ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ /Α Ε Υ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ /Α Ε Υ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ /Α Ε Υ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Αθήνα

2 Επιµέλεια- Ευθύνη Εποπτεία Έρευνας ηµουλάς Κων/νος ( Επ. Σύµβουλος ΙΝΕ/ΓΣΕΕ). Παπαδοπούλου έσποινα(επ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστηµίου ). Μέρος Πρώτο Κριατσιώτη Βανέσα (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-Α Ε Υ) Μπάκαβος Χρήστος (Επ. Καθηγητής Παντείου Πανεπιστηµίου). Παπαδοπούλου έσποινα(επ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστηµίου). (Συµµετοχή: Αλέκος Αλέξης) Μέρος εύτερο Γούλας Χρήστος (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) ηµουλάς Κων/νος ( Επ. Σύµβουλος ΙΝΕ/ΓΣΕΕ). Κριατσιώτη Βανέσα (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-Α Ε Υ) Παπαδοπούλου έσποινα(επ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστηµίου). Μέρος Τρίτο ηµουλάς Κων/νος ( Επ. Σύµβουλος ΙΝΕ/ΓΣΕΕ). Κριατσιώτη Βανέσα (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-Α Ε Υ) Παπαδοπούλου έσποινα(επ. Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστηµίου). Στατιστική Επεξεργασία και Ανάλυση Μπουκουβάλας Κω/νος (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) Συντονισµός οµάδας συνεντευκτριών Κριατσιώτη Βανέσα (Επ. Συνεργάτης ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-Α Ε Υ) 2

3 Συνεντεύξεις Αργυροπούλου Ειρήνη Κουφοπούλου Παρασκευή Οικονοµοπούλου Αντιγόνη Σκόµπα Μαρία Σπυριδάκη Ελεάνα Τίκα Βέρα Τσορνάγια Λίλιαν Τουρή Παρασκευή 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ 3. ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΟΥ 2000 ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ 5.1. ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 5.2. ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΤΥΠΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ 6. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕ ΙΟΥ (Μεθοδολογία της έρευνας πεδίου, οµή της έρευνας πεδίου) 7. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕ ΙΟΥ 7.1. ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥΣ 7.2. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Α. ΒΑΣΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Β. ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 4

5 ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ 8. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9. ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 5

6 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Το αντικείµενο της συνολικής έρευνας στόχοι 1.2. Υποθέσεις Εργασίας 1.3. Μεθοδολογία της συνολικής έρευνας 1.4. Μεθοδολογία της έρευνας πεδίου 1.5. οµή της έρευνας 2. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ 2.1. Μετανάστευση και Μεταναστευτική Πολιτική 2.2. Κοινωνική Ένταξη και Κοινωνική Ενσωµάτωση 2.3. Παράγοντες και Μηχανισµοί Ένταξης και Ενσωµάτωσης των Οικονοµικών Μεταναστών 3. ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 3.1. Η Ελλάδα ως χώρα υποδοχής µεταναστών 3.2. Η εµπειρία της Ελλάδας ως χώρα αποστολής και οι πολιτικές παλιννόστησης Μια σύντοµη αναφορά Η απαρχή της πολιτικής για τους παλιννοστούντες Η περίπτωση των παλιννοστούντων οµογενών Οι ρυθµίσεις για τους παλιννοστούντες µαθητές 3.3. Η εµπειρία της Ελλάδας ως χώρα υποδοχής και οι υφιστάµενες πολιτικές Το θεσµικό πλαίσιο των αρχών της δεκαετίας του 1990 και η πρώτη διαδικασία νοµιµοποίησης των παράνοµων µεταναστών Οι πρόσφατες νοµοθετικές ρυθµίσεις για τη µετανάστευση και η δεύτερη διαδικασία νοµιµοποίησης παράνοµων µεταναστών 3.4. Οι ρυθµίσεις για τους πρόσφυγες 3.5. Οι πολιτικές ένταξης των αλλοδαπών µαθητών στη εκπαίδευση 3.6. Συµπερασµατικές παρατηρήσεις 6

7 4. Η µετανάστευση στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση στην ποσοτική της διάσταση 1. Πληθυσµός και µετανάστευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1.1. Μορφές µετανάστευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1.2. Η εξέλιξη των µεταναστευτικών εισροών στην Ευρωπαϊκή Ένωση των Ο πληθυσµός ξένης υπηκοότητας στην Ε.Ε Η µετανάστευση ως συνιστώσα των δηµογραφικών εξελίξεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. ` 2. Το φαινόµενο της µετανάστευσης στην Ελλάδα 2.1. Μετανάστευση και πληθυσµός ξένης υπηκοότητας στην Ελλάδα 2.2. Η µετανάστευση ως δηµογραφική συνιστώσα του πληθυσµού της Ελλάδας 2.3. Αλλοδαπός πληθυσµός στην Ελλάδα και στην Περιφέρεια Αττικής 3. Συµπέρασµα 5.1. ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΏΝ 1. Εισαγωγή 2. Ένταξη των µεταναστών και πρωτοβουλίες του Συµβουλίου της Ευρώπης 3. Ένταξη των µεταναστών και πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 4. Για µια εξειδίκευση των ζητηµάτων που αφορούν στην ένταξη των µεταναστών 4.1 Πολιτική συµµετοχή σε τοπικό επίπεδο 4.2 Πρόσβαση στην εθνικότητα και την «αστική ιθαγένεια» 4.3 Η ρύθµιση της παράνοµης µετανάστευσης 7

8 4.4 Το δικαίωµα στην οικογενειακή επανένωση 4.5. Η απασχόληση 4.6. Πρόσβαση στο κοινωνικό και πολιτισµικό περιβάλλον, πολιτισµικές όψεις της ενσωµάτωσης και σεβασµός της διαφορετικότητας 4.7. Υγειονοµικές υπηρεσίες 4.8. Καταπολέµηση των διακρίσεων 4.9. Εκπαίδευση και γλωσσικές ικανότητες Στέγη και οικιστικά θέµατα 5. Συµπέρασµα 5.2. Παραδείγµατα «καλών πρακτικών στον Ευρωπαϊκό χώρο. Οι περιπτώσεις της Αυστρίας, Γαλλίας, Γερµανίας, Ολλανδίας, Ηνωµένου Βασιλείου, Πορτογαλίας, Ισπανίας, Ιταλίας, Ελλάδας Μεθοδολογία Οι προϋποθέσεις που αφορούν στην είσοδο και διαµονή υπηκόων Το δικαίωµα της οικογενειακής συνένωσης Πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην κατάρτιση και στις γλωσσικές ικανότητες Η ένταξη ενσωµάτωση των µεταναστών µε έµφαση στην αγορά εργασίας Πρόσβαση στην ιθαγένεια Άλλα ζητήµατα κοινωνικής µεταναστευτικής πολιτικής Η ενσωµάτωση των µεταναστών µε έµφαση στην πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές και υπηρεσίες Πολιτικά δικαιώµατα Συµπέρασµα ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟ 7. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕ ΙΟΥ 7.1. ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥΣ 7.2. ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Α. ΒΑΣΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 8

9 Α1. Τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά Α.2. Ιστορικό Καταγωγής και εθνικότητα Α.3. Ιστορικό διαµονής στην Ελλάδα και Νοµιµοποίηση- Η πολιτογράφηση Α.4. Χαρακτηριστικά εκπαίδευσης και επαγγελµατικής κατάρτισης Α.5. Χαρακτηριστικά Απασχόλησης Α.6. Στοιχεία υγείας µελών Α.7. Στοιχεία εισοδήµατος Β. ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Β. 1. Ο Χρόνος Παραµονής στη χώρα Υποδοχής Β.2. Η διαδικασία νοµιµοποίησης και ο χρόνος νοµιµότητας Β.3. Η γλώσσα Β.4. Το εκπαιδευτικό υπόβαθρο Β.5. Η Απασχόληση Β.6. Η οικογενειακή συνένωση Β.7. Η κατοικία και η σταθερότητα στην κατοικία Β.8. Η Πολιτισµική και θρησκευτική ιδιαιτερότητα Β.9.Οι Σχέσεις µε τον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα Β.10.Οι Σχέσεις µε τους συλλόγους Β.11.Οι άτυπες κοινωνικές σχέσεις Β.12.Η Σχέση µε την ελληνική κοινωνία και τους έλληνες Β.13.Συνολική αποτύπωση των προβληµάτων στην Ελλάδα Α. ΒΑΣΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Α.1. Τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά Α.2. Ιστορικό Καταγωγής και εθνικότητα Α.3. Ιστορικό διαµονής στην Ελλάδα και Νοµιµοποίηση - Η πολιτογράφηση Α.4. Χαρακτηριστικά εκπαίδευσης και επαγγελµατικής κατάρτισης Α.5. Χαρακτηριστικά Απασχόλησης Α.6. Στοιχεία υγείας µελών Α.7. Στοιχεία εισοδήµατος 9

10 Β. ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ Β.1. Ο Χρόνος Παραµονής στη χώρα Υποδοχής Β.2. Η διαδικασία νοµιµοποίησης και ο χρόνος νοµιµότητας Β.3. Η γλώσσα Β.4. Το εκπαιδευτικό υπόβαθρο Β.5. Η Απασχόληση Β.6. Η οικογενειακή συνένωση Β.6.1. Οικογένεια εγκατεστηµένη στην Ελλάδα (σύζυγος ή παιδιά ή γονείς στην Ελλάδα) Β.6.3. Αν δεν υπάρχει οικογένεια Β.7. Η κατοικία και η σταθερότητα στην κατοικία Β.8. Η Πολιτισµική και θρησκευτική ιδιαιτερότητα Β.9. Οι Σχέσεις µε τον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα Β.10. Οι Σχέσεις µε τους συλλόγους Β.11. Οι άτυπες κοινωνικές σχέσεις Β.12. Η Σχέση µε την ελληνική κοινωνία και τους έλληνες Β.13. Συνολική αποτύπωση των προβληµάτων στην Ελλάδα Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ 8. ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9. ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 10

11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ 11

12 1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Το αντικείµενο της έρευνας στόχοι Η παρούσα έκθεση αναφέρεται σε αποτελέσµατα έρευνας πεδίου που επικεντρώνουν στις µορφές κοινωνικής ένταξης και κοινωνικής ενσωµάτωσης που υιοθετούν οι µετανάστες στον αστικό και περιαστικό χώρο της Περιφέρειας Αττικής, καθώς επίσης και στον τρόπο µε τον οποίο αυτή η ένταξη ή η µη ένταξη και η ενσωµάτωση γίνεται αντιληπτή από τους επίσηµους φορείς που έρχονται σε επαφή µε τους οικονοµικούς µετανάστες και τους εκπροσώπους των µεταναστών. Η έρευνα πεδίου πιο συγκεκριµένα πραγµατοποιήθηκε από τον χειµώνα µέχρι το καλοκαίρι του , για λογαριασµό της Περιφέρειας Αττικής από το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ-Α Ε Υ µε κύριο αντικείµενο τις «Μορφές Κοινωνικής Ένταξης των Οικονοµικών Μεταναστών στην Περιφέρεια Αττικής». Σύµφωνα µε τη συγκεκριµένη έρευνα οι µορφές κοινωνικής ένταξης η/και κοινωνικής ενσωµάτωσης των οικονοµικών µεταναστών περνούν µέσα από τη συµµετοχή τους και το καθηµερινό τους βίωµά σε όλους τους τοµείς στα πλαίσια της ελληνικής κοινωνίας 2. Αυτή η συµµετοχή διερευνάται µε γνώµονα κάποιες παραµέτρους που αποτελούν και τους κύριους άξονες που 1 Η έρευνα πεδίου πραγµατοποιήθηκε τους µήνες Φεβρουάριο, Μάρτιο, Απρίλιο, Μάιο, Ιούνιο, Ιούλιο και για µικρό µέρος των συνεντεύξεων Αύγουστο. Η διάρκειά της οφείλεται στις εξαιρετικές δυσκολίες προσέγγισης των ερωτώµενων οµάδων µεταναστών και σε πολλές τεχνικές δυσκολίες πραγµατοποίησης των συνεντεύξεων όπως η γλώσσα της συνέντευξης, ο τόπος της συνέντευξης, η επικοινωνία µε τους διαµεσολαβητές και ο ρόλος τους, κλπ. Τα προβλήµατα αυτά αναπτύσσονται εκτενώς και συστηµατικά στο κεφάλαιο της µεθοδολογίας της έκθεσης για λογαριασµό της Περιφέρειας Αττικής µε τίτλο «Μορφές Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Ενσωµάτωσης των Μεταναστών της Περιφέρειας Αττικής», ΙΝΕ- Α Ε Υ/ΓΣΕΕ, Αθήνα, Για τις έννοιες ένταξη και ενσωµάτωση βλ. Schnapper D., 1991, La France de l Intégration. Sociologie de la Nation en 1990, Paris, éditions Gallimard. Schnapper D., 1992, L Europe des immigrés, essai sur les politiques d immigration, Paris, éditions François Bourin. Schnapper D, 1998, La relation à l autre, Au cœur de la pensée sociologique, éditions Gallimard, Paris. Schnapper D, 2001, Les exclusions dans la cité, Paris, éditions Anthropos. Papadopoulou D., 1994, Politiques d insertion professionnelle et intégration sociale. Les cas des immigrés et des enfants d immigrés, thèse du nouveau régime, Paris, EHESS. 12

13 λειτουργούν ως µηχανισµοί ένταξης και ενσωµάτωσης των οικονοµικών µεταναστών Υποθέσεις Εργασίας Η βασική υπόθεση εργασίας της έρευνας είναι ότι οι µετανάστες εντάσσονται ή / και ενσωµατώνονται στην ελληνική κοινωνία και αντίστοιχα δεν εντάσσονται µέσα από τη συµµετοχή τους σε όλο το φάσµα των θεσµών τυπικών και άτυπων της ελληνικής κοινωνίας. Αυτή η συµµετοχή επηρεάζεται και ως ένα πολύ σηµαντικό βαθµό καθορίζεται από κάποιους παράγοντες ένταξης και ενσωµάτωσης που εδώ τους ονοµάζουµε µηχανισµούς ένταξης και µηχανισµούς ενσωµάτωσης. Ο ρόλος και η ακριβής λειτουργία αυτών των µηχανισµών πάνω στους οικονοµικούς µετανάστες από τη µία και στους επίσηµους εκπροσώπους τους από την άλλη αποτελούν τα ευρήµατα αυτής της έρευνας. Τα θέµατα που διερευνώνται εµφανίζονται σε δύο µεγάλες ενότητες: η πρώτη διερευνά τα βασικά και δοµικά κοινωνικά χαρακτηριστικά του δείγµατος των µεταναστών και ως τέτοια καταγράφονται το φύλο, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, η κατάσταση του νοικοκυριού, ο αριθµός και η ηλικία των παιδιών, το ιστορικό καταγωγής και η εθνικότητα, το ιστορικό διαµονής στην Ελλάδα και η ενδεχόµενη νοµιµοποίηση, τα χαρακτηριστικά εκπαίδευσης και επαγγελµατικής κατάρτισης, τα χαρακτηριστικά απασχόλησης, τα στοιχεία υγείας και τα στοιχεία του εισοδήµατός τους. Η δεύτερη ενότητα διερευνά συστηµατικά και αναλυτικά τους παράγοντες εκείνους που φαίνεται να καθορίζουν την ένταξη ή την ενσωµάτωση τους στην ελληνική κοινωνία. Ως τέτοιοι έχουν καταγραφεί ο χρόνος παραµονής στη χώρα υποδοχής, η διαδικασία νοµιµοποίησης και ο χρόνος νοµιµότητας στην Ελλάδα, η γλώσσα, το εκπαιδευτικό υπόβαθρο, η συµµετοχή στην απασχόληση και οι διαδροµές απασχόλησης στην Ελλάδα, η οικογενειακή συνένωση, η κατοικία και η σταθερότητα στην κατοικία, η πολιτισµική και θρησκευτική ιδιαιτερότητα, οι σχέσεις µε τον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα, οι 13

14 σχέσεις µε τους συλλόγους, οι άτυπες κοινωνικές σχέσεις και τέλος η σχέση µε την ελληνική κοινωνία και τους έλληνες. Οι παράγοντες που αναφέρονται εδώ εξαντλητικά δεν βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο σπουδαιότητας ως προς την ένταξη και την ενσωµάτωση, αλλά για αυτό αφήσαµε να αποφανθούν τα αποτελέσµατα της έρευνας πεδίου. Εδώ κάνουµε µία µεθοδολογική διευκρίνιση µε στόχο να διαχωρίσουµε αναλυτικά τις διαδικασίες ένταξης και τις διαδικασίες ενσωµάτωσης των µεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Ο διαχωρισµός δηµόσιου και ιδιωτικού βίου του ατόµου, θεµελιώδες χαρακτηριστικό όλων των σύγχρονων δηµοκρατικών κοινωνιών αποτελεί το κριτήριο της ένταξης ή της ενσωµάτωσης. Τα στοιχεία λοιπόν που αναφέρονται στο χρόνο διαµονής στην Ελλάδα αποτελούν τη βάση για την έναρξη και την καταγραφή της διαδικασίας και της διάρκειάς της. Από εκεί και πέρα, το εκπαιδευτικό επίπεδο, η απασχόληση, η κατοικία και ότι σχετίζεται µε το προφίλ του δηµόσιου βίου του ατόµου εντάσσονται στις διαδικασίες ένταξης. Η συµµετοχή στην εκπαίδευση σηµατοδοτεί την ειδοποιό διαφορά ανάµεσα στις δύο διαδικασίες. Η εκπαίδευση αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα απαρχής µιας βασικής µορφής κοινωνικής ενσωµάτωσης. Με την έννοια αυτή, τα παιδιά της δεύτερης γενιάς, τα παιδιά των µεταναστών δεν εντάσσονται µόνο στην κοινωνία της οποίας συµµετέχουν στο εκπαιδευτικό της σύστηµα, οι γονείς τους έχουν ενταχθεί όχι τα παιδιά, αλλά επιπλέον ενσωµατώνονται σε αυτό το σύστηµα. Για το λόγο αυτό και την κύρια ευθύνη της κοινωνικής ενσωµάτωσης των παιδιών των µεταναστών την έχει η πολιτεία. Με άλλα λόγια, ότι δηλαδή αγγίζει τον αυστηρά ιδιωτικό χώρο του ατόµου και τον τρόπο οργάνωσής του, όπως είναι η οικογένεια, εντάσσεται για τη συγκεκριµένη έρευνα στις διαδικασίες ενσωµάτωσης που αποτελούν µία πιο σύνθετη και πολύπλοκη διαδικασία. ιαχωρίσαµε δηλαδή αναλυτικά και κοινωνιολογικά την ένταξη από την ενσωµάτωση βασιζόµενοι κατά πρώτο λόγο στο διαχωρισµό µεταξύ δηµόσιου και ιδιωτικού βίου του ατόµου µέλους µιας κοινωνίας. Οπωσδήποτε στην πράξη οι δύο διαδικασίες αλληλοπλέκονται, η δε ένταξη αναµφισβήτητα τροφοδοτεί τη διαδικασία 14

15 ενσωµάτωσης και προηγείται αυτής. Αλλά η πραγµατικότητα είναι πολύπλοκη και δεν στηρίζεται πάντα σε γραµµικές σχέσεις. Κατά συνέπεια, η ένταξη δεν οδηγεί πάντα σε ενσωµάτωση ακόµη και εάν στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων αποτελεί τον αναγκαίο προθάλαµό της. Τις δύο διαδικασίες θα τις προσεγγίσουµε συστηµατικά και εκτενέστερα στο επόµενο κεφάλαιο. Το φαινόµενο της µετανάστευσης διχάζει την ελληνική κοινωνία και αυτό αποτυπώνεται και από τους εκπροσώπους των µεταναστών. Οι µηχανισµοί της διαµόρφωσης της συνοχής και αλληλεγγύης της ελληνικής κοινωνίας, όπως και των περισσότερων δυτικών κοινωνιών, υπακούουν σε πολύπλοκους και σύνθετους κανόνες: δίνοντας η µετανάστευση ως φαινόµενο το ιδεολογικό και κοινωνικό της στίγµα, αυτόµατα δηµιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν ισχυρό πρόσθετο παράγοντα (εκτός των δοµικών και θεσµικών παραγόντων) οµαδοποιήσεων (υπέρ ή κατά της ένταξης των µεταναστών) του ελληνικού πληθυσµού, θέτοντας έτσι όλους εκείνους τους όρους της ανασύστασης της ελληνικής κοινωνίας και κατά συνέπεια της ελληνικής εθνικής ταυτότητας. Αυτή η µετατόπιση - µεταβολή, αξιακή και θεσµική, µέσα από τα πρότυπα ένταξης και ενσωµάτωσης που επιβάλλει η ελληνική κοινωνία για τους µετανάστες της, αλλά και οι ίδιες οι µορφές ένταξης και ενσωµάτωσης που εσωτερικεύονται και υιοθετούνται από τους µετανάστες, θα αποτελέσουν το αντικείµενο της προτεινόµενης ανάλυσης Μεθοδολογία της συνολικής έρευνας Η συνολική έρευνα περιλαµβάνει τις ακόλουθες φάσεις που βασίζονται στο συνδυασµό πολλαπλών µεθόδων ποσοτικής και ποιοτικής προσέγγισης. Πιο συγκεκριµένα περιλαµβάνει: Τη µελέτη του νοµοθετικού πλαισίου της µεταναστευτικής πολιτικής στην Ελλάδα Τη µελέτη του νοµοθετικού πλαισίου της µεταναστευτικής πολιτικής από τους διεθνείς οργανισµούς και την Ευρωπαϊκή Ένωση 15

16 Τις καλές πρακτικές και τις άτυπες πολιτικές για την αντιµετώπιση του µεταναστευτικού φαινοµένου Την επεξεργασία των βασικών αποτελεσµάτων ως προς τους µετανάστες της απογραφής του 2000 και τις πρόσφατες έρευνες του εργατικού δυναµικού Την έρευνα πεδίου η οποία περιλαµβάνει δύο φάσεις: Την έρευνα µε τους εκπροσώπους και τους φορείς των µεταναστών η οποία συνίσταται στην πραγµατοποίηση 21 συνεντεύξεων µε ανοιχτές ερωτήσεις µε τους κυριότερους συλλόγους των µεταναστών. Την έρευνα πεδίου στους οικονοµικούς µετανάστες η οποία συνίσταται στη διανοµή και συµπλήρωση 1064 ερωτηµατολογίων δοµηµένων µε κλειστές ερωτήσεις κατανεµηµένων σε δύο διαφορετικά ερωτηµατολόγια (βλ. Παράρτηµα Ν2). Το πρώτο ερωτηµατολόγιο (Α και Ν.2) καταγράφει όλα τα κοινωνικά και δοµικά χαρακτηριστικά των µεταναστών χωρισµένων σε επτά κεφάλαια. Το δεύτερο ερωτηµατολόγιο (Β και Ν.3) καταγράφει τους µηχανισµούς ένταξης και ενσωµάτωσης των µεταναστών και αξιολογεί στάσεις, αντιλήψεις και ιδεολογία των µεταναστών που κατοικούν στην Περιφέρεια Αττικής χωρισµένα σε δέκα έξι κεφάλαια. Η χρήση δύο διαφορετικών ερωτηµατολογίων (Ν.2 και Ν.3) έγινε για λόγους οικονοµίας και διευκόλυνσης της διακίνησής του, καθότι ένα ενοποιηµένο ερωτηµατολόγιο θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο και µεγάλο στη συµπλήρωση από αυτούς τους πληθυσµούς Μεθοδολογία της Έρευνας Πεδίου Η έρευνα στους φορείς Ερωτήθηκαν συνολικά 21 σύλλογοι των µεταναστευτικών κοινοτήτων, εκπρόσωποι των µεταναστών, βουλευτές και δικηγόροι που ασχολούνται µε τη µετανάστευση. Το πρώτο κεφάλαιο του εύτερου 16

17 Μέρους αναλύει όλο το υλικό από την ποιοτική έρευνα των συνεντεύξεων µε τους φορείς και τους εκπροσώπους των µεταναστευτικών κοινοτήτων. Η έρευνα στους οικονοµικούς µετανάστες Τα θέµατα που διερευνώνται εµφανίζονται σε δύο διαφορετικά ερωτηµατολόγια: Tο πρώτο διερευνά τα βασικά και δοµικά κοινωνικά χαρακτηριστικά του δείγµατος των µεταναστών και ως τέτοια καταγράφονται : το φύλο η ηλικία η οικογενειακή κατάσταση η κατάσταση του νοικοκυριού ο αριθµός και η ηλικία των παιδιών το ιστορικό καταγωγής και η εθνικότητα το ιστορικό διαµονής στην Ελλάδα και η ενδεχόµενη νοµιµοποίηση τα χαρακτηριστικά εκπαίδευσης και επαγγελµατικής κατάρτισης τα χαρακτηριστικά απασχόλησης τα στοιχεία υγείας τα στοιχεία του εισοδήµατός τους Το δεύτερο ερωτηµατολόγιο διερευνά συστηµατικά και αναλυτικά τους παράγοντες εκείνους που φαίνεται να καθορίζουν την ένταξη ή την ενσωµάτωση τους στην ελληνική κοινωνία. Ως µηχανισµούς κοινωνικής ένταξης έχουµε καταγράψει: το χρόνο παραµονής στη χώρα υποδοχής τη διαδικασία νοµιµοποίησης και το χρόνο νοµιµότητας στην Ελλάδα τη γλώσσα 17

18 το εκπαιδευτικό υπόβαθρο τη συµµετοχή στην απασχόληση και τις διαδροµές απασχόλησης στην Ελλάδα την κατοικία και τη σταθερότητα στην κατοικία Ως µηχανισµούς κοινωνικής ενσωµάτωσης έχουµε καταγράψει: την οικογενειακή συνένωση και τις οικογενειακές σχέσεις τη συµµετοχή των παιδιών στη ελληνική εκπαίδευση την πολιτισµική και θρησκευτική ιδιαιτερότητα και τη σχέση τους µε τη θρησκεία τις σχέσεις τους µε τον ευρύτερο δηµόσιο τοµέα τις σχέσεις τους µε τους συλλόγους τις άτυπες κοινωνικές σχέσεις τη σχέση µε την ελληνική κοινωνία και τους έλληνες Η οµή της έρευνας Η παρούσα έκθεση περιλαµβάνει τρία µεγάλα µέρη. Το πρώτο µέρος περιλαµβάνει µία εκτεταµένη γενική εισαγωγή, τις θεωρητικές αποσαφηνίσεις, το νοµοθετικό πλαίσιο της µεταναστευτικές πολιτικής στην Ελλάδα, το νοµοθετικό πλαίσιο της µεταναστευτικές πολιτικής στην Ευρώπη και τους διεθνείς οργανισµούς, την επεξεργασία των αποτελεσµάτων της απογραφής της εθνικής στατιστικής υπηρεσίας για το µεταναστευτικό πληθυσµό και των ερευνών εργατικού δυναµικού και µία πρώτη προσέγγιση και καταγραφή των καλών πρακτικών που ακολουθούνται στην Ευρώπη σε επίπεδο µεταναστευτικής πολιτικής. Στην εισαγωγή αναλύονται διεξοδικά το αντικείµενο και οι στόχοι της έρευνας, οι υποθέσεις εργασίας, η µεθοδολογία της συνολικής έρευνας και η µεθοδολογία της έρευνας πεδίου. Οι θεωρητικές αποσαφηνίσεις αφορούν τις έννοιες της µετανάστευσης και της µεταναστευτικής πολιτικής, της κοινωνικής ένταξης και κοινωνικής ενσωµάτωσης και τους παράγοντες και τους µηχανισµούς ένταξης και ενσωµάτωσης στα πλαίσια της ελληνικής κοινωνίας. Το νοµοθετικό πλαίσιο επικεντρώνει στις δύο τελευταίες προσπάθειες νοµιµοποίησης των 18

19 µεταναστών στη χώρα µας και σε µία σύντοµη κριτική της αποτελεσµατικότητας αυτών των προσπαθειών. Στο κεφάλαιο της παρουσίασης του νοµοθετικού πλαισίου στην Ευρώπη και των καλών πρακτικών γίνεται µία προσπάθεια καταγραφής του πλαισίου της µεταναστευτικής πολιτικής και των επιτυχηµένων άτυπων και τυπικών πρακτικών στην Ευρώπη στα πλαίσια άσκησης εθνικής µεταναστευτικής πολιτικής. Τέλος, το κεφάλαιο της στατιστικής επεξεργασίας των αποτελεσµάτων δίνει µία σαφή εικόνα της κατανοµής και της συµµετοχής των µεταναστών σε επίπεδο εθνικό καθώς επίσης και της συµµετοχής τους στους επαγγελµατικούς κλάδους. Το δεύτερο µέρος είναι αφιερωµένο στα αποτελέσµατα της έρευνας πεδίου. Το πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζει και αναλύει την ποιοτική έρευνα, δηλαδή τη στάση και το λόγο των εκπροσώπων των µεταναστών και των επίσηµων λειτουργών που διαχειρίζονται το φαινόµενο της µετανάστευσης. Εδώ το βάρος της ανάλυσης πέφτει στον τρόπο εσωτερίκευσης του φαινοµένου της µετανάστευσης, των δυσκολιών ένταξης και ενσωµάτωσης στην ελληνική κοινωνία και των δυσλειτουργιών της εφαρµογής των µεταναστευτικών νόµων νοµιµοποιήσεων. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει τα αποτελέσµατα της ποσοτικής έρευνας που είναι και η κυρίως έρευνα στο µεταναστευτικό πληθυσµό. Εδώ επεξεργαστήκαµε 1064 ερωτηµατολόγια που έχουν διανεµηθεί σε 532 µετανάστες. Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται µε τρεις διαφορετικές µορφές: πίνακες, διαγράµµατα και αναλύσεις - σχόλια επί των πινάκων. Επίσης, κάποια βασικά συµπεράσµατα αποτελούν αντικείµενο ανάλυσης των αποτελεσµάτων του εκάστοτε κεφαλαίου. Τέλος, το τρίτο µέρος είναι αφιερωµένο στη σύνταξη των κυριότερων συµπερασµάτων και προτάσεων που αφορούν γενικά στη µεταναστευτική πολιτική στην Ελλάδα, στις προβληµατικές πολιτικές νοµιµοποίησης των µεταναστών, στις εκάστοτε πολιτικές ένταξης και ενσωµάτωσης που αφορούν στη συµµετοχή των µεταναστών στο σύνολο των εθνικών θεσµών, δηλ. στο εκπαιδευτικό σύστηµα, στην απασχόληση, στην εκµάθηση της γλώσσας, στην οικογένεια και την οικογενειακή συνένωση, στην κατοικία και στις κοινωνικές 19

20 σχέσεις, στοιχείο πολύ σηµαντικό για την κοινωνικοποίηση των µεταναστών στην ελληνική κοινωνία. 2. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ 2.1.Μετανάστευση και Μεταναστευτική Πολιτική 3 Μετανάστευση είναι η µόνιµη ή προσωρινή µεταβολή του τόπου εγκατάστασης ενός ατόµου, µιας οµάδας ή ενός κοινωνικού συνόλου. Ως συνεχής ροή προσώπων από και προς µία περιοχή η µετανάστευση είναι µία από τις τρεις βασικές δηµογραφικές διαδικασίες. Είναι η διαδικασία εκείνη που συνεπάγεται τη µηχανική ή τεχνική ανανέωση και φθορά ενός πληθυσµού (Τσαούσης, 1991, σελ. 238). Αυτός ο αρχικός γενικός ορισµός επιδέχεται διαφοροποιήσεις που είναι πολύ χρήσιµες για την παρούσα µελέτη. Ειδικότερα, µε τον όρο «σύγχρονη µετανάστευση» αναφερόµαστε σε εκείνη τη µεταβολή του τόπου εγκατάστασης ενός ατόµου ή ενός κοινωνικού συνόλου που παρατηρείται στα πλαίσια της σύγχρονης βιοµηχανικής εποχής. (Μουσούρου, 1991, σελ.16). Από τους δυο αυτούς ορισµούς θα πρέπει να παραµείνουµε σε κάποια βασικά στοιχεία: Η «σύγχρονη» µετανάστευση διακρίνεται από την «παραδοσιακή» επειδή εντοπίζεται µε το τέλος του δευτέρου παγκοσµίου πολέµου και την ανάπτυξη της βιοµηχανικής περιόδου. Αναφέρεται κατά κύριο λόγο στη µετακίνηση πληθυσµών µε κύριο τόπο προορισµού την Ευρώπη, ενώ η «παραδοσιακή» µετανάστευση αναφέρεται κυρίως στην υπερπόντια µετανάστευση του τέλους του 19ου και της αρχής του 20ου αιώνα. Στους παραπάνω ορισµούς θα πρέπει να προστεθεί ο βασικός στόχος αυτής της µεταβολής ή µετακίνησης που είναι κυρίως ο οικονοµικός. Νεωτερική µετανάστευση είναι, λοιπόν, η σύγχρονη µετανάστευση που δεν γίνεται για 3 Το παρόν κεφάλαιο 2.1. µε τίτλο «Μετανάστευση και Μεταναστευτική Πολιτική» είναι δηµοσιευµένο στο Μπάγκαβος Χ. Παπαδοπούλου., 2003, Μεταναστευτικές Τάσεις και Ευρωπαϊκή Μεταναστευτική Πολιτική, σειρά Μελέτες, Αθήνα, εκδ. ΙΝΕ-ΓΣΕΕ/Α Ε Υ. 20

21 λόγους πολιτικούς (όπως π.χ. οι ανταλλαγές πληθυσµών και τα προσφυγικά ρεύµατα) αλλά οικονοµικούς (Μουσούρου, 1991, σελ. 17). Με την προσθήκη αυτή προβαίνουµε αυτόµατα στη διάκριση µεταξύ οικονοµικού µετανάστη (ή απλά µετανάστη) και πρόσφυγα (πολιτικού πρόσφυγα). Με άλλα λόγια, όταν αναφερόµαστε στον όρο «µετανάστης» εννοούµε εκείνο το µέλος µιας κοινωνίας που εγκαταλείπει εκούσια τη χώρα του για να εγκατασταθεί προσωρινά ή µόνιµα σε µία άλλη χώρα, συνήθως περισσότερο αναπτυγµένη οικονοµικά, µε στόχο την αναζήτηση εργασίας. Αντίθετα, όταν αναφερόµαστε στον όρο «πρόσφυγας» εννοούµε εκείνο το µέλος µιας κοινωνίας που λόγω διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων, διώξεων και σοβαρών καταστρατηγήσεων των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, εγκαταλείπει ακούσια τη χώρα του για να αναζητήσει άσυλο στους κόλπους µιας άλλης κοινωνίας που δεν αντιµετωπίζει κατά κανόνα αυτά τα προβλήµατα. Ο «πολιτικός πρόσφυγας» χαρακτηρίζεται από ειδικό καθεστώς που καθορίζεται από την Ύπατη Αρµοστεία του ΟΗΕ και ο χαρακτηρισµός ενός ατόµου ως «πρόσφυγα» επισείει µία σειρά από συγκεκριµένα δικαιώµατα και υποχρεώσεις 4. Αυτό που µπορεί εύλογα κανείς να παρατηρήσει είναι ότι εάν και οι ορισµοί και οι προσεγγίσεις είναι πολύ διαφορετικοί /ες για τις δυο κατηγορίες, συχνά οι µετανάστες και οι πρόσφυγες αντιµετωπίζουν κοινά προβλήµατα ως προς την εγκατάστασή τους στη χώρα υποδοχής και συνεπώς, ως προς τις διαδικασίες ένταξης και ενσωµάτωσής τους στην κοινωνία της χώρας υποδοχής. Με άλλα λόγια, εάν και αποτελούν δύο διαφορετικές νοµικές και πολιτικές κατηγορίες πληθυσµών, στο κοινωνικό επίπεδο προκαλούν κοινές κοινωνικές αναπαραστάσεις, οι ευρύτερες κοινωνικές οµάδες και τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης τους αντιµετωπίζουν ως µία κοινωνική οµάδα, αλλά και οι ίδιοι αντιµετωπίζουν ως κύριο πρόβληµα από κοινού την κοινωνική τους ένταξη ή ενσωµάτωση σε µία δεδοµένη και συγκεκριµένη κοινωνία. Την παρατήρηση αυτή θα πρέπει να την συγκρατήσουµε γιατί θα αποτελέσει τον πυρήνα των περαιτέρω αναλύσεών µας. 4 Βλ. ΟΗΕ, 1951, Το νοµικό καθεστώς των Πολιτικών Προσφύγων, Γενεύη. 21

22 Οι µεταναστεύσεις διακρίνονται σε κατηγορίες µετανάστευσης ανάλογα µε το κριτήριο της διάκρισής τους. Σύµφωνα µε το σηµαντικότερο ίσως κριτήριο, η µετανάστευση διακρίνεται ανάλογα µε το εάν πραγµατοποιείται στα γεωγραφικά όρια της εθνικής επικράτειας, οπότε έχουµε τη λεγόµενη «εσωτερική µετανάστευση» και µε το εάν πραγµατοποιείται στο διεθνή χώρο οπότε έχουµε την «εξωτερική µετανάστευση». Επίσης, σύµφωνα µε τον τόπο προορισµού διακρίνουµε τη µετανάστευση σε ευρωπαϊκή ή ενδοευρωπαϊκή και σε υπερπόντια ή διηπειρωτική (Μουσούρου, 1991, Bastenier και αλ., 1990, Emmer και αλ., 1992, Champion και αλ., 1992, Indra, 1994). Σύµφωνα µε τη χρονική περίοδο πραγµατοποίησης της µετανάστευσης πριν ή µετά το Β Παγκόσµιο Πόλεµο διακρίνονται σε προπολεµικές και µεταπολεµικές. Τέλος, σύµφωνα µε το εάν είναι καταγεγραµµένη η µετανάστευση από τις επίσηµες αρχές ή όχι διακρίνεται σε νόµιµη και παράνοµη (ή λαθροµετανάστευση). Ως χώρες αποστολής θεωρούµε τις χώρες που εξάγουν εργατικό δυναµικό και αποστέλλουν µετανάστες σε άλλες χώρες. Ως χώρες υποδοχής µεταναστών θεωρούνται οι χώρες που δέχονται το αντίστοιχο εργατικό δυναµικό. Αν και όλες οι χώρες της Ε.Ε. είναι πλέον χώρες υποδοχής µεταναστών οι διαφορές που παρατηρούνται σχετικά µε τις µεταναστευτικές ροές, το µεταναστευτικό απόθεµα καθώς και την εθνικότητα και την ιθαγένεια των µεταναστών είναι ιδιαίτερα σηµαντικές. Για το λόγο αυτό στις χώρες υποδοχής είναι απαραίτητος ένας διαχωρισµός µεταξύ των µεταναστευτικών ροών και του αποθέµατος. Στην περίπτωση των ροών διαχωρίζεται η µεταναστευτική εισροή από τη µεταναστευτική εκροή και εποµένως την καθαρή µετανάστευση. Οι µετανάστες µπορεί να είναι ξένης ιθαγένειας (αλλοδαποί), ξένης ιθαγένειας αλλά εθνικότητας του κράτους στο οποίο εισέρχονται ή διαµένουν (π.χ. η περίπτωση των παλιννοστούντων οµογενών στην Ελλάδα). 22

23 Επίσης µπορεί να έχουν τη ιθαγένεια της χώρας υποδοχής και να επιστρέφουν σε αυτήν (παλιννοστούντες) ή να στερούνται ιθαγένειας (ανιθαγενείς). Σε ότι αφορά στον πληθυσµό που βρίσκεται στη χώρα υποδοχής και δεν έχει µεταναστεύσει χρησιµοποιούνται οι όροι γηγενείς ή ηµεδαποί (αυτοί που έχουν περισσότερες από µία ιθαγένεια µεταξύ των οποίων και την ιθαγένεια της χώρας στην οποία διαµένουν). Επιπλέον υπάρχει διαφορά µεταξύ των όρων µετανάστης και αλλοδαπός αφού όπως αναφέρθηκε παραπάνω κάποιος µπορεί να είναι µετανάστης χωρίς να είναι αλλοδαπός (παλιννοστούντες ή άτοµα που αποκτούν την ιθαγένεια στη διάρκεια της παραµονής τους στη χώρα υποδοχής) ή να είναι αλλοδαπός χωρίς να είναι µετανάστης (π.χ. παιδιά µεταναστών που έχουν γεννηθεί στη χώρα υποδοχής χωρίς να έχουν αποκτήσει την αντίστοιχη την ιθαγένεια). Τέλος, ειδικά στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνεται µια διάκριση µεταξύ των µεταναστών-αλλοδαπών που είναι πολίτες µιας άλλης χώρας της Ε.Ε. και σε αυτούς που είναι πολίτες τρίτων χωρών. Η χώρα µας γνώρισε την τελευταία δεκαετία αυτή την εµπειρία της χώρας υποδοχής, ενώ, ιδιαίτερα τον 19 ο και τον 20 ο αιώνα, αποτελούσε ένα από τα κατ εξοχήν παραδείγµατα χωρών αποστολής µεταναστών. Αυτό το χαρακτηριστικό αποτυπώνεται σε σειρά πολιτικών ρυθµίσεων και νοµικών κωδίκων µε κυριότερη ίσως αναφορά τη διαµόρφωση του δικαίου της ελληνικής ιθαγένειας, όπου η ελληνική ρύθµιση είναι µία από τις τρεις ρυθµίσεις στον κόσµο (µαζί µε το Ισραήλ και τη Βραζιλία) που δεν απελευθερώνει ποτέ το άτοµο από την εθνική του ιθαγένειά ακόµη και εάν υπάρχει διπλή ιθαγένεια µε προσωπική επιλογή και επιθυµία (Schnapper, 2000, σελ. 21). Μία τέτοια ρύθµιση οπωσδήποτε φιλοδοξεί να απαριθµεί έλληνες πολίτες σε όλη την υφήλιο και να µην τους απολείψει ποτέ. Αυτή η αλλαγή «ρόλου» στον παγκόσµιο χάρτη των πληθυσµιακών µετακινήσεων σηµατοδότησε για την ελληνική κοινωνία µία σειρά από βαθιές κοινωνικο - οικονοµικο - πολιτικές αλλαγές που βρίσκονται σήµερα πλέον σε πλήρη εξέλιξη 5. Αυτή η κοινωνική µεταβολή πραγµατοποιήθηκε σε µία 5 Βλ. ενδεικτικά αναφέρουµε: Κασιµάτη, 1993, και Πετρινιώτη,

24 περίπου δεκαετία και πέρασε από κάποια χαρακτηριστικά στάδια ακόµη και εάν τα αποτελέσµατα της εµφανίστηκαν απότοµα και βίαια στην ελληνική κοινωνία. Βασικό στάδιο αυτής της αλλαγής «ρόλων», που προετοίµασε την ελληνική κοινωνία και οικονοµία για την µεταγενέστερη είσοδο των µεταναστών, υπήρξε µεταπολιτευτικά η πολιτική παλιννόστησης που ακολουθήθηκε συστηµατικά µετά το δεύτερο µισό της δεκαετίας του 70. Τα µεταναστευτικά κύµατα εισροής αυξήθηκαν απότοµα και ραγδαία τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, αυτό το γεγονός αποτελεί µία πραγµατικότητα. Η ακριβής ποσοτική διάσταση των µεταναστευτικών ροών είναι δύσκολο να απεικονισθεί από τα επίσηµα στοιχεία στο βαθµό που η συντριπτική πλειοψηφία των αλλοδαπών που εισήλθαν στην Ελλάδα στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 ήταν παράνοµοι. Αντίθετα το µεταναστευτικό απόθεµα µπορεί να προκύψει από τα αποτελέσµατα των απογραφών. Έτσι σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα αυτά ο αριθµός των αλλοδαπών που διέµεναν στην Ελλάδα στις αρχές του 2001 αυξήθηκε κατά σε σχέση µε αυτόν του 1991 (από σε ). Το φαινόµενο της εισροής µεταναστών και οι ποικίλες πολιτικές µετανάστευσης που ακολουθήθηκαν τα τελευταία χρόνια κατ αρχήν γίνονται παράγοντες κοινωνικής µεταβολής (Champion και αλ., 1992) για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Όµως, συνδέονται άλλοτε έµµεσα και άλλοτε άµεσα µε το δοµικό οικοδόµηµα της κοινωνίας µέσα από παράγοντες όπως είναι: Οι δηµογραφικοί (γήρανση, χαµηλή γεννητικότητα) Οι οικονοµικοί (αγορά εργασίας, οικονοµική διεύρυνση και κοινωνική ασφάλιση) Οι ευρύτεροι κοινωνικοί (η σύσταση γάµων και µικτών γάµων, ο αναπροσδιορισµός των ζητηµάτων εθνικής ταυτότητας, η αναδόµηση της κοινωνικής συνοχής αλλά και 6 Για στοιχεία σχετικά µε την ετήσια µεταναστευτική εισροή, στοιχεία στα οποία δεν αναφέρετε ούτε εκτιµάται η παράνοµη µετανάστευση, βλέπε Eurostat, Demographic Statistics και Migration Statistics 24

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Χρήστος Μπάγκαβος Δέσποινα Παπαδοπούλου ΜΕΛΕΤΕΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Χρήστος Μπάγκαβος Δέσποινα Παπαδοπούλου ΜΕΛΕΤΕΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ-AΔΕΔΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Χρήστος Μπάγκαβος Δέσποινα Παπαδοπούλου 15 ΜΕΛΕΤΕΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ - AΔΕΔΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (πηγές) 1. ΕΛΣΤΑΤ : πληθυσμιακά μεγέθη και ηλικιακή δομή Απογραφές πληθυσμού 2001, 2011 (Σύνολο Χώρας, NUTS2-επίπεδο περιφέρειας)

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας

2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας 2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας 2.1 Πτυχές των δημογραφικών εξελίξεων στη μεταπολεμική Ελλάδα με έμφαση στη γονιμότητα και τη θνησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη

Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής συνοχής και ένταξης των µεταναστών για µια βιώσιµη Ευρώπη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΥΚΛΑ ΩΝ Επιτροπή των Περιφερειών ιάσκεψη µε θέµα Απασχόληση και πολιτισµός, πυλώνες κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι.

Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι. ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ.Ε.Θ.Ι. Επιστημονική Υπεύθυνη: Δρ. Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Διευθύντρια Ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης. Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης. Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Δύο μέρη 1. Δημογραφικές μεταβολές και πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στην Ελλάδα (1970-2013), με έμφαση στα άτομα ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση

Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Οι στάσεις των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη Μετανάστευση Μεταβολές 2008-2009 Ιούνιος 2009 PI0960/ Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ *Η έρευνα του 2008 δημοσιεύθηκε στην ειδική έκδοση του ECONOMIST, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΡΗΣ Ε.Κ.Κ.Ε.

ΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΡΗΣ Ε.Κ.Κ.Ε. ΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Συνθήκη Αμστερνταμ 1997 Τάμπερε 1999 Πρόγραμμα Χάγης 2004-2010 Συνθήκη Λισσαβώνας Χάρτης Θεμελιωδών

Διαβάστε περισσότερα

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους;

Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Τί ισχύει στις άλλες χώρες της Ε.Ε. σχετικά µε την κτήση ιθαγένειας από τέκνα αλλοδαπών που γεννιούνται και/ή ανατρέφονται στην επικράτειά τους; Με το ν.3838/2010 εισήχθησαν στην ελληνική έννοµη τάξη ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση

Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Οι Έλληνες απέναντι στη Μετανάστευση Στάσεις απέναντι στη μετανάστευση και το νέο νομοθετικό πλαίσιο Μεταβολές 2008-2010 Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ιανουάριος 2010 PI2010006

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β43ΞΛ-33Θ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: Β43ΞΛ-33Θ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΙΙ Ταχ. Δ/νση: Πειραιώς 40 Ταχ. Κώδικας: 10182 Τηλ :2131516037

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες

Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών: ένας νέος θεσμός ένταξης των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες Απόστολος Λιναρδής Ερευνητής Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών Πρόγραμμα: «Διαδράσεις Πολιτισμού» Προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΗ: 2. ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης

ΡΑΣΗ: 2. ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης ΡΑΣΗ: 2 ράση 2: Συγκριτικές µελέτες ανάλυσης ΤΙΤΛΟΣ: αποτελεσµάτων συνδυασµένων πολιτικών στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τοµέα από κράτη µέλη της ΕΕ που ανέπτυξαν καλές πρακτικές ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά.

Ακολουθεί η περιγραφή του δείγµατος και κατόπιν αναλύονται τα αποτελέσµατα για κάθε κατηγορία ανηλίκων και ενηλίκων χωριστά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Γενικό Λύκειο Βαλτινού Τρικάλων ως εµπλεκόµενο σχολείο στο ευρωπαϊκό πρόγραµµα Comenius Regio, που υλοποιείται µεταξύ φορέων και οργανισµών των Τρικάλων (Ελλάδα) και του

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Ο συγγραφέας αναφέρεται στην ανεργία των ντόπιων που οφείλεται στη μετανάστευση αλλοδαπών, γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εξέλιξη του ποσοστού ανεργίας, κατά µήνα: Οκτώβριος 2010 Οκτώβριος 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εξέλιξη του ποσοστού ανεργίας, κατά µήνα: Οκτώβριος 2010 Οκτώβριος 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Πειραιάς, 10 Ιανουαρίου 2013 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 7 Ιανουαρίου 2016 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 7 Ιανουαρίου 2016 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 7 Ιανουαρίου 2016 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Οκτώβριος 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

questions eligible respondents)

questions eligible respondents) 4. ΚατασκευήΕρωτηµατολογίου Η συγκρότηση του ερωτηµατολογίου είναι από τα πολύ βασικά κοµµάτια της έρευνας. Βήµατα κατασκευής ερωτηµατολογίου: Να καθοριστούν οι ερωτήσεις που θα συµπεριληφθούν Να σχεδιαστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Αύγουστος 2015

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Αύγουστος 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Αύγουστος 20 Πειραιάς, 12 Νοεµβρίου 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 εκεµβρίου 2013 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 εκεµβρίου 2013 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 εκεµβρίου 20 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Σεπτέµβριος 20 29 27 25 23 21 19 17 15 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο

Διαβάστε περισσότερα

International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition. Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006. Κύριο άρθρο

International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition. Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006. Κύριο άρθρο International Migration Outlook: SOPEMI - 2006 Edition Summary in Greek Προοπτικές της διεθνούς µετανάστευσης : SOPEMI Έκδοση 2006 Περίληψη στα ελληνικά Κύριο άρθρο ιαχείριση της µετανάστευσης: µια λεπτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο

Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1 / 16. 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 1 / 16 Ερωτηματολόγιο για τη λειτουργία των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ήμος: 1.Ιδιότητα ερωτώµενου Δήµαρχος Πρόεδρος ΣΕΜ µέλος ΣΕΜ άλλο 2.Συγκροτήθηκε στο Δήµο σας ΣΕΜ; ΝΑΙ ΟΧΙ (αν όχι συνεχίστε

Διαβάστε περισσότερα

Theo Nichols Nadir Suğur

Theo Nichols Nadir Suğur 1 2 The Nichls Nadir Suğur 3 4 Ευχαριστίες Ευχαριστίες οφείλονται σε όλους τους εταίρους του προγράμματος που συμμετείχαν στην άσκηση αυτή, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να ευχαριστήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο 2015.

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο 2015. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 4 Ιουνίου 20 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Μάρτιος 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες αλλοδαπού πληθυσµού και θεσµικό πλαίσιο

Κατηγορίες αλλοδαπού πληθυσµού και θεσµικό πλαίσιο Ηράκλειο 30 Ιουνίου 2014 Γρηγόρης Τσιούκας 1 Πολίτες τρίτων χωρών µε νόµιµη διαµονή σύµφωνα µε το µεταναστευτικό νόµο Οµογενείς: Αλβανία, χώρες πρώην ΕΣΣ, άλλες χώρες Πολίτες κρατών µελών της ΕΕ Αιτούντες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ 1 ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ prosopiko@ypakp.gr Είναι αρμόδια για τα θέματα προσωπικού, την προώθηση νομοθετικών κειμένων και τον Κοινοβουλευτικό έλεγχο του Υπουργείου 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ, ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ & ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - MMWD Εργαλεία Πολιτικής για το στρατηγικό σχεδιασμό των περιφερειών και των πόλεων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ΤΟ EΡΓΟ MMWD ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Γεράσιμος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 1 Η ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Σεπτέμβριος 2007 -2- I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το έργο με τίτλο «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ξεκίνησε στις 1-3-2006 όπως προβλεπόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ. «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΤΧ «Λεμεσός: Μια πόλη, ο κόσμος όλος!» ΟΜΙΛΙΑ ΗΜΑΡΧΟΥ ΑΝ ΡΕΑ ΧΡΙΣΤΟΥ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση σας παρουσιάζουμε σήμερα τους στόχους και το περιεχόμενο του πρώτου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση

Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Βασικά δικαιώµατα που ισχύουν για µετανάστες σε αντικανονική κατάσταση Έγγραφο θέσης της Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ) για τα δικαιώµατα των µεταναστών σε αντικανονική κατάσταση Εισαγωγή Η Κάριτας Ευρώπης (ΚΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ 3.1 Πληθυσµιακά στοιχεία σε επίπεδο Ν. ΡΑΜΑΣ Πίνακας 3.1.1 : Πληθυσµός του Νοµού ράµας (1961-1991) ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΡΑΜΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ \ ΕΤΗ 1961 1971 1981

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΣΕΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΕΚΜΟΚΟΠ Επιμέλεια Χρήστος Μπάγκαβος Δέσποινα Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις

49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ. ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 49η ιδακτική Ενότητα ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΝΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ιευκρινίσεις, Συµπληρώσεις, Παρατηρήσεις 1. «Η υλοποίηση αυτών των στόχων ζήτηση» (σ. 195) Ήδη σήµερα 500 περίπου Ευρωσύµβουλοι βοηθούν

Διαβάστε περισσότερα

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***)

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 1. Περιφέρεια Αττικής Γενική ιεύθυνση Περιφέρειας ιεύθυνση Αλλοδαπών & Μετανάστευσης υτ. Αττικής & Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος

Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Περιφερειακή Στρατηγική για την κοινωνική ένταξη (ΠΕΣΚΕ) Μονάδα Α1 Προγραμματισμού & Αξιολόγησης Προγράμματος Δημήτρης Κοντογιαννόπουλος τι είναι η ΠΕΣΚΕ; προώθηση κοινωνικής ένταξης καταπολέμηση της φτώχειας

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΞ.ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18 /8/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αρ.Πρωτ. Υ4α/οικ 93443/11 ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ κκ.διοικητεσ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΕ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 3 ης Σεπτεμβρίου 36, 10432 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 210 52 18 700 Φαξ: 210 52 18 754 Email: kanep@otenet.gr Δικτυακός τόπος: www.kanep-gsee.gr Α) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ Όνομα ΠΑΤΕΡΑ ΑΙΤΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ : 8-9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΘΕΜΑ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Σκοπός του σεμιναρίου που διεξήχθη στο κεντρικό κτίριο του Ε.Κ.Κ.Α., στις 8-9 Ιουλίου, ώρες 17:00-20:00, ήταν η πληροφόρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική

Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική EXPOSEC 2015 5-6 Μαΐου 2015 Η καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης ως δημόσια πολιτική Δρ Ελένη-Ανδριανή Σαμπατάκου Εργαστήριο για τη Μελέτη της Μετανάστευσης και της Διασποράς Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Ιανουάριος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 10 Απριλίου 2014

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Ιανουάριος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 10 Απριλίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 10 Απριλίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Ιανουάριος 2014 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία.

Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Εκπαιδευτική Μονάδα 8.1: Επαγγελματικοί ρόλοι και προφίλ για την παρακολούθηση και την εποπτεία. Η παρακολούθηση ενός project κινητικότητας. Η διαδικασία παρακολούθησης ενός διακρατικού project κινητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Στρατηγική

Περιφερειακή Στρατηγική ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Περιφερειακή Στρατηγική Κοινωνικής Ένταξης, Καταπολέμησης της Φτώχειας και κάθε Μορφής Διακρίσεων Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Η Συµµετοχή των Μεταναστών στη ηµόσια Ζωή. Εµπειρίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη ΕΛΙΑΜΕΠ (Αθήνα, Ξενοδοχείο Titania, 31/05/2007)

Η Συµµετοχή των Μεταναστών στη ηµόσια Ζωή. Εµπειρίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη ΕΛΙΑΜΕΠ (Αθήνα, Ξενοδοχείο Titania, 31/05/2007) Η Συµµετοχή των Μεταναστών στη ηµόσια Ζωή. Εµπειρίες από την Ελλάδα και την Ευρώπη ΕΛΙΑΜΕΠ (Αθήνα, Ξενοδοχείο Titania, 31/05/2007) «Η Συµµετοχή των µεταναστών στο συνδικαλιστικό κίνηµα» κ. Άγγελος Φραγκόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 6 εκεµβρίου 2012 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 6 εκεµβρίου 2012 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 6 εκεµβρίου 20 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για το Σεπτέµβριο 20.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (2 η έρευνα, Ιούνιος 2005) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά το 2004 καταγράφηκαν 2,152.469 διελεύσεις Τ/Κυπρίων προς τις ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

Ευπαθείς Κοινωνικές Ομάδες Δικαιώματα - Υποχρεώσεις

Ευπαθείς Κοινωνικές Ομάδες Δικαιώματα - Υποχρεώσεις Ευπαθείς Κοινωνικές Ομάδες Δικαιώματα - Υποχρεώσεις ΤΟΜΕΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δράση 4: Καμπάνια ενημέρωσης σχετικά με τα δικαιώματα των φτωχών και κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων στην υγεία, την παιδεία και την εργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013

ΔΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΔΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΔΡΑΣΗ ΕΡΓΑ 1.1/13 Πληροφόρηση-Εξυπηρέτηση πολιτών τρίτων χωρών (π.τ.χ.) νομίμως διαμενόντων στη χώρα Έργο 1.1.α/13: Πρόγραμμα προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού

Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Το Μανιφέστο των Δικαιωμάτων του Παιδιού Τα παιδιά αποτελούν το μισό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες. Περίπου 100 εκατομμύρια παιδιά ζουν μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ζωή των παιδιών σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις απόψεις των. δόμηση

Έρευνα για τις απόψεις των. δόμηση Έρευνα για τις απόψεις των Ελλήνων πολιτών για την αυθαίρετη δόμηση Απρίλιος 2009 Ταυτότητα της έρευνας ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ 20/3/2009 έως 27/3/2009 18 ΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΩ ΔΕΙΓΜΑ ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013

ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΡΑΣΕΙΣ Ε Τ Η Σ Ι Ο Υ Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ο Σ 2013 ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΡΑΣΗ ΕΡΓΑ Έργο 1.1.α/13: Πρόγραµµα προληπτικής ιατρικής και παροχής στοχευµένων υπηρεσιών πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας µέσω ενεργειών οµάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα