Η αντιγραφή στις ιατρικές σχολές της Ελλάδας Ποσοτική εκτίμηση του φαινομένου και προτάσεις θεραπείας του

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η αντιγραφή στις ιατρικές σχολές της Ελλάδας Ποσοτική εκτίμηση του φαινομένου και προτάσεις θεραπείας του"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(3): Η αντιγραφή στις ιατρικές σχολές της Ελλάδας Ποσοτική εκτίμηση του φαινομένου και προτάσεις θεραπείας του ΣΚΟΠΟΣ Σημαντικό μέρος της παθογένειας του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος οφείλεται στα φαινόμενα ακαδημαϊκής απάτης (cheating), που δεν είναι ούτε νέα ούτε ελληνική αποκλειστικότητα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ποσοτική εκτίμηση της αντιγραφής στις ιατρικές σχολές και οι προτάσεις θεραπείας της. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερις διαφορετικές πηγές απόψεων: 188 φοιτητών Ιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την επιστήμη τους, τη σχολή τους και την προσωπική τους ζωή (1998), 487 φοιτητών έξι ιατρικών σχολών της χώρας στη δοκιμή επικύρωσης του εργαλείου μέτρησης εκπαιδευτικού περιβάλλοντος σχολών υγείας DREEM (2007), 246 φοιτητών, που εξετάστηκαν την περίοδο Σεπτεμβρίου 2009 από το Εργαστήριό μας, για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κλήρωσης με την οποία τοποθετήθηκαν στα καθίσματα, και 429 πτυχιούχων έξι ιατρικών σχολών της χώρας στη δοκιμή επικύρωσης του εργαλείου μέτρησης εκβάσεων του προγράμματος σπουδών μιας ιατρικής σχολής «ΜΠΟΡΩ!» (2009). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το 1998, ποσοστό 72% πίστευαν ότι υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν μαθήματα με αντιγραφή, 59% γνώριζαν τέτοιους συμφοιτητές τους και 12% είχαν δηλώσει ότι πέρασαν οι ίδιοι κατά διάμεσο όρο ένα μάθημα με αντιγραφή. Επίσης, 65% πίστευαν ότι υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν μαθήματα με μέσον, 30% γνώριζαν τέτοιους συμφοιτητές τους και 2% δήλωσαν ότι οι ίδιοι πέρασαν ένα τουλάχιστον μάθημα με αυτόν τον τρόπο. Το 2007, 44% συμφώνησαν ότι η αντιγραφή ήταν ένα πρόβλημα στη σχολή τους, 29% διαφώνησαν και 27% ήταν αβέβαιοι. Βαθμολόγησαν τις σχολές στο θέμα της αντιγραφής με 4,4 στην κλίμακα 0=χείριστα έως 10=άριστα και 3% των αλλαγών που θα έκαναν στη σχολή τους αναφέρονταν στην αντιγραφή, στην αξιοκρατία και στην αντικειμενικότητα στις εξετάσεις. Το συχνότερο πλεονέκτημα της κλήρωσης που αναφέρθηκε από τους εξετασθέντες ήταν ο περιορισμός της αντιγραφής (67/297=23%), που ταυτόχρονα ήταν και το συχνότερο μειονέκτημα το οποίο αναφέρθηκε (31/304=10%). Τέλος, από τις 469 αλλαγές, τις οποίες οι πτυχιούχοι θα έκαναν στη σχολή τους, 3 (1%) αναφέρονταν άμεσα στην αντιγραφή και 37 (8%) στην αξιοκρατία και στην αντικειμενικότητα στις εξετάσεις. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Πριν από μια δωδεκαετία, τουλάχιστον 12% των φοιτητών πέρασε κατά διάμεσο όρο ένα μάθημα με αντιγραφή και 2% ένα τουλάχιστον μάθημα με μέσον, ποσοστά που, ακολουθώντας την πρόοδο της τηλεπικοινωνιακής τεχνολογίας, εκτιμώνται υψηλότερα σήμερα. Η αντιγραφή αποτελεί πρόβλημα και στις ιατρικές σχολές, δηλητηριάζει το εκπαιδευτικό γίγνεσθαι, δημιουργεί αδικίες σε βάρος όσων δεν αντιγράφουν και δεν δημιουργεί τις καλύτερες προϋποθέσεις για την υγεία των ασθενών του αύριο. Η κλήρωση καθισμάτων, θεμάτων και διαδοχής εξεταζομένων μαθημάτων αποτελεί ένα αμερόληπτο και αποτελεσματικό μέσο περιορισμού της. Συζητείται ένα συμβόλαιο ακαδημαϊκής εντιμότητας, καθώς και άλλα πρακτικά μέτρα. Η κατανόηση των βαθύτερων αιτίων της είναι αναγκαία για την εξάλειψη της αντιγραφής. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2011, 28(3): Γ. Μπαζούκης, Γ. Δημολιάτης Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα Cheating in medical schools in Greece: Quantitative evaluation and recommendations for resolving the problem Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Αντιγραφή Απάτη Εκπαιδευτικό περιβάλλον/κλίμα Ελλάδα Εξετάσεις Ιατρική εκπαίδευση Προπτυχιακοί φοιτητές Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε

2 Η ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 391 Διάχυτη είναι η αντίληψη ότι οι αντιγραφές βασιλεύουν στις σχολές χαμηλής ζήτησης 1 και ότι σε αυτό συμβάλλει ενδεχομένως το γεγονός ότι η πλειονότητα των φοιτητών τους δεν κατόρθωσαν να περάσουν στις σχολές προτίμησής τους, 1 βρίσκονται δηλαδή σε μια σχολή που δεν ήθελαν. 2 4 Ωστόσο, και στις ιατρικές σχολές, που κατά κοινή ομολογία ανήκουν στις σχολές υψηλής ζήτησης, το φαινόμενο δεν είναι ούτε νέο ούτε ελληνική αποκλειστικότητα Το φαινόμενο έχει αποδοθεί στην καθιέρωση της αποστήθισης ως μέσου πρόσβασης στα ΑΕΙ, 11 στο μη ενδιαφέρον εκ μέρους των φοιτητών ή και των καθηγητών για το εκάστοτε μάθημα, 11 και ίσως στις φοιτητικές παρατάξεις, ο ρόλος των οποίων παραμένει αμφιλεγόμενος. 16,17 Μέθοδοι πρόληψης της αντιγραφής 13,18 ή εκ των υστέρων στατιστικής ανίχνευσής της έχουν περιγραφεί ήδη από 30ετίας 5 και συνεχίζουν να δημιουργούνται. 10 Στην εποχή του διαδικτύου, κάποιος μπορεί να βρει οδηγίες τόσο προς επίδοξους αντιγραφείς 19,20 όσο και προς κυνηγούς αντιγραφέων, 21 εντύπωση ωστόσο προκαλεί η ποικιλία των μεθόδων, ιδίως των πρώτων. Επί πλέον, υπάρχουν και ιστοσελίδες ανίχνευσης λογοκλοπής κειμένων (http://www. plagiarism.org, canexus.com), 21 αφού η αντιγραφή δεν περιορίζεται μόνο στη διάρκεια των εξετάσεων, αλλά αφορά και την κλοπή δημοσιευμένων εργασιών. Προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινομένου, με θέσπιση κανόνων καλής πρακτικής, έχουν εφαρμοστεί σε αρκετά πανεπιστήμια. Το Πανεπιστήμιο του Dundee της Σκωτίας ενημερώνει τους φοιτητές του ότι οι ποινές για αντιγραφή και ακαδημαϊκή απάτη ποικίλλουν από προειδοποίηση για ένα ασήμαντο παράπτωμα, μέχρι μείωση βαθμού ή απόρριψη μιας συγκεκριμένης εργασίας έως και παρακράτηση του ακαδημαϊκού τίτλου. 22 Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου στο γενικό εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του περιλαμβάνει και σαφείς κανόνες για τη διεξαγωγή των εξετάσεων, καθώς και ποινές σε περίπτωση παράβασής τους. Σύμφωνα με τους κανονισμούς, αν η συμπεριφορά του φοιτητή αντιβαίνει στην ορθή διεξαγωγή των εξετάσεων, το γραπτό του μηδενίζεται και η πράξη του καταγράφεται στο μητρώο φοιτητών. Σε περίπτωση επανάληψης, ο φοιτητής παραπέμπεται σε αρμόδια επιτροπή του Πανεπιστημίου για επιβολή κυρώσεων. 23 Παρόμοιες προσπάθειες γίνονται και στην Ελλάδα. 18 Στον κώδικα ηθικής και ακαδημαϊκής δεοντολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου αναφέρεται ότι πράξεις όπως η αντιγραφή, που οδηγούν σε ρήξη της σχέσης εμπιστοσύνης φοιτητή-καθηγητή, θα μπορούσαν να οδηγήσουν έως και στην αποβολή του φοιτητή από το Πανεπιστήμιο. 24 Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ποσοτική εκτίμηση του φαινομένου των αντιγραφών στις ιατρικές σχολές της Ελλάδας και προτάσεις θεραπείας του. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από τέσσερις διαφορετικές πηγές: Το Φεβρουάριο του 1998, ο τότε Πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων κάλεσε τους φοιτητές να συμμετάσχουν σε μελέτη διερεύνησης των απόψεών τους για την επιστήμη τους, τη σχολή τους και την προσωπική τους ζωή, απαντώντας πολυσέλιδο ανώνυμο ερωτηματολόγιο όπου ενσωματώθηκε τόσο η προηγούμενη πείρα του υπεύθυνου, 2,4,25,26 όσο και ο ενθουσιασμός και «η ματιά από τα κάτω» των φοιτητών. Το ερωτηματολόγιο κάλυπτε πλευρές σχετικές με τον ελεύθερο χρόνο και την προσωπική ζωή των φοιτητών, 27 την αποστολή και την οργάνωση της σχολής, το περιεχόμενο σπουδών, 28,29 την εκπαιδευτική διαδικασία, τους εκπαιδευτές, τα βιβλία, την αξιολόγηση, τη φιλοσοφία και τη στρατηγική του φοιτητή, την έκβαση των σπουδών τους και, τέλος, την αξιολόγηση των καθηγητών τους (τους βαθμολόγησαν στην οικεία τους κλίμακα 0 10, ενώ ανέφεραν και τα κριτήριά τους). 30,31 Οι ερωτήσεις για την αξιολόγηση του φοιτητή σχετίζονται με το θέμα του παρόντος άρθρου κι αυτές θα παρουσιαστούν εδώ. Ύστερα από δύο πιλοτικές δοκιμές, το ερωτηματολόγιο μοιράστηκε σε 413 φοιτητές της Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων όλων των ετών, το Νοέμβριο του Στο Γ έτος συμπληρώθηκε κατά τη διάρκεια εργαστηριακής άσκησης που έκανε ο υπεύθυνος (όλοι οι φοιτητές παρόντες). Στα άλλα έτη μοιραζόταν από συνεργαζόμενους φοιτητές λίγο πριν από την έναρξη κάποιου μαθήματος, με την παράκληση να το επιστρέψουν στο επόμενο. Τα συμπληρωμένα ερωτηματολόγια κωδικοποιήθηκαν από αυτούς τους συνεργαζόμενους φοιτητές, η εισαγωγή των απαντήσεων σε βάση δεδομένων έγινε στο Κέντρο Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ενώ η ακρίβεια της εισαγωγής ελέγχθηκε τότε από τους ίδιους τους φοιτητές και τον υπεύθυνο (ΓΔ), ενώ όσον αφορά τις ερωτήσεις του παρόντος άρθρου επανελέγχθηκε και τώρα από τον ΓΜ. Το εργαλείο μέτρησης εκπαιδευτικού περιβάλλοντος σχολών υγείας DREEM μεταφράστηκε και στα ελληνικά. Η μετάφραση επικυρώθηκε σε δείγμα 487 φοιτητών έξι ιατρικών σχολών της χώρας, τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο του ,15,32 Εδώ, θα περιοριστούμε στην ερώτηση 17, που αφορούσε ειδικά στην αντιγραφή «Η απάτη (cheating) είναι ένα πρόβλημα σ αυτή τη σχολή» και στην ανοικτή ερώτηση «Αν μπορούσατε ν αλλάξετε τρία πράγματα στη σχολή σας, ποια θα ήταν;», όπου κάποιοι φοιτητές αναφέρθηκαν στο φαινόμενο της αντιγραφής. Στην εξεταστική Σεπτεμβρίου 2009, στα τρία μαθήματα που διδάσκει και εξετάζει το Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Βιοστατιστική του πρώτου εξαμήνου, Υγιεινή-Επιδημιολογία Ι του πέμπτου, Υγιεινή-Επιδημιολογία ΙΙ του έκτου), οι φοιτητές τακτοποιήθηκαν στα καθίσματά τους με κλήρωση, βγαίνοντας δε από την αίθουσα τούς ζητήθηκε να γράψουν ανώνυμα όσο περισσότερα πλεονεκτήματα και όσο περισσότερα μειονεκτήματα του τρόπου με τον οποίο τακτοποιήθηκαν στις θέσεις τους μπορούσαν, χωρίς να τους έχει ανακοινωθεί οτιδήποτε

3 392 Γ. ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ και Γ. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ σχετικό μέχρι εκείνη τη στιγμή. Η αντιγραφή ήταν ένα από τα πλεονεκτήματα ή τα μειονεκτήματα που έγραψαν, και σε αυτή εστιάζεται η προσοχή στο παρόν άρθρο. Τέλος, το ΜΠΟΡΩ! είναι ένα εργαλείο μέτρησης εκβάσεων (outcomes) του προγράμματος σπουδών μιας ιατρικής σχολής που βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής, 33 με βάση τη σχετική διεθνή βιβλιογραφία Απαρτίζεται από 105 κλειστές ερωτήσεις, στις οποίες ο πτυχιούχος δηλώνει τι μπορεί να κάνει παίρνοντας το πτυχίο του, και την ανοικτή ερώτηση «Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό;». Στη μελέτη επικύρωσης του εργαλείου επιστράφηκαν 429 συμπληρωμένα ερωτηματολόγια από πτυχιούχους έξι ιατρικών σχολών της χώρας των περιόδων καλοκαιριού και φθινοπώρου του Η αντιγραφή και η αξιοκρατία στις εξετάσεις ήταν ένα από τα θέματα στα οποία αναφέρθηκαν στην ανοικτή ερώτηση και σε αυτά θα περιοριστούμε στο εν λόγω άρθρο. 38 Ο τρόπος αξιολόγησης, τον οποίο δήλωσαν οι φοιτητές ότι προτιμούσαν, ήταν ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 51%, γραπτές εξετάσεις ανάπτυξης θεμάτων 40%, προφορικές εξετάσεις 32%, ο κάθε φοιτητής να επιλέγει το δικό του τρόπο αξιολόγησης 30%, παρατήρηση για μια σχετικά μακρά περίοδο χρόνου των ικανοτήτων τους κατά την εκτέλεση της εργασίας 25%, απαλλακτικές εργασίες 17%, άλλο 2% («ερωτήσεις με επιγραμματικές απαντήσεις χωρίς ιδιαίτερη ανάπτυξη», «επιπλέον υποχρεωτικές εργασίες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου», «βοηθητικές εργασίες 1 3 βαθμοί»). Τέλος, το πρώτο και το τελευταίο μάθημα που πέρασαν στην προηγούμενη εξεταστική περίοδο δήλωσαν ότι το διάβασαν από 2 κατά διάμεσο όρο φορές το καθένα (εικ. 1), αλλά κατά 12% περισσότερο από «sosάρια» το τελευταίο παρά το πρώτο (34% έναντι 22%, p<0,05) (πίν. 1). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Απόψεις των φοιτητών της Ιατρικής Ιωαννίνων για την αντιγραφή και τον τρόπο εξέτασής τους Επέστρεψαν το ερωτηματολόγιό τους 188 φοιτητές (46%), 85 άνδρες και 85 γυναίκες 18 δεν σημείωσαν το φύλο τους (αναλογία που αντανακλούσε το σύνολο των φοιτητών της σχολής), 17 του Α έτους, 28 του Β, 89 του Γ, 18 του Δ, 18 του Ε και 18 του ΣΤ (αναλογία που δεν αντανακλούσε το σύνολο, υπερεκπροσώπηση του Γ έτους και υποεκπροσώπηση των υπολοίπων). Από τους 153 που δήλωσαν πόσα μαθήματα όφειλαν, 56% δεν χρωστούσαν κανένα, 10% ένα, 10% δύο, 5% τρία, 5% τέσσερα, 3% πέντε, 3% επτά, 2% οκτώ, κι από 1% έξι, εννιά, δέκα, έντεκα και δώδεκα, ενώ ένας δήλωσε ότι χρωστούσε 24 μαθήματα (δεν είναι γνωστή η αναλογία τους στο σύνολο και επομένως δεν είναι γνωστό αν το αντιπροσώπευαν ως προς τη συγκεκριμένη παράμετρο). Οι απόψεις τους παρουσιάζονται στον πίνακα 1: Ποσοστό 72% θεωρούσαν ότι υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν μαθήματα με αντιγραφή, 59% γνώριζαν τέτοιους συμφοιτητές τους και 12% δήλωσαν ότι πέρασαν κατά διάμεσο όρο ένα μάθημα με αντιγραφή, οι διαφορές δε των ποσοστών ήταν σημαντικές. Το ίδιο σημαντικές ήταν οι διαφορές και στην ερώτηση αν υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν μαθήματα με μέσον: Ποσοστό 65% είχαν την άποψη ότι υπήρχαν, 30% γνώριζαν τέτοιους συμφοιτητές τους και 2% δήλωσαν ότι οι ίδιοι πέρασαν ένα τουλάχιστον μάθημα με αυτόν τον τρόπο. Το ποσοστό των μαθημάτων που δήλωσαν ότι πέρασαν με απλή κατανόηση της ύλης ήταν 34%, με κριτική μελέτη 32%, με αποστήθιση («παπαγαλία») 31%, χωρίς καθόλου μελέτη 2%, με αντιγραφή 1%. Απόψεις φοιτητών Ιατρικής έξι ιατρικών σχολών της χώρας για την αντιγραφή στη μελέτη επικύρωσης του DREEM Από τους 487, οι οποίοι το Δεκέμβριο του 2007 επέστρεψαν το ερωτηματολόγιο της δοκιμής επικύρωσης του DREEM, οι 6 δεν απάντησαν στο σχετικό ερώτημα. Από τους υπόλοιπους, 16% συμφώνησαν απόλυτα, 28% συμφώνησαν, 27% ήταν αβέβαιοι, 22% διαφώνησαν και 7% διαφώνησαν απόλυτα. Δηλαδή, περισσότεροι συμφώνησαν (44%) παρά διαφώνησαν (29%), ενώ ισάριθμοι με τους διαφωνούντες ήταν οι αναποφάσιστοι (27%). Τα εν λόγω ποσοστά ισοδυναμούν με βαθμό των συγκεκριμένων σχολών ως προς αυτή την πλευρά του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος ίσο με 4,4 στην οικεία στα πανεπιστήμια 10βάθμια κλίμακα (44% σε 100βάθμια κλίμακα), όπου 0 είναι το χείριστα (η απάτη αποτελεί τεράστιο πρόβλημα) και 10 το άριστα (η απάτη δεν αποτελεί κανένα απολύτως πρόβλημα). Στην ανοικτή ερώτηση «Αν μπορούσατε ν αλλάξετε τρία πράγματα στη σχολή σας, ποια θα ήταν;», 592 φοιτητές πρότειναν αλλαγές, από τις οποίες 40 (3%) αναφέρονταν στην αντιγραφή, στην αξιοκρατία και στην αντικειμενικότητα στις εξετάσεις. Μερικές χαρακτηριστικές φράσεις τους ήταν: «Δεν θα άφηνα οποιουδήποτε είδους αντιγραφές», «Θα ήταν καλύτερα αν οι φοιτητές δεν αντέγραφαν στις εξετάσεις», «Καλύτερη επιτήρηση κατά τη διάρκεια των εξετάσεων», «Αντικειμενικότητα στις εξετάσεις». Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της κλήρωσης στις εξετάσεις Οι 246 φοιτητές που εξετάστηκαν την περίοδο Σεπτεμβρίου 2009 και συμμετείχαν στη μελέτη, έγραψαν 297 πλεονεκτήματα και 304 μειονεκτήματα του τρόπου με τον

4 Η ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 393 Πίνακας 1. Απόψεις των φοιτητών Ιατρικής Ιωαννίνων για την αξιολόγησή τους. 1. Υπάρχουν φοιτητές που περνούν με αντιγραφές ή μέσον; 1α Πιστεύετε ότι υπάρχουν φοιτητές που περνούν μαθήματα με «σκονάκια», με αντιγραφές γενικά πάσης φύσεως; n Ναι % Όχι % p β Εσείς προσωπικά γνωρίζετε συναδέλφους σας που πέρασαν μαθήματα με «σκονάκια»; ,009 1γ Εσείς προσωπικά περάσατε ένα ή περισσότερα μαθήματα με «σκονάκια»;* < δ Πιστεύετε ότι υπάρχουν φοιτητές που περνούν μαθήματα με «βύσματα»; ε Εσείς προσωπικά γνωρίζετε συναδέλφους σας που πέρασαν μαθήματα με «βύσματα»; <10-9 1ζ Εσείς προσωπικά περάσατε ένα ή περισσότερα μαθήματα με «βύσματα»;** < η Τι ποσοστό των μαθημάτων που περάσατε έως τώρα, το περάσατε με καθέναν από τους παρακάτω τρόπους; (το κατακόρυφο άθροισμα να είναι 100%) Προτιμάτε ως τρόπο αξιολόγησης (εξέτασης): Το πρώτο και το τελευταίο μάθημα που περάσατε την περασμένη εξεταστική περίοδο: Πρώ Τελευ 3α Από πού κυρίως τα διαβάσατε; n Από τα βιβλία που μου δόθηκαν % Από sosάρια, σημειώσεις, περιληψάρια κ.λπ. % ,04 3β Πόσες φορές χρειάστηκε να τα διαβάσετε; n: Απόλυτος αριθμός φοιτητών που απάντησαν τη συγκεκριμένη ερώτηση (πλάγια στοιχεία) %: Ποσοστό φοιτητών που επέλεξε τη συγκεκριμένη απάντηση σε κάθε ερώτηση (όρθια στοιχεία) p: Διαφορά των ποσοστών μεταξύ αυτής και της αμέσως προηγούμενης ερώτησης (x 2, προϋποθέσεις εφαρμογής πληρούνται) * Στο ερώτημα «Αν ναι, πόσα;», απάντησαν 21: Ένα μάθημα 13, δύο 4, τρία, τέσσερα, οκτώ και δέκα από 1, διάμεσος (Q 1, Q 3): 1 (1, 2) ** Στο ερώτημα «Αν ναι, πόσα;» απάντησε μόνο ένας ένα μάθημα Αποστήθιση («παπαγαλία») 31%, κριτική μελέτη 32%, απλά κατανόηση της ύλης 34%, χωρίς καθόλου μελέτη 2%, αντιγραφή 1%, άλλο (δύο έγραψαν «τύχη», ένας «συχνή επανάληψη», κι ένας «απαλλακτική εργασία») Προφορικές εξετάσεις 32%, γραπτές εξετάσεις ανάπτυξης θεμάτων 40%, ερωτηματολόγιο πολλαπλής επιλογής 51%, απαλλακτικές εργασίες 17%, ο κάθε φοιτητής να επιλέγει το δικό του τρόπο αξιολόγησης 30%, παρατήρηση για μια σχετικά μακρά περίοδο χρόνου των ικανοτήτων σας κατά την εκτέλεση της εργασίας 25%, άλλο («ερωτήσεις με επιγραμματικές απαντήσεις χωρίς ιδιαίτερη ανάπτυξη», «επί πλέον υποχρεωτικές εργασίες κατά τη διάρκεια του εξαμήνου», «βοηθητικές εργασίες 1 3 βαθμοί») 2% (αρκετοί παραπάνω από μία επιλογές). Βλέπε εικόνα 1. οποίο κάθισαν στις θέσεις τους (κλήρωση). Το συχνότερο πλεονέκτημα που αναφέρθηκε ήταν ο περιορισμός της αντιγραφής (67/297=23%). Το ίδιο, ο περιορισμός δηλαδή της αντιγραφής, ήταν και το συχνότερο μειονέκτημα που αναφέρθηκε (31/304=10%). Μερικές χαρακτηριστικές φράσεις τους ήταν: «Αποκλείονται οι πιθανότητες αντιγραφής, όταν έχεις διαβάσει και δεν θέλεις να σε ενοχλούν» (η φράση είχε γραφεί ως πλεονέκτημα), «Αποκλείονται οι πιθανότητες αντιγραφής, όταν δεν έχεις διαβάσει» (ως μειονέκτημα), «Εξαιρετικό το νέο σύστημα, επιτέλους λίγη αξιοκρατία» (πλεονέκτημα), «Μηδαμινή πιθανότητα αντιγραφής» (μειονέκτημα), «Λιγότερες κλίκες» (πλεονέκτημα), «Μειώνει την πιθανότητα συνεργασίας» (μειονέκτημα). Απόψεις πτυχιούχων έξι ιατρικών σχολών της χώρας για την αντιγραφή στη μελέτη επικύρωσης του ΜΠΟΡΩ! Εικόνα 1. Κατανομή των φοιτητών που απάντησαν στην ερώτηση «Πόσες φορές χρειάστηκε να διαβάσετε το πρώτο (n=131) και το τελευταίο (n=125) μάθημα που περάσατε στην τελευταία εξεταστική περίοδο;». Από τις 469 αλλαγές, τις οποίες θα έκαναν στη σχολή τους οι 429 πτυχιούχοι, 3 (1%) αναφέρονταν κατ ευθείαν στην αντιγραφή: «Θα επέβαλα πιο αυστηρές σε επιτήρηση και αντικειμενικότητα γραπτές και προφορικές εξετάσεις», «Να υπάρχει περισσότερη αυστηρότητα όσον αφορά στην

5 394 Γ. ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ και Γ. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ επιτήρηση στις εξετάσεις», «Θα ήταν καλό να υπάρχει σύστημα που εμποδίζει το σήμα στα κινητά τηλέφωνα την ώρα των εξετάσεων, γιατί πολλοί φοιτητές χρησιμοποιούν bluetooth για να περάσουν τα μαθήματα. Δεν είναι άδικο αυτό;», και 20 (4%) στην αξιοκρατία και στην αντικειμενικότητα στις εξετάσεις και άρα, έμμεσα, στην αντιγραφή. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Από τους 188 φοιτητές που απάντησαν στη μελέτη του 1998, 7/10 (72%) θεωρούσαν ότι υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν τα μαθήματα με αντιγραφές πάσης φύσεως, 6/10 (59%) δήλωσαν ότι γνώριζαν προσωπικά τέτοιους συμφοιτητές τους και 1/10 (12%) δήλωσαν ότι οι ίδιοι είχαν περάσει ένα κατά διάμεσο όρο μάθημα με αυτόν τον τρόπο. Ωστόσο, το ποσοστό των μαθημάτων που δήλωσαν ότι πέρασαν με αντιγραφή ήταν 1%, διαφορά κατ αρχήν μη συμβατή με το 12%, που κατά ένα μέρος ίσως οφείλεται στο γεγονός ότι η ερώτηση η οποία ρωτούσε το ποσοστό μαθημάτων που πέρασαν με τον κάθε τρόπο απαιτούσε ανάκληση στη μνήμη και υπολογισμούς, οπότε ενδέχεται οι απαντήσεις τους να ήταν αρκετά αδρές, ενώ η άλλη ήταν απλή ευθεία ερώτηση προς τους ίδιους. Σχεδόν ισάριθμοι (65%) πίστευαν ότι υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν τα μαθήματα με μέσον, αλλά σημαντικά λιγότεροι (30%) γνώριζαν τέτοιους συμφοιτητές τους και ακόμη λιγότεροι (2%) δήλωσαν ότι οι ίδιοι πέρασαν ένα τουλάχιστον μάθημα με αυτόν τον τρόπο. Από τους 487 φοιτητές που απάντησαν στη μελέτη του 2007, σχεδόν οι μισοί (44%) συμφώνησαν ότι η αντιγραφή αποτελεί ένα πρόβλημα στη σχολή τους, ενώ οι υπόλοιποι ισομοιράστηκαν ανάμεσα σε εκείνους που διαφώνησαν (29%) και στους αναποφάσιστους (27%), ποσοστά που ισοδυναμούν με βαθμό των ιατρικών σχολών ως προς αυτή την πλευρά του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος ίσο με 4,4 στη γνωστή 10βάθμια κλίμακα. Δηλαδή, οι φοιτητές «έκοψαν» τις σχολές τους στο «μάθημα» αντιγραφή, τις βαθμολόγησαν <5, δήλωσαν ότι η αντιγραφή δηλητηριάζει το εκπαιδευτικό τους περιβάλλον και 3% των αλλαγών που θα έκαναν αφορούσαν στην αντιγραφή, στην αναξιοκρατία και στη μη αντικειμενικότητα στις εξετάσεις. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους πτυχιούχους του 2009 ήταν 6%. Τέλος, το συχνότερο πλεονέκτημα (23%) και ταυτόχρονα το συχνότερο μειονέκτημα (10%) της κλήρωσης που ανέφεραν οι 246 φοιτητές, οι οποίοι έλαβαν μέρος στις εξετάσεις Σεπτεμβρίου, ήταν ο περιορισμός της αντιγραφής. Οι αριθμοί που θα πρέπει να θεωρηθούν ως οι πλέον ασφαλείς, είναι ότι 12% δήλωσαν ότι έχουν περάσει κατά διάμεσο όρο ένα μάθημα με αντιγραφή και 2% με μέσον (πολύ πιθανό να ταυτίζονται με εκείνους του 12%, κατά ένα μέρος τουλάχιστον) και ότι το 1% των μαθημάτων το έχουν περάσει με αντιγραφή. Αν οι φοιτητές δεν ήταν απόλυτα ειλικρινείς, μάλλον μπορούμε να δεχθούμε ότι τα ποσοστά αυτά είναι τα κατώτερα όρια εκτίμησης της πραγματικότητας, παρά το αντίθετο. Προς την ίδια κατεύθυνση πιθανότατα δρα και η μη αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος: Αν είναι λογικό να υποτεθεί ότι όσοι επέστρεψαν το ερωτηματολόγιό τους ήταν οι πιο φιλομαθείς, φαίνεται εξ ίσου λογική η παραδοχή και ότι μεταξύ εκείνων που δεν το επέστρεψαν θα βρίσκονταν περισσότεροι αντιγραφείς. Ωστόσο, τα ποσοστά του αν γνωρίζουν προσωπικά αντιγραφείς και του τι πιστεύουν γενικά περί αντιγραφής, θα πρέπει να θεωρηθούν ως υπερβολικά: Αν έστω και ένας μόνο φοιτητής αντέγραψε σε ένα μόνο μάθημα και αυτό έγινε γνωστό σε όλους τους συμφοιτητές του, το ποσοστό που θα γνώριζε αντιγραφείς θα ήταν 100% (η συγκεκριμένη ερώτηση δεν προέβλεπε διευκρίνιση πόσους τέτοιους φοιτητές γνωρίζουν ούτε πολύ περισσότερο αν γνωρίζουν όλοι τους ίδιους ούτε αν πρόκειται για συστηματικούς ή εφ άπαξ αντιγραφείς). Από την άλλη πλευρά, οι φήμες πάντοτε μεγαλοποιούν την πραγματικότητα («ράδιο-αρβύλα»). Κρίνουμε λοιπόν ότι η πραγματικότητα πρέπει να βρίσκεται (αρκετά) χαμηλότερα από τα 59% και 30% που δήλωσαν ότι γνωρίζουν φοιτητές που αντιγράφουν και περνούν με μέσον, πλησιέστερα προς τα 12% και 2%, αντίστοιχα. Αυτό δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν είναι σοβαρό, όχι τόσο επειδή ο αριθμός των αντιγραφέων είναι μεγάλος (που μάλλον είναι μικρότερος απ ό,τι πιστεύεται, στην Ιατρική τουλάχιστον), όσο επειδή οι άνθρωποι συμπεριφέρονται όχι με βάση την πραγματικότητα την οποία άλλωστε συχνά αγνοούν ή και έχουν μια παραποιημένη εικόνα της στον εγκέφαλό τους αλλά με βάση τις αντιλήψεις τους για την πραγματικότητα (perceptions). Και μολονότι οι αντιλήψεις των συγκεκριμένων φοιτητών μάλλον υπερεκτιμούν την πραγματικότητα (χωρίς φωτιά καπνός δεν βγαίνει, αλλά πολύς καπνός δεν σημαίνει κατ ανάγκη μεγάλη φωτιά), είναι οι αντιλήψεις που δηλητηριάζουν την ατμόσφαιρα: Ο κακός παρά καλός βαθμός των σχολών τους στο θέμα της αντιγραφής (4,4) δείχνει ένα μάλλον νοσηρό κλίμα, κάτι που επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι ο περιορισμός της αντιγραφής θεωρήθηκε αφ ενός το σπουδαιότερο πλεονέκτημα και αφ ετέρου το σπουδαιότερο μειονέκτημα της κλήρωσης στη διευθέτηση των θέσεων στις γραπτές εξετάσεις. Στο ερώτημα αν το φαινόμενο παραμένει σταθερό ή ανθίζει ή φθίνει τα τελευταία χρόνια, συνεκτιμώντας τα υπάρχοντα δεδομένα, συμπεραίνεται ότι μάλλον δεν φθίνει. Δεν είναι γνωστό να έχουν ληφθεί προληπτικά μέτρα, ενώ η πρόοδος της τεχνολογίας (κινητά τηλέφωνα) θα πρέπει να ανέβασε την αντιγραφή κατά μία τάξη μεγέθους,

6 Η ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 395 υπόθεση συμβατή με όσα συμβαίνουν στο διεθνή χώρο, 13,39 γεγονός που ανάγκασε κάποιους εξεταστές να φέρουν στην αίθουσα των εξεταζομένων ειδικά μηχανήματα που παγιδεύουν τα σήματα της κινητής τηλεφωνίας, αλλά αυτό ούτε γενικευμένη ούτε υποχρεωτική πρακτική είναι. Ποια μαθήματα αντιγράφουν οι φοιτητές; Δεν υπήρξε άμεση τέτοια ερώτηση. Θα διακινδυνεύσουμε ένα έμμεσο συμπέρασμα, από την ερώτηση σχετικά με τον τρόπο που πέρασε ο φοιτητής το πρώτο και το τελευταίο μάθημα της εξεταστικής περιόδου. Σχεδόν πάντα, αν όχι πάντα, μαθήματα που θεωρούνται από τους φοιτητές ως δύσκολα ή σημαντικά κατατάσσονται από τους φοιτητές πάντα, οι οποίοι και καταρτίζουν το πρόγραμμα της εξεταστικής στη σχολή μας πρώτα στο πρόγραμμα της εξεταστικής περιόδου και τους διατίθεται περισσότερος χρόνος για μελέτη, με αποτέλεσμα κάποια που θεωρούνται δευτερεύοντα ή άσχετα ή εύκολα να φλερτάρουν κατ εξακολούθηση με τις τελευταίες θέσεις του προγράμματος της εξεταστικής και με συμπιεσμένο χρόνο προετοιμασίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, κάποια μαθήματα να χαρακτηρίζονται στους φοιτητικούς κύκλους ως μαθήματα που τα περνάς με λίγο διάβασμα, κυρίως από «sosάρια» και με αντιγραφή. Αυτή η φήμη διαδίδεται από έτος σε έτος, με αποτέλεσμα να διατηρείται μια παθολογική κατάσταση που προσβάλλει συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών. Στην παρούσα μελέτη, από τους 125 φοιτητές που αποκρίθηκαν στην ερώτηση «από πού διαβάσατε το πρώτο μάθημα που περάσατε την προηγούμενη εξεταστική;», το 76% απάντησε «από τα βιβλία που μου δόθηκαν» και το 24% «από sosάρια, σημειώσεις, περιληψάρια», ποσοστά που για το τελευταίο μάθημα έγιναν 64% και 36%, αντίστοιχα (p=0,038). Άρα, το τελευταίο μάθημα συγκριτικά με αυτό που εξετάζεται πρώτο, υπάρχει η τάση να διαβάζεται περισσότερο επιφανειακά και πιθανότατα να αντιγράφεται συχνότερα, αφού από τους φοιτητές θεωρείται δευτερεύον και όχι τόσο σημαντικό ή σχετικό για το επάγγελμά τους (ωστόσο, αυτό παραμένει υπόθεση προς έλεγχο). Η σημασία των εν λόγω ευρημάτων είναι ότι αποτελούν σήμα κινδύνου, καθώς η άνθιση φαινομένων αντιγραφής κάθε άλλο παρά υγιές εκπαιδευτικό περιβάλλον μπορεί να σημαίνει. Ωστόσο, θα ήταν άδικο να πέσει όλη η ευθύνη στο περιβάλλον του πανεπιστημίου, καθώς το φαινόμενο των αντιγραφών δεν γεννιέται εκ του μηδενός με την εισαγωγή των πρωτοετών στα πανεπιστήμια. Αντίθετα, οι αντιγραφές λαθροβιούν σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης (και υπάρχει φόβος σε ολόκληρη την κοινωνία: Η φοροδιαφυγή, για παράδειγμα, δεν είναι παρά «αντιγραφή», απάτη) και απλά εισάγονται μαζί με τους υποψήφιους και στα πανεπιστήμια, όπου το περιβάλλον δεν είναι όσο αποτρεπτικό θα όφειλε, τονίζοντας ότι η αντιγραφή είναι ασύμβατη με την ακαδημαϊκή ιδιότητα και εφαρμόζοντάς το στην πράξη. Δύο ακόμη σημεία, μάλλον αλληλένδετα, θεωρούμε ότι πρέπει να τονιστούν. Πρώτον, ότι οι φοιτητές της Ιατρικής είναι οι κατά τεκμήριο καλύτεροι απόφοιτοι της μέσης εκπαίδευσης, που, επιπλέον, ήθελαν να γίνουν ιατροί (σε αντίθεση με άλλες σχολές, όπου πολλοί ή οι περισσότεροι ή ίσως όσον αφορά στα ΤΕΙ όλοι οι φοιτητές τους δεν ήθελαν τη σχολή που σπουδάζουν). Και δεύτερον, ότι τέτοιας ποιότητας υλικό μάς είναι δύσκολο να δεχθούμε ότι δεν συναισθάνεται ότι η αντιγραφή δεν είναι κατά βάθος προς όφελός τους και σε τελική ανάλυση προς όφελος των (αυριανών) ασθενών. Αυτά μας υποχρεώνουν να υποθέσουμε ότι, πέρα από τα επιφανειακά αίτια της αντιγραφής, ίσως υπάρχουν βαθύτεροι μηχανισμοί που ωθούν έξυπνους και ικανούς ανθρώπους σε παραβατική συμπεριφορά. Αν, για παράδειγμα, η αντιγραφή είναι ένας μηχανισμός άμυνας απέναντι στην παπαγαλία, μήπως ο υπαίτιος δεν είναι ο αντιγραφέας αλλά ο δάσκαλός του που διαμορφώνει παπαγάλους; Στην ουσία, αντιγράφοντας τους δικούς του δασκάλους, όταν ο ίδιος ήταν στη θέση που βρίσκονται σήμερα οι φοιτητές του. Αν η αντιγραφή είναι μια διαφυγή από το φορτίο της ταχύτατα γιγαντούμενης ύλης, μήπως ευθύνεται το εκπαιδευτικό σύστημα που δεν έχει κάνει σαφές στο φοιτητή κι ακόμη χειρότερα που ίσως ούτε το ίδιο γνωρίζει τι περιμένει από αυτόν να γνωρίζει στο τέλος που δεν το ήξερε πριν; Μήπως ο ένοχος είναι το σύστημα που συνεχίζει καθηλωμένο στο διδάσκειν, ενώ η επιστήμη της Ιατρικής Εκπαίδευσης (medical education) έχει από καιρό μετακινηθεί στο μανθάνειν; Μήπως η αντιγραφή δεν είναι παρά ανεπάρκεια διδασκόντων, που δεν διασφαλίζουν ότι ο φοιτητής έμαθε αυτά που έπρεπε να μάθει, αλλά... «διδάσκουν»; Μήπως είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος; Εικόνα σου είμαι καθηγητά μου και σου μοιάζω... Αυτά δεν σημαίνουν ότι μπορεί να δοθεί άφεση αμαρτιών στον αντιγραφέα, σε καμιά περίπτωση, ο φοιτητής είναι ενήλικος, έχει ευθύνες, ψηφίζει, είναι το μέλλον, δεν μπορεί να του χαριζόμαστε. Σημαίνει απλά ότι αν θεωρήσουμε την αντιγραφή εκπαιδευτικό/κοινωνικό νόσημα, πρέπει να αναζητήσουμε την παθοφυσιολογία του: Ποιος είναι ο παθογενετικός μηχανισμός της αντιγραφής; Χρειάζεται βαθύτερη έρευνα για αιτιολογική θεραπεία του φαινομένου και κυρίως για πρόληψή του, παρά για καταστολή του. Έως τότε, άμεσα πρακτικά μέτρα, όπως αυτά του πίνακα 2, μπορούν (και επιβάλλεται) να εφαρμόζονται. Η κλήρωση με την αμεροληψία που τη διακρίνει και την αποτελεσματικότητά της θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ο αυτονόητος κανόνας στις εξετάσεις και όχι μόνο στην τακτοποίηση των εξεταζομένων στα καθίσματα, αλλά και στην επιλογή θεμάτων από μια βάση θεμάτων, και στη διαδοχή των εξε-

7 396 Γ. ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ και Γ. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ Πίνακας 2. Τεχνικές αποτροπής της αντιγραφής κατά τους Mishkin και Panettieri. 13 Ντύσιμο Μην επιτρέπετε στους φοιτητές να φορούν καπέλο κατά τη διάρκεια των εξετάσεων. Οι φοιτητές οφείλουν να μαζέψουν τα μανίκια τους στη διάρκεια της εξέτασης. Θέματα Χρησιμοποιήστε αρκετές μορφές της εξέτασης ή παραλλαγές των ίδιων θεμάτων. Θέσεις Ορίστε τη διάταξη των θέσεων. Ορίστε εσείς σε ποια θέση θα πάει ο φοιτητής, μην αφήνετε τους φοιτητές να πάνε σε όποιες θέσεις θέλουν εκείνοι. Χωρίστε τους φίλους.* Να κινείστε Να περπατάτε γύρω στην αίθουσα, ελέγχετε για σημειώσεις που γράφηκαν στις καρέκλες ή το πάτωμα. Επιτήρηση Χρησιμοποιήστε όσο το δυνατόν περισσότερους επιτηρητές κατά τη διάρκεια των εξετάσεων. Μοίρασμα Μην επιτρέπετε το δανεισμό ή το μοίρασμα αντικειμένων όπως μολύβια, στυλό, γόμες, χάρακες, σημειωματάρια, υπολογιστές, ρολόγια, κινητά ή άλλα υλικά. Διαλείμματα Ανακοινώστε ότι δεν θα επιτρέπεται στους φοιτητές να βγουν από την αίθουσα κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Τεχνολογία Οι φοιτητές πρέπει να έχουν μόνο έναν υπολογιστή, από έναν ειδικό κατασκευαστή, στα θρανία τους κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Τα κινητά πρέπει να αφήνονται μαζί με τα βιβλία και τις τσάντες έξω από την αίθουσα. Απόσπαση προσοχής Ερωτήσεις δεν πρέπει να επιτρέπονται κατά τη διάρκεια της εξέτασης, επειδή μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να αποσπάσουν την προσοχή σας. Μόνο ένας φοιτητής κάθε φορά να επιτρέπεται να επιστρέφει το γραπτό του, σε αντίθετη περίπτωση τους δίνεται η ευκαιρία να αντιγράφουν. Μη βαθμολογείτε τα γραπτά κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Αναψυκτικά Να μην επιτρέπονται φαγητά ή ποτά οποιουδήποτε είδους στην αίθουσα, επειδή οι φοιτητές γράφουν πληροφορίες σε ποτήρια του καφέ, μπουκάλια νερού και περιτυλίγματα γλυκών ή τσιχλών. * Η κλήρωση, όπως έδειξε η εν λόγω έρευνα, αποτελεί μια αποτελεσματική μέθοδο διευθέτησης των εξεταζομένων στα καθίσματα, που επί πλέον, με τη διπλά-τυφλή αμεροληψία της (και ως προς τον εξεταστή και ως προς τον εξεταζόμενο), αποτρέπει τις εντάσεις και εξομαλύνει το κλίμα. Παράλληλα, εθίζει βιωματικά το φοιτητή στην έννοια της διπλά-τυφλής τυχαιοποίησης, που αποτελεί κλειδί στη σύγχρονη ιατρική έρευνα και αποδεικτική ταζομένων μαθημάτων σε κάθε εξεταστική περίοδο κ.λπ. Συμπληρωματικά, ένα συμβόλαιο ακαδημαϊκής εντιμότητας, που θα συνυπογραφόταν από τον πρωτοετή την πρώτη ημέρα που θα πατούσε το πόδι του στο πανεπιστήμιο και από τον πρόεδρο της σχολής του, θα δέσμευε ηθικά και τους δύο. Περιορισμοί της μελέτης Παρ ότι συμμετείχαν φοιτητές από όλα τα έτη, γενικά υπήρχε μη αντιπροσωπευτικότητα κατ έτος. Δεν είναι γνωστό αν αυτό προκάλεσε υπερεκτίμηση ή υποεκτίμηση του ποσοστού της αντιγραφής. Ωστόσο, δεν είναι ορατός κάποιος μηχανισμός που θα οδηγούσε σε εκτροπή προς τη μια κατεύθυνση ή την άλλη. Η ειλικρίνεια των απαντήσεων των ερωτώμενων διασφαλίστηκε από το γεγονός ότι όλα τα ερωτηματολόγια που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ανώνυμα και περιείχαν ποικιλία ερωτήσεων σχετικά με την επιστήμη της Ιατρικής, την ιατρική σχολή και την προσωπική ζωή του φοιτητή και όχι ερωτήσεις εστιασμένες αποκλειστικά στο θέμα των αντιγραφών. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο, μερικοί που δήλωσαν ότι αντέγραψαν να μην είχαν πράγματι αντιγράψει. Ωστόσο, το αντίθετο σενάριο φαίνεται πιθανότερο, οπότε έχουμε πιθανόν οδηγηθεί σε υποεκτίμηση παρά υπερεκτίμηση του προβλήματος. Τέλος, θα πρέπει να γίνει αναφορά και στην παλαιότητα όσων δεδομένων συλλέχθηκαν πριν από 12 χρόνια περίπου. Όμως, λόγω μη λήψης προληπτικών μέτρων, το πρόβλημα πιστεύουμε ότι δεν έχει περιοριστεί, αν όχι έχει επιταθεί παρακολουθώντας την πρόοδο της τηλεπικοινωνιακής τεχνολογίας, υπόθεση συμβατή με τα συμβαίνοντα στο διεθνή χώρο. 13,39 Συμπερασματικά, πριν από μια 10ετία, τουλάχιστον 12% των φοιτητών πέρασε ένα κατά διάμεσο όρο μάθημα με αντιγραφή και 2% ένα τουλάχιστον μάθημα με μέσον, ποσοστά που, ακολουθώντας την πρόοδο της ηλεκτρονικής τεχνολογίας, εκτιμώνται υψηλότερα σήμερα. Η αντιγραφή αποτελεί πρόβλημα και στις ιατρικές σχολές, δηλητηριάζει το εκπαιδευτικό γίγνεσθαι, δημιουργεί αδικίες σε βάρος όσων δεν αντιγράφουν και ενδεχομένως βλάπτει τους μελλοντικούς ασθενείς. Η κλήρωση καθισμάτων, αλλά και θεμάτων και διαδοχής των εξεταζομένων μαθημάτων, αποτελεί ένα αμερόληπτο και αποτελεσματικό μέσο περιορισμού της. Άλλα πρακτικά μέτρα συζητούνται, αλλά η κατανόηση των βαθύτερων αιτίων της αντιγραφής είναι αναγκαία για την εξάλειψή της. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Τους τριτοετείς τότε φοιτητές και ειδικευομένους τώρα Παντελή Σταυρινού, Γιώργο Σουρέτη και Βύρωνα Βογιατζή για την ουσιαστική συμβολή τους στη διαμόρφωση του ερωτηματολογίου, στη συλλογή των δεδομένων και στον έλεγχο της ακρίβειας του ηλεκτρονικού αρχείου. Την Ντίνα Σιώζιου για την πληκτρολόγηση των δεδομένων. Τους φοιτητές Νικήτα

8 Η ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 397 Γκικόπουλο, Λίλα Θεοδώρου, Μαρία Παππά και Αθηνά Χόρτη για την ανάλυση των δεδομένων για την κλήρωση. Τέλος, τους Βερόνικα Τσιρώνη, Θοδωρή Τζαμαλή, Ξανθίππη Τσερετοπούλου, Βαρβάρα Χαλμαντζή και Δημήτρη Δημολιάτη που διάβασαν το χειρόγραφο, για τα πολύτιμα σχόλιά τους. ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ Ο ΓΜ είχε την αρχική ιδέα, έκανε τη βιβλιογραφική ανασκόπηση και έγραψε το πρώτο πρόχειρο άρθρο. Ο ΓΔ σχεδίασε τις μελέτες. Και οι δύο συνέβαλαν στην ανάλυση των δεδομένων και συμμετείχαν ενεργά σε όλες τις φάσεις της συγγραφής. ΑΝΤΙΚΡΟΥΟΜΕΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ Οι συγγραφείς δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν προσωπικά συμφέροντα άλλα, πέραν του ότι τους ανταγωνίζονται συνάδελφοι με τυπικά προσόντα, αποκτημένα με αθέμιτα μέσα. ABSTRACT Cheating in medical schools in Greece: Quantitative evaluation and recommendations for resolving the problem G. BAZOUKIS, I.D.K. DIMOLIATIS Department of Hygiene and Epidemiology, University of Ioannina, School of Medicine, Ioannina, Greece Archives of Hellenic Medicine 2011, 28(3): OBJECTIVE Academic cheating is an inherent part of the pathology of the educational environment. Cheating is neither a new phenomenon, nor exclusively Greek. The purpose of this study was to evaluate quantitatively the practice of cheating in Greek medical schools and make recommendations for its prevention. METHOD Four different sources of student opinion elicited between 1998 and 2009 were triangulated: 188 Ioannina University Medical School students who were questioned on their science, their school and their personal life (1998); 487 students from 6 (of the total of 7) Greek medical schools who were participating in the validation study of the Dundee Ready Education Environment Measure (DREEM) translation into Greek (2007); 246 students of the Ioannina University Medical School, questioned on the advantages and disadvantages of the draw according to which they were allocated seats during exams; 429 graduates of 6 Greek medical schools who were participating in the validation study of the development of the I CAN! questionnaire to assess the outcome of medical schools across Europe (2009). RESULTS In 1998, 72% believed that there were students who had passed examinations by cheating; 59% personally knew such students, and 12% said that they themselves had passed at least one examination by cheating. In addition, 65% believed that some students passed their examinations because of their acquaintances; 30% personally knew such students, and 2% said that they themselves had passed at least one examination in this way. In responses to the DREEM cheating question, 44% agreed that cheating was a problem in their school, 29% disagreed, and 27% were unsure; the mean score of medical schools for the question of cheating was 44% (below pass), on the scale of 0=worst to 100=best; 3% of the 1,393 changes students stated that they would make to their schools was related to cheating, meritocracy and objectivity during examinations. The most commonly cited advantage of the seating draw was the restriction of cheating (67/297=23%), which was also regarded as the most common disadvantage (31/304=10%). Finally, 1% (3/469) of the changes graduates would implement in their school directly addressed cheating and 8% (37/469) touched on issues of meritocracy and objectivity during examinations. CONCLUSIONS Twelve years ago, at least 12% of students had passed one examination on average by cheating and 2% had passed at least one examination because of their acquaintances. Today these rates are estimated to be even higher, due to advances in telecommunication technologies that facilitate cheating (invisible headphones etc). In medical schools, cheating constitutes a problem that poisons the educative process; it is unfair to those who do not cheat, and could threaten the quality of the medical practice of tomorrow. Randomization of seating during examinations, selection of examination questions and subject consecutiveness appear to be objective and effective ways of preventing cheating, among other potentially useful preventive measures, while to eliminate cheating completely it will be necessary to fully comprehend its underlying causes. Key words: Cheating, Educational environment, Examinations, Greece, Medical education, Plagiarism, Undergraduate students

9 398 Γ. ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ και Γ. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ Βιβλιογραφία 1. ΛΑΚΑΣΑΣ Α. Η αντιγραφή στα ΑΕΙ πάει σύννεφο. Ευτράπελες συνέπειες του στρεβλού συστήματος εισαγωγής Τα «σκονάκια» λίγο εκσυγχρονίστηκαν. Εφημερίδα «Η Καθημερινή», Διαθέσιμο στο: w_articles_ell_2_18/06/2009_ ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ ΓΔ. Σας αρέσει η σχολή σας; 180 σπουδαστές απαντούν: Επαγγελματικός AΠOπροσανατολισμός! Ήτοι το δράμα των TEI. Σύγχρονη Εκπαίδευση 1991, 59:69 77, 60: ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ ΓΔ, ΜΠΟΣΜΟΥ Φ, ΓΚΟΥΒΑ M. O κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση! 350 σπουδαστές της Νοσηλευτικής απαντούν πόσο τους αρέσει το επάγγελμα που σπουδάζουν. Ιατρικό Βήμα 1991, 11: ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ Κ, ΚΟΛΟΚΟΥΡΗ Μ, ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Δ, ΠΑΠΑ Ε, ΠΑΡ- ΘΕΝΙΟΥ Γ, ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ Γ. Ιεραρχήστε με σειρά σπουδαιότητας τα παρακάτω επαγγέλματα και... πληρώστε τα! Οι φοιτητές νηπιαγωγοί απαντούν. Σύγχρονη Εκπαίδευση 1993, 73: CODY RP. Statistical analysis of examinations to detect cheating. Acad Med 1985, 60: SIMPSON DE, YINDRA KJ, TOWNE JB, ROSENFELD PS. Medical students perceptions of cheating. Acad Med 1989, 64: BALDWIN DC Jr, DAUGHERTY SR, ROWLEY BD, SCHWARZ MD. Cheating in medical school: A survey of second-year students at 31 schools. Acad Med 1996, 71: RENNIE SC, CROSBY JR. Are tomorrow s doctors honest? Questionnaire study exploring medical students attitudes and reported behaviour on academic misconduct. Br Med J 2001, 322: ΑΝΩΝΥΜΟΣ. Τα πτυχία copy s κτώνται. Schooligans 2004, 1. Διαθέσιμο από: php?option=com_content&task=view&id=17&itemid= McMANUS IC, LISSAUER T, WILLIAMS SE. Detecting cheating in written medical examinations by statistical analysis of similarity of answers: pilot study. Br Med J 2005, 330: ΖΜΠΑΪΝΟΣ Δ. Τι ν αλλάξει και τι να μείνει ίδιο; Απόψεις και προτιμήσεις φοιτητών για τις αξιολογήσεις τους. Virtual School, the Sciences of Education Online 2006, 3. Διαθέσιμο από: ZbainosStudentsEvaluation.html 12. ΝΑΝΑΣ Σ, ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΗ Β, ΠΟΥΛΑΚΗ Σ, ΜΠΟΥΧΛΑ Α, ΤΡΙΠΟΔΑΚΗ Ε, ΛΟΥΚΑΣ Θ ΚΑΙ ΣΥΝ. Βελτιστοποίηση των εξετάσεων πολλαπλής επιλογής με τη χρήση ειδικού λογισμικού. Αρχ Ελλ Ιατρ 2008, 25: MISHKIN V, PANETTIERI RC. Cheating methodologies 101. Radiol Technol 2009, 81: ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ Γ, ΤΖΑΜΑΛΗΣ Θ, ΤΣΕΡΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Ξ, ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ Γ. Αν μπορούσατε ν αλλάξετε τρία πράγματα στη σχολή σας, ποια θα ήταν; απαντήσεις φοιτητών Ιατρικής. Αρχ Ελλ Ιατρ (υπό δημοσίευση) 15. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ Γ. Το όργανο μέτρησης εκπαιδευτικού περιβάλλοντος σχολών υγείας DREEM (Dundee Ready Education Environment Measure) στα ελληνικά: Πώς χρησιμοποιείται και προκαταρκτικά αποτελέσματα για το ελληνικό ιατρικό εκπαιδευτικό περιβάλλον. Αρχ Ελλ Ιατρ 2010, 27: ΑΝΩΝΥΜΟΣ. Αντιγραφή στα ελληνικά πανεπιστήμια Διαθέσιμο από: copy-in-greek-university/ 17. ΒΛΑΧΟΣ Λ. Αποστήθιση και πανεπιστήμιο. Εφημερίδα «Το Bήμα», Διαθέσιμο από: 18. ΛΑΚΑΣΑΣ Α. Κώδικας ποινών για φοιτητές και καθηγητές έτοιμος ο νέος εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας ΑΕΙ. Εφημερίδα «Η Καθημερινή», Διαθέσιμο από: gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_19/01/2008_ ANONYMOUS. How to cheat in school. Available at: literature/how_to_cheat.htm 20. ANONYMOUS. The blur of insanity, cheating tricks, semi-illegal area, exciting and erotic cheating methods! Available at: 21. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΟΥ Ε. Οργιάζει η αντιγραφή εργασιών στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, «σκονάκια» στο ίντερνετ. Εφημερίδα «ΝΕΑ», Διαθέσιμο από: default. asp?pid=2&ct=1&artid= ANONYMOUS. Information for participants handbook. University of Dundee, UK, 2009:32. Available at: ac.uk/meded/media/a4_handbook.pdf 23. ΑΝΩΝΥΜΟΣ. Οι περί σπουδών και φοιτητικών θεμάτων γενικοί εσωτερικοί κανονισμοί. Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Διαθέσιμο από: pdf 24. ΜΑΤΣΙΝΟΣ Γ. Κώδικας ηθικής και ακαδημαϊκής δεοντολογίας (code of ethics). Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Διαθέσιμο από: www. aegean.gr/environment-postgraduate/code% 20of%20ethics.doc 25. ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ ΓΔ, ΜΑΪΠΑ Β, ΚΑΓΚΑΛΟΥ Ι, ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Π, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Κ, ΣΑΛΤΑΣ Δ ΚΑΙ ΣΥΝ. Φοιτητές Ιατρικής σήμερα: Απόψεις για το Πανεπιστήμιο και σκιαγράφηση της προσωπικής τους ζωής. Το Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα σήμερα. Πρακτικά 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου του Ιδρύματος Σάκη Καράγιωργα, 1991: ΠΑΠΠΑ ΟΕ, ΜΥΛΩΝΑ Ε, ΔΗΜΟΛΙΑΤΗΣ ΓΔ. Αυτοαξιολόγηση εκπαιδευτών επαγγελματιών υγείας. Πώς να γίνετε ένας καλύτερος δάσκαλος (Μετάφραση του βιβλίου των Arie Rotem & Fred Abbatt: Self-assessment for teachers of health workers: How to be a better teacher. WHO Οffset Ρubl, 1982:68). Έκδοση του Εργαστηρίου Υγιεινής, Ιατρικής Ιωαννίνων και του Τομέα Οικονομίας της Υγείας της Υγειονομικής Σχολής Αθηνών, ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ Ι, ΧΑΡΑΤΣΑΡΗΣ Π, ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ Π, ΣΟΥΡΕΤΗΣ Γ, ΔΡΟΣΟΣ Ε, ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Π ΚΑΙ ΣΥΝ. Ποιότητα ζωής και εξωπανεπιστημιακές δραστηριότητες των φοιτητών της Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων. 11ο Συνέδριο ΕΕΦΙΕ, Αλεξανδρούπολη, 2005: STAVRINOU P, SOURETIS G, DROSOS E, VOGIATZIS P, DIMOLIATIS I. Medical students views about their curriculum is it time that medical schools should listen to these? ΑΜΕΕ, Amsterdam, 2005:157 (abstract) 29. DROSOS E, STAVRINOU P, SOURETIS G, VOGIATZIS P, DIMOLIATIS I. Medical students views on general practice as an undergraduate subject. WONCA Europe, Kos, Greece, 2005:104 (abstract)

10 Η ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΣΤΙΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΡΝΗ Π, ΚΑΠΑΚΟΓΛΟΥ Α, ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ Π, ΣΟΥΡΕΤΗΣ Γ, ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ Π, ΔΡΟΣΟΣ Ε ΚΑΙ ΣΥΝ. Βαθμολογήστε τους καθηγητές σας: Οι φοιτητές της Ιατρικής Ιωαννίνων τους βαθμολόγησαν από 0 έως άριστα 10! 11ο Συνέδριο ΕΕΦΙΕ, Αλεξανδρούπολη, 2005:189 (περίληψη Ρ30) 31. DIMOLIATIS ΙDK, ANASTASSOPOULOS P, STAVRINOU P, SOURETIS GG, ARNI P, KAPAKOGLOU A ET AL. Scholarship in teaching: Students criteria for rating faculty at Ioannina University Medical School, Greece. Association for the Study of Medical Education (ASME) Annual Conference, Aberdeen, Scottland, 2006:239 (abstract) 32. DIMOLIATIS IDK, VASILAKI E, ANASTASSOPOULOS P, IOANNIDIS JP, ROFF S. Validation of the Greek translation of the Dundee Ready Education Environment Measure (DREEM). Educ Health (Abingdon) 2010, 23: DIMOLIATIS I, TSERETOPOULOU X, TZAMALIS T, BAZOUKIS G, LYRA- KOS G, BENOS A ET AL. I CAN! Version 1.0: A graduate self-completion questionnaire evaluating medical curriculum outcomes. An International Association for Medical Education (AMEE), Malaga, 2009:10X8 (abstract) 34. HARDEN RM, CROSBY JR, DAVIES MH. An introduction to outcome-based education. In: Outcome-based education. AMEE guide no 14. Association for Medical Education in Europe, 1999: IFMSA/EMSA. European core curriculum the students perspective. Bristol, Available at: php?title= European_Core_Curriculum_-_the_Students%27_ Perspective 36. HARDEN RM. Outcome-based education: The future is today. Med Teach 2007, 29: CUMMING AD, ROSS MT. The tuning project (medicine) learning outcomes/ competences for undergraduate medical education in Europe. The University of Edinburgh, Edinburgh, Available at: 38. ΤΣΕΡΕΤΟΠΟΥΛΟΥ Ξ, ΤΖΑΜΑΛΗΣ Θ, ΜΠΑΖΟΥΚΗΣ Γ, ΛΥΡΑΚΟΣ Γ, ΓΩΓΟΣ Χ, ΘΕΡΜΟΥ Κ ΚΑΙ ΣΥΝ. Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Iατρικής. Αρχ Ελλ Ιατρ (υπό δημοσίευση) 39. ANONYMOUS. Academic dishonesty. Wikipedia. Available at: Corresponding author: I. Dimoliatis, Department of Hygiene and Epidemiology, University of Ioannina, Medical School, GR Ioannina, Greece xxxxxxxxxxxxx

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής

Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(3):369-379 Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής ΣΚΟΠΟΣ Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής

Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής Αν μπορούσατε ν αλλάξετε ένα πράγμα στη σχολή σας, ποιο θα ήταν αυτό; 469 προτάσεις 429 πτυχιούχων Ιατρικής ΣΚΟΠΟΣ Το ερωτηματολόγιο ΜΠΟΡΩ! είναι ένα εργαλείο μέτρησης των εκβάσεων του προγράμματος σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αλγοριθµική και νοηµατική µάθηση της χηµείας: η περίπτωση των πανελλαδικών εξετάσεων γενικής παιδείας 1999

Αλγοριθµική και νοηµατική µάθηση της χηµείας: η περίπτωση των πανελλαδικών εξετάσεων γενικής παιδείας 1999 Αλγοριθµική και νοηµατική µάθηση της χηµείας: η περίπτωση των πανελλαδικών εξετάσεων γενικής παιδείας 1999 Γεώργιος Τσαπαρλής, ηµήτριος Σταµοβλάσης, Χαράλαµπος Καµηλάτος, Εριφύλη Ζαρωτιάδου, ηµήτριος Παπαοικονόµου

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση».

Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». Α ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Ο Α Κύκλος Σπουδών οδηγεί στην απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην «Οπτική και Όραση». 1. Προϋποθέσεις για τη λήψη Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) Κάθε Μεταπτυχιακός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Education and Culture: front-end evaluation of a virtual exhibition Σαπφώ Μορτάκη, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο & Ανοιχτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Λέξεις κλειδιά: Υγεία και συμπεριφορές υγείας, χρήση, ψυχότροπες ουσίες, κοινωνικό κεφάλαιο. Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τίτλος: «Χρήση ψυχοτρόπων ουσιών από μαθητές Α Λυκείου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου και ο ρόλος του Κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιατρική Εκπαίδευση στη Σχολή µας (και στη Χώρα µας) Διάγνωση της Παρούσας Κατάστασης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η Ιατρική Εκπαίδευση στη Σχολή µας (και στη Χώρα µας) Διάγνωση της Παρούσας Κατάστασης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η Ιατρική Εκπαίδευση στη Σχολή µας (και στη Χώρα µας) Διάγνωση της Παρούσας Κατάστασης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ: Γ Δηµολιάτης ΟΜΙΛΗΤΕΣ: Όλοι φοιτητές της Σχολής µας (παρακάτω το όνοµα του παρουσιαστή µόνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β Μ. ΓΡΥΠΑΡΗΣ 1 & Θ. ΜΠΑΡΤΖΑΝΑΣ" Περίληψη Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η μηχανογραφημένη μορφή των δεδομένων και η στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å

þÿ¹º±½ À Ã Â Ä Å ½ ûµÅĹº þÿàá ÃÉÀ¹º Í Ä Å µ½¹º Í þÿ à º ¼µ Å Æ Å Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2014 þÿ ¹µÁµÍ½ Ã Ä Å µà±³³µ»¼±ä¹º þÿãäáµâ º±¹ Ä Â µà±³³µ»¼±ä¹º  þÿ¹º±½

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φαρμακευτική 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού

Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές της Στ Δημοτικού στην κατανόηση της λειτουργίας του Συγκεντρωτικού Φακού Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης που υποβλήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδακτική Ενότητα «Γνωρίζω τον Υπολογιστή», στα πλαίσια των Προγραμμάτων Σπουδών της Πληροφορικής: μια Μελέτη Περίπτωσης.

Η Διδακτική Ενότητα «Γνωρίζω τον Υπολογιστή», στα πλαίσια των Προγραμμάτων Σπουδών της Πληροφορικής: μια Μελέτη Περίπτωσης. 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Η Διδακτική Ενότητα «Γνωρίζω τον Υπολογιστή», στα πλαίσια των Προγραμμάτων Σπουδών της Πληροφορικής: μια Μελέτη Περίπτωσης.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Φιλολογία Τμήμα Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής 1 Μελέτη απορρόφησης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Δυνατότητα Εργαστηρίου Εκπαιδευτικής Ρομποτικής στα Σχολεία (*)

Δυνατότητα Εργαστηρίου Εκπαιδευτικής Ρομποτικής στα Σχολεία (*) Δυνατότητα Εργαστηρίου Εκπαιδευτικής Ρομποτικής στα Σχολεία (*) Σ. Αναγνωστάκης 1, Α. Μαργετουσάκη 2, Π. Γ. Μιχαηλίδης 3 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Κρήτης 1 sanagn@edc.uoc.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο»

«Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο σχολείο» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» «Συμπεριφορά μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ως προς την κατανάλωση τροφίμων στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

TEI ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΕΦ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ. Αξιολόγηση του τμήματος Μηχανολογίας. Γιατρομανωλάκη Γεωργία

TEI ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΕΦ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ. Αξιολόγηση του τμήματος Μηχανολογίας. Γιατρομανωλάκη Γεωργία TEI ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΕΦ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ Αξιολόγηση του τμήματος Μηχανολογίας Γιατρομανωλάκη Γεωργία Ηράκλειο 211 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ....σελ. 2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ.....σελ. 3-4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο :"Αποτελέσματα ΜΟΝΙΜΩΝ ΚΑΙ ΩΡΟΜΙΣΘΙΩΝ Διδασκόντων".......σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο

Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Προετοιμάζοντας τον μελλοντικό δάσκαλο για το ψηφιακό σχολείο Δ. Πλατή 1, Ι. Μπέλλου 2, Τ. Α. Μικρόπουλος 1 1 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών ΣΚΟΠΟΣ Η πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα

Πνευματική ιδιοκτησία και ιατρικά επιστημονικά έργα 8 ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 25(1), 2008 Moreover, a letter of appreciation should be sent to all corresponding authors who decide to submit their work to the Journal, even in cases when regrettably

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Γκιπάλη Δώρα, A.M. 7795 Καρρά

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ http://1kesyp-a-athin.att.sch.gr ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΟ ΠΤΔΕ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το επίπεδο σπουδών στα ΤΕΙ, προβλήματα εκπαίδευσης και τρόποι για την βελτίωση τους. Γιώργος Σούλτης

Το επίπεδο σπουδών στα ΤΕΙ, προβλήματα εκπαίδευσης και τρόποι για την βελτίωση τους. Γιώργος Σούλτης Το επίπεδο σπουδών στα ΤΕΙ, προβλήματα εκπαίδευσης και τρόποι για την βελτίωση τους Γιώργος Σούλτης Σε ένα Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα διαχέεται και προάγεται η επιστήμη και παράγεται νέα γνώση Δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων

Τεχνικές Έρευνας. Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων Τεχνικές Έρευνας Ε. Ζέτου Ε εξάμηνο 2010-2011 Εισήγηση 10 η Κατασκευή Ερωτηματολογίων ΣΚΟΠΟΣ Η συγκεκριμένη εισήγηση έχει σαν σκοπό να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στο/στη φοιτητή/τρια για τον τρόπο διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΚΕΤΟΥ Φαίδρα Σταυρινίδου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

þÿ»» ± - ±»» ± - ½É¼ ½ ±Ã»

þÿ»» ± - ±»» ± - ½É¼ ½ ±Ã» Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ µâ ĵǽ» ³ µâ º±¹ µºà± µ þÿàµá ÀÄÉÃ Ä Â µåäµá ² ¼¹± þÿµºà± µåã

Διαβάστε περισσότερα