Οι πόλεμοι του γραμματισμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι πόλεμοι του γραμματισμού"

Transcript

1 Giotopoulou, Katerina Οι πόλεμοι του γραμματισμού. In M. Rossetto, M. Tsianikas, G. Couvalis and M. Palaktsoglou (Eds.) "Greek Research in Australia: Proceedings of the Eighth Biennial International Conference of Greek Studies, Flinders University June 2009". Flinders University Department of Languages - Modern Greek: Adelaide, Κατερίνα Γιωτοπούλου Οι πόλεμοι του γραμματισμού Κατερίνα Γιωτοπούλου The Literacy wars: In several countries there are debates and even conflicts on Literacy and especially teaching language, literature and history; thus we talk about cultural wars and wars of literacy. These controversies involve not only teachers, academics and theorists of literacy and education, but journalists, politicians and social organizations as well. This paper presents the debate about teaching language, literature and history in school in the USA, Australia and Greece and explores how these debates affect the development of the curriculum and initiate changes. It also explores which trends of theory they reflect. Εισαγωγή Ο προσανατολισμός της διδασκαλίας της γλώσσας, της λογοτεχνίας και της ιστορίας έχει προκαλέσει σε διάφορες χώρες έντονες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Στις αντιπαραθέσεις συμμετέχουν όχι μόνο εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί και θεωρητικοί του γραμματισμού και της εκπαίδευσης, αλλά και δημοσιογράφοι, πολιτικοί, κοινωνικοί φορείς κ.ά. Μάλιστα η εμπλοκή αυτών των τελευταίων είναι μεγάλη και δίνει στην αντιπαράθεση οξεία και έντονη μορφή, γι αυτό άλλωστε γίνεται λόγος για πολιτιστικούς πολέμους (culture wars) όρος που δεν αφορά βέβαια μόνο την εκπαίδευση και πολέμους του γραμματισμού (literacy wars). 1 Θέμα αυτής της ανακοίνωσης είναι οι αντιπαραθέσεις στις ΗΠΑ, την Αυστραλία και την Ελλάδα σχετικά με τη διδασκαλία της γλώσσας, της λογοτεχνίας και της ιστορίας. Αντίστοιχους πολέμους βίωσαν κι άλλες χώρες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Ιαπωνία. Σε πολλές περιπτώσεις οι αντιπαραθέσεις παίρνουν τη μορφή του πολέμου των σχολικών εγχειριδίων. Στην Αυστραλία βέβαια δεν χρησιμοποιείται τις περισσότερες φορές σχολικό εγχειρίδιο. Γι αυτό οι αναφορές μας για την Αυστραλία αφορούν τα προγράμματα σπουδών. Καταρχήν είναι απαραίτητο να γίνουν κάποιες διευκρινίσεις: Ο όρος πολιτιστικοί πόλεμοι (culture wars) αναφέρεται στις αντιπαραθέσεις της τελευταίας εικοσαετίας στην Αμερική για θέματα όπως η θέση των εθνοτήτων, 1 Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008:8. 602

2 Οι πόλεμοι του γραμματισμού των γυναικών και των ομοφυλόφιλων στις πανεπιστημιακές σπουδές, η ύπαρξη και ο ορισμός ενός κανόνα ως βάση της εκπαίδευσης, η αποδόμηση, οι μετανάστες, το σχολικό αναλυτικό πρόγραμμα, η αμερικάνικη ταυτότητα, 2 οι εκτρώσεις, η οπλοχρησία, θέματα για τα οποία η κοινωνία χωρίστηκε σε διακριτά στρατόπεδα. Η έννοια γραμματισμός 3 (literacy) δεν αναφέρεται απλά στην ικανότητα για ανάγνωση και γραφή. Αφορά τη δυνατότητα του ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά σε διάφορα περιβάλλοντα και καταστάσεις επικοινωνίας, χρησιμοποιώντας κείμενα γραπτού και προφορικού λόγου, καθώς και μη γλωσσικά κείμενα (λ.χ. εικόνες, σχεδιαγράμματα, χάρτες κ.λπ.), 4 να κατανοεί και να χειρίζεται αποτελεσματικά το γραπτό λόγο και να χρησιμοποιεί τις γνώσεις που απέκτησε στο σχολείο στην καθημερινή ζωή. 5 Το βασικό διακύβευμα επομένως είναι η αποστολή του εκπαιδευτικού συστήματος, οπότε οι πόλεμοι του γραμματισμού σχετίζονται με διαφωνίες σχετικά με το ποια πρέπει να είναι αυτή η αποστολή. Οι πόλεμοι στις ΗΠΑ Στις ΗΠΑ από δεκαετίες σημειώνονται αντιπαραθέσεις για το περιεχόμενο και τον προσανατολισμό της εκπαίδευσης. Από το 1965 άνοιξαν οι πόρτες της εκπαίδευσης για τους κεντροαμερικανούς, αφροαμερικανούς και ασιάτες επήλυδες που διεκδίκησαν την αναγνώριση της πολιτιστικής τους ιδιαιτερότητας ως δημοκρατικό δικαίωμα. Αυτό αναπόφευκτα συνέβαλε στην αποδόμηση της λευκής ιστορίας και κουλτούρας, την αμφισβήτηση της δυτικής παράδοσης και του ιερού λογοτεχνικού κανόνα και την εμφάνιση εναλλακτικών προσεγγίσεων και αφηγήσεων, την εξοικείωση με την ιδέα της πολλαπλότητας και της σχετικότητας και την αμφισβήτηση της υψηλής κουλτούρας, καταρχήν στα πανεπιστήμια και στη συνέχεια στη μέση εκπαίδευση. Η αντικουλτούρα, δηλαδή ένα ετερόκλητο μείγμα πολιτιστικού ριζοσπαστισμού, κινημάτων αμφισβήτησης πολυπολιτισμικότητας, αντιαυταρχικής εκπαίδευσης, σεξουαλικής απελευθέρωσης, φεμινισμού κ.λπ. εισήλθε και επέδρασε αποφασιστικά στην αμερικάνικη εκπαίδευση 6 προκαλώντας συντηρητικές αντιδράσεις. Τη δεκαετία του 80 γίνεται λόγος πια για πολιτιστικούς πολέμους Ron Dorfman, The Culture Wars and the Great Conversation. An Idiosyncratic Web Essay. Ο γραμματισμός είναι η μετάφραση του αγγλικού όρου literacy, που έχει επίσης αποδοθεί στην ελληνική γλώσσα ως εγγραμματοσύνη. Βασιλική Μητσικοπούλου, Γραμματισμός, Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός, Πύλη για την ελληνική γλώσσα. Αγγελόπουλος Πέτρος, Σχολικός εγγραμματισμός, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και νέα σχολικά εγχειρίδια, 2ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Γλώσσα, Σκέψη και Πράξη στην Εκπαίδευση Οκτωβρίου 2007, Ιωάννινα (Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ηπείρου). Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006:

3 Κατερίνα Γιωτοπούλου Η διαμάχη απλώθηκε στο χώρο της εκπαίδευσης. Αφορούσε τι είδους γνώση χρειάζονται οι νέοι για να συμμετέχουν στη ζωή και την κοινωνία ως ενημερωμένοι και ενεργοί πολίτες. Διατυπώθηκαν κατηγορίες για το φτώχεμα της αμερικανικής φιλελεύθερης 7 πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, την κατάλυση της κλασικής παιδείας, την απομυθοποίηση του εθνικού παρελθόντος και την εξασθένιση των πεποιθήσεων που αφορούν την αλήθεια και την ηθική ανωτερότητα των αρχών και των ηρώων του αμερικανικού έθνους. Ο Άλαν Μπλουμ στο βιβλίο του The Closing of the American Mind το πρότεινε την αποκατάσταση του προγράμματος σπουδών βάσει των Σπουδαίων Βιβλίων (Great Books). 9 Καταγγέλθηκε η υποβάθμιση των γνώσεων των νέων στη λογοτεχνία και υποστηρίχτηκε ότι το σχολείο πρέπει να διδάσκει ένα εθνικό πολιτιστικό γραμματισμό. Χαρακτηριστικά ο E. D. Hirsch στο βιβλίο του Cultural Literacy: What Every American Needs To Know το συντάσσει έναν κατάλογο των πιο σημαντικών κομματιών γνώσης που κάθε Aμερικανός πρέπει να ξέρει. 11 Ο Hirsch ενδιαφέρεται για την οικοδόμηση μιας εθνικής πολιτιστικής ταυτότητας μέσα στη σχολική εκπαίδευση. Θεωρεί ότι προορισμός του σχολείου είναι οι μαθητές να γνωρίζουν τον πολιτιστικό κανόνα που περιλαμβάνει μορφές, όπως ο Thomas Jefferson (συγγραφέας της διακήρυξης της ανεξαρτησίας του 1776 και πρόεδρος των ΗΠΑ), ο αμερικανός βιομήχανος Henry Ford και ο Babe Ruth (θρυλική φυσιογνωμία του αμερικάνικου επαγγελματικού baseball την εποχή ). 12 Γενικότερα ακούστηκαν ακόμη και απόψεις που κινδυνολογούν και κηρύσσουν την πατρίδα σε κίνδυνο. 13 Δημοσιεύτηκε μια Έκθεση το 1983 στην οποία μεταξύ 7 Φιλελεύθερη είναι μετάφραση της αγγλικής λέξης liberal, η οποία όμως δεν αποδίδει επαρκώς το ιδεολογικό περιεχόμενο της λέξης. Προτείνεται επίσης η απόδοση της λέξης liberal με την ελληνική λέξη προοδευτική. Bloom, Allan, Closing of the American Mind, Simon & Schuster, New York Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006: Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008:8, E. D. Hirsch Jr., Cultural Literacy: What Every American Needs to Know, Houghton Mifflin, Boston Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006:224. Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008: Αξίζει να σημειώσουμε μια παρόμοια προσέγγιση του θέματος στην Αυστραλία. Το τεστ πολλαπλών επιλογών για την απόκτηση της ιδιότητας του Αυστραλού πολίτη που εισήγαγε η κυβέρνηση Howard το 2006 περιείχε ερωτήσεις για την αυστραλιανή κουλτούρα και ιστορία, όπως η ερώτηση για τον περίφημο παίκτη του κρίκετ Sir Donald Bradman. Βλ. Εξέταση για την απόκτηση της αυστραλιανής υπηκοότητας Βλ. επίσης Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008: James Ceasar, Reconstructing America: The symbol of America in Modern Thought, New Haven, Conn Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006:

4 Οι πόλεμοι του γραμματισμού άλλων διαπιστώνονταν ότι το πρωτοπόρο αμερικανικό έθνος αυτο-υπονομεύεται εξαιτίας του πνευματικού και εκπαιδευτικού αφοπλισμού, κάτι που ευθύνεται για την παρακμή της αμερικάνικης ισχύος στο στίβο του οικονομικού ανταγωνισμού. 14 Αργότερα η Lynne Cheney, σύζυγος του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, τέθηκε επικεφαλής της προσπάθειας για αναθεώρηση του πλαισίου διδασκαλίας των φιλολογικών μαθημάτων και των κοινωνικών σπουδών στο αμερικάνικο σχολείο και στην Αναφορά που έγραψε το 1987 επισημαίνει την εξάλειψη της ιστορικής μνήμης στις νεότερες γενιές. 15 Η περίπτωση της Αυστραλίας Από το 2004 έως 2006 έγινε μια εκτενής συζήτηση στην Αυστραλία για το περιεχόμενο και τον προσανατολισμό της εκπαίδευσης, στην οποία συμμετείχαν όχι μόνο εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί, δηλαδή ειδικοί επιστήμονες της εκπαίδευσης, αλλά και δημοσιογράφοι και πολιτικοί. Μάλιστα θεωρείται ότι η αντιπαράθεση στην Αυστραλία απηχεί ή αποτελεί συνέχεια ή και αντιγραφή της αντίστοιχης των ΗΠΑ. 16 Στην εκπαίδευση της Αυστραλίας μετά τις δεκαετίες απορρίφθηκαν οι τυπικές μέθοδοι διδασκαλίας και δόθηκε έμφαση στη δημιουργικότητα και στην ατομική έκφραση. Στο κέντρο του ενδιαφέροντος μπήκε το ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων εις βάρος ομάδων όπως οι ιθαγενείς και οι μετανάστες. 17 Σύμφωνα με τις νέες αντιλήψεις, σκοπός του σχολείου είναι να συμμετέχουν οι μαθητές ενεργά και αποτελεσματικά στη διαδικασία μάθησης και στην τοπική και παγκόσμια κοινότητα. 18 Στόχος της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι ο γραμματισμός, δηλαδή ο μαθητής να κατανοεί, να αναλύει, να αποκρίνεται κριτικά και να παράγει κατάλληλη προφορική, γραπτή, οπτική και multimedia επικοινωνία σε διαφορετικά κειμενικά πλαίσια. 19 Απέναντι σ αυτόν τον προσανατολισμό διατυπώθηκαν αντιρρήσεις και εκφράστηκε το αίτημα της επιστροφής στα basics, δηλαδή της επιστροφής και έμφασης στις βασικές δεξιότητες και γνώσεις που πρέπει οι μαθητές να διδάσκονται στο σχολείο, όπως το αλφάβητο, η γραμματική, η ορθογραφία, οι κλασικοί συγγραφείς, οι συγγραφείς της Αυστραλίας κ.ο.κ. Επίσης διατυπώθηκαν κατηγορίες για την παρουσία της μεταμοντερνιστικής θεωρίας στις σχολικές τάξεις. 20 Κατηγορήθηκε το σχολείο ότι δεν διδάσκει την έξοχη, 14 Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα 2006: ό.π. σσ , Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008:8, Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008: South Australian Curriculum Standards and Accountability Framework (DECS, 1999) από το Ken Lountain, Literacy Policy? Tell me that one again, ΑΑΤΕ/ΑLΕΑ National Conference for Teachers of English & Literacy Stories, places, spaces. Literacy and identity, 6 9 Ιουλίου 2008, Αδελαΐδα. 19 ό.π. 20 Luke Slattery, Word without meaning, The Australian, 23 July

5 Κατερίνα Γιωτοπούλου αξιοπρεπή (decent) λογοτεχνία. O γνωστός Αμερικανός μελετητής Harold Bloom δήλωσε ότι οι λογοτεχνικές σπουδές στην Αυστραλία έχουν πεθάνει, όταν πληροφορήθηκε ότι σε ένα σχολείο ζητήθηκε από τους μαθητές να ερμηνεύσουν τον Οθέλλο από μαρξιστική, φεμινιστική και φυλετική σκοπιά. 21 Υποστηρίχτηκε ότι η σύγχρονη αυστραλιανή εκπαίδευση αφήνει τους νέους πολιτιστικά αναλφάβητους, καθώς συμπεριλαμβάνει στη διδασκαλία προϊόντα μαζικής κουλτούρας. 22 Επίσης υποστηρίχτηκε ότι ο κριτικός γραμματισμός 23 που αποτελεί τη βασική παιδαγωγική αρχή του μαθήματος των Αγγλικών ενστερνίζεται μια αριστερή αντίληψη πολιτικής ορθότητας σχετικά με κοινωνικά και πολιτικά θέματα, ιδιαίτερα αυτά που σχετίζονται με το φύλο, την εθνότητα και την τάξη. 24 Ότι η επικράτηση μια αριστερής ιδεολογίας και η πολιτική ορθότητα στο αναλυτικό πρόγραμμα της Αυστραλίας έχει υποβαθμίσει το επίπεδο της εκπαίδευσης. Εκφράστηκε ο φόβος ότι κινδυνεύει το μέλλον της αυστραλιανής λογοτεχνίας. 25 Διατυπώθηκε η θέση ότι η αυστραλιανή λογοτεχνία παραμελείται ή ακόμη κακοποιείται στις σχολικές τάξεις της Αυστραλίας και ότι οι φιλόλογοι αδιαφορούν για την ηθική και αισθητική αξία σπουδαίων έργων με το να αναλύουν τη λογοτεχνία κάτω από το πρίσμα των σχέσεων εξουσίας και των δικαιωμάτων των θυμάτων. 26 Μάλιστα επανήλθε στο προσκήνιο η συζήτηση για την έννοια της αυστραλιανής ταυτότητας ( what it means to be Australian 27 ). 28 Ο ίδιος ο τότε πρωθυπουργός John Howard 29 επιτέθηκε στο περιεχόμενο του μαθήματος της Αγγλικής Λογοτεχνίας. Δήλωσε ότι η διδασκαλία των Αγγλικών διολισθαίνει προς μια έρημο σχετικότητας και ότι, όπου τα μηνύματα των κινητών τηλεφώνων και ο Big Brother διαγκωνίζονται 21 Justine Ferrari, Elite girls school kills the study of literature, The Australian, 15 April Kevin Donnelly, Why our schools are failing: What parents need to know about Australian education, Duffy & Snellgrove, Κριτικός γραμματισμός ορίζεται ως η ικανότητα ερμηνείας και αποδόμησης του κειμένου, για να αναδειχτούν (α) η άποψη του κόσμου την οποία κατασκευάζει και οι κοινωνικές πρακτικές που προβάλλει το κείμενο και (β) οι τρόποι που χρησιμοποιεί σε πρώτη φάση για να κατασκευάσει την πραγματικότητά του και σε δεύτερη φάση για να τοποθετήσει θετικά τον αναγνώστη έναντι των κοινωνικών πρακτικών και των κοσμοθεωρήσεων που προβάλλει. Βλ. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας, Κριτικός Εγγραμματισμός στη Λογοτεχνία. I. Μορφές και Καταβολές του Κριτικού Εγγραμματισμού. Β. Θεωρητικές Καταβολές, Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας (επιμέλεια), Σχολικός Εγγραμματισμός. Λειτουργικός. Κριτικός. Επιστημονικός. Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2007: Kevin Donnelly, Teach the simple joys of reading, The Australian, 26 July Peter Holbrook, Literary Paradise may soon be lost, The Australian, 14 December Kevin Donnelly, A Canon We Can t Afford to Overlook, The Australian, 9 August Elizabeth Webby, Teaching of Australian literature needs to be encouraged, ABC News Online, 30 Μαρτίου 2007 (Updated 2 Απριλίου 2007), 28 Για το θέμα της αντιπαράθεσης για την εθνική λογοτεχνία στην Αυστραλία βλ. Larissa McLean Davies, What s the story? Australian literature in the secondary English curriculum, ΑΑΤΕ/ΑLΕΑ National Conference for Teachers of English & Literacy. Stories, places, spaces. Literacy and identity. 6 9 Ιουλίου 2008, Αδελαΐδα. Επίσης Mandy Treagus, Australian Literature and the Teaching of Nation, Southerly, Spring-Summer Πρωθυπουργός της Αυστραλίας από το 1996 έως

6 Οι πόλεμοι του γραμματισμού με το Σαίξπηρ και την κλασική λογοτεχνία για μια θέση στο πρόγραμμα σπουδών των Αγγλικών, κλέβουμε από τα παιδιά την πολιτιστική τους κληρονομιά. 30 Παρόμοιες απόψεις διατύπωσε και για το μάθημα της ιστορίας. 31 Αυτή η συζήτηση πιθανόν να επηρέασε ή να επιτάχυνε τις διαδικασίες για τη συγκρότηση Εθνικού Προγράμματος Σπουδών (National Curriculum), 32 το οποίο στις 17 Οκτωβρίου 2008 δημοσιεύτηκε και δόθηκε για διάλογο σε όλη τη χώρα. 33 Σε αυτό επαναβεβαιώνεται ο πλουραλιστικός και πολυπολιτισμικός χαρακτήρας της εκπαίδευσης, ενώ ταυτόχρονα ενσωματώνονται στους στόχους του σχολείου κάποια από τα αιτήματα όσων επιτέθηκαν στο πρόγραμμα σπουδών, όπως η διδασκαλία των basics, η διδασκαλία της αυστραλιανής λογοτεχνίας κ.ά. 34 Αντιπαραθέσεις για τα σχολικά βιβλία στην Ελλάδα Σχετικά με την ελληνική περίπτωση πρέπει να σημειώσουμε ότι η πολιτιστική ταυτότητα και η ιστορία μιας ευρωπαϊκής χώρας σαν της Ελλάδας και αντίστοιχα οι απηχήσεις τους στο εκπαιδευτικό σύστημα δεν είναι παρόμοιες με αυτές χωρών σαν της Αυστραλίας και των ΗΠΑ. Σ αυτές η εθνοπολιτική και φυλετική πολυμορφία αποτελεί συστατικό τους στοιχείο. Αποτελούν κοινωνίες πολυπολιτισμικές και η ισορροπία τους στηρίζεται στην πολιτική αναγνώριση των υπάλληλων ταυτοτήτων που διέπουν τους κατοίκους των χωρών αυτών. 35 Στην Ευρώπη αντίθετα το μεταναστευτικό ρεύμα και η παγκοσμιοποίηση είναι αυτά που πιέζουν το εθνικό κράτος και το εκπαιδευτικό σύστημα αντίστοιχα να ανοίξει και να δεχτεί την ποικιλομορφία. 36 Στην Ελλάδα έχουν εκφραστεί αντιρρήσεις και ενστάσεις, αλλά δεν έχουν ξεσπάσει πόλεμοι σχετικά με τη διδασκαλία της γλώσσας και της λογοτεχνίας στην εκπαίδευση. Έχουν όμως ξεσπάσει ιστορικοί πόλεμοι. 30 Jewel Topsfield, Howard attacks fad schooling, The Age, 9 February Michelle Grattan, Howard claims victory in national culture wars, The Age, 26 January Aikaterini Giotopoulou, A comparison between the teaching of literature in secondary schools in Greece and South Australia: The last year, A Thesis submitted for the degree Master of Arts, School of Humanities, Department of Languages Faculty of Education, Humanities, Law and Theology, Modern Greek, Flinders University, February 2009:182. Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin, 2008: National Curriculum Board, The Shape of the National Curriculum: A Proposal for Discussion. και National Curriculum Board, National English Curriculum: Initial Advice. 34 Αναλυτική παρουσίαση του θέματος βλ. και Aikaterini Giotopoulou, A comparison between the teaching of literature in secondary schools in Greece and South Australia: The last year, A Thesis submitted for the degree Master of Arts, School of Humanities, Department of Languages Faculty of Education, Humanities, Law and Theology, Modern Greek, Flinders University, February Κεφάλαιο 6. Ενστάσεις, αντιρρήσεις και εξελίξεις, σ ό.π., σ ό.π., σ Jurgen Habermas, Ο μεταεθνικός αστερισμός, Πόλις, Αθήνα 2003:

7 Κατερίνα Γιωτοπούλου Η αντιπαράθεση για το μάθημα της ιστορίας Έντονη συζήτηση και αντιπαράθεση πραγματοποιήθηκε την περίοδο σχετικά με το βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ τάξης του δημοτικού. 37 Στους επικριτές του βιβλίου συγκαταλέγονται και η Εκκλησία της Ελλάδας με τον Αρχιεπίσκοπο (η οποία και σε άλλες περιπτώσεις διεκδικεί το ρόλο του εγγυητή της ιστορικής αλήθειας), 38 η Ακαδημία Αθηνών, το Κ.Κ.Ε., ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Στέλιος Παπαθεμελής, ο γελοιογράφος Στάθης Σταυρόπουλος κ.λπ. Μάλιστα πραγματοποιήθηκε συλλογή υπογραφών εναντίον του βιβλίου. Συλλέχτηκαν σχεδόν υπογραφές. Στο κείμενο της πρωτοβουλίας που συγκέντρωσε τις περισσότερες υπογραφές το βιβλίο κρίνεται ακατάλληλο για διαφόρους λόγους και ζητείται η απόσυρση του βιβλίου και η προσεκτικότερη επεξεργασία των υπολοίπων νέων βιβλίων, στα οποία παρατηρούνται παρόμοια στοιχεία. 39 Παραθέτουμε ενδεικτικά κάποιες επικρίσεις: Εξωραΐζεται η Οθωμανική αυτοκρατορία με όλες τις μεθόδους απόκρυψης της ιστορικής αλήθειας, όπως την αποσιώπηση, παραποίηση, παρερμηνεία κ.λπ. Υποβαθμίζεται ο ρόλος της Εκκλησίας και στα χρόνια της δουλείας και κατά την επανάσταση. Εξιστορείται τηλεγραφικά, άνευρα και απόμακρα η Επανάσταση του Αποσιωπάται η γενοκτονία των Χριστιανικών πληθυσμών και εκμηδενίζεται η ιστορική διάσταση της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η σημειολογία του είναι έντεχνα και κεκαλυμμένα προκλητική. Γενικότερα οι κατηγορίες εναντίον του βιβλίου ήταν ότι αποεθνικοποιεί τη σχολική ιστορία διδάσκοντας μια ουδέτερη και απονευρωμένη ιστορία 40 και ότι είναι προϊόν της μεταμοντέρνας αντι-εθνικής και αντι-αφηγηματικής ιστοριογραφίας. Επίσης χαρακτηρίστηκε ανθελληνικό και μάλιστα εκφράστηκε η συνωμοτική αντίληψη περί περίεργων σκοπιμοτήτων και ύποπτων πηγών χρηματοδότησης. 41 Τελικά το βιβλίο αποσύρθηκε με απόφαση του Υπουργού Παιδείας στις 25 Σεπτεμβρίου ΥΠΕΠΘ - ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ, Μαρία Ρεπούση, Χαρά Ανδρεάδου, Αριστείδης Πουταχίδης, Αρμόδιος Τσιβάς, Ιστορία ΣΤ Δημοτικού. Στα νεότερα και σύγχρονα χρόνια, Ο.Ε.Δ.Β, Αθήνα (η πρώτη έκδοση διδάχτηκε στα σχολεία το σχολικό έτος ). 38 Παντελής Μπουκάλας, Από τον Ηρόδοτο στο Μεσολόγγι, Καθημερινή, 11 Φεβρουαρίου Υπογράψτε την επιστολή διαμαρτυρίας προς τις αρχές της χώρας! Πρωτοβουλία του Αντίβαρου, Αντίβαρο, Το περιοδικό Αντίβαρο πρωτοστάτησε στην εκστρατεία εναντίον του βιβλίου. Βλ. 40 Χριστίνα Κουλούρη, Η ιστορία στην πυρά του φανατισμού, Το Βήμα, 7 Ιανουαρίου Έφη Γαζή, Η πάλη των (σχολικών) τάξεων, Το Βήμα, 18 Μαρτίου

8 Οι πόλεμοι του γραμματισμού Το μάθημα της γλώσσας και της λογοτεχνίας Στην Ελλάδα η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας διακρίνεται σε δύο τομείς, αυτόν της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, που πριν λίγα χρόνια αναβαθμίστηκε, 42 και αυτόν της νέας ελληνικής. Η γλωσσική διδασκαλία λοιπόν ταλανίζεται από τη μεγάλη σημασία και προτεραιότητα που δίνεται ακόμη στη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών. Κι αυτό γιατί αφενός ο χρόνος που αφιερώνεται στη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών τον στερείται η διδασκαλία της νέας ελληνικής και αφετέρου γιατί αναπαράγεται μια συγκεκριμένη αντίληψη περί της ελληνικής ταυτότητας που αναπόφευκτα συνοδεύει μια τέτοια επιλογή. Το ελληνικό πρόγραμμα σπουδών (ΑΠΣ), που ισχύει από το 2003, 43 σε επίπεδο προγραμματικών αρχών φαίνεται να ενσωματώνει τους προβληματισμούς και τις εξελίξεις των λογοτεχνικών σπουδών, τις αρχές της παιδαγωγικής του γραμματισμού, της θεωρίας των κειμενικών ειδών και τη λειτουργική γραμματική. Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ) 44 εισάγει και δίνει έμφαση στη διαθεματική και διεπιστημονική προσέγγιση. Από το σχολικό έτος διδάσκονται στο γυμνάσιο νέα εγχειρίδια σε όλα τα φιλολογικά μαθήματα. Για τα νέα βιβλία της Νεοελληνικής Γλώσσας του γυμνασίου, που ενσωματώνουν τις αρχές του γραμματισμού, την επικοινωνιακή και κειμενοκεντρική προσέγγιση, την πολυτροπικότητα, διατυπώνεται η ένσταση ότι αντιγράφουν μεθόδους διδασκαλίας που ταιριάζουν στην αγγλική, δηλαδή δίνεται έμφαση στο λεξιλόγιο κι όχι στην εκμάθηση γραμματικών και συντακτικών φαινομένων. 45 Επίσης αμφισβητείται η βασική αρχή που διέπει την επιλογή των κειμένων, δηλαδή αυτή της άρνησης της διάκρισης σε ανώτερα και κατώτερα κείμενα, αρχή που απηχεί την αντίληψη για τη διδασκαλία της γλώσσας που προέρχεται από τις πολιτιστικές σπουδές. 46 Κατηγορείται 42 Σύμφωνα με υπουργική απόφαση της Υπουργού Παιδείας Μαριέττας Γιαννάκου (ΥΠΕΠΘ 54530/ Γ2/ και 63447/Γ2/ ) από το σχολικό έτος σε κάθε τάξη του Γυμνασίου αυξήθηκε η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών κατά μία ώρα (από 4 σε 5 ώρες την εβδομάδα). Στην Α τάξη του Λυκείου αυξήθηκε η διδασκαλία των Αρχαίων κατά 2 ώρες (από 4 σε 6 ώρες την εβδομάδα). Η αύξηση αφορά τη διδασκαλία από το πρωτότυπο. 43 ΥΠΕΠΘ, Υπουργική Απόφαση Γ2/21072α, ΦΕΚ 303/ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ) και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Α.Π.Σ.) Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας για το Γυμνάσιο, ΦΕΚ 304β/ Gymnasiou.pdf 45 Μαρία Πεσκετζή, Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυμνάσιο Μια κριτική προσέγγιση των νέων διδακτικών εγχειριδίων, Διάλογος για το 8ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο της ΟΛΜΕ, Οι Πολιτιστικές Σπουδές ασχολούνται κυρίως με την περιγραφή, την κατηγοριοποίηση και την εξήγηση ενός ευρύτατου φάσματος πολιτιστικών διαδικασιών και προϊόντων χωρίς τη διατύπωση αισθητικών ή ηθικών κρίσεων. Σκοπός τους είναι να περιγράψουν τους όρους κάτω από τους οποίους ποικίλα πολιτιστικά αντικείμενα δημιουργούνται και να αποκαλύψουν τους υποκείμενους κώδικες και κανόνες που τα νοηματοδοτούν. Τα λογοτεχνικά έργα αντιμετωπίζονται ως ένα κομμάτι μιας γκάμας πολιτιστικών 609

9 Κατερίνα Γιωτοπούλου το βιβλίο για ισοπέδωση των κειμένων με κίνδυνο το λειτουργικό αναλφαβητισμό. 47 Επίσης επισημαίνεται ο εξορισμός από τα βιβλία της γλώσσας (τόσο του δημοτικού όσο και του γυμνασίου) των λογοτεχνικών κειμένων. 48 Για τα βιβλία γλώσσας του δημοτικού διατυπώνεται η ένσταση ότι επιχειρείται συνειδητή απογλωσσοποίηση της φυσικής δεξιότητας των μαθητών και χυδαιοποίηση της ελληνικής μετατρέποντάς την σε όργανο κωδικοποίησης, γιατί στα βιβλία περιλαμβάνονται κείμενα με οδηγίες χρήσεως, διαφημιστικά κείμενα και συνταγές, ενώ απουσιάζουν τα δημοτικά τραγούδια και τα κείμενα σπουδαίων λογοτεχνών, απουσιάζουν κείμενα που αναδεικνύουν τις παραδοσιακές αξίες, ενώ υπάρχουν καρτούν και κόμικς. Ως προς τα βιβλία των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Γυμνασίου, που έχουν αποκτήσει προσανατολισμό διαθεματικό, διαπολιτισμικό και διακειμενικό, αμφισβητείται η αρχή της διαθεματικότητας με το επιχείρημα ότι το μάθημα εκτρέπεται από τους σκοπούς του. Διατυπώνεται η άποψη ότι το κείμενο πια μένει ανυπεράσπιστο, ξεπουπουλιασμένο, σαν μαδημένο πουλί. 49 Θεωρείται ότι η διαθεματικότητα διαβρώνει το μάθημα, συντελεί στην αποσύνδεση της λογοτεχνίας από τα κείμενα, τα οποία μετατρέπονται σε πηγή πληροφοριών και εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, σε realia. 50 Σε κάθε περίπτωση οι αντιρρήσεις και οι κατηγορίες σχετικά με τα βιβλία της γλώσσας δεν έχουν πάρει την πολεμική μορφή που είδαμε στις προηγούμενες περιπτώσεις, τουλάχιστον προς το παρόν. Ανακεφαλαίωση Η εκπαίδευση του γραμματισμού σε πολλές χώρες αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί πεδίο ενστάσεων, αντιρρήσεων ακόμη και σφοδρών αντιπαραθέσεων. Πρόκειται για ένα πολύμορφο πόλεμο όχι μόνο και τόσο παιδαγωγικό/εκπαιδευτικό αλλά ιδεολογικό. Μπορούμε να διακρίνουμε κάποια γενικά κοινά χαρακτηριστικά αυτών των πολέμων. Οι αντιπαραθέσεις χαρακτηρίζονται από δραματοποίηση και μερικές φορές παίρνουν το χαρακτήρα της ιδεολογικής αυτοδικίας και του κυνηγιού μαγισσών. αντικειμένων που έχουν κατασκευαστεί από το ίδιο υλικό, τη γλώσσα. Βλ. Brian Moon, Shakespeare versus the Bus Ticket: Postmodern Theory and the Teaching of English, OnLineOpinion.com.au Australia s e-journal of social and political debate, 2 April 2007, view.asp?article=5676&page=0 47 Μαρία Πεσκετζή, Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυμνάσιο-Μια κριτική προσέγγιση των νέων διδακτικών εγχειριδίων, Διάλογος για το 8ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο της ΟΛΜΕ, Χρήστος Τσολάκης. Οι οκτώ πληγές των νέων σχολικών βιβλίων, Αγγελιοφόρος, 11/12/ Γιάννης Παπακώστας, Ο εξοβελισμός του νεοελληνικού λόγου. Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας στο σχολείο, Μακεδονία, 19 Αυγούστου ό.π. 610

10 Οι πόλεμοι του γραμματισμού Η κριτική που διατυπώνεται σχετικά με το περιεχόμενο των μαθημάτων και των βιβλίων παίρνει εύκολα το χαρακτήρα της καταγγελίας, διατυπώνεται με αγανάκτηση, στηρίζεται στη φιλοσοφία της υποψίας. Πρόκειται δηλαδή για ένα είδος κριτικής που δεν αποτιμά, αλλά ωθεί στη δημιουργία αντιπαραθέσεων, 51 που γίνεται με χαρακτηρισμούς, κατακεραυνώνει και ζητά την κατάργηση γνωστικών αντικειμένων, την απόσυρση βιβλίων κ.λπ. Συχνά στο επίκεντρο τέτοιων αντιπαραθέσεων στην εκπαίδευση είναι το μάθημα της ιστορίας, ένα μάθημα που από το 19ο αιώνα συνδέεται με τη διαμόρφωση της εθνικής συνείδησης και ταυτότητας και την καλλιέργεια μιας επίσημης μορφής συλλογικής ιστορικής μνήμης. 52 Υπερ-επενδύονται προσδοκίες στην εκπαίδευση (την ιστορική κυρίως και τη λογοτεχνική), η οποία συνδέεται με τον εθνικό φρονηματισμό. 53 Οι αντιπαραθέσεις εξάλλου παίρνουν πολιτικό χαρακτήρα, αλλά η πολιτική αντιπαράθεση είναι οριζόντια κι όχι κάθετη, δηλαδή διαπερνά τους παραδοσιακούς πολιτικούς χώρους. Οι αντιπαραθέσεις αυτές τελικά αποκαλύπτουν το μείζον πρόβλημα της ταυτότητας που επανέρχεται διαρκώς 54 και φέρνουν στο προσκήνιο βαθιά εθνικά/ ιστορικά τραύματα (π.χ. η μικρασιατική καταστροφή, οι Αβοριγίνες, οι μετανάστες, οι μαύροι κ.λπ.). Επιπλέον αφετηρία και πεδίο της αντιπαράθεσης γίνονται οι εφημερίδες και τα ΜΜΕ. Η κριτική των σχολικών βιβλίων και των Αναλυτικών Προγραμμάτων συχνά δεν γίνεται από τους άμεσα εμπλεκόμενους στην εκπαιδευτική διαδικασία αλλά εκτός αυτής. Γίνεται από ανθρώπους που αγνοούν τι συμβαίνει στο χώρο της εκπαίδευσης. 55 Επικεφαλής των επιθέσεων γίνονται άτομα και φορείς που δεν μετέχουν της συγκεκριμένης επιστημονικής κοινότητας και δεν είναι εξοικειωμένοι με τις μεθόδους, το χαρακτήρα και τα συμπεράσματα της έρευνας. 56 Εμφανίζεται επομένως μια διχοτομία ανάμεσα στην έρευνα και γνώση και τη σχολική αγωγή και πράξη. 57 Σε αρκετές περιπτώσεις οι αντιδράσεις προκύπτουν ως εναντίωση σε κάποια πρόσφατη ή παλιότερη, σαρωτική ή σταδιακή μεταρρύθμιση ή εισαγωγή καινοτομιών που έγινε στην εκπαίδευση. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις συνδέονται με τις γενικότερες ιδεολογικές αλλαγές που συντελέστηκαν στο δυτικό κόσμο τη δεκαετία του 60 και επηρέασαν και την εκπαίδευση, όπως ο Μάης του 68, το αντι-βιετνάμ, τα κινήματα για τα δικαιώματα των μαύρων, τα κινήματα των γυναικών, η αντι-αποικιοκρατία και 51 Νένα Κοκκινάκη, Το ήθος και η ηθική της κριτικής, Φιλολογική, τεύχος 102, Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Ειρήνη Νάκου, Μία Ιστορία πάθους και όχι επιστήμης, Τα Νέα, 2 Απριλίου Χριστίνα Κουλούρη, Η απολογία των ιστορικών, Το Βήμα, 4 Νοεμβρίου Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ισχνός πατριωτισμός, Ελευθεροτυπία, 13 Απριλίου Νένα Κοκκινάκη, Το ήθος και η ηθική της κριτικής, Φιλολογική, τεύχος 102, Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Έφη Γαζή, Η πάλη των (σχολικών) τάξεων, Το Βήμα, 18 Μαρτίου Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Γιατί πυροβολούν το βιβλίο της Ιστορίας, Μεταρρύθμιση, 16 Μαρτίου

11 Κατερίνα Γιωτοπούλου οι αρχές της προοδευτικής εκπαίδευσης. Επιχειρείται επομένως ανατροπή αυτού του κλίματος και των αλλαγών που προκάλεσε. 58 Μπορούμε λοιπόν να κάνουμε λόγο για αντιμεταρρύθμιση. Συχνά, η σφοδρή κριτική που ασκείται σε αναλυτικά προγράμματα ή σχολικά εγχειρίδια εστιάζει στο τι διδάσκεται, θέμα που συνδέεται με την ιδεολογία και τη διαμόρφωση της επιθυμητής εθνικής/πολιτιστικής συνείδησης στους μαθητές, κι όχι στο πώς διδάσκεται, δηλαδή στις παιδαγωγικές και εκπαιδευτικές αρχές. Η διδασκαλία αντιμετωπίζεται ως μια απλή μετάδοση γνώσεων, μια μονομερής μεταφορά γνώσεων από το βιβλίο ή τον εκπαιδευτικό προς τον διδασκόμενο και ο μαθητής καλείται να κατανοήσει και να αναπαράγει. Εν κατακλείδι, οι συγκρούσεις αφορούν τη διεκδίκηση της ιστορικής συλλογικής μνήμης. 59 Η μνήμη από δικαίωμα μετατρέπεται σε καθήκον επιβάλλοντας μια συγκεκριμένη εκδοχή της και ποινικοποιώντας κάθε διαφοροποίηση ή αμφισβήτησή της. 60 Πρόκειται τελικά για μια αντιπαράθεση για τον ιδεώδη πολίτη που μια κοινωνία στοχεύει να διαμορφώσει. 61 Συμπεράσματα Η αντιπαράθεση που έχει ονομαστεί και πόλεμος αποκαλύπτει τελικά δυο τάσεις, δύο προσεγγίσεις απέναντι στην εκπαίδευση: Α. Η πρώτη προσέγγιση: Σε αυτήν την προσέγγιση η σχολική εκπαίδευση υιοθετεί την αρχή οι μαθητές να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν, πώς να βρίσκουν τις γνώσεις, πώς να τις αξιολογούν και δεν δίνει έμφαση στο να μαθαίνουν ένα σώμα γνώσεων, δίνεται δηλαδή έμφαση περισσότερο στη μαθησιακή διαδικασία παρά στην κάλυψη αυστηρά καθορισμένης διδακτέας ύλης. Στόχος της εκπαίδευσης είναι ο κριτικός γραμματισμός, η κριτική σκέψη του σύγχρονου πολιτισμού και η αξιολόγηση και κατανόηση της μορφής του. Σύμφωνα με αυτήν την αντίληψη η εκπαίδευση λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών, έχει αναφορά στον κόσμο των μαθητών. Tα μαθήματα και επομένως τα βιβλία ενώνουν το σχολείο με τον κόσμο του μαθητή. Ειδικότερα για το μάθημα της ιστορίας, η ιστορική εκπαίδευση αποσκοπεί στην καλλιέργεια της ιστορικής σκέψης και γνώσης με όρους που θέτει η επιστήμη της Ιστορίας (πώς δομούνται οι ιστορικές ερμηνείες και αφηγήσεις), γίνονται αποδεκτές εναλλακτικές ιστορικές ερμηνείες, γεγονός που ευνοεί την ισότιμη συμμετοχή μαθητών διαφορετικής θρησκευτικής, εθνικής και πολιτισμικής προέλευσης, 62 ανταλλάσσονται 58 Μαρία Ρεπούση, Ο πόλεμος των εγχειριδίων ιστορίας στην Ιταλία, Η Αυγή, 10 Δεκεμβρίου Έφη Γαζή, Η πάλη των (σχολικών) τάξεων, Το Βήμα, 18 Μαρτίου Μαρία Ρεπούση, Οι νόμοι της μνήμης, Το Βήμα, 7 Δεκεμβρίου Χριστίνα Κουλούρη, Σχολικά εγχειρίδια μεταξύ προπαγάνδας και πολεμικής, Τα Νέα, 19 Μαΐου Ειρήνη Νάκου, Μία Ιστορία πάθους και όχι επιστήμης, Τα Νέα, 2 Απριλίου

12 Οι πόλεμοι του γραμματισμού επιχειρήματα και αναζητείται το νόημα και γίνεται κριτική στις βεβαιότητες και τις απλουστεύσεις. 63 Β. Η άλλη προσέγγιση: Σύμφωνα με την άλλη προσέγγιση, τα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά βιβλία επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην καθορισμένη διδακτέα ύλη κι όχι στη μαθησιακή διαδικασία. 64 Τα σχολικά βιβλία επομένως λειτουργούν ως η επιτομή της επιστημονικής γνώσης. Η γνώση των στοιχειωδών, βασικών γνώσεων είναι απαραίτητη, π.χ. the basics, τα πιο σημαντικά και αντιπροσωπευτικά κείμενα. 65 Κατ επέκταση υπάρχει η αντίληψη ότι υπάρχουν ανώτερα και κατώτερα κείμενα. Στα πρώτα εντάσσονται τα λογοτεχνικά και η αξιολόγησή τους είναι αδιαμφισβήτητη και σταθερή. Εξίσου υπάρχει η αντίληψη ότι η ιστορία είναι μία και αναλλοίωτη και ταυτίζεται με την ιστορική αφήγηση του σχολείου. Υπάρχει μια σωστή ιστορία προς διδασκαλία 66 και το σχολικό εγχειρίδιο έχει την ιερότητα του αλάνθαστου και πλήρους. 67 Η παλιότερη γενιά φαίνεται να έχει προτεραιότητα. Κάτω από αυτή την αντίληψη, οι δάσκαλοι μιλούν/διδάσκουν και οι μαθητές ακούν/μαθαίνουν. Η αξιολόγηση ελέγχει αν οι μαθητές έχουν κατακτήσει το περιεχόμενο της διδασκαλίας. Επιπλέον ο πολιτιστικός γραμματισμός, που σχετίζεται με την απόκτηση ενός συγκεκριμένου πολιτισμού και την αναγνώριση του πολιτιστικού παρελθόντος, είναι βασική προϋπόθεση του γραμματισμού. Στόχος τελικά είναι η αναγνώριση και απομνημόνευση ονομάτων κι όχι βαθύτερη κατανόηση των κειμένων. Η διδακτέα ύλη του μαθήματος της ιστορίας περιέχει κυρίως γεγονότα, πρόσωπα, συνθήκες, καταστάσεις που συνέβαλαν στη δόμηση ενός ομοιογενούς ένδοξου ιστορικού παρελθόντος. Επομένως υποβαθμίζονται ή αποσιωπούνται άλλα ζητήματα που δημιουργούν ηθικά, πολιτικά και άλλα ερωτήματα και που πιθανόν να μειώσουν την εθνική υπερηφάνεια των νέων. 68 Η ιστορία ισοδυναμεί με τη γλαφυρή αφήγηση. 69 Δηλώνεται ή υπονοείται το τι πρέπει να μαθαίνουν οι νέοι κατά την άποψη των ιθυνόντων. Οι ιθύνοντες αυτοί επικαλούνται την ιστορική αλήθεια και η δική τους εκδοχή είναι η μοναδική και αυτή πρέπει να διηγηθούμε στα σχολεία Αντώνης Λιάκος, Ψυχωτικές αντιδράσεις, Το Βήμα, 28 Ιανουαρίου Ειρήνη Νάκου, Μία Ιστορία πάθους και όχι επιστήμης, Τα Νέα, 2 Απριλίου Άννα Πρωτονοτάριου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ Γυμνασίου. Νέο βιβλίο Ξεπερασμένες μέθοδοι, Διάλογος για το 8ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο της ΟΛΜΕ, Έφη Αβδελά, Για τη σχολική ιστορία και τους ιστορικούς, Κυριακάτικη Αυγή, 14 Οκτωβρίου Χριστίνα Κουλούρη, Η ιστορία στην πυρά του φανατισμού, Το Βήμα, 7 Ιανουαρίου Ειρήνη Νάκου, Μία Ιστορία πάθους και όχι επιστήμης, Τα Νέα, 2 Απριλίου Κυριάκος Πιερίδης, Η σχολική ιστορία με πολλές όψεις, αποκλειστική συνέντευξη με τη συγγραφική ομάδα του σχολικού βιβλίου ιστορίας της Στ Δημοτικού, Πολίτης της Κυριακής, 18 Φεβρουαρίου ό.π. 613

13 Κατερίνα Γιωτοπούλου Τελικά και στις τρεις περιπτώσεις που παρουσιάσαμε (ΗΠΑ, Αυστραλία, Ελλάδα) το διακύβευμα είναι πολιτικό και ιδεολογικό και η περαιτέρω ανάλυσή του ξεπερνά τα όρια αυτής της ανακοίνωσης. Παρατηρείται ότι επιδιώκεται η ομογενοποίηση του πληθυσμού μέσω της ενστάλαξης ενός συστήματος αναπαραστάσεων και αξιών. 71 Το δίλημμα που προκύπτει είναι αν η εκπαίδευση διαπλάθει στρατιώτες ή δημοκρατικούς πολίτες, 72 ποιος είναι τελικά ο κοινωνικά εγγράμματος πολίτης, που μπορεί να διαβάζει τον κόσμο γύρω του, να σκέπτεται, να κρίνει, να επικοινωνεί. 73 Είναι τέλος φανερή η νοσταλγία για το φανταστικό παρελθόν και ο φόβος για το άγνωστο μέλλον. 74 Η σιγουριά ενός συχνά εικονικού παρελθόντος λειτουργεί ως σωσίβια λέμβος για το φόβο για το αύριο, το φόβο τελικά για την παγκοσμιοποίηση. 75 Βιβλιογραφία Αβδελά, 2007 Έφη Αβδελά, Για τη σχολική ιστορία και τους ιστορικούς, Κυριακάτικη Αυγή, 14 Οκτωβρίου Αγγελόπουλος, 2007 Πέτρος Αγγελόπουλος, Σχολικός εγγραμματισμός, αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και νέα σχολικά εγχειρίδια, 2ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Γλώσσα, Σκέψη και Πράξη στην Εκπαίδευση, Οκτωβρίου 2007, Ιωάννινα (Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ηπείρου). Αντίβαρο, 2006 Υπογράψτε την επιστολή διαμαρτυρίας προς τις αρχές της χώρας! Πρωτοβουλία του Αντίβαρου, Αντίβαρο, Bloom, 1987 Allan Bloom, Closing of the American Mind, Simon & Schuster, New York Γαζή, 2007 Έφη Γαζή, Η πάλη των (σχολικών) τάξεων, Το Βήμα, 18 Μαρτίου Ceasar, 1997 James Ceasar, Reconstructing America: The symbol of America in Modern Thought, New Haven, Conn Χριστίνα Κουλούρη, Σχολικά εγχειρίδια μεταξύ προπαγάνδας και πολεμικής, Τα Νέα, 19 Μαΐου Αντώνης Λιάκος, Οι επιθέσεις στα βιβλία της Ιστορίας, Το Βήμα, 30 Σεπτεμβρίου Έφη Γαζή, Η πάλη των (σχολικών) τάξεων, Το Βήμα, 18 Μαρτίου Έφη Αβδελά, Για τη σχολική ιστορία και τους ιστορικούς, Κυριακάτικη Αυγή, 14 Οκτωβρίου Αντώνης Λιάκος, Οι τρεις παράμετροι της διαμάχης, Κυριακάτικη Αυγή, 30 Σεπτεμβρίου

14 Οι πόλεμοι του γραμματισμού ΔΕΠΠΣ, 2003 Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ) και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Α.Π.Σ.) Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας για το Γυμνάσιο, ΦΕΚ 304β/2003 depps/4deppsaps_logotexnias_gymnasiou.pdf. Εξέταση για την απόκτηση της αυστραλιανής υπηκοότητας Donnelly, 2004 Kevin Donnelly, Why our schools are failing: What parents need to know about Australian education, Duffy & Snellgrove. Donnelly, 2005 Kevin Donnelly, Teach the simple joys of reading, The Australian, 26 July Donnelly, 2007 Donnelly Kevin, A Canon We Can t Afford to Overlook, The Australian, 9 August Dorfman, 1997 Ron Dorfman, The Culture Wars and the Great Conversation. An Idiosyncratic Web Essay, Most recent update April 25, Ferrari, 2006 Justine Ferrari, Elite girls school kills the study of literature, The Australian, 15 April Giotopoulou, 2009 Aikaterini Giotopoulou, A comparison between the teaching of literature in secondary schools in Greece and South Australia: The last year, A Thesis submitted for the degree Master of Arts, School of Humanities, Department of Languages Faculty of Education, Humanities, Law and Theology, Modern Greek, Flinders University, February Grattan, 2006 Michelle Grattan, Howard claims victory in national culture wars, The Age, 26 January Habermas, 2003 Jurgen Habermas, Ο μεταεθνικός αστερισμός, Πόλις, Αθήνα. Hirsch Jr, 1987 E. D. Hirsch Jr, Cultural Literacy: What Every American Needs to Know, Houghton Mifflin, Boston. Holbrook, 2006 Peter Holbrook, Literary Paradise may soon be lost, The Australian, 14 December Κοκκινάκη, 2008 Νένα Κοκκινάκη, Το ήθος και η ηθική της κριτικής, Φιλολογική, τεύχος 102, Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος Κόκκινος, 2006 Γιώργος Κόκκινος, Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, Μεταίχμιο, Αθήνα. Κουλούρη, 2007 Χριστίνα Κουλούρη, Η ιστορία στην πυρά του φανατισμού, Το Βήμα, 7 Ιανουαρίου Κουλούρη, 2007 Χριστίνα Κουλούρη, Σχολικά εγχειρίδια μεταξύ προπαγάνδας και πολεμικής, Τα Νέα, 19 Μαΐου Κουλούρη, 2007 Χριστίνα Κουλούρη, Η απολογία των ιστορικών, Το Βήμα, 4 Νοεμβρίου

15 Κατερίνα Γιωτοπούλου Λιάκος, 2007 Αντώνης Λιάκος, Ψυχωτικές αντιδράσεις, Το Βήμα, 28 Ιανουαρίου Λιάκος, 2007 Αντώνης Λιάκος, Οι τρεις παράμετροι της διαμάχης, Κυριακάτικη Αυγή, 30 Σεπτεμβρίου Λιάκος, 2007 Αντώνης Λιάκος, Οι επιθέσεις στα βιβλία της Ιστορίας, Το Βήμα, 30 Σεπτεμβρίου Lountain, 2008 Ken Lountain, Literacy Policy? Tell me that one again, ΑΑΤΕ/ΑLΕΑ National Conference for Teachers of English & Literacy Stories, places, spaces. Literacy and identity, 6 9 Ιουλίου 2008, Αδελαΐδα. Ματσαγγούρας, 2007 Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας (επιμέλεια), Σχολικός Εγγραμματισμός. Λειτουργικός. Κριτικός. Επιστημονικός. Εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα. Μητσικοπούλου Βασιλική Μητσικοπούλου, Γραμματισμός, Εγκυκλοπαιδικός Οδηγός, Πύλη για την ελληνική γλώσσα, McLean Davies, 2008 Larissa McLean Davies, What s the story? Australian literature in the secondary English curriculum, αατε/αlεα National Conference for Teachers of English & Literacy. Stories, places, spaces. Literacy and identity. 6 9 Ιουλίου 2008, Αδελαΐδα. Μπουκάλας, 2007 Παντελής Μπουκάλας, Από τον Ηρόδοτο στο Μεσολόγγι, Καθημερινή, 11 Φεβρουαρίου Moon, 2007 Brian Moon, Shakespeare versus the Bus Ticket: Postmodern Theory and the Teaching of English, OnLineOpinion.com.au: Australia s e-journal of social and political debate, 2 April Νάκου, 2007 Ειρήνη Νάκου, Μία Ιστορία πάθους και όχι επιστήμης, Τα Νέα, 2 Απριλίου National Curriculum, 2008 National Curriculum Board, The Shape of the National Curriculum: A Proposal for Discussion. National Curriculum, 2008 National Curriculum Board, National English Curriculum: Initial Advice. Ο.Ε.Δ.Β., 2006 ΥΠΕΠΘ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ, Μαρία Ρεπούση, Χαρά Ανδρεάδου, Αριστείδης Πουταχίδης, Αρμόδιος Τσιβάς, Ιστορία ΣΤ Δημοτικού. Στα νεότερα και σύγχρονα χρόνια, Ο.Ε.Δ.Β., Αθήνα Παναγιωτόπουλος, 2007 Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Γιατί πυροβολούν το βιβλίο της Ιστορίας, Μεταρρύθμιση, 16 Μαρτίου Παπακώστας, 2007 Γιάννης Παπακώστας, Ο εξοβελισμός του νεοελληνικού λόγου. Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας στο σχολείο, Μακεδονία, 19 Αυγούστου Πανταζόπουλος, 2007 Ανδρέας Πανταζόπουλος, Ισχνός πατριωτισμός, Ελευθεροτυπία, 13 Απριλίου

16 Οι πόλεμοι του γραμματισμού Πιερίδης, 2007 Κυριάκος Πιερίδης, Η σχολική ιστορία με πολλές όψεις, αποκλειστική συνέντευξη με τη συγγραφική ομάδα του σχολικού βιβλίου ιστορίας της Στ Δημοτικού, Πολίτης της Κυριακής, 18 Φεβρουαρίου repousi_cyprus_18_2_2007.pdf Πεσκετζή, 2008 Μαρία Πεσκετζή, Η γλωσσική διδασκαλία στο Γυμνάσιο Μια κριτική προσέγγιση των νέων διδακτικών εγχειριδίων, Διάλογος για το 8ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο της ΟΛΜΕ, Πρωτονοτάριου, 2008 Άννα Πρωτονοτάριου, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ Γυμνασίου. Νέο βιβλίο Ξεπερασμένες μέθοδοι, Διάλογος για το 8ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο της ΟΛΜΕ, Ρεπούση, 2000 Μαρία Ρεπούση, Ο πόλεμος των εγχειριδίων ιστορίας στην Ιταλία, Η Αυγή, 10 Δεκεμβρίου Ρεπούση, 2007 Μαρία Ρεπούση, Οι νόμοι της μνήμης, Το Βήμα, 7 Δεκεμβρίου Slattery, 2005 Luke Slattery, Word without meaning, The Australian, 23 July Snyder, 2008 Ilana Snyder, The Literacy Wars, Allen & Unwin. SA Framework, 1999 South Australian Curriculum Standards and Accountability Framework (DECS, 1999). Topsfield, 2007 Jewel Topsfield, Howard attacks fad schooling, The Age, 9 February Treagus, 1999 Mandy Treagus, Australian Literature and the Teaching of Nation, Southerly, Spring- Summer Τσολάκης, 2006 Χρήστος Τσολάκης. Οι οκτώ πληγές των νέων σχολικών βιβλίων, Αγγελιοφόρος, 11 Δεκεμβρίου Webby, 2007 Elizabeth Webby, Teaching of Australian literature needs to be encouraged, ABC News Online, 30 Μαρτίου 2007 (Updated 2 Απριλίου 2007) items/200703/s htm ΥΠΕΠΘ, 2003 ΥΠΕΠΘ, Υπουργική Απόφαση Γ2/21072α, ΦΕΚ 303/ ΥΠΕΠΘ, 2005 ΥΠΕΠΘ, Υπουργική Απόφαση 54530/ Γ2/ ΥΠΕΠΘ, 2005 ΥΠΕΠΘ, Υπουργική Απόφαση 54530/ Γ2/

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία

Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία Το παραδοσιακό μοντέλο -ιδεολογία Φρονηματισμός Εθνοκεντρισμός Έμφαση στα πολιτικο-στρατιωτικά γεγονότα Μεγάλες εθνικές αφηγήσεις με βάση την αρχή του αξιοσημείωτου Μονοδιάστατη ανάγνωση του παρελθόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: Μαρούσι, 18-04-2013 Αριθ. Πρωτ. 53600/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Προς Κέντρο Γλωσσών. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ Προς Κέντρο Γλωσσών Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Στα πλαίσια των μεγάλων ανακατατάξεων και αλλαγών που επιφέρει στο νησί μας τόσο το κλίμα της παγκοσμιοποίησης όσο και η ένταξη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών

Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών Αγγελόπουλος Ηρακλής - Γκούντας Ευάγγελος Σχολικοί Σύμβουλοι Ενδεικτικός προγραμματισμός για τη διδασκαλία των Μαθηματικών της Γ δημοτικού Α. Συνοπτικός πίνακας των μηνών διδασκαλίας οποιουδήποτε έτους

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια

«ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013. Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Σχολική Χρονιά 2013-2014 «ΔΙΗΜΕΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ» 4 & 5 Σεπτεμβρίου 2013 Διδασκαλία Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματισμός: Σύγχρονα διδακτικά πλαίσια Παρουσίαση-Οργάνωση: Oμάδα Eργασίας για τη Διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Επιμορφωτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικών Πρώτης Δημοτικού (2 η Συνάντηση)

ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Επιμορφωτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικών Πρώτης Δημοτικού (2 η Συνάντηση) ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Επιμορφωτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικών Πρώτης Δημοτικού (2 η Συνάντηση) Σημείο εστίασης Αναπλαισιωμένες [...] δραστηριότητες πρώτης ανάγνωσης και γραφής με βάση την Παιδαγωγική /τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Γλώσσα στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου

Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Σύγκριση Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ελλάδος και Κύπρου Γρ. Δαβράζος 1, Β. Γαλάνης 2 1 Καθηγητής Πληροφορικής ΠΕ19, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.

ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα. Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean. ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ Γ έτος: 1. Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@aegean.gr 1 Δραστηριότητα Πόσο διεθνοποιημένος είναι ο ρόλος του

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Διεύθυνση, συνεργασία, μεθόδευση

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Διεύθυνση, συνεργασία, μεθόδευση «Ένταξη Παιδιών Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών στο Σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιστημονική Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Το παράδειγμα του παράγω Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το θεωρητικό μοντέλο του ρόμβου... 3 2. Το μοντέλο του ρόμβου μέσα

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) Curriculum Γεωλογίας - Γεωγραφίας Κική Μακρή, Γεωλόγος M.Sc Υπ. Διδάκτορας Διδασκαλίας της Γεωλογίας kmakri@geo.auth.gr Η δομή του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος Η

Διαβάστε περισσότερα

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02

Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Άξονες περιγραφής σεναρίου για το ανοικτό θέμα του κλάδου ΠΕ02 Ι. Εισαγωγή Το σενάριο είναι κατά βάση ένα σχέδιο μαθήματος, αυτό που πάντα έχει στο μυαλό του ο εκπαιδευτικός πριν μπει στην τάξη να διδάξει.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα