Wang CS, FitzGerald JM, Schulzer M et al JAMA 2005; 294: [www.jama.com] Ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά: ΑλεξΑνδρα ΖερβουδΑκη, Kαρδιολόγος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Wang CS, FitzGerald JM, Schulzer M et al JAMA 2005; 294:1944-1956 [www.jama.com] Ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά: ΑλεξΑνδρα ΖερβουδΑκη, Kαρδιολόγος"

Transcript

1 Aνασκόπηση Έχει συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια αυτός ο δυσπνοϊκός ασθενής στο εφημερείο; Wang CS, FitzGerald JM, Schulzer M et al JAMA 2005; 294: [www.jama.com] Ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά: ΑλεξΑνδρα ΖερβουδΑκη, Kαρδιολόγος Γιατί το ερώτημα είναι σημαντικό; Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι σημαντικό πρόβλημα της δημόσιας υγείας. Αφορά περισσότερους από 15 εκατομμύρια κατοίκους της Βόρειας Αμερικής και της Ευρώπης, ενώ άλλα τόσα νέα περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο 1-5. Είναι η πλέον δαπανηρή νόσος του καρδιαγγειακού συστήματος στον Δυτικό κόσμο 6,7. Η διαγνωστική αποτυχία στη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας αυξάνει την θνητότητα, παρατείνει την νοσηλεία και αυξάνει το θεραπευτικό κόστος 8,9. Η δύσπνοια, το αίσθημα της δυσκολίας στην αναπνοή 11 είναι η αιτία για 2.5 εκατομμύρια επισκέψεις σε νοσοκομεία στις ΗΠΑ 12. Η δύσπνοια εμφανίζεται σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, όπως η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, το άσθμα, η αποφρακτικού τύπου πνευμονοπάθεια, το άγχος, η απόφραξη των ανώτερων αεραγωγών, η μεταβολική οξέωση και οι νευρομυϊκές παθήσεις. Η ταυτοποίηση ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια μεταξύ πολλών περιστατικών με παρόμοια συμπτωματολογία επιτρέπει την έγκαιρη συμπτωματική και αιτιολογική αντιμετώπιση. Δεν είναι πάντοτε εφικτό να αξιολογείται ο δυσπνοϊκός ασθενής με εξετάσεις για την καρδιακή λειτουργικότητα (υπερηχογράφημα, κοιλιογραφία ή καρδιακό καθετηριασμό). Η πρόκληση για τον γιατρό είναι να διαγνώσει την καρδιακή ανεπάρκεια με βάση το ιστορικό, την φυσική εξέταση και τις άμεσα εφαρμόσιμες εξετάσεις (π.χ. ακτινογραφία θώρακος, ηλεκτροκαρδιογράφημα, νατριουρητικό πεπτίδιο Β τύπου-bnp). Συνεπώς, οι στόχοι αυτής της ανασκόπησης είναι να εντοπίσει τα πλέον χρήσιμα συμπτώματα, τα κλινικά σημεία και τις εξετάσεις για τη διάγνωση του κλινικού συνδρόμου της καρδιακής ανεπάρκειας σε Πiνακας 1. Στοιχεiα χρhσιμα για τη διaγνωση της καρδιακhς ανεπaρκειας σε δυσπνοϊκοyς ασθενeiς στο εφημερεiο Α. Στοιχεία από το ιστορικό Καρδιακή ανεπάρκεια Έμφραγμα μυοκαρδίου Στεφανιαία νόσος Παροξυσμική νυκτερινή δύσπνοια Ορθόπνοια Δύσπνοια στην άσκηση Β. Φυσική εξέταση Τρίτος καρδιακός τόνος (ταχεία πλήρωση κοιλίας) Εκτίμηση της φλεβικής πίεσης Τρίζοντες Καρδιακό φύσημα Οίδημα κάτω άκρων Γ. Ακτινογραφία θώρακος Διόγκωση πνευμονικών πυλών Διάμεσο οίδημα Καρδιομεγαλία Πλευριτική (πλευριτικές) συλλογή (συλλογές) Δ. Ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα Κολπική μαρμαρυγή Μη φυσιολογική εικόνα Ε. ΒΝΡ Χρήσιμο όταν η στάθμη είναι 100 pg/ml, επειδή μειώνει την πιθανότητα καρδιακής ανεπάρκειας ΣΤ. Συνολική εκτίμηση του γιατρού δυσπνοϊκούς ασθενείς που διακομίζονται στο εφημερείο. Με τον όρο «καρδιακή ανεπάρκεια» εννοείται μια συνολική κλινική διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας σαν αιτία της δύσπνοιας (ανεξάρτητα αιτιολογίας, συστολικής ή διαστολικής δυσλειτουργίας), χρησιμοποιώντας πληροφορίες από πολλές πηγές, όπως το ιστορικό, η φυσική εξέταση, η ακτινογραφία θώρακος, το ηλεκτροκαρδιογράφημα (HKΓ), τη βιοχημική εξέταση του αίματος, και ένα ή περισσότερα τεστ που εκτιμούν την καρδιακή λειτουργία. Παθοφυσιολογία της δύσπνοιας στην καρδιακή ανεπάρκεια Αρκετοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί έχουν προταθεί σαν υπεύθυνοι για την αίσθηση της δύσπνοιας σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια (πίνακας 1). Δεν δυσπνοούν όλοι οι ασθενείς με αριστερή κοιλιακή δυσλειτουργία και/ή υψηλές πιέσεις πλήρωσης. Επιπλέον, ασθενείς με μειωμένο κλάσμα εξώθησης μπορεί να είναι δυσπνοϊκοί από αιτίες ανεξάρτητες από την καρδιακή ανεπάρκειά τους Συνεπώς, η χρήση του συνδρόμου της καρδιακής ανεπάρκειας παίρνει υπόψη της τόσο το υποκειμενικό αίσθημα του ασθενή, την κλινική εξέταση, τα ευρήματα από τις εξετάσεις ρουτίνας, καθώς επίσης και την εκτίμηση με ειδικές εξετάσεις. Η μέτρηση του BNP του ορού συμπεριλαμβάνεται στις ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις, επειδή πρόσφατες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι είναι χρήσιμη για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας 22. Το BNP είναι μια νευρο-ορμονική ουσία που εκκρίνεται σχεδόν αποκλειστικά από τις κοιλίες σαν απάντηση σε αύξηση του φορτίου πίεσης ή όγκου, η οποία προκαλεί νατριούρηση, διούρηση και μυοχάλαση 23. Επίσης, φαίνεται ότι το BNP είναι χρήσιμο για την πρόγνωση της καρδιαγγειακής θνητότητας, στην χρόνια και στην οξεία καρδιακή ανεπάρκεια 22, ενώ αναμένονται τα αποτελέσματα σχετικών μελετών με τη χρησιμότητα του BNP στον ορό σαν δείκτη της απόκρισης του ασθενή στη θεραπεία

2 Πώς πρέπει να αξιολογούνται τα συμπτώματα και τα σημεία; Η λεπτομερής λήψη του ιστορικού και η φυσική εξέταση του καρδιαγγειακού συστήματος παραμένουν οι ακρογωνιαίοι λίθοι της διάγνωσης 17, Όσον αφορά τον χειρισμό Valsalva, αυτός πραγματοποιείται φουσκώνοντας και διατηρώντας μια περιχειρίδα μέτρησης πίεσης στα 15 mm Hg πάνω από την συστολική πίεση σε κατάκλιση (οι ήχοι Korotkoff δεν πρέπει να είναι ακουστοί σε αυτό το σημείο), σημείο στο οποίο ο ασθενής εκτελεί έναν παρατεταμένο χειρισμό Valsalva (εκπνοή έναντι κλειστής επιγλωττίδας) για τουλάχιστον 10 δευτερόλεπτα. Σε περίπτωση φυσιολογικής απάντησης, η συστολική πίεση αυξάνεται άμεσα κατά 30 έως 40mmHg πάνω από την πίεση ηρεμίας για 1 έως 3 δευτερόλεπτα (φάση 1, εμφάνιση ήχων Korotkoff). Καθώς μειώνεται η φλεβική επιστροφή, η συστολική πίεση κατακρημνίζεται κάτω από την πίεση ηρεμίας (φάση 2, εξαφάνιση των ήχων Korotkoff). Όταν ο χειρισμός τελειώνει, παρατηρείται μια επιπλέον πτώση της συστολικής πίεσης κάτω από την πίεση ηρεμίας (φάση 3, συνεχιζόμενη απουσία των ήχων Korotkoff). Μεταξύ 3 και 15 δευτερολέπτων, μετά την ολοκλήρωση του χειρισμού, η συστολική πίεση αυξάνεται 15 mm Hg ή περισσότερο πάνω από την πίεση ηρεμίας (φάση 4, επανεμφάνιση των ήχων Korotkoff) 21, Δύο «παθολογικές» αποκρίσεις έχουν περιγραφεί στην καρδιακή ανεπάρκεια. Σε περίπτωση απουσίας της overshoot response, οι φάσεις 1 έως 3 είναι φυσιολογικές, αλλά οι ήχοι Korotkoff δεν επανεμφανίζονται στη φάση 4. Στην απόκριση squarewave, η φάση 1 είναι φυσιολογική, αλλά οι ήχοι Korotkoff είναι παρόντες στις φάσεις 2 και 3, ενώ εξαφανίζονται στη φάση 4 21,31,32,34. Mεθοδολογία Η στρατηγική της έρευνας Συγκεντρώσαμε μέσω MEDLINE τις μελέτες που δημοσιεύθηκαν από το 1966 έως τον Ιούλιο 2005, σχετικά με την ακρίβεια και τη διαγνωστική αξιοπιστία των στοιχείων της κλινικής εξέτασης ως προς τη διάγνωση των ασθενών με δύσπνοια. Η έρευνα μέσω υπολογιστή συμπληρώθηκε με μια έρευνα σε βιβλία και κείμενα που δεν υπάρχουν σε ηλεκτρονική μορφή. Αποτελέσματα Αποτελέσματα της έρευνας Βρέθηκαν 815 σχετικές μελέτες. Από αυτές, οι 682 αποκλείστηκαν και αναλύθηκαν οι υπόλοιπες 133. Οι μελέτες αυτές εξετάσθηκαν λεπτομερώς και εντοπίστηκαν 22, που αξιολόγησαν τον ρόλο της κλινικής εξέτασης ή των βασικών εξετάσεων ρουτίνας (ακτινογραφία θώρακος, ΗΚΓφημα, ΒΝΡ ορού) σε ασθενείς με δύσπνοια 12,31,32,36, Χαρακτηριστικά των μελετών Αξιολογήθηκαν μόνο οι μελέτες με ικανοποιητική ποιότητα (επίπεδο 1-3). Από τις 22 μελέτες που ανταποκρίθηκαν στα κριτήρια εισαγωγής στην έρευνά μας, 18 περιελήφθησαν στην μετα-ανάλυση 12,31,36,39-48, Ακρίβεια της κλινικής εξέτασης και των παρακλινικών εξετάσεων Με τον όρο ακρίβεια εννοούμε την μεταβλητότητα μεταξύ των παρατηρητών (interobserver / intraobserver variation) για ένα συγκεκριμένο εύρημα. Καμία μελέτη δεν εξέτασε ειδικά αυτή την παράμετρο στις σχετικές μελέτες. Ωστόσο, ανάλογη εργασία έγινε και αναφορικά με άλλες διαγνώσεις, όπως τα οξέα στεφανιαία σύνδρομα, τις πνευμονικές παθήσεις κ.ά. Σε γενικές γραμμές, υπάρχει μεγάλη μεταβλητότητα στην ακρίβεια των κλινικών ευρημάτων που σχετίζονται με την καρδιακή ανεπάρκεια, γεγονός που αντανακλά τον μεταβαλλόμενο χαρακτήρα των ευρημάτων, αλλά και τις διαφορές αναφορικά με την ικανότητα κλινικής εξέτασης των γιατρών. Δεκατρείς μελέτες εξέτασαν την αξιοπιστία της κλινικής εξέτασης ως προς την αρχική εκτίμηση της ύπαρξης καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς που εξετάσθηκαν στο εφημερείο. Η συνολική αρχική κλινική αντιμετώπιση των ασθενών στο εφημερείο συσχετίσθηκε με πολύ υψηλό επίπεδο τελικής επιβεβαίωσης της αρχικής διάγνωσης καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 4.4; 95% CI: , όπου LR = Likelihood Ratio). Όταν ο γιατρός του εφημερείου εκτίμησε ότι ο δυσπνοϊκός ασθενής δεν υπέφερε από καρδιακή ανεπάρκεια, η παραπάνω συσχέτιση μειώθηκε στο μισό (LR: 0.45; 95% CI: ). Στοιχεία από το ιστορικό Τα πλέον χρήσιμα στοιχεία απ το ιστορικό για την επιβεβαίωση της παρουσίας της καρδιακής ανεπάρκειας ήταν το ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 5.8; 95% CI: ), εμφράγματος του μυοκαρδίου (LR: 3.1; 95% CI: ) ή στεφανιαίας νόσου (LR: 1.8; 95% CI: ). Αντίθετα, για τους ασθενείς χωρίς προηγούμενο ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 0.45; 95% CI: ), στεφανιαίας νόσου (LR: 0.68; 95% CI: ) ή εμφράγματος του μυοκαρδίου (LR: 0.69; 95% CI: ), ήταν λιγότερο πιθανό η δύσπνοια να οφείλεται σε συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια. Η παρουσία παροξυσμικής νυκτερινής δύσπνοιας (LR: 2.6; 95% CI: ), ορθόπνοιας (LR: 2.2; 95% CI: ) ή δύσπνοιας στην άσκηση (LR: 1.3; 95% CI: ) αύξανε την πιθανότητα της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας. Αντίθετα, η απουσία δύσπνοιας στην άσκηση (LR: 0.48; 95% CI: ), ορθόπνοιας (LR: 0.65; 95% CI: ) ή παροξυσμικής νυκτερινής δύσπνοιας (LR: 0.70; 95% CI: ) μείωνε την πιθανότητα της παραπάνω διάγνωσης ως αιτία της δύσπνοιας. Φυσική εξέταση Η παρουσία τρίτου καρδιακού τόνου αύξανε την πιθανότητα διάγνωσης καρδιακής ανεπάρκειας στον μέγιστο βαθμό (LR: 11; 95% CI: ). Η παρουσία αρκετών άλλων ευρημάτων της κλινικής εξέτασης συσχετίσθηκε επίσης θετικά με την τελική παραπάνω διάγνωση: διάταση των σφαγίτιδων (LR: 5.1; 95% CI: ), τρίζοντες (LR: 2.8; 95% CI: ), κάθε είδος καρδιακού φυσήματος (LR: 2.6; 95% CI: ), οιδήματα κάτω άκρων (LR: 2.3; 95% CI: ). Η παρουσία παθολογικού ηπατοσφαγιτιδικού αντανακλαστικού (LR: 6.4; 95% CI: ) εμφάνισε υψηλό LR, αλλά η αξιολόγησή του σε 1 μόνο μελέτη σε 51 ασθενείς έδειξε διεύρυνση των ορίων αξιοπιστίας (CIs) 31. Μια μη φυσιολογική απάντηση στο χειρισμό Valsalva στην ίδια μελέτη εμφάνισε ένα LR της τάξης των 2.1, αλλά το κατώτερο όριο του 95% CI ήταν 1.0. Η παρουσία των άλλων ευρημάτων δεν συσχετίσθηκε σημαντικά με τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς. Η απουσία τριζόντων (LR: 0.51; 95% CI: ), τα οιδήματα των κάτω άκρων (LR: 0.64; 95% CI: ) ή η διάταση των σφαγιτίδων (LR: 0.66; 95% CI: ) ήταν τα πλέον χρήσιμα ευρήματα που μείωναν σημαντικά την πιθανότητα της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας. Η απουσία τρίτου καρδιακού τόνου ή φυσήματος μείωνε την πιθανότητα της καρδιακής ανεπάρκειας, αλλά το LR υπολογίσθηκε κοντά στο 1. Η συνεισφορά της ακτινογραφίας θώρακος Επτά μελέτες εξέτασαν την συνεισφορά διαφόρων ευρημάτων στην ακτινογραφία 15

3 θώρακος που γίνεται στο εφημερείο. Η παρουσία οποιουδήποτε ακτινολογικού ευρήματος (εκτός από την εικόνα του πνευμονικού οιδήματος) εμφάνισε υψηλές τιμές θετικών LRs με CIs που υπερέβαιναν το 1 και συνεπώς αύξαναν την πιθανότητα της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς. Η παρουσία διάτασης των πνευμονικών φλεβών (ανακατανομή της πνευμονικής αιμάτωσης) εμφάνισε υψηλή συσχέτιση σε 4 μελέτες (LR: 12.0; 95% CI: ), καθώς επίσης και η καρδιομεγαλία σε 6 μελέτες (LR: 3.3; 95% CI: ). Η παρουσία διαμέσου οιδήματος εμφάνισε επίσης υψηλή συσχέτιση σε 2 μελέτες (LR: 12.0; 95% CI: ). Η παρουσία πνευμονίας ή υπερδιάτασης μείωσε την πιθανότητα της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας αλλά αξιολογήθηκε μόνο σε μία μελέτη. Τα πλέον μελετημένα ακτινολογικά ευρήματα (διόγκωση πνευμονικών φλεβών και καρδιομεγαλία) ήταν επίσης τα ευρήματα που όταν ήταν απόντα εμφάνισαν ικανοποιητική συσχέτιση. Η απουσία καρδιομεγαλίας ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη (LR: 0.33; 95% CI: ), με στενότερα όρια αξιοπιστίας απ ό,τι η απουσία διάτασης των πνευμονικών φλεβών (LR: 0.48; 95% CI: ). Η συνεισφορά του ηλεκτροκαρδιογραφήματος Επτά μελέτες εξέτασαν την συνεισφορά του ΗΚΓ στο εφημερείο. Η παρουσία κολπικής μαρμαρυγής σε δυσπνοϊκό ασθενή ήταν το σημαντικότερο εύρημα στο εφημερείο (LR: 3.8; 95% CI: ) και αξιολογήθηκε σε πέντε μελέτες. Η παρουσία νέων μεταβολών στο έπαρμα Τ (LR: 3.0; 95% CI: ) ή παθολογικό ηλεκτροκαρδιογράφημα αύξανε την πιθανότητα διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας, αλλά εκτιμήθηκαν σε λίγες μελέτες (LR: 2.2; 95% CI: ) Η παρουσία φυσιολογικού ΗΚΓ μείωνε την πιθανότητα της καρδιακής ανεπάρκειας και ήταν το μοναδικό φυσιολογικό εύρημα με αρνητικό LR με διαφορά από το 1 που είχε κλινικό νόημα (LR: 0.64; 95% CI: ). Η συνεισφορά του BNP Έντεκα μελέτες εξέτασαν τις κλινικά χρήσιμες στάθμες του BNP στον ορό ασθενών που διακομίζονται στο εφημερείο. Οκτώ από αυτές ανέφεραν ότι είχαν χρηματοδοτηθεί από φαρμακευτικές εταιρίες, 2 δεν ανέφεραν πληροφορίες σχετικά με την χρηματοδότησή τους, και μόνον 1 ανέφερε ότι δεν είχε Η παρουσία πνευμονικού οιδήματος στην ακτινογραφία θώρακος είναι το πλέον χρήσιμο εύρημα για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. σχέση με ανάλογη χρηματοδότηση. Καθώς η στάθμη-όριο αυξάνονταν, η θετική συσχέτιση αυξάνονταν επίσης. Συνεπώς, όσο υψηλότερη ήταν η στάθμη του BNP, τόσο πιθανότερη ήταν η καρδιακή ανεπάρκεια. Ωστόσο, κανένα όριο του BNP δεν υποδήλωνε με ασφάλεια την παρουσία καρδιακής ανεπάρκειας. Για κάθε στάθμη-όριο του BNP μέχρι τα 250 pg/ml, τιμές κάτω από αυτό το όριο καθιστούσαν την καρδιακή ανεπάρκεια όλο και λιγότερο πιθανή (LR: ). Οι στάθμες του BNP πρέπει να ερμηνεύονται διαφορετικά σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια. Η απώλεια ακρίβειας καθώς επιδεινώνεται η νεφρική λειτουργία μπορεί να ελαχιστοποιηθεί με την χρήση ορίων των 225 και 201 pg/ml, αντίστοιχα, για ασθενείς με υπολογιζόμενη σπειραματική διήθηση της τάξης των 15 έως 29 και 30 έως 59 ml/min/1.73m 2. Η χρησιμότητα της στάθμης του BNP σε ασθενείς με προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια είναι αμφίβολη, καθώς τέτοιοι ασθενείς δεν περιελήφθησαν στη σχετική μελέτη. Η συνεισφορά των ευρημάτων σε ασθενείς με ιστορικό πνευμονικής πάθησης Μια μελέτη εξέτασε την συνεισφορά των συμπτωμάτων, των σημείων, του ΗΚΓ και του BNP για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς με προηγούμενο ιστορικό άσθματος ή ΧΑΠ 52. Αυτή η μελέτη υπήρξε τμήμα της μελέτης Breathing Not Properly Multinational Study 39. Η αρχική κλινική εικόνα Μια ισχυρή κλινική υπόνοια του γιατρού των επειγόντων (πιθανότητα 80%) συσχετίσθηκε σημαντικά με το ενδεχόμενο τελικής διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 9.9; 95% CI: ), ενώ μια ενδιάμεση (21%-79%) ή μια ασθενής ( 20%) υπόνοια μείωσε το ενδεχόμενο αυτό (LR: 0.65; 95% CI: ) αλλά δεν την απέκλεισε εντελώς. Στην πραγματικότητα, το 32% των ασθενών της ομάδας ενδιάμεσης υπόνοιας και το 9% των ασθενών της ομάδας ασθενούς υπόνοιας έλαβαν τελικά τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. Στοιχεία απ το ιστορικό Η παρουσία των περισσότερων από τα στοιχεία του ιστορικού αύξαναν την πιθανότητα της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας. Ιστορικό προηγούμενης κολπικής μαρμαρυγής (LR: 4.1; 95% CI: ) ή χειρουργικής επέμβασης bypass στεφανιαίων (LR: 2.8; 95% CI: ) ήσαν τα πλέον χρήσιμα στοιχεία που αύξαναν την πιθανότητα καρδιακής ανεπάρκειας. Η απουσία ανάλογων στοιχείων από το ιστορικό δεν συσχετίσθηκε με κλινικά σημαντική μείωση της πιθανότητας για την παραπάνω διάγνωση. Μόνο η απουσία ορθόπνοιας (LR: 0.68; 95% CI: ) εμφάνισε ένα LR που ήταν σημαντικά διαφορετικό από 1. Συνεπώς, τα συμπτώματα δεν φάνηκαν ιδιαίτερα χρήσιμα μεταξύ των δυσπνοϊκών ασθενών με πνευμονική νόσο ώστε να προσδιορισθεί ποιος πάσχει επίσης από καρδιακή ανεπάρκεια. Φυσική εξέταση Η παρουσία τρίτου καρδιακού τόνου έχει μεγάλη διαγνωστική αξία για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 57; 95% CI: ). Άλλα χρήσιμα ευρήματα αποτελούν η διόγκωση των σφαγιτίδων (LR: 4.3; 95% CI: ), τα οιδήματα των κάτω άκρων (LR: 2.7; 95% CI: ), οι τρίζοντες (LR: 2.6; 95% CI: ), ή η ηπατομεγαλία (LR: 2.4; 95% CI: ). Η απουσία τριζόντων (LR: 0.39; 95% CI: ), οιδημάτων κάτω άκρων (LR: 0.41; 95% CI: ), ή διόγκωσης σφαγιτίδων (LR: 0.65; 95% CI: ) μείωσε την πιθανότητα διάγνωσης καρδιακής ανεπάρκειας. Ακτινογραφία θώρακος Η παρουσία πνευμονικού οιδήματος ήταν το πλέον χρήσιμο εύρημα που υποβοήθησε τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας (LR: 16

4 11.0; 95% CI: ). Άλλα πολύ χρήσιμα ευρήματα ήταν η καρδιομεγαλία (LR: 7.1; 95% CI: ) ή η πλευριτική συλλογή (LR: 4.6; 95% CI: ). Η φυσιολογική ακτινογραφία θώρακος (LR: 0.11; 95% CI: ) και η απουσία καρδιομεγαλίας (LR: 0.54; 95% CI: ) μείωναν την πιθανότητα της διάγνωσης. Ηλεκτροκαρδιογράφημα Η παρουσία ηλεκτροκαρδιογραφικών ευρημάτων, όπως η κολπική μαρμαρυγή (LR: 6.0; 95% CI: ), οι ισχαιμικές αλλοιώσεις των επαρμάτων ST-T (LR: 4.6; 95% CI ), ή των επαρμάτων Q (LR:3.1; 95% CI: ) ήταν επίσης χρήσιμη για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς με ιστορικό πνευμονοπάθειας. Κανένα ηλεκτροκαρδιογραφικό εύρημα δεν υπήρξε χρήσιμο για τον αποκλεισμό της διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας. B-type Natriuretic Peptide (ΒΝP) Οι στάθμες του BNP μπορεί να αυξηθούν σε ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια λόγω ύπαρξης strain της δεξιάς κοιλίας. Ωστόσο, το BNP φαίνεται ότι παραμένει χρήσιμο γι αυτούς τους ασθενείς. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι οι στάθμες του ΒΝΡ είναι σημαντικά υψηλότερες σε ασθενείς με ιστορικό χρόνιας πνευμονοπάθειας και οξεία δύσπνοιας, λόγω συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας, σε σύγκριση με τους ασθενείς που είχαν ιστορικό καρδιακής ανεπάρκειας και οξεία δύσπνοια, λόγω πνευμονοπάθειας 36,65. Το BNP του ορού σε δυσπνοϊκούς ασθενείς με ιστορικό άσθματος ή ΧΑΠ ήταν χρήσιμο για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας (BNP 100 pg/ml; LR: 4.1; 95% CI: ). Ωστόσο, η συνεισφορά του υπήρξε μεγαλύτερη για τον αποκλεισμό της καρδιακής ανεπάρκειας όταν η στάθμη ήταν χαμηλή (BNP 100 pg/ml; LR: 0.09; 95% CI: ). Αυτό ήταν το εύρημα μίας μόνο μελέτης, συνεπώς η τιμή-όριο του BNP για την επιβεβαίωση ή τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκό ασθενή με πνευμονοπάθεια στο εφημερείο παραμένει αμφίβολη. Σχόλια Η ανίχνευση της αιτίας της δύσπνοιας σε ασθενείς στο εφημερείο είναι ταυτόχρονα σημαντική αλλά και δύσκολη. Η διάγνωση του συνδρόμου της καρδιακής ανεπάρκειας απαιτεί την συνύπαρξη σχετικών συμπτωμάτων και αντικειμενικών εξετάσεων της καρδιακής δυσλειτουργίας 5. Αν και είναι διαθέσιμες επεμβατικές εξετάσεις, όπως ο καθετηριασμός Swan-Ganz, αυτό δεν μπορεί να συμβεί στις συνθήκες ενός εφημερείου. Η αποκλειστική στήριξη στο ηλεκτροκαρδιογράφημα για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας είναι προβληματική επειδή απαιτεί ειδική εκπαίδευση 66 και μπορεί να μην αντανακλά πιστά την αιτία της δύσπνοιας 67. Με άλλα λόγια, δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια μειωμένο κλάσμα εξώθησης. Για παράδειγμα, οι ασθενείς με διαστολική καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να εμφανίζουν υψηλές πιέσεις πλήρωσης και δύσπνοια με φυσιολογικό κλάσμα εξώθησης. Το αντίθετο είναι επίσης αληθές: οι ασθενείς με μειωμένο κλάσμα εξώθησης μπορεί να είναι δυσπνοϊκοί λόγω μη καρδιολογικών αιτιών, όπως η ΧΑΠ, και επιπλέον, η σοβαρότητα της μείωσης του κλάσματος εξώθησης δεν συσχετίζεται πάντοτε με το υποκειμενικό σύμπτωμα της δύσπνοιας 68. Στην παρούσα ανασκόπηση, πολλά στοιχεία αποδείχτηκαν χρήσιμα για τη διάγνωση ή τον αποκλεισμό της καρδιακής ανεπάρκειας σε δυσπνοϊκούς ασθενείς. Τα στοιχεία που συνοψίζονται στον πίνακα 1 έχουν αξιολογηθεί από περισσότερες από μία μελέτες και ήταν χρήσιμα, είτε λόγω της παρουσίας τους είτε λόγω της απουσίας τους. Άλλα σχετικά ευρήματα ίσως αξιολογηθούν στο μέλλον. Δεν βρήκαμε μελέτες σχετικές με τον συνδυασμό στοιχείων από το ιστορικό και την φυσική εξέταση ως προς τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας. Ωστόσο, η ανάλυσή μας υποδηλώνει ότι η αρχική συνολική εικόνα που έχει ο γιατρός είναι πολύ χρήσιμη (ιστορικό, φυσική εξέταση, ακτινογραφία, ΗΚΓ). Όταν ο γιατρός δεν αισθάνεται βέβαιος μετά την πρώτη εκτίμηση της κατάστασης, θα πρέπει να βασίζεται στα λίγα ευρήματα που εμφανίζουν ένα LR κατά πολύ μεγαλύτερο από 1. Σημειώνεται ότι μια μεμονωμένη ισχυρή κλινική υπόνοια (LR: 4.4; 95% CI: ) έχει υψηλότερο LR από μια υψηλή στάθμη του BNP. Αυτό σημαίνει ότι η στάθμη του BNP ίσως δεν προσφέρεται περαιτέρω για τη διάγνωση σε δυσπνοϊκούς ασθενείς για τους οποίους υπάρχει ήδη ισχυρή κλινική υπόνοια καρδιακής ανεπάρκειας. Πάντως, σε ασθενείς για τους οποίους δεν υπάρχει ισχυρή αρχική κλινική υπόνοια καρδιακής ανεπάρκειας, μια στάθμη-όριο του BNP της τάξης των 100 pg/ml φαίνεται χρήσιμη, ιδιαίτερα για τον αποκλεισμό της καρδιακής ανεπάρκειας. Για την καλύτερη ερμηνεία των αποτελεσμάτων της μέτρησης του BNP είναι απαραίτητη η προηγούμενη αξιολόγηση της κλινικής υπόνοιας. Η διάγνωση της κλινικής ανεπάρκειας δεν τίθεται με μόνη τη στάθμη του BNP. Σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας, το BNP ίσως είναι ένα χρήσιμο εργαλείο κυρίως για τον αποκλεισμό της καρδιακής ανεπάρκειας λόγω της υψηλής αρνητικής διαγνωστικής του αξίας 5. Ο γιατρός πρέπει να γνωρίζει ότι υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που επηρεάζουν επίσης τις στάθμες του BNP (πίνακας 2). Έχουν προταθεί αλγόριθμοι για την ορθή αξιολόγηση της στάθμης του BNP 70. Συμπέρασμα Τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν από περισσότερες από μία μελέτη με τα υψηλότερα LRs (LR: 3.5) για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ήταν τα ακόλουθα: η συνολική κλινική εκτίμηση, το ιστορικό της καρδιακής ανεπάρκειας, ο τρίτος καρδιακός τόνος, η διόγκωση των σφαγιτίδων φλεβών, η ακτινογραφική εικόνα πνευμονικού οιδήματος και η κολπική μαρμαρυγή στο ηλεκτροκαρδιογράφημα. Τα στοιχεία που αξιολογήθηκαν σε περισσότερες από μία μελέτες με τα χαμηλότερα LRs (LR: 0.60) για τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ήσαν τα ακόλουθα: η συνολική κλινική εκτίμηση, η απουσία προηγούμενου ιστορικού καρδιακής ανεπάρκειας, η απουσία δύσπνοιας στην κόπωση, η απουσία τριζόντων, η απουσία ακτινογραφικής εικόνας πνευμονικού οιδήματος ή καρδιομεγαλίας. Το εύρημα που η παρουσία του μείωσε σημαντικά την πιθανότητα της διάγνωσης ήταν μια στάθμη του BNP 100 pg/ml (για ασθενείς με σπειραματική διήθηση ml/min/1.73m2, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια στάθμη-όριο της τάξης των 201 pg/ml). Ωστόσο, ο γιατρός πρέπει πάντοτε να βασίζει την ερμηνεία της στάθμης του BNP στα ευρήματα από το ιστορικό και την κλινική εξέταση του ασθενή. Σε μια υποομάδα ασθενών στο εφημερείο με ιστορικό άσθματος ή ΧΑΠ, τα χαρακτηριστικά στοιχεία που στήριξαν τη διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ήταν η συνολική κλινική εκτίμηση, ένας τρίτος καρδιακός τόνος, η εμφάνιση πνευμονικού οιδήματος ή καρδιομεγαλίας στην ακτινογραφία και η κολπική μαρμαρυγή. Τα στοιχεία που υποβοήθησαν τον αποκλεισμό της διάγνωσης ήταν η φυσιολογική ακτινογραφία θώρακος και η χαμηλή στάθμη του BNP ( 100 pg/ml). Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα προέρχονται από ανάλυση υποομάδων μιας μελέτης και χρειάζονται περαιτέρω επιβεβαίωση. Σύμφωνα με την παραπάνω μελέτη κανένα μεμονωμένο στοιχείο δεν αποδείχτηκε ιδιαίτερα χρήσιμο για τη διάγνωση ή τον αποκλεισμό της καρδιακής ανεπάρκειας. Συνεπώς, συστήνεται τελικά η συνολική κλινική εκτίμηση, βασισμένη σε 18

5 όλα τα διαθέσιμα παρακλινικά στοιχεία. Εάν συγκεντρωθούν τα απαραίτητα δεδομένα με υψηλό LR υπέρ της καρδιακής ανεπάρκειας, μπορεί να αρχίσει εμπειρική θεραπεία χωρίς περαιτέρω εξετάσεις. Αντίθετα, εάν η κλινική υπόνοια καρδιακής ανεπάρκειας είναι ασθενής, ο γιατρός πρέπει να αναζητήσει άλλες αιτίες της δύσπνοιας. Βιβλιογραφία 1. Braunwald E. Shattuck lecture cardiovascular medicine at the turn of the millennium: triumphs, concerns, and opportunities. N Engl J Med 1997; 337: Hunt SA, Baker DW, Chin MH, et al; American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Committee to Revise the 1995 Guidelines for the Evaluation and Management of Heart Failure); International Society for Heart and Lung Transplantation; Heart Failure Society of America. ACC/AHA Guidelines for the Evaluation and Management of Chronic Heart Failure in the Adult: Executive Summary: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Committee to Revise the 1995 Guidelines for the Evaluation and Management of Heart Failure. Circulation 2001; 104: Redfield MM. Heart failure: an epidemic of uncertain proportions. N Engl J Med 2002; 347: McCullough PA, Philbin EF, Spertus JA, Kaatz S, Sandberg KR, Weaver WD. Confirmation of a heart failure epidemic: findings from the Resource Utilization Among Congestive Heart Failure (REACH) study. J Am Coll Cardiol 2002; 39: Remme WJ, Swedberg K. Guidelines for the diagnosis and treatment of chronic heart failure. Eur Heart J 2001; 22: Mueller C, Scholer A, Laule-Kilian K, et al. Use of B-type natriuretic peptide in the evaluation and management of acute dyspnea. N Engl J Med 2004; 350: Rich MW, Nease RF. Cost-effectiveness analysis in clinical practice: the case of heart failure. Arch Intern Med 1999; 159: Bales AC, Sorrentino MJ. Causes of congestive heart failure: prompt diagnosis may affect prognosis. Postgrad Med 1997; 101: Wuerz RC, Meador SA. Effects of prehospital medications on mortality and length of stay in congestive heart failure. Ann Emerg Med 1992; 21: Manning HL, Schwartzstein RM. Pathophysiology of dyspnea. N Engl J Med 1995; 333: Wasserman K, Casaburi R. Dyspnea: physiological and pathophysiological mechanisms. Annu Rev Med 1988; 39: Springfield CL, Sebat F, Johnson D, Lengle S, Sebat C. Utility of impedance cardiography to determine cardiac vs. noncardiac cause of dyspnea in the emergency department. Congest Heart Fail 2004; 10: Murray JF, Nadel JA (eds). Textbook of Respiratory Medicine. 3rd ed, WB Saunders Co, Philadelphia, Braunwald E. Heart failure. In: Braunwald E, Fauci AS, Kasper DL, et al (eds). Harrison s Principles of Internal Medicine. 15th ed, McGraw-Hill, New York, 2001; American Thoracic Society. Dyspnea. Mechanisms, assessment, and management: a consensus statement. Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: Braunwald E. Pathophysiology of heart failure. In: Heart Disease. WB Saunders Co, Philadelphia 1992; Badgett RG, Lucey CR, Mulrow CD. Can the clinical examination diagnose left-sided heart failure in adults? JAMA 1997; 277: Poole-Wilson PA. Relation of pathophysiologic mechanisms to outcome in heart failure. J Am Coll Cardiol 1993; 22:22A- 29A. 19. Coats AJ, Adamopoulos S, Meyer TE, Conway J, Sleight P. Effects of physical training in chronic heart failure. Lancet 1990; 335: Wilson JR, Mancini DM, Dunkman WB. Exertional fatigue due to skeletal muscle dysfunction in patients with heart failure. Circulation 1993; 87: Mulrow CD, Lucey CR, Farnett LE. Discriminating causes of dyspnea through clinical examination. J Gen Intern Med 1993; 8: Cowie MR, Jourdain P, Maisel A, et al. Clinical applications of B-type natriuretic peptide (BNP) testing. Eur Heart J. 2003; 24: Baughman KL. B-type natriuretic peptide: a window to the heart. N Engl J Med 2002; 347: Holleman DR Jr, Simel DL. Does the clinical examination predict airflow limitation? JAMA 1995; 273: Πiνακας 2. Παρaγοντες που επηρεaζουν τα επiπεδα του BNP Α. Παράγοντες που αυξάνουν τα επίπεδα του BNP (εκτός καρδιακής ανεπάρκειας) Μεγάλη ηλικία Νεφρική ανεπάρκεια Οξέα στεφανιαία σύνδρομα Πνευμονική νόσος με πνευμονική καρδία Μαζική πνευμονική εμβολή Καταστάσεις υψηλής καρδιακής παροχής Β. Παράγοντες που μειώνουν τα επίπεδα του BNP (επί καρδιακής ανεπάρκειας) Οξύ πνευμονικό οίδημα Ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια NYHA I και χαμηλό κλάσμα εξώθησης Οξεία ανεπάρκεια μιτροειδούς Στένωση μιτροειδούς Μύξωμα κόλπου 25. Metlay JP, Kapoor WN, Fine MJ. Does this patient have community-acquired pneumonia? Diagnosing pneumonia by history and physical examination. JAMA 1997; 278: Chunilal SD, Eikelboom JW, Attia J, et al. Does this patient have pulmonary embolism? JAMA 2003; 290: Reeves RA. Does this patient have hypertension? how to measure blood pressure. JAMA 1995; 273: Cook DJ, Simel DL. Does this patient have abnormal central venous pressure? JAMA 1996; 275: Etchells E, Bell C, Robb K. Does this patient have an abnormal systolic murmur? JAMA 1997; 277: Choudhry NK, Etchells EE. Does this patient have aortic regurgitation? JAMA 1999; 281: Marantz PR, Kaplan MC, Alderman MH. Clinical diagnosis of congestive heart failure in patients with acute dyspnea. Chest 1990; 97: Ard RW, Twinning RH. Evaluation of Valsalva test in bedside diagnosis of dyspnea. Am J Med Sci 1957; 234: Knowles JH, Gorlin R, Storey CF. Clinical test for pulmonary congestion with use of the Valsalva maneuver. JAMA 1956; 160: Engstrom JW, Martin JB. Disorders of the autonomic nervous system. In: Braunwald E, Fauci AS, Kasper DL, et al (eds). Harrison s Principles and Practice of Internal Medicine. 15th ed, McGraw-Hill, New York, 2001; Lederle FA, Simel DL. Does this patient have abdominal aortic aneurysm? JAMA 1999; 281: Morrison LK, Harrison A, Krishnaswamy P, Kazanegra R, Clopton P, Maisel A. Utility of a rapid B natriuretic peptide assay in differentiating congestive heart failure from lung disease in patients presenting with dyspnea. J Am Coll Cardiol 2002; 39: Sackett DL, Haynes RB, Guyatt GH, Tugwell P. Clinical Epidemiology: A Basic Science for Clinical Medicine. 2nd ed, Little Brown, Boston, Massachusets, Rao CR. Linear Statistical Inference and Its Applications. John Wiley&Sons, New York, Maisel AS, Krishnaswamy P, Nowak RM, et al. Rapid measurement of B-type natriuretic peptide in the emergency diagnosis of heart failure. N Engl J Med 2002; 347: McCullough PA, Nowak RM, McCord J, et al. B-type natriuretic peptide and clinical judgment in emergency diagnosis of heart failure: analysis from Breathing Not Properly (BNP) Multinational Study. Circulation 2002; 106: Knudsen CW, Omland T, Clopton P, et al. Diagnostic value of B-type natriuretic peptide and chest radiographic findings in patients with acute dyspnea. Am J Med 2004; 116: Lainchbury JG, Campbell E, Frampton CM, Yandle TG, Nicholls MG, Richards AM. Brain natriuretic peptide and n-terminal brain natriuretic peptide in the diagnosis of heart failure in patients with acute shortness of breath. J Am Coll Cardiol 2003; 42: Logeart D, Saudubray C, Beyne P, et al. Comparative value of Doppler echocardiography and B-type natriuretic peptide assay in the etiologic diagnosis of acute dyspnea. J Am Coll Cardiol 2002; 40: Knudsen CW, Riis JS, Finsen AV, et al. Diagnostic value of a rapid test for B-type natriuretic peptide in patients presenting with acute dyspnoe: effect of age and gender. Eur J Heart Fail 2004; 6: Bayes-Genis A, Santalo-Bel M, Zapico-Muniz E, et al. N-terminal probrain natriuretic peptide (NTproBNP) in the emergency diagnosis and in-hospital monitoring of patients with dyspnoea and ventricular dysfunction. Eur J Heart Fail 2004; 6: Villacorta H, Duarte A, Duarte NM, et al. The role of B-type natriuretic peptide in the diagnosis of congestive heart failure in patients presenting to an emergency department with dyspnea. Arq Bras Cardiol 2002; 79: Davis M, Espiner E, Richards G, et al. Plasma brain natriuretic peptide in assessment of acute dyspnoea. Lancet 1994; 343: Dao Q, Krishnaswamy P, Kazanegra R, et al. Utility of B-type natriuretic peptide in the diagnosis of congestive heart failure in an urgent-care setting. J Am Coll Cardiol 2001; 37: Brown LH, Gough JE, Seim RH. Can quantitative capnometry differentiate between cardiac and obstructive causes of respiratory distress? Chest 1998; 113: McNamara RM, Cionni DJ. Utility of the peak expiratory flow rate in the differentiation of acute dyspnea: cardiac vs pulmonary origin. Chest 1992; 101: Fleischer D, Espiner EA, Yandle TG, et al. Rapid assay of plasma brain natriuretic peptide in the assessment of acute dyspnoea. N Z Med J 1997; 110: McCullough PA, Hollander JE, Nowak RM, et al. Uncovering heart failure in patients with a history of pulmonary disease: rationale for the early use of B-type natriuretic peptide in the emergency department. Acad Emerg Med 2003; 10: Januzzi JL Jr, Camargo CA, Anwaruddin S, et al. The N-terminal Pro-BNP investigation of dyspnea in the emergency department (PRIDE) study. Am J Cardiol 2005; 95: Alibay Y, Beauchet A, El Mahmoud R, et al. Plasma N-terminal pro-brain natriuretic peptide and brain natriuretic peptide in assessment of acute dyspnea. Biomed Pharmacother 2005; 59: Ray P, Arthaud M, Lefort Y, Birolleau S, Beigelman C, Riou B. Usefulness of B-type natriuretic peptide in elderly patients with acute dyspnea. Intensive Care Med 2004; 30: Mueller T, Gegenhuber A, Poelz W, Haltmayer M. Diagnostic accuracy of B type natriuretic peptide and amino terminal probnp in the emergency diagnosis of heart failure. Heart 2005; 91: Gadsboll N, Hoilund-Carlsen PF, Nielsen GG, et al. Symptoms and signs of heart failure in patients with myocardial infarction: reproducibility and relationship to chest X-ray, radionuclide ventriculography and right heart catheterization. Eur Heart J 1989; 10: Ishmail AA, Wing S, Ferguson J, Hutchinson TA, Magder S, Flegel KM. Interobserver agreement by auscultation in the presence of a third heart sound in patients with congestive heart failure. Chest 1987; 91: Cook DJ. Clinical assessment of central venous pressure in the critically ill. Am J Med Sci 1990; 299: Butman SM, Ewy GA, Standen JR, Kern KB, Hahn E. Bedside cardiovascular examination in patients with severe chronic heart failure: importance of rest or inducible jugular venous distension. J Am Coll Cardiol 1993; 22: Badgett RG, Mulrow CD, Otto PM, Ramirez G. How well can the chest radiograph diagnose left ventricular dysfunction? J Gen Intern Med 1996; 11: Panju AA, Hemmelgarn BR, Guyatt GH, Simel DL. Is this patient having a myocardial infarction? JAMA 1998; 280: Holleman DR Jr, Simel DL, Goldberg JS. Diagnosis of obstructive airways disease from the clinical examination. J Gen Intern Med 1993; 8: McCullough PA, Duc P, Omland T, et al. B-type natriuretic peptide and renal function in the diagnosis of heart failure: an analysis from the Breathing Not Properly Multinational Study. Am J Kidney Dis 2003; 41: Cabanes L, Richaud-Thiriez B, Fulla Y, et al. Brain natriuretic peptide blood levels in the differential diagnosis of dyspnea. Chest 2001; 120: Seward JB, Douglas PS, Erbel R, et al. Handcarried cardiac ultrasound (HCU) device: recommendations regarding new technology: a report from the Echocardiography Task Force on New Technology of the Nomenclature and Standards Committee of the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr 2002; 15: Devereux RB, Liebson PR, Horan MJ. Recommendations concerning use of echocardiography in hypertension and general population research. Hypertension 1987; 9:II97-II Wenger NK. Left ventricular dysfunction, exercise capacity and activity recommendations. Eur Heart J 1988; 9(Suppl F): Marcus GM, Gerber IL, McKeown BH, et al. Association between phonocardiographic third and fourth heart sounds and objective measures of left ventricular function. JAMA 2005; 293: Maisel A. B-type natriuretic peptide measurements in diagnosing congestive heart failure in the dyspneic emergency department patient. Rev Cardiovasc Med 2002; 3(Suppl 4):S10-S17. IR 20

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΓΙΑΔΑΚΗ ΧΡΥΣΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚOΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΕ 4 ΣΤΑΔΙΑ ΙΣΟΟΓΚΩΤΙΚΗ ΧΑΛΑΣΗ-ΤΑΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΑΣΚΗΣΗ, ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MB01 3.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Επισκόπηση Μειωμένος όγκος παλμού Μεγάλη στένωση ΑΒ, ΜΒ Στένωση ΑΒ Ανεπάρκεια ΑΒ Στένωση και Ανεπάρκεια ΑΒ Μεγάλη αγγειοδιαστολή Εισπνοή Παράδοξος ή εναλλασσόμενος=

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΧΑΝΙΑ 22-24/5/2015 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΕ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ ΛΑΜΠΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ! Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας! ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Καρδιακή Ανεπάρκεια

Νόσημα: Καρδιακή Ανεπάρκεια «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Καρδιακή Ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Παύλος Στουγιάννος. Καρδιολόγος

Παύλος Στουγιάννος. Καρδιολόγος Παύλος Στουγιάννος Καρδιολόγος Γ.Ν.Α. «Η ΕΛΠΙΣ» Επιδημιολογία Ο θωρακικός πόνος είναι υπεύθυνος για το 5-7% των επισκέψεων ασθενών στα ΤΕΠ. 15-20% έχουν Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο Μικρό ποσοστό άλλες επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια ομάδων εργασίας

Σεμινάρια ομάδων εργασίας Σεμινάρια ομάδων εργασίας ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΞΙΑΣ ΚΑΡ ΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗΣ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πνευμονική Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση είναι η παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ. Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ. Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΔΥΣΠΝΟΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ-ΤΟΚΕΤΟ-ΛΟΧΕΙΑ Διαμαντής Α. Χλωρός Πνευμονολόγος Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Θεσσαλονίκη 16 Μαΐου 2011 Επιδημιολογία δύσπνοιας στη φυσιολογική κύηση Είναι συχνή 50% στον 5 ο 75% στον

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST.

Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Είναι η πνευματική καταπόνηση εκλυτικό αίτιο ισχαιμίας; Μελέτη συνεχούς παρακολουθήσεως της λειτουργικότητας της αριστερής κοιλίας με το nuclear VEST. Η πνευματική καταπόνηση (mental stress) και τα έντονα

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ Ε. Κοσμάς 3η Πνευμον. Κλινική ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μιτοχόνδρια μυών Παραγωγή ενέργειας (ΑΤΡ, οξειδωτική φωσφορυλλίωση) Απαιτούν Ο2, υπερπαράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις

Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις Εισαγωγή Στις µέρες µας έχει αναγνωριστεί η ιδιαίτερη αξία της άσκησης και η συµβολή της στην προάσπιση της υγείας

Διαβάστε περισσότερα

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια A.Παπαθανασίου Εντατικολόγος Καρδιολόγος ΕΑ ΜΕΘ ΠΓΝ Ιωαννίνων thanasis.papathanasiou@gmail.com DISCLOSURES None Γυναίκα 75 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής ΝΓ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ `Α ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Ο John Hutchinson, το 1846, παρουσίασε όχι μόνον την πρώτη σπιρομετρική συσκευή, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος

<<Διαγνωστικά Προβλήματα και θεραπευτική προσέγγιση>> Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Σφυρόερα Κατερίνα Ρευματολόγος Η οστεοπόρωση στον άνδρα συνήθως εμφανίζεται με κατάγματα ΕΝΩ στη γυναίκα διαγιγνώσκεται με την εξέταση ρουτίνας της

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης

Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης Σύγχρονη αντιμετώπιση ανθεκτικής στηθάγχης Χαράλαµπος Βλαχόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας 1η Πανεπιστηµιακή Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Θεσσαλονίκη, Φεβρουάριος 2013 Στηθάγχη: ένα συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Α. Σταθόπουλος, Χ. Χάµος, Ο. Κισκήρα, Α. Ψευδή Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» To monitoring του ασθενούς αποτελεί κλειδί στην παροχή αναισθησιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση

Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση Πνευμονική αρτηριακή υπέρταση Κλινική εικόνα Διαγνωστική προσέγγιση Αθήνα 2006 Πολίτης Π. ΚΕΘ Νοσ. Ο Ευαγγελισμός Κλινική εικόνα ΠΑΥ Σιωπηλή πορεία --- κλινική υποψία Δύσπνοια στη κόπωση Αδυναμία Οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΔΙΑΧΥΣΗ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cotes JE et al. Official Statement of the ERS. Eur Respir J 6 (suppl.16): 41-52, 1993 ATS Official Statement. AJRCCM 152:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ. Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ. Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΑΟΡΤΗΣ ΜΕ ΧΑΜΗΛΟ ΚΛΑΣΜΑ ΕΞΩΘΗΣΗΣ Λαζαρίδης Κυριάκος Γενικός Αρχίατρος 417 ΝΙΜΤΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Ως βαλβιδική αορτική στένωση ορίζεται η παρεµπόδιση της ροής του αίµατος δια µέσου της αορτικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

9 28-2 Hyatt Regency,...

9 28-2 Hyatt Regency,... 9 28-2 Hyatt Regency,... ,» (IASP) -, - - ,, ' 5-7%, , (,, ), 12/ Tietze ( ( / )! Epidemiology of Chest Pain in Primary Care and Emergency Department Settings Percentage of patients presenting with chest

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική Νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Διαβητική Νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Διαβητική Νεφροπάθεια Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Ο ΣΔ αποτελεί τη συχνότερη αιτία ΧΝΝ τελικού σταδίου Seminars in Dialysis 23: 129 133, 2010 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Θωµόπουλος Καρδιολόγος 08/03/2012

Κ. Θωµόπουλος Καρδιολόγος 08/03/2012 Κ. Θωµόπουλος Καρδιολόγος 08/03/2012 Apnea ιακοπή ροής αέρα > 10 sec. Hypopnea Μείωση ροής αέρα

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα:

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρηρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονία της κοινότητας

Πνευμονία της κοινότητας Ε. Χατζηαγόρου, Χ. Ανταχόπουλος Α. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Πνευμονία της κοινότητας Ποικίλει με την ηλικία (Πιν 1) με μία επίπτωση γύρω στο 0,5% το χρόνο σε παιδιά κάτω των 15 χρόνων και συχνότερη σε

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου Αρτηριακή Υπέρταση V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου V Kotsis 2008 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση Κλινική εικόνα Διαγνωστική προσέγγιση Αθήνα 2010

Πνευμονική υπέρταση Κλινική εικόνα Διαγνωστική προσέγγιση Αθήνα 2010 Πνευμονική υπέρταση Κλινική εικόνα Διαγνωστική προσέγγιση Αθήνα 2010 Πολίτης Π. ΚΕΘ Νοσ. Ο Ευαγγελισμός Διαγνωστική στρατηγική 1. Κλινική υποψία για υπόστρωμα ΠΥ 2. Ανίχνευση της παρουσίας ΠΥ 3. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα