςιο ποςοςτό ανεργίασ για το ςφνολο τθσ χϊρασ υπιρξε αυξθμζνο κατά το ζτοσ 2004 με μια ςχετικι πτϊςθ τα επόμενα 4 χρόνια, ωςτόςο κατζγραψε ανοδικι πορεία από το ζτοσ 2009, με αποκορφφωμα το ζτοσ Ξε καταγεγραμμζνα χαμθλότερα ποςοςτά ανεργίασ για τουσ Οομοφσ Ναςικίου και Χανίων, ο νομόσ Θρακλείου με το νομό Τεκφμνου, παρουςιάηονται ωσ οι πλζον προβλθματικοί ςε επίπεδο περιφζρειασ ωσ προσ τον άνεργο πλθκυςμό. Αρικμθτικά, το μζςο ετιςιο ποςοςτό ανεργίασ του νομοφ Τεκφμνου κυμάνκθκε μεταξφ 6,80% το 2006 και 13,60% το 2010 που αποτελεί και το υψθλότερο ποςοςτό που καταγράφθκε ςτουσ τζςςερισ νομοφσ και ςτο ςφνολο τθσ χϊρασ. Ρ νομόσ Θρακλείου ζρχεται δεφτεροσ ςτθν κατάταξθ με βάςθ τθν υψθλότερθ ανεργία κι ακολουκοφν ο νομόσ Χανίων και Ναςικίου. Υτο νομό Θρακλείου το ποςοςτό κυμαίνεται από 5,10% το ζτοσ 2007 ζωσ 13% το ζτοσ 2010, ο νομόσ Χανίων παρουςιάηει εφροσ 4,20%- 9,30%, ενϊ ο νομόσ Ναςικίου 3,80%- 8,50% με το μεγαλφτερο ποςοςτό να αφορά πάντα το ζτοσ Υε εγχϊριο επίπεδο το χαμθλότερο ποςοςτό ανεργίασ αποτυπϊνεται το ζτοσ 2008 ςτο 7,60% και το υψθλότερο, το ζτοσ 2010 ςτο 12,50%. 75

76 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 16 : Απαςχολοφμενοι ανά γεωγραφικι περιοχι ( ) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) ΔΛΑΓΑΜΜΑ 17 : Ροςοςτό ανεργίασ ανά νομό ςτθν Ρεριφζρεια Κριτθσ Επιχειρϊντασ μια διαφορετικι προςζγγιςθ, εξετάηεται θ κατανομι του απαςχολοφμενου και του άνεργου πλθκυςμοφ του Διμου ανά φφλο και θλικία για το ζτοσ Σαρατθρείται ότι θ πλειονότθτα των απαςχολοφμενων αντιςτοιχοφν ςτθν θλικιακι ομάδα των ετϊν, ενϊ ακολουκεί θ ομάδα των ετϊν, με τον ανδρικό πλθκυςμό να υπερτερεί ςε ςχζςθ με το γυναικείο (Διάγραμμα 18). 76

77 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 18 : Απαςχολοφμενοι ανά φφλο και θλικία ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Αναφορικά με τον άνεργο πλθκυςμό, θ κατανομι δεν εμφανίηει ιδιαίτερεσ διαφορζσ ςε ςχζςθ με τουσ απαςχολοφμενουσ, κακότι το μεγαλφτερο πρόβλθμα επικεντρϊνεται ςτισ θλικίεσ και ετϊν, ενϊ οι παραγωγικζσ θλικίεσ των ετϊν εμφανίηονται ςυρρικνωμζνεσ αφοφ είτε ακολουκοφν ςπουδζσ, είτε αναηθτοφν εργαςία ςτα αςτικά κζντρα. Σαράλλθλα, θ ανεργία είναι περιςςότερο ζντονθ ςτουσ άνδρεσ και λιγότερο ςτισ γυναίκεσ (Διάγραμμα 19). Επιπλζον ςε πολλοφσ οικιςμοφσ παρατθρείται ςε μεγάλο βακμό το φαινόμενο τθσ εναςχόλθςθσ των γυναικϊν με τισ οικιακζσ και αγροτικζσ εργαςίεσ, ωσ ςυμβοθκοφντα μζλθ του νοικοκυριοφ, επομζνωσ πολλζσ εξ αυτϊν δεν μπαίνουν ςτθ διαδικαςία τθσ αναηιτθςθσ εργαςίασ, ωςτόςο καταγράφονται ωσ οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ. 77

78 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 19 : Άνεργοι ανά φφλο και θλικία ςτο Διμο Ψαιςτοφ Υτο ίδιο πλαίςιο, δίνεται θ ςυνολικι εικόνα των απαςχολουμζνων ανά θλικία ςε επίπεδο Διμου, νομοφ και περιφζρειασ ςε ποςοςτιαία κλίμακα (Διάγραμμα 20). Διαφαίνεται ότι ο απαςχολοφμενοσ πλθκυςμόσ θλικίασ ετϊν ςυγκεντρϊνει ποςοςτό 39,12% ςτο διμο, 40,71% ςτο νομό και 41,70% ςε επίπεδο Μριτθσ, ενϊ τα επόμενα μεγαλφτερα ποςοςτά καταλαμβάνει θ θλικιακι ομάδα των ετϊν χωρίσ μεγάλεσ αποκλίςεισ μεταξφ των γεωγραφικϊν ηωνϊν. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 20 : Απαςχολοφμενοι κατά θλικιακι ομάδα και χωρικι ενότθτα (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 78

79 Αντίςτοιχα, ςοβαρότερο πρόβλθμα ανεργίασ αντιμετωπίηει θ θλικία των ετϊν, το οποίο παρατθρείται πιο οξφ ςε επίπεδο περιφζρειασ (το 40,43% των ανζργων ςτθν Μριτθ είναι θλικίασ ετϊν), ενϊ ςτθν θλικιακι ομάδα των ετϊν, ο Διμοσ παρουςιάηει μεγαλφτερο ποςοςτό ανεργίασ (30,34%) ςε ςχζςθ με το νομό και τθν περιφζρεια (Διάγραμμα 20). Υυγκεντρωτικά, με βάςθ τα παραπάνω δεδομζνα, ο Διμοσ Φαιςτοφ αντιμετωπίηει ανεργία θ οποία αγγίηει το 9%, με μεγαλφτερθ αναλογία άνεργου (και απαςχολοφμενου) πλθκυςμοφ ςτθ δθμοτικι ενότθτα των Ξοιρϊν. Φο ποςοςτό των νζων ανζργων εμφανίηεται ιδιαίτερα υψθλό (52,12%), ωςτόςο ζχει ςθμειϊςει πτϊςθ κατά 22,79% από το Φα μεγζκθ απαςχόλθςθσ και ανεργίασ δεν διαφζρουν μεταξφ του Διμου, νομοφ και περιφζρειασ, ωςτόςο θ ανεργία κατζχει το χαμθλότερο ποςοςτό ςτο διμο ςε ςχζςθ με το νομό Θρακλείου και τθν Μριτθ. Ρ νομόσ Θρακλείου με το νομό Τεκφμνου αποτελοφν τουσ νομοφσ με τουσ περιςςότερουσ ανζργουσ ςτο νθςί, ενϊ οι θλικίεσ που αντιμετωπίηουν πρόβλθμα ςτθν αναηιτθςθ εργαςίασ κυμαίνονται μεταξφ 30 και 44 ετϊν και για τισ τρεισ γεωγραφικζσ ενότθτεσ. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 21 : Άνεργοι κατά θλικιακι ομάδα και χωρικι ενότθτα (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 79

80 Στοιχεία Απαςχολουμζνων Υφμφωνα με τθν απογραφι του 2001, ςτθν Μριτθ οι οικονομικά ενεργοί κάτοικοι ανζρχονται ςε , από τουσ οποίουσ οι απαςχολοφνται ςτουσ τρεισ παραγωγικοφσ τομείσ. Φο 23,41 % των απαςχολουμζνων δραςτθριοποιείται ςτον πρωτογενι τομζα, το 16,08 % ςτον δευτερογενι τομζα και το 55,56 % ςτον τριτογενι τομζα. Ρι άνεργοι ςτο νθςί ανζρχονται ςτουσ , ενϊ άτομα δεν διλωςαν τομζα δραςτθριότθτασ με τον οποίο αςχολοφνται. Ρ οικονομικά ενεργόσ πλθκυςμόσ ςτο διμο Φαιςτοφ ςυμπεριλαμβανομζνων και των ανζργων, κατανζμεται ωσ επί το πλείςτον ςτον πρωτογενι τομζα (42,97%) και δευτερευόντωσ ςτον τριτογενι (33,14%), ενϊ ςε ςχζςθ με το 1991, θ ςυμμετοχι του ενεργοφ πλθκυςμοφ ζχει μειωκεί ςτον πρωτογενι τομζα (διαφορά 10,14%) αλλά ζχει αυξθκεί ςτον τριτογενι με διαφορά 3,23% μεταξφ Θ ςυμμετοχι τθσ πρωτογενοφσ παραγωγισ ςτο ειςόδθμα των κατοίκων και τθν οικονομία του Διμου είναι ιδιαίτερα ςθμαντικι ενϊ ο δευτερογενισ τομζασ ςθμειϊνει ςχετικά χαμθλό και ςτακερό ποςοςτό το οποίο κυμαίνεται ςτο 10 με 11% και παρουςιάηει ανοδικι τάςθ μεταξφ των δφο απογραφϊν. Φα ςτοιχεία αυτά παρατίκενται ςτο Διάγραμμα 22. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 22: Συγκριτικι κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ανά τομζα παραγωγισ ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Νόγω των πεδινϊν- αγροτικϊν περιοχϊν ςτισ οποίεσ διαμζνουν, οι κάτοικοι του Διμου απαςχολοφνται ωσ επί το πλείςτον με αγροτικζσ και κτθνοτροφικζσ δραςτθριότθτεσ οι οποίεσ αποτελοφν βαςικό άξονα τθσ τοπικισ οικονομίασ, μαηί με τθν παροχι υπθρεςιϊν και το εμπόριο. Θ παραγωγικι δραςτθριότθτα του Διμου ςυνδζεται κατά κφριο λόγο με τον πρωτογενι τομζα, ενϊ τθ δεφτερθ κζςθ καταλαμβάνει ο τριτογενισ τομζασ ςτον 80

81 οποίο περιλαμβάνονται δραςτθριότθτεσ όπωσ το εμπόριο και ςε μικρότερο βακμό ο τουριςμόσ, οι υπθρεςίεσ εςτίαςθσ και οι καταςκευζσ. Χαμθλότερο ποςοςτό ςυγκεντρϊνει ο δευτερογενισ τομζασ, δθλαδι ο τομζασ τθσ μεταποίθςθσ ο οποίοσ κυρίωσ αφορά τθν επεξεργαςία και τυποποίθςθ των προϊόντων τθσ πρωτογενοφσ παραγωγισ, αλλά και τθν επεξεργαςία υλϊν όπωσ ξφλο, ςίδερο κ.α. Υτο ςφνολο του Διμου Φαιςτοφ και ςε επίπεδο απαςχολοφμενου πλθκυςμοφ, ςτον πρωτογενι τομζα απαςχολείται το 47,18%, ςτον δευτερογενι το 12,33% και ςτον τριτογενι το 36,39% των απαςχολοφμενων. Θ επιμζρουσ κατανομι ανά δθμοτικι ενότθτα παρατίκεται ςτο Διάγραμμα 23, όπου κακίςταται εμφανισ θ υςτζρθςθ του δευτερογενι τομζα ςε ςχζςθ με τουσ υπόλοιπουσ. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, θ πλειονότθτα των απαςχολοφμενων απαςχολείται ςτον πρωτογενι τομζα (58,05%), ενϊ το αντίςτοιχο ποςοςτό είναι εξίςου υψθλό για τθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου (51,78%). Ξε τθ γεωργία αςχολείται το 39,73% των απαςχολοφμενων ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, όπου ο τριτογενισ τομζασ (40,55%) καταλαμβάνει τα μεγαλφτερα ποςοςτά ςε ςχζςθ με τισ δ. ενότθτεσ Ηαροφ και Φυμπακίου, λόγω τθσ πλθκυςμιακισ τθσ πυκνότθτασ και τθσ κζςθσ των Ξοιρϊν ωσ κόμβου τθσ Ξεςςαράσ. Φο ποςοςτό του τριτογενι τομζα αντιςτοιχεί κατά κφριο λόγο ςτθν θμιαςτικι περιοχι των Ξοιρϊν και όχι ςτισ τοπικζσ κοινότθτεσ, όπου οι κάτοικοι εναςχολοφνται ςχεδόν αποκλειςτικά με τισ γεωργικζσ τουσ εκμεταλλεφςεισ. Ακολουκεί θ δ. ενότθτα Φυμπακίου με αντίςτοιχο ποςοςτό του τομζα των υπθρεςιϊν 35,12% και θ δ. ενότθτα Ηαροφ με ποςοςτό 25,94%. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 23 : Απαςχολοφμενοι ανά τομζα παραγωγισ και δθμοτικι ενότθτα (2001) Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) 81

82 Ξετά τθν κατανομι του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ κατά κλάδο οικονομικισ δραςτθριότθτασ, παρουςιάηεται αντίςτοιχα θ κατανομι κατά κατθγορίεσ ατομικϊν επαγγελμάτων ςτο διμο. Γεγονόσ αποτελεί θ απορρόφθςθ του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςτισ αγροτικζσ δραςτθριότθτεσ ςε ποςοςτό 41,25%, ενϊ ακολουκοφν με μεγάλθ ποςοςτιαία διαφορά οι απαςχολοφμενοι ςτθν παροχι υπθρεςιϊν με ποςοςτό 9,77%, οι ειδικευμζνοι τεχνίτεσ (9,65%), οι ανειδίκευτοι εργάτεσ και μικροεπαγγελματίεσ (7,69%) και τα πρόςωπα τα οποία αςκοφν επιςτθμονικά και καλλιτεχνικά επαγγζλματα (6%). Σαρόμοιεσ αναλογίεσ τθροφνται για το ςφνολο του νομοφ Θρακλείου, αλλά και τθν περιφζρεια, όπου οι γεωργοί και κτθνοτρόφοι αγγίηουν το 20% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ για το ζτοσ Φα δεδομζνα αυτά παρουςιάηονται αναλυτικά ςτον Σίνακα 14, αρικμθτικά και ποςοςτιαία, περιλαμβάνοντασ τα επαγγζλματα τα οποία ςυγκεντρϊνουν τα μεγαλφτερα ποςοςτά ωσ προσ το ςφνολο του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ. Ρίνακασ 14 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ανά κατθγορίεσ ατομικϊν επαγγελμάτων και γεωγραφικι ηϊνθ ςε ποςοςτό ωσ προσ το ςφνολο Ωωρικι ενότθτα Απαςχολοφμενοι ςτθν παροχι υπθρεςιϊν και πωλθτζσ ςε καταςτιματα και υπαίκριεσ αγορζσ Ειδικευμζνοι γεωργοί, κτθνοτρόφοι δαςοκόμο και αλιείσ Ειδικευμζνοι τεχνίτεσ και αςκοφντεσ ςυναφι τεχνικά επαγγζλματα Ανειδίκευτοι εργάτεσ χειρϊνακτεσ και μικροεπαγγελματίεσ Ρρόςωπα που αςκοφν επιςτθμονικά καλλιτεχνικά και ςυναφι επαγγζλματα ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ % 9,77% 41,25% 9,65% 7,69% 6,00% ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ % 15,30% 19,92% 12,93% 7,32% 9,71% ΜΤΘΦΘ % 15,44% 19,82% 12,94% 8,47% 9,29% Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ναμβάνοντασ υπόψθ ότι θ πλειονότθτα των κατοίκων του Διμου είναι γεωργοί και κτθνοτρόφοι, ακολοφκωσ δίνεται μια εικόνα ωσ προσ τθν κατανομι τουσ κατά θλικιακι ομάδα και φφλο, ϊςτε να εξαχκοφν χριςιμα ςυμπεράςματα ωσ προσ τθ δυναμικι τθσ απαςχόλθςθσ των κατοίκων ςτισ γεωργικζσ και κτθνοτροφικζσ δραςτθριότθτεσ, ςυναρτιςει τθσ θλικία τουσ (Διάγραμμα 24). Σαρατθρείται λοιπόν, μια ςχετικά ιςοβαρισ κατανομι ςτισ θλικίεσ ετϊν, με μικρζσ μεταξφ τουσ αποκλίςεισ, που αποδεικνφει ότι ο πλθκυςμόσ που αςχολείται με τον πρωτογενι τομζα κατανζμεται ςε όλο το εφροσ των παραγωγικϊν θλικιϊν. 82

83 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 24 : Κατανομι ειδικευμζνων γεωργϊν και κτθνοτρόφων ανά θλικία ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ρ ςυνολικόσ αρικμόσ των γεωργϊν και κτθνοτρόφων ςτο διμο αγγίηει τουσ 1.989, ενϊ θ πλειονότθτά τουσ εντοπίηεται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου με ποςοςτό 46,85% επί του ςυνόλου ςτο διμο. Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν αντιςτοιχεί αγροτικόσ απαςχολοφμενοσ πλθκυςμόσ με ποςοςτό 37,5% και ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ ποςοςτό 15,64%. Ρ Διμοσ Φαιςτοφ δείχνει να ζχει ιςχυρι εξάρτθςθ από τον πρωτογενι τομζα λόγω τθσ ορεινισ μορφολογίασ και κυρίωσ των πεδινϊν εκτάςεων τθσ πεδιάδασ τθσ Ξεςςαράσ, απορροφϊντασ ζνα μεγάλο μζροσ των κατοίκων ςτισ αγροτικζσ δραςτθριότθτεσ με τισ οποίεσ αςχολοφνται ενεργά μζχρι και τα 60 τουσ χρόνια. Φο υψθλότερο ποςοςτό (13,22%) καταγράφεται ςτθν θλικιακι ομάδα ετϊν, ωςτόςο εξίςου ςθμαντικό είναι το γεγονόσ ότι κάτοικοι θλικίασ ετϊν (11,12%), δεν ζχουν εγκαταλείψει τον τόπο διαμονισ τουσ για να αναηθτιςουν αλλοφ εργαςία, αλλά παραμζνουν ςτισ εςτίεσ τουσ αςχολοφμενοι ενεργά με τθ γεωργία ι τθν κτθνοτροφία. Δεφτερθ ζρχεται θ κατθγορία των απαςχολοφμενων ςτθν παροχι υπθρεςιϊν ςτθν οποία αντιςτοιχεί ποςοςτό 9,77% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου Φαιςτοφ. Υε αυτιν περιλαμβάνονται οι δθμόςιεσ υπθρεςίεσ, οι υπθρεςίεσ εμπορίου, εςτίαςθσ, οι πωλθτζσ καταςτθμάτων αλλά και οι πωλθτζσ των υπαίκριων αγορϊν, κακϊσ ζνασ μεγάλοσ αρικμόσ ατόμων πωλοφν τα προϊόντα που οι ίδιοι παράγουν ςτισ λαϊκζσ αγορζσ. Θ 83

84 κατανομι όπωσ παρουςιάηεται ςτο Διάγραμμα 24 εμφανίηει ςθμαντικζσ διαφοροποιιςεισ ςε ςχζςθ με τθν αντίςτοιχθ κατανομι των γεωργϊν και κτθνοτρόφων, κακότι εδϊ κυριαρχοφν οι θλικίεσ των ετϊν, ςθμειϊνοντασ ποςοςτό 42,89%. Διαφαίνεται ςυνεπϊσ θ τάςθ εναςχόλθςθσ με το εμπόριο και τισ υπθρεςίεσ ςτισ νεαρζσ θλικίεσ, τάςθ θ οποία φκίνει ςτισ μεγαλφτερεσ θλικιακζσ ομάδεσ. Αξιοςθμείωτο είναι επίςθσ το γεγονόσ ότι οι νζοι θλικίασ ετϊν που αςχολοφνται με τθν παροχι υπθρεςιϊν και το εμπόριο, κατζχουν ποςοςτό 20,60% ςτο ςφνολο τθσ κατανομισ, ωςτόςο πρόκειται για νζουσ οι οποίοι ολοκλθρϊνουν τθ μζςθ εκπαίδευςθ και δεν προχωροφν ςτθν τριτοβάκμια, γεγονόσ που υποδθλϊνει το μζτριο εκπαιδευτικό επίπεδο και τθν ζλλειψθ εξειδίκευςθσ ςτουσ νζουσ επαγγελματίεσ. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 25 : Κατανομι απαςχολοφμενων ςτθν παροχι υπθρεςιϊν ανά θλικία ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ιδιαίτερο ενδιαφζρον παρουςιάηει θ κατανομι του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου ανά κλάδο οικονομικισ δραςτθριότθτασ και κζςθ ςτο επάγγελμα. Ναμβάνοντασ υπόψθ ότι οι 5 κυριότερεσ κατθγορίεσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ ςτο διμο είναι οι: Γεωργία κτθνοτροφία Ξεταποίθςθ Χονδρικό λιανικό εμπόριο 84

85 Χπθρεςίεσ διαμονισ και εςτίαςθσ (τουριςτικζσ) Ματαςκευζσ παρουςιάηεται ςτο ακόλουκο διάγραμμα θ ςχζςθ αναλογιϊν των κλάδων τθσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ με τθ κζςθ ςτο επάγγελμα. ΔΛΑΓΑΜΜΑ 26 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ κατά κλάδο οικονομικισ δραςτθριότθτασ και κζςθ ςτο επάγγελμα ςτο Διμο Ψαιςτοφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Κλάδοσ γεωργίασ και κτθνοτροφίασ: το 56,88% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου αποτελοφν εργαηόμενοι για δικό τουσ λογαριαςμό οι οποίοι απαςχολοφνται ςτισ ιδιόκτθτεσ εκμεταλλεφςεισ τουσ, ενϊ τα ςυμβοθκοφντα και μθ αμειβόμενα μζλθ τθσ οικογζνειασ ςυγκεντρϊνουν ποςοςτό 24,69% που το αποτελοφν κυρίωσ γυναίκεσ. Ρι μιςκωτοί ανζρχονται ςτο 13,51% και οι εργοδότεσ ςτο 4,92%. Κλάδοσ μεταποίθςθσ: με ποςοςτό εργοδοτϊν 15,22%, οι μιςκωτοί αποτελοφν το μεγαλφτερο ποςοςτό επί του ςυνόλου ςτισ μεταποιθτικζσ δραςτθριότθτεσ (55,60%), ενϊ οι αυτοαπαςχολοφμενοι καταλαμβάνουν 23,68%. Κλάδοσ χονδρικοφ και λιανικοφ εμπορίου: ςτον κλάδο του εμπορίου τα ποςοςτά των εργοδοτϊν και των μιςκωτϊν ςυγκλίνουν κατά προςζγγιςθ ςτο 40%, ενϊ οι 85

86 αυτοαπαςχολοφμενοι αποτελοφν το 17% του ςυνόλου του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ. Κλάδοσ ξενοδοχείων κι εςτιατορίων: με ςχετικά ιπια τουριςτικι ανάπτυξθ επικεντρωμζνθ ςτο νότιο τμιμα του, ο Διμοσ Φαιςτοφ διακζτει αξιόλογο αρικμό ξενοδοχειακϊν μονάδων, αλλά και μονάδων εςτίαςθσ οι οποίεσ βρίςκονται διεςπαρμζνεσ ςε όλουσ τουσ οικιςμοφσ με μεγαλφτερθ πυκνότθτα επιχειριςεων ςτα θμιαςτικά κζντρα των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου. Υε αυτό το πλαίςιο, οι εργοδότεσ καταλαμβάνουν ποςοςτό 30,56% ενϊ οι μιςκωτοί το 55,07%, με τα μικρότερα ποςοςτά να κατανζμονται ςτουσ αυτοαπαςχολοφμενουσ (7,84%) και ςτα ςυμβοθκοφντα μζλθ ςτισ οικογενειακοφ τφπου επιχειριςεισ διαμονισ κι εςτίαςθσ (6,54%). Κλάδοσ καταςκευών: ςε αυτό τον κλάδο θ πλειονότθτα του εργατικοφ δυναμικοφ εργάηεται ωσ μιςκωτόσ (57,04%), ενϊ το 29,74% αποτελοφν εργαηόμενοι για δικό τουσ λογαριαςμό. Υυνολικά για το διμο Φαιςτοφ, όςον αφορά τθ κζςθ του εργατικοφ δυναμικοφ ςτο επάγγελμα, τα ποςοςτά κατανζμονται ωσ εξισ: Εργοδότεσ: 11,38% Εργαηόμενοι για δικό τουσ λογαριαςμό: 34,97% Ξιςκωτοί: 40,51% Υυμβοθκοφντα και μθ αμειβόμενα μζλθ νοικοκυριοφ: 13,14% όπου διαφαίνεται θ υπεροχι των μιςκωτϊν ςτο ςφνολο του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου. Εξετάηοντασ τουσ κλάδουσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ ανά δθμοτικι ενότθτα, προκφπτουν τα παρακάτω ςυμπεράςματα 7 : Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ (Διάγραμμα 27), το 50,51% του ενεργοφ πλθκυςμοφ αςχολείται με τον πρωτογενι τομζα, ενϊ ακολουκεί ο κλάδοσ του εμπορίου και τθσ μεταποίθςθσ με 7,86% και 7,56% αντίςτοιχα. Ξικρότερο μζροσ του πλθκυςμοφ αςχολείται με τισ καταςκευζσ (6,02%) ενϊ εξίςου μικρό είναι το ποςοςτό του κλάδου διαμονισ κι εςτίαςθσ (4,92%), αφοφ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ οι τουριςτικζσ υποδομζσ είναι περιοριςμζνεσ ςε ςχζςθ με τισ άλλεσ δθμοτικζσ ενότθτεσ. Φζλοσ ο κλάδοσ τθσ εκπαίδευςθσ κατζχει ποςοςτό 1,32%. 7 Φα ποςοςτά προκφπτουν ωσ προσ το ςφνολο και από το άρκροιςμά τουσ δεν προκφπτει το 100%, εφόςον ζχουν επιλεγεί οι κλάδοι δραςτθριότθτασ που ςυγκεντρϊνουν τα μεγαλφτερα ποςοςτά. 86

87 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 27 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςτουσ κυριότερουσ κλάδουσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Υτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν (Διάγραμμα 28) θ κατανομι παρουςιάηεται διαφοροποιθμζνθ, κακϊσ οι εμπορικζσ δραςτθριότθτεσ κερδίηουν μεγαλφτερο ποςοςτό (12,28%), κακϊσ οι Ξοίρεσ αποτελοφν ζνα από τα ελάχιςτα αςτικά κζντρα του νότιου τμιματοσ ςτο νομό, ςυγκεντρϊνοντασ ζτςι το μεγαλφτερο μζροσ τθσ επιχειρθματικισ δραςτθριότθτασ τθσ ευρφτερθσ περιοχισ, αλλά και πολλζσ από τισ δθμόςιεσ και δθμοτικζσ υπθρεςίεσ. Ρ πρωτογενισ τομζασ εξακολουκεί να είναι κυρίαρχοσ με ποςοςτό 37,17%, ενϊ μικρότερο τμιμα του πλθκυςμοφ αςχολείται με τον τομζα των καταςκευϊν (8,45%). Φο 5% προςεγγίηουν ο κλάδοσ τθσ μεταποίθςθσ, του τουριςμοφ και τθσ εκπαίδευςθσ. 87

88 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 28 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςτουσ κυριότερουσ κλάδουσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Μοιρϊν Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) ΔΛΑΓΑΜΜΑ 29 : Κατανομι οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςτουσ κυριότερουσ κλάδουσ οικονομικισ δραςτθριότθτασ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Τυμπακίου Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Υτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, ο πρωτογενισ τομζασ ξεχωρίηει ςυγκεντρϊνοντασ 50%, κι ακολουκοφν το εμπόριο με 8,09%, οι υπθρεςίεσ διαμονισ κι εςτίαςθσ με 6,95%, οι καταςκευζσ με 5,23%, θ εκπαίδευςθ με 3,05% και θ μεταποίθςθ με ποςοςτό 2,43%. Ρ πρωτογενισ τομζασ ςυνδζεται κυρίωσ με τθ γεωργία και λιγότερο με τθν κτθνοτροφία, κακϊσ ςτθν ευρφτερθ περιοχι δίνεται βαρφτθτα ςτισ παραδοςιακζσ καλλιζργειεσ και ςτισ καλλιζργειεσ κερμοκθπίου, οι οποίεσ είναι ιδιαίτερα διαδεδομζνεσ ςτθν περιοχι τθσ Ξεςςαράσ. 88

89 Ραραγωγικοί τομείσ Ρρωτογενισ τομζασ πωσ αναφζρκθκε ςε προθγοφμενθ ενότθτα, το 47,18% των απαςχολοφμενων του Διμου Φαιςτοφ για το ζτοσ 2001 εναςχολοφνται με τον πρωτογενι τομζα, με τθν μεγαλφτερθ αναλογία να αντιςτοιχεί ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ, όπου οι υπόλοιποι τομείσ είναι λιγότερο ανεπτυγμζνοι. Υε όρουσ ατομικϊν επαγγελμάτων, οι ειδικευμζνοι γεωργοί και κτθνοτρόφοι αποτελοφν το 41,25% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ ςτο διμο, ποςοςτό αξιοςθμείωτα υψθλότερο ςε ςχζςθ με το νομό και τθν περιφζρεια. Ρ πρωτογενισ τομζασ ςυνιςτά βαςικό πυλϊνα τθσ τοπικισ οικονομίασ, με κφρια δραςτθριότθτα τθ γεωργία, δευτερευόντωσ τθν κτθνοτροφία και με ελάχιςτθ τθ ςυμμετοχι τθσ αλιείασ. Ρι καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ βρίςκονται κυρίωσ ςε πεδινζσ περιοχζσ και ο κλιροσ είναι ςυνικωσ μικρόσ και πολυτεμαχιςμζνοσ. Ρι δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ καταλαμβάνουν το μεγαλφτερο τμιμα των χρθςιμοποιοφμενων γεωργικϊν εκτάςεων αποτελϊντασ το 58,21% του ςυνόλου των γεωργικϊν εκτάςεων ςτο διμο, ενϊ ακολουκοφν οι βοςκότοποι με ποςοςτό 27,86%. Ρι ετιςιεσ καλλιζργειεσ ςυγκεντρϊνουν ποςοςτό 8,63%, τα αμπζλια 2,39%, οι αγραναπαφςεισ 2,66% και οι οικογενειακζσ μικροκαλλιζργειεσ 0,25% (Διάγραμμα 30). ΔΛΑΓΑΜΜΑ 30 : Ροςοςτιαία κατανομι των χρθςιμοποιοφμενων γεωργικϊν εκτάςεων ανά είδοσ καλλιζργειασ Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ (Απογραφι 2001) Ρι ετιςιεσ καλλιζργειεσ ςυνδζονται κυρίωσ με τα κθπευτικά, τα οποία καλλιεργοφνται είτε υπαίκρια, είτε ςε κερμοκιπια, ενϊ περιλαμβάνονται τα δθμθτριακά και τα ψυχανκι, 89

90 τα οποία προορίηονται κυρίωσ για κτθνοτροφικι χριςθ. Θ καλλιζργεια κθπευτικϊν ζχει εντατικοποιθκεί ςθμαντικά τα τελευταία 30 χρόνια ςτθ χϊρα μασ με τα κυριότερα κζντρα παραγωγισ κθπευτικϊν τουσ νομοφσ Ναςικίου (Ιεράπετρα, Ξακρφσ Γιαλόσ) και Θρακλείου (Φυμπάκι). Φο γεγονόσ αυτό επιβεβαιϊνεται από τον αρικμό των εκτάςεων των ετιςιων καλλιεργειϊν που ςυγκεντρϊνει θ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, ωσ προσ το ςφνολο των εκτάςεων του Διμου, ποςοςτό το οποίο ανζρχεται ςτο 51,86%. Φα κθπευτικά μεταφζρονται ςτθν εγχϊρια και διεκνι αγορά παραμζνοντασ ςε υψθλι κζςθ όςον αφορά τθ ηιτθςι τουσ θ οποία μάλιςτα υφίςταται όλουσ τουσ μινεσ του χρόνου. Φα κυριότερα κθπευτικά είναι θ τομάτα, το αγγοφρι, ενϊ ακολουκοφν θ μελιτηάνα, θ πιπεριά, τα φαςολάκια, το πεπόνι, το καρποφηι, το κολοκφκι και το μαροφλι. Ρι δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ περιλαμβάνουν ωσ επί το πλείςτον τισ ελιζσ και ςε πολφ μικρό βακμό τα εςπεριδοειδι και οπωροφόρα δζντρα. Ρι δενδρϊδεισ καλλιζργειεσ βρίςκονται ςτθν πρϊτθ κζςθ με ποςοςτό 58,21% του ςυνόλου των γεωργικϊν εκτάςεων του Διμου, υπερβαίνοντασ τα αντίςτοιχα ποςοςτά ςε επίπεδο νομοφ και περιφζρειασ (53,27% και 41,55% αντίςτοιχα). Θ καλλιζργεια ελιάσ αποςκοπεί κυρίωσ ςτθν παραγωγι λαδιοφ ενϊ οι εκτάςεισ με ςκοπό τθν παραγωγι επιτραπζηιων ελιϊν είναι περιοριςμζνεσ. Υτον ςυγκεκριμζνο τφπο καλλιζργειασ υπερτερεί θ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν με ποςοςτό 44,70% του ςυνόλου των γεωργικϊν εκτάςεων του Διμου, ενϊ οι δθμοτικζσ ενότθτεσ Ηαροφ και Φυμπακίου ςυγκεντρϊνουν 22,39% και 32,90% αντίςτοιχα. Θ πλειοψθφία των ελαιϊνων είναι αρδευόμενθ, ενϊ θ παραγωγι ελαιοκάρπου ακολουκεί τθ γενικευμζνθ φκίνουςα πορεία τθσ ελαιοπαραγωγισ τα τελευταία χρόνια, παραγωγι θ οποία προορίηεται κατά περίπτωςθ για ιδιοκατανάλωςθ, λόγω τθσ χαμθλισ τιμισ του ελαιολάδου. Ρι αμπελοκαλλιζργειεσ ςυνιςτοφν μόνο το 2,36% των γεωργικϊν εκτάςεων του Διμου, ποςοςτό αρκετά χαμθλότερο από το αντίςτοιχο ςτο νομό Θρακλείου και τθν περιφζρεια (12,25% και 5,67%), καταγράφοντασ φκίνουςα πορεία τα τελευταία χρόνια. Ρι εκτάςεισ περιλαμβάνουν τα αμπζλια και τα ςταφιδάμπελα, αποτελοφμενα κυρίωσ από ςουλτανίνεσ με ςτόχο τθν παραγωγι ςταφίδασ και επιτραπζηιου ςταφυλιοφ, ενϊ ζνα μζροσ των παραγόμενων προϊόντων όπωσ το κραςί, θ ρακί και θ ςταφίδα προορίηονται για ιδιοκατανάλωςθ. Φο μεγαλφτερο τμιμα των εκτάςεων με αμπελοκαλλιζργειεσ εντοπίηεται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ηαροφ κι ακολοφκωσ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν, με ποςοςτά 42,51% και 41,14% των αμπελϊνων ςτο διμο. ςον αφορά τουσ οικογενειακοφσ λαχανόκθπουσ, αυτοί καταλαμβάνουν ζνα πολφ μικρό τμιμα των εκτάςεων, οι οποίεσ 90

91 καλφπτονται κυρίωσ με λαχανικά αποκλειςτικά για ιδιωτικι χριςθ. Φα ποςοςτά αυτά είναι 0,25% για το διμο, 0,33% για το νομό και 0,44% για τθν περιφζρεια. Ιδιαίτερα αξιόλογθ είναι θ παρουςία των αγροτικϊν ςυνεταιριςμϊν ςτθν ευρφτερθ περιοχι του Διμου, οι οποίοι δραςτθριοποιοφνται κυρίωσ ςτο αντικείμενο τθσ ςυλλογισ, τυποποίθςθσ και ςυςκευαςίασ των αγροτικϊν προϊόντων όπωσ ελαιόλαδο, ςταφφλια και νωπά κθπευτικά. Διακζτοντασ πολυετι εμπειρία και κατάλλθλεσ υποδομζσ, οι ενϊςεισ αγροτικϊν ςυνεταιριςμϊν που δραςτθριοποιοφνται ςτο διμο, εμπλζκονται ςε όλο το φάςμα τθσ παραγωγισ, των ειςροϊν, τθσ δθμοπράτθςθσ, τθσ τυποποίθςθσ, τθσ μεταφοράσ και εμπορίασ των γεωργικϊν προϊόντων, με ςτόχο τθν οργανωμζνθ κι αποτελεςματικι προϊκθςθ των προϊόντων των παραγωγϊν και παράλλθλα τθν υποςτιριξθ τουσ ςε κζματα επιδοτιςεων και πιςτοποίθςθσ. Ρι κυριότεροι αγροτικοί ςυνεταιριςμοί του Διμου Φαιςτοφ είναι : Θ Ζνωςθ Αγροτικϊν Υυνεταιριςμϊν Ξεςςαράσ Ρ Αγροτικόσ Υυνεταιριςμόσ Βιοκαλλιεργθτϊν Ξεςςαράσ Ρ Αγροτοβιομθχανικόσ Υυνεταιριςμόσ Φυμπακίου Ρ Αγροτικόσ Υυνεταιριςμόσ Αγ. Ιωάννθ (Ρμάδα Βιοκαλλιεργθτϊν) Ρ Αγροτικόσ Υυνεταιριςμόσ Ηαροφ Θ Ζνωςθ Αγροτικϊν Υυνεταιριςμϊν Ξεςςαράσ με πολφχρονθ παρουςία από το ζτοσ 1938, δραςτθριοποιείται ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν ςε διάφορουσ τομείσ αγροτικϊν προιόντων και παροχισ υπθρεςιϊν ςε αγρότεσ με κφρια δραςτθριότθτα τθ ςυλλογι και τυποποίθςθ ελαιολάδου. Θ Ε.Α.Υ. Ξεςςαράσ απαρικμεί 46 πρωτοβάκμιουσ ςυνεταιριςμοφσ ςε όλο το διμο, με 5794 ςυνεταιριςμζνουσ παραγωγοφσ, ενϊ ςυνεργάηεται με ζνα τυποποιθτιριο ελαιολάδου, με δφο πρατιρια διανομισ γεωργικϊν εφοδίων και λιπαςμάτων, με ζνα κζντρο ςυγκζντρωςθσ ελαιολάδου, με τζςςερα ςυνεταιριςτικά ελαιουργεία, με ζνα ςυςκευαςτιριο κι ζνα δθμοπρατιριο φροφτων και κθπευτικϊν, με μια μονάδα παραγωγισ ηωοτροφϊν, με ζνα εργαςτιριο χθμικϊν αναλφςεων ελαιολάδου, με ζνα εργαςτιριο γεωτεχνικισ ανάλυςθσ, με ζνα εργοςτάςιο ςυςκευαςίασ βρϊςιμθσ ελιάσ κι ζνα super market. Υτισ παρεχόμενεσ υπθρεςίεσ περιλαμβάνονται θ πιςτοποίθςθ αγροτικϊν προϊόντων, θ παραλαβι αιτιςεων ενεργοποίθςθσ δικαιωμάτων, οι αςφάλειεσ και οι υπθρεςίεσ Ευρωπαικισ Ενίςχυςθσ επιδοτιςεισ. Θ ζνωςθ απαςχολεί 51 άτομα ςε μόνιμθ βάςθ. 91

92 Ρ Αγροτικόσ Υυνεταιριςμόσ Βιοκαλλιεργθτϊν Ξεςςαράσ ςυςτάκθκε το 1998 κι αποτελεί ζνα ςθμαντικό ςυνεταιριςμό βιοκαλλιεργθτϊν με 44 μζλθ. Εςτιάηοντασ ςτο προϊόν του ελαιολάδου, οι βιοκαλλιεργθτζσ ςυνεργάηονται και παράγουν ελαιόλαδο από τον βιολογικισ γεωργίασ καρπό τθσ κορωνζικθσ ελιάσ, με ςτόχο τθν προβολι και προϊκθςθ των τυποποιθμζνων τελικϊν προϊόντων τουσ ςτθν αγορά. Ακολουκϊντασ τισ παραδοςιακζσ καλλιεργθτικζσ μεκόδουσ κι εφαρμόηοντασ τισ τεχνικζσ τθσ βιολογικισ γεωργίασ, ζχουν τθν αποκλειςτικι διάκεςθ δφο διαφορετικϊν προϊόντων ελαιολάδου, το Biolicreta και το Νάβρυσ, τα οποία πωλοφνται ςτθν αγορά, αναδεικνφοντασ τθν εξαιρετικι ποιότθτα του ελαιολάδου τθσ Ξεςςαράσ. Ρ Αγροτοβιομθχανικόσ Υυνεταιριςμόσ Φυμπακίου ςε ςυνδυαςμό με τθν Ρμάδα Σαραγωγϊν τθσ περιοχισ, αποτελοφν από κοινοφ το μζςο εμπορικισ διαχείριςθσ των αγροτικϊν προϊόντων των παραγωγϊν ςτθ δθμοτικι ενότθτα. Φα μζλθ του ςυνεταιριςμοφ ανζρχονται ςε 700 από τουσ οποίουσ 500 περίπου καλλιεργοφν κθπευτικά, ενϊ θ Ρμάδα Σαραγωγϊν διακζτει 110 ςυνεταίρουσ- παραγωγοφσ. Θ ςυνολικι κακετοποιθμζνθ γεωργικι εκμετάλλευςθσ τθσ Ρ.Σ. αγγίηει τα 650 ςτρζμματα κερμοκθπίων με καλλιζργειεσ τομάτασ, αγγουριοφ, πιπεριάσ, μελιτηάνασ, πεπονιοφ, καρπουηιοφ και άλλων φροφτων και λαχανικϊν, τα οποία διακινοφνται αποκλειςτικά από το ςυνεταιριςμό ςτθν εγχϊρια και ευρωπαϊκι αγορά. Θ δραςτθριότθτα του ςυνεταιριςμοφ ςυνδζεται με τθν παραγωγι, τθν δθμοπράτθςθ, τθν τυποποίθςθ, τθ μεταφορά και τθν εμπορία των κθπευτικϊν, διακζτοντασ ςφγχρονεσ εγκαταςτάςεισ, διαςφαλίηοντασ τθν κακετοποιθμζνθ εμπορικι διαχείριςθ των τόνων κθπευτικϊν τθσ Ρ.Σ. αλλά και των τόνων που διακινοφνται μζςω του δθμοπρατθρίου. Ρι υποδομζσ του ςυνεταιριςμοφ είναι πιςτοποιθμζνεσ κατά ISO9000 και HACCP περιλαμβάνοντασ ζνα ςυςκευαςτιριο, ψυκτικοφσ καλάμουσ, μθχάνθμα τυποποίθςθσ αγγουριοφ, μθχάνθμα διαλογισ τομάτασ και πιπεριάσ, ενϊ επίςθσ διακζτει φορτθγά ψυγεία για τθ μεταφορά των προϊόντων. Αναφορικά με τθν κτθνοτροφία, ςτο διμο Φαιςτοφ οι βοςκότοποι αποτελοφν το 27,86% του ςυνόλου των γεωργικϊν εκτάςεων, ποςοςτό το οποίο υπερβαίνει ελαφρά το αντίςτοιχο ποςοςτό ςε επίπεδο νομοφ, ωςτόςο είναι κατά πολφ χαμθλότερο από το ποςοςτό τθσ περιφζρειασ το οποίο ανζρχεται ςτο 45,48%, γεγονόσ που υποδθλϊνει περιοριςμζνθ κτθνοτροφικι δραςτθριότθτα ςτο διμο. Ρι κτθνοτροφικζσ εκμεταλλεφςεισ εντοπίηονται κυρίωσ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Ξοιρϊν και Φυμπακίου ενϊ ακολοφκωσ παρουςιάηονται οι καταγεγραμμζνεσ εκμεταλεφςεισ ανά κατθγορία ηϊου ςτο διμο, το νομό και τθν περιφζρεια, με βάςθ τθν απογραφι του ζτουσ

93 ΡΛΝΑΚΑΣ 15 : Κατανομι εκμεταλλεφςεων ανά χωρικι ενότθτα και κατθγορία ηϊου ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΛΣ ΔΘΜΟΣ ΝΟΜΟΣ ΚΘΤΘ Βοοειδι Σροβατοειδι Αίγεσ Χοίροι Ιπποειδι Μουνζλια Σουλερικά Ξελίςςια Σθγι: ΕΝΥΦΑΦ Σαρατθρείται ότι οι επικρατζςτερεσ κτθνοτροφικζσ εκμεταλλεφςεισ αφοροφν τθν πτθνοτροφία, τθν κονιλοτροφία και τθν αιγοτροφία ςε οικόςιτθ κυρίωσ μορφι, ενϊ ςε περιοριςμζνο βακμό εκτρζφονται βοοειδι, ιπποειδι και μελλίςια. Θ δραςτθριότθτα των κατοίκων περιλαμβάνει τθν ποιμενικι αιγοπροβατοτροφία, ωςτόςο τα βοςκοτόπια του Διμου χαρακτθρίηονται από χαμθλι βοςκοικανότθτα. Φα προϊόντα παραγωγισ περιλαμβάνουν το γάλα,το τυρί και το κρζασ, ενϊ οι κτθνοτροφικζσ εκμεταλλεφςεισ ςτθν πλειοψθφία τουσ είναι οικογενειακοφ χαρακτιρα και χαμθλισ ζνταςθσ κεφαλαίου. Ρργανωμζνεσ χοιροτροφικζσ μονάδεσ εντοπίηονται ςε τοπικζσ κοινότθτεσ τθσ δθμοτικισ ενότθτασ Ξοιρϊν, ςυμπεριλαμβανομζνων και των οικόςιτων χοίρων οι οποίοι προορίηονται για ιδιοκατανάλωςθ. Ξικρζσ μονάδεσ εκτροφισ βοοειδϊν παρουςιάηονται επίςθσ ςτισ τοπικζσ κοινότθτεσ Σόμπιασ, Μουςζ, Μαςτελίου, Τουφά με ςτόχο τθν παραγωγι κρζατοσ, ενϊ παρατθρείται αξιόλογοσ αρικμόσ κυψελϊν, ςε αντίκεςθ με τον φκίνων αρικμό των ιπποειδϊν ο οποίοσ διατθρείται από θλικιωμζνουσ κυρίωσ αγρότεσ. Φελευταία ζχει αναπτυχκεί ζνασ μικρόσ πλθκυςμόσ αλόγων τθσ ντόπιασ φυλισ των Γεωργαλίδικου τα οποία χρθςιμοποιοφνται από τουσ ιδιοκτιτεσ τουσ για άκλθςθ και αναψυχι. Αξίηει να αναφερκεί ότι ςθμαντικό ρόλο ζπαιξε θ παροχι επιδοτιςεων, γεγονόσ το οποίο αφξθςε τον αρικμό των ηϊων ςυνολικά, ενϊ αποτζλεςε ςθμαντικι μορφι ενίςχυςθσ για τουσ κτθνοτρόφουσ των ορεινϊν περιοχϊν τθσ Μριτθσ. Ωςτόςο από το 2000 ζωσ ςιμερα παρατθρείται μείωςθ του αρικμοφ των εκτρεφόμενων αιγοπροβάτων, εξαιτίασ τθσ αφξθςθσ του κόςτουσ παραγωγισ, θ οποία παραμζνει ςτισ παραδοςιακζσ πρακτικζσ, τθσ απαξίωςθσ των κτθνοτροφικϊν προιόντων και τθσ ανάδειξθσ των τυποποιθμζνων από τισ μεγάλεσ αλυςίδεσ καταςτθμάτων (supermarkets), με αποτζλεςμα τθ μείωςθ του 93

94 ειςοδιματοσ του απαςχολοφμενου ςτον εν λόγω τομζα πλθκυςμοφ και τελικά τθ μείωςθ του αρικμοφ των κτθνοτρόφων. Θ ςυρρίκνωςθ του τομζα οφείλεται ςτθν ζλλειψθ των ςφγχρονων μεκόδων ςτθν παραγωγικι διαδικαςία και τθν απουςία κινιτρων ουςιαςτικισ εναςχόλθςθσ με τθν κτθνοτροφία, ςτθν ζλλειψθ δικτφωςθσ και ςυνεργαςιϊν για τθν καλφτερθ προϊκθςθ των κτθνοτροφικϊν προϊόντων, ςτθν υποβάκμιςθ τθσ ποιότθτασ του εδάφουσ λόγω τθσ υπερβόςκθςθσ, ςτθν αφξθςθ του κόςτουσ παραγωγισ αλλά και ςτισ κακζσ ςυνκικεσ διαβίωςθσ των ηϊων Δευτερογενισ τομζασ Ρ δευτερογενισ τομζασ, ςε ςφγκριςθ με τουσ άλλουσ τομείσ, είναι λιγότερο ανεπτυγμζνοσ ςτο διμο και ςυνδζεται κυρίωσ με τον κλάδο των καταςκευϊν, τθσ μεταποίθςθσ των αγροτικϊν προϊόντων (τρόφιμα- ποτά), τθσ καταςκευισ επίπλων και οικιακοφ εξοπλιςμοφ, με ζνα ποςοςτό επιχειριςεων να δραςτθριοποιοφνται ςτον κλάδο τθσ βιομθχανίασ ξφλου, μεταλλικϊν προϊόντων και τθσ κλωςτοχφαντουργίασ. Ξεγάλο τμιμα τθσ δραςτθριότθτασ ςτον κλάδο τροφίμων-ποτϊν αφορά τουσ πρωτοβάκμιουσ ςυνεταιριςμοφσ και τισ Ενϊςεισ Αγροτικϊν Υυνεταιριςμϊν, ενϊ οι περιςςότερεσ μεταποιθτικζσ μονάδεσ, με εξαίρεςθ τισ ςυνεταιριςτικζσ επιχειριςεισ, είναι ςχετικά μικροφ μεγζκουσ και οικογενειακοφ χαρακτιρα. Ρι επιχειριςεισ αυτζσ κατά κανόνα απαςχολοφν 0-5 άτομα, ενϊ απουςιάηουν οι βιομθχανίεσ, αλλά και χωροκετθμζνεσ περιοχζσ και υποδομζσ υποδοχισ, εγκατάςταςθσ και λειτουργίασ μεταποιθτικϊν επιχειριςεων (ΒΙ.ΣΕ., ΒΙΡ.ΣΑ.). Ρ πλζον ςθμαντικόσ κλάδοσ των καταςκευϊν περιλαμβάνει κυρίωσ τισ υπθρεςίεσ καταςκευισ και ςυντιρθςθσ, ενϊ ςτο ίδιο πλαίςιο κινοφνται και οι επιχειριςεισ που αςχολοφνται με τθν καταςκευι οικιακοφ εξοπλιςμοφ. Υυγκεντρωτικά, θ δραςτθριότθτα των βιοτεχνικϊν μονάδων τθσ περιοχισ επικεντρϊνεται ςτουσ εξισ κλάδουσ: Είδθ διατροφισ (ελαιουργεία, τυροκομεία, ςυςκευαςτιρια, οινοποιεία) Επεξεργαςία ξφλου επίπλων Σαραγωγι επεξεργαςία μθ μεταλλικϊν ορυκτϊν (μάρμαρο, κεραμικό, αλάβαςτρο) Χφαντικζσ μονάδεσ ειδϊν λαϊκισ τζχνθσ Ξεταλλικζσ καταςκευζσ Υε γενικζσ γραμμζσ, ςτο δευτερογενι τομζα αντιςτοιχεί το 11,23% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου Φαιςτοφ για το ζτοσ απογραφισ 2001, το μικρότερο καταγραφόμενο ποςοςτό ςε ςχζςθ με τουσ άλλουσ δυο τομείσ παραγωγισ. Ρ αρικμόσ των επιχειριςεων του δευτερογενι τομζα ανζρχεται ςε 314, αρικμόσ ο οποίοσ αντιςτοιχεί ςε 94

95 ποςοςτό 2,81% ςτο ςφνολο των αντίςτοιχων επιχειριςεων ςε επίπεδο περιφζρειασ. Φα δεδομζνα αυτά παρατίκενται ςτον Σίνακα16 και ςχθματικά ςτο αντίςτοιχο Διάγραμμα 31. ΡΛΝΑΚΑΣ 16 : Κατανομι επιχειριςεων του δευτερογενι τομζα ανά δθμοτικι ενότθτα Δθμοτικι ενότθτα /Ρεριφζρεια ΔΕΥΤΕΟΓΕΝΘΣ ΤΟΜΕΑΣ Αρικμόσ επιχειριςεων % ποςοςτό ςτθν περιφζρεια Ηαροφ 52 0,46% Ξοιρϊν 132 1,18% Φυμπακίου 130 1,16% ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ 314 2,81% Μριτθ % Σθγι : ΕΥΧΕ Ξθτρϊο Επιχειριςεων 2002 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 31 : Ροςοςτιαία κατανομι επιχειριςεων δευτερογενι τομζα ανά δθμοτικι ενότθτα Σθγι : ΕΥΧΕ Ξθτρϊο Επιχειριςεων 2002 Υτο διμο παρατθροφνται ζντονα προβλιματα όςον αφορά τθν δομι, οργάνωςθ και ποιότθτα των μεταποιθτικϊν υποδομϊν, όπου είναι απαραίτθτοσ ο εκςυγχρονιςμόσ και θ ανάπτυξθ πρωτοβουλιϊν προσ τθν δικτφωςθ των επιχειριςεων με ςτόχο τθν προϊκθςθ των προϊόντων. Επίςθσ είναι χαρακτθριςτικι θ ζλλειψθ εξειδικευμζνου ανκρϊπινου δυναμικοφ, θ χαμθλι ανταγωνιςτικότθτα των επιχειριςεων, ςτοιχεία τα οποία ςυμβαδίηουν με τθν ευρφτερθ εικόνα του κλάδου τθσ μεταποίθςθσ ςτθν περιφζρεια, με ολιγάρικμεσ εξαιρζςεισ ιςχυρϊν βιομθχανιϊν. Φζλοσ, ςθμειϊνεται ότι ςτθν περιοχι του Φυμπακίου και ςυγκεκριμζνα ςτουσ Βϊρουσ πραγματοποιείται κάκε δφο χρόνια ςε υπαίκριο χϊρο θ Αγροτικι Ζκκεςθ Ξεςςαράσ. 95

96 Τριτογενισ Τομζασ Ρ τριτογενισ τομζασ απαςχολεί το 33,14% του οικονομικά ενεργοφ πλθκυςμοφ του Διμου Φαιςτοφ, ςυγκεντρϊνοντασ κυρίωσ επιχειριςεισ οι οποίεσ δραςτθριοποιοφνται ςτον τομζα του εμπορίου, τθσ εςτίαςθσ και των ξενοδοχείων. Ειδικότερα, ο μεγαλφτεροσ αρικμόσ επιχειριςεων του λιανικοφ εμπορίου ςυνδζεται με το εμπόριο τροφίμων- ποτϊν, ειδϊν ζνδυςθσ και υπόδθςθσ, ενϊ αντίκετα μικρότεροσ αρικμόσ επιχειριςεων αςχολοφνται με το χονδρικό εμπόριο. Ρ αρικμόσ των επιχειριςεων του τριτογενι τομζα ανζρχεται ςε 1.130, αρικμόσ ο οποίοσ αντιςτοιχεί ςε ποςοςτό 8,10% ςτο ςφνολο των αντίςτοιχων επιχειριςεων ςε επίπεδο νομοφ. Φα δεδομζνα αυτά παρατίκενται ςτον Σίνακα 17 και ςχθματικά ςτο αντίςτοιχο Διάγραμμα 32. ΡΛΝΑΚΑΣ 17 : Κατανομι επιχειριςεων του τριτογενι τομζα ανά δθμοτικι ενότθτα ΤΛΤΟΓΕΝΘΣ ΤΟΜΕΑΣ (ΛΔΛΫΤΛΚΕΣ ΕΡΛΩΕΛΘΣΕΛΣ) Δθμοτικι ενότθτα /Νομόσ Αρικμόσ επιχειριςεων % ποςοςτό ςτο νομό Ηαροφ 80 0,49% Ξοιρϊν 613 3,73% Φυμπακίου 637 3,88% ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ,10% Οομόσ Θρακλείου % Σθγι : ΕΥΧΕ Ξθτρϊο Επιχειριςεων 2002 ΔΛΑΓΑΜΜΑ 32 : Ροςοςτιαία κατανομι επιχειριςεων δευτερογενι τομζα ανά δθμοτικι ενότθτα Σθγι : ΕΥΧΕ Ξθτρϊο Επιχειριςεων

97 Ρ τουριςμόσ ςτο διμο Φαιςτοφ χαρακτθρίηεται από μια μθ οργανωμζνα ςχεδιαςμζνθ τουριςτικι ανάπτυξθ, αλλά από ικανοποιθτικό αρικμό τουριςτικϊν καταλυμάτων και υποδομϊν, γεγονόσ το οποίο ςυνάδει με τθν ιπιασ μορφισ τουριςτικι ανάπτυξθ ςτθν ευρφτερθ περιοχι. Υε αντίκεςθ με το βόρειο τμιμα του νομοφ ςτο οποίο υπάρχει εκτεταμζνθ τουριςτικι ανάπτυξθ κι ζχει δοκεί μεγαλφτερθ βαρφτθτα λόγω τθσ εγγφτθτασ με τουσ κφριουσ μεταφορικοφσ άξονεσ, ςτο νότιο τμιμα του θ τουριςτικι κίνθςθ είναι ελεγχόμενθ και τα καταλφματα μαηικοφ κι εναλλακτικοφ τουριςμοφ είναι περιοριςμζνα. Ρ αρικμόσ των ξενοδοχειακϊν επιχειριςεων και των τουριςτικϊν γραφείων ςυγκεντρϊνεται κυρίωσ ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου και ςε ελάχιςτο βακμό ςτισ Ξοίρεσ και το Ηαρό. Υθμαντικό ρόλο παίηει και θ φπαρξθ τθσ ιδιαίτερα δθμοφιλοφσ παραλίασ των Ξατάλων (δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου), θ οποία προςελκφει πλικοσ εγχϊριων και ξζνων τουριςτϊν, ςε ςυνδυαςμό με τισ παραλίεσ που βρίςκονται ςε κοντινι απόςταςθ από αυτι. Σαράλλθλα με τθν δραςτθριότθτα των ξενοδοχείων, ζχουν αναπτυχκεί και επιχειριςεισ υπθρεςιϊν εςτίαςθσ αλλά και επιχειριςεισ λιανικοφ εμπορίου (παντοπωλεία, supermarkets, μαγαηιά με εποχιακά είδθ), εξυπθρετϊντασ τισ βαςικζσ ανάγκεσ των μόνιμων κατοίκων αλλά και των επιςκεπτϊν. Ακολοφκωσ, παρουςιάηεται θ κατανομι των ξενοδοχειακϊν καταλυμάτων και τουριςτικϊν επιχειριςεων ςτο διμο Φαιςτοφ, ανά κατθγορία ξενοδοχείου και ςε ςφγκριςθ με τα μεγζκθ του Οομοφ Θρακλείου για το ζτοσ 2007 (Σίνακασ 18). ΡΛΝΑΚΑΣ 18 : Ξενοδοχειακό δυναμικό Διμου Ψαιςτοφ ανά δθμοτικι ενότθτα και κατθγορία και καταλφματοσ (μονάδεσ κλίνεσ) ΞΕΝΟΔΟΩΕΛΑΚΟ ΔΥΝΑΜΛΚΟ (2007) ΕΡΛΡ. ΡΑΑΔ H( 5* ) H( 4* ) H( 3* ) H( 2* ) H( 1* ) ΣΥΝΟΛΟ Δ/ΤΑ ΟΣΛΑΚΑ Ξ Κ Μ Κ Μ Κ Μ Κ Μ Κ Μ Κ Μ Κ Μ Κ ΗΑΤΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΘΞΡΥ ΦΑΙΥΦΡΧ ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ Σθγι: Ε.Ρ.Φ./Σ.Χ.Φ. ΜΤΘΦΘΥ - ΦΞΘΞΑ ΦΡΧΤΙΥΦΙΜΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ * Δεν ςυμπεριλαμβάνονται ενοικιαηόμενα δωμάτια/ διαμερίςματα, campings, κατοικίεσ, επαφλεισ. 97

98 Σαρατθρείται ότι το ξενοδοχειακό δυναμικό των παραπάνω κατθγοριϊν ςυγκεντρϊνεται ωσ επί το πλείςτον ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου ςτθν οποία δραςτθριοποιοφνται 32 μονάδεσ, ενϊ ςτισ Ξοίρεσ και το Ηαρό αντιςτοιχοφν 3 και 4 ξενοδοχειακζσ μονάδεσ. Υτο διμο δραςτθριοποιείται το 7,44% του ςυνόλου των μονάδων του νομοφ και το 2,79% των κλινϊν του νομοφ, ποςοςτά ιδιαίτερα χαμθλά, λαμβάνοντασ υπόψθ τισ αξιόλογεσ ακτζσ, το ιπιο κλίμα και το πλοφςιο φυςικό περιβάλλον τθσ περιοχισ. Υτον Σίνακα 19, παρατίκενται τα καταλφματα που αφοροφν τα ενοικιαηόμενα δωμάτια και διαμερίςματα ςτο διμο Φαιςτοφ και το νομό, όπου παρατθρείται θ υπεροχι ςε αρικμό ενοικιαηόμενων δωματίων ςτθ δθμοτικι ενότθτα Φυμπακίου, ςε ςφγκριςθ με τθν περιοριςμζνθ δυναμικότθτα ςτον υπόλοιπο διμο. Φο ποςοςτό των δωματίων αλλά και των κλινϊν ωσ προσ το ςφνολο του νομοφ προςεγγίηει το 8%, επιβεβαιϊνοντασ τθν ιπια τουριςτικι ανάπτυξθ. ΡΛΝΑΚΑΣ 19: Ξενοδοχειακό δυναμικό Διμου Ψαιςτοφ ωσ προσ τα ενοικιαηόμενα δωμάτια ανά δθμοτικι ενότθτα ΕΝΟΛΚΛΑΗΟΜΕΝΑ ΔΫΜΑΤΛΑ (2007) ΡΛΘΚΟΣ ΕΡΛΩΕΛΘ ΣΕΫΝ ΕΝΟΛΚΛΑΗΟΜΕΝΑ ΔΫΜΑΤΛΑ ΕΝΟΛΚΛΑΗΟΜΕΝΑ ΔΛΑΜΕΛΣΜΑΤΑ ΔΫΜ. ΚΛΛΝΕΣ ΔΛΑΜ. ΔΫΜ. ΚΛΛΝΕΣ ΣΥΝΟΛΟ ΔΫΜΑΤΛ ΫΝ ΣΥΝΟΛΟ ΚΛΛΝΫΝ ΗΑΤΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΘΜΟΣ ΨΑΛΣΤΟΥ ΟΡΞΡΥ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ Σθγι: Ε.Ρ.Φ./Σ.Χ.Φ. ΜΤΘΦΘΥ - ΦΞΘΞΑ ΦΡΧΤΙΥΦΙΜΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ Θ ίδια εικόνα παρουςιάηεται και ςτθν κατθγορία των τουριςτικϊν επιπλωμζνων κατοικιϊν, όπου καταγράφονται ςυνολικά 8 καταλφματα, δυναμικότθτασ 86 κλινϊν, 6 από τα οποία βρίςκονται ςτθν ευρφτερθ περιοχι του Φυμπακίου. Υτο νομό Θρακλείου εντοπίηονται 51 καταλφματα αυτισ τθσ κατθγορία και 659 κλίνεσ. 98

99 ΡΛΝΑΚΑΣ 20 : Ξενοδοχειακό δυναμικό Διμου Ψαιςτοφ ωσ προσ τισ επιπλωμζνεσ κατοικίεσ- επαφλεισ ανά δθμοτικι ενότθτα ΤΟΥΛΣΤΛΚΕΣ ΕΡΛΡΛΫΜΕΝΕΣ ΚΑΤΟΛΚΛΕΣ - ΕΡΑΥΛΕΛΣ Διμοσ Ρεριοχι Κλίνεσ 1 ΗΑΤΡΧ ΒΡΤΙΗΑ 12 2 ΗΑΤΡΧ ΗΑΤΡΥ 15 3 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΒΩΤΤΡΙ 8 4 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΜΑΝΑΞΑΜΙ 10 5 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΜΑΝΑΞΑΜΙ 12 6 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΣΙΦΥΙΔΙΑ 10 7 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΥΙΒΑΥ 14 8 ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΥΙΒΑΥ 5 ΥΧΟΡΝΡ 86 Σθγι: Ε.Ρ.Φ./Σ.Χ.Φ. ΜΤΘΦΘΥ - ΦΞΘΞΑ ΦΡΧΤΙΥΦΙΜΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ Υτθν περιοχι του Φυμπακίου εντοπίηονται ακόμθ, 2 campings, 100 κζςεων ζκαςτο, ςτθν παραλία του Μομμοφ και των Ξατάλων, ενϊ επίςθσ δραςτθριοποιοφνται επιχειριςεισ ενοικίαςθσ αυτοκινιτων και μοτοςικλετϊν ςτα Ξάταλα, τα Σιτςίδια, το Φυμπάκι και το Μαλαμάκι. Υθμαντικόσ αρικμόσ επιχειριςεων οι οποίεσ αςχολοφνται με τον τομζα των καταςκευϊν (μεταλλικϊν, επίπλου), παρζχουν κι υπθρεςίεσ εμπορίασ και ςυντιρθςθσ, εντάςςοντασ τθν δραςτθριότθτα τουσ και ςτον τριτογενι τομζα. Ξικρό μερίδιο αγοράσ καλφπτει ο κλάδοσ του αυτοκινιτου και τθσ μοτοςυκλζτασ (ςυντιρθςθ εμπορία), ο τομζασ των μεταφορϊν (κυρίωσ αγροτικϊν προϊόντων) και ο κλάδοσ τθσ παροχισ ιατρικϊν και παραϊατρικϊν προϊόντων. Ρι απαςχολοφμενοι ςτον τομζα των υπθρεςιϊν (με εξαίρεςθ τα ξενοδοχεία και εςτιατόρια) είναι κατά κφριο λόγο ςυγκεντρωμζνοι ςτα θμιαςτικά κζντρα των Ξοιρϊν και του Φυμπακίου, ενϊ ςτισ επιμζρουσ τοπικζσ κοινότθτεσ κυριαρχεί ο πρωτογενισ τομζασ. Ρι Ξοίρεσ και το Φυμπάκι ςυγκεντρϊνουν το μεγαλφτερο μζροσ τθσ επιχειρθματικισ δραςτθριότθτασ του Διμου, κακϊσ και όλεσ τισ δθμόςιεσ και δθμοτικζσ υπθρεςίεσ. Χαρακτθριςτικό γνϊριςμα του τριτογενι τομζα ςτθν ευρφτερθ περιοχι είναι το κατά κανόνα μικρό μζγεκοσ των επιχειριςεων, εξαιρουμζνων ελάχιςτων επιχειριςεων του χονδρικοφ εμπορίου και του κλάδου των ξενοδοχείων και εςτιατορίων που απαςχολοφν πάνω από 4 εργαηόμενουσ. Αντίκετα, το περίπου 90% των επιχειριςεων απαςχολεί 99

100 λιγότερουσ από 5 εργαηόμενουσ. Ρι επιχειριςεισ αυτζσ ανικουν, ςτο μεγαλφτερο ποςοςτό τουσ, ςτουσ κλάδουσ του χονδρικοφ-λιανικοφ εμπορίου και των ξενοδοχείωνεςτιατορίων, ενϊ μικρά ποςοςτά απαςχόλθςθσ εμφανίηουν κλάδοι όπωσ των μεταφορϊν, τθσ αποκικευςθσ και επικοινωνιϊν και των ενδιάμεςων χρθματοπιςτωτικϊν οργανιςμϊν. Επιπλζον, θ ςυντριπτικι πλειοψθφία των επιχειριςεων είναι ατομικισ μορφισ, με ολιγάρικμεσ Ανϊνυμεσ και Ρμόρρυκμεσ Εταιρείεσ Αναπτυξιακά χαρακτθριςτικά κι ενταγμζνα ζργα Ακολοφκωσ παρατίκενται τα ζργα που αφοροφν το 3 ο Μοινοτικό Σλαίςιο Υτιριξθσ και τα Σρογράμματα ΘΘΥΕΑΥ τα οποία βρίςκονται ςε εφαρμογι μζχρι ςιμερα ςτο διμο Φαιςτοφ. ΡΛΝΑΚΑΣ 21 : Ενταγμζνα Ζργα 3 ου Κ.Ρ.Σ. Διμου Ψαιςτοφ ανά Δθμοτικι Ενότθτα ΕΓΑ ΟΔΟΡΟΛΪΑΣ ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΓΑ 3ου Κ.Ρ.Σ. ΑΣΡΣΕΤΑΦΩΥΘ ΡΔΙΜΡΧ ΔΙΜΦΧΡΧ ΣΤΡΥΒΑΥΘΥ ΥΕ ΙΥΦΡΤΙΜΕΥ ΦΡΣΡΘΕΥΙΕΥ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΕΓΑ ΔΛΑΩΕΛΛΣΘΣ ΑΡΟΛΜΜΑΤΫΝ ΑΣΡΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΧΩΤΡΧ ΔΙΑΘΕΥΘΥ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΩΟ (ΧΔΑ) ΦΡΧ Δ. ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΥΦΘ ΘΕΥΘ ΣΑΧΕΙΑ ΑΞΞΡΥ ΡΟΧΡΟΛΟΓΛΣΜΟΣ ΕΓΟΥ ΚΑΤΑΝΟΜΘ ΡΟΧΡΟΛΟΓΛΣΜΟΥ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ , , , ,96 ΑΣΡΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΧΩΤΩΟ ΑΟΕΠΕΝΕΓΜΦΘΥ ΔΙΑΘΕΥΘΥ ΑΣΡΒΝΘΦΩΟ ΦΡΧ Δ. ΞΡΙΤΩΟ. ΕΓΑ ΑΡΟΩΕΤΕΥΣΘΣ - ΕΡΕΞΕΓΑΣΛΑΣ ΛΥΜΑΤΫΝ - ΑΝΤΛΡΛΘΜΜΥΛΚΑ ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΒΙΡΝΡΓΙΜΡΧ ΜΑΘΑΤΙΥΞΡΧ ΞΑΦΑΝΩΟ-ΣΙΦΥΙΔΙΩΟ ΜΑΙ ΑΣΡΧΕΦ.-ΧΔΤΕΧΦ. ΔΙΜΦΧΩΟ ΥΦΡΟ ΡΙΜΙΥΞΡ ΞΑΦΑΝΩΟ , , , ,73 ΕΣΕΠΕΤΓΑΥΙΑ ΜΑΙ ΔΙΑΘΕΥΘ ΝΧΞΑΦΩΟ ΣΕΤΙΡΧΘΥ Δ. ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,81 ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΕΣΕΠΕΤΓΑΥΙΑΥ ΜΑΙ ΔΙΑΘΕΥΘΥ ΝΧΞΑΦΩΟ ΡΙΜΙΥΞΡΧ ΥΙΒΑ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΔΛΑΩΕΛΛΣΘ ΥΔΑΤΛΝΫΝ ΡΟΫΝ - ΕΓΓΕΛΟΒΕΛΤΛΫΤΛΚΑ ΕΓΑ-ΑΝΑΔΑΣΜΟΛ ΕΞΣΝΡΧΦΙΥΞΡΥ ΧΣΡΓΕΙΡΧ ΧΔΤΡΦΡΤΕΑ ΝΕΜΑΟΘΥ ΔΧΦΙΜΘΥ ΞΕΥΥΑΤΑΥ ΟΡΞΡΧ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ , , , ,22 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΦΤΑΓΞΑΦΡΥ ΦΑΟΕΤΩΞΕΟΘΥ Ο. ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ , ,13 EΤΓΑ ΑΟΦΙΣΝΘΞΞΧΤΙΜΘΥ ΣΤΡΥΦΑΥΙΑΥ ΣΡΦΑΞΡΧ ΜΡΧΦΥΡΧΝΙΔΘ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΑΓΩΓΡΧ ΥΧΟΔΕΥΘΥ ΦΤΑΓΞΑΦΡΥ ΦΑΟΕΤΩΞΕΟΘΥ ΞΕ ΦΑ ΔΙΜΦΧΑ ΑΤΔΕΧΥΘΥ ΕΓΑ ΚΑΛ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΛΣ ΛΛΜΕΝΫΝ /ΤΟΥΛΣΤΛΚΫΝ ΛΛΜΕΝΫΝ/ ΑΛΛΕΥΤΛΚΫΝ KΑΤΑΨΥΓΛΫΝ , , , ,00 100

101 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΑΝΙΕΧΦΙΜΡΧ ΜΑΦΑΦΧΓΙΡΧ ΝΕΟΦΑΥ, Ο. ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ , ,26 ΑΝΑΡΛΑΣΘ -ΑΝΑΔΕΛΞΘ - ΑΡΟΚΑΤΑΣΤΑΣΘ ΑΩΑΛΟΛΟΓΛΚΫΝ ΩΫΫΝ ΚΑΛ ΜΝΘΜΕΛΫΝ ΑΟΑΣΝΑΥΘ - ΑΟΑΔΕΙΠΘ - ΑΣΡΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΑΤΧ. ΧΩΤΡΧ ΞΙΟΩΛΜΡΧ ΑΟΑΜΦΡΤΡΧ ΦΑΙΥΦΡΧ , ,00 ΑΝΑΡΛΑΣΘ - ΑΞΛΟΡΟΛΘΣΘ ΡΕΛΟΩΘΣ ΑΟΑΣΝΑΥΘ ΥΧΟΕΜΦΙΜΡΧ ΣΑΤΑΔΡΥΙΑΜΡΧ ΦΞΘΞΑΦΡΥ ΦΡΧ ΡΙΜΙΥΞΡΧ ΗΑΤΡΧ , ,30 ΑΟΑΣΝΑΥΘ ΣΕΤΙΡΧΘΥ ΑΟΑΦΡΝΙΜΘΥ ΕΙΥΡΔΡΧ ΣΡΝΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,00 ΜΕΛΕΤΕΣ - ΕΓΑΛΕΛΑ - ΕΕΥΝΕΣ ΞΕΝΕΦΘ Γ.Σ.Υ. ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,00 ΞΕΝΕΦΘ Γ.Σ.Υ. ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ , ,00 ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΛΚΘ - ΡΛΘΟΨΟΘΣΘ -ΥΡΟΣΤΘΛΞΘ ΓΤΑΦΕΙΡ ΣΑΤΡΧΘΥ ΜΡΙΟΩΟΙΜΩΟ ΧΣΡΥΦΘΤΙΜΦΙΜΩΟ ΧΣΘΤΕΥΙΩΟ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΞΡΙΤΩΟ , ,00 ΔΟΜΕΣ ΥΡΟΣΤΘΛΞΘΣ ΑΝΚΫΡΛΝΟΥ ΔΥΝΑΜΛΚΟΥ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΔΘΞ. ΕΣΙΧ/ΥΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΘ ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΝΕΙΦΡΧΤΓΙΑΥ ΞΡΟΑΔΑΥ ΜΡΙΟΩΟΙΜΘΥ ΞΕΤΙΞΟΑΥ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΑΟΩΟΧΞΘΥ ΕΦΑΙΤΕΙΑΥ ΑΟΑΣΦΧΠΙΑΜΘ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ '' ΒΤΕΦΙΜΡΥ ΥΦΑΘΞΡΥ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΞΡΙΤΩΟ'' ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ ''ΒΡΘΘΕΙΑ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ'' ΥΦΡ Δ.ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΑΟΩΟΧΞΘΥ ΕΦΑΙΤΙΑΥ ΑΟΑΣΦΧΠΙΑΜΘ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ «ΒΡΘΘΕΙΑ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΞΡΙΤΩΟ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ ''ΜΕΟΦΤΡ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΜΘΥ ΑΣΑΥΧΡΝΘΥΘΥ ΣΑΙΔΙΩΟ'' ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΘ ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΝΕΙΦΡΧΤΓΙΑΥ ΞΡΟΑΔΑΥ ΜΡΙΟΩΟΙΜΘΥ ΞΕΤΙΞΟΑΥ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ (ΕΣΕΜΦΑΥΘ Γ' ΦΑΥΘΥ) ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΦΘΥ ΣΤΑΠΘΥ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘΥ ΦΡΧ Α.Μ.Ρ.Ξ.Ξ.- ΨΘΝΡΤΕΙΦΘΥ Α.Ε. ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΑ ΞΡΟΑΔΑΥ ΒΡΘΘΕΙΑΥ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ ΥΦΘΟ ΣΕΤΙΡΧΘ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΡΧ ΑΜΡΞΞ-ΨΘΝΡΤΕΙΦΘΥ Α.Ε. ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ "ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΑ ΞΡΟΑΔΑΥ ΒΡΘΘΕΙΑΥ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ" ΥΦΘΟ ΣΕΤΙΡΧΘ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΦΘΥ ΣΤΑΠΘΥ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘΥ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΑΟΑΣΦΧΠΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ "ΞΡΟΑΔΑ ΒΡΘΘΕΙΑΥ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ" ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΦΘΥ ΣΤΑΠΘΥ: ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΑΟΩΟΧΞΘΥ ΕΦΑΙΤΙΑΥ ΑΟΑΣΦΧΠΙΑΜΘ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ ΒΤΕΦΙΜΡΥ ΥΦΑΘΞΡΥ ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΞΡΙΤΩΟ ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΣΡΝΙΦΙΥΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΡ ΕΤΓΡ ''ΒΡΘΘΕΙΑ ΥΦΡ ΥΣΙΦΙ'' ΥΦΡ Δ.ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,00 101

102 ΕΣΙΧΡΤΘΓΘΥΘ ΦΘΥ ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΓΙΑ ΦΘ ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΦΡΧ ΕΤΓΡΧ "ΜΕΟΦΤΡ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΜΘΥ ΑΣΑΥΧΡΝΘΥΘΥ ΣΑΙΔΙΩΟ" ΥΦΡ ΔΘΞΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,00 ΕΓΑ ΥΡΟΔΟΜΘΣ ΥΓΕΛΑΣ ΚΑΛ ΡΟΝΟΛΑΣ ΑΟΑΜΑΙΟΙΥΘ-ΥΧΟΦΘΤΘΥΘ ΜΦΙΤΙΡΧ ΜΕΟΦΤΡΧ ΧΓΕΙΑΥ ΞΡΙΤΩΟ , ,00 ΕΓΑ ΥΡΟΔΟΜΘΣ ΕΚΡΑΛΔΕΥΣΘΣ ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΜΦΙΤΙΡΧ ΟΘΣΙΑΓΩΓΕΙΩΟ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,00 ΥΡΟΔΟΜΕΣ ΚΟΛΝΫΝΛΑΣ ΤΘΣ ΡΛΘΟΨΟΛΑΣ ΣΤΘΝ ΕΚΡΑΛΔΕΥΣΘ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ 9ου ΓΧΞΟΑΥΙΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΘΤΑΜΝΕΙΡΧ , ,14 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ 1oυ ΦΕΕ ΞΡΙΤΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΩΟ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΕΝ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΥΧΡΝΕIOY 1ΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΥΙΒΑ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΓΑΝΙΑΥ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΣΡΞΣΙΑΥ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: 2ο ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕIO ΣΙΦΥΙΔΙΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: 1ο 7/ΘΕΥΙΡ ΔΘΞ.ΥΧΡΝΕΙΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: 1ο ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΗΑΤΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: 2/κζςιο Δθμοτικό Υχολείο Βοριηίων ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ: ΔΘΞΡΦΙΜΡ ΥΧΡΝΕΙΡ ΒΩΤΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΧΣΡΝΡΓΙΥΦΙΜΡΧ ΜΑΙ ΔΙΜΦΧΑΜΡΧ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΩΟ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ ΓΧΞΟΑΥΙΡΧ ΗΑΤΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΧΣΡΝΡΓΙΥΦΙΜΡΧ ΜΑΙ ΔΙΜΦΧΑΜΡΧ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΕΤΓΑΥΦΘΤΙΡΧ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΜΘΥ ΦΡΧ 2ου 12/ΘΕΥΙΡΧ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΥΧΡΝΕΙΡΧ ΞΡΙΤΩΟ , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,70 ΥΡΟΔΟΜΕΣ ΚΟΛΝΫΝΛΑΣ ΤΘΣ ΡΛΘΟΨΟΛΑΣ ΣΤΟΝ ΡΟΛΛΤΛΣΜΟ - ΤΟΥΛΣΜΟ ΥΧΝΝΡΓΘ, ΨΘΦΙΡΣΡΙΘΥΘ ΜΑΙ ΦΕΜΞΘΤΙΩΥΘ, ΣΡΝΙΦΙΥΦΙΜΡΧ ΧΝΙΜΡΧ ΜΑΙ ΦΡΧΤΙΥΦΙΜΡΧ ΣΤΡΛΡΟΦΡΥ ΦΘΥ ΕΧΤΧΦΕΤΘΥ ΣΕΤΙΡΧΘΥ ΦΘΥ ΞΕΥΥΑΤΑΥ ΥΡΟΔΟΜΕΣ ΚΟΛΝΫΝΛΑΣ ΤΘΣ ΡΛΘΟΨΟΛΑΣ ΣΤΘ ΔΘΜΟΣΛΑ ΔΛΟΛΚΘΣΘ , ,00 ΜΕΟΦΤΡ ΕΠΧΣΘΤΕΦΘΥΘΥ ΣΡΝΙΦΩΟ ΔΘΞΡΧ ΞΡΙΤΩΟ , ,81 102

103 ΜΕΟΦΤΡ ΕΠΧΣΘΤΕΦΘΥΘΥ ΣΡΝΙΦΩΟ ΔΘΞΡΧ TΧΞΣΑΜΙΡΧ , ,37 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΜΑΙ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΓΙΑ ΦΘΟ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΑ ΜΕΟΦΤΡΧ ΣΤΡΥΒΑΥΘΥ ΥΦΡ ΔΙΑΔΙΜΦΧΡ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΜΑΙ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΓΙΑ ΦΘΟ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΑ ΜΕΟΦΤΡΧ ΣΤΡΥΒΑΥΘΥ ΥΦΡ ΔΙΑΔΙΜΦΧΡ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΜΑΙ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΔΙΜΦΧΑΜΡΧ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΜΑΙ ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΑΜΡΧ ΥΧΥΦΘΞΑΦΡΥ ΘΝΕΜΦΤΡΟΙΜΘΥ ΕΠΧΣΘΤΕΦΘΥΘΥ ΣΡΝΙΦΩΟ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΞΡΙΤΩΟ ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΜΑΙ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΔΙΜΦΧΑΜΡΧ ΕΠΡΣΝΙΥΞΡΧ ΜΑΙ ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΣΝΘΤΡΦΡΤΙΑΜΡΧ ΥΧΥΦΘΞΑΦΡΥ ΘΝΕΜΦΤΡΟΙΜΘΥ ΕΠΧΣΘΤΕΦΘΥΘΥ ΣΡΝΙΦΩΟ ΦΡΧ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ , , , , , , , ,00 ΥΡΟΔΟΜΕΣ ΚΟΛΝΫΝΛΑΣ ΤΘΣ ΡΛΘΟΨΟΛΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΫΝ ΕΡΛΚΟΛΝΫΝΛΫΝ ΑΟΑΣΦΧΠΘ ΕΧΤΧΗΩΟΙΜΡΧ ΔΙΜΦΧΡΧ ΦΡΣΙΜΘΥ ΣΤΡΥΒΑΥΘΥ ΥΦΡΟ ΔΘΞΡ ΞΡΙΤΩΟ , ,80 ΣΥΝΟΛΟ , ,81 τοιχεία καταχωρθμζνα ςτο ΟΠ μζχρι 14/6/2008 ΡΛΝΑΚΑΣ 22 : Ενταγμζνα Ζργα Ρρογράμματοσ «ΚΘΣΕΑΣ» Διμου Ψαιςτοφ ανά Δθμοτικι Ενότθτα ΕΝΤΑΓΜΕΝΑ ΕΓΑ - ΡΟΓΑΜΜΑ ΚΘΣΕΑΣ ΡΟΧΡΟΛΟΓΛΣΜΟΣ ΕΝΤΑΞΘΣ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΜΟΛΫΝ ΑΟΦΙΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΔΙΜΦΧΡΧ ΧΔΤΕΧΥΘΥ ΓΑΝΙΑΥ ,00 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΑΤΔΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΥΦΘ ΘΕΥΘ "ΣΝΑΜΡΧΤΑ" ΓΑΝΙΑΥ - ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΑΤΔΕΧΦΙΜΩΟ ΔΙΜΦΧΩΟ ,00 ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΓΕΩΦΤΘΥΕΩΟ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,00 ΞΕΝΕΦΘ ΓΙΑ ΦΘ ΔΘΞΙΡΧΤΓΙΑ ΔΘΞΡΦΙΜΩΟ ΕΦΑΙΤΙΩΟ ΜΙ ΕΣΙΧΕΙΤΘΥΕΩΟ ,13 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΜΑΔΩΟ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΩΟ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΞΕΦΑΧΕΙΤΙΥΞΕΟΡΧ ΦΡΤΦΘΓΡΧ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΞΕΦΑΧΕΙΤΙΥΞΕΟΡΧ ΦΡΤΦΩΦΘ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΞΕΦΑΧΕΙΤΙΥΞΕΟΡΧ ΦΡΤΦΩΦΘ ΣΝΑΓΙΑΥ ΡΝΙΥΘΘΥΘΥ ΜΙ ΕΠΑΤΦΘΞΑ ΑΧΝΑΜΡΦΘΤΑ ΦΤΡΧΡΧ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΤΡΞΣΡΦΙΜΡΧ ΜΑΔΡΧ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΩΟ ,00 ΣΥΝΟΛΟ ,13 Σθγι: ΡΛΝΑΚΑΣ 23 : Ζργα ςε εξζλιξθ Ρρογράμματοσ «ΚΘΣΕΑΣ» Διμου Ψαιςτοφ ανά Δθμοτικι Ενότθτα 103

104 ΕΓΑ ΣΕ ΕΞΕΛΛΞΘ - ΡΟΓΑΜΜΑ ΚΘΣΕΑΣ ΟΛΣΤΛΚΟΣ ΡΟΧΡΟΛΟΓΛΣΜΟΣ ΕΓΟΥ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΜΟΛΫΝ ΑΟΑΣΝΑΥΘ ΣΕΤΙΒΑΝΝΡΟΦΡΥ ΧΩΤΡΧ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΜΑΦΑΥΦΘΞΑΦΡΥ ,00 ΑΟΑΣΝΑΥΘ ΣΝΑΦΕΙΑΥ ΣΕΦΤΡΜΕΦΑΝΙΡΧ ,22 ΑΟΡΤΧΠΘ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΥΦΘ ΘΕΥΘ "ΣΑΝΑΙΦΡΧΤΟΡ" ΞΡΙΤΩΟ ,59 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΑΓΙΡΧ ΑΟΦΩΟΙΡΧ ,00 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΧΔΤΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΜΑΙ ΞΕΦΑΦΡΤΑ ΟΕΤΡΧ ΥΦΙΥ ΞΡΙΤΕΥ ,00 ΑΣΡΣΕΤΑΦΩΥΘ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ ΣΕΤΙΒΑΝΝΡΟΦΡΥ ΧΩΤΡΧ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΜΑΦΑΥΦΘΞΑΦΡΥ ΜΑΙ ΥΧΟΦΘΤΘΥΘ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΜΑΦΑΥΦΘΞΑΦΡΥ ,22 ΑΤΔΕΧΦΙΜΡ ΕΤΓΡ ΥΜΡΧΤΒΡΧΝΩΟ ,00 ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΔΙΜΦΧΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ - ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΓΑΝΙΑΥ ,33 ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΔΙΜΦΧΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ - ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΞΡΙΤΩΟ ,60 ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΔΙΜΦΧΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ - ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΞΡΙΤΩΟ ,69 ΘΝΕΜΦΤΡΦΩΦΙΥΞΡΥ ΦΘΥ ΣΡΝΘΥ ΦΩΟ ΞΡΙΤΩΟ (ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΦΩΦΙΥΦΙΜΩΟ ΥΩΞΑΦΩΟ) ,00 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΣΕΗΡΔΤΡΞΙΩΟ ΥΦΘΟ ΣΡΝΘ ΦΩΟ ΞΡΙΤΩΟ ,00 ΡΝΡΜΝΘΤΩΥΘ ΔΙΜΦΧΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ - ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΣΡΞΣΙΑΥ ,00 ΧΔΤΕΧΦΙΜΡ ΕΤΓΡ ΑΟΦΙΥΜΑΤΙΡΧ (ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΔΕΠΑΞΕΟΘΥ ΜΑΙ ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΔΙΜΦΧΡΧ ΧΔΤΕΧΥΘΥ) ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ ΑΓΡΤΑ ΡΙΜΡΣΕΔΡΧ ΓΙΑ ΦΘΟ ΑΟΕΓΕΤΥΘ ΥΧΓΜΤΡΦΘΞΑΦΡΥ ΔΘΞΑΤΧΕΙΡΧ - ΣΡΝΧΔΧΟΑΞΡΧ ΙΑΦΤΕΙΡΧ - ΔΘΞΡΦΙΜΘΥ ΒΙΒΝΙΡΘΘΜΘΥ , ,00 ΑΓΡΤΑ ΡΙΜΡΣΕΔΡΧ ΓΙΑ ΦΘΟ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΦΩΟ ΒΙΡΝΡΓΙΜΩΟ ΜΑΘΑΤΙΥΞΩΟ Α)ΒΩΤΩΟ- ΦΑΟΕΤΩΞΕΟΘΥ, Β)ΜΑΞΘΝΑΤΙΡΧ, Γ)ΥΙΒΑ ΑΟΑΣΦΧΠΘ ΥΧΥΦΘΞΑΦΡΥ ΔΙΡΙΜΘΥΘΥ ΜΑΙ ΔΙΑΧΕΙΤΙΥΘΥ ΕΤΓΩΟ ΦΡΧ ΕΥΣΑ, ΥΧΞΦΩΟΑ ΞΕ ΦΡ ΣΤΡΦΧΣΡ ΕΝΡΦ ΑΟΦΙΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΘΕΥΘ ΑΓΙΡΥ ΙΩΑΟΟΘΥ ΦΡΣ. ΜΡΙΟΡΦΘΦΑΥ ΜΑΞΘΝΑΤΙΡΧ ΑΟΦΙΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΧΔΤΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΘΕΥΘ ΘΕΥΘ ΦΑΝΑΟΔΤΑ ΦΡΣ. ΜΡΙΟΡΦΘΦΑΥ ΒΩΤΩΟ , , , ,00 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΑΤΔΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ Δ.Δ. ΜΝΘΞΑΦΡΥ ΥΦΘ ΘΕΥΘ "ΦΑΦΡΧΝΙ ΑΧΝΩΧΙ" ,88 ΑΥΦΑΝΦΡΥΦΤΩΥΕΙΥ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,00 ΑΥΦΑΝΦΡΥΦΤΩΥΕΙΥ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,51 ΔΙΑΞΡΤΦΩΥΘ ΣΕΤΙΒΑΝΝΡΟΦΑ ΧΩΤΡΧ ΥΦΡ ΘΤΩΡ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,00 ΔΙΑΞΡΤΦΩΥΘ ΣΝΑΦΕΙΑΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,00 ΔΙΜΦΧΑ ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ Βϋ ΦΑΥΘ ,38 ΔΙΜΦΧΑ ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ Βϋ ΦΑΥΘ ,62 ΕΤΓΑ ΑΤΔΕΧΥΘΥ ΔΘΞΡΧ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,12 104

105 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΡΦΡΤΡΧ ΡΧΘΞΑΦΡΥ ΦΧΣΡΧ ΣΤΕΥΥΑΥ, ΧΩΤΘΦΙΜΡΦΘΦΑΥ 20 ΜΧΒΙΜΩΟ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΑΣΡΦΤΑΜΦΙΜΡΧ ΞΘΧΑΟΘΞΑΦΡΥ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΕΜΥΜΑΦΕΑ-ΦΡΤΦΩΦΘ ,48 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΞΕΦΑΝΝΙΜΩΟ ΜΑΔΩΟ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΩΟ ,06 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΞΕΦΑΝΝΙΜΩΟ ΜΑΔΩΟ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΩΟ ,00 ΧΔΤΕΧΥΘ-ΑΤΔΕΧΥΘ ,00 ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΗΑΟΥ ΑΟΑΣΝΑΥΘ ΣΑΤΑΔΡΥΙΑΜΡΧ ΥΧΟΕΜΦΙΜΡΧ ΦΞΘΞΑΦΡΥ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,00 ΑΟΡΤΧΠΘ ΑΤΔΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΥΦΘ ΘΕΥΘ ΟΦΑΞΑΤΙ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ,00 ΑΟΡΤΧΠΘ ΑΤΔΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΥΦΘ ΘΕΥΘ ΟΦΑΞΑΤΙ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ΑΟΦΙΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΑΞΙΑΟΦΡΥΩΝΘΟΑ ΔΙΜΦΧΡΧ ΧΔΤΕΧΥΘΥ ΜΕΟΦΤΙΜΘΥ ΡΔΡΧ ΗΑΤΡΧ , ,97 ΑΣΡΜΑΦΑΥΦΑΥΘ ΧΦΙΥΦΑΞΕΟΡΧ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΜΦΙΤΙΡΧ ΥΦΡΟ ΡΙΜΙΥΞΡ ΞΑΜΤΩΟ ΜΑΙ ΞΕΦΑΦΤΡΣΘ ΦΡΧ ΥΕ ΕΜΘΕΦΘΤΙΡ ΝΑΡΓΤΑΦΙΜΘΥ ΥΧΝΝΡΓΘΥ ,00 ΑΥΦΑΝΦΡΥΦΤΩΥΘ ΔΘΞΡΦΙΜΩΟ ΔΤΡΞΩΟ Δ. Δ. ΗΑΤΡΧ ,32 ΑΥΦΑΝΦΡΥΦΤΩΥΘ ΜΕΟΦΤΙΜΘΥ ΡΔΡΧ ΗΑΤΡΧ ,74 ΒΕΝΦΙΩΥΘ ΑΘΝΘΦΙΜΩΟ ΕΓΜΑΦΑΥΦΑΥΕΩΟ Δ.Δ. ΗΑΤΡΧ ,00 ΒΕΝΦΙΩΥΘ ΒΑΦΡΦΘΦΑΥ ΔΘΞΡΦΙΜΩΟ ΔΤΡΞΩΟ ΜΑΙ ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΦΕΧΟΙΜΩΟ ΥΦΡ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,00 ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΑΣΡΧΕΦΕΧΦΙΜΩΟ ΔΙΜΦΧΩΟ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ,00 ΕΣΕΜΦΑΥΕΙΥ ΑΤΔΕΧΦΙΜΩΟ ΔΙΜΦΧΩΟ-ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΑΤΔΕΧΦΙΜΘΥ ΔΕΠΑΞΕΟΘΥ ,00 ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΑΣΡΧΕΦΕΧΦΙΜΡΧ ΔΙΜΦΧΡΧ Δ.Δ. ΞΡΤΡΟΙΡΧ ,00 ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΑΣΡΧΕΦΕΧΦΙΜΡΧ ΔΙΜΦΧΡΧ ΥΦΘ ΘΕΥΘ "ΒΤΧΥΙΔΑ" Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ" ,00 ΕΤΓΑ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ Δ.Δ. ΞΡΤΡΟΙΡΧ ,32 ΕΤΓΑ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ ΞΡΤΡΟΙΡΧ ΥΦΙΥ ΘΕΥΕΙΥ "ΜΑΦΩ ΒΤΧΥΘ" ΜΑΙ "ΑΓΙΑ ΑΙΜΑΦΕΤΙΟΘ" ,00 ΕΤΓΑ ΕΠΩΤΑΙΥΞΡΧ ΜΑΙ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,18 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΑΣΡΧΕΦΕΧΦΙΜΩΟ ΔΙΜΦΧΩΟ Δ.Δ. ΗΑΤΡΧ ,00 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΔΕΠΑΞΕΟΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ ΔΘΞΡΧ ΗΑΤΡΧ ,00 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΦΕΙΧΩΟ ΑΟΦΙΥΦΘΤΙΠΘΥ ΓΙΑ ΣΤΡΥΦΑΥΙΑ ΑΣΡ ΜΑΦΡΝΙΥΘΘΦΙΜΑ ΦΑΙΟΡΞΕΟΑ ΥΦΡ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,00 ΣΤΡΥΘΘΜΘ ΜΑΦ' ΕΣΕΜΦΑΥΘ ΑΙΘΡΧΥΑΥ ΥΕ ΧΦΙΥΦΑΞΕΟΡ ΥΧΡΝΙΜΡ ΜΦΙΤΙΡ ΓΙΑ ΦΘ ΥΧΥΦΕΓΑΥΘ ΦΡΧ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΣΑΙΔΙΜΡΧ ΥΦΑΘΞΡΧ ΜΑΙ ΟΘΣΙΑΓΩΓΕΙΡΧ ΗΑΤΡΧ ,06 ΥΧΞΣΝΘΤΩΥΘ ΜΑΙ ΡΝΡΜΝΘΤΩΥΘ ΜΦΙΤΙΑΜΩΟ ΧΣΡΔΡΞΩΟ ΣΡΝΙΦΙΥΦΙΜΡΧ ΜΕΟΦΤΡΧ ΗΑΤΡΧ ,00 ΥΧΟΕΧΙΥΘ ΜΑΦΑΥΜΕΧΘΥ ΑΣΡΧΕΦΕΧΦΙΜΩΟ ΔΙΜΦΧΩΟ Δ.Δ. ΞΡΤΡΟΙΡΧ ,00 ΥΧΟΦΘΤΘΥΘ ΜΑΙ ΕΣΙΥΜΕΧΘ ΔΤΡΞΡΧ ΧΑΝΕΣΑ-ΒΡΤΙΗΙΑ ,00

106 ΣΥΝΟΛΟ ,29 Σθγι: ΡΛΝΑΚΑΣ 24 : Ολοκλθρωμζνα Ζργα Ρρογράμματοσ «ΚΘΣΕΑΣ» Διμου Ψαιςτοφ ανά Δθμοτικι Ενότθτα ΟΛΟΛΘΫΜΕΝΑ ΕΓΑ - ΡΟΓΑΜΜΑ ΚΘΣΕΑΣ ΟΛΣΤΛΚΟΣ ΡΟΧΡΟΛΟΓΛΣΜΟΣ ΕΓΟΥ ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΜΟΛΫΝ ΑΟΡΤΧΠΘ ΧΔΤΕΧΦΙΜΘΥ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΓΙΑ ΦΘΟ ΣΡΝΘ ΦΩΟ ΞΡΙΤΩΟ ,00 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥ ΜΑΙ ΞΕΦΑΦΡΤΑ ΟΕΤΡΧ ΥΦΡ ΜΑΥΦΕΝΝΙ ,59 ΑΠΙΡΣΡΙΘΥΘ ΓΕΩΦΤΘΥΘΥΥΦΘ ΘΕΥΘ "ΞΣΑΝΩΞΑΦΑ" ΥΜΡΧΤΒΡΧΝΩΟ" ,00 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΔΘΞΡΦΙΜΡΧ ΣΕΤΙΣΦΕΤΡΧ ΕΟΘΞΕΤΩΥΘΥ ΕΣΙΥΜΕΣΦΩΟ ,00 ΡΝΡΜΝΘΤΩΥΘ ΔΙΜΦΧΩΟ ΧΔΤΕΧΥΘΥ ΑΣΡΧΕΦΕΧΥΘΥ ΣΡΞΣΙΑΥ ,05 ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΤΥΜΡΑΚΛΟΥ ΣΑΤΜΡ ΜΧΜΝΡΦΡΤΙΑΜΘΥ ΑΓΩΓΘΥ ΦΧΞΣΑΜΙΡΧ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΑΟΡΙΜΦΡΧ ΔΡΤΧΦΡΤΜΡΧ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΡΦΡΤΡΧ ΡΧΘΞΑΦΡΥ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΑΣΡΤΤΙΞΞΑΦΡΦΡΤΡΧ ΡΧΘΞΑΦΡΥ ,00 ΣΤΡΞΘΘΕΙΑ ΔΙΑΞΡΤΦΩΦΘΤΑ ΓΑΙΩΟ ,00 ΔΘΜΟΤΛΚΘ ΕΝΟΤΘΤΑ ΗΑΟΥ ΑΣΡΣΕΤΑΦΩΥΘ ΜΦΙΤΙΑΜΩΟ ΧΣΡΔΡΞΩΟ ΥΦΡ ΑΘΝΘΦΙΜΡ -ΣΡΝΙΦΙΥΦΙΜΡ ΜΕΟΦΤΡ ΗΑΤΡΧ ,00 ΕΤΓΑ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ ΜΕΟΦΤΙΜΘΥ ΣΝΑΦΕΙΑΥ ΞΑΜΤΩΟ ,00 ΕΤΓΑ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ ΣΕΤΙΣΑΦΘΦΙΜΘΥ ΔΙΑΔΤΡΞΘΥ Δ.Δ. ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,00 ΕΤΓΑ ΑΟΑΣΝΑΥΘΥ ΦΘΥ ΣΝΑΦΕΙΑΥ ΒΡΤΙΗΙΩΟ ,00 ΜΑΦΑΥΜΕΧΘ ΔΙΜΦΧΡΧ ΧΔΤΕΧΥΘΥ ΞΑΜΤΩΟ ,00 ΣΥΝΟΛΟ ,64 Σθγι: 106

107 ΚΕΨΑΛΑΛΟ 2 Αναπτυξιακι φυςιογνωμία και προοπτικζσ 2.1 ΑΞΛΟΛΟΓΘΣΘ ΤΘΣ ΡΕΛΟΩΘΣ ΤΟΥ ΔΘΜΟΥ Ξε βάςθ τα προςωρινά ςτοιχεία τθσ απογραφισ του 2011 ο μόνιμοσ πλθκυςμόσ του Διμου Φαιςτοφ ανζρχεται ςε κατοίκουσ που αναλογεί ςτο 8,01% το μονίμου πλθκυςμοφ του Ο. Θρακλείου και το 3,92% του ςυνολικοφ μόνιμου πλθκυςμοφ τθσ Σεριφζρειασ Μριτθσ. Θ οικονομικι δραςτθριότθτα ςτον Διμο Φαιςτοφ είναι ζντονα εξαρτθμζνθ από τον πρωτογενι τομζα ο οποίοσ παρουςιάηει πλικοσ διαρκρωτικϊν προβλθμάτων και αδυναμιϊν. Υτον γεωργικό τομζα τζτοια είναι : ο μικρόσ και πολυτεμαχιςμζνοσ κλιροσ, ο χαμθλόσ βακμόσ τυποποίθςθσ και μεταποίθςθσ, θ απουςία επιχειρθματικισ κουλτοφρασ, απουςία πιςτοποιθμζνων προϊόντων, θ αδυναμία ολοκλθρωμζνθσ προβολισ προϊκθςθσ και διανομισ των προϊόντων ςε ξζνεσ αγορζσ, θ αδυναμία διαςφνδεςθσ με τον τουριςτικό τομζα. λα αυτά ζχουν ςαν αποτζλεςμα, αν και θ περιοχι παράγει ποιοτικά αγροτικά προϊόντα το ειςόδθμα των αγροτϊν να μθν κρίνεται ικανοποιθτικό και να υπάρχει πλιρθ εξάρτθςθ τθσ γεωργικισ παραγωγισ από τισ επιδοτιςεισ που βαίνουν μειωμζνεσ εξαιτίασ των ςυνζχων αλλαγϊν ςτθν ΜΑΣ. Θ κτθνοτροφία τθσ περιοχισ που αναπτφχτθκε ςτρεβλά εξαιτίασ των επιδοτιςεων εμφανίηει αντίςτοιχα προβλιματα με τθν γεωργία. Χπερβόςκθςθ, αφξθςθ του κόςτουσ παραγωγισ (ηωοτροφζσ), χαμθλι βοςκοικανότθτα, απουςία υποδομϊν, ζλλειμμα επαγγελματιςμοφ ζχουν ςαν αποτζλεςμα τθν ραγδαία ςυρρίκνωςθσ του κτθνοτροφικοφ ειςοδιματοσ με επικίνδυνεσ προεκτάςεισ τόςο για τθν οικονομία όςο και για τθν διατιρθςθ του κοινωνικοφ ιςτοφ τθσ περιοχισ. Υτον πρωτογενι τομζα ςυνεπϊσ απαιτείται αλλαγι του υφιςτάμενου παραδοςιακοφ και ξεπεραςμζνου μοντζλου ςε ζνα νζο ςφγχρονο και αποδοτικό. Θ ςυνζχιςθ τθσ υφιςτάμενθσ κατάςταςθσ κα οδθγιςει ςε οικονομικό μαραςμό, ςτθν εγκατάλειψθ 107

108 μεγάλου μζρουσ του παραγωγικοφ πλθκυςμοφ με αποτζλεςμα τθν ςυνολικι επιβάρυνςθ τθσ αναπτυξιακισ διαδικαςίασ. Θ δθμόςια και ιδιωτικι τουριςτικι υποδομι του Διμου κρίνεται ανεπαρκισ και θ προςφερόμενθ ποιότθτα υπθρεςιϊν ζχει να διανφςει ςθμαντικά περικϊρια βελτίωςθσ. Επίςθσ θ μζχρι πρόςφατα ζλλειψθ οργανωμζνθσ τουριςτικισ προβολι τθσ περιοχισ ζχει ςαν αποτζλεςμα τον χαμθλό βακμό ανάπτυξθσ του τομζα του τουριςμοφ. Θ μζχρι τϊρα απουςία χωροταξικοφ ςχεδιαςμοφ ςε ςυνδυαςμό με τθν υπερβόςκθςθ, τθν άναρχθ δόμθςθ, τθν εγκατάςταςθ βιοτεχνικϊν μονάδων και μονάδων παραγωγισ ΑΣΕ (κυρίωσ μικρϊν φωτοβολταϊκϊν) ζχει οδθγιςει ςτθν υποβάκμιςθ του φυςικοφ τοπίου που δεν ζχει αναδεχκεί και αξιοποιθκεί πλιρωσ ζτςι ϊςτε να αποτελζςει πυλϊνα ανάπτυξθσ. Βαςικό πρόβλθμα για τουσ κατοίκουσ του πλθκυςμοφ είναι θ απουςία οργανωμζνων μονάδων υγείασ και θ χαμθλι ποιότθτα πρωτοβάκμιασ φροντίδασ. Ζλλειμμα καταγράφεται επίςθσ ςε δομζσ εκπαίδευςθσ, κατάρτιςθσ και ψυχαγωγίασ γεγονόσ που μειϊνει τθν ποιότθτα ηωισ και ςτερεί επίςθσ ςε πολλζσ περιπτϊςεισ τθν γνϊςθ από τουσ κατοίκουσ. Φροχοπζδθ ςτθν μζχρι τϊρα ανάπτυξθ τθσ ευρφτερθσ περιοχισ τθσ Ξεςςαράσ ζχει διαδραματίςει το οδικό δίκτυο που τθ ςυνδζει με τον αςτικό ιςτό τθσ πόλθσ του Θρακλείου όπου βρίςκονται τόςο το λιμάνι όςο και το αεροδρόμιο. Αν και ζχει βελτιωκεί ςε μεγάλο βακμό ωςτόςο θ ολοκλιρωςθ του κακυςτζρει και τθν ανάπτυξθ τθσ περιοχισ. Υε πολλοφσ από τουσ μικροφσ οικιςιμουσ τουσ Διμου δεν κατοικοφν ποια κακόλου νζοι άνκρωποι με ορατό τον κίνδυνο εγκατάλειψθσ και εξαφάνιςθσ πλοφςιασ πολιτιςτικισ και αρχαιολογικισ κλθρονομίασ που διακζτουν. 2.2 ΑΝΑΡΤΥΞΛΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΘΤΕΣ Ρ Διμοσ Φαιςτοφ διακζτει αρκετά ςυγκριτικά πλεονεκτιματα που με τισ κατάλλθλεσ πολίτικεσ και δράςεισ μπορεί να τον καταςτίςουν πρότυπο ανάπτυξθσ. Φο αναπτυξιακό πρότυπο του Διμου μπορεί να βαςιςτεί ςτισ αρχζσ τθσ αειφόρου ανάπτυξθσ. Ξε τον όρο αειφόρο ανάπτυξθ ορίηεται θ ανάπτυξθ που ανταποκρίνεται ςτισ ανάγκεσ του παρόντοσ χωρίσ να περιορίηει και να καταςτρζφει τισ ανάγκεσ των μελλοντικϊν γενεϊν. Για να πραγματοποιθκεί αυτό απαιτείται ςυνδυαςμόσ των εξισ επιδιϊξεων : 108

109 αποτελεςματικότθτα τθσ οικονομίασ, κοινωνικι ςυνοχι και ιςότθτα, προςταςία του φυςικοφ περιβάλλοντοσ Α. Ανάπτυξθ τθσ οικονομίασ Θ αποτελεςματικότθτα τθσ οικονομίασ ςτθν περιοχι μπορεί να επιτευχκεί μζςα από : Φθν αναδιοργάνωςθ του πρωτογενι και δευτερογενι τομζα μζςα από ζνα νζο μοντζλο ανάπτυξθσ τθσ γεωργίασ και τθσ κτθνοτροφίασ. Φθν τουριςτικι ανάπτυξθ τθσ περιοχισ μζςα από τθν αξιοποίθςθ ανάδειξθ και προβολι του πλοφςιου φυςικοφ, ιςτορικοφ και αρχαιολογικοφ πλοφτου. Β. Κοινωνικι ςυνοχι και ιςότθτα Θ διατιρθςθ τθσ κοινωνικισ ςυνοχισ και ευθμερίασ μπορεί να επιτευχκεί μζςα από : Φθν διατιρθςθ του βιοτικοφ επιπζδου με τθν ενίςχυςθ των κοινωνικϊν υποδομϊν υγείασ εκπαίδευςθσ, ψυχαγωγίασ. Φθν διατιρθςθ των πολιτιςτικϊν αξίων, ικθ και ζκιμα, ιςτορία και φυςιογνωμία τθσ περιοχισ. Σροςταςία πολιτιςτικϊν και ιςτορικϊν ςτοιχείων. Γ. Ψυςικό περιβάλλον Θ προςταςία του φυςικοφ περιβάλλοντοσ μπορεί να επιτευχκεί μζςα από : Φθν ορκολογικι διαχείριςθ και προςταςία των φυςικϊν πόρων. Διατιρθςθ τθσ ποικιλομορφίασ, χλωρίδασ και πανίδασ. - Ρρωτογενισ τομζασ Ρ πρωτογενισ τομζασ τθσ περιοχισ παρόλα τα προβλιματα που αντιμετωπίηει ζχει τεραςτία περικϊρια ανάπτυξθσ αρκεί να προςαρμοςτεί ςτισ εξελίξεισ και να αλλάξει το υφιςτάμενο μοντζλο. Θ κακιζρωςθ τθσ Μρθτικισ κουηίνασ ωσ υψθλισ διατροφικισ αξίασ, θ τάςθ ςε παγκόςμιο επίπεδο για κατανάλωςθ υψθλισ ποιότθτασ τυποποιθμζνα προϊόντα είναι δυο βαςικοί παράγοντεσ που δθμιουργοφν κετικζσ προοπτικζσ όλων των παραγόμενων αγροτικϊν προϊόντων τθσ περιοχισ. Επιπρόςκετα διευρφνεται ςυνεχϊσ το ποςοςτό ειςόδου ελλθνικϊν προϊόντων ςτισ νζεσ μεγάλεσ αγορζσ τθσ Μίνασ και τθσ Τωςίασ ενϊ αναξιοποίθτθ για τα αγροτικά προϊόντα παραμζνει ακόμα θ μεγάλθ τουριςτικι επιςκεψιμότθτα τθσ Μριτθσ κακϊσ δεν υπάρχει διαςφνδεςθ του πρωτογενι με τον τριτογενι τομζα. Υτθν περιοχι υπάρχει ακόμα θ δυνατότθτα νζων δυναμικϊν 109

110 καλλιεργειϊν όπωσ αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά κακϊσ ευνοοφν και οι καιρικζσ ςυνκικεσ και το ανάγλυφο τθσ περιοχισ αλλά και θ φπαρξθ αρδεφςιμων εκτάςεων. Δυνατότθτεσ ανάπτυξθσ ζχει ακόμα θ μελιςςοκομεία και θ αλιεία που αςκείται κυρίωσ ωσ ςυμπλθρωματικό ειςόδθμα από πολλοφσ κατοίκουσ. Για τθν ανάπτυξθ του πρωτογενι τομζα επιβεβλθμζνθ κρίνεται (ςε ςυνδυαςμό πάντα με τον περιφερειακό ςχεδιαςμό) θ χάραξθ αγροτικισ πολιτικισ για τον Διμο Φαιςτοφ και τθν ευρφτερθ περιοχι τθσ Ξεςςαράσ. Φο όποιο μοντζλο ανάπτυξθσ και πολιτικισ που κα ςχεδιαςτεί κα πρζπει να λάβει υπόψθ του τα εξισ ηθτιματα: Φθν δυνατότθτα αναδαςμοφ προκειμζνου να επιτευχκοφν οικονομίεσ κλίμακασ Φθν εκπαίδευςθ των αγροτϊν και θ καλλιζργεια επαγγελματικισ κουλτοφρασ Φθν απαραίτθτθ τυποποίθςθ και πιςτοποίθςθ όλων των προϊόντων τθσ περιοχισ - Δευτερογενισ τομζασ Θ δθμιουργία χωροταξικοφ πλαιςίου και ςχεδιαςμοφ, κα δϊςει τθν δυνατότθτα ανάπτυξθσ ςτον δευτερογενι τομζα αφοφ προβλζπεται να κεςμοκετθκοφν ςυγκεκριμζνεσ περιοχζσ που κα διευκολφνουν τθν ίδρυςθ και τθν λειτουργία των μεταποιθτικϊν επιχειριςεων. Ρ τομζασ τον ανανεϊςιμων πθγϊν ενζργειασ ςτθν περιοχι διακζτει επίςθσ τεραςτία περικϊρια ανάπτυξθσ κακϊσ ευνοοφν οι καιρικζσ ςυνκικεσ και το φυςικό ανάγλυφο. Ωςτόςο, θ αναπτυξιακι αυτι δυνατότθτα τθσ περιοχισ δεν κα πρζπει να καταςτεί απειλι για τθν αλλοίωςθ του φυςικοφ περιβάλλον ςτερϊντασ ζτςι τθν ελκυςτικότθτα τθσ. - Τριτογενισ τομζασ Φα τελευταία χρόνια οι εναλλακτικζσ και ιπιεσ μορφζσ τουριςμοφ κερδίηουν ςυνεχϊσ ζδαφοσ ςε όλθ τθν Ευρϊπθ. Αποτελοφν αντίβαρο ςτον μαηικό τουριςμό που πολλζσ φορζσ αλλοιϊνει πολλά από τα χαρακτθριςτικά ενόσ τόπου τόςο ςε φυςικό όςο και ανκρωπογενζσ επίπεδο. Θ περιοχι του Διμου Φαιςτοφ προςφζρεται για τθν ανάπτυξθ ιπιασ μορφισ τουριςμοφ ςτθριηόμενθ ςτο πλικοσ των ςθμαντικϊν πόρων και αξιοκζατων, ςτο μοναδικό φυςικό τθσ πλοφτο που ςυνδυάηει όμορφεσ παραλίεσ και βουνά και τζλοσ τθν πλοφςια ςε βάκοσ αιϊνων ιςτορία τθσ. Για τθν ανάπτυξθ του τουριςμοφ απαιτείται ολοκλθρωμζνοσ αναπτυξιακόσ ςχεδιαςμόσ με που κα βαςίηεται κυρίωσ ςτθν οργανωμζνθ προβολι, ςτθν εκπαίδευςθ και κατάρτιςθ, ςτισ νζεσ τεχνολογίεσ, ςτθν ίδρυςθ και τον εκςυγχρονιςμό βαςικϊν υποδομϊν και ςτθν δθμιουργία οργανωμζνων τουριςτικά μονάδων. 110

111 2.3 ΑΝΑΛΥΣΘ SWOT Ξε τθ χριςθ τθσ ανάλυςθσ SWOT γίνεται κωδικοποιθμζνθ καταγραφι τθσ υφιςτάμενθσ κατάςταςθσ ςτθν περιοχι παρζμβαςθσ, όπωσ περιγράφεται ςτο κεφάλαιο 2, ςε τζςςερισ βαςικζσ ενότθτεσ και ςυγκεκριμζνα: Υτα πλεονεκτιματα τα οποία ςυμβάλλουν ςτθν αξιοποίθςθ των ευκαιριϊν και τθν αντιμετϊπιςθ των απειλϊν. Υτισ αδυναμίεσ που υπονομεφουν τθν ανταγωνιςτικι κζςθ τθσ περιοχισ και παρεμποδίηουν τθν αξιοποίθςθ ευκαιριϊν. Υτισ ευκαιρίεσ που ςυντελοφν ςτθ διαμόρφωςθ ςυγκριτικοφ πλεονεκτιματοσ. Υτισ απειλζσ που δθμιουργοφν αρνθτικζσ επιδράςεισ ςτθν ανάπτυξθ. Θ ανάλυςθ ζγινε ςε τρία βαςικά χαρακτθριςτικά τθσ περιοχισ: οικονομικά, κοινωνικά και χωρικά. Θα πρζπει να ςθμειωκεί ωςτόςο ότι, κάποια από τα ςθμεία τθσ ανάλυςθσ εμπίπτουν ςε περιςςότερα από ζνα χαρακτθριςτικά αλλά ζχουν καταγραφεί μόνο ςε ζνα απ αυτά. Για τθν ανάλυςθ ελιφκθςαν υπόψθ θ υφιςτάμενθ κατάςταςθ, οι δυνατότθτεσ και προοπτικζσ ςτουσ παρακάτω τομείσ: 1. ςτον πρωτογενι τομζα 2. ςτθ μεταποίθςθ τυποποίθςθ αγροτικϊν προϊόντων 3. ςτισ βιοτεχνικζσ δραςτθριότθτεσ 4. ςτον τομζα τουριςμοφ παροχισ υπθρεςιϊν 5. ςτο περιβάλλον 6. ςτον πολιτιςμό 7. ςτο ανκρωπογενζσ περιβάλλον (απαςχόλθςθ, κοινωνικι ςυνοχι, επαγγελματικι εξειδίκευςθ κλπ) 8. ςτισ βαςικζσ υποδομζσ (τεχνικζσ, κοινωνικζσ, πολιτιςτικζσ κλπ). Θ παραπάνω προςζγγιςθ κρίνεται ςκόπιμθ, ϊςτε να τεκμθριωκεί με ςαφινεια θ επιλογι των εφαρμοηόμενων δράςεων ςτθν περιοχι παρζμβαςθσ. 111

112 Ρλεονεκτιματα Αδυναμίεσ Ευκαιρίεσ Απειλζσ Υτρατθγικι γεωγραφικι κζςθ του Διμου Ρι ςθμαντικοί πολιτιςτικοί και αρχαιολογικοί πόροι (αρχαιολογικοί χϊροι με ςθμαντικότεροι αυτόν τθσ Φαιςτοφ, ιςτορικά μνθμεία, παραδοςιακοί οικιςμοί, λαογραφικι παράδοςθ) Θ ικανοποιθτικι προςπελαςιμότθτα και ο χαμθλόσ βακμόσ απομόνωςθσ για τουσ περιςςότερουσ οικιςμοφσ Φο πλοφςιο φυςικό και δομθμζνο περιβάλλον και πλικοσ περιοχϊν Natura. Θ δυνατότθτα παραγωγισ ποιοτικά εξαγϊγιμων αγροτικϊν προϊόντων Αξιόλογοι παραδοςιακοί οικιςμοί Χαμθλά επίπεδα ανεργίασ Ψπαρξθ ικανοποιθτικϊν ιδιωτικϊν επιχειριςεων παροχισ υπθρεςιϊν Σροςβάςιμεσ παραλίεσ μοναδικοφ κάλλουσ Ευνοϊκζσ κλιματολογικζσ ςυνκικεσ ανάπτυξθσ ανανεϊςιμων πθγϊν ενζργειασ Θ ζλλειψθ οργανωμζνθσ πολιτικισ προβολισ τθσ περιοχισ Θ ςυρρίκνωςθ του αγροτικοφ ειςοδιματοσ και θ ζντονθ εξάρτθςθ από τισ επιδοτιςεισ Θ ζντονθ εξάρτθςθ τθσ ςυνολικισ οικονομίασ από τον πρωτογενι τομζα Φο ζλλειμμα υποδομϊν υγείασ ςτθν περιοχι Θ απουςία ικανοποιθτικϊν ιδιωτικϊν και δθμοςίων υποδομϊν ςτθν περιοχι Χαμθλι ποιότθτα παροχισ υπθρεςιϊν ςτον τουριςτικό τομζα Ζλλειμμα ανταγωνιςτικότθτασ ςτον πρωτογενι τομζα. Ρ υψθλόσ δείκτθσ γιρανςθσ του πλθκυςμοφ, ςε ςχζςθ με το νομό (1,03 ςτθν περιοχι, ενϊ ςτο νομό είναι 0,92 και ςε επίπεδο Μριτθσ 0,96) Φο χαμθλό ποςοςτό ςυμμετοχισ των γυναικ