1η Συνεδρίαση. Προεδρείο: Σαγιάς Γεώργιος Καραναστάσης Αναστάσιος ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ - ΘΕΜΑΤΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1η Συνεδρίαση. Προεδρείο: Σαγιάς Γεώργιος Καραναστάσης Αναστάσιος ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ - ΘΕΜΑΤΑ"

Transcript

1 1η Συνεδρίαση Προεδρείο: Σαγιάς Γεώργιος Καραναστάσης Αναστάσιος ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ - ΘΕΜΑΤΑ Παπακωνσταντίνου Μαρία Φωτεινή «Τα αποτελέσματα των ανασκαφών ΙΔ Εφ. Π. & Κ. Αρχαιοτήτων στην περιοχή του Δ.Δ. Σταυρού» Παπαναγιώτου Τριαντάφυλλος «Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδας» Δελόπουλος Γεώργιος «Νέα στοιχεία για την Υπάτη της Φραγκοκρατίας» Γεωργίου Ευαγγελία «Νομισματικές μαρτυρίες από την πόλη της Λαμίας» Πανταζής Παναγιώτης «Η μάχη του Σπερχειού» Ερωτήσεις απαντήσεις - απόψεις επί των εισηγήσεων της 1ης Συνεδρίασης

2 ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Μαρία - Φωτεινή Παπακωνσταντίνου Αρχαιολόγος, Δ/ντρια ΙΔ Εφορίας Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων ΘΕΜΑ Τα αποτελέσματα των ανασκαφών της ΙΔ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων στην περιοχή του Σταυρού Ηκοιλάδα του Σπερχειού, σταυροδρόμι στο κέντρο του ελλαδικού χώρου, παρείχε όλες τις προϋποθέσεις για την εγκατάσταση και διαβίωση του ανθρώπου κατά την αρχαιότητα. Τα βουνά που την περιβάλλουν από τις τρεις πλευρές δεν εμπόδισαν τις επαφές με τις άλλες περιοχές τις Ελλάδας. Αντίθετα, τα φυσικά περάσματά τους λειτούργησαν ως δίαυλοι επικοινωνίας για τη διακίνηση ανθρώπων, αγαθών, πολιτιστικών ρευμάτων και ιδεών. Στις παρυφές των δύο ορεινών όγκων της Οθρυος και της Οίτης, κατά μήκος του ποταμού και στα εύφορα εδάφη της, από το μυχό του Μαλιακού κόλπου μέχρι τις ανατολικές απολήξεις του Τυμφρηστού, αναπτύχθηκαν, από τους νεολιθικούς χρόνους μέχρι την ύστερη αρχαιότητα, πολυάριθμοι οικισμοί. Τα ίχνη των οικισμών αυτών αποτελούν αντικείμενο της Εικ. 1. Αποσπάσμα χάρτη Γ.Υ.Σ. 1: Αρχαιολογικοί χώροι περιοχής Σταυρού.

3 Τα αποτελέσματα των ανασκαφών της ΙΔ Ε.Π. Κ.Α. στην περιοχή του Σταυρού 19 σύγχρονης αρχαιολογικής έρευνας, με σκοπό την ανασύνθεση της πολιτιστικής φυσιογνωμίας της κοιλάδας στο πέρασμα των αιώνων 1. Η ευρύτερη περιοχή του σημερινού Δημοτικού Διαμερίσματος Σταυρού βρίσκεται περίπου στο μέσον της κοιλάδας του Σπερχειού και καταλαμβάνει το δυτικότερο άκρο της νότιας απόληξης της Οθρυος που ξεκινά από τη Λαμία 2 (εικ. 1). Τα αρχαιότερα ίχνη ζωής στην περιοχή βρίσκονται στα ΒΔ του χωριού στη θέση Παράβολο 3, όπου έχει εντοπισθεί οικισμός της Μέσης Νεολιθικής Εποχής (5η χιλιετία π.χ.), σύγχρονος του πολύ μεγαλύτερου και μακροβιότερου γειτονικού οικισμού του Παλαιόμυλου Λιανοκλαδίου 4. Στα ΒΔ επίσης του χωριού, στην περιοχή Καστράκι, σώζονταν μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα λείψανα αρχαίας οχύρωσης. Πρόκειται για ένα χαμηλό οροπέδιο κυκλικού σχήματος σε εξαιρετικά στρατηγική θέση, εφ όσον προεξέχει του ορεινού όγκου και ελέγχει ολόκληρο το δυτικό τμήμα της κοιλάδας (εικ. 1). Σύμφωνα με το Γάλλο αρχαιολόγο και μελετητή Υves Βéquignon 5, η οχύρωση αυτή, όπως και μια ακόμα βορειότερα, κοντά στο σημερινό χωριό Λυγαριά, προορίζονταν για την άμυνα της Λαμίας από Δ και δεν φαίνεται να σχετίζονταν με σημαντικές οικιστικές εγκαταστάσεις. Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι ο Τίτος Λίβιος, περιγράφοντας την πορεία του ρωμαίου ύπατου Μάνιου Ακίλιου από το Δομοκό στην κοιλάδα του Σπερχειού το 191 π.χ. προκειμένου να κατευθυνθεί στην Υπάτη δια της μικρής κοιλάδας μεταξύ Αγριλιάς - Λυγαριάς και Σταυρού, δεν αναφέρει καμία αρχαία πόλη. Φαίνεται ότι αποτελούσαν μικρές κώμες, τις οποίες τόσο ο Béquignon όσο και ο Stählin 6 επιχειρούν να ταυτίσουν, βάσει της λατινικής 1. Y. Béquignon, La vallée du Spercheios, Paris F. Dakoronia, Spercheios valley and the adjacent area in Late Bronze Age and Early Iron Age, Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου Θεσσαλία. Δεκαπέντε χρόνια αρχαιολογικής έρευνας, Αποτελέσματα και Προοπτικές, Λυών 1990 (Αθήνα 1994), τόμ. Α, σ. 233 κ.έ. Φ. Δακορώνια, Ιστορική και αρχαιολογική ανασκόπηση της κοιλάδας του Σπερχειού: Η κοιλάδα του Σπερχειού κατά τους προϊστορικούς χρόνους, Πρακτικά ημερίδας ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ 2000+, Λαμία 1995, σ Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, Ιστορική και αρχαιολογική ανασκόπηση της κοιλάδας του Σπερχειού: Η κοιλάδα του Σπερχειού από τους αρχαϊκούς στους ρωμαϊκούς χρόνους, Πρακτικά ημερίδας ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ 2000+, Λαμία 1995, σ Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, Αρχαιολογικά ευρήματα από την κοιλάδα του Σπερχειού, Πρακτικά Α Συνεδρίου Ρούμελης, Λαμία 2001 (Αθήνα 2004), σ Δ. Σακκάς, Η Μυκηναϊκή εποχή στην κοιλάδα του Σπερχειού επί τη βάσει της κεραμικής (σε αυτό τον τόμο). 2. A. Philippson, E. Kirsten, Die Griechischen Landschaften, τόμ. 1, σ Θ. Τσουκνίδας, Μπεκή Φθιώτιδας, θέση Παράβολο. Ενας οικισμός της 5ης χιλιετίας, Πρακτικά Α Συνεδρίου Φθιωτικών Ερευνών, Υπάτη 1990 (Λαμία 1993), σ. 15 κ. ε. 4. A.J.B. Wace & M.S. Thompson, Prehistoric Thessaly, Cambridge 1912, σ Γ. Χουρμουζιάδης, ΑΔ 29 ( ), Χρονικά, σ. 517 κ. ε. 5. Ό.π., σ. 279 κ.έ. 6. Fr. Stählin, Η αρχαία Θεσσαλία. Γ. Παπασωτηρίου και Α Θανοπούλου (μτφ.), Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος Τρικάλων, Κείμενα και Μελέτες 13,, Θεσσαλονίκη 2002, σ. 367.

4 20 Μαρία - Φωτεινή Παπακωνσταντίνου Εικ. 2. Αποσπάσμα χάρτη Γ.Υ.Σ. 1: Αποκαλυφθέντα τμήματα νεκροταφείων περιοχής Σταυρού επιγραφής 7 που ορίζει τα όρια μεταξύ Λαμιέων και Υπαταίων με το αρχαίο τοπωνύμιο Σίδη. Σύμφωνα με τον Βéquignon μάλιστα, τίποτα δεν εμποδίζει την ταύτιση του οχυρού στο Καστράκι με τη Σίδη 8. Το οχυρό αυτό, κατά τον ίδιο, φαίνεται να κατασκευάστηκε στο τέλος του 5ου αι. π.χ. ή στις αρχές του 4ου αι. και από τον 2ο αι. π.χ. αρχίζει να εγκαταλείπεται και σιγά να ερειπώνεται. Η άφθονη καλής ποιότητας κεραμική που βρίσκεται διάσπαρτη στο ύψωμα, με μεγάλη αναλογία μελαμβαφών οστράκων, τα τμήματα πίθων και τα θραύσματα κεραμίδων στέγης, επιβεβαιώνουν τον οικιστικό χαρακτήρα της θέσης και τη χρονολόγηση του Βéquignon, συγχρόνως όμως αποτελούν κίνητρο για τη διενέργεια μιας ανασκαφής, η οποία θα δώσει απαντήσεις στο ζήτημα της ταύτισης και του χαρακτήρα της εγκατάστασης. Αρχαιολογικές ενδείξεις αναφέρονται σε άλλα σημεία, κυρίως στα Β του χωριού και στις βόρειες υπώρειες του υψώματος Πυργάκι, το οποίο 7. Ι. Βορτσέλας, Φθιώτις, η προς νότον της Οθρυος, Εν Αθήναις 1907, σ. 211 κ.έ. 8. Σύμφωνα με πρόσφατα ανασκαφικά στοιχεία (2007), είναι πιθανό, τα οικοδομικά κατάλοιπα τα οποία αποκαλύπτονται στην ανασκαφή που διεξάγεται στο πλαίσιο κατασκευής της υποδομής της Νέας Σιδηροδρμικής Γραμμής Υψηλών Ταχυτήτων από Σ.Σ. Λιανοκλαδίου μέχρι Σ.Σ. Δομοκού, στη θέση Παλιοχώρια Δ.Δ. Λυγαριάς του Δήμου Λαμιέων, να ταυτίζονται με την αρχαία Σίδη.

5 Τα αποτελέσματα των ανασκαφών της ΙΔ Ε.Π. Κ.Α. στην περιοχή του Σταυρού 21 σύμφωνα με κάποιες αναφορές ήταν επίσης οχυρωμένο για τον έλεγχο της πεδινής διαβάσεως Α γ ρ ι λ ι ά ς - Λ υ γ α ρ ι ά ς Σταυρού, ΒΔ της Λαμίας. Οι ανασκαφές της ΙΔ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων την τελευταία τριακονταετία έφεραν στο φως τμήματα των νεκροταφείων άγνωστων μέχρι σήμερα οικισμών, οι οποίοι θα πρέπει να αναπτύχθηκαν γύρω από το ύψωμα Τύμπανος, στα Α του σημερινού χωριού (εικ. 1-2). Τα νεκροταφεία, σύμφωνα με τα ανασκαφικά δεδομένα, εκτείνονται τουλάχιστον από το Μπικιόρεμα μέχρι λίγο μετά το ανατολικό όριο του Δημοτικού Διαμερίσματος. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι σποραδικά τάφοι έχουν αποκαλυφθεί και σε άλλα σημεία στην περιοχή των Εικ. 3. Μυκηναϊκό νεκροταφείο. Ο δρόμος και η είσοδος λαξευτού θαλαμωτού τάφου. Εικ. 4. Μυκηναϊκό νεκροταφείο. Αλάβαστρο. Καλυβίων και στα Ανω Ρεβένια, οι οποίοι υποδηλώνουν την ταφική χρήση του χώρου των νοτίων απολήξεων της Οθρυος μέχρι τη Λαμία, χωρίς να μπορούν προς το παρόν να ενταχθούν σε κάποιο οργανωμένο νεκροταφείο. Η αποκάλυψη των νεκροταφείων στη θέση Τύμπανος σχετίζεται με την εκτέλεση δημόσιων έργων και με την οικοδομική δραστηριότητα στην περιοχή, ενώ οι τάφοι στο Μπικιόρεμα 9 (Βαγιανόρεμα) ήρθαν στο φως λόγω της δραστηριότητας των αρχαιοκαπήλων. Η ταφική χρήση του χώρου αυτού είναι αξιοσημείωτα μακρόχρονη καθώς ξεκινά από τους μυκηναϊκούς χρόνους (ΥΕ ΙΙΙΑ εποχή, 1400 π.χ.) και φθάνει μέχρι τους υστερορρωμαϊκούς - παλαιοχριστιανικούς χρόνους (5ος-6ος αι. μ.χ.). Στο Μπικιόρεμα 10 ανασκάφτηκαν 11 θαλαμωτοί τάφοι λαξευμένοι στις δύο πλαγιές του ρέματος. Οι μνημειωδέστεροι από αυτούς (εικ. 3), 9. Σχετικά με την ονομασία του ρέματος βλ. Ι. Μακρής, Σταυρός (Μπεκή) Φθιώτιδας. Η ιστορία του, Λαμία 1998, σ. 74, υποσημ Φ. Δακορώνια, ΑΔ 33 (1978), Χρονικά, σ F. Dakoronia,, ό. π. (υποσημ. 1), σ. 235 κ. έ.

6 22 Μαρία - Φωτεινή Παπακωνσταντίνου Εικ. 5. Γεωμετρικό νεκροταφείο. Λαξευτός θαλαμωτός τάφος με τα κτερίσματα και τα οστά στη θέση τους. Εικ. 6. Υστερορρωμαϊκό παλαιοχριστιανικό νεκροταφείο. Κεραμοσκεπής καλυβίτης τάφος. ελλειψοειδούς ή ορθογώνιας κάτοψης με επιμήκεις δρόμους, ανήκουν στους μυκηναϊκούς χρόνους. Οι μικρότεροι με ελλειψοειδούς κάτοψης θάλαμο και μικρό ή καθόλου δρόμο αποτελούν εκφυλισμένη μορφή του ίδιου τύπου και χρονολογούνται στους πρωτογεωμετρικούς χρόνους (β μισό 11ου-10ος αι. π.χ.), με χρήση σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι την αρχαϊκή εποχή (7ος-6ος αι. π.χ.). Τα μυκηναϊκά κτερίσματα συνίστανται σε αγγεία (εικ. 4), κοσμήματα, σφονδύλια, σφραγιδόλιθους, χάνδρες και ένα ειδώλιο τύπου Ψ. Το σημαντικότερο όμως εύρημα αποτελεί ένα μοναδικό για τον τύπο χρυσό διάδημα, ένδειξη κοινωνικής διαστρωμάτωσης των κατοίκων της περιοχής, το οποίο εκτίθεται σε περίοπτη θέση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Λαμίας. Στα πρωτογεωμετρικά κτερίσματα περιλαμβάνονται κυρίως στην πλειονότητά τους αγγεία και λιγότερα χάλκινα κοσμήματα, όπως περόνες και μια πόρπη με εγχάραγκτη διακόσμηση. Οι εκσκαπτικές εργασίες για την κατασκευή του νέου αγωγού ύδρευσης στάθηκαν αφορμή για την αποκάλυψη τεσσάρων ακόμη τάφων, τριών θαλαμωτών και ενός κιβωτιόσχημου, του πρωτογεωμετρικού νεκροταφείου 11. Οι νεκροί ήταν τοποθετημένοι σε συνεσταλμένη στάση και πλούσια κτερισμένοι με αγγεία μιας ποικιλίας αντιπροσωπευτικών σχημάτων της εποχής (εικ. 5). Πλούσιο κεραμικό σύνολο πρωτογεωμετρικής περιόδου προήλθε επίσης από δύο εκφυλισμένους θαλαμωτούς τάφους και τρία ακανόνιστα 11. Μ. - Φ. Παπακωνσταντίνου, ΑΔ 57 (2002), Χρονικά, Εργο ύδρευσης ΔΕΥΑΛ, τροφοδοτικός αγωγός Σταυρού (υπό έκδοση).

7 Τα αποτελέσματα των ανασκαφών της ΙΔ Ε.Π. Κ.Α. στην περιοχή του Σταυρού 23 λαξεύματα στο οικόπεδο ιδιοκτησίας Δ. Κλειτσάκη 12. Σε τρία συνεχόμενα οικόπεδα 13 με πρόσοψη στην οδό προς το Καρπενήσι αποκαλύφθηκαν εκτεταμένα τμήματα του υστερορρωμαϊκούπ α λ α ι ο χ ρ ι σ τ ι α ν ι κ ο ύ νεκροταφείου. Οι τάφοι ήταν ορθογώνια ή ελλειψοειδή ορύγματα λαξευμένα στο σχιστολιθικό βράχο της περιοχής με ή χωρίς περιχείλωμα με προσανατολισμό Α-Δ. Στο εσωτερικό πολλών από αυτά είχαν κατασκευασθεί κεραμοσκεπείς καλυβίτες τάφοι (εικ. 6). Οι περισσότεροι περιείχαν νεκρούς τοποθετημένους εκτάδην με το κρανίο προς τα Δ. Ηταν όλοι ακτέριστοι, εκτός από έναν που περιείχε ταφή μικρού κοριτσιού με δύο ασημένια ενώτια 14 (εικ. 7). Εικ. 7. Υστερορρωμαϊκό παλαιοχριστιανικό νεκροταφείο. Ζεύγος ασημένιων ενωτίων Εικ. 8. Κλασικό νεκροταφείο. Μελανόμορφη λήκυθος, μόνωτη μελαμβαφής φιάλη, μελαμβαφής αλατιέρα. Αυτό το εύρημα, σε συνδυασμό με τον τρόπο κατασκευής των τάφων και την απουσία κτερισμάτων, που συνάδει με την ένδεια που σημειώνεται στον ελλαδικό χώρο κατά την περίοδο της σλαβικής εισβολής, επιτρέπουν την τοποθέτηση της χρήσης του νεκροταφείου στον 5ο 6ο αι. μ.χ. Μεταξύ των τάφων του υστερορρωμαϊκού-παλαιοχριστιανικού νεκροταφείου ερευνήθηκαν δύο τάφοι κλασικής εποχής με κτερίσματα μια μελανόμορφη λήκυθο και μια μελαμβαφή αλατιέρα ο ένας 15, και μια μόνωτη μελαμβαφή φιάλη ο άλλος 16 (εικ. 8). Σε γειτονικό προς αυτά 12. Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, ΑΔ 47 (1992), Χρονικά, σ Αικ. Σταμούδη, ΑΔ 51 (1996), Χρονικά, σ. 314 κ. ε. 13. Φ. Δακορώνια, ΑΔ 47 (1992), Χρονικά, οικ. Γ. Κρεμενιώτη, σ. 185 κ. ε. Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, ΑΔ 55 (1999), Χρονικά, οικ. Ν. Παπανάγνου (υπό έκδοση). Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, ΑΔ 58 (2002), Χρονικά, οικ. Ν. Κουνούκλα (υπό έκδοση). 14. Ό.π. (υποσημ. 13), οικ. Ν. Κουνούκλα, τάφος ΧVI. 15. Ό. π. (υποσημ. 13), οικ. Ν. Παπανάγνου, τάφος ΙΙ, 16. Ο..π. (υποσημ. 13), οικ. Γ. Κρεμενιώτη, τάφος ΙΙ, σ. 185.

8 24 Μαρία - Φωτεινή Παπακωνσταντίνου Εικ. 9. Ρωμαϊκό νεκροταφείο. Πρόχοι. Εικ. 10. Γεωμετρικό νεκροταφείο. Τριφυλλόσχημες οινοχόες. λάξευμα, το οποίο δεν είναι βέβαιο αν αποτελούσε τάφο, βρέθηκε ένα χάλκινο περίαπτο σχήματος ροδιού αρχαϊκών χρόνων (7ος-6ος αι. π.χ.), ενός τύπου που βρίσκεται συνήθως στη Θεσσαλία 17. Βορειότερα, σε μικρή απόσταση από τους πρωτογεωμετρικούς τάφους που αποκαλύφθηκαν στην τάφρο του αγωγού, ήρθαν στο φως δύο τάφοι (ορθογώνιοι λάκκοι με περιχείλωμα) ύστερων ελληνιστικών - ρωμαϊκών χρόνων 18 (εικ. 9). Συνολικά ανασκάφτηκαν τέσσερις τάφοι μυκηναϊκής εποχής, είκοσι πρωτογεωμετρικής εποχής, δύο κλασικής εποχής, δύο ρωμαϊκής εποχής και ενενήντα υστερορρωμαϊκών παλαιοχριστιανικών χρόνων. Η σημασία των μυκηναϊκών τάφων έγκειται στο γεγονός ότι αποτέλεσαν το πρώτο και το πλουσιότερο μέχρι στιγμής εύρημα της εποχής αυτής στην κοιλάδα. Οι πρωτογεωμετρικοί τάφοι απέδωσαν μεγάλο αριθμό πήλινων αγγείων που συγκροτούν ένα αξιόλογο σύνολο προς μελέτη και σύγκριση με τα υπόλοιπα ανάλογα ευρήματα από την περιοχή και όχι μόνο. Σημειώνεται η περιορισμένη σχετικά με άλλες γεωμετρικές θέσεις παρουσία μετάλλινων κτερισμάτων καθώς και η απουσία πλην ενός παραδείγματος - κιβωτιόσχημων τάφων. Οι πολυάριθμοι υστερορρωμαϊκοί-παλαιοχριστιανικοί τάφοι, με τις ακτέριστες στη συντριπτική πλειονότητά τους ταφές, πλουτίζουν τις γνώσεις μας σε ότι αφορά τη μελέτη των ταφικών εθίμων και σηματοδοτούν το μεγαλύτερο ανασκαφέν νεκροταφείο αυτής της εποχής στην κοιλάδα και την ευρύτερη περιοχή της. Λόγω του όγκου και της ποικιλίας του πρωτογεωμετρικού υλικού και 17. Ο. π. (υποσημ. 16). 18. Μ. Φ. Παπακωνσταντίνου, ΑΔ 58 (2002), Χρονικά, Δ.Δ. Σταυρού, θέση Τύμπανος ( υπό έκδοση).

9 Τα αποτελέσματα των ανασκαφών της ΙΔ Ε.Π. Κ.Α. στην περιοχή του Σταυρού 25 συγκεκριμένα της κεραμικής, θα επιχειρήσουμε μια πρώτη προσέγγισή του. Τα χαρακτηριστικά του κεραμικού συνόλου που απέδωσε το πρωτογεωμετρικό νεκροταφείο στον Τύμπανο παραπέμπουν στον θεσσαλοευβοϊκό κύκλο και συνάδουν με την μέχρι σήμερα εικόνα από το Εικ. 11. Γεωμετρικό νεκροταφείο. Χειροποίητα αγγεία σύγχρονο δημοσιευμένο υλικό από άλλες περιοχές της κοιλάδας, όπως η Λαμία 19, η Ταράτσα 20 και η Στυλίδα 21. Η τριφυλλόσχημη οινοχόη (εικ. 10) παραμένει ένα από τα δημοφιλέστερα σχήματα, ενώ ο αμφορίσκος, το μόνωτο κύπελλο, ο σκυφοειδής κρατήρας και ο σκύφος αντιπροσωπεύονται με 1-2 παραδείγματα. Υπογραμμίζεται η παρουσία δύο τυπικών θεσσαλικών σχημάτων σπάνιων στην κοιλάδα, της οπισθότμητης πρόχου και του σκύφου με τις κάθετα ανυψωμένες λαβές. Το μεγαλύτερο μέρος του υλικού χρονολογείται στην υποπρωτογεωμετρική εποχή (9ος - α μισό 8ου αι. π.χ.). Στις περισσότερες περιπτώσεις αμελές θαμπό μελανό γάνωμα καλύπτει ολόκληρη την επιφάνεια του αγγείου. Μια μικρή σχετικά ομάδα φέρει γραπτή διακόσμηση, όπως ομόκεντρα ημικύκλια και άλλα γεωμετρικά σχήματα διατεταγμένα σε μετώπες. Τα λοιπά λιγοστά παραδείγματα φέρουν τυπικά υστερογεωμετρικά διακοσμητικά θέματα που μαρτυρούν, εκτός άλλων, το ευρύτερο άνοιγμα της περιοχής σε έμμεσες ή άμεσες επιρροές, πέραν των ορίων του γεωγραφικού χώρου στον οποίο ανήκει. Αξιοσημείωτη είναι η κατηγορία των χειροποίητων οικιακών σκευών, όπως είναι οι χυτροειδείς αμφορείς (εικ. 11), κατασκευασμένοι με την Lederware ή Burnished Ware τεχνική, συνηθισμένη στην Κεντρική Ελλάδα 19. Φ. Δακορώνια, Το έργο της ΙΔ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων από το 1990 έως το Πρακτικά 1ης Επιστημονικής Συνάντησης Το Εργο των Εφορειών Αρχαιοτήτων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠ.ΠΟ στη Θεσσαλία και την ευρύτερη περιοχή της ( ), Βόλος 1998, (Βόλος 2000), σ Αικ. Σταμούδη, Ταράτσα Αγία Παρασκευή. Ένα πρωτογεωμετρικό νεκροταφείο σε προάστιο της σύγχρονης Λαμίας. Πρακτικά 1ης Επιστημονικής Συνάντησης Το Εργο των Εφορειών Αρχαιοτήτων και Νεωτέρων Μνημείων του ΥΠ.ΠΟ στη Θεσσαλία και την ευρύτερη περιοχή της ( ), Βόλος 1998 (Βόλος 2000), σ. 39 κ. ε. 21. F. Dakoronia, ό. π. (υποσημ. 1), σ. 233 κ. ε. 22. Αικ. Σταμούδη, ό. π. (υποσημ. 12) σ. 315, υποσημ. 15.

10 26 Μαρία - Φωτεινή Παπακωνσταντίνου κατά την πρώιμη εποχή του Σιδήρου 22. Το νεκροταφείο στον Τύμπανο χρησιμοποιείται από τους μυκηναϊκούς έως του υστερορρωμαϊκούς χρόνους με έμφαση, από τα μέχρι τώρα διαθέσιμα στοιχεία, στην πρωτογεωμετρική και υστερορρωμαϊκή εποχή. Η διαχρονική χρήση του μαρτυρεί και τη συνεχή κατοίκηση του χώρου. Η παντελής όμως σχεδόν απουσία ενδείξεων για ταφές κατά την ύστερη κλασική και την ελληνιστική περίοδο, αν δεν οφείλεται στην αποσπασματική διερεύνηση του χώρου ή στη μετατόπιση του νεκροταφείου σε άλλη θέση, ενισχύει την άποψη 23 για το συνοικισμό των κατοίκων της περιοχής, μαζί με άλλους από ανάλογους σύγχρονους οικισμούς γύρω από τη σημαντικότερη γειτονική οχυρή θέση, το Κάστρο της Λαμίας, για να δημιουργήσουν στα τέλη του 5ου αι. π.χ. την πρωτεύουσα του κράτους των Μαλιέων, τη Λαμία. 23. Φ. Δακορώνια, ό. π. (υποσημ. 19).

11 ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου φιλόλογος, συγγραφέας τ. διευθυντής της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Λαμίας ειδ. Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ε.τ. ΘΕΜΑ Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Πριν από σαράντα πέντε και πλέον χρόνια έγραφα στον τοπικό Τύπο για τα «Άγραφα» της Λοκρίδος, δηλαδή για το χωριό μου, την Άγναντη. Κι αυτό γιατί οι τότε κρατικές υπηρεσίες ελάχιστα ενδιαφέρονταν για τα προβλήματά της και οι πολιτικοί μετά βίας καταδεχόντουσαν, ακόμα και προεκλογικά, να την επισκεφθούν. Την είχαν στ άγραφα, παρά το γεγονός ότι ζούσαν εκεί εξακόσιοι μόνιμοι κάτοικοι*. (Φωτ. 2, 3, 4, 5) Φωτ. 1 Χάρτης της ανατολικής Λοκρίδας με τις θέσεις των Νεολιθικής Πρωτοελλαδικής, Μεσοελλαδικής και Υστεροελλαδικής (Μυκηναϊκής) εποχών. Δεν σημειώνεται όμως η Άγναντη, στην κτηματική περιφέρεια της οποίας (θέση «Καστρί Ταχταλί») έχουν ευρεθεί λείψανα οικισμού Πρωτελλαδικής, Μεσοελλαδικής και Μυκηναϊκής εποχών και η θέση αυτή έχει κηρυχθεί ως αρχαιολογικός χώρος. * Σήμερα έχουν απομείνει λιγότεροι από τριακόσιοι.

12 28 Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου Φωτ. 2. Πριν φτάσουμε στην Άγναντη. Αριστερά (ΝΑ) η «πυραμίδα» του προφήτη Ηλία και δεξιά ο λόφος «Μαλικούρα», όπου το χωριό. Πριν από 18 χρόνια οι πευκιάδες ίσκιωναν τον τόπο. Σήμερα, μετά την πυρκαγιά του 1988, «κρανίου τόπος». Φωτ. 3. Άποψη της Άγναντης από τη νότια κορυφή του χωριού, με πανοραμική θέα προς το βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Δεν φανταζόμουνα όμως ότι ήταν ποτέ δυνατόν να μην είναι σημειωμένη η Άγναντη σε σύγχρονο αρχαιολογικό χάρτη της Λοκρίδος, (Φωτ.1) τη στιγμή που ολόκληρο μυκηναϊκό νεκροταφείο είχε ανασκαφεί το 1969 και είχε αποδώσει αξιόλογα μυκηναϊκά ευρήματα που κοσμούν το Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών και έχουν καταχωρισθεί στα «Χρονικά» του Αρχαιολογικού Δελτίου, πριν από τόσα χρόνια. Αυτή η «εξ αμελείας»** παράλειψη με ώθησε στην επιλογή της σημερινής εισήγησης με θέμα: «Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος». ** Απατώντας η αρχαιολόγος Φανουρία Δακορώνια, μετά την ανάγνωση της εισηγήσεως, υποστήριξε ότι η Άγναντη ανήκε στη σφαίρα επιρροής των Φακέων και γι αυτό δεν σημειώνονται στο χάρτη οι Μηκηναϊκοί τάφοι.

13 Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος 29 ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΓΝΑΝΤΗ ΛΟΚΡΙΔΟΣ Ερώτηση καθηγητή και απάντηση Στην επί πτυχίω εξέταση του μαθήματος της Προϊστορικής Αρχαιολογίας, το 1958, ρωτήθηκα από τον αείμνηστο καθηγητή και ακαδημαϊκό Σπυρίδωνα Μαρινάτο, μεταξύ των άλλων, και πού υπάρχουν μυκηναϊκά μνημεία. Μετά την ορθή και εμπεριστατωμένη απάντησή μου ο καθηγητής με ξαναρώτησε: «Και πού αλλού;» Κι εγώ είπα: «Πιθανόν και στο χωριό μου». Ο Μαρινάτος χαμογέλασε ικανοποιημένος 2. Γιατί αυτή η απάντηση Η απάντησή μου δεν ήταν τυχαία. Ένα χρόνο πριν, το Φλεβάρη του 1957, Φωτ. 4-4α. Λίγα μέτρα δυτικότερα από το σπίτι αυτό, δυτικά του χωριού, το οικόπεδο «Σουσώνη», όπου το μυκηναϊκό νεκροταφείο. Στο βάθος τα «Γιάλτρα», η «Αιδηψός», ο «Παγασητικός». είχε παραδοθεί και τοποθετηθεί στο μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο του Παν/μίου Αθηνών, τεμαχισμένο στα δύο, μυκηναϊκό ξίφος του 1450 π.χ.. Το είχε βρει αιγοβοσκός στη θέση «Αϊ - Ηλιάς» της «Πλιέσιας», απέναντι και πολύ κοντά από το μοναδικό σε έκταση, βατότητα και ομορφιά δρυοδάσος, το δεντριά όπως το λέμε οι ντόπιοι, της Μπόκλωνας. Ήταν σχεδόν ολόκληρο, όταν βρέθηκε. Αυτός κι ένας άλλος φίλος του το έσπασαν στη μέση, για να ιδούν αν ήταν χρυσό. Το ένα απ αυτά τα δύο κομμάτια μού το έφερε ο γιδοβοσκός Χρήστος Παπαδημητρίου να το ιδώ. Παρατήρησα ότι στη ράχη του έφερε τη μυκηναϊκή σπείρα και κατάλαβα ότι είχε επιστημονικό ενδιαφέρον. Το ζήτησα και του είπα ότι θα το παραδώσω στον καθηγητή, που ήταν ο πλέον αρμόδιος να αποφανθεί γι αυτό, και του υποσχέθηκα ότι θα αποζημιωθεί.

14 30 Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου Φωτ. 5. Άποψη της Άγναντης από το ΝΔ. Στο βάθος ο «Σπαρτιάς», μία απ τους δύο κορυφές της «Κνημίδας», όπου η φρυκτωρία, το «χτήριο». 3. Οι καθηγητές αποφαίνονται Πράγματι, όταν το είδαν οι καθηγητές Μαρινάτος και Κοντολέων, αποφάνθηκαν ότι πρόκειται για μυκηναϊκό ξίφος του 1450 π.χ. και μου είπαν ότι, για να δοθεί αποζημίωση, έπρεπε να παραδοθεί και το άλλο κομμάτι. Επιστρέφοντας στο χωριό μου έπεισα το Χρήστο Παπαδημητρίου να μου το παραδώσει. Φωτ. 6-6α Ανηφορίζοντας προς τον «Αϊ Ηλιά». Φωτογραφία από απόσταση. 4. Επιτόπια εξέταση Πρώτη μου φροντίδα ήταν να επισκεφθώ τον τόπο ανεύρεσης, ώστε να μπορώ να περιγράψω την περιοχή και να ενημερώσω του καθηγητή και τοπογραφικά. (Φωτ. 6, 7, 8). Με ένα σκαρίφημα της θέσεως, που είχε τα χαρακτηριστικά οχύρωσης, και με ένα επεξηγηματικό υπόμνημα παρέδωσα και το δεύτερο κομμάτι του ξίφους, το οποίο ο καθηγητής τοποθέτησε στο μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο της Φιλοσοφικής Σχολής. Ένα χρόνο αργότερα ο Χρήστος Παπαδημητρίου αποζημιώθηκε με το ποσό των 1000 δραχμών. Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο μισθός του πρωτοδιοριζομένου δασκάλου ήταν τότε 1400 δραχμές. 5. Στο βιβλίο μου γράφω Για το εύρημα αυτό γράφω στο βιβλίο μου «Ιστορία και Μνημεία Φθιώτιδος» (Φωτ.9) τα ακόλουθα: «Εσχάτως απεδείχθη ότι η περιοχή

15 Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος 31 Αγνάντης έχει ιστορίαν μακρότατην. Τούτο μαρτυρούν τα σωζόμενα μνημεία και ευρήματα, τα οποία είναι η ασφαλεστέρα πηγή δια την μελέτην του παρελθόντος ενός τόπου. Από τη πλευράς, λοιπόν, αυτής η γη της Άγναντης ηυτύχησε να προσφέρη ξίφος Μυκηναϊκής Εποχής (1450 π.χ.), με ωραιοτάτην επί της ράχεώς του σπείραν, εις δε τον χώρον ανευρέσεώς του διατηρούνται εκδήλως ίχνη οχυρώσεων, κτισμένων διά λογάδων λίθων (ξηρολιθιάς) κατά ζώνας, μέχρι της κορυφής του αποκρήμνου λόφου, όπου το ερειπωμένον εξωκκλήσιον Προφήτης Ηλίας. Τας βασίμους ελπίδας, τας οποίας εδημιούργησε το εύρημα τούτο, επηλήθευσε προσφάτως (1969) η αρχαιολογική σκαπάνη». 1 Φωτ. 7. Περάσαμε τη χαράδρα, «τ ς Νύφ ς του Μπήδμα», και φτάσαμε κάτω απ τον «Αϊ Ηλιά». Στη συστάδα των δένδρων βρέθηκε το μυκηναϊκό ξίφος του 1450 π.χ. Φωτ. 8. Πιο κοντά στον Αϊ Ηλιά. Η κορυφή αριστερά, όπου το ξωκκλήσι του Προφήτη Ηλία, και η όλη μορφή του εδάφους κάλλιστα θα μπορούσε να ήταν μια μυκηναϊκή ακρόπολη! 6. Επαλήθευση Από τους πρώτους μήνες, μετά την ανάληψη των καθηκόντων τού εκτάκτου επιμελητή αρχαιοτήτων (1965), παραιτηθέντος του ακαμάτου συναδέλφου Χρήστου Καραθανάση από τη θέση αυτή 2, έβαλα ως στόχο την επιβεβαίωση της βάσιμης υποψίας μου ότι στη θέση «Κριθαριά», νοτιοδυτικά της Άγναντης, (Φωτ.10) ο λαξευμένος στο επικλινές έδαφος του οικοπέδου Σουσώνη μεγάλος λάκκος, μέσα στον οποίο και έξω από τον οποίο παίζαμε τα παιδαρέλια του χωριού, ήταν συλημένος μυκηναϊκός τάφος. (Φωτ ) Κάλεσα, λοιπόν, το φίλο προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θηβών, στην οποία, αρχαιολογικώς, υπαγόταν ο Νομός Φθιώτιδος, και μαζί επισκεφτήκαμε, μεταξύ των άλλων, και τα χωριά Άγιο Κων/νο και Άγναντη. Ο εξαίρετος αρχαιολόγος Νικόλας Φαράκλας, που πολύ αργότερα έγινε καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχο-

16 32 Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου λής του Πανεπιστημίου Κρήτης, κατά την επίσκεψή μας στη θέση «Κριθαριά», κατέστησε την πιθανότητα ύπαρξης μυκηναϊκού τάφου βεβαιότητα! Κατέληξε μάλιστα στο συμπέρασμα ότι ο συλημένος αυτός μυκηναϊκός τάφος είναι ένας από ολόκληρη συστάδα ασύλητων μυκηναϊκών τάφων που υπήρχαν εκεί Μέτρα προστασίας Πρώτη μου φροντίδα ήταν η προστασία του χώρου από τη μανία των αρχαιοκαπήλων, που λυμαίνονταν ολόκληρη την περιφέρεια της Άγναντης. Γι αυτό και με το 10/ έγγραφό μου προς τον Αστυνομικό Σταθμό Αγίου Κων/νου ενημέρωσα τον Φωτ. 9. αστυνόμο σχετικώς και τον παρακάλεσα να προστατεύσει την περιοχή. Το ανωτέρω έγγραφο κοινοποίησα στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θηβών, στο Νομάρχη Φθιώτιδος και στην Υποδ/ση Χωροφυλακής Αταλάντης. 8. Ζητείται πίστωση Ακολούθησαν τα δίσεκτα χρόνια και ο Νικόλας Φαράκλας απηλλάγη των καθηκόντων του. Τον διεδέχθη άλλος προϊστάμενος στην Εφορεία Αρχ/των Θηβών, ο Θεόδωρος Σπυρόπουλος, του οποίου το ενδιαφέρον για τις αρχαιότητες της Άγναντης προκάλεσα*. 5 Έπρεπε με κάθε θυσία να ερευνηθεί ο χώρος, όπου ο συλημένος μυκηναϊκός τάφος. Για να γίνει όμως αυτή η ανασκαφή χρειαζόταν πίστωση, που θα εχορηγείτο μόνον, αν οι τάφοι κινδύνευαν να συληθούν από αρχαιοκάπηλους. Τέτοιος κίνδυνος ήταν βέβαια υπαρκτός, αλλά έπρεπε να πεισθεί το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτισμού. Με επείγουσα, λοιπόν, αναφορά μου και αλλεπάλληλα *. Ο Θεόδωρος Σπυρόπουλος γράφει: «Ο φιλάρχαιος ζηλωτής κ. Τριαντ. Παπαναγιώτου είχε την επαινετήν πρωτοβουλίαν δια την έρευναν του πρώτου νεκροταφείου το οποίο ευρίσκεται εις την ιδιαιτέραν του πατρίδα».

17 Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος 33 τηλεφωνήματα, για απόπειρα αρχαιοκαπήλων να συλήσουν τους τάφους, πείστηκαν και οι αρμόδιοι του υπουργείου**. 9. Η ανασκαφή αρχίζει Εκδίδεται η 1173/ διαταγή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Θηβών και, βάσει αυτής, ο πεπειραμένος φύλακας αρχαιοτήτων Αθανάσιος Χατζηνικολής ανεβαίνει στην Άγναντη ( ) και αρχίζει με εργάτες τις ανασκαφές. Παρών σε καθημερινή σχεδόν βάση ο προϊστάμενος της Εφορείας Θεόδωρος Σπυρόπουλος και περιοδικώς ο ομιλών. Φωτ. 10. Η θέση «Κριθαριά», οικόπεδο «Σουσώνη, όπου το μυκηναϊκό νεκροταφείο. Κάτω από το στέγαστρο είναι ανεσκαμμένος μυκηναϊκός τάφος, που χρησιμοποιείται, δυστυχώς, για χοιροστάσιο (γουρουνοκούμασο). 10. Η απήχηση του αποτελέσματος Ο τοπικός τύπος, μεταξύ των άλλων, έγραψε: «Παλαιός μυκηναϊκός τάφος κατεστραμμένος, στη θέση «Κριθαριά» της Άγναντης, απετέλεσε αφορμήν να αναφέρη σχετικώς στην Εφορεία Αρχ/των Θηβών ο Έκτακτος Επιμελητής Αρχαιοτήτων Τριαντ. Δ. Παπαναγιώτου και ο προϊστάμενος αυτής Θ. Σπυρόπουλος να ζητήσει ανάλογον πίστωσιν από την περασμένην Τετάρτην ( ) συνερ- **. Το λίγο «αλατοπίπερο», δηλ. η υπερβολή, ωφέλησε Φωτ Ο συλημένος μυκηναϊκός τάφος που οδήγησε στην ανασκαφή των υπολοίπων πέντε.

18 34 Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου Φωτ Εσωτερικό των τάφων με τα οστά των νεκρών και τα ευρήματα, όπως βρέθηκαν, κατά χώραν. γείον της Εφορείας ανέσκαψε μυκηναϊκόν τάφον του 13ου π.χ. αιώνος, όστις παρουσιάζει αξιόλογα πήλινα και χάλκινα ευρήματα, προχωρεί δε και στην ανασκαφή ετέρων τάφων τής αυτής περίπου εποχής» 6 (Φωτ. 13, 14, 15, 16) 11. Αναγκαία παρέκβαση Ας μου επιτρέψουν οι παρόντες ειδικοί να αναφερθώ χάριν των μη ειδικών στα γνωρίσματα των τάφων της περιόδου των μυκηναϊκών χρόνων. Οι Έλληνες της Μυκηναϊκής Εποχής διαλέγουν χαμηλούς λόφους και ανοίγουν τους τάφους τους στο πέτρωμα, το οποίο πρέπει να είναι μαλακό, ώστε να λαξεύεται εύκολα. Πρέπει επίσης να μην είναι σαθρό αλλά συμπαγές, για να αντέχει και να μην πέφτει. Στο μυκηναϊκό τάφο διακρίνομε τρία μέρη: το δρόμο, το θυραίο άνοιγμα και το θάλαμο. Το μήκος του δρόμου ποικίλλει ανάλογα με τη θέση του τάφου στην πλαγιά του λόφου, να είναι δηλαδή μικρότερο ή μεγαλύτερο. Η κλίση του μικρότερη ή μεγαλύτερη προς το θάλαμο του τάφου. Στην περίπτωση των μυκηναϊκών τάφων της Άγναντης οι δρόμοι είναι επικλινείς. Αλλά τι είναι ο δρόμος; Πρόκειται για όρυγμα λαξευμένο, μια σούδα δηλαδή που αρχίζει από ελάχιστο βάθος και όσο προχωρεί προς τη θύρα του θαλάμου γίνεται βαθύτερο που ξεπερνάει το ύψος του θυραίου ανοίγματος. Τα τοιχώματα μπορεί να είναι κατακόρυφα ή να συγκλίνουν προς την κορυ-. Όπως αυτά περιγράφονται από τον ανασκαφέα Θεόδωρο Σπυρόπουλο, τη Φανουρία Δακορώνια και τον αείμνηστο Χρήστο Τούντα, καθηγητή του Παν/μίου.

19 Η Μυκηναϊκή Άγναντη Λοκρίδος 35 φή τους. Στο τέρμα του δρόμου διαμορφώνεται πρόχειρη είσοδος, την οποία, μετά την ταφή, έκλειναν με ξηρολιθιά. (Φωτ. 17) Ο χώρος ταφής, δηλ. ο θάλαμος, είναι μικρό ή μεγαλύτερο κοίλο, σχήματος στρογγυλής καλύβας ή τετραπλεύρου δωματίου, λαξευμένο υπογείως στο μαλακό πέτρωμα. Υπάρχουν και θαλαμωτοί τάφοι κτιστοί, χωσμένοι στο έδαφος και σκεπασμένοι με χώμα. Το σχήμα των θαλάμων, τετράπλευρο ή στρογγυλό, μιμείται την κατοικία των προϊστορικών ανθρώπων, από τα τέλη της Νεολιθικής Εποχής και εφεξής. 7 Εκτός από τους θαλαμοειδείς, που περιέγραψα, έχουμε και τους θολωτούς μυκηναϊκούς τάφους. Ενδεικτικώς αναφέρω τον θολωτό τάφο Θησαυρό του Ατρέως στις Μυκήνες και τον θολωτό τάφο Θησαυρό του Μινύου στον Ορχομενό**. Φωτ. 15. Ένας απ τους πέντε μυκηναϊκούς τάφους, που βρέθηκε ασύλητος. Βλέπουμε το δρόμο, την είσοδο φραγμένη με ξηρολιθία. 12. Μυκηναϊκών τάφων περιγραφή Ευτυχώς οι τάφοι της Άγναντης βρέθηκαν ασύλητοι. Φωτ. 16. Άλλος τάφος. Διακρίνεται ο δρόμος, Είναι όλοι θαλαμοειδείς, η κλεισμένη είσοδος και η οροφή του τάφου λαξευμένοι υπογείως στο ανοιγμένη. μαλακό πέτρωμα. Οι δρόμοι είναι επικλινείς, οι θάλαμοι ποικίλλουν από του ελλειψοειδούς προς το * * Θολωτοί τάφοι δεν έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα, παρά τις εκτεταμένες ανασκαφές σε μυκηναϊκούς τάφους που έγιναν από τη 1Δ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασσικών Αρχαιοτήτων Λαμίας (Φανουρία Δακορώνια, Μάνη Παπακωνσταντίνου κ.ά)

20 36 Τριαντάφυλλος Δ. Παπαναγιώτου Φωτ. 17. Άλλος τάφος. Η κλεισμένη είσοδος με μεγάλες πέτρες. Φωτ. 18. Αγγείο πρωτογεωμετρικών χρόνων εντός του θαλάμου του τάφου. Φωτ. 19. Ταφή νεκρού σε οκλάζουσα θέση εντός του θαλάμου. τραπεζοειδές σχήμα, οι διαστάσεις τους γενικώς μικρές. Του μεγαλυτέρου τάφου ο δρόμος έχει μήκος 3,45, ενώ ο θάλαμος έχει διαστάσεις 2,20 x 1,88 και ύψος 1,32 μ. Μέσα σ αυτούς τους πέντε τάφους έχουν ενεργηθεί διαδοχικές ταφές. Δέκα κρανία βρέθηκαν σε έναν απ αυτούς, ενώ γενικά όλοι τους έδωσαν αρίστης διατηρήσεως οστά και κυρίως κρανία, τα οποία - λόγω της τέλειας διατηρήσεώς τους θα χρησιμοποιηθούν για ανθρωπολογικές παρατηρήσεις 8. Τα οστά έχουν - κατά κανόνα συλλεγεί και συσσωρευτεί στη Β πλευρά ή μυχό του θαλάμου, μεταξύ δε αυτών βρέθηκαν και κτερίσματα των νεκρών. Καθώς παραμέριζαν τα οστά προηγουμένου νεκρού, για να αδειάσει ο χώρος για την ταφή επόμενου νεκρού, μάζευαν και τα κτερίσματα που τον συνόδευαν. (Φωτ ) 13. Τα κτερίσματα Το σχήμα των τάφων και τα έθιμα ταφής είναι γνησίως μυκηναϊκά. Τα ευρήματα των τάφων καλύπτουν την περίοδο από την YE III A χρόνων μέχρι και των υπομυκηναϊκών πρωτογεωμετρικών, δηλαδή από το 1300 π.χ. μέχρι το 1000 π. Χ. Στους τάφους βρέθηκαν περισσότεροι από δέκα ψευδόστομοι αμφορίσκοι, αλάβαστρα (= αγγεία από λευκό ημιδιαφανή λίθο, που χρησίμευαν ως

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005

4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΑΥΡΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΑΜΙΕΩΝ ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ & ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Ν. ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ 3ου ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΦΘΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Ιστορία - Αρχαιολογία - Λαογραφία) 4, 5 και 6 Νοεμβρίου 2005 ΛΑΜΙΑ 2007 2 Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria Η κωμόπολη της Υπάτης, κτισμένη σε υψόμετρο 400μ. με τη χαρακτηριστική πολυμορφία του τοπίου της, έχει συμπληρώσει πάνω από 2500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε όλα τα γεγονότα της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΙΑ02 ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τη Μεσοχαλκή στην Υστεροχαλκή Στην αρχή της ΥΧ περιόδου η εικόνα σε κάθε περιοχή παραμένει η ίδια με τη ΜΧ, με εξαίρεση την Ηπειρωτική Ελλάδα. Κρήτη: η ανακτορική κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΛΖ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1. Θέση «Αναπνοά», οικόπεδο Α. Παπαθανασόπουλου. Τριμερές ταφικό μνημείο. Εικ. 2. Θέση «Περδικαριά». Άποψη της ανασκαφής. ΚΟΡΙΝΘΙΑ Αρχαία Κόρινθος

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΔ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 57 ΦΘΙΩΤΙΔΑ Λαμία Η οχύρωση, η αγορά και τα νεκροταφεία (2000-2007) Η σύγχρονη Λαμία είναι χτισμένη πάνω στην αρχαία ομώνυμη πόλη, η οποία οχυρώθηκε για

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

εφαρμόζεται ο γενικότερος κανόνας, ότι δηλ. ο νεκρός να είναι στραμμένος προς τα Β, Δ ή ΒΔ. Στο άμεσο περιβάλλον των τάφων της συστάδας Γ βρέθηκαν

εφαρμόζεται ο γενικότερος κανόνας, ότι δηλ. ο νεκρός να είναι στραμμένος προς τα Β, Δ ή ΒΔ. Στο άμεσο περιβάλλον των τάφων της συστάδας Γ βρέθηκαν 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανασκαφή του παραλιακού νεκροταφείου στη θέση Κασιδιάρης των Σαβαλιών πρόσθεσε μία ακόμη θέση στις ήδη γνωστές της ευρύτερης περιοχής και εμπλούτισε τις γνώσεις μας με νέα σημαντικά συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Λαµία 2 Ιουλίου 2013. Αριθ. πρωτ.: 3526 ΠΡΟΣ: Π.Α. ΚΟΙΝ:

Λαµία 2 Ιουλίου 2013. Αριθ. πρωτ.: 3526 ΠΡΟΣ: Π.Α. ΚΟΙΝ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Λαµία 2 Ιουλίου 2013 Αριθ. πρωτ.: 3526 Ι ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΛΑΜΙΑ Ταχ. /νση : Κάστρο Λαµίας Ταχ. Κώδικας : 351 00 Λαµία TELEFAX

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΓ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΑΓΝΗΣΙΑ Το ανασκαφικό έργο της ΙΓ ΕΠΚΑ κατά τα έτη 2000-2010 περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό σωστικών, αλλά και συστηματικών ερευνών. Οι έρευνες αυτές αφορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού"

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9. Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 "Χαλκίδα - Ιστορική Εξέλιξη και Σύγχρονα Ζητήματα Σχεδιασμού" Περιοχές αρχαιοτήτων κλασική περίοδος ελληνιστική ρωμαϊκή περιόδος μεσαιωνική περίοδος νεοκλασσική περίοδος Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Η ΛΣΤ ΕΠΚΑ, νεοσύστατη περιφερειακή Υπηρεσία του ΥΠΠΟΤ, στην αρμοδιότητα της

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Η ΛΣΤ ΕΠΚΑ, νεοσύστατη περιφερειακή Υπηρεσία του ΥΠΠΟΤ, στην αρμοδιότητα της ΛΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η ΛΣΤ ΕΠΚΑ, νεοσύστατη περιφερειακή Υπηρεσία του ΥΠΠΟΤ, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται οι νομοί Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας, πραγματοποίησε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Στις Βαθιές Λάκες βρέθηκαν σηµαντικότατα ευρήµατα, τα οποία θεωρείται σκόπιµο να παρουσιασθούν και να αναλυθούν. Τα ευρήµατα αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Α ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΥΣΤΑΔΑ Α ΣΤΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ 5 ΣΥΣΤΑΔΑ Α Στη ΒΔ γωνία του 154 στην περιοχή δηλαδή των διάσπαρτων οπτόπλινθων, που όπως είπαμε ανήκαν σε έναν ακόμη κιβωτιόσχημο τάφο και ίσως σε ακόμη έναν κεραμοσκεπή, αποκαλύφθηκε συστάδα νεκροταφείου

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995 Κατάλογος Εικόνων 1. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:150000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων (Google-Earth). 2. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:50000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΖ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΙΕΡΙΑ Μεθώνη (εικ. 1-4) Αμέσως βόρεια της Νέας Αγαθούπολης έχει ε ντο πιστεί, ήδη από τη δεκαετία του 1970, η θέ ση της αρχαίας Μεθώνης, της αρχαιότερης

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Γκουτζιουκώστας Λέκτορας Βυζαντινής Ιστορίας

Ανδρέας Γκουτζιουκώστας Λέκτορας Βυζαντινής Ιστορίας Ανδρέας Γκουτζιουκώστας Λέκτορας Βυζαντινής Ιστορίας Ένα πτυχίο με δύο κύριες κατευθύνσεις: 1. Αρχαίας Ελληνικής και Ρωμαϊκής, Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας 2. Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Λαογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

7o Ταξίδι στην Θράκη. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. 7o Ταξίδι στην Θράκη Δευτέρα, 17 Αύγουστος 2015 Παραλία Μακρύαμμου Παραδεισένια και πλήρως εξοπλισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΓ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟ Κνωσός Άγιος Ιωάννης Κνωσού: Νέο τμήμα του «Βόρειου Νεκροταφείου Κνωσού» Κατά τη διάρκεια σωστικής ανασκαφής (Απρίλιο έως Σεπτέμβριο 2010), με

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές:

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ. Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: 23η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από τη δημιουργία της, τον Ιούνιο του 2006, η 23η ΕΒΑ έχει πραγματοποιήσει τις παρακάτω σωστικές ανασκαφές: ΕΥΒΟΙΑ Χαλκίδα Οδός Ωρίωνος 10, οικόπεδο Χρ. Δημαρέλου-Δεληβοριά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 21:56:54 EET - 148.251.235.206

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 21:56:54 EET - 148.251.235.206 3. ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΙ ΤΑΦΟΙ ΑΛΥΚΗΣ ΓΛΥΦΑΔΟΣ Την νέαν ταύτην άνασκαφήν παρά την 'Αλυκήν Γλυφάδος, οπού κατά τά έ'τη 1954 και 1955 ειχον άνασκαφή πολλοί μυκηναϊκών χρόνων θαλαμοειδείς τάφοι, κατέστησεν άναγκαίαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β.

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β. 6 ΣΥΣΤΑΔΑ Β Στη ΝΔ γωνία του όμορου 153α και σε απόσταση περίπου 20 μ. βόρεια από την Α συστάδα, ανασκάφηκε ένας κιβωτιόσχημος και ένας καλυβίτης υστερορωμαϊκών επίσης χρόνων (ΕΙΚ. 368), που περιείχαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ Γαρίτσα Οικόπεδο Μπούζη Ο χώρος που ερευνήθηκε κατά τις ανασκαφικές περιόδους 2005-2006 αποτελεί τμήμα του νεκροταφείου της αρχαίας πόλης της Κέρ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ «ΔΙΑΖΩΜΑ» κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ 13-17 Νοεμβρίου 2008 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr / info@diazoma.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χρόνος ηύστερηεποχήτου χαλκού (1600-1100 π.χ.) Χώρος η ηπειρωτική Ελλάδα Δ. ΠΕΤΡΟΥΓΑΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ Χάρτης με οικισμούς της υστεροελλαδικής περιόδου Είναι ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός Προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Μετρό Κατά το 2007-2008, η ανασκαφική έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στο χώρο νότια της Κεντρικής Βιβλιοθήκης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη

Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη Ανεµόµυλος 1 Ο Μύλος στον Αη Γιάννη 1. Περιγραφή Ο ανεµόµυλος της καταγραφής βρίσκεται στο χωριό Απείρανθος, που υπάγεται διοικητικά στον ήµο ρυµαλίας της νήσου Νάξου. Η βασική λειτουργία του ήταν η παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ε' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1. Σπάρτη, τα κατεργασμένα χαύλια από την επένδυση του κράνους του κτιστού τάφου της εποχής των λακκοειδών τάφων. ΛΑΚΩΝΙΑ H ανασκαφική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΡΠΕΡΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΡΠΕΡΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΣ: 2011-2012 Υπεύθυνοι/ες καθηγητές/τριες Τζιούφας Βασίλειος ΠΕ11 Φλόκας Αθανάσιος ΠΕ03 Κρομμύδα Δέσποινα ΠΕ09 Σωτήρη Χρυσούλα ΠΕ15 Νασιόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα