ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ"

Transcript

1 ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΜΙΑΝΑΚΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Ιανουάριος 2005 Επιβλέπων Καθηγητής Σφακιανάκη Ειρήνη 1

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η οστεοπόρωση είναι ένα τεράστιο επιδηµιολογικό πρόβληµα που καµιά φορά λέγεται και σιωπηλή νόσος. Είναι πιο συχνή σε γυναίκες. Αιτίες που προκαλούν οστεοπόρωση είναι η εµµηνόπαυση, πρώιµη εµµηνόπαυση, εγκυµοσύνη πριν τα είκοσι χρόνια, κάπνισµα, αλκοόλ, φύλο, φυλή, εθνικότητα, οικογενειακό ιστορικό, δοµή οστών και σωµατικό βάρος, νοσήµατα, φάρµακα, τρόπος ζωής, άσκηση, ανορεξία και κατάγµατα. Σε έρευνες έχουν βρεθεί φάρµακα για την αντιµετώπιση της οστεοπόρωσης (αλενδρονάτη, φάρµακα µε παραθυρεοειδή ορµόνες, ραλοξιφαίνη, τιβολόνη, ριζενδρονάτη, υποκατάστατο βιταµίνης D). Για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης χρησιµοποιούµε ασβέστιο, βιταµίνη D οιστρογόνα, καλσιτονίνη, διφοσφωνικά. Εν τω µεταξύ η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Για την πρόληψη της οστεοπόρωσης απαιτείται ικανοποιητική πρόσληψη ασβεστίου, σωστή διατροφή, σωµατική άσκηση, διακοπή καπνίσµατος, περιορισµός κατανάλωσης αλκοόλ, να µη γίνεται υπερβολική πρόσληψη πρωτεϊνών, να µη γίνεται υπερβολική πρόσληψη λίπους, να αποφεύγεται η χρήση αντιόξινων φαρµάκων ειδικά αυτών που περιέχουν αργίλιο. Αν και µερικές τροφές έχουν πολύ ασβέστιο, ουσίες όπως τα οξαλικά άλατα στα λαχανικά και ίσως οι διαιτητικές ίνες στα δηµητριακά εµποδίζουν την απορρόφηση ασβεστίου. Το ψωµί από αλεύρι ολικής αλέσεως είναι πλούσιο σε ασβέστιο αλλά το φυτικό οξύ που περιέχει εµποδίζει την ολική απορρόφησή του από το σώµα. Τα ψάρια από κονσέρβα είναι καλή πηγή ασβεστίου. Μερικοί ξηροί καρποί και η πόση ορισµένων µεταλλικών νερών (σκληρό νερό). Επίσης από ξερά φρούτα, σύκα, δαµάσκηνα, βερίκοκα. Τα γαλακτοκοµικά αποτελούν την καλύτερη πηγή ασβεστίου. Στην έρευνα που έγινε σε περιοχή του ηρακλείου σε γυναίκες άνω των 50 ετών µε εύρος 100 άτοµα βγήκαν συµπεράσµατα. Αυτά ήταν ότι οι περισσότερες είναι υπέρβαρες µε τρία παιδιά. Το 50% δεν εργάζεται. Στην εγκυµοσύνη πριν τα 20 το 35% ήταν θετικές. Το 33% αντιµετωπίζει οστεοπόρωση ενώ το ένα από τα πιο διαδεδοµένα φάρµακα γενικώς είναι το θυρορµόν. Το ασβέστιο χρησιµοποιείται συχνά σαν συµπλήρωµα διατροφής. Γενικά οι ερωτηθέντες (γυναίκες, κάτοικοι Ηρακλείου) γνωρίζουν πώς να διατρέφονται σωστά, φρούτα, λαχανικά (καθηµερινά), ρύζι (λίγες φορές τη βδοµάδα), πατάτες και γαλακτοκοµικά. Εντυπωσιακή είναι η άγνοια των γυναικών για τροφές πλούσιες σε ασβέστιο εκτός των γαλακτοκοµικών (πράσινα λαχανικά, φασόλια, σουσάµι, ταχίνι, σαρδέλα). 2

3 Osteoporosis and Bone Health Damianaki Anastasia Abstract Osteoporosis is a thinning of the bones that result from the slow, progressive loss of bone, it is considered to be an enormous epidemiologic problem, and is also called the silent illness, and is more frequent in women. It is mainly caused by menopause and precocious menopause, early pregnancy (before the 20 years old), smoking and alcohol. It is directly related to sex, race, nationality, familial background, bone structure, weight, diseases, medicines, mentality, exercise, anorexia and bone breaks. An important cause of osteoporosis is a lack of calcium early in life. In this thesis, a research using questionnaires relating to the osteoporosis took place in the urban region of Heraklion. The samples were women over 50 years old, with or without processing osteoporosis. The following points can be concluded. Most of the samples (women) are over-weighted with three children, half of them are housewives, while 35% were pregnant before reaching their 20 th birthday. The 33% actually face osteoporosis while the most popular medicine is the thyrohormone. Nevertheless, the calcium is often used as a diet supplement. Generally the samples (female residents of Heraklion) know how to follow a right diet consisting of fruits, vegetables, rice (few times the week), potatoes and dairy. The ignorance of women for calcium rich food except dairy, such as green vegetables, beans, sesame, tahini and sardine, is quite impressive. 3

4 Ευχαριστίες Η εργασία αυτή πραγµατοποιήθηκε σε δυο στάδια. Το πρώτο ήταν η συλλογή πληροφοριών µέσω ειδικού ερωτηµατολογίου στη πόλη του Ηρακλείου, και το δεύτερο ήταν η ανάλυση των αποτελεσµάτων µε βάση τις υπάρχουσες θεωρίες. Καταρχήν, θέλω να ευχαριστήσω όλες τις ερωτηθέντες για τον χρόνο που αφιέρωσαν και την διάθεση για ενηµέρωση. Επίσης είµαι ευγνώµων στον ρ.καλυκάκη (ΠΕΠΑΓΝΗ) για την διάθεση της προσωπικής του βιβλιοθήκης, απ οπου αποτελείται το µεγαλύτερο ποσοστό των αναφορών. Φυσικά, η µεγαλύτερη συµβολή στην διαπεραίωση αυτής της εργασίας ανήκει στην επιβλέπων καθηγήτρια κ. Σφακιανακη Ρενα. Την ευχαριστώ ιδιαιτέρα για την διάθεση του ελευθέρου χρόνου της και τις συµβουλές τις. Να είστε καλά κ, Ρένα. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους γονείς µου για όλη την στήριξη ηθική και οικονοµική κατά την διάρκεια των σπουδών µου. 4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α.Οστεοπόρωση 1. Εισαγωγή Σελ 6 2. Αιτίες που προκαλούν οστεοπόρωση. Σελ 8 3. Παράγοντες κινδύνου Σελ 12 Β. Επιστηµονικές εξελίξεις Σελ Οστεοπόρωση Μια νόσος µε µοναδική συντηρητική θεραπεία 2. Ορµονική θεραπεία για την οστεοπόρωση και καρκίνο του Σελ 16 µαστού 3. Ορµόνη σε ενέσιµη µορφή ενισχύει τα οστά των γυναικών µε Σελ 17 οστεοπόρωση 4. Νέα µάχη κατά της οστεοπόρωσης Σελ Κληρονοµική προδιάθεση στην οστεοπόρωση Σελ Φάρµακο κατά της οστεοπόρωσης έχει και αντικαρκινική Σελ 24 δράση 7. Υποκατάστατο βιτ D για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης Σελ Την απαγόρευση προϊόντων που περιέχουν φθόριο σχεδιάζει Σελ 27 το Βέλγιο 9. Τα εισπνεόµενα στεροειδή αυξάνουν τη πιθανότητα Σελ 28 ανάπτυξης οστεοπόρωσης 10. Τακτικό έλεγχο για οστεοπόρωση συνιστούν οι ειδικοί στις Σελ 30 γυναίκες άνω των 65 ετών 11. Τα βλαστοκύτταρα λύση για µυοσκελετικές παθήσεις Σελ Πιθανή σχέση λεπτίνης µε την απώλεια οστίτη ιστού Σελ Πρόληψη και διαιτητική αγωγή ασβεστίου και βιτ D Σελ Tα φρούτα και τα λαχανικά προάγουν πιθανών τα οστά των Σελ 39 κοριτσιών Γ. Οι φαρµακευτικές ουσίες που χρησιµοποιούνται Σελ 42. ιατροφή και οστεοπόρωση Σελ Αυξήστε κατανάλωση ασβεστίου 2. Ενισχύστε το ασβέστιο σας Σελ Τυπικό περιεχόµενο ασβεστίου µερικών τροφών πλούσιων σε Σελ 51 ασβέστιο 4. Εναλλακτικές λύσεις για το γάλα Σελ Πότε χρειάζεστε επιπλέον ασβέστιο Σελ Ποιος ο ρόλος της δίαιτας στην πρόληψη της οστεοπόρωσης Σελ 55 Ε. Έρευνα Σελ 56 ΣΤ. Συµπεράσµατα έρευνας Σελ 81 5

6 Α. ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1. Εισαγωγή Η οστεοπόρωση και τα οστεοπορωτικά κατάγµατα αντιπροσωπεύουν στην εποχή µας ένα τεράστιο επιδηµιολογικό πρόβληµα και για τα δύο φύλα και σχετίζονται µε την αύξηση του µέσου όρου ζωής. Ως οστεοπόρωση ορίζεται µια συστηµατική νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από χαµηλή πυκνότητα και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, µε αποτέλεσµα τη µειωµένη πυκνότητα οστών και αυξηµένο κίνδυνο καταγµάτων. Τα κατάγµατα στη σπονδυλική στήλη, στο καρπό, στο ισχίο, είναι τα πιο επικίνδυνα και σπανιότερα από άλλα σηµεία. 1. Η οστεοπόρωση καµιά φορά λέγεται και σιωπηλή νόσος. Οι πιο πολλές γυναίκες που προσβάλλονται από αυτή δεν αντιλαµβάνονται την εκδήλωσή της παρά µόνο όταν τα οστά τους έχουν γίνει ελαφρά και εύθραυστα, όταν πέφτουν και σπάνε το καρπό του χεριού. Η ραχοκοκαλιά µπορεί να κυρτώσει περισσότερο, να πονάει, και δεν είναι πια τόσο ψηλές όσο ήταν πριν. Γίνεται ολοένα δυσκολότερο να κάθονται άνετα, και τα ρούχα που τους ταίριαζαν απόλυτα αρχίζουν να ζαρώνουν πάνω τους λόγω της λεγόµενης καµπούρας της χήρας Οστεοπόρωση είναι ένα µεταβολικό νόσηµα που χαρακτηρίζεται από µειωµένη µάζα οστού και εύκολα κατάγµατα 2. ιακρίνεται σε : 1. πρωτοπαθή που δε βρίσκουµε σαφή αίτιο 2. δευτεροπαθή που οφείλεται σε κάποια ενδοκρινολογική η άλλη γνωστή πάθηση και σε παρατεταµένη ακινητοποίηση όπως µετά από κατάγµατα. 6

7 Η πρωτοπαθής οστεοπόρωση διακρίνεται 1. Σε µετεµµηνοπαυσιακή που αφορά γυναίκες τα πρώτα πέντε µε δέκα έτη µετά την εµµηνόπαυση. Η µετεµµηνοπαυσιακή οφείλεται στη δραµατική πτώση των επιπέδων των οιστρογόνων κατά την εµµηνόπαυση και παρατηρείται σε γυναίκες ηλικίας ετών. 2. Σε γεροντική. Η γεροντική οστεοπόρωση αφορά άτοµα ηλικίας άνω των 70 ετών. Η απώλεια οστικής πυκνότητας αποδίδεται σε σταδιακό εκφυλισµό των οστών λόγω αδυναµίας επαρκούς λήψης και απορρόφησης ασβεστίου και βιταµίνης D. Η ελαττωµένη ανθεκτικότητα των οστών, συνδυαζόµενη µε τις συχνές πτώσεις των ηλικιωµένων, οδηγεί σε αύξηση της συχνότητας καταγµάτων σε αυτή την ηλικιακή οµάδα. Είναι πιο συχνή σε γυναίκες. Στις µισές περίπου γυναίκες δε δίνει κανένα σύµπτωµα. ιαγνώσκεται µε ειδικές εξετάσεις (µέτρηση οστικής µάζας ). 3 Οι υπόλοιπες γυναίκες µπορεί να παρουσιάζουν -Μικρής έντασης πόνους ή εύκολη κόπωση στη ράχη -Ισχυρό έντονο πόνο στη σπονδυλική στήλη, όταν δηµιουργηθεί το κάταγµα κάποιου σπονδύλου. -Ελάττωση του ύψους τους και κύρτωση της ράχης (καµπούριασµα) -Κατάγµατα σε άλλα σηµεία εκτός της σπονδυλικής στήλης (αντιβράχιοισχίο) Τα καλά οστά που πρέπει να διαρκέσουν µια ολόκληρη ζωή δηµιουργούνται από τη παιδική ηλικία. Η µεγαλύτερη µάζα οστών επιτυγχάνεται στην ηλικία των 30 ή πιθανό 35 χρονών. Η οστική απώλεια που είναι σχετική µε τη γήρανση αρχίζει µετά από αυτή, αργά στην αρχή πιο γρήγορα στη συνέχεια. Στις γυναίκες η επιτάχυνση της οστικής απώλειας 7

8 που προκαλείται από την εµµηνόπαυση τις εκθέτει περισσότερο στην οστεοπόρωση 4. Η οστεοπόρωση προσβάλλει το 1/4 των γυναικών πάνω από 70 ετών. Στο Ηνωµένο Βασίλειο υπάρχουν 2 εκατοµµύρια γυναίκες µε οστεοπόρωση, πολλές από τις οποίες έχουν δει να καταστρέφεται η ποιότητα ζωής τους λόγω παραµορφοτικότητασς και πόνου καθώς και ψυχολογικές µεταπτώσεις. 2. ΑΙΤΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Κυριολεκτικά οστεοπόρωση σηµαίνει πορώδη οστά. Τα οστά έχουν χάσει µεγάλο µέρος από το ασβέστιο που χρειάζονται για να παραµείνουν δυνατά και συµπαγή και όταν είναι σε αυτή την εύθραυστη κατάσταση, ένα πέσιµο από το οποίο οι άνθρωποι έπρεπε να σηκωθούν µόνοι τους και να περιποιηθούν τους µώλωπες τους καταλήγουν σε κατάγµατα από τα οποία ένα ηλικιωµένο άτοµο µπορεί να µην αναλάβει ποτέ ολοκληρωτικά τις ευθύνες του. Περίπου το ένα τέταρτο από εκείνες που παθαίνουν κάταγµα ισχίου πεθαίνουν από αυτό και περίπου οι µισές χάνουν την αυτοδυναµία τους 5 Εµµηνόπαυση. Το κεντρικό πρόβληµα για τις γυναίκες έρχεται µε την εµµηνόπαυση, οπότε και δροµολογούνται οι ορµονικές µεταβολές.η απώλεια οιστρογόνου που παραγόταν από τις ωοθήκες έχει επίδραση στην ποιότητα του οστού σε ολόκληρο το σκελετό, οδηγώντας σε τοπική απώλεια που είναι αναπόφευκτη και µη αντιστρέψιµη, εκτός αν ληφθούν µέτρα εναντίον της. 8

9 Πρώιµη εµµηνόπαυση. Η εµµηνόπαυση που ξεκινά πριν την ηλικία των 50 ετών (από φυσικά αίτια η χειρουργική επέµβαση) αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Παράγοντες για πρώιµη εµµηνόπαυση είναι: -Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης -Πρόωρη εµµηνόπαυση από φυσική ή χειρουργική επέµβαση σε νέες γυναίκες -Μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, αναψυκτικού, καφέ, τσιγάρου. -Ευρωπαϊκή και Ασιατική καταγωγή. -Υποθυρεοειδισµός και Υπερθυρεοειδισµός. -Σύνδροµο Cushing -Νεφρική ανεπάρκεια Εγκυµοσύνη πριν τα 20 χρόνια. Ο οργανισµός τότε σχηµατίζεται ακόµα οπότε σε επικείµενη εγκυµοσύνη αναπτύσσονται ταυτόχρονα δύο οργανισµοί µε πιθανή ελλιπής ανάπτυξη και των δύο) Κάπνισµα. Μηχανισµός µε τον οποίο το κάπνισµα επηρεάζει τα οστά δεν έχει βρεθεί. Υπάρχουν πολλές χηµικές ουσίες µέσα στο καπνό και οι κύριοι λόγοι για να κόψετε το τσιγάρο είναι να περιορίσετε τον κίνδυνο για καρκίνο του πνεύµονος και για καρδιαγγειακές παθήσεις. Μπορεί ορισµένες ουσίες να έχουν άµεση επίπτωση στα οστά ή συχνά ανεπαρκής διατροφή καπνιστών να συµβάλλει σ αυτό. Υπάρχει κάποια απόδειξη ότι γυναίκες που καπνίζουν µπορεί να έχουν εµµηνόπαυση νωρίτερα από εκείνες που δε καπνίζουν. Αλκοόλ. Το αλκοόλ γίνεται απειλή για τα οστά µόνο στη κατάχρηση του. Οι άνθρωποι που πίνουν πολύ τείνουν να έχουν ανεπαρκή διατροφή, υπάρχουν και άλλοι λόγοι για τους οποίους η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ είναι επιβλαβής.το γενικό µήνυµα υγείας είναι 9

10 ότι οι γυναίκες δε πρέπει να ξεπερνούν τις 14 µονάδες αλκοόλ τη βδοµάδα. Μια µονάδα είναι το ισοδύναµο µιας µπύρας, οινοπνευµατωδών είτε ενός ποτηριού κρασιού. Φύλο. Οι γυναίκες αντιµετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης οστεοπόρωσης λόγω µεταβολών στον οργανισµό τους που οφείλονται στην εµµηνόπαυση. (4) Φυλή-Εθνικότητα.Οι λευκές και οι ασιατικής καταγωγής γυναίκες έχουν µεγαλύτερες πιθανότητες ανάπτυξης οστεοπόρωσης. Οικογενειακό ιστορικό. Ο κίνδυνος καταγµάτων µπορεί να είναι υψηλότερος εάν υπάρχουν συγγενείς µε ιστορικό καταγµάτων ισχίου ή σπονδυλικής στήλης. οµή οστών και σωµατικό βάρος. Εάν έχετε λεπτό φυή οστό και χαµηλό βάρος αντιµετωπίζετε υψηλότερο κίνδυνο. Νοσήµατα. Η οστεοπόρωση µπορεί να σχετίζεται µα ένα φάσµα νοσηµάτων που περιλαµβάνουν νοσήµατα αρθρώσεων, πνευµόνων, νεφρών και άλλων οργάνων. Όπως επίσης υπερθυρεοειδισµός (υπερβολική έκκριση ορµονών) και η σκολίωση. (Εντερικές παθήσεις αποτελούν πρόβληµα αφού η ελλιπή απορρόφηση ασβεστίου αποτελεί πρόβληµα για ανάπτυξη οστεοπόρωσης. Φάρµακα. Ορισµένα φάρµακα που χρησιµοποιούνται στη θεραπεία σοβαρών νοσηµάτων µπορεί να συνεισφέρουν στην οστική απώλεια. Τα φάρµακα αυτά περιλαµβάνουν παράγοντες όπως η κορτιζόνη, ηπαρίνη, αντιεπιληπτικά και φάρµακα που χορηγούνται µεταµοσχευµένους ασθενείς. Τρόπος ζωής. Ο κίνδυνος που αντιµετωπίζετε αυξάνεται από κάπνισµα, κατανάλωση αλκοόλ, πρόσληψη χαµηλών ποσοτήτων 10

11 ασβεστίου, αβιταµίνωση, φτωχή διατροφή, παρατεταµένες περίοδοι διαρροιών. Άσκηση. Οι ασκήσεις µεταφοράς φορτίου είναι ένας σηµαντικός παράγοντας για την προστασία από την οστεοπόρωση. εν είναι γνωστό πως ακριβώς µεταποιεί η εξάσκηση τα οστά αλλά µε κάποιο τρόπο, αποτέλεσµα της καταπόνησης των οστών είναι να ενθαρρύνονται οι οστεοβλάστες, τα κύτταρα που φτιάχνουν οστά, για να αναπτύξουν µεγαλύτερη δραστηριότητα στη δηµιουργία νέων κυττάρων. Ενώ τα κύτταρα που κατεδαφίζουν οστά, οι οστεοκλάστες µπορεί να εργάζονται πιο αργά, περιορίζοντας το ρυθµό οστικής απώλειας. Ανορεξία. Η νευρογενής ανορεξία νόσος στην οποία γυναίκες συνήθως παρουσιάζουν υπερβολικό αδυνάτισµα που οδηγεί σε αδυνάτισµα και των οστών. Υπάρχει ο κίνδυνος θανάτου από ασιτία όµως οι πάσχοντες εξακολουθούν να θεωρούν τον εαυτό τους χοντρό. Η έµµηνος ρύσης καθυστερεί ή σταµατά επειδή το σώµα δεν µπορεί να ανταπεξέλθει κανονικά. Οι ωοθήκες των γυναικών αυτών σταµατούν να παράγουν τις ορµόνες που είναι απαραίτητες για την υγεία των οστών. Οι γυναίκες αυτές έχουν πρόωρη γήρανση µε το να εµφανίζουν πρόωρη εµµηνόπαυση. Γεγονός είναι ότι όσο µεγαλύτερη η περίοδος της ανορεξίας τόσο µεγαλύτερη η οστική απώλεια. Κατάγµατα. Τα οστά έχουν χάσει µεγάλο µέρος από το ασβέστιο που χρειάζονται για να παραµείνουν δυνατά και συµπαγή και, όταν είναι σε αυτή την εύθραυστη κατάσταση, ένα πέσιµο από το οποίο θα έπρεπε να σηκωθούν µόνοι τους καταλήγουν σε κατάγµατα από τα οποία τα άτοµα µπορεί να µην αναρρώσουν ποτέ. Όταν παρουσιάζονται αυτά τα κατάγµατα ο σκελετός µπορεί να χάσει το 11

12 30%του ασβεστίου του που θα έπρεπε να είναι η πηγή της δύναµης του ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝ ΥΝΟΥ Ο µεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου εµφάνισης οστεοπόρωσης είναι η οστική πυκνότητα που ωστόσο δεν είναι ακριβής προγνωστική εµφάνισης καταγµάτων. Η µέτρηση της οστικής πυκνότητας γίνεται µε µέτρηση των σταθερών αποκλίσεων ένας οστικής µάζας όταν αυτή συγκρίνεται µε την οστική µάζα νέων γυναικών (Τscore). Έτσι όταν: 0 έως -1SD φυσιολογική οστική πυκνότητα -1SD έως -2.5SD οστεοπενία > -2.5SD οστεοπόρωση. Ένας άλλος τρόπος είναι το Ζ-score που συγκρίνεται µε την πυκνότητα οστών ανάλογης ηλικίας και φύλου πληθυσµό. Μια τέτοια µέτρηση αντικατοπτρίζει την αύξηση οστεοπόρωσης ανάλογα µε την περιοχή και η σύγκριση γίνεται µε γυναίκες ίδιας ηλικίας Μια στις τρεις γυναίκες µετά την εµµηνόπαυση αναπτύσσουν τη νόσο ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ανδρών είναι περίπου 9%.Οι γυναίκες διατρέχουν αθροιστικά δια βίου κίνδυνο 20% αν υποστούν ένα τουλάχιστο επώδυνο σπονδυλικό κάταγµα, 15% κάταγµα καρπού, 16% για κάταγµα ισχίου. Τα κατάγµατα ισχίου αυξάνουν θνησιµότητα του ασθενούς κατά 6-37%, ανάλογα µε τη προηγούµενη κατάσταση υγείας των ασθενών, ενώ το 20% των θανάτων συµβαίνουν τον πρώτο µήνα στα κατάγµατα της οσφυϊκής µοίρας της σπονδυλικής προκαλούν έντονο πόνο, παραµόρφωση της 12

13 σπονδυλικής στήλης και κύφωση, αλλά στην πλειοψηφία (περίπου 66%) παραµένουν αδιάγνωστα χωρίς κλινικά συµπτώµατα. Βάση της διάγνωσης της οστεοπόρωσης αποτελεί η µέτρηση της οστικής πυκνότητας του ασθενούς και υπολογίζεται η ποσοστιαία µείωση της οστικής µάζας του ασθενούς σε σχέση µε την κορυφαία οστική µάζα που εµφανίζεται στον ανθρώπινο σκελετό κατά την ηλικία των ετών. Σε µετεµµηνοπαυσιακές γυναίκες χωρίς ένδειξη έναρξης θεραπείας η µέτρηση πρέπει να επαναλαµβάνεται κάθε 2 χρόνια ενώ σε αυτές που λαµβάνουν αγωγή πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο. Οι ενδείξεις για µετρήσεις οστικής πυκνότητας είναι οι ακόλουθες : Ηλικία άνω των 65 ετών Πρωτοπαθής υπερθυρεοειδισµός Συστηµατική λήψη κορτικοειδών για πάνω από 3 µήνες Πρώιµη εµµηνόπαυση 45 ετών Συµπιεστικό σπονδυλικό κάταγµα Οικογενειακό ιστορικό Η διάγνωση της νόσου γίνεται συµπληρωµατικά µε τον βιοχηµικό έλεγχο αίµατος και ούρων, την εκτίµηση της συνολικής κλινικής εικόνας του ασθενούς και βιοψία οστού. 7 Β. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. 13

14 1.Οστεοπόρωση: Μια νόσος µε µοναδική συντηρητική θεραπεία Στην Ελλάδα τα κατάγµατα του ισχίου αγγίζουν τα το χρόνο Θεσσαλονίκη: Η αλενδρονάτη παραµένει το µοναδικό φάρµακο που θεραπεύει αποδεδειγµένα την οστεοπόρωση, αυξάνει καθοριστικά την οστική πυκνότητα, µειώνει τους δείκτες της οστικής εναλλαγής και, κατά συνέπεια, µειώνει τα κατάγµατα σε όλα στα σηµεία του σκελετού, συµπεριλαµβανοµένου του ισχίου. Η εν λόγω ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια του 20ού Συνεδρίου της Ορθοπεδικής Τραυµατολογικής Εταιρείας Μακεδονίας-Θράκης από τον καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήµιο Leiden της Ολλανδίας Σωκράτη Παπαπούλου 8. Η οστεοπόρωση παρουσιάζει υψηλή συχνότητα και ταλαιπωρεί περίπου το 1/3 του γυναικείου πληθυσµού ηλικίας ετών και τα 2/3 των γυναικών ηλικίας 80 ετών και άνω. Στην Ενωµένη Ευρώπη περίπου γυναίκες παθαίνουν κατάγµατα του ισχίου λόγω οστεοπόρωσης και ο αριθµός αυτός αναµένεται να φτάσει το ένα εκατοµµύριο 14

15 το έτος Όπως, εξάλλου, επισήµανε ο αναπληρωτής καθηγητής Ορθοπεδικής στο ΑΠΘ Γεώργιος Καπετάνος, µία στις δύο γυναίκες άνω των 50 ετών θα υποστεί κάποιας µορφής κάταγµα οφειλόµενο στην οστεοπόρωση. Το 46% αυτών των καταγµάτων είναι σπονδυλικά, το 16% αφορούν στο ισχίο, το 16% στον καρπό και το 22% είναι άλλα κατάγµατα σκελετού. Μόνο το 1/3 των καταγµάτων της σπονδυλικής στήλης, πρόσθεσε ο οµιλητής, διαγιγνώσκονται στην κλινική πράξη, ενώ το 40% των περιπτώσεων καταγµάτων του ισχίου εισάγονται σε ιδρύµατα φυσικής αποκατάστασης και το 50-70% οδηγούν σε κάποια µορφή αναπηρίας. Οι προοπτικές, σύµφωνα µε δηµογραφικά στοιχεία γήρανσης του πληθυσµού, είναι δυσοίωνες δεδοµένου ότι το 1990 καταγράφηκαν παγκοσµίως 1,7 δισεκατοµµύρια κατάγµατα ισχίου και ο αριθµός αυτά θα ανέλθει σε 3,9 δισ. το 2025 και σε 6,3 δισεκατοµµύρια το Στην Ελλάδα τα κατάγµατα του ισχίου αγγίζουν τα το χρόνο και, επειδή, λίαν µετριοπαθώς, το κόστος θεραπείας κάθε κατάγµατος είναι γύρω στα δύο εκατοµµύρια δραχµές, το συνολικό κόστος θεραπείας του ισχίου σε εθνικό επίπεδο είναι 30 δισ. δραχµές το χρόνο. 2.Ορµονική θεραπεία για την οστεοπόρωση και καρκίνο του µαστού 15

16 Λονδίνο: Μία νέα ορµονική θεραπεία κατά της οστεοπόρωσης και του καρκίνου του µαστού έχουν αναπτύξει Βρετανοί επιστήµονες. Η θεραπεία επιτυγχάνεται µε συνδυασµό οιστρογόνων, προγεσταγόνων και ανδρογόνων 9. Απώλεια αυτών των ορµονών κατά την περίοδο της εµµηνόπαυσης µπορεί να οδηγήσει στην οστεοπόρωση και σε σοβαρά για τη ζωή του ατόµου κατάγµατα σε µεσήλικες και ηλικιωµένες γυναίκες. Το Βασιλικό Νοσοκοµείο του Χαλ, στη Βρετανία, είναι ένα από τα τρία πανεπιστηµιακά νοσοκοµεία της χώρας που θέτει σε δοκιµασία το νέο φάρµακο. Όπως δηλώνουν οι επιστήµονες του νοσοκοµείου, "οι µισές από τις Βρετανίδες, µέχρι την ηλικία των 75 ετών, πάσχουν από οστεοπόρωση". Αυτό βέβαια δεν σηµαίνει ότι όλες θα υποστούν κατάγµατα, είναι γεγονός όµως ότι οι γυναίκες αυτές αντιµετωπίζουν υψηλό κίνδυνο ακόµα και από ένα µικρό πέσιµο. Ο καθηγητής Πέρτνι του νοσοκοµείου του Χαλ δήλωσε ότι το νέο φάρµακο περιέχει και τις τρεις ορµόνες που συνδέονται µε την εµµηνόπαυση, όµως αντίθετα µε τη µέχρι τώρα συµβατική θεραπεία της αντικατάστασης ορµονών, δεν φαίνεται να συµβάλει στην ανάπτυξη του καρκίνου του µαστού. 16

17 Πολλές γυναίκες δεν δοκιµάζουν τη θεραπεία αντικατάστασης ορµονών επειδή θεωρείται ότι προκαλεί καρκίνο του µαστού. Περίπου τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι στην Ευρώπη και τις Ηνωµένες Πολιτείες συµµετέχουν στη δοκιµαστική θεραπεία του νέου φαρµάκου, η αποτελεσµατικότητα του οποίου θα φανεί και αναµένεται να εγκριθεί µετά από πέντε χρόνια. 3.Ορµόνη σε ενέσιµη µορφή ενισχύει τα οστά των γυναικών µε οστεοπόρωση Γυναίκες προχωρηµένης ηλικίας που έλαβαν το φάρµακο είχαν κατά 2/3 λιγότερα κατάγµατα, σε σχέση µε εθελόντριες που πήραν ψευδοφάρµακο Λονδίνο: Η καθηµερινή χορήγηση ενέσεων µε κίνδυνο καταγµάτων των οστών τουλάχιστον κατά 53%, σύµφωνα µε µελέτη που τροποποιηµένη ορµόνη στις γυναίκες που πάσχουν από οστεοπόρωση µπορεί να µειώσει τον δηµοσιεύεται στο τρέχον τεύχος της ιατρικής επιθεώρησης New England Journal of Medicine. Περίπου 10 εκατοµµύρια Αµερικανοί υποφέρουν από οστεοπόρωση, ενώ τουλάχιστον 10 δισεκατοµµύρια δολάρια δαπανώνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ για τη θεραπεία καταγµάτων των οστών, που είναι επακόλουθο της νόσου, η οποία 17

18 χαρακτηρίζεται από τη µείωση της πυκνότητας και το εύθραυστο των οστών. Αντί όµως να περιορίζεται απλώς η ταχύτητα µε την οποία ο οργανισµός διαλύει το υπάρχον οστό, όπως κάνουν οι περισσότερες θεραπείες κατά της οστεοπόρωσης, οι ενέσεις µε παραθυρεοειδή ορµόνη διπλασιάζουν την ταχύτητα µε την οποία δοµείται το νέο οστό, όπως ανακοίνωσε διεθνής οµάδα ερευνητών.γυναίκες προχωρηµένης ηλικίας που έλαβαν το φάρµακο είχαν κατά 2/3 λιγότερα κατάγµατα, σε σχέση µε εθελόντριες που πήραν ψευδοφάρµακο. Και, ενώ το 6% των γυναικών που έλαβε ψευδοφάρµακο είχε κατάγµατα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 3% στις γυναίκες στις οποίες χορηγήθηκε η παραθυρεοειδής ορµόνη. Το τεστ διεξήχθη σε γυναίκες σε 17 χώρες. Όλες θεραπεύτηκαν σε 18 περίπου µήνες. Οι δοκιµές του φαρµάκου είχαν σταµατήσει το 1998, όταν χορηγήθηκαν υψηλές δόσεις της τροποποιηµένης ορµόνης σε ποντίκια, µε αποτέλεσµα τα οστά τους να µεγαλώσουν υπερβολικά και ορισµένα να εµφανίσουν καρκίνο των οστών. Οι ερευνητές υποστηρίζουν πως αυτό δεν αποτελεί κίνδυνο για τον ανθρώπινο οργανισµό. Σύµφωνα µε τους ερευνητές, ένας λόγος που αυτό δεν συµβαίνει στους ανθρώπους είναι ότι άτοµα που, φυσιολογικά, παράγουν υπερβολική ποσότητα ορµόνης έχουν υπερενεργούς παραθυρεοειδείς αδένες και δεν κινδυνεύουν περισσότερο, σε σχέση µε άλλους, να αναπτύξουν καρκίνο στα οστά. Καµία από τις γυναίκες που υποβλήθηκαν στη δοκιµή του φαρµάκου δεν παρουσίασε κακοήθεια στα οστά. Το σκεύασµα είναι προϊόν της φαρµακευτικής εταιρείας Eli Lilly & Co. Θα διατεθεί στην αγορά µε την εµπορική ονοµασία Forteo. 18

19 4. Νέα όπλα στη µάχη κατά της οστεοπόρωσης Αθήνα: ιαγνωστικές µέθοδοι, όπως η περιφερική ποσοτική υπολογιστική τοµογραφία και η χρήση νεότερων βιοχηµικών δεικτών, αποτελούν νέα όπλα για την αντιµετώπιση των µεταβολικών νοσηµάτων των οστών και ιδιαίτερα της οστεοπόρωσης, διότι εξασφαλίζουν καλύτερη εκτίµηση της ποιότητας του οστού και του ρυθµού ανακατασκευής του αντίστοιχα. Η οστεοπόρωση ήταν το κεντρικό θέµα στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Μεταβολισµού των Οστών (ΕΕΜΜΟ) που 19

20 πραγµατοποιήθηκε στο Ρέθυµνο 10. Η οστεοπόρωση πλήττει µία στις τρεις γυναίκες µετά την εµµηνόπαυση, ενώ ένα ποσοστό 30-40% ηλικίας άνω των 65 ετών θα εµφανίσει κάποιο οστεοπορωτικό κάταγµα. Το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 50% για τις γυναίκες άνω των 80 ετών, ενώ ένας στους έξι άνδρες (17%) ηλικίας άνω των 65 ετών θα υποστεί κάποιο οστεοπορωτικό κάταγµα. Σύµφωνα µε τους Έλληνες και τους ξένους επιστήµονες που συµµετείχαν στο συνέδριο, τα τελευταία χρόνια έχουν βελτιωθεί οι µέθοδοι διάγνωσης για τις παθήσεις των οστών. Οι νέες µέθοδοι, όπως η περιφερική ποσοτική υπολογιστική τοµογραφία (pqct), δίνουν πληροφορίες για την ποσότητα της οστικής µάζας και προσδιορίζουν την αρχιτεκτονική του οστού, ενώ οι νεότεροι βιοχηµικοί δείκτες (διάφορα θραύσµατα του µορίου του κολλαγόνου) υποδεικνύουν το ρυθµό ανακατασκευής του οστού και την ποιότητά του. Ιδιαίτερα αναφορά έγινε στους µηχανισµούς δράσης των οιστρογόνων στα οστικά κύτταρα, ενώ συζητήθηκαν τα σύγχρονα αίτια της οστεοπόρωσης. Όπως επισήµαναν οι ειδικοί, η µεσογειακή αναιµία και η έλλειψη αυξητικής ορµόνης "ενοχοποιούνται" σε αρκετές περιπτώσεις για την εκδήλωση οστεοπόρωσης. Επιπρόσθετα, οστεοπόρωση µπορεί να προκληθεί και από τη χορήγηση κάποιων φαρµάκων, όπως τα κορτικοειδή, τα αντιεπιληπτικά και τα διάφορα ανοσοκατασταλτικά. Σχετικά µε τη θεραπευτική αντιµετώπιση της νόσου, παρουσιάστηκε η δράση των εκλεκτικών τροποποιητών των υποδοχέων των οιστρογόνων, όπως η ραλοξιφαίνη, η οποία έχει θετική δράση στα οστά (αύξηση της 20

21 οστικής µάζας, µείωση του αριθµού των καταγµάτων) και στο καρδιαγγειακό σύστηµα, εν αντιθέσει µε τις αρνητικές δράσεις των οιστρογόνων στο µαστό και στη µήτρα. Έρευνα στην οποία έλαβαν µέρος ηλικιωµένες γυναίκες κατέδειξε ότι η τιβολόνη, ένα γοναδοµιµητικό φάρµακο, είναι εξίσου αποτελεσµατική µε τα άλλα κλασικά αντιοστεοπορωτικά φάρµακα. Στο συνέδριο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα νέο φάρµακο, που ανήκει στην κατηγορία των διφοσφωνικών, η ριζενδρονάτη, που έχει τη δυνατότητα να αυξάνει την οστική µάζα και να περιορίζει τα κατάγµατα. 5. Κληρονοµική προδιάθεση στην οστεοπόρωση Aθήνα: Κληρονοµική, σε ποσοστό που αγγίζει το 80%, είναι η οστεοπόρωση, σύµφωνα µε στοιχεία, τα οποία θα παρουσιαστούν στο 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης Μεταβολισµού των Οστών (Ε.Ε.Μ.Μ.Ο.), οι εργασίες του οποίου θα διεξαχθούν από τις 29 21

22 Απριλίου µέχρι την 1η Μαΐου 2004 στη Λήµνο. Όπως τονίζει ο πρόεδρος της Ε.Ε.Μ.Μ.Ο. και της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου Γιώργος Λατσός, η συνεχής έρευνα της παθογένειας της οστεοπόρωσης, ιδιαίτερα µε την προοδευτική αποκάλυψη του γενετικού κώδικα του ανθρώπου, φέρνει συνεχώς στην επιφάνεια και νέα γονίδια, που σχετίζονται µε την ανάπτυξη της οστεοπόρωσης. Μέχρι πριν από λίγο καιρό, 67 τέτοια γονίδια βρέθηκε ότι σχετίζονται µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο µε την ανάπτυξη της οστεοπόρωσης, γεγονός που έχει οδηγήσει στην εδραίωση της πεποίθησης ότι η οστεοπόρωση, κατά ένα ποσοστό γύρω στο 80%, είναι νόσος µε έντονη γενετική προδιάθεση. Έχει, µάλιστα, παρατηρηθεί, ότι αν η µητέρα µιας γυναίκας είχε οστεοπόρωση τότε η πιθανότητα να εµφανίσει οστεοπόρωση και η κόρη είναι 50%, ενώ αν είχε και η γιαγιά της η πιθανότητα αυτή ανεβαίνει στο 75%. Στην παθογένεια επίσης της οστεοπόρωσης, σύµφωνα µε τους ειδικούς επιστήµονες, κερδίζει συνεχώς έδαφος η θεώρηση του οστού όχι ως αυτοτελούς λειτουργικού οργάνου, αλλά ως µέρους της µυοσκελετικής λειτουργικής µονάδας. Σύµφωνα µε τη νέα αυτή θεώρηση, η αντοχή του οστού αλλά και η οστική του µάζα, εξαρτάται άµεσα από τις µηχανικές δυνάµεις, που ασκούνται σ' αυτό µέσω των µυϊκών µαζών. Μέσα από τη νέα αυτή θεώρηση της οστεοπόρωσης, οι ειδικοί επισηµαίνουν ότι για να φτιάξουµε γερά κόκαλα, αλλά και για να τα διατηρήσουµε γερά µέχρι τα βαθιά µας γεράµατα σηµαντικό και 22

23 πρωτεύοντα ρόλο παίζει η σωµατική άσκηση-άθληση, τόσο κατά την παιδική-εφηβική ηλικία, όσο και κατά την ενήλικο ζωή µας. Η σωµατική άσκηση θα δυναµώσει τους µύες και αυτοί ασκώντας έντονα µηχανικά φορτία θα αναγκάσουν τα κόκαλα του σκελετού να γίνουν και να διατηρηθούν γερά σ' όλη µας τη ζωή, σηµειώνουν. Τονίζουν δε ότι το µήνυµα που πρέπει να περάσει προς την κοινωνία είναι ότι: α) η οστεοπόρωση δεν είναι νόσος µόνο της µετεµµηνοπαυσιακής γυναίκας. Η φροντίδα για την πρόληψη και αντιµετώπισή της πρέπει να αρχίζει πολύ πριν εγκατασταθεί, από την παιδική και εφηβική ηλικία και β) η συνεχής, τακτική και προσαρµοσµένη στην κάθε ηλικία σωµατική άσκηση και άθληση σε συνδυασµό µε µια σωστή διατροφή πλούσια σε γαλακτοκοµικά προϊόντα και ασβέστιο και πτωχή σε πρωτεΐνες, χωρίς οινοπνευµατώδη και κάπνισµα, θα χαρίσει γερά και χωρίς οστεοπόρωση κόκαλα. 6. Φάρµακο κατά της οστεοπόρωσης έχει και αντικαρκινική δράση 23

24 Νέα Υόρκη: Η φαρµακευτική ουσία ραλοξιφαίνη, που χρησιµοποιείται ευρέως για την καταπολέµηση της οστεοπόρωσης, βοηθά και στην αποτροπή της εµφάνισης καρκίνου του µαστού σε µετεµµηνοπαυσιακές γυναίκες µε υψηλά επίπεδα οιστρογόνων ορού. Η σχετική µελέτη δηµοσιεύεται στο έγκυρο επιστηµονικό περιοδικό The Journal of the American Medical Association (JAMA). 11 Η ραλοξιφαίνη (που κυκλοφορεί µε την εµπορική ονοµασία Evista) είναι ένα φάρµακο που προς το παρόν έχει εγκεκριµένη ένδειξη χορήγησης µόνο για την οστεοπόρωση. Αν όµως τα συµπεράσµατα της παρούσας µελέτης επιβεβαιωθούν και από δεύτερη έρευνα, είναι πολύ πιθανό ότι σύντοµα θα λάβει έγκριση και ως φάρµακο κατά του καρκίνου του µαστού, δήλωσε στο Reuters ο ρ Κάµινγκς, που ηγήθηκε των ερευνών. Οι ερευνητές από το Πανεπιστήµιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο µελέτησαν επί τέσσερα χρόνια γυναίκες µετεµµηνοπαυσιακής ηλικίας που έπασχαν από οστεοπόρωση και δεν είχαν οικογενειακό ή ατοµικό ιστορικό καρκίνου του µαστού. Κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι η χορήγηση ραλοξιφαίνης ελάττωσε τον κίνδυνο εµφάνισης καρκίνου του µαστού περίπου κατά 50% σε όσες από τις συµµετέχουσες τα επίπεδα 24

25 οιστρογόνων ήταν υψηλά. Η ραλοξιφαίνη είναι ένας εκλεκτικός ρυθµιστής των υποδοχέων των οιστρογόνων (SERM) που παρεµποδίζει τη δράση των οιστρογόνων στα κύτταρα του µαστού και ως εκ τούτου ελαττώνει την προδιάθεση ανάπτυξης καρκίνου του µαστού. "Η χορήγηση ραλοξιφαίνης σε όσες γυναίκες µετεµµηνοπαυσιακής ηλικίας έχουν υψηλά επίπεδα οιστραδιόλης ορού, µπορεί να µειώσει σηµαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του µαστού σε αυτή την πληθυσµιακή οµάδα" υποστηρίζει ο ρ Κάµινγκς. 7.Υποκατάστατο βιταµίνης D για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης Λονδίνο: Ένα υποκατάστατο βιταµίνης D υπόσχεται ότι θα προσφέρει αποτελεσµατική θεραπεία κατά της οστεοπόρωσης, σύµφωνα µε αµερικανική µελέτη που δηµοσιεύεται στο επιστηµονικό έντυπο Proceedings of the National Academy of Sciences. Ο ρ Χέκτορ Ντελούκα, ερευνητής του Πανεπιστηµίου Γουισκόνσιν στο Μάντισον των 25

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ)

Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Παγκόσµια Ηµέρα Οστεοπόρωσης (20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ) Όπως είναι πλέον γνωστό ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO),εδώ και µερικά χρόνια έχει αφιερώσει µια ηµέρα του χρόνου στο πρόβληµα της Οστεοπόρωσης. Το ιεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1) Τι είναι Οστεοπόρωση α) Ορισµός - Η Οστεοπόρωση είναι η πιο συχνή πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται από µείωση της οστικής µάζας και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτου ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση

Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση Ο Καθηγητής Ορθοπαιδικής και πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Οστεοπόρωσης (ΕΛΙΟΣ) Δρ. Γεώργιος Λυρίτης για την Οστεοπόρωση 2011-11-19 10:15:41 Δεν αρκεί η λήψη φαρμάκων για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης

Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη και της ουροδόχου κύστης Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Μπίλλη Ευδ. Επ. Καθηγήτρια, Τμ. Φυσικοθεραπείας, ΤΕΙ Δυτική Ελλάδας Γήρανση - ορισμός Σαφής ορισμός του γήρατος δεν υπάρχει Σύμφωνα με τον Shock, το γήρας

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»

«ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» «ΒΙΤΑΜΙΝΗ D ΚΑΙ ΟΣΤΙΚΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» Στυλ κύριου υπότιτλου Στέλιος Ιωσηφίδης Α.Μ. 3620 Ευθαλία Μαραγκοπούλου Α.Μ 3634 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Χασαπίδου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Δρ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΛ. ΔΙΟΝΥΣΙΩΤΗΣ Φυσίατρος - Ιατρός Αποκατάστασης Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών οστεο πόρωση ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ Για εμάς τις γυναίκες, το γάλα ΔΕΛΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΕΤΟΣ 2010 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οστεοπόρωση από την πλευρά της συμπτωματολογίας, είναι συνήθως, ένα σιωπηλό νόσημα, ιδίως στα αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση; Οστεοπόρωση. Πώς προκαλείται η οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Οστεοπόρωση. Πώς προκαλείται η οστεοπόρωση; Οστεοπόρωση Οστεοπόρωση είναι όρος που χρησιμοποιείται διεθνώς. Είναι ελληνική λέξη που προέρχεται από τη σύνθεση των λέξεων οστούν και πόρος και σημαίνει πορώδες οστούν. Χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ιατροφή & Οστεοπόρωση

ιατροφή & Οστεοπόρωση Source: The 2004 Surgeon General s Report on Bone Health and Osteoporosis: http://www.surgeongeneral.gov/library/bonehealth ιατροφή & Οστεοπόρωση επιµέλεια: Λαπαρίδης Κώστας 1 Τυπικάσχόλιααπό ανθρώπουςµεοστεοπόρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ/ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Μαρία Μπασκίνη-Αρσένη, MSc, RD Κλινική ιαιτολόγος, Ειδική ιατροφολόγος Εσπερινό Λύκειο Αµπελοκήπων 11 εκεµβρίου 2014 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ

ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ ΗΛΙΚΙΑΚΗ ΕΚΦΥΛΙΣΗ ΩΧΡΑΣ ΚΗΛΙΔΑΣ Πώς να προλάβετε και πώς να αντιμετωπίσετε τη συχνότερη αιτία τύφλωσης στα άτομα άνω των 50 ετών ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην Ελλάδα σε περισσότερα από 50.000 άτομα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις

Ισορροπημένη διατροφή. της αναλογίας της μέσης προς τους. Κλασσική Πυραμίδα τροφών. Πυραμίδες Τροφών. Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Άσκηση και διατροφή στην πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών Ισορροπημένη διατροφή Κατανομή λίπους και χρόνιες παθήσεις Ο τρόπος εναπόθεσης του σωματικού λίπους έχει αποδειχτεί τελευταία πως αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

επίκεφαλής Φροντίδα ΣΤΗΝ ΤΡΙΧΑ ΣΤΗΝΟΜΟΡΦΙΑΜΑΣ

επίκεφαλής Φροντίδα ΣΤΗΝ ΤΡΙΧΑ ΣΤΗΝΟΜΟΡΦΙΑΜΑΣ Απο την ιλιαδα κλαγκου Φροντίδα επίκεφαλής Δεν ειναι λιγες οι φορες που τα μαλλια σας, ιδιωσ μετα τις καλοκαιρινες διακοπες, παρουσιαζουν προβληματα. Ρωτησαμε τους ειδικους και μαθαμε τι τα ταλαιπωρει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου. Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ

Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου. Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ Οστεοπόρωση - Παθοφυσιολογία - ιάγνωση - Παράγοντες κινδύνου Πωλ Φαρατζιάν Κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Μονάδα διατροφής ανθρώπου ΓΠΑ Οστίτης Ιστός Η στερεότερη μορφή συνδετικού ιστού ΣΥΣΤΑΣΗ : -

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Η άσκηση βοηθά τον οργανισμό δρώντας σε πολλά συστήματα οργάνων του σώματος. Οι ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης είναι άμεσα ορατές στο καρδιαγγειακό και στο μυοσκελετικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη

Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος. 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη Πόλλυ Μιχαηλίδου Κλινική Διαιτολόγος Γενικό Νοσοκοµείο Λευκωσίας, Κύπρος 9 ο Πανελλήννιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης 28 Φεβρουαρίου 2012 Θεσσαλονίκη «Το κόκκινο κρασί κάνει καλό στην καρδιά» «ΓΑΛΛΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ»

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής.

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακή βιολόγος, medlabnews.gr Τα κολοκυθάκια αποτελούν πολύτιμο σύμμαχο της καθημερινής μας διατροφής. Μπορεί να μην έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών όπως άλλα λαχανικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΔΕΙΚΤΗΣ STRESS ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ASI) Τα επινεφρίδια είναι δυο µικροί αδένες. Βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και ο καθένας τους ζυγίζει 3 έως 5 γραµµάρια. Τους χαρακτηρίζει ο γοργός

Διαβάστε περισσότερα