Ημεταστροφή αυτή και το ενδιαφέρον

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ημεταστροφή αυτή και το ενδιαφέρον"

Transcript

1 Η αρχαιολογία της ελληνικής κατοικίας, χθες και σήμερα Marie-Christine Hellmann Διευθύντρια Ερευνών, Γαλλικό Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (CNRS) Maison René-Ginouvès de lʼarchéologie et de lʼethnologie, Παρίσι Η δημοσίευση των κατοικιών της Πριήνης, της Δήλου και της Ολύνθου, αλλά και η τεράστια αύξηση του αριθμού των κατοικιών όλων των περιόδων και σε όλες τις περιοχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου που έχουν έρθει στο φως ανάγκασε τους αρχαιολόγους να αλλάξουν την οπτική που τις προσεγγίζουν και τις μεθόδους που ακολουθούν στη μελέτη τους. Η αρχαιολογία της «ελληνικής κατοικίας» έγινε αυτή «της ζωής μέσα στις ελληνικές κατοικίες» και η κατοικία δεν μελετάται πλέον αυτή καθεαυτή, αλλά κυρίως για τους κατοίκους της, που ανήκουν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις. Ημεταστροφή αυτή και το ενδιαφέρον που δείχνουν οι μελετητές της ελληνικής αρχαιότητας σήμε - ρα για την κατοικία και γενικότερα για την καθημερινή ζωή μέσα στις κατοικίες θα μπορούσε να μας κάνει να ξεχάσουμε ότι για καιρό θεωρούσαν αυτό το θέμα απολύτως δευτερεύον. Ωστόσο, μια τέτοια θεώρηση της κατοικίας εξηγείται εύκολα. Ο ελληνικός πολιτισμός κληροδότησε στους μεταγενέστερους τέτοια ιερά και ναούς, θέατρα αλλά και εντυπωσιακούς τάφους, συχνά καλά διατηρημένους, στην ηπειρωτική Ελλάδα, στις δυτικές αποικίες και στις ακτές της Μικράς Ασίας, ώστε οι αρχαιολόγοι αναπόφευκτα να παρασυρθούν από αυτές τις θαυμαστές κατασκευές, κυρίως από μάρμαρο, με γλυπτή ή τουλάχιστον ανάγλυφη διακόσμη - ση. Για να σχεδιάσουν τον Παρθενώνα, τους κίονες του ναού του Απόλλωνα στα Δίδυμα ή το σύνολο των ναών της Ποσειδωνίας, οι αρχιτέκτονες δεν είχαν ανάγκη τις ανασκαφές, παρά μόνο επικουρικά. Ήδη από την εμφάνισή τους, στα τέλη του 19ου αιώνα, τα πρώτα «εγχειρίδια» ελληνικής αρχιτεκτονικής ακολουθούσαν την παράδοση μεγάλων έργων όπως του Antiquities of Athens των James Stuart και Nicholas Revett. Τα εγχειρίδια αυτά ήταν επικεντρωμένα στους ναούς και τους ελληνικούς αρχιτεκτονικούς ρυθμούς, σύμφωνα με τις κατόψεις και τα ορατά στοιχεία, με σκοπό να παράσχουν πρότυπα 1. Βεργίνα. Σχέδιο του ανακτόρου, μερικώς ανασκαμμένου κατά τον 19ο αιώνα (σχέδιο H. Daumet). 6 τχ. 114 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

2 στους νέους αρχιτέκτονες που κλήθηκαν να κατασκευάσουν σε νεοελληνικό ύφος τόσο δημόσια κτήρια και εκκλησίες όσο και κατοικίες σεβαστού μεγέθους. Έτσι οι δωρικοί κίονες και τα αετώμα - τα, οι Καρυάτιδες, τα ιωνικά κιονόκρανα και οι ρόδακες του Ερεχθείου διακοσμούν σήμερα τις προσόψεις πολλών δημόσιων κτηρίων ή ιδιωτικών κατοικιών, όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στο Βερολίνο, το Παρίσι, το Λονδίνο. Κάποιες κατοικίες της αρχαίας Ελλάδας, κυρίως στην Αθή - να και αργότερα στη Δήλο, είχαν ανασκαφεί αρκετά νωρίς αλλά κρίθηκε ότι δεν μπορούσαν να αποτελέσουν πρότυπα για τους αρχιτέκτονες, διότι τα ερείπιά τους δεν είχαν τίποτα το εξαιρετικό, εάν τα συγκρίναμε με αυτά της μνημειακής αρχιτεκτονικής και ιδίως με τα σπίτια που ήρθαν στο φως στις ανασκαφές της Πομπηίας: σ αυτά τα τελευταία θα έπρεπε να αναζητηθούν καλά οργανωμένοι χώροι, συμμετρικοί και κυρίως διακοσμημένοι με εντυπωσιακές τοιχογραφίες και κήπο που τον στόλιζε ένα σιντριβάνι. Στην Ελλάδα, η απογοήτευση ήταν πολύ πιο μεγάλη μεταξύ των ανασκαφέων, που είχαν στο μυαλό τους όχι μόνο τα σπίτια της Πομπηίας, αλλά πάνω απ όλα τις περιγραφές των φιλολογικών πηγών, αυτές των ομηρικών ανακτόρων και μιας μεγάλης ελληνικής κατοικίας όπως τη φαντάστηκε ο Βιτρούβιος, πολλούς αιώνες μετά τον Όμηρο, στο έργο του De architectura (VI.7.1-4). Από το 1861, ο αρχαιολόγος Léon Heuzey και ο αρχιτέκτονας Honoré Daumet είχαν εντοπίσει το ανάκτορο των αρχαίων Αιγών στα Παλατίτσια (εικ. 1), τη σημερινή Βεργίνα, αλλά η δημοσίευση των κιονοκράνων και μέρους της κάτοψης του ανακτόρου από αυτούς τους πρωτοπόρους ήρθε πολύ νω - ρίς: εκείνη την εποχή, οι πραγματικές ιδιαιτερότητες της μακεδονικής αρχιτεκτονικής δεν ήταν ακόμα γνωστές και το παλάτι της Βεργίνας δεν μπορούσε να ενταχθεί στην κατηγορία των βασιλείων, όπως έγινε στα τέλη του 20ού αιώνα, με έμφαση στη σημασία των περίστυλων αυλών που περιβάλλονται από πολλά δωμάτια, από τα οποία ορισμένα λειτουργούσαν ως χώροι υποδοχής. Από την πλευρά του ο αρχιτέκτονας Victor Laloux, που είχε εργαστεί στο ιερό της Ολυμπίας, εξέδωσε το 1888 στο Παρίσι ένα μικρό βιβλίο με τίτλο Architecture grecque, όπου αφιέρωνε μόνο πέντε σελίδες στα «ελληνικά σπίτια», οικτίροντας την ταπεινότητα των κατοικιών που είχαν βρεθεί και τον ανολοκλήρωτο χαρακτήρα των ανασκαφών στα Παλατίτσια, προτού μεταφράσει τις παραγράφους του Βιτρούβιου που μιλούν για μια ελληνική κατοικία αρκετά όμοια με ένα παλάτι και να καταλήξει: «πιστεύουμε, 2. Πριήνη. Κατόψεις κατοικιών του τύπου με προστάδα. παρ όλα αυτά, ότι η Πομπηία μπορεί αρκετά καλά να δώσει την ιδέα του τρόπου με τον οποίο ήταν διακοσμημένα τα ελληνικά σπίτια, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά». Κάποια χρόνια νωρίτερα, στην ακρόπολη της Περγάμου, η έρευνα ενός ή περισσότερων βασιλικών ανακτόρων δεν είχε επιτρέψει την αποκάλυψη παρά μόνο των κακοδιατηρημένων θεμελίων μεγάλων κατοικιών με εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα, οι οποίες ήταν όμως δύσκολο να χρονολογηθούν ενώ οι κατόψεις τους ήταν ελάχιστα σαφείς. Ενθουσιασμένοι από τον μεγάλο Βωμό του Διός τον «Βωμό της Περγάμου», από τους ναούς και τα ιερά στα οποία είχαν στηθεί τόσα αγάλματα, οι γερμανοί ανασκαφείς εγκατέλειψαν στη συνέχεια τα οικιστικά τετράγωνα της Περγάμου, όπου η ελληνιστική φάση των κατοικιών ήταν πολύ λιγότερο διατηρημένη απ ό,τι η ρωμα κή φάση. Η μελέτη των περγαμηνών κατοικιών, που μπορεί να είναι πολύ απλές (μόνο με δύο δωμά - τια) ή αντίθετα του τύπου με μεγάλη περίστυλη αυλή, δεν ξανάρχισε παρά πρόσφατα και έτσι τα υποτιθέμενα πέντε «ανάκτορα» έγιναν τρία. Είναι αλήθεια ότι η ανασκαφή της Πριήνης, που πραγματοποιήθηκε από το 1895 ως το 1898 σε συνέχεια εκείνης της Περγάμου, αποκάλυψε έναν απολύτως ορθογώνιο ρυμοτομικό σχεδιασμό (παρά τις απότομες κλίσεις και τους δρόμους με κλίμακες, όπως στην Πέργαμο) που συγκεντρώνει, τουλάχιστον στη φάση του 4ου αιώνα π.χ., μακρόστενες και αρκετά μικρές κατοικίες, οι οποίες μοιάζουν να αναπαράγουν περισσότερο ή λιγότερο τον ίδιο τύ - πο, με παραλλαγές: μπαίνουμε είτε απευθείας είτε από έναν πλευρικό διάδρομο σε μια αυλή μετρίων διαστάσεων, που οδηγεί σε ένα ή δύο δωμάτια από έναν προθάλαμο κάποιες φορές με δύο κίονες (εικ. 2). Στη δημοσίευση του 1904 ο Theodor Wiegand χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον όρο «Prostashaus» γι αυτόν τον τύπο κάτοψης, αν και η χρήση του όρου προστάς στα αρχαία κείμενα υποδηλώνει μια κατα - σκευή πιο μνημειακή. Ορισμένα από αυτά τα σπίτια στη συ- ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

3 3. Δήλος, Οικία της Τρίαινας. Σχέδιο αποκατάστασης από τον Albert Gabriel. νέχεια συγχωνεύθηκαν και εξελίχθηκαν σε ένα σπίτι με περίστυλη αυλή. Ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία αυτής της μονογραφίας του 1904 είναι η σφαιρική οπτική της: η οικιστική αρχιτεκτονική και μια επιλογή αντικειμένων που αποκαλύφθηκαν δημοσιεύτηκαν σε συνεχόμενα κεφάλαια, λαμβάνοντας υπόψη τον τόπο εύρεσης και αναζητώντας συγκρίσεις, ακό - μα και σύντομες, με άλλες αρχαιολογικές θέσεις. Αλλά τα σπίτια της Πριήνης δεν ήταν εντυπωσιακά και η ακριβής σημασία τους δεν μπορούσε ακόμα να γίνει κατανοητή από τους συγγραφείς των τριών άρθρων για τα λήμμα τα domus, tha - lamus και gynaeceum στο μεγά - λο λεξικό ελληνικών και ρωμα κών αρχαιοτήτων (Dictionnaire des antiquités grecques et romaines), που εκδόθηκε μεταξύ 1877 και 1919 στο Παρίσι με την επιστημονική επιμέλεια των Ch. Daremberg και Ed. Saglio. Για το ελληνικό σπίτι διαβάζουμε εδώ φράσεις που μας κάνουν σήμερα να χαμογελάμε, όπως για παράδειγ - μα η εξής (τ. ΙΙ, 1, σ. 337): «Η μεγάλη ελληνιστι κή οικία που περιγράφει ο Βιτρούβιος είναι μια εξέλιξη της ελληνικής οικίας της εποχής του Περικλή. Αυτή με τη σει - ρά της αναπαράγει όλα τα κύρια χαρακτηριστικά του ομηρικού ανακτόρου, που παρουσιάζε ται σαν μια μεγάλη αγροικία. Και βρίσκου - με τα δομικά στοιχεία αυτών των πριγκιπικών αγροικιών στην καλύβα του αγρότη». Αυτού του είδους οι παρατη ρήσεις είναι χαρακτηριστικές του 1900, όταν η ύπαρξη μιας συνέχειας μεταξύ της αρχιτεκτονικής του ομηρικού μεγάρου, αυτής των οικιών του 5ου-4ου αιώνα και τελικά αυτών του 2ου-1ου αιώνα π.χ., που ενέπνευσαν τον Βιτρούβιο, έμοιαζε αναντίρρητη. Το έργο του B. Carr Rider, The Greek House, που δημοσιεύθηκε το 1916 στο Κέμπριτζ, υιοθετεί το ίδιο ύφος λαμβάνοντας υπόψη περισσότερο τις φιλολογικές μαρτυρίες από τις ανασκαφές, κατατάσσει τα σπίτια της Πριήνης στον τύπο με πρόδομο και σ αυτόν του μεγάρου, διότι έπρεπε να προσαρμοστεί απολύτως στο λεξιλόγιο του Ομήρου. Οι μεγάλες επιστημονικές μελέτες του πρώτου μισού του 20ού αιώνα Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η ανασκαφή των ελληνιστικών κατοικιών της Δήλου, η οποία είχε ξεκινήσει στα 1880, είχε προοδεύσει αρκετά, και όχι μόνο στη «Συνοικία του Θεάτρου» στα νότια του ιερού του Απόλλωνα. Είχε φανεί 8 τχ. 114 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

4 ότι ορισμένες δηλιακές κατοικίες μπορούσαν να ανταγωνιστούν, ως προς τις διαστάσεις αλλά και τη διακόσμηση, αυ - τές της Πομπηίας και του Ηράκλειου άλλωστε ήταν περισσότερες και καλύτερα διατηρημένες απ ό,τι αυτές της ελληνιστικής Θήρας (δημοσιευμένες το 1904 από τους Fr. Hiller von Gaertringen και P. Wilski), με τις οποίες είχαν κοινά στοιχεία. Ο Αlbert Gabriel, ένας γάλλος αρχιτέκτονας, το έργο του οποίου ήταν παραγνωρισμένο μέχρι τη διοργάνωση δύο εκθέσεων η μία στην Κωνσταντινούπολη το 2006, η άλλη στη Μύκονο το 2008, αποκάλυψε και σχεδίασε έναν μεγάλο αριθμό δηλιακών σπιτιών μεταξύ των ετών 1908 και 1911, αλλά χωρίς να προσπαθήσει να εξηγήσει τις αποκαταστάσεις του και χωρίς να τις κάνει αληθινά γνωστές ωστόσο στη Δήλο ανακάλυψε την ελληνική οικιστι κή αρχιτεκτονική, προτού αφιερωθεί στην αποκάλυψη και στην ανάλυση της αρχιτεκτονικής των αρχαίων σπιτιών όλων των περιόδων στη Μικρά Ασία. Ορισμένα από τα σχέδιά του (εικ. 3) χρησιμοποι - ήθηκαν στην εικονογράφη ση των δύο τόμων με τις μελέτες της δηλιακής κατοικίας που δημοσίευσε ο Joseph Chamonard από το 1922 έως το Πρέπει να επιμείνουμε στο ενδιαφέρον αυτού του πρωτοποριακού για την επο - χή του έργου, διότι είναι ελάχιστα αναγνωρισμένο στις πρόσφατες έρευνες, πολύ περισσότερο αφού εκτυπώθηκε σε ένα σχή μα διόλου εύχρηστο και καθόλου εύκολο στην ανάγνωση για τους μη γαλλόφωνους. Πρώτον, ο Chamonard περιέγραψε αναλυτικά ένα μεγάλο οικοδομικό τετράγω - νο και τα σπίτια του, μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια, σε σύνδε - ση με το δίκτυο των δρόμων, χω - ρίς να παραλείψει τις σωληνώσεις, τα πολυάριθμα αποχω ρητήρια και την ύπαρξη ενός κυκλικού λουτρού (θόλος) του τύ που του laconicum. Κατανόησε ότι οι κατόψεις των κατοικιών της ελληνιστικής Δήλου δεν ήταν παρόμοιες με αυτήν της ελληνικής οικίας του Βιτρούβιου, εκτός από κάποιες λεπτομέρειες, όπως, για παράδειγμα, όταν μια κιονοστοιχία μιας περίστυλης αυλής έχει μεγαλύτερο ύψος από τις τρεις άλλες: στην περίπτωση αυτή πρόκειται για ένα «ροδιακό περιστύλιο»(εικ. 4). Δεν παρέλειψε επίσης να παρατηρήσει τα εργαστήρια και τα καταστήματα κατά μήκος των πιο πολυσύχναστων δρόμων, τοποθετημένα εκεί ώστε να υποδέχονται τους πιθανούς αγοραστές. Σημείωσε λοιπόν ότι τα σχέδια ποικίλλουν και αντικατοπτρίζουν την οικονομική και κοινωνική διαφοροποίηση. Εάν στη Δήλο υπάρχουν όλα τα είδη περίστυλων αυλών (εικ. 5), είναι ωστόσο σπάνιες στο οικοδομικό τετράγωνο ΙΙΙ της «Συνοικίας του Θεάτρου», όπου οι «μικρές διαστάσεις και ο 4. Δήλος, Οικία της Τρίαινας. Όψη από την κιονοστοιχία του «ροδιακού περιστυλίου». ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

5 5. Δήλος, Οικία του Ινοπού. Σχέδιο της αυλής από τον Gerhard Poulsen στα περιορισμένος αριθμός δωματίων» αφήνουν να μαντέψουμε έναν μέτριο πληθυσμό (σ ), όπου «το περιστύλιο ποικίλλει ως προς τη λειτουργία, λιγότερο ως προς τη χρονολογία και περισσότερο ως προς τη σημασία της κατοικίας, του πλούτου του ιδιοκτήτη ή της μικρής περιουσίας του» (σ. 114), εξ ου η κρίση του στη σ. 102: «τα σπίτια μας και ένα μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντός τους βρίσκεται εκεί είναι, στην πλειονότητά τους, σπίτια ταπεινών ανθρώπων περιορισμένων στα απαραίτητα». Εί ναι αλήθεια ότι αυτό το έργο στερείται συγκριτικών αναλύσεων και ότι επικεντρώνεται στην αρχιτεκτονική ανάλυση, παρουσιάζοντας μόνο μια επιλογή ευρημάτων, καθώς η δημοσίευση των αντικειμένων που αποκαλύφθηκαν στα σπίτια είχε προβλεφθεί να γίνει σε ξεχωριστούς τόμους. Όμως, συνολικά, η πλειονότητα των παρατηρήσεων του Chamonard στους δύο τόμους του Exploration archéologique de Délos όπως και σε ένα άρθρο δημοσιευμένο το 1933, που είναι αφιερωμένο στις τέσσερις κατοικίες του τετραγώνου της Οικίας των Προσωπείων, είναι νέες και σωστές. Η ερμηνεία αυτού του συνόλου αμφισβητήθηκε δύο χρόνια αργότερα από τον A. Rumpf, που ισχυριζόταν ότι δεν υπήρχε εκεί παρά μία μεγάλη οικία που περιλάμβανε όλα τα δωμάτια, αίθουσες και διαδρόμους που ανέφερε ο Βιτρούβιος. Αν και διάφοροι ειδικοί είχαν πολλές φορές υπενθυμίσει ότι έπρεπε να στηρίζεται κανείς στην ανάλυση του Chamonard, που προτιμού σε την επί τόπου παρατήρηση των πραγματικών στοιχείων από τα αρχαία κείμενα, η επιμονή στην εσφαλμένη υπόθεση του A. Rumpf συνεχίστηκε και η άποψή του είναι ακόμα αποδεκτή σε μια εξαίρετη έκδοση του Βιτρούβιου, που κυκλοφόρησε το 1997 στο Τορίνο. Πράγματι, περισσότερο από άλλους αρχαιολογικούς κλάδους, αυτός της ελληνικής κατοικίας δυσκολεύεται να αγνοήσει τα πολλά και διάφορα φιλολογικά κείμενα, που αποκαλύπτουν την οργάνωση του χώρου στο εσωτερικό των κατοικιών. Το διαπιστώνουμε στη μεγαλειώδη έκδοση των ανασκα - φών της Ολύνθου ( ): πέρα από τις εμβριθείς περιγραφές των ανασκαμμένων κατοικιών, περιλαμβάνεται ένα μεγάλο κεφάλαιο όπου είναι συγκεντρωμένες όλες οι μαρτυρίες για το ελληνικό σπίτι. Συνάδελφοι έχουν ήδη μιλήσει, σε προηγούμενα τεύχη του περιοδικού, γι αυτήν την έκδοση των σπιτιών της Ολύνθου και τον θεμελιώδη χαρακτήρα της αν και μόνο ένα μικρό τμήμα της πόλης είναι γνωστό και παρά τις ανεπαρκείς αποκαλύψεις ή τις υπό συζήτηση αναλύσεις σε αυτούς τους τόμους, παραμένουν η απαραίτητη αναφορά για τις κατοικίες των κλασικών χρόνων. Εξάλλου, καθώς η ανασκαφή της Ολύνθου ήταν πιο φροντισμένη από αυτήν της Πριήνης και της Δήλου, η δημοσίευσή της μας προσφέρει σήμερα περισσότερες λεπτομέρειες για τον εξοπλισμό των σπιτιών, για παράδειγμα για τις κλειδαριές, τα τχ. 114 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

6 υφαντικά βάρη, τις κεράμους με οπή, κ.ά., και αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τις χειρωνακτικές δραστηριότητες που οδηγούσαν προς τα έξω. Ωστόσο, η τεκμηρίωση ενός τομέα μαγειρείου («kitchen complex») στην Όλυνθο συχνά ερμηνεύεται λανθασμένα, διότι πολλοί αρχαιολόγοι συμπέραναν ότι στην αρχαία Ελλάδα η προετοιμασία των γευμάτων γινόταν συνήθως σε έναν ειδικό χώρο και μάλιστα κοντά σε σημείο που διέθετε λουτήρα. Αντίθετα, γνωρίζουμε σήμερα ότι στην πλειονότητα των κατοικιών όλων των εποχών, το «μαγειρείο» ήταν στους εξωτερικούς χώρους του σπιτιού, μερικές φορές στην παστάδα, με χρήση πυραύνων (όπως αυτά που βρέθηκαν στην Πριήνη και στη Δήλο, ακόμα και στην Όλυνθο), ενώ οι κάτοικοι έπρεπε γενικά να αρκεστούν σε δεξαμενές ή σε μια λεκάνη (λουτήριον) για την ατομική υγιεινή. Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει τις ολυνθιακές κατοικίες άκρως ενδιαφέρουσες είναι η μεγάλη ομοιότητα των κατόψεών τους. Οι οικίες είναι διατεταγμένες ανά πέντε σε σειρές, με μέσο εμβαδόν 293 τ.μ., και σε οικοδομικά τετράγωνα ενός ορθογώνιου πολεοδομικού σχεδίου. Ο D.M. Robinson μπορούσε λοιπόν να μιλάει για ένα επαναλαμβανόμενο πρότυπο οικίας με παστάδα («pastas house», εικ. 6), όπου η αυλή, τοποθετημένη στο νότιο μισό της οικίας, βλέπει προς τα βόρεια σε πολλά δωμάτια διαμέσου μιας εγκάρσιας στοάς με κίονες, και σπανιότερα μέσα από κάποιου είδους διάδρομο. Αυτό αντιστοιχεί αρκετά στην αρχαιοελληνική έννοια της λέξης παστάς. Από τότε, οι αρχαιολόγοι ψάχνουν αυτόματα να ταξινομήσουν τις κατοικίες χω ρίς περιστύλιο πότε στον τύπο οικίας με παστάδα (γνωστού στη Θάσο αλλά επίσης στις αποικίες της Σικελίας, από τον 7ο αιώνα π.χ.), πότε στον τύπο οικίας με προστάδα, που είναι σαφώς πιο σπάνιος, ξεχνώντας συχνά ότι κάποιοι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η διάκριση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο όρους (άλλοτε είχαν θεωρηθεί συνώνυμοι από τον Βιτρούβιο!) δεν είναι πραγματικά ξεκάθαρη από αρχαιολογικής πλευράς. Αυτό που φαίνεται πολύ καθαρά, σύμφωνα με τις ανασκαφές της Ολύνθου, είναι ο τρόπος με τον οποίο ο τύπος του σπιτιού με παστάδα («pastas house») εξελίχθηκε στον τύπο με περίστυλη αυλή, με την προσθήκη μιας δεύτερης κιονοστοιχίας, ύστερα μιας τρίτης και μιας τέταρτης στις υπόλοιπες πλευρές. Η έπαυλη της Αγαθής Τύχης δεν διαθέτει παρά ένα τμήμα περιστυλίου, αλλά γνωρίζουμε το λιγότερο έξι σπίτια στην Όλυνθο που έχουν ολόκληρο περιστύλιο, μεταξύ των οποίων η Οικία του Κωμικού, που χρονολογείται πριν από το 400 π.χ., ενώ η έπαυλη της Αγαθής Τύχης είναι νεότερη. Οι κατοικίες και οι κάτοικοί τους στην πόλη και στην ύπαιθρο Η αύξηση του αριθμού των ανασκαφών έδειξε ότι η προτίμηση για τις πιο μεγάλες επιφάνειες αλλά και για την επιδεικτική χλιδή αναπτύσσεται από τα τέλη του 5ου αιώνα π.χ. και ακόμα περισσότερο στον 4ο και 3ο αιώνα, στο εσωτερικό όμως των σπιτιών και όχι στις προσόψεις τους. Αυτές θα παραμείνουν πάντα απλές και με λίγα παράθυρα τοποθετημένα ψηλά, όπως αυτά που είναι ακόμα ορατά στο Όρραον (σημ. Γυμνότοπο). Η εισαγωγή της περίστυλης αυλής στην αρχιτε - κτονική της κατοικίας συνοδεύεται από τον πολλαπλασιασμό και τη διαφοροποίηση των δωματίων που ανοίγουν σε αυτήν. Αυτά τα δωμάτια διακοσμούνται όλο και περισσότερο με τοιχογραφίες και επιδαπέδια ψηφιδωτά που μιμούνται τάπητες με φυτικά μοτίβα. Με την άνοδο του ατομικισμού, κάθε ιδιο- 6. Όλυνθος. Ορθογώνιο πολεοδομικό σχέδιο που περιλαμβάνει «οικίες με παστάδα». ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

7 κτήτης θέλει να βάλει την προσωπική του πινελιά στην κατοικία του. Εξάλλου, οι ανώτεροι πτολεμαίοι αξιωματούχοι που κατασκεύασαν στην Πάφο της Κύπρου τάφους με περίστυλη αυλή, όπως και στην Αλεξάνδρεια όπου ανασκάφηκαν εντυπωσιακές κατοικίες με περιστύλιο, ήθελαν να δείξουν έτσι τη δύναμή τους στην αιωνιότητα (εικ. 7). Ως τα τέλη του 20ού αιώνα όλοι οι τύποι ελληνικών οικιών είχαν μελετηθεί και δημοσιευτεί, συμπεριλαμβανομένων αυ - τών που στερούνταν χλιδής καθότι βρίσκονται στη χώρα, σε τοποθεσία λίγο ή πολύ απομονωμένη. Η κάτοψη των αγροτικών κατοικιών όπως αυτών στη Βάρη Αττικής (εικ. 8) ή στο Δέμα λίγο διαφέρει από το σχέδιο των σπιτιών της Ολύνθου η αυλή είναι πιο μεγάλη, αλλά η οικία της Βάρης διέθετε έναν πύργο στη μια γωνία, αναγνωρίσιμο από τους πολύ χοντρούς τοίχους του, και επιπλέον ένα αλώνι. Ενώ τα σπίτια-πύργοι είναι πολύ σπάνια στην αστική ζώνη, και μπορούν να είναι η έκφραση του πλούτου ενός ιδιοκτήτη που θέλει να ξεχωρίζει από τους άλλους αναφερόμαστε στην Οικία με το Αέτωμα της Δήλου, που είχε το προνόμιο μιας ωραίας θέας ολόγυ - ρα η μελέτη της αττικής χώρας και τελικά της υπαίθρου της Νότιας Ελλάδας έδειξε ότι οι πύργοι είναι γενικά κατασκευές που ανήκουν σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις. Δεν είναι λοιπόν παράξενο που απαντούν από τα τέλη του 4ου αιώνα π.χ. στην Κολοφώνα, μια μικρή ιωνική εγκατάσταση της οποίας οι κάτοικοι ζούσαν από τη γεωργία. 7. Πάφος. Περίστυλη αυλή πτολεμα κού τάφου, εμπνευσμένου από την αρχιτεκτονική της κατοικίας. Το 1986, όταν ο W. Hoepfner και ο E.-L. Schwandner εξέδωσαν την πρώτη εκδοχή του Haus und Stadt im klassischen Griechenland, η ανασκαφή πολλών οικιστικών τετραγώνων επέτρεψε να γνωρίσουμε καλύτερα όχι «την ελληνική κατοικία», όπως λεγόταν παλαιότερα, αλλά «τις ελληνικές κατοικίες», πάντα διαφορετικές παρά τα κοινά σημεία. Αφού γρήγορα επανεκδόθηκε με κάποιες αλλαγές, αυτό το ωραίο βιβλίο συνέβαλε στην τοποθέτηση των κατοικιών στο κέντρο του ενδιαφέροντος όλων των αρχαιολόγων δημιούργησε μάλιστα ένα θέμα «της μόδας». Η μεγάλη ποιότητα της εικονογράφησης συνέβαλε οπωσδήποτε στην επιτυχία του Haus und Stadt, μια επιτυχία που διαρκεί παρά τις αναπόφευκτες κριτικές ακόμα και στις μέρες μας οι εικόνες των σπιτιών της Ολύνθου (ακόμα και αυτών της Δήλου) που δόθηκαν σε αυτό το βιβλίο εξακολουθούν να αναπαράγονται. Αποκαθιστώντας πόλεις με ορθογώνια ρυμοτομία και τυποποιημένες κατοικίες, οι δύο συγγραφείς υπέθεταν ότι ο Ιππόδαμος ο Μιλήσιος, του οποίου το όνομα έγινε συνώνυμο του ορθογώνιου πολεοδομικού σχεδίου, είχε εφαρμόσει σ αυτήν τη ρυμοτομία τη δημοκρατική έννοια της ισονομίας, ίσως υπό την επίδραση των πυθαγόρειων ιδεών. Αυτή η θεωρία δεν είναι πλέον αποδεκτή σήμερα, καθότι η ελληνική δημοκρατία δεν 8. Βάρη. Κατόψεις μιας αγροτικής κατοικίας και προτάσεις αποκατάστασης με πύργο σε μία γωνία. 12 τχ. 114 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

8 9. Ερέτρια, δυτικό τετράγωνο. Ερείπια του νότιου τμήματος της Οικίας 2 η μεγάλη περίστυλη αυλή βρίσκεται στα αριστερά. αναζήτησε ποτέ μια κατοικία ισότητας, αντίθετα με πολλά αριστοκρατικά καθεστώτα (για παράδειγμα στην Όλυνθο) και γνωρίζουμε ότι η κανονική ρυμοτομία ήταν πρωιμότερη από τον Ιππόδαμο τον Μιλήσιο όχι μόνο είχε χρησιμοποιηθεί στις αποικίες, για να δοθούν ίσοι κλήροι στους αποίκους, αλλά φαίνεται ακόμα ότι είχε εφαρμοστεί στη Μίλητο από τα τέλη του 6ου αιώνα π.χ., πριν από την καταστροφή της πόλης από τους Πέρσες. Αν η ιδέα που αναπτύχθηκε σε αυτό το βιβλίο (όπου η παραγωγική συνεργασία με τους έλληνες αρχαιολόγους έκανε γνωστή την «ιπποδάμεια» πόλη της Κασσώπης και την ανασκαφή της περίφημης σκευοθήκης του Πειραιά) ήταν κατά το μεγαλύτερο μέρος πρωτοποριακή για τη δεκαετία του 1980, η κατηγοριοποίηση των «Typenhäuser» (τυποποιημένων κατοικιών) παρέμενε παραδοσιακή, στηριγμένη στην κατανομή: παστάς στην Όλυνθο, προστάς στην Πριήνη. Ακόμη, η περιγραφή των διαφορετικών δωματίων της κατοικίας επαναλάμβανε όλο το αρχαίο λεξιλόγιο, γνωστό από τα αρχαία κείμενα, αναζητώντας μια διαίρε ση των κατοικιών σύμφωνα με το φύλο: οι άνδρες συγκεντρώνονταν στον ανδρώνα και στους χώ ρους που χρησίμευαν για την κοινωνική προβολή, ενώ οι γυναίκες απασχολούνταν στο γυναικωνίτη, που βρισκόταν σχεδόν πάντα στον όρο - φο, σύμφωνα με ένα κείμενο του Ξενοφώντα. Ωστόσο, πολλές πρόσφατες εργασίες έδειξαν ότι ένας πραγματικός διαχωρισμός των φύλων, όπως αυτός που διακρίνεται στις κατοικίες ισλαμικού τύπου, δεν μπορούσε να ισχύει στην πλειονότητα των ελληνικών κατοικιών, αυτών που είναι μικρές και στερούνται ορόφου ή ακόμα αυτών που έχουν μια κάτοψη ευθύγραμμη όπου περνάμε από το ένα δωμάτιο στο άλλο, όπως στην Κρήτη όπου η οικιστική αρχιτεκτονική δεν εξελίχθηκε πραγματικά στο πέρασμα των αιώνων. Επιπλέον, η πλειονότητα των κατοικιών, κυρίως αυτές των Ελλήνων της μέσης ή φτωχής τάξης, δεν διέθεταν χαρακτηρισμένο ανδρώνα η αυλή χρησιμοποιούνταν για όλες τις δραστηριότητες και τα δωμάτια παρέμειναν γενικά πολυλειτουργικά, εφόσον μπορούσε εύκολα να οργανωθεί ένα συμπόσιο, με μετακίνηση των κλινών από τον ένα χώρο στον άλλον. Στο εσωτερικό του σπιτιού, οι καθημερινές δραστηριότητες διακρίνονταν βεβαίως με βάση το φύλο και οι γυναίκες απομακρύνονταν όταν ο κύριος του σπιτιού δεχόταν, αλλά στην καθημερινή ζωή οι συναντήσεις ενθαρρύνονταν από την επικοινωνία μεταξύ των οικιακών χώρων. Πιο σπάνια παραμένει η περίπτωση των μεγάλων κατοικιών με δύο αυλές, που βρέθηκαν στην Ερέτρια (εικ. 9) και κυρίως στην Πέλλα. Ήταν φυσικό οι ερευνητές να θέλουν να αντιπαραβάλουν την ύπαρξη των δύο αυλών με το κείμενο όπου ο Βιτρούβιος περιγράφει μια τεράστια κατοικία χωρίς όροφο αλλά με δύο αυλές, στην οποία κάποιος έμπαινε πρώτα σε ένα περιστύλιο που αντιστοιχούσε στο γυναικωνίτη, ο οποίος χωριζόταν από την αυ - λή που αποτελούσε τον ανδρωνίτη. Υπάρχουν ωστόσο πολλές διαφορές ανάμεσα στην κατοικία που περιγράφει ο Βιτρούβιος και τις κατοικίες με δύο αυλές που αποκάλυψαν οι ανασκαφές επιπλέον, δεν είναι βέβαιο ότι αυτός ο τύπος κάτοψης πρέπει αυτομάτως να συνδεθεί με ένα διαχωρισμό των φύλων, που δεν δικαιολογείται στην πραγματικότητα παρά για τους δούλους, κυρίως διότι απορρέει από ένα μετασχηματισμό (στη Μαρώνεια, για παράδειγμα). Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η διαρκής αναζήτηση μιας αντιστοιχίας μεταξύ των αρχαίων κειμένων και της αρχαιολογικής πραγματικότητας δεν είναι λίγο μάταιη; Οι διάφορες μορφές της καθημερινής ζωής Στην αρχή του 21ου αιώνα, οι μελέτες των ελληνικών κατοικιών μοιάζουν χωρισμένες σε δύο κατηγορίες. Αυτές που ακολουθούν την παράδοση των εργασιών των αρχιτεκτόνων, πολύ καλά εικονογραφημένες, αναζητούν πάντα λίγο ή πολύ τους «κανονικούς» τύπους των κατοικιών για παράδειγμα, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

9 η δημοσίευση των σπιτιών με περιστύλιο της Περγάμου και κυρίως αυτή των κατοικιών της πόλης Σολούς στη Σικελία, όπου ο M. Wolf εξετάζει τη διάδοση του τύπου της πολυτελούς κατοικίας με περιστύλιο σε όλη την Μεσόγειο. Αλλά μια άλλη μέθοδος ανάλυσης χρησιμοποιείται πλέον συχνότερα. Όταν η μορφή των δωματίων δεν μας επιτρέπει να αντιληφθούμε με ασφάλεια τη λειτουργία τους, η αρχιτεκτονική περιγραφή είναι ανεπαρκής και πρέπει να συνδυαστεί με άλλες μεθόδους. Οτιδήποτε βρέθηκε στο εσωτερικό ενός δωματίου 10. Ζαγορά Άνδρου. Τοπογραφικό σχέδιο με το χώρο της ανασκαφής. 14 καταγράφεται, κατηγοριοποιείται και αναλύεται ίσως στο εργαστήριο (οστά, γύρη, σπόροι) οι στατιστικές, η εθνοαρχαιολογία και η ανθρωπολογία καλούνται επίσης σε βοήθεια, για την επιχείρηση της αποκρυπτογράφησης του οικονομικού και κοινωνικού επιπέδου των κατοίκων του σπιτιού. Το καλύτερο παράδειγμα της εφαρμογής της αρχαιολογίας της κατοικίας («household archaeology») στην Ελλάδα είναι ίσως η δημοσίευση κάποιων σπιτιών από τους Αλιείς το 2005 σ αυτές τις μη πολυτελείς κατοικίες που φαίνονται οργανωμένες με βάση την παραγωγή του ελαιόλαδου, τα περιττώματα που γεμίζουν τον κοπρώνα είναι εξίσου σημαντικά με το υπόλοιπο της αυ - λής, ενώ η ταυτοποίηση των κοπρώ - νων και σε άλλες αρχαιολογικές θέσεις (όπως στη Θάσο) υποδεικνύεται επίσης με πολύ πειστικό τρόπο. Σήμερα αυτό που εντυπωσιάζει είναι κυρίως οι διαφορές που εμφα - νίζουν οι κατόψεις από τη μια περιοχή στην άλλη, καθώς και το γεγονός ότι οι κάτοικοι, ακόμη και οι πιο ταπεινοί, δεν αγνοούνται ποτέ ανάμεσά τους υπήρχαν τεχνίτες που κοιμόντουσαν συνήθως στον τόπο της εργασίας τους, αλλά και ανατολίτισσες πόρνες που ασκούσαν την υφαντική σε αυτήν τη μεγάλη ταβέρνα-πορνείο που ήταν το «Bau Z», αυτή η περίεργη «κατοικία» στην Αθήνα, κοντά στον Κεραμεικό. Το χρονολογικό φάσμα των κατοικιών που έχουν μελετηθεί διευρύνθηκε επίσης. Αφού ανασκάφηκαν σχεδόν παντού σπίτια αψιδωτά, ωοειδή ή ορθογώνια της γεωμετρικής και αρχα κής εποχής, με ένα ή με δύο δωμάτια, και σε διαφορετικών τύπων εγκαταστάσεις (για παράδειγμα, στη Ζαγορά (εικ. 10) και στην Υψηλή της Άνδρου, στα Βρουλιά της Ρόδου, στο Ξώμπουργο της Τήνου, στη Σκάλα Ωρω πού, στους Δελφούς, αλλά και στη δυτική Ελλάδα και στη Μικρά Ασία), αυξάνεται πλέον διαρκώς το ενδιαφέρον για τις κατοικίες που χτίστηκαν στην Ελλάδα την περί οδο της ρωμα κής κατοχής. Στα σπίτια αυτά για καιρό δεν είχε δο θεί σημασία και μάλιστα κάποιες φορές τχ. 114 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ

10 είχαν καταστραφεί κατά τις ανασκαφές, ενώ η καταγραφή τους δείχνει ότι το ελληνικό σχήμα της περίστυλης αυλής με δωμάτια διατεταγμένα ακτινωτά διατηρήθηκε για πολύ μεγάλο διάστημα. Κι αυτό επειδή η ρωμα κή επίδραση εκδηλώθηκε κυρίως στις τεχνικές κατασκευής και στη διακόσμηση, ενώ η εισαγωγή της ρωμα κού τύπου κάτοψης, που είναι αξονική και συμμετρική με ένα αίθριο (atrium) στο κέντρο, ήταν προοδευτική και διαφορετική ανάλογα με τις πόλεις. Έτσι δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι ο εκρωμα σμός ήταν πιο ξεκάθαρος στις ρωμα κές αποικίες όπως στην Κόρινθο, την Πάτρα ή τη Νικόπολη παρά στην Αθήνα. Μετάφραση από τα γαλλικά: Φωτεινή Κοκκίνη ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΔΑΜ-ΒΕΛΕΝΗ Π. / ΠΟΥΛΑΚΗ Ε. / ΤΖΑΝΑΒΑΡΗ Κ., Αρχαίες αγροικίες σε σύγχρονους δρόμους. Κεντρική Μακεδονία, ΤΑΠΑ, Αθήνα AULT B.A., The Excavations at Ancient Halieis. 2: The Houses, The Organization and Use of Domestic Space, Indiana University Press, Bloomington-Indianapolis AULT B.A. / NEVETT L.C. (επιμ.), Ancient Greek Houses and Households, Chronological, Regional and Social Diversity, University of Pennsylvania Press, Φιλαδέλφεια BONINI P., La casa nella Grecia romana, Forme e funzioni dello spazio privato fra I e VI secolo, Antenor Quaderni 6, Ρώμη CHAMONARD J., Le Quartier du théâtre, étude sur lʼhabitation délienne, Exploration archéologique de Délos VIII, École française dʼathènes, Αθήνα ELLIS JONES J. / GRAHAM A.J. / SACLETT L.H., «An Attic Country House below the Cave of Pan at Vari», Annual of the British School at Athens 68 (1973), σ FRAISSE Ph. / MORETTI J.-Ch. / PINON P., Albert Gabriel, Ένας γάλλος αρχιτέκτονας στη Δήλο την εποχή της μεγάλης ανασκαφής , Δημαρχία Μυκόνου, Μύκονος GRANDJEAN Y., Recherches sur lʼhabitat thasien à lʼépoque grecque, Études Thasiennes 12, École française dʼathènes, Αθήνα HELLMANN M.-Ch., «Vitruve et lʼinvention dʼune maison grecque», στο A. BOUET (επιμ.), DʼOrient et dʼoccident, Mélanges offerts à Pierre Aupert, Ausonius éditions, Bordeaux 2008, σ HOEPFNER W. / SCHWANDNER E.-L. (επιμ.), Haus und Stadt im klassischen Griechenland, Deutscher Kunstverlag, Μόναχο HOEPFNER W. (επιμ.), Geschichte des Wohnens 5000 v. Chr n. Chr., Vorgeschichte Frühgeschichte Antike, Wüstenrot Stiftung, Ludwigsburg HOEPFNER W. / BRANDS G. (επιμ.), Basileia, Die Paläste der hellenistischen Könige, Internationales Symposium in Berlin 1992, Philipp von Zabern, Mainz ΜΑΚΑΡΟΝΑΣ Κ. / ΓΙΟΥΡΗ E., Οι Οικίες Αρπαγής της Ελένης και Διονύσου της Πέλλας, Αρχαιολογική Εταιρεία, Αθήνα MAZARAKIS AINIAN A., From Rulersʼ Dwellings to Temples, Architecture, Religion and Society in Early Iron Age Greece ( B.C.), Studies in Mediterranean Archaeology 121, Paul Aströms Förlag, Jonsered REBER K., Die klassischen und hellenistischen Wohnhäuser im Westquartier, Eretria X, Λωζάννη ROBINSON, D.M., Excavations at Olynthus, Parts I-XIV, The Johns Hopkins Press, Βαλτιμόρη WALTER-ΚΑΡΥΔΗ E., Το Eλληνικό Σπίτι. Ο εξευγενισμός της κατοικίας στα υστεροκλασικά χρόνια, Αρχαιολογική Εταιρεία, Αθήνα WESTGATE R. / FISHER N. / WITHLEY J. (επιμ.), Building Communities: House, Settlement and Society in the Aegean and Beyond, Proceedings of a Conference held at Cardiff University, April 2001, British School at Athens Studies 15, Λονδίνο WIEGAND Th. / SCHRADER H., Priene, Ergebnisse der Ausgrabungen und Untersuchungen in den Jahren , G. Reimer, Βερολίνο WOLF M., Die Häuser von Solunt und die hellenistische Wohnarchitektur, Deutsches Αrchäologisches Institut Rom Sonderschriften 14, Mainz ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικ. 1: L. Heuzey / H. Daumet, Mission archéologique de Macédoine, Παρίσι 1876, πίν. 14. Εικ. 2: Th. Wiegand / H. Schrader, Priene, Βερολίνο 1904, σ. 288, εικ Εικ. 3: Αρχείο Gabriel Chaise, φωτ. L. Damelet, Centre Camile Jullian, Aixen-Provence. Εικ. 4, 5: Φωτ. École française dʼathènes. Εικ. 6: D.M. Robinson, Excavations at Olynthus VIII, Βαλτιμόρη 1938, πίν. 1. Εικ. 7, 9: Φωτ. M.-Chr. Hellmann. Εικ. 8: J. Ellis Jones / A.J. Graham / L.H. Saclett, «An Attic Country House below the Cave of Pan at Vari», Annual of the British School at Athens 68 (1973), σ Εικ. 10: A. Cambitoglou, Zagora 2, Αθήνα 1988, πίν. 1. Archaeology of the Greek house, past and present Marie-Christine Hellmann Greek houses that attract so much attention today, were not always of interest to archaeologists because the first such excavations of houses in the 19th century were disappointing compared to those of Pompeii. Moreover archaeologists of the period were always looking for the equivalent of the Homeric palaces or for the large mansion with two courtyards as described by Vitruvius. The publications of the houses of Priene (of the type of prostas house), of the Hellenistic houses of Delos, where one often encounters a colonnaded courtyard, and the houses of Olynthus (of the type of pastas house) have always been used as a point of reference. However, the constant growth of such excavations of houses from different periods (Geometric to Roman Empire), of different dimensions and from all over Greece, chiefly obliged archaeologists to revise their methodology and compare results. Ancient texts lost their meaning compare to the detailed study of the material remains. The time always comes when archaeological analysis on a theoretical level is not sufficient, whether it concerns a palace, a labourer s humble dwelling, a house with a colonnaded courtyard within an urban network, or an isolated farmhouse. For the understanding of the function of rooms and their inhabitants daily lives, no found material, however small, can be ignored. The archaeology of «The Greek House» became that of «Life within Greek Houses». The home is not studied for its own sake but primarily for its inhabitants who belong to all walks of life. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ τχ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Όπως έχει δείξει και εξακολουθεί να αναδεικνύει η σε

Όπως έχει δείξει και εξακολουθεί να αναδεικνύει η σε ΠΕρα απο την αρχιτεκτονικη Οι αρχαιοελληνικές οικίες ως κοινωνικοί χώροι Lisa Nevett Associate Professor of Greek Archaeology Department of Classical Studies and Department of the History of Art The University

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 10. Ιωνικοί Ναοί της Μ. Ασίας στον 4 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση.

Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.3: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» - Συμπληρωματικά στοιχεία για την εξέλιξη των κατασκευών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Τρισδιάστατη Μοντελοποίηση Αρχαίας Ελληνικής Ιδιωτικής Κατοικίας

Τρισδιάστατη Μοντελοποίηση Αρχαίας Ελληνικής Ιδιωτικής Κατοικίας Τρισδιάστατη Μοντελοποίηση Αρχαίας Ελληνικής Ιδιωτικής Κατοικίας Ιωάννης Σουργιάς 1, Ιωσήφ Κοέν 2, Αντώνιος Ξενάκης 3, Ευθυμία Σαλπιγγίδου 4, Νικόλαος Μπικιάρης 5 1 Μαθητής Α Τάξης Λυκείου, Ελληνικό Κολλέγιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Λόγω της ανοικοδόμησης που παρουσιάζει η πόλη σήμερα

Λόγω της ανοικοδόμησης που παρουσιάζει η πόλη σήμερα Οι ελληνιστικές και ρωμαϊκές οικίες της Περγάμου Ulrike Wulf-Rheidt Επιστημονική Διευθύντρια του Κεντρικού και Διευθύντρια του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, Βερολίνο

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Το αρχαίο ελληνικό σπίτι και η προσαρμογή του από τους Ρωμαίους

Το αρχαίο ελληνικό σπίτι και η προσαρμογή του από τους Ρωμαίους Το αρχαίο ελληνικό σπίτι και η προσαρμογή του από τους Ρωμαίους Jamie Sewell Δρ Κλασικής Αρχαιολογίας Τον 2ο αιώνα μ.χ. η ρωμα κή Ιταλία βιώνει την ολοένα αυξανόμενη επιρροή του ελληνιστικού κόσμου, απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΕΤΟΧΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ «ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ (MANAGEMENT) ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΙΑΤΗΡΗΤΕΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ Ι ΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΟΝ ΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ Ο ΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 10» ΤΕΥΧΟΣ ΙΙΙ:

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Ακόμα και αν η έκταση της ανεξάρτητης Δήλου και

Ακόμα και αν η έκταση της ανεξάρτητης Δήλου και Η κατοικία στην υστεροελληνιστική Δήλο Δρ Monika Trümper Associate Professor of Classical Archaeology Department of Classics, The University of North Carolina at Chapel Hill Η Δήλος μπορεί κάλλιστα να

Διαβάστε περισσότερα

Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ Δίκτυο «Ακουστική και ιστορική ξενάγηση στα αρχαία θέατρα της ν.δ. Ελλάδας» Πάτρα, Φεβρουάριος 2013 Γ ι ά ν ν η ς Μ ο υ ρ τ ζ ό π ο υ λ ο ς Κ α θ η γ η τ ή ς ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1. Εισαγωγικό Μάθημα Αρχιτεκτονική/Τοπογραφία-Γλυπτική-Αγγειογραφία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων.

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Αρχαία από μετάφραση (Ο τόπος και οι άνθρωποι Ανθολόγιο) Περιγραφή Μαθήματος 1. Τίτλος Μαθήματος: Η κατοικία των αρχαίων Ελλήνων. 2. Λογισμικό Χρησιμοποιούμενες Διευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

τρωτήρες και καλυπτήρας κέραμοι *λακωνικού τύπου+ και οπαία κέραμος με οπή αερισμού και φωτισμού (επάνω αριστερά).

τρωτήρες και καλυπτήρας κέραμοι *λακωνικού τύπου+ και οπαία κέραμος με οπή αερισμού και φωτισμού (επάνω αριστερά). τρωτήρες και καλυπτήρας κέραμοι *λακωνικού τύπου+ και οπαία κέραμος με οπή αερισμού και φωτισμού (επάνω αριστερά). Η εξωτερική πλευρά του σπιτιού ήταν κατά κανόνα τυφλή, αφού το σπίτι ανοιγόταν μόνο προς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 89-1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. Η πρόσοψη του οικοπέδου βρίσκεται επί της οδού Κρουσόβου, ενώ το οικόπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ Σύμφωνα με Lewis Mumford (The Myth of the Machine: Technics and Human Development [New York: Harcourt Bracem 1967],

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΠΩΛΕΙΩΝ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΠΩΛΕΙΩΝ 1 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΠΩΛΕΙΩΝ Θα πρέπει να γνωρίζουμε: 1. τις επιφάνειες του χώρου στις οποίες γίνεται μετάβαση της θερμότητας. 2. τις διαστάσεις των επιφανειών αυτών. 3. τη διαφορά θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ

4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 4. ΑΡΧΑΙΑ ΝΕΜΕΑ KAI ΑΘΛΗΤΕΣ ΔΡΟΜΙΚΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ ΕΝΤΥΠΟ 4.6.1. «Κρυπτή στο στάδιο της Νεμέας» Δραστηριότητα 1 η : «Η σημασία της στοάς της Νεμέας» Σχεδιαστική αναπαράσταση αθλητή (πυγμάχου) που περιμένει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ. ΜΝΗΜΕΙΟ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΥΘΥΝΗΣ (Εφορεία Αρχαιοτήτων)

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ. ΜΝΗΜΕΙΟ ΔΗΜΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΥΘΥΝΗΣ (Εφορεία Αρχαιοτήτων) ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Θέατρο Διονύσου, Ωδείο Περικλέους Αθηναίων Αθήνα Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών Ηρώδειο Αθηναίων Αθήνα Εφορεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΧΩΡΩΝ ΘΕΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΑΝΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Α. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ- ΕΠΚΑ Θέατρο Διονύσου, Ωδείο Περικλέους ς Αθήνα Α ΕΠΚΑ Ηρώδειο ς Αθήνα Α ΕΠΚΑ Θέατρο Αχαρνών Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα)

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) ΔΑΛΑΚΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΦΩΝΟΥ ΥΑΚΙΝΘΗ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΩΡΓΟΣ ΟΡΦΕΑΣ ΚΟΥΦΟΛΑΜΠΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΟΓΑ ΕΛΕΝΑ Πολυκατοικίες σε μεγάλες πόλεις από

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ. Το οικόπεδο μας ανήκει στον κύριο Νίκο Δαλιακόπουλο καθώς και το γειτονικό οικόπεδο. - 99 - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΧΕΔΙΩΝ 1. Τοπογραφικό Διάγραμμα : To τοπογραφικό διάγραμμα της δεύτερης αρχιτεκτονικής μελέτης ταυτίζεται με αυτό της πρώτης αρχιτεκτονικής μελέτης εφόσον και οι δυο μελέτες εχουν γίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εκπαιδευτικά προγράμματα - Καινοτόμες δράσεις στα πειραματικά σχολεία Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Καθηγητές: Ζαρφτζιάν Μαριλένα, mazarf@otenet.gr Τουλούμης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκειται για τμηματικές αναπαραστάσεις. Πηλινες γυναικειες Προτομες και λατρειες ςτις οικιες της μακεδονιας και της Θρακης

Πρόκειται για τμηματικές αναπαραστάσεις. Πηλινες γυναικειες Προτομες και λατρειες ςτις οικιες της μακεδονιας και της Θρακης Πηλινες γυναικειες Προτομες και λατρειες ςτις οικιες της μακεδονιας και της Θρακης Κατερίνα Χρυσανθάκη-Nagle Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Paris Ouest Nanterre Μέλος του ερευνητικού κέντρου Archéologies et

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα

Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων. Παράδειγμα Δύο κύριοι τρόποι παρουσίασης δεδομένων Παράδειγμα Με πίνακες Με διαγράμματα Ονομαστικά δεδομένα Εδώ τα περιγραφικά μέτρα (μέσος, διάμεσος κλπ ) δεν έχουν νόημα Πήραμε ένα δείγμα από 25 άτομα και τα ρωτήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45

ΠΕΤΡΙΝΗ ΜΟΝΟΚΑΤΟΙΚΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΒΥΣΣΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ. 44 ΤΕΥΧΟΣ 2/2014 www.ktirio.gr 45 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: Whitebox Architects - Π. Κοκκαλίδης, Α.Τριανταφυλλίδου, Α. Δρέλλα www.whitebox.gr ΣΤΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: Χ. Βαχλιώτης H/M MEΛETH: Conap - Α. Ψαρουδάκης TEXNIKH ETAIPΕIA

Διαβάστε περισσότερα

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο

Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Οι απεικονίσεις των Κρητών (Keftiw) στους τάφους Αιγυπτίων αξιωματούχων και οι σχέσεις μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης κατά τη Νεοανακτορική περίοδο Παναγιώτης Καπλάνης Διδάσκων: Ανδρέας Βλαχόπουλος Σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟ: AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ Για την σύνταξη της μελέτης Aνάπλασης τμήματος παραλιακής ζώνης Καλαμάτας συνεργάστηκαν: ΑΠΕΡΓΟΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου.

Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Τα Λουτρά του κάστρου της Χίου. Ερευνητική εργασία της ομάδας των ρεπόρτερ της Α τάξης του 1 ου ΕΠΑΛ Χίου 2011-2012 (Βιργινία Καλλούδη, Κυριακή Αρβανίτη, Ραφαήλ Καραμανής, Μαρία Λιτσάκη) Περιεχόμενα Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αρχαιολογικός Χώρος Αβδήρων Αρχαιολογικός Χώρος Ζώνης, Έβρος Ιερό Μεγάλων θεών, Σαμοθράκη Αρχαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΣΜΑ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Η ΣΩΡΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

ΧΑΣΜΑ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ: Η ΣΩΡΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 4ο διεθνές επιστημονικό συνέδριο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΗΜΕΡΑ: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ Αθήνα, 10-11 Νοεμβρίου 2011 ΧΑΣΜΑ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα