ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ"

Transcript

1 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ Στο δεύτερο μισό τού 9ου αιώνα γεννήθηκε στο Βυζάντιο καί εζησε μέχρι το πρώτο μισό τού 10ου αιώνα μία έξέχουσα προσωπικότητα, γνωστή στή βιβλιογραφία μέ το όνομα Νικήτας ό Παφλαγών'. Τό προσωνύμιο Παφλαγών του δόθηκε άπό τήν περιοχή καταγωγής του, τήν Παφλαγονία, χωρίς να είναι γνωστός ό ακριβής τόπος γέννησής του. Οί μελετητές συχνά αντιμετωπίζουν πρόβλημα μέ τήν ταύτιση τών προσώπων πού φέρουν τό όνομα Νικήτας τήν περίοδο τού 10ου αίώνα στό Βυζάντιο. Αυτό τό πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σέ ό,τι άφορά τήν ταύτιση τού συγγραφέα Νικήτα τού Παφλαγόνος. Αύτός πιστεύεται ότι εζησε μία περίοδο τής ζωής του, μέχρι τόν θάνατό του, καί πιθανώς έχρημάτισε επίσκοπος τής εκκλησίας, στή Δάδυβρα τής Παφλαγονίας, άπό όπου πηγάζει καί τό ενδιαφέρον μας1 2. Μέ τό όνομα Νικήτας άναφέρονται στή βιβλιογραφία άπό τά μέσα τού 9ου μέχρι τό τέλος τού 10ου αίώνα τριάντα ένα ιστορικά πρόσωπα, ανάμεσα στα όποια ό Νικήτας μητροπολίτης Αθηνών καί ό Νικήτας Βυζάντιος3. Δέν θά ασχοληθούμε εδώ μέ τήν ταύτιση τού προσώπου τού Νικήτα τού Παφλαγόνος καί τή διάκρισή του άπό όλους τούς Νικήτες τής περιόδου αύτής. Θά αναφέρουμε μόνο τόν Νικήτα επίσκοπο Δαδύβρων πού υπέγραψε 1. The Oxford Dictionary of Byzantium, Oxford University Press, 1991, σ. 1480, λήμμα Niketas David Paflagon. 2. Ί. Γ. Άρτόπουλος, «Ή Σαφράμπολη τής Μικράς Ασίας καί τό πρόβλημα τού όνόματός της κατά τή βυζαντινή περίοδο», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπονδών 14 (2004), σσ Σ. Πασχαλίδης, Νικήτας Δαβίδ Παφλαγών, τό πρόσωπο καί τό έργο του, Θεσσαλονίκη, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, 1999, σσ

2 108 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ στήν 7η Οικουμενική Σύνοδο στήν όποια ελαβε μέρος, τον όποιο συγχέουν ορισμένοι συγγραφείς μέ τον επονομαζόμενο Παφλαγόνα4. Ή 7η Οικουμενική Σύνοδος, όπου υπογράφει επίσκοπος Δαδύβρων μέ τό όνομα Νικήτας, συνεκλήθη τό 787, χρονολογία πολύ προγενέστερη τής ήμερομηνίας γέννησης τού Νικήτα Παφλαγόνος, όπως θά δούμε παρακάτω. Από τούς συγγραφείς πού ασχολήθηκαν μέ τό θέμα τού Νικήτα Παφλαγόνος ό Romilly J. Η. Jenkins έγραψε τό πιό σημαντικό άρθρο, στο όποιο άναλύει τήν προσωπικότητα τού άνδρός, τόν όποιο χαρακτηρίζει ώς βιβλιογραφικό πρωτέα. Αναφέρει ότι τα προσωνύμια πού άποδίδονται στό πρόσωπο τού Νικήτα είναι Νικήτας Δαβίδ Παφλαγών, ρήτωρ, διδάσκαλος, φιλόσοφος καί μοναχός5. Στήν τελευταία Ιδιότητά του σημειώνει 4. R. P. F. Michaelis Le Quien, Oriens Cristianus, Παρίσι 1740, στ , βλ. καί R. Janin, Dictionnaire d histoire et de géographie ecclésiastiques, τόμ. XVI, Παρίσι 1960, στ R. J. H. Jenkins, «Studies on Byzantine history of the 9th and 10th centuries. A note on Nicetas David Paflago and the vita Ignatii», Dumbarton Oaks Papers 19 (1965), Variorum Reprints, Λονδίνο 1970, σσ Γράφει ότι στον Νικήτα τόν Παφλαγόνα άποδίδεται καί ή όνομασία Δαβίδ, καθώς καί τά έπίθετα ρήτωρ, φιλόσοφος, δούλος τού Ιησού Χριστού, άγιου άνθρώπου καί έπισκόπου Δαδύβρων. Συνεχίζοντας ό συγγραφέας λέει ότι ό Νικήτας πρέπει νά γεννήθηκε μετά τό 885, πιθανώς μετά τόν θάνατο τού πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Ιγνατίου (887) καί ήταν ανεψιός τού Παύλου Σακελλαρίου, ό όποιος καταγόταν άπό τήν Παφλαγονία. Ό συγγραφέας κάνει τήν υπόθεση ότι ίσως ό Νικήτας καί ό θείος του νά κατάγονταν άπό τήν Άμαστρη, επειδή ό Νικήτας αναφέρει τόσους έπαίνους για τήν πόλη αυτή σέ εναν άπό τούς λόγους του. Ό Νικήτας πήγε στήν Κωνσταντινούπολη καί έγινε μαθητής τού μεγάλου σοφού Άρέθα, άρχιεπισκόπου Καισαρείας άπό τό 903. Τάχθηκε μέ τό μέρος τού δασκάλου του Άρέθα εναντίον τού αύτοκράτορα Δέοντος τού ΣΤ' ( ) στό σκάνδαλο τής τετραγαμίας τό 906/907, μέ δλον τόν ενθουσιασμό τής νεότητάς του, μέχρι τήν προδοσία τού 907, όπότε απογοητευμένος άποσύρθηκε σέ ενα σπήλαιο στα σύνορα τής Βουλγαρίας, στή Μαύρη Θάλασσα, στήν πόλη Μέση. Οί Βούλγαροι ύποπτεύθηκαν τόν Νικήτα γιά κατασκοπία, τόν συνέλαβαν καί τόν έστειλαν πίσω στήν Κωνσταντινούπολη. Έκει τόν κατηγόρησαν ότι είχε γράψει ένα λίβελλο εχθρικό καί πολύ δηκτικό γιά τόν αύτοκράτορα καί τόν Πατριάρχη Εύθύμιο ( ). Τότε κινδύνεψε ή ζωή του, άλλά μέ τή μεσολάβηση τού Άρέθα άπεστάλη στό μοναστήρι τού Αγαθού πού βρισκόταν στή Μικρά Άσία καί άνήκε στή μονή Ψωμαθιών τής Κωνσταντινούπολης. Έκει ό Νικήτας έμεινε δύο χρόνια, άπό τό 908 μέχρι τό 910 σέ σιωπή (incommunicado) καί πιθανώς πήρε τό δεύτερο όνομά του «Δαβίδ». Έφυγε άπό τό μοναστήρι τό 910 σέ ηλικία 25 ετών. Τό υπόλοιπο τής ζωής τού Νικήτα είναι γνωστό μόνον άπό τά έργα του. Ό συγγραφέας θεωρεί ότι σέ καμιά περίπτωση δέν υπήρξε ό Νικήτας

3 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ 109 öu πιθανώς οφείλεται καί τό δεύτερο όνομά του, Δαβίδ. Διατυπώνει επίσης όρισμένα συμπεράσματα για τόν Νικήτα. Πρώτον, ότι καταγόταν από τήν Παφλαγονία. Δεύτερον, ότι ήταν Ιερωμένος άλλά καί σπουδασμένος φιλόσοφος. Τρίτον, ότι έλαβε μέρος στή διαμάχη τής τετραγαμίας τού Δέοντος ΣΤ' μέ σημαντικές σέ πολύ νεαρή ήλικία επιπτώσεις πού επηρέασαν τόν Ιδιο άλλά καί τό παλάτι6. Τέταρτον, ότι τά έργα τού Νικήτα γράφηκαν μετά τήν ήλικία τών 25 ετών σέ τόπο πού δέν είναι γνωστός καί άπό άγνωστη θέση τήν όποιαν κατείχε7. Πέμπτον, δτι ποτέ του δέν ύπήρξε έπίσκοπος Δαδύβρων8. Ό Νικήτας άναφέρεται ότι γεννήθηκε στήν Παφλαγονία καί ως τόπος καταγωγής του προτείνεται ή πόλη Άμαστρις, λιμάνι τής Παφλαγονίας, τήν οποία προτείνει ό R. J. Η. Jenkins βασιζόμενος στο έγκώμιο τού Νικήτα γιά τήν πόλη αυτή9. Ώς χρονολογία γέννησής του προτείνεται ή δεκαετία 880 μέχρι 890 μέ πιθανότερη τό 885. Αυτό προκύπτει ανάμεσα σέ άλλα καί άπό τό γεγονός ότι κατά τήν περίοδο τού ζητήματος τής τετραγαμίας ( ) ήταν μαθητής τού Άρέθα Καισαρείας. Ό πατέρας τού Νικήτα όνομαζόταν Άνδρέας καί ήταν ιερέας στήν Παφλαγονία, άναφέρονται δέ δύο άδελφοί του, ό Πέτρος καί ένας ακόμη, άπό τό όνομα τού όποιου έχει διαβαστεί μόνο ή κατάληξη -ριανός. Ανώνυμα άναφέρεται καί ή μητέρα του. Ό θειος του, αδελφός τού πατέρα του, άναφέρεται μέ τό όνομα Παύλος καί ήταν πατριαρχικός σακελλάριος καί ήγούμενος τής μονής τού 'Αγίου Φωκά Φαίνεται ότι ό Παύλος είχε προσκαλέσει στήν Κωνσταντινούπολη τόν ανεψιό του γιά νά λάβει άνώτερη μόρφωση Μετά άπό τά γεγονότα τού σκανδάλου τής τετραγαμίας, τόν συμβιβασμό τού δασκάλου του Άρέθα, τή δίωξη τού Νικήτα καί τόν έγκλεισμά του στή μονή τού Άγαέπίσκοπος Δαδύβρων. Όσον άφορά τά έργα του πιθανώς αυτά να γράφηκαν στούς χρόνους τού Κωνσταντίνου Ζ', τών δύο Ρωμανών μέχρι καί τού Νικηφόρου Φωκά, δηλαδή άπό τό 913 μέχρι τό 963. Έάν είναι έτσι, τότε ή ακμή τού έγκωμιαστή βρίσκεται στό πρώτο μισό τού 10ου αιώνα. 6. R. J. Η. Jenkins, δ.π., σ Άπό τή συμμετοχή τού Νικήτα στή διαμάχη τής τετραγαμίας βγάζει ό συγγραφέας τό συμπέρασμα ότι δέν θά μπορούσε νά είναι τό ίδιο πρόσωπο μέ τόν επίσκοπο Νικήτα τών Δαδύβρων, ό όποιος υπέγραψε στήν 7η Οικουμενική Σύνοδο τό R. J. Η. Jenkins, δ.π., σ R. J. Η. Jenkins, δ.π., σ R. J. Η. Jenkins, δ.π., σ. 243 σημ Σ. Πασχαλίδης, δ.π., σσ. 91, Σ. Πασχαλίδης, δ.π., σ. 92.

4 110 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ θοΰ καί στή μονή τού 'Αγίου Φωκά, χάνονται οι πληροφορίες για τον τόπο διαμονής του. Υπάρχουν επιστολές πού συνδέουν τον Νικήτα με τον αύτοκράτορα Κωνσταντίνο Πορφυρογέννητο κατά τήν περίοδο τής βασιλείας του, στις όποιες άναφέρεται μέ τήν ιδιότητα τοΰ βασιλικού κληρικού η. Ό θάνατος τοΰ Νικήτα τοποθετείται μετά τό 947, αφού σώζεται επιστολή πού άποδίδεται στό πρόσωπό του μέ χρονολογία 947 καί θεωρείται τό τελευταίο χρονολογικά γραπτό κείμενό του '3. Ό R. J. Η. Jenkins διευκρινίζει ότι ό Νικήτας Δαβίδ άναφέρεται ως έπίσκοπος Δαδύβρων, διότι διαβάσθηκε λάθος ή συντομογραφία Ααδ πού ύπάρχει σέ ορισμένα χειρόγραφα, ώς Δαδύβρων άντί τοΰ σωστού Δαβίδ. Έτσι καταλήγει στό συμπέρασμα ότι δέν μπορεί νά ήταν έπίσκοπος Δαδύβρων, όπως έχουν υποστηρίξει ορισμένοι Άλλοι 13 από τούς συγγράφεις, σέ άντίθεση μέ τόν Jenkins, αποδίδουν στον Νικήτα τόν Παφλαγόνα καί τόν τίτλο τοΰ έπισκόπου των Δαδύβρων '5. Ό Άλλάτιος έπίσης λέει ότι ό Νικήτας έγινε έπίσκοπος Δαδύβρων τής Παφλαγονίας16. Σημειώνουμε έδώ ότι γιά πρώτη φορά τό άναφέρεται έπισκοπή των 12. Σ. Πασχαλίδης, ö.jt., ο Σ. Πασχαλίδης, ö.jt., σ R. J. Η. Jenkins, ο.π., σ. 243, δπου άναφέρεται: «...Nor can Nicetas have been a bishop or archibishop of Paphiagonia,...since, as Ailatius puts it, episcopatus Pafiagoniae nulius apparet». Έδώ διατυπώνουμε τήν άπορία μας για τήν έκφραση αυτή τοΰ συγγραφέα, αφού είναι γνωστές τουλάχιστον οί έπισκοπές τών Δαδύβρων, τής Αμάστριδος καί τών Σορών τής Παφλαγονίας, βλ. Ε. Honigmann, «Recherches sur les listes des pères de Nicée et de Constantinople», Byzantion XI (R.E.B.), Βρυξέλλες 1936, Kraus Reprint, Lichtenstein 1970, σσ Fabricii Alberti Jo, «Bibliotheca Græca», Αμβούργο 1714, στ. 431 όπου άναφέρεται: «Nicetas Dadybrensis, in Paphiagonia episcopis. Vide mox Nicetas David» καί συνεχίζει: «Labbeo natione Paphlago, ab Allatio Dadybrorum in Paphiagonia Episcopus fuisse traditur» βλ. καί K. Krumbacher, Ιστορία της βυζαντινής λογοτεχνίας, μετάφραση Γ. Σωτηριάδη, τόμ. 1ος, Αθήνα, τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, 1900, φωτοτυπική άνατύπωση τής έκδοσης Μαρασλή, 1974, σσ έπίσης καί J. P. Migne, P.G., τόμ. CV, Παρίσι 1862, στ. 1-12, K. Α. Δημητρακόπουλος, Ορθόδοξος Ελλάς, ήτοι περί τών Ελλήνων τών γραψάντων κατά Λατίνων, καί περί τών συγγραμμάτων αυτών, Λειψία, τύποις Μέτζγερ καί Βίττιγ, 1872, φωτοτυπική έπανέκδοση, 1968, σσ. 2-4, Ε. Honigmann, «The original lists of the members of the council of Nicaea, the robber-synod and the council of Chalcedon», Byzantion XVI ( ), Μασσαχουσέττη 1944, σσ

5 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ Δαδύβρων στην Παφλαγονία καί για τελευταία το δεύτερο μισό τού 10ου αιώναι8. Ή επισκοπή αυτή υπαγόταν στή μητρόπολη Γαγγρών. Ό Νικήτας, ό έπονομαζόμενος καί Παφλαγών, Φιλόσοφος καί Ρήτωρ μέ δεύτερο όνομα τό Δαβίδ έχει αφήσει ένα σημαντικό γραπτό έργο. Οί τίτλοι φιλόσοφος καί ρήτωρ πιθανώς νά άνταποκρίνονται σέ θέσεις διδασκάλου, πού δόθηκαν στον Νικήτα, άλλα αύτό δέν είναι δυνατόν νά τεκμηριωθεί Όπως είδαμε πιό πάνω, τό γραπτό έργο τού Νικήτα μετά τό 910 δέν έχει διευκρινισθεΐ σέ ποιο τόπο καί άπό ποιά θέση έχει γραφεί. Άπό τά γραπτά έργα του οί συγγράφεις βγάζουν ορισμένα συμπεράσματα γιά τόν τόπο όπου έζησε τό υπόλοιπο τής ζωής του. Έχει διασωθεί μεγάλο μέρος άπό τό συγγραφικό έργο τού Νικήτα, ό όποιος συνέγραψε πολλούς εκκλησιαστικούς λόγους, εγκώμια στούς αποστόλους, πανηγυρικούς, υπομνήματα καί βίους αγίων. Μεταξύ τών βίων των άγιων πού έγραψε έξέχουσα θέση κατέχει ό βίος τού Ιγνατίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως20. Συνολικά υπάρχουν περί τά πενήντα δύο έργα τού Νικήτα δημοσιευμένα. Μελετώντας αυτά τά έργα του μπορούμε νά κάνουμε κι εμείς ορισμένες παρατηρήσεις. Τά έργα τού Νικήτα πού άναφέρονται σέ πανηγυρικούς άρχίζουν μέ κλήση προς τό έκκλησίασμα. Ενδεικτικά άναφέρουμε τήν αρχή άπό τόν πανηγυρικό λόγο Εις τόν άγιον καί πανεύφημον απόστολον Ιάκωβον τόν τοϋ Άλφαίου, ό όποιος άρχίζει ώς έξης: «Χθές καί πρώην ό μακαριώτατος τών αποστόλων Θωμάς, τών αύτοϋ παθημάτων καί τής άναλύσεως... Σήμερον δέ πρά'ξις άλλη καί άλλο σνμπόσιον μυστικόν..,»21. Όλα τά έργα του καταλήγουν μέ τήν έκφραση : «...εις δόξαν Πατρός καί Υίοϋ καί άγιου Πνεύματος, εις τούς αιώνας τών αιώνων.!αμήν». Είναι φανερό άπό τά λεγάμενα στήν άρχή τού πανηγυρικού ότι ό συγγραφέας γράφει λόγους πού έκφωνούνται σέ έκκλησίασμα κατά τήν ημέρα εορτής τής μνήμης τών άγιων. Πληροφορίες γιά τό έκκλησίασμα, ένώπιον τού όποιου έξεφωνούντο οί λόγοι, παίρνουμε άπό τό έργο τού Νικήτα, Εις τούς άγιους καί κορυφαίους 18. V. Laurent, Le corpus des sceaux de l Empire Byzantin, τόμ. V, L église, μέρος πρώτο : L église de Constantinople, Παρίσι, Éditions du Centre National de la Recherche Scientifique, 1963, oo Σ. Πασχαλίδης, δ.π., σ J. Patinot, Θρησκευτική καί Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 9ος, Αθήνα 1966, στ J. P. Migne, δ.π., στ

6 112 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ άποστόλονς Πέτρον καί Παϋλον, το όποιο άρχίζει ώς έξης: «Τις ό δρόμος; τίς ή σπονδή τήν ίεράν ταντην καταλαβείν αυλήν; πόθεν ύμΐν ώσπερ έξ ένός συνθήματος, άφ εσπέρας αυτής έγεγηρμένης, τάς ιδίας μέν οικίας έκκενώσαι, τον θειον δέ πληρώσαι ναόν;»22. Από τήν παράθεση των πιο πάνω γίνεται προφανές ότι τα κείμενα αυτά γράφηκαν γιά νά εκφωνηθούν σέ εκκλησίασμα λαϊκών ('. τήν ίεράν ταύτην καταλαβείν αυλήν... τάς Ιδίας μέν οικίας εκκενώσαι...) καί τέτοιο εκκλησίασμα ταιριάζει σέ ένοριακό ναό. Ό Νικήτας έπομένως γράφει λόγους πού εκφωνούνται σέ ένοριακό ναό πιθανώς μέ τήν ιδιότητα τού ιερέα καί γιατί όχι, τού επισκόπου. "Οπως άναφέραμε, ό Νικήτας έζησε στό μοναστήρι τού Αγαθού γιά δύο χρόνια. "Εφυγε άπό εκεί τό 910, σέ ηλικία 25 έτών καί τό υπόλοιπο τής ζωής του μετά τό 913 είναι γνωστό μόνον μέσα άπό τά γραπτά του23. Αύτό σημαίνει βεβαίως ότι δέν είναι γνωστός ό τόπος, όπου πέρασε τό υπόλοιπο τής ζωής του, ούτε ή ιδιότητα ή οί θέσεις πού τυχόν κατέλαβε. Θεωρείται ότι ό Νικήτας μετά άπό τό 913, οπότε έφυγε άπό τήν Κωνσταντινούπολη, όδηγήθηκε στή γενέτειρά του, στήν Παφλαγονία. Επίσης είναι πιθανή ή άποψη πού διατυπώνουν όρισμένοι συγγραφείς πώς ό Νικήτας, στον όποιο αποδίδονται καί όλα τά άλλα επίθετα, έλαβε σέ κάποια φάση τής ζωής του τό άξίωμα τού επισκόπου, μετά τήν άπομόνωσή του στήν Παφλαγονία. Μέ αύτή τήν ιδιότητα φαίνεται λογική ή διατύπωση έκφράσεων όπως οί πιό πάνω («...ιδίας μέν οικίας εκκενώσαι...») στούς πανηγυρικούς. Σέ ποιά πόλη όμως βρισκόταν ; Ό Α. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς στά Άνάλεκτα τής Ίεροσολυμιτικής Σταχνολογίας δημοσίευσε έναν άπό τούς λόγους τού Νικήτα μέ τίτλο: Λόγος εγκωμιαστικός άμα καί ιστορικός περί τής έν Κωνσταντινουπόλει ελεύσεως τοϋ τιμίον λειψάνου τον έν άγίοις πρωτομάρτνρος τοϋ Χριστού καί άρχιδιακόνον Στεφάνου 24. Τό πρωτότυπο τού κειμένου αύτού μελέτησε ό Α. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, όπως αναφέρει, άπό κώδικα τής μονής Κοσινίτζης ή Είκοσιφοινίσσης. Στον έγκωμιαστικό αύτό λόγο ό Νικήτας 22. J. P. Migne, P.G., δ.π., στ R. J. Η. Jenkins, δ.π., ο Ά. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, «Λόγος εγκωμιαστικός άμα καί Ιστορικός περί τής εν Κωνσταντινουπόλει έλεύσεως τοΰ τίμιου λειψάνου τοϋ έν άγίοις πρωτομάρτυρος τοΰ Χριστού καί άρχιδιακόνου Στεφάνου», Άνάλεκτα Ίεροσολυμιτικής Σταχνολογίας 5 (1898), έπανέκδοση αναστάσιμη, Culture et Civilisation, Βρυξέλλες 1963, τόμ. 5ος, σσ ,

7 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ 113 εξιστορεί τόν βίο καί το μαρτύριο τού 'Αγίου Στεφάνου, τήν ανεύρεση των λειψάνων του στήν 'Ιερουσαλήμ, τή διακομιδή τους στήν Κωνσταντινούπολη καθώς καί θαύματα τού 'Αγίου. Διαβάζει λοιπόν κανείς σέ αυτό τό κείμενο : «...οϋτω καθ όδόν καί τάξιν επί τήν των τίμιων αύτοϋ λειψάνων φανέρωσιν τόν λόγον μεταγαγεΐν...» (ο. 55, στ ). Ό συγγραφέας κάνει άντιπαραβολή τού κειμένου τού κώδικα τής μονής Κοσινίτζης μέ τό κείμενο τού ίδιου λόγου άπό άλλους κώδικες πού υπάρχουν, άνάμεσα στούς οποίους καί ένας στή μονή τής Μεγίστης Λαύρας στο 'Άγιον Όρος. Ό σχολιαστής κάνει τήν παρατήρηση ότι στή θέση των πιο πάνω στίχων τού κώδικα τής μονής Κοσινίτζης, ô κώδικας τής μονής τής Μεγίστης Λαύρας αναφέρει: «...ετι τε περί τής ανακομιδής τον ίεροϋ καί θείου τούτον λειψάνου καί όπως εξ Ιεροσολύμων εις τήν Βασιλεύουσαν μετεκομίσθη κατανγασθέντας... Έάν λάβουμε ύπ όψη τό κείμενο τής μονής τής Μ. Λαύρας για τούς στίχους αύτούς μπορούμε να κάνουμε τις εξής παρατηρήσεις : - Ό Νικήτας έγραψε τόν λόγο για να εκφωνηθεί παρουσία τού λειψάνου τού Άγιου Στεφάνου («...τού ίεροϋ καί θείου τούτον λειψάνου...»). - Πιθανώς τό λείψανο, σέ παρουσία τού όποιου εκφωνήθηκε ό λόγος, ήταν ένα άπό τα όστά τού Άγιου καί όχι όλα («...τούτουλειψάνου...»). - Ό λόγος γράφηκε γιά να εκφωνηθεί σέ χώρο / πόλη άλλη άπό τή βασιλεύουσα («...όπως εξ Ιεροσολύμων εις τήν Βασιλεύουσαν μετεκομίσθη...»). Διατυπώθηκε ή άποψη ότι οί στίχοι στό τέλος τού κειμένου διευκρινίζουν ότι ό λόγος εκφωνήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη, στον ναό πού είχε κτίσει ή αύγούστα Πουλχερία25. Παρατηρούμε όμως ότι τό κείμενο τού κώδικα άναφέρει ότι τόν ναό τού Αγίου Στεφάνου έκτισε «...ό πιστότατος βασιλεύς...» εννοώντας τόν Κωνσταντίνο26. Άλλωστε ή Πουλχερία άναφέρεται ώς άδελφή τού Θεοδοσίου Β', συζύγου τής αύτοκράτειρας Ευδοκίας 25. Σ. Πασχαλίδης, δ.π., ο. 218, όπου άναφέρεται: «...(παράγραφος 17) παρέχεται ή διευκρίνιση ότι εκφωνήθηκε προφανώς στον ναό τού άγιου Στεφάνου, τόν όποιο είχε άνεγείρει ή αύγούστα Πουλχερία, όταν είχε μεταφέρει τό λείψανο τού αγίου Στεφάνου άπό τή Χαλκηδόνα στήν Κωνσταντινούπολη». 26. Ά. Παπαδόπουλος-Κεραμεύς, δ.π., σ. 66, όπου άναφέρεται: «Ταϋτα Κωνσταντίνος ό φιλευσεβής βασιλεύς άκηκοώς...», καί σ. 68 πάλι: «Έξέστη ταϋτα γνούς καί ό πιστότατος βασιλεύς, παραχρήμα δέ χειρί πολλή καί σπουδή τόν εν αύτφ τφ τόπω σεβάσμιον Ιφκοδομήσατο/ τφ άγίω πρωτάθλω ναόν, όπου δή τό σεβασμιώτατον τοϋ μακαριωτάτου άποστόλου καί πρωτομάρτυρος Στεφάνου λείψανον κατά τήν δευτέραν αύγούστου σεβασμίως κατατεθέν πλείστας δσας ίάσεις καί θεραπείας...».

8 114 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ καί δχι ώς αύγούστα27. Επομένως είναι λανθασμένη ή υπόθεση ότι ό λόγος εκφωνήθηκε στον ναό τού 'Αγίου στην Κωνσταντινούπολη, αλλά λάθος γίνεται καί στον κτήτορα του ναού. "Οπως είδαμε αμέσως πιό πάνω, πιό πιθανό φαίνεται ò λόγος να εκφωνήθηκε μακριά άπό τήν Κωνσταντινούπολη. Τό ότι ό Νικήτας στό τέλος τής ζωής του ζοΰσε μακριά άπό τήν Κωνσταντινούπολη καί πιθανώς στήν Παφλαγονία φαίνεται καί άπό επιστολή του προς τόν άναγραφέα τού θέματος τής Παφλαγονίας Πέτρο, τόν όποιο επαινεί γιά τήν άπογραφή τον ήμετέρου θέματος. Επίσης είναι προφανής ή απομάκρυνσή του άπό τήν Κωνσταντινούπολη άπό τήν επιστολή του προς τόν στρατηγό Νικόλαο28. Στό τέλος τού λόγου άναφέρεται χωρίς διαφορές καί στούς δύο κώδικες: «...Κύριε πάτερ, Κύριε υιέ, Κύριε παράκλητε, τριάς άγια καί όμοούσιε, πρεσβείαις της ύπεράγνου Θεομήτορος καί πάντων των άγιων, καί αϋ δη τούτον τον ήμετέρου μετά σέ σωτήρος καί προστάτου καί άντιλήπτορος Στεφάνου, εις δόξαν καί τιμήν καί αίνον τού άγιου καί προσκυνμτοϋ σου όνόματος εις αιώνας των αιώνων. Αμήν» (σ. 69, στ. 7-τέλος). Άπό τούς στίχους αυτούς φαίνεται ότι ό λόγος εκφωνήθηκε σέ κάποια πόλη, όπου ό άγιος Στέφανος έθεωρείτο προστάτης τού εκκλησιάσματος, όπως διατυπώνεται στό κείμενο άπό τις λέξεις: «...τον ήμετέρου...προστάτου...». Πόλη τής όποιας ό άγιος Στέφανος έθεωρείτο προστάτης ήταν ή Δάδυβρα, όπου υπήρχε καί ναός τού 'Αγίου Στεφάνου, ό όποιος κατά τήν παράδοση είχε κατασκευασθει άπό τήν αύτοκράτειρα Εύδοκία29. Εφόσον ό λόγος έκφωνήθηκε σέ πόλη τής Παφλαγονίας, σέ ναό όπου υπήρχε λείψανο τού 'Αγίου Στεφάνου, μια πόλη μόνο είναι πιθανή. Αυτή είναι ή πόλη Δάδυβρα τής Παφλαγονίας, όπου καί ύπήρχε ό μοναδικός ναός τού 'Αγίου μέ λείψανό του30. Ό δεύτερος λόγος τού Νικήτα τού Παφλαγόνα, ό όποιος μάς ένδιαφέρει έδώ, είναι ό πανηγυρικός τού μάρτυρα Υακίνθου τού Άμαστρινοΰ31. Ό "Αγιος Υάκινθος, όπως άναφέρει ό Νικήτας στον λόγο του, καταγόταν 27. V. Gregorovius, Athenais. Geschichte einer byzantinischen Kaiserin, μετάφραση Σπ. Λάμπρου, Λειψία 1892, σσ , , Σ. Πασχαλίδης, δ.π., σ Σχετικά μέ τή Σαφράμπολη, βλ. πληροφοριακό ύλικό πού έναπόκειται στό Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, ΑΠΠ, υλικό κατά περιφέρειες, φάκελος Σαφράμπολη I καί II, φάκελος II : πληροφορητής Κεκλίκογλου ή Περδικόπουλος Χρ. 30. Ί. Άρτόπουλος, «Ή Σαφράμπολη...». 31. J. P. Migne, P.G, δ.π., στ

9 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ 115 άπό τήν Άμαστρη, άπό σπουδαία οικογένεια. Στον λόγο γίνεται εκτεταμένη περιγραφή τής πόλης πού δείχνει καλή γνώση τού χώρου καί τών συνθηκών ζωής στήν Άμαστρη. Διακρίνουμε επίσης καί κάποιο βαθμό υπερηφάνειας για τήν πόλη. Ό Νικήτας τοποθετεί τήν Άμαστρη σέ θέση κλειδί, ανάμεσα στή Δύση καί στήν Ανατολή. Αναφέρει πλούσια διακίνηση εμπορίου άπό τό θαυμάσιο λιμάνι της, καθώς καί λαμπρά κτήρια πού στολίζουν τήν πόλη, φυλασσόμενα όλα, όπως γράφει, άπό ισχυρά τείχη. Αύτά τά στοιχεία δείχνουν ότι ό συγγραφέας γνώριζε πολύ καλά τήν Άμαστρη. Αύτή ή σχέση τού Νικήτα μέ τήν πατρίδα του, τήν Παφλαγονία, θά θυμίζει πολλά σέ όσους κατάγονται άπό τή Σαφράμπολη. "Ολοι οί πρόσφυγες άπό τόν τόπο αύτόν ήταν υπερήφανοι για τήν καταγωγή τους Είναι δικαιολογημένη λοιπόν ή ύπόθεση ότι ό Νικήτας καταγόταν άπό τήν περιοχή τής Άμαστρης. Επίσης ό Νικήτας σέ άλλο κείμενό του, στό Μαρτύριο τού Άγιου Γεωργίου, επέδειξε Ιδιαίτερη έπιμέλεια καί φαίνεται ότι αύτό δέν ήταν τυχαίο, αφού οί κάτοικοι τής περιοχής γύρω άπό τήν Άμαστρη λάτρευαν τόν άγιο Γεώργιο καί ή πανήγυρις τής εορτής τού Άγιου στήν Παφλαγονία ήταν ή πιό μεγάλη στή Μικρά Άσία J. P. Migne, δ.π., στ. 422, παρ. δ., όπου άναφέρεται: «Άλλ ούδ ή κάτω κατρίς άσημος ούδ ανώνυμοι καί άγενεΐς τφ Ύακίνθφ τοκεΐς». Στή συνέχεια τού κειμένου ό συγγραφέας δίνει περιγραφή τής πόλης Άμαστρης: «Άμαστρα, δ τής Παφλαγονίας, μάλλον δέ τής οικουμένης, ολίγου δείν, όφοαλμός, εις ήν οϊ τε τό βόρειον τον Ενξείνον μέρος περιοικοϋντες Σκύθαι, καί οί προς νότον δε κείμενοι, ώσπερ εις τι κοινόν συντρέχοντες έμπόριον, τά παρ εαυτών τε συνεισφέρουσι καί τών παρ αύτής άντιλαμβάνουσι, πόλις εώας τε πάσης λήξεως καί έσπερίου μεταξύ κείμενη ούδενί μεν τών άπό γής ή θαλάσσης άγωγίμιαν σπανίζεται, πάσι δέ τοίς έπιτηδείοις δαψιλώς εϋθυνουμένη, οίκοδομήμασί τε λαμπροΐς καί τείχεσι κρατεροΐς, καί δή καί λιμέσι καλοϊς, καί οίκήτωρσιν άνωθεν περίφανεστάτοις κεχρημένη». 33. Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, δ.π., σημ. 29. Πληροφορητές Κεκλίκογλου ή Περδικόπουλος Χρ., Σαφράμπολη, φάκελος I. Ό πληροφορητής Χρ. Σαββίδης παραδίδει: «Ή εκκλησία του άγιου Στεφάνου ήταν τόσο μεγάλη όσο περίπου καί ή αγία Σοφία στήν Πόλη. "Οταν φύγαμε πήραμε μαζί μας 30 κάρα μέ εικόνες άπό τήν εκκλησία». Βέβαια ή εκκλησία δέν ήταν τόσο μεγάλη όσο ή Άγιά Σόφιά τής Κωνσταντινούπολης, άλλά ή έκφραση δείχνει τήν περηφάνεια τών προσφύγων. 34. "Ο.π., σημ. 27, ό πληροφορητής Χρ. Περδικόπουλος άναφέρει δτι στή θέση Bulak στή Σαφράμπολη υπήρχε σπηλιά μέ άνάγλυφη τήν εικόνα τού Αγίου Γεωργίου, τήν όποια επισκέπτονταν οί κάτοικοι τής πόλης τήν ημέρα τής εορτής τού Αγίου. Επίσης σέ ανώνυμη Διήγηση περί ενός θαύματος τοϋ 'Αγίου Γεωργίου στήν Άμαστρη τής Παφλαγονίας άναφέρεται : «οί τής τών Παφλαγόνων χώρας

10 116 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ Στο τέλος του πανηγυρικοί) ό συγγραφέας σημειώνει: «... τών Παφλαγόνων τό ϋψωμα καί καλλώπισμα..., δέχειο καί την των ήμετέρων άπαρχήν λόγων καί εί μηδέν τής σής άξιον μεγαλοπρεπείας έπιφαίνουσαν, άλλά φίλην γε σοι πάντως οΰσαν, τφ εκ γειτόνων είναι καρπόν, καί τοίς μέν άλλοις πάσιν, ä προς τον Παμβασιλέως πρότερον έπηύξω, μη διαλίπης αυτός ενεργών δύνασαι γάρ έκείθεν λαβών τοίς γείτοσι δέ καί πολίταις, ώς μέν άνηρτημένοις τής πίστεως καί αγάπης τής σής πλείω των άγαθοδώρων Θεοϋ άγαθών τόν περιονσιασμόν επιχορήγηοον.. Παρατηρούμε ότι ô Νικήτας, στην παράκλησή του προς τον άγιο να μεσολαβήσει προς τόν Θεό, αναφέρει δύο φορές τή λέξη γείτονες : τήν πρώτη φορά («τφ εκ γειτόνων είναι καρπόν» = αυτό πού είναι καρπός τών γειτόνων) είναι προφανές ότι έννοεΐ γείτονες προς τήν πόλη του 'Αγίου, δηλαδή προς τήν Αμαστρη. Τή δεύτερη φορά πού αναφέρει τή λέξη («...τοίς γείτοσι...») κάνει διάκριση ανάμεσα στούς γείτονες καί στους πολίτες, πού ερμηνεύεται καί ώς συμπολίτες τού 'Αγίου. Παρακαλει, δηλαδή, ό συγγραφέας τόν 'Αγιο αρχικά νά δεχθεί τήν προσφορά άπό τούς γείτονες καί κατόπιν νά μεσολαβήσει στον Παμβασιλέα τόσο για τούς γείτονες όσο καί γιά τούς συμπολίτες του καί μάλιστα πρώτα γιά τούς γείτονες καί μετά γιά τούς συμπολίτες του. Ή γνώμη μας είναι πώς ό λόγος γράφηκε γιά νά άναγνωσθεΐ στό εκκλησίασμα μιας άλλης πόλης καί όχι τής Αμαστρης. Μιας πόλης γειτονικής στήν Αμαστρη. Γειτονική πόλη προς τήν Αμαστρη εννοούμε τή Δάδυβρα, τής όποιας επίνειο ήταν ή Αμαστρη καί άργότερα τό Παρθένων. Μπορούμε νά συμπεράνουμε λοιπόν ότι ό Νικήτας, μετά τήν άναχώρησή του άπό τό μοναστήρι τού Αγαθού, οδηγήθηκε στήν Παφλαγονία. Έκει συνέγραψε τό υπόλοιπο έργο του γιά τό όποιο άναφέρεται ότι δέν είναι γνωστός ό τόπος συγγραφής του. Από τόν τρόπο συγγραφής τών λόγων του, όμως, αντίθετα μέ δ,τι γράφηκε, μπορούμε νά συμπεράνουμε ότι κατείχε κάποια εκκλησιαστική θέση, πιθανότατα δέ χειροτονήθηκε επίσκοπος. Επίσης οί λόγοι του φανερώνουν ότι δέν βρισκόταν στήν Αμαστρη άλλά σέ γειτονική προς αύτήν πόλη. Καί τέτοια πόλη μέ λείψανο τού 'Αγίου Στεφάνου ήταν μόνο ή γειτονική στήν Αμαστρη Δάδυβρα, ή σημερινή 35 οίκήτορες μεγίστην πίστην καί πόθον διάπνρον εις τόν πανένδοξον καί μεγαλομάρτυρα Γεώργιον κέκτηνται.,.καί μάλιστα οί εν τή περιχώρω τής Άμάστριδος τνγχάνοντες» (AASS Aprilis III, ο. xxxv). 35. J. P. Migne, δ.π., στ. 440, παρ. κγ\

11 ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΝ ΠΑΦΛΑΓΟΝΑ 117 Σαφράμπολη. Ή παραμονή του στήν πόλη Δάδυβρα για το υπόλοιπο τής ζωής του πιθανώς όφείλεται στό ότι αυτή ήταν ή γενέτειρά του καί όχι ή "Αμαστρη, όπως μέχρι τώρα πιστεύεται, σκέψη πού στηρίζεται καί από τό γεγονός ότι οί άνθρωποι συνηθίζουν να άποσύρονται στή γενέτειρά τους, στήν άγαπημένη τους πατρίδα. Σέ έπίρρωση αυτής τής υπόθεσης σημειώνουμε ότι στό Τυπικό τής Δρέσδης (Τυπικό τού κώδικα Δ 104 τής Βασιλικής Βιβλιοθήκης τής Δρέσδης) πού χρονολογείται στον 11ο αιώνα, υπάρχει ή μοναδική αγιολογική αναφορά γιά τόν Νικήτα καί άναφέρεται ή ημερομηνία εορτής τού 'Αγίου στις 17 Ιανουάριου : «Ό όσιος Νικήτας ο φιλόσοφος, ο καί Παφλαγών εστιν, ος καί μετά θάνατον έτμήθη τήν κεφαλήν παρά των άθεων Τούρκων μετά ρο' ετη αίμα πανόόξως βλνσας». Έδώ μαρτυρειται ό άποκεφαλισμός τού λειψάνου τού Νικήτα ρο' (=170) έτη μετά τόν θάνατό του, δηλαδή σέ συνδυασμό μέ τή χρονολογία θανάτου του (πού θεωρείται ότι έπισυνέβη στό πρώτο μισό τού 10ου αιώνα), περίπου στό πρώτο μισό τού 12ου αίώνα36. Από αυτή τήν αναφορά βγαίνει τό συμπέρασμα ότι τό λείψανο τού Νικήτα δέν βρισκόταν στήν Κωνσταντινούπολη άλλά στήν Παφλαγονία. Αυτή ή υπόθεση ένισχύεται από τήν επιγραφή τού έγκωμίου του στον απόστολο Πέτρο καί σέ χειρόγραφα τού 11ου αίώνα, όπου άναφέρεται : «Νικήτα ρήτορος [τοϋ φιλοσόφου], τοϋ κατά τήν Παφλαγονίαν κειμένου άγιου άνόρός». Τό γεγονός τού Αποκεφαλισμού τού λειψάνου τού Νικήτα από τούς Τούρκους συμπίπτει μέ τήν περίοδο συρρίκνωσης τού Βυζαντίου, οπότε οί Σελτζοΰκοι Τούρκοι καταλαμβάνουν άρκετές άπό τις ανατολικές επαρχίες τής Αύτοκρατορίας. Στό πρώτο μισό τού 12ου αίώνα στή βόρεια Μικρά Άσία οί "Ελληνες, οί Τουρκομάνοι, οί Σελτζούκοι καί οί Δανισμενίδες πολεμούσαν σέ ρευστά σύνορα, πού καθορίζονταν άπό τήν Κλαυδιούπολη, τή Δάδυβρα, τήν Κασταμονή, τή Γάγγρα, τήν Άμάσεια καί τήν Οίνόη. Είναι οί χρόνοι κατά τούς όποιους γιά πρώτη φορά επιτίθενται Τούρκοι στή Δάδυβρα καί λεηλατούν τά περίχωρά της37. Στά περίχωρα τής Δάδυβρας βρίσκεται άκόμη καί σήμερα ό ναός τού 'Αγίου Στεφάνου πού έχει 36. Σ. Πασχαλίδης, ο.π., σσ. 116 καί 117, σημειώνεται (σημ. 140) ότι δ κώδικας πρέπει να χρονολογηθεί τουλάχιστον μισόν αίώνα αργότερα. 37. Σπ. Βρυώνης, Ή παρακμή τοϋ Μεσαιωνικού Ελληνισμού τής Μικρός Ασίας καί ή διαδικασία έξισλαμισμοϋ (11ος-15ος αιώνας), μετάφραση Κ. Γαλαταριώτου, Αθήνα, ΜΙΕΤ, 1996, σ. 106.

12 118 ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΑΡΤΟΠΟΥΛΟΣ μετατραπει σέ τζαμί. Ή ουσχέτιση της μαρτυρίας τής χρονολογίας τής άποτομής τής κεφαλής τοΰ λειψάνου, 170 έτη μετά τον θάνατο τοΰ Νικήτα, σέ συνδυασμό μέ τα Ιστορικά γεγονότα πού συνέβησαν στην περιοχή, νομίζουμε ότι έπιβεβαιώνει τήν άποψή μας ότι ό Νικήτας έζησε, πέθανε καί το λείψανό του φυλασσόταν στήν περιοχή τής Δάδυβρας. Τό συμπέρασμά μας είναι ότι ό Νικήτας ό Παφλαγόνας έζησε τό υπόλοιπο τής ζωής του μετά τό 913 στή Δάδυβρα, όπου συνέγραψε τό μεγαλύτερο μέρος τού έργου του ώς έπίσκοπος καί όπου καί πέθανε. Εκεί τιμήθηκε ώς άγιος καί εκεί φυλασσόταν τό λείψανό του στον μητροπολιτικό ναό τοΰ 'Αγίου Στεφάνου, όπου τελικά άποκεφαλίσθηκε, έκατόν εβδομήντα έτη μετά από τόν θάνατό του, από τούς Τούρκους κατά τήν πρώτη έπιδρομή τους στήν πόλη στις αρχές τοΰ 12ου αιώνα Ί. Γ. Άρτόπουλος, «Ή Σαφράμπολη...».

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 3: Βυζαντινή Επιστολογραφία: είδη - χαρακτηριστικά. Συνέσιος ο Κυρηναίος: Βίος και Έργο Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα έρθουν

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 10 O Δέκατος Αιώνας (α μισό): Λέων Ϛ Σοφός (886-912) - Αλέξανδρος Α (912-913) Κων/νος Ζ Πορφυρογέννητος 913-959 (Ρωμανός Α Λεκαπηνός 920-944) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015

Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015 Πολυήμερη εκπαιδευτική και προσκυνηματική εκδρομή της Γ Λυκείου στο Άγιον Όρος και τη Θεσσαλονίκη από 13 έως 17 Φεβρουαρίου 2015 Οι τελειόφοιτοι μαθητές του Σχολείου μας πραγματοποίησαν από 13 μέχρι 17

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014

Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Εγκαίνια έκθεσης 23.10.2013, 13.00 Διάρκεια Έκθεσης 19.10.2013 19.1.2014 Επιμέλεια έκθεσης Αγαθονίκη Τσιλιπάκου, Νίκος Μπονόβας Mε την περιοδική έκθεση «Η τιμή του αγίου Μάμαντος στη Μεσόγειο: Ένας ακρίτας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας.

Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Με αγιορειτική λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Ελαιοβρύτισσας. Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Ηγούμενος της νόμιμης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-B A1-2: Περίοδος Δογματικής Ανασυγκρότησης (313-451) Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 12 Ενδέκατος Αιώνας (α μισό): Βασίλειος Β Βουλγαροκτόνος (976-1025) Κων/νος Η (1025-1028) - Ρωμανός Γ Αργυρός (1028-1034) - Μιχαήλ Δ Παφλαγών (1034-1041) - Μιχαήλ Ε Καλαφάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία Ι

Χριστιανική Γραμματεία Ι Χριστιανική Γραμματεία Ι Ενότητα 1-A3-4: Εκκλησιαστικές διατάξεις και ποίηση Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

ΤΟ ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ Ο συγγραφέας και εδώ δε γράφει το όνομά του, αλλά η αρχαία εκκλησιαστική παράδοση ομόφωνα αποδίδει το ευαγγέλιο αυτό στον Μάρκο και το συνέδεσε κατά ένα ιδιαίτερο τρόπο με το όνομα του απ. Πέτρου. 1. ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 3 Ο Πέμπτος Αιώνας (α μισό) 395-457: Αρκάδιος (395-408) Θεοδόσιος Β (408-450) - Μαρκιανὸς και Πουλχερία (451-457) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων

Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ερμηνεία των Πράξεων των Αποστόλων Ενότητα 1.2: Ειδική εισαγωγή - Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ Σωτήριος Δεσπότης Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Τα συνοπτικά Ευαγγέλια ΙΙ (Λουκάς - Πράξεις) 1 Ευαγγέλιο

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Τα Πανεπιστίμια του Βυζαντίου Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, παρ' όλο που στην αυτοκρατορία υπήρχαν πολλοί αναλφάβητοι. Γενικά στο Βυζάντιο η παιδεία δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ.

Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους. Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Η θεολογική διδασκαλία της προς Εβραίους Οι βασικές θέσεις και οι ιδιαιτερότητες της επιστολής σε σχέση με τα υπόλοιπα βιβλία της Κ.Δ. Διαπιστώσεις Α. Δεν εντοπίζονται άμεσοι φιλολογικοί δεσμοί με τους

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Παναγία, η μητέρα του Θεού Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.16) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.)

ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) ΣΤΗ ΔΥΣΗ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΤΥΠΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ (16 Ο αι.) 1. Από τον Έρασμο στο Textus Receptus Πρώτη έκδοση του ελληνικού κειμένου της Αγ. Γραφής η πολύγλωσση Κομπλουτιανή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη

Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Κατευόδιο στο Γέροντα Σπυρίδωνα Μικραγιαννανίτη Δευτέρα, 11 Μάιος 2015 Άγιον Όρος Αδελφέ, πατέρα, γέροντα και ΦΙΛΕ, αγαπημένε μου Σπυρίδωνα καλή ανάπαυση και Καλή Ανάσταση. π. Τιμόθεος Ηλιάκης "Στις 04.10

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική)

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 1. Έκδοση Άδειας Γάμου 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 5. Λύση Γάμου 6. Πιστοποιητικό Τελέσεως Γάμου 7. Επικοινωνία 1.Έκδοση Άδειας Γάμου Α.

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI

Β Ι Ο - Ε Ρ Γ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και διαμένει στη Θεσσαλονίκη. Είναι έγγαμος με ένα παιδί. ΣΠOYΔEΣ AKAΔHMAΪKOI TITΛOI APIΣTOTEΛEIO ΠANEΠIΣTHMIO ΘEΣΣAΛONIKHΣ ΘEOΛOΓIKH ΣXOΛH TMHMA ΠOIMANTIKHΣ KAI KOINΩNIKHΣ ΘEOΛOΓIAΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΟΡΓΑΝΩΣΗ, ΖΩΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ»

«ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» «ΟΥ ΓΑΡ ΑΠΕΣΤΕΙΛΕ ΜΕ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΠΤΙΖΕΙΝ ΑΛΛ ΕΥΑΓΓΕΛΙΖΕΣΘΑΙ» Ο απόστολος Παύλος προς το τέλος της προς Ρωµαίους επιστολής του γράφει «Τολµηρότερον δε έγραψα υµίν, αδελφοί, από µέρους ως επαναµιµνήσκων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΕΙΑ ΒΟΤΛΑ (1898-1987)

ΘΑΛΕΙΑ ΒΟΤΛΑ (1898-1987) ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΘΑΛΕΙΑ ΒΟΤΛΑ (1898-1987) Ή Θάλεια Β. Βοΐλα, τό γένος Σταλιού, έφυγε από αυτόν τον κόσμο στις 24 Οκτωβρίου 1987 διακριτικά όπως είχε ζήσει. Οί καταβολές της άποτελούν υπόμνηση ενός λαμπρού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Τρίτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Στο διάλειμμα, χαρήκαμε πολύ που είχαμε την ευκαιρία να συναναστραφούμε με τόσους

Διαβάστε περισσότερα