ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ"

Transcript

1 3η Επιστηµονική Εκδήλωση Σε συνεργασία µε την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου Τόµος Πρακτικών Συντονισμός Έκδοσης: Ευαγγελία Σφακιανούδη, Ευάγγελος Βογιατζάκης Επιμέλεια Έκδοσης: Κωνσταντίνος Πάντος, Γεώργιος Κουμαντάκης, Κωνσταντίνος Σφακιανούδης Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014 ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Παπανικολή 10 - Χαλάνδρι Υπό την αιγίδα των Οργάνωση - Γραμματεία YΠΟΥΡΓΕΙΟY ΥΓΕΙΑΣ IATΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

2 ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Μιχαήλ Κουτσιλιέρης Αντιπρόεδροι: Ισμήνη Κριάρη, Κωνσταντίνος Πάντος, Δημήτριος Στάθης Γενικοί Γραμματείς Συντονισμού Αθανάσιος Πλεύρης, Ευαγγελία Σφακιανούδη Γενικοί Γραμματείς: Κωνσταντίνος Σφακιανούδης, Ευάγγελος Bογιατζάκης, Νικόλαος Μπαθρέλλος Ειδικοί Γραμματείς: Σιμέλλα Προβατοπούλου, Αθανάσιος Παππάς, Αναστασία Αναστασοπούλου, Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μέλη: Χάρης Δαμάσκος, Δημήτριος Σταύρου, Αριστοτέλης Μιχαλόπουλος, Ιωάννης Μωυσίδης, Χάρης Κασίμης, Στέφανος Σύρκος, Γεώργιος Ζουμής, Αναστάσιος Κωνσταντόπουλος, Γεώργιος Κουμαντάκης, Γεώργιος Νίκας, Έλσα Τσαπάκη, Χαρίλαος Κασίμης, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Ανδρέας Βυθούλκας, Φένια Στάθη, Ευγενία Χατζηδημητρίου, Μπίργκιτ Πανοπούλου Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Διοικητικό Συμβούλιο Εταιρείας Διάδοσης Ιπποκρατείου Πνεύματος Επ. Πρόεδρος: Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Μιχαήλ Γραμμάτης Ευγένιος Κουμαντάκης Δημήτριος Στάθης Κωνσταντίνος Πάντος Σπύρος Παύλου Τέρψη Βαξεβάνογλου Μιχαήλ Δανιηλίδης Βασίλειος Κελλάρης Νικόλαος Μπαθρέλλος Ιωάννης Μωυσίδης Νικόλαος Νίτσος Κωνσταντίνος Πάγκαλος Βασίλειος Παρασύρης Αχιλλέας Πλουμίδης Επ. Πρόεδρος: Ιωάννης Κοσμίδης Πρόεδρος: Πάνος Ζηρογιάννης Αντιπρόεδρος Α : Γεώργιος Πετρίκκος Αντιπρόεδρος Β : Αθανάσιος Διαμαντόπουλος Γεν. Γραμματέας: Ευάγγελος Bογιατζάκης Ειδική Γραμματέας: Σιμέλλα Προβατοπούλου Ταμίας: Γεώργιος Δαΐκος Μέλη: Ευγένιος Κουμαντάκης Δημήτριος Σκάρλος Κωνσταντίνος Κολλιός 3

3 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ & ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ: Ταξιδεύοντας μεταξύ ευσπλαχνίας σελ. 14 και τεχνοκρατίας Πρωτοπρεσβύτερος Αδαμάντιος Γ. Αυγουστίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Θεολογίας ΕΚΠΑ, Ψυχίατρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟI ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ σελ. 25 Απόστολος Β. Νικολαΐδης, Καθηγητής Θεολογίας ΕΚΠΑ Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚH ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚH ΚΛΩΝΟΠΟIΗΣΗ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚH ΠΡAΞΗ σελ. 35 Αριάδνη Μαύρου-Καλπίνη, Καθηγήτρια Γενετικής ΕΚΠΑ ΣΧΕΣΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ σελ. 38 Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης, Επίκουρος Καθηγητής Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΩΑΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥΣ σελ. 45 ΣΚΟΠΟΥΣ ΚΑΙ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΞΙΑ Αθανάσιος Πλεύρης, Βουλευτής, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, LLM Πανεπιστημίου Χαϊδελβέργης ΙΠΠΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ σελ. 49 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Λέανδρος Ρακιντζής, Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, Αρεοπαγίτης επί τιμή ΑΚΟΥΣΙΑ ΠΑΤΡΟΤΗΤΑ σελ. 56 Φερενίκη Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Επιστημονική Σύμβουλος Ανεξάρτητης Αρχής Προσωπικών Δεδομένων Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ (Τεχνικές της ιατρικώς σελ. 73 Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής) Κωνσταντίνος Σφακιανούδης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, με εξειδίκευση στην Eξωσωματική Γονιμοποίηση, Κλινική ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε. ΟΔΕΥΟΝΤΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΙΑ ΦΥΛΗ: ΒΙΟΗΘΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ σελ. 80 ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ Ειρήνη Αθανασάκη, Καθηγήτρια Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΓΕΝΩΜΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ σελ. 91 Κωνσταντίνος Πάγκαλος, Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής, Διευθυντής Κέντρου Γενετικής Intergenetics Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ σελ. 96 Ευάγγελος Πολυχρονόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, Πρόεδρος Βιοηθικής ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΥΠΑΘΩΝ ΟΜΑΔΩΝ (έκθεση της Unesco) σελ. 99 Ισμήνη Κριάρη, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Αντιπρύτανης ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΓΝΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ σελ. 103 ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ισμήνη Κριάρη, Καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, Αντιπρύτανης ΒΙΟΗΘΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - σελ. 109 ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Κωνσταντίνος Πάντος, Μαιευτήρας/Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Γενικός Γραμματέας ΕΕΑΙ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ σελ. 114 Πάνος Ν. Ζηρογιάννης, τ. Διευθυντής Νεφρολογικής Κλινικής Γ.Ν. Αθηνών Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ, Κλινικής ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, Πρόεδρος Εταιρείας Διάδοσης Ιπποκρατείου Πνεύματος ΙΑΤΡΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ σελ. 128 Γεώργιος Πατούλης, Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Δήμαρχος Αμαρουσίου, Πρόεδρος ΚΕΔΕ 12

4 ΣΧΕΣΗ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Ευάγγελος Δ. Πρωτοπαπαδάκης Επίκουρος Καθηγητής Εφαρμοσμένης Ηθικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Φιλοσοφικής Εταιρείας ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Λέγεται συχνά πως ο αιώνας που διανύουμε σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό από τον παρελθόντα θα σημαδευθεί ανεξίτηλα από τις εξελίξεις στον χώρο της βιοϊατρικής. Αν η πρόβλεψη αυτή επαληθευθεί, τόσο οι νομικοί όσο και οι φιλόσοφοι οφείλουν να αναμένουν πως θα επωμισθούν νέες ευθύνες, αφού ο γενναίος καινούριος κόσμος της βιοϊατρικής βρίθει ηθικών και νομικών προβληματισμών, οι οποίοι απαιτούν απαντήσεις και διευθετήσεις. Στο δοκίμιο αυτό θα εστιάσω στη φύση και στην ουσία των προβληματισμών αυτών, και ιδίως στους τρόπους κατά τους οποίους στο πλαίσιό τους συμπλέκονται το δίκαιο και η ηθική. Συγκεκριμένα, αρχικά θα παρουσιάσω τις απόψεις μου γενικώς για την ουσία και την αποστολή της ηθικής αφ ενός, και του δικαίου αφ ετέρου. Θα εστιάσω στις ιδιαιτερότητες αυτών, δυνάμει των οποίων τα δυο αυτά ενεργήματα του ανθρωπίνου πνεύματος διακρίνονται μεταξύ τους. Στην συνέχεια θα επιχειρήσω να περιγράψω τη στενότατη συνάφεια που υφίσταται μεταξύ δικαίου και ηθικής. Κατόπιν αυτών θα εξετάσω ειδικότερα στους τρόπους κατά τους οποίους το δίκαιο και η ηθική αλληλοπεριχωρούνται στο πεδίο των βιοϊατρικών εξελίξεων, και θα προτείνω το κατά τη γνώμη μου πλέον λειτουργικό modus operandi μεταξύ τους. ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ: βιοϊατρική, βιοηθική, νόμος, ηθική, διλήμματα. Η βιοϊατρική, είτε ως αυτόνομο επιστημονικό πεδίο την αντιληφθούμε, είτε ως μοντέλο προσέγγισης της ιατρικής πράξης, είτε ως μέθοδο 1, δεν αποτελεί νεοπαγές επιστημονικό πρόταγμα. Ανέκαθεν η ιατρική προσπαθούσε να εκμεταλλευθεί τις παρατηρήσεις και τα πορίσματα των λεγόμενων φυσικών επιστημών, όπως η βιολογία, η χημεία και η φυσική, ώστε να επιτύχει τον απώτατο στόχο της, την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη χειραφέτηση του ανθρώπου από την ετερονομία που του επιβάλλει η ευάλωτη φύση του. Ωστόσο, ο όρος βιοϊατρική μπήκε για τα καλά στην ζωή όλων μας μόλις το 1978, έτος κατά το οποίο γεννήθηκε στο Oldham της Αγγλίας το πρώτο παιδί του σωλήνα, η 36χρονη σήμερα Louise Brown 2. Λίγο αργότερα, το 1996, όταν δημιουργήθηκε στο Ινστιτούτο Roslin του Εδιμβούργου ο πρώτος κλώνος θηλαστικού, το πρόβατο Dolly 3, ακόμη και ο πλέον ανυποψίαστος συνειδητοποίησε αφ ενός πως η βιοϊατρική δεν επρόκειτο να αποχωρήσει από το προσκήνιο σύντομα, και αφ ετέρου και το πλέον σημαντικό πως δεν ήταν μόνη της. Συνοδευόταν από την μόνιμη έκτοτε και απαραίτητη συνοδοιπόρο της, την βιοηθική 4, και γύρω τους στροβιλίζονταν απειράριθμα ηθικά διλήμματα και νομικά προβλήματα. Το σύντομο δοκίμιό μου θα εστιάσει σε αυτά τα τελευταία, καθώς και στις σχέσεις που διέπουν την μεταξύ τους αλληλοπεριχώρηση. Συγκεκριμένα, αρχικά θα παρουσιάσω τις απόψεις μου 1 Lani Russell, Sociology for Health Professionals (London: Sage Publications, 2013), Βλέπε σχετικά Remah Moustafa Kamel, Assisted Reproductive Technology after the Birth of Louise Brown, Journal of Reproduction and Infertility 14.3 (2013): Βλέπε Ian Wilmut et al., Viable Offspring Derived from Fetal and Adult Mammalian Cells, Nature 385 (1997): Peter Kemp, Jacob Dahl Rendtorff, The Barcelona Declaration, Synthesis Philosophica 46.2 (2008): , 245. Επίσης Albert R. Jonsen, The Birth of Bioethics (New York: Oxford University Press, 2003), 22 κ.ε. 38

5 γενικώς για την ουσία και την αποστολή της ηθικής αφ ενός, και του δικαίου αφ ετέρου, εστιάζοντας στις ιδιαιτερότητές τους, δυνάμει των οποίων τα δυο αυτά ενεργήματα του ανθρωπίνου πνεύματος διακρίνονται μεταξύ τους. Στη συνέχεια θα επιχειρήσω να ανιχνεύσω και να περιγράψω την στενότατη συνάφεια που υφίσταται μεταξύ δικαίου και ηθικής. Κατόπιν αυτών των γενικών σκέψεων θα εστιάσω ειδικότερα στον τρόπο κατά τον οποίον το δίκαιο και η ηθική αλληλοπεριχωρούνται στο πεδίο των βιοϊατρικών εξελίξεων, και θα προτείνω αυτό που κατά την γνώμη μου είναι το πλέον λειτουργικό modus operandi μεταξύ τους. Όσα θα εκθέσω στο σύντομο αυτό δοκίμιο απηχούν τις προσωπικές μου σκέψεις. Οι σκέψεις αυτές δεν διεκδικούν, φυσικά, κανενός είδους αλάθητο. Τις παρουσιάζω, ωστόσο, επειδή διαθέτω μόνον αυτές, και όχι άλλες, συνεπώς αυτές οφείλω να καταθέσω προς συζήτηση. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με μια διευκρίνιση φαινομενικά επιστημολογικής υφής, η οποία, όμως, θεωρώ είναι η πλέον κατάλληλη αφετηρία ώστε να ξετυλίξω το κουβάρι των σκέψεών μου γύρω από την σχέση ηθικής και δικαίου. Αναφέρθηκα μόλις προηγουμένως στους ηθικούς και νομικούς προβληματισμούς που συνοδεύουν αναπόφευκτα την βιοϊατρική, και τους μεν πρώτους τους χαρακτήρισα διλήμματα, ενώ τους δεύτερους προβλήματα. Η διατύπωση αυτή δεν προέκυψε εν τη ρύμη του λόγου, αντιθέτως αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβάνομαι τη φύση, την ουσία και την αποστολή της ηθικής και του δικαίου. Στην ηθική, συγκεκριμένα, ο επιστήμων έρχεται αντιμέτωπος με διλήμματα, και τούτο διότι το ερώτημα με το οποίο σε έσχατη ανάλυση οφείλει κάθε φορά να αντιπαρατεθεί είναι εάν κάτι πρέπει να γίνει ή όχι ο όρος πρέπει μπορεί κατά περίπτωση να αντικατασταθεί από τους συναφείς είναι σωστό, καλό, αγαθό, δέον, προσήκον, δίκαιο, αξιοπρεπές, έντιμο, ηθικώς ορθό και ούτω καθ εξής. Στην αναπαραγωγική κλωνοποίηση ανθρώπων, για παράδειγμα, το ηθικό ερώτημα δεν μπορεί να τεθεί διαφορετικά: είναι ηθικώς ορθό να κλωνοποιούμε ανθρώπινα όντα ή όχι; Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο τίθεται το ηθικό ερώτημα και στην περίπτωση των αμβλώσεων, της ευθανασίας, της τροποποίησης του γονιδιώματος και, εν ολίγοις, σε όλα τα ηθικά διλήμματα. Κάθε μια από τις δύο απαντήσεις που προσφέρονται στο εκάστοτε δίλημμα συνοδεύεται νομοτελειακά από το αντίστοιχο βάρος της απόρριψης της εναλλακτικής της, και τούτο διότι η ηθική ουδέποτε έχει την ευκολία να προκρίνει ανάμεσα σε μια απολύτως ή ξεκάθαρα θεμιτή και μια απολύτως ή ξεκάθαρα απαράδεκτη επιλογή. Αντιθέτως, σε κάθε περίπτωση κάτι θα κερδηθεί και κάτι θα χαθεί, και έργο της ηθικής είναι να εντοπίσει την λύση εκείνη που εκφράζει το καλύτερο δυνατό ισοζύγιο 5. Το δίκαιο από την άλλη, στο οποίο εφεξής θα αναφέρομαι με τον όρο ο νόμος ώστε αυτό να μην συγχέεται με τον αντίστοιχο ηθικό όρο, δεν καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε ένα πρέπει και σε ένα δεν πρέπει. Αντιθέτως, έργο του νόμου είναι να θωρακίσει ένα δεδομένο πρέπει, το οποίο ήδη έχει προκριθεί, με τον καταλληλότερο τρόπο μεταξύ αυτών που διαθέτει. Ο νόμος, συνεπώς, καλείται να διαχειρισθεί ερωτήματα με παραπάνω από μια απαντήσεις, επομένως εξετάζει προβλήματα. Συνοψίζοντας, ενώ η ηθική απασχολείται με το ερώτημα περί του εάν κάτι είναι καλό ή καλύτερο από το αντίθετό του, ο νόμος προβληματίζεται σχετικά με τον τρόπο που αυτό το καλό (ή το καλύτερο) θα διαχωρισθεί από το αντίθετό του, θα προστατευθεί, θα προαχθεί και, τέλος, θα επιβληθεί δια της ισχύος σε μια δεδομένη κοινωνία. Οι σκέψεις που μόλις εξέθεσα συμπυκνώνουν τις αντιλήψεις μου για την σχέση της ηθικής και του νόμου. Είναι προφανές πως αφ ης στιγμής η ηθική προϋποθέτει την απόλυτη αυτονομία του 5 Βλέπε, μεταξύ άλλων, και Νικόλαος Χατζηνικολάου, Ελεύθεροι από το Γονιδίωμα (Αθήνα: Κέντρο Βιοϊατρικής Ηθικής και Δεοντολογίας, 1993),

6 ηθικού προσώπου 6, ενώ ο νόμος ως εκ της φύσεώς του συνιστά ετερονομία, η ουσία των δύο αυτών ενεργημάτων καθιστά αδύνατη την ταύτισή τους. Στην επικράτεια του νόμου δεν μπορούν να υπάρχουν ηθικά διλήμματα, και στην αντίστοιχη της ηθικής δεν υπάρχει χώρος για τον νόμο. Αυτό σημαίνει, προφανώς, πως κάτι που η ηθική προκρίνει, ενδέχεται να κολάζεται από τον νόμο - αυτή είναι η περίπτωση του Ρομπέν των Δασών, για παράδειγμα. Και αντίστροφα, πως κάτι που ο νόμος επιβάλλει ή επιτρέπει, είναι δυνατόν να καταδικάζεται από την ηθική - όπως συμβαίνει στην περίπτωση της σύστασης offshore εταιρειών με σκοπό την φοροαποφυγή. Σημαίνει, επίσης, πως δεν οφείλουμε να επικροτούμε ηθικώς τον νομοταγή πολίτη μόνο και μόνο επειδή αυτός τηρεί τον νόμο, και πως, αντιστρόφως, αυτός που παρανομεί δεν είναι υποχρεωτικά ηθικώς καταδικαστέος επειδή παραβιάζει τον νόμο 7. Εκεί που επικρατεί ο νόμος (υπό την έννοια τόσο πως υφίσταται κείμενη νομοθεσία, όσο και πως λειτουργούν οι θεσμοί που θα την επιβάλουν) είναι άνευ νοήματος να αναζητούμε εκφράσεις του ηθικού ενεργήματος, όπως, επίσης, εξ ίσου άνευ νοήματος είναι να ασχολούμαστε σε μια καθαρά ηθική συζήτηση με την κείμενη νομοθεσία. Παρά το γεγονός, ωστόσο, πως η ουσία του ηθικού ενεργήματος είναι αναμφισβήτητα εγγενώς διαφορετική από αυτήν του νόμου, πιστεύω πως μεταξύ τους υφίσταται στενότατη αιτιώδης σχέση, την οποία αντιλαμβάνομαι ως σχέση απορροής. Αυτό σημαίνει πως, κατά την γνώμη μου τουλάχιστον, ο νόμος απορρέει από την ηθική, και πως άνευ του ηθικού ενεργήματος είτε δεν θα ήταν δυνατή η ύπαρξή του, είτε θα ήταν στερημένος οιουδήποτε νοήματος. Στην σκέψη μου ο τρόπος με τον οποίον πραγματώνεται αυτό είναι ο εξής: μια δεδομένη κοινωνία εν τόπω και χρόνω πραγματοποιεί ορισμένες πολύ συγκεκριμένες ηθικές επιλογές και υιοθετεί κάποιες ηθικές στάσεις, καταδικάζοντας και αποκλείοντας τις ενάντιές τους. Με άλλα λόγια, τα μέλη της εκάστοτε κοινωνίας καταλήγουν σε συγκεκριμένα πρέπει σε σχέση με τα κεντρικά ηθικά ζητήματα που τους απασχολούν. Τα πρέπει αυτά, στην συνέχεια, επιθυμούν να τα κατοχυρώσουν και να τα επιβάλλουν δια της ισχύος, για τον λόγο αυτό τα μετουσιώνουν σε νόμο. Το ηθικό πρέπει με τον τρόπο αυτό έχει πλέον καταστεί επιταγή του νόμου, και η ουσία του έχει μεταβληθεί ριζικά: το πρέπει αυτό δεν ισχύει πλέον επειδή εγώ ο ίδιος αποφασίζω ελεύθερα πως οφείλω να το καταστήσω ρυθμιστική αρχή της βούλησής μου, αλλά διότι αυτό μου επιβάλλεται έξωθεν. Βεβαίως, εξ αιτίας του τρόπου δημιουργίας του νόμου, είναι ιδιαιτέρως πιθανόν να συνεχίζω να αντιλαμβάνομαι αυτό που ο νόμος επιτάσσει και ως ηθική αρχή, ιδίως εάν το συγκεκριμένο νομοθέτημα είναι πρόσφατο και, συνεπώς, απηχεί τις τρέχουσες ηθικές αξίες, παραδοχές και θέσεις της κοινωνίας στην οποία ανήκω. Τι συμβαίνει, όμως, όταν οι ηθικές αξίες της κοινωνίας μεταβάλλονται ή αντικαθίστανται; Ο νόμος, τότε, αναπόδραστα καθίσταται παρωχημένος. Τα μέλη της κοινωνίας στην οποία ένας τέτοιος νόμος εξακολουθεί να ισχύει είναι υποχρεωμένα να εναρμονίζουν την δράση τους με ηθικές αρχές που πλέον δεν πρεσβεύουν. Το προσδόκιμο επιβίωσης ενός ξεπερασμένου από την ηθική της κοινωνίας νόμου είναι περιορισμένο, αφού αυτός αργά ή γρήγορα είτε θα αναθεωρηθεί, είτε θα ακυρωθεί. Με άλλα λόγια, στην σκέψη μου ο νόμος αποτελεί κάτι σαν μια φωτογραφία: απεικονίζει τις ηθικές αντιλήψεις και στάσεις μιας κοινωνίας σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Όπως κάθε φωτογραφία, όμως, ο νόμος είναι καταδικασμένος από την φύση του αμέσως μετά την θέσπισή του να είναι ήδη σε κάποιον βαθμό ξεπερασμένος. Καμιά φορά, βέβαια, η πραγματικότητα μεταβάλλεται με βραδύτητα, και η φωτογραφία διατηρείται για αρκετό καιρό αντιπροσωπευτική, τουλάχιστον σε κάποιον 6 Βλέπε Immanuel Kant, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, μετάφραση Γιάννης Τζαβάρας (Αθήνα: Δωδώνη, 1984), Ethical values and legal principles are usually closely related, but ethical obligations typically exceed legal duties. In some cases, the law mandates unethical conduct. American Medical Association, Opinion The Relation of Law and Ethics, in Code of Medical Ethics (Chicago: AMA Press, 2008), 2. 40

7 βαθμό. Άλλες φορές, όμως, τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα, και μας κάνουν να αναρωτιόμαστε εάν πράγματι είμαστε εμείς αυτοί που απεικονίζει η φωτογραφία που κοιτάζομε. Ας κλείσω την συγκεκριμένη ενότητα σχηματοποιώντας τις σκέψεις μου: ο νόμος ερείδεται στις ηθικές αντιλήψεις και στάσεις μιας κοινωνίας, όπως ένα κτίσμα εδράζεται στα θεμέλιά του: παρότι αυτά δεν είναι ορατά, όλοι γνωρίζουμε πως υπάρχουν, και πως χωρίς αυτά δεν θα μπορούσε να στέκεται το κτίσμα. Και όταν αυτά διασαλευθούν, ολόκληρο το κτήριο αναστατώνεται, και τότε απαιτούνται είτε διορθωτικές παρεμβάσεις σε αυτό, είτε το γκρέμισμα και η εκ βάθρων ανοικοδόμησή του. Εάν σε κάποιον φαίνεται πειστική η παραπάνω ανάγνωση της σχέσης νόμου και ηθικής, αυτός οφείλει να αναγνωρίσει επίσης και μια ανάγκη που η σχέση αυτή δείχνει να επιβάλλει για τον νόμο: αυτήν της διαρκούς ενημέρωσής του από την ηθική. Και τούτο διότι εάν ο νόμος δεν εναρμονίζεται, ή, ακόμη χειρότερα, συγκρούεται με τις ηθικές αξίες μιας κοινωνίας, όχι μόνον δεν εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίον δημιουργήθηκε, αλλά λειτουργεί και ως τροχοπέδη για την πρόοδο. Ο νομοθέτης και ο νομικός επιστήμων, συνεπώς, οφείλουν να βρίσκονται σε διαρκή διάλογο με τον ηθικό φιλόσοφο. Από την παρέα τους, σημειώνω εκ προοιμίου, δεν μπορεί να απουσιάζει ο ειδικός επιστήμων, ο γενετιστής, ο βιολόγος, ο βιοχημικός όποιος είναι κάθε φορά απαραίτητος ανάλογα με την φύση του εκάστοτε προβλήματος. Στο σημείο, προτού περάσω στον τρόπο κατά τον οποίον υποστασιοποιούνται οι σχέσεις νόμου και ηθικής ειδικώς στον χώρο της βιοϊατρικής, θεωρώ απαραίτητο να αναφερθώ εν συντομία στην φύση των ηθικών (και, κατά συνέπεια, νομικών) προβλημάτων που αναφύονται στο πεδίο αυτό. Ορισμένα από τα προβλήματα αυτά είναι νέα, αλλά τα περισσότερα είναι παλαιά, και απλώς έχουν πλέον καταστεί περισσότερο ανάγλυφα λόγω της ραγδαίας εξέλιξης της βιοϊατρικής 8. Επί παραδείγματι, οι ηθικοί και νομικοί προβληματισμοί που παρακολουθούν την έρευνα για την αναπαραγωγική κλωνοποίηση ανθρώπων είναι καινοφανείς, και τούτο διότι η δυνατότητα αυτή αποτελεί πρόσφατο επίτευγμα της γενετικής - προ πενήντα ετών απλώς δεν θα μπορούσαμε όχι μόνον να διερωτώμεθα εάν είναι ηθικώς ορθό ή όχι να κατασκευάζουμε πιστά γενετικά αντίγραφα υπαρχόντων ή υπαρξάντων ανθρωπίνων όντων, αλλά ούτε και να διανοούμεθα πως κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επιτευχθεί 9. Αντιθέτως, οι ηθικοί - και, συνακόλουθα - νομικοί προβληματισμοί που συνοδεύουν την ευθανασία είναι παλαιότατοι 10. Απλώς στις ημέρες μας έχουν παροξυνθεί λόγω της αλματώδους ανάπτυξης της βιοϊατρικής και της ιατρικής τεχνολογίας. Πλέον οι λειτουργοί του Ιπποκράτους διαθέτουν την δυνατότητα να παρέχουν τόσο αποτελεσματική μηχανική υποστήριξη σε έναν ασθενή που βρίσκεται, φέρ ειπείν, σε κώμα, ώστε αυτός να διατηρείται σε κάποιο είδος ύπαρξης ενίοτε για χρόνια, και σίγουρα πολύ πέραν του σημείου που η ανθρώπινη φύση επιτρέπει. Οι ηθικοί και νομικοί προβληματισμοί που σήμερα αναφύονται στο πεδίο της βιοϊατρικής (είτε καινοφανείς είναι αυτοί, είτε παλαιοί που έχουν απλώς καταστεί οξύτεροι) συνιστούν καίριες προκλήσεις τόσο για την ηθική φιλοσοφία όσο και για την νομική επιστήμη. Ορισμένοι από αυτούς φαίνεται να διαθέτουν την δυναμική να αμφισβητήσουν καθιερωμένες ηθικές 8 David J. Roy, The Ethics of Biomedicine, Canadian Medical Association journal (1983): , Βλέπε, για παράδειγμα, την μεγάλη συζήτηση για τα δικαιώματα των κλώνων, όταν και εάν δημιουργηθούν τέτοιοι. Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης, Κλωνοποίηση και Βιοηθική: Κλωνοποίηση Ανθρώπων και Δικαιώματα (Αθήνα: Παπαζήσης, 2013). 10 Ο όρος με την έννοια περίπου που έχει σήμερα χρησιμοποιείται για πρώτη φορά από τον Άγγλο φιλόσοφο Francis Bacon μόλις κατά τον 17ο αιώνα - βλέπε Francis Bacon, The Major Works by Francis Bacon, edited by Brian Vickers (New York: Oxford University Press, 2008), 630. Ωστόσο, με παρεμφερές περιεχόμενο αναφέρεται στην κλασική και ελληνιστική γραμματεία - βλέπε, μεταξύ άλλων, Ποσείδιππος, Μύρμηξ, απ , στο Comicorum Atticorum fragmenta, edited by T. Kock, τ. 3 (Leipzig: Teubner, 1888). 41

8 αξίες και αρχές και να κλονίσουν συθέμελα συστήματα, θεωρίες και αντιλήψεις 11. Απαιτούν από εμάς να επανεξετάσουμε είτε για να τις επιβεβαιώσουμε εκ νέου, είτε για να τις αναθεωρήσουμε έννοιες που έως σήμερα θεωρούσαμε δεδομένες και ευκρινείς ως προς το περιεχόμενό τους: την έννοια του θανάτου και αυτήν της ζωής, τις αντίστοιχες της μητρότητας και της πατρότητας, την έννοια της μοναδικότητας του ανθρώπου, το περιεχόμενο της αρχής της αγαθοποιίας, το νόημα του ιατρικού καθήκοντος και της ιατρικής ευθύνης, την έννοια του φόνου, την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, και άλλες πολλές τόσο σημαντικές, ώστε από μόνο του το γεγονός πως αυτές τίθενται στην βάσανο της επανανοηματοδότησης φαίνεται να αποτελεί μια δυνατή γροθιά στο μαλακό υπογάστριο όχι μόνο της ηθικής και του νόμου, αλλά και της ευρύτερης κοσμοαντίληψής μας, εν γένει των τρόπων με τους οποίους ο δυτικός άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και την ζωή του επί αιώνες. Έως αυτού του σημείου αρχικά εξέθεσα τον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβάνομαι την ουσία τόσο της ηθικής, όσο και του νόμου. Στην συνέχεια επεσήμανα τις ιδιαιτερότητες εκάστου ενεργήματος, επί των οποίων ερείδεται η ουσιώδης διαφορετικότητά τους. Κατόπιν επεσήμανα την εγγενή συνάφεια της ηθικής με τον νόμο, την οποία απέδωσα στην σχέση απορροής που πιστεύω ότι υφίσταται μεταξύ τους κατά την σειρά που τις αναφέρω, και κατέληξα με ορισμένες παρατηρήσεις για την ιδιαίτερη φύση των ηθικών και νομικών προβληματισμών που αναφύονται στο πεδίο της βιοϊατρικής. Νομίζω είναι πλέον ώρα να περάσω σε κάποιες σκέψεις και προτάσεις περί του τρόπου με τον οποίον οι προβληματισμοί αυτοί μπορούν να αντιμετωπισθούν και να διευθετηθούν ικανοποιητικά. Προ ενός έτους περίπου συμμετείχα σε επιστημονικό συνέδριο με θέμα την ιατρική ευθύνη και την βιοηθική. Ο λαμπρός συνάδελφος που oμίλησε προ εμού, διευθυντής σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, με μια συγκεκριμένη αποστροφή του συμπύκνωσε κατά τρόπο ιδανικό αυτό που κατά την γνώμη μου πάντοτε αποτελεί το ένα από τα δυο σκέλη κάθε προβλήματος της βιοηθικής. Με αφοπλιστική ειλικρίνεια επεσήμανε πως τόσο ο ίδιος, όσο και κάθε άλλος γιατρός που υπηρετεί σε ΜΕΘ, βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με το ερώτημα περί του πότε πρέπει να κλείνουν τα μηχανήματα που υποστηρίζουν τις ζωτικές λειτουργίες ενός ασθενούς που βρίσκεται σε κώμα. Ο ίδιος, συμπλήρωσε, έχει άποψη σχετικά με το ζήτημα, αλλά δεν θεωρεί πως είναι μέρος των αρμοδιοτήτων του να αποφασίσει αυτός. Συνεπώς, κατέληξε, εδώ και χρόνια περιμένουμε τους συναδέλφους μας νομικούς να αποφανθούν. Με το πέρας της συνεδρίας και στο περιθώριο του συνεδρίου, όταν έθιξα το θέμα αυτό σε έναν νομικό, αυτός εξανέστη: Πως μπορεί ο νομικός να αποφασίσει πότε πρέπει να κλείνουν τα μηχανήματα; Αυτό θα το πει ο γιατρός, αλλά κυρίως ο φιλόσοφος, μου είπε. Πιστεύω πως η τοποθέτηση αυτή συμπληρώνει και καλύπτει σφαιρικά κάθε ζήτημα που εμφιλοχωρεί στο πεδίο της βιοϊατρικής. Πράγματι, δεν αποτελεί ούτε αρμοδιότητα, ούτε έργο του γιατρού να αποφασίζει πότε πρέπει να κλείνουν τα μηχανήματα, επωμιζόμενος έτσι ένα ανοίκειο όσο και επαχθέστατο νομικό και ηθικό βάρος. Επίσης, δεν είναι έργο του νομικού να αποφασίζει περί του τι πρέπει και τι δεν πρέπει περί του τι είναι καλό και τι κακό. Για τούτο καταλληλότερος είναι εκείνος που ασχολείται με την ηθική. 11 Modern technology has introduced actions of such novel scale, objects and consequences that the framework of former ethics can no longer contain them. Hans Jonas, Technology and responsibility: reflections on the new tasks of ethics. In Philosophical Essays, from Ancient Creed to Technological Man, edited by Hans Jonas, 3-20 (New Jersey: Prentice-Hall, 1974), 4. 42

9 Αλλά και ο ηθικός φιλόσοφος δεν μπορεί να αποφαίνεται περί του καλού και του κακού στο πεδίο της βιοϊατρικής εν κενώ, χωρίς να λαμβάνει υπ όψιν του τα σχετικά επιστημονικά δεδομένα. Τα δεδομένα αυτά ο ίδιος δεν μπορεί να τα γνωρίζει, συνεπώς οφείλει προτού τοποθετηθεί περί του δέοντος για κάθε ηθικό ζήτημα που σχετίζεται με την βιοϊατρική να ενημερώνεται ενδελεχώς για όλα τα επιστημονικά δεδομένα που αφορούν το συγκεκριμένο ζήτημα. Αν χρειαζόταν να εκθέσω αδρομερώς την πορεία διευθέτησης ενός τέτοιου συγκεκριμένου ζητήματος, θα το έκανα με το εξής σχήμα: Σε πρώτο στάδιο οι ειδικοί επιστήμονες προσφέρουν τα δεδομένα της επιστήμης τους, τα οποία είναι απαραίτητα για την γνωστική προσπέλαση του εν λόγω προβλήματος από τον ηθικό φιλόσοφο. Εκείνος διαμορφώνει άποψη σχετικά με το δέον γενέσθαι, την τεκμηριώνει και την ελέγχει όσο πληρέστερα μπορεί. Εν συνεχεία, ο νομικός αναζητεί τους τρόπους με τους οποίους αυτό που έχει ήδη προκριθεί ως δέον θα αποκτήσει την ισχύ, την δεσμευτικότητα και την καθολικότητα του νόμου. Αυτόν τον νόμο θα κληθεί να εφαρμόσει ο γιατρός και ο ερευνητής στην συνέχεια, έναν νόμο για την θέσπιση του οποίου, θυμίζω, τόσο ο γιατρός όσο και ο ερευνητής έχουν ήδη εργασθεί παρέχοντας την απαραίτητη επιστημονική θεμελίωση. Είναι προφανές πως σε όλα τα ανωτέρω στάδια πρέπει να υπάρχει διαρκής ανάδραση, έτσι ώστε κάθε τι να επαναξιολογείται και να τροποποιείται επί τα βελτίω διαρκώς. Είναι, επίσης, βέβαιον πως η διεπιστημονική διαβούλευση που μόλις περιέγραψα επωφελείται από την κατά το δυνατόν διεύρυνσή της πολλές φορές είναι σκόπιμο αυτή να καθίσταται και δημόσια, ώστε να ανιχνεύονται αυθεντικά οι ηθικές στάσεις της κοινωνίας. Γνωρίζω πως εκθέτοντας τις σκέψεις αυτές δεν ανακαλύπτω την πυρίτιδα. Απέχοντας πόρρω από το να συνιστούν προσωπική μου σύλληψη, τα παραπάνω θα μπορούσαν απλώς να αποτελούν αδρομερή περιγραφή της συμβατικής λειτουργίας μιας τυπικής επιτροπής βιοηθικής. Θα μπορούσαν, επίσης, να σκιαγραφούν την πεπατημένη ως προς τον τρόπο κατά τον οποίο κοινωνίες με παράδοση στην ορθολογική αντιμετώπιση των ηθικών και νομικών προβληματισμών διαχειρίζονται τα σχετικά με την βιοϊατρική ζητήματα. Σε μια κοινωνία όπως η ελληνική, ωστόσο, η οποία όταν τίθεται ενώπιον τέτοιων προβλημάτων συνήθως επιδεικνύει αμηχανία αναμεμειγμένη με δυσαρέσκεια, και πολύ συχνά κατά την συζήτησή τους τείνει προς την προπέτεια, την δοκησισοφία, τους συναισθηματικούς αλαλαγμούς και τις κάθε είδους σπασμωδικές αντιδράσεις, πιστεύω πως, δυστυχώς, ακόμη διατηρεί το νόημά της η εμφατική επιμονή στο αυτονόητο: τα νομικά και ηθικά προβλήματα που αναφύονται στο πεδίο της βιοϊατρικής ούτε αποσπασματικά μπορούν να διευθετηθούν ικανοποιητικά, ούτε από μοναχικούς καβαλάρηδες, ασχέτως με το εάν αυτοί αρέσκονται να καλπάζουν στο μονοπάτι της ηθικής ή στο αντίστοιχο του νόμου. Αντιθέτως, η ραγδαία πρόοδος στις επιστήμες της βιοϊατρικής και οι τεραστίων διαστάσεων επιπτώσεις τους στην ζωή του ανθρώπου φαίνεται να επιτάσσουν τον συγκροτημένο, νηφάλιο, ενδελεχή και εξαντλητικό διεπιστημονικό διάλογο, μια εκδοχή του οποίου μόλις σας παρουσίασα. 43

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ American Medical Association, Opinion The Relation of Law and Ethics, in Code of Medical Ethics (Chicago: AMA Press, 2008). Bacon Francis, The Major Works by Francis Bacon, edited by Brian Vickers (New York: Oxford University Press, 2008). Jonas Hans, Technology and responsibility: reflections on the new tasks of ethics, in Philosophical Essays, from Ancient Creed to Technological Man, edited by Hans Jonas, 3-20 (New Jersey: Prentice - Hall, 1974). Jonsen Albert R., The Birth of Bioethics (New York: Oxford University Press, 2003). Kamel Remah Moustafa, Assisted Reproductive Technology after the Birth of Louise Brown, Journal of Reproduction and Infertility 14.3 (2013): Kant Immanuel, Τα Θεμέλια της Μεταφυσικής των Ηθών, μετάφραση Γιάννης Τζαβάρας (Αθήνα: Δωδώνη, 1984). Kemp Peter, Jacob Dahl Rendtorff, The Barcelona Declaration, Synthesis Philosophica 46.2 (2008): , 245. Roy David J., The Ethics of Biomedicine, Canadian Medical Association journal (1983): Russell Lani, Sociology for Health Professionals (London: Sage Publications, 2013). Wilmut Ian et al., Viable Offspring Derived from Fetal and Adult Mammalian Cells, Nature 385 (1997): Ποσείδιππος, Μύρμηξ, απ , στο Comicorum Atticorum fragmenta, edited by T. Kock, τ. 3 (Leipzig: Teubner, 1888). Πρωτοπαπαδάκης Ευάγγελος, Κλωνοποίηση και Βιοηθική: Κλωνοποίηση Ανθρώπων και Δικαιώματα (Αθήνα: Παπαζήσης, 2013). Χατζηνικολάου Νικόλαος, Ελεύθεροι από το Γονιδίωμα (Αθήνα: Κέντρο Βιοϊατρικής Ηθικής και Δεοντολογίας, 1993). 44

Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου. Είσοδος Ελεύθερη

Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου. Είσοδος Ελεύθερη Εις μνήμην Δημητρίου Τριχόπουλου Είσοδος Ελεύθερη Χορήγηση πιστοποιητικού με έξι (6) μόρια (CME Credits) αμοιβαία αναγνωρίσιμα από την UEMS-EACCME, στο πλαίσιο της Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

3η Επιστηµονική ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ. Εκδήλωση. Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014

3η Επιστηµονική ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ. Εκδήλωση. Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014 3η Επιστηµονική Εκδήλωση Σε συνεργασία µε την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Πρόγραµµα Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014 ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3η Επιστηµονική ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ. Εκδήλωση. Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014

3η Επιστηµονική ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ. Εκδήλωση. Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014 3η Επιστηµονική Εκδήλωση Σε συνεργασία µε την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Πρόγραµµα Σάββατο 13 Δεκεµβρίου 2014 ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

8 η. Η Ηµερίδα αξιολογείται από τον ΠΙΣ µε 6 µόρια Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (cme.cpocredits) σύµφωνα µε τα κριτήρια EACCME-UEMS

8 η. Η Ηµερίδα αξιολογείται από τον ΠΙΣ µε 6 µόρια Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (cme.cpocredits) σύµφωνα µε τα κριτήρια EACCME-UEMS 8 η Είσοδος Ελεύθερη Επιστηµονική Εκδήλωση ΩΡΟ ΟΚΙΑ ΩΡΟΛΗΨΙΑ στην υγεία 12 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ15 Η Ηµερίδα αξιολογείται από τον ΠΙΣ µε 6 µόρια Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (cme.cpocredits) σύµφωνα µε τα κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς

Π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς Π λ η ρ ο φ ο ρ ί ε ς Εγγραφή Η συμμετοχή στο Workshop είναι δωρεάν Μοριοδότηση Θα δοθούν από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο 6 Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD) Οργάνωση Παπανικολή 6-10,

Διαβάστε περισσότερα

Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική

Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική Τέταρτο Συνέδριο Ιατρικής Ευθύνης και Βιοηθικής Παιδί και Βιοηθική Νομική Βιβλιοθήκη Παρασκευή 9 και Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2016 Παρασκευή, 9.12.2016 13:30-14.30 Εγγραφές Χαιρετισμοί Ισμήνη Κριάρη, Πρύτανις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ & ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ WORKSHOP Σάββατο 27 Ιουνίου 2015 ΚΑΛΑΜΑΤΑ Ναυαρίνου & Ρήγα Φεραίου Καλαμάτα Οργάνωση: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ WORKSHOP 09:30 10:15 Χαιρετισμοί Δραστηριότητες της ΕΕΑΙ Ευγένιος Κουμαντάκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ μείζον ιατροκοινωνικό ζήτημα υπογονιμότητα, πρωταγωνιστικούς ρόλους διεθνές επιστημονικό ερευνητικό προσκήνιο,

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ μείζον ιατροκοινωνικό ζήτημα υπογονιμότητα, πρωταγωνιστικούς ρόλους διεθνές επιστημονικό ερευνητικό προσκήνιο, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2014 Σε μείζον ιατροκοινωνικό ζήτημα αναδεικνύεται στις μέρες μας η υπογονιμότητα, διαδραματίζοντας έναν από τους «πρωταγωνιστικούς» ρόλους στο διεθνές επιστημονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγής. Οικογένεια. Θέματα. Μαρτίου ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Αναπαραγωγής. Οικογένεια. Θέματα. Μαρτίου ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Θέματα Αναπαραγωγής & Μαρτίου Οικογένεια 11 2017 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ε.Ε.Α.Ι. Παπανικολή 6-10, Χαλάνδρι, Αθήνα, Τηλ.: 210.6800525,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2013

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2013 Τμήμα Αρχειονομίας και Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο με τη συνεργασία της E-THEMIS Διεπιστημονικό Συνέδριο: Ιατρική Ευθύνη και Βιοηθική Σύγχρονες προσεγγίσεις και προοπτικές του μέλλοντος Παρασκευή/Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία Διάταξη Θεματικής Ενότητας PYS623 / Νομικά και Ηθικά Θέματα στην Υγεία Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών PYS Πολιτική Υγείας και Σχεδιασμός Υπηρεσιών Υγείας Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ 5 η Επιστημονική Εκδήλωση ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ Σάββατο, 25 Απριλίου 2015 Σε συνεργασία με: - Ομάδα Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά)

ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΗΘΙΚΗ (Ενδεικτικά) ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η κατανόηση των βασικών θεωριών της βιοηθικής. 2. Η στοχευμένη αντιμετώπιση ηθικών προβλημάτων που ανακύπτουν σε αστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2016-2017 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο Τρίτη, 27/09/2016 Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ Σάββατο, 25 Απριλίου 2015

ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ Σάββατο, 25 Απριλίου 2015 5 η Επιστημονική Εκδήλωση ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΙΑΤΡΩΝ - ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΟΥ - ΓΕΝΕΤΙΣΤΗ Σάββατο, 25 Απριλίου 2015 Συνεδριακό Κέντρο Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΑΡΓΟΥΣ & ΚΛΙΝΙΚΗ «ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ»

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΑΡΓΟΥΣ & ΚΛΙΝΙΚΗ «ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ» ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ. Ν. ΑΡΓΟΥΣ & ΚΛΙΝΙΚΗ «ΓΕΝΕΣΙΣ ΑΘΗΝΩΝ» Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αργολίδας και του Επιστημονικού Συλλόγου Μαιών - Μαιευτών Εφετείου Ναυπλίου Με την Αρωγή του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αγαπητοί Σύνεδροι, Στο 2 ND ΑΤΗΕΝS HEALTH FORUM 2015 που διοργανώθηκε από την Palladian, υπό την αιγίδα του Σ.Φ.Ε.Ε (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος) και της Π.Ε.Φ. (Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια και την ύλη της Εφαρμοσμένης Ηθικής Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1. Το πεδίο της Εφαρμοσμένης Ηθικής 2. Σχέση της Εφαρμοσμένης Ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Ε Δ Ρ Ε Ι Ο ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΠΟΣΔΕΠ) ΣΑΒΒΑΤΟ 19/3/2011, ΩΡΑ 11.00, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Η

Π Ρ Ο Ε Δ Ρ Ε Ι Ο ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΧΟΛΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΠΟΣΔΕΠ) ΣΑΒΒΑΤΟ 19/3/2011, ΩΡΑ 11.00, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού Διεύθυνση: ΣΤΑΔΙΟΥ 5, GR105 62, ΑΘΗΝΑ, Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: posdep@posdep.gr Ιστοσελίδα: www.posdep.gr Τηλέφωνο: 210-3689372 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ.

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Παρούσης Μιχαήλ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 6: Περιπτώσεις που τα άτομα δεν είναι σε θέση να λάβουν αποφάσεις για τον εαυτό τους Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Βούληση και αυτονομία ανθρώπου 2.Συμφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Η Δ Παθολογική Κλινική του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) οργανώνει το 1 ο Ελλαδοκυπριακό Ιατροϊστορικό Συνέδριο στην Κύπρο στις 2-4

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈÇÍÁ 2016 ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 Η Έγκαιρη Ανίχνευση και Αντιμετώπιση

ÁÈÇÍÁ 2016 ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 Η Έγκαιρη Ανίχνευση και Αντιμετώπιση 28:2 ΠροβλημάτΑ Ψυχικής Υγείας Εφήβων στην ΠΦΥ ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 EÐÉÌÅËÅÉÁ ÅÊÄÏÓÇÓ Δ.Κ. Αναγνωστόπουλος, Ε. Λαζαράτου, Γ. Γιαννακόπουλος ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 ÐEPIEXOMENA Διοικητικο Συμβουλιο Πρόεδρος Γ. Κουρακλησ

Διαβάστε περισσότερα

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής

Φ 619 Προβλήματα Βιοηθικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Οι κυριότερες μέθοδοι της Βιοηθικής (1): Ωφελιμισμός, Καντιανισμός. Περιπτωσιολογία. Ελένη Καλοκαιρινού Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργοί και Θεραπευτές της Υγείας

Λειτουργοί και Θεραπευτές της Υγείας Εταιρεία Καλαβρυτινών Ιατρών «Ο Μελάμπους» Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιατρική Σχολή 3 o Συμπόσιο Φιλοσοφία (Ψυχ)Ιατρική: Λειτουργοί και Θεραπευτές της Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Η Δ Παθολογική Κλινική του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.) οργανώνει, σε συνεργασία με τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο (Π.Ι.Σ.) και την

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Γ. Ευστρατιάδης Γ. Μυσερλής Κ. Κολλιός Γ. Δήμας Ειρ. Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

17 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 17th Winter Rheumatology Meeting of NW Greece

17 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ. ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 17th Winter Rheumatology Meeting of NW Greece Οργάνωση: Ρευματολογική Κλινική, Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Organized by: Rheumatology Clinic, Faculty of Medicine, School of Health Sciences, University of Ioannina Υπό την αιγίδα των Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

KANONIΣMOΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΕΣΔΥ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

KANONIΣMOΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΕΣΔΥ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 KANONIΣMOΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΕΣΔΥ) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Αρθρο 1: Γενικές αρχές.. Αρθρο 2: Αρμοδιότητα. Αρθρο 3: Συγκρότηση της Επιτροπής.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ Στις 16 & 17 Οκτωβρίου διεξήχθη το 2 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Διδασκόντων στα Οικονομικά και στη Διοίκηση των Συστημάτων και Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

Νικολάου Μιχάλης - Πάντος Κωνσταντίνος

Νικολάου Μιχάλης - Πάντος Κωνσταντίνος Πρόγραμμα ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, Η παρούσα κοινωνική και οικονομική κατάσταση και οι δυσμενείς συνέπειές τους στην ζωή των Ελλήνων πολιτών, αποτέλεσαν το έναυσμα για την οργάνωση Επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΛΟΓΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΛΟΓΩΝ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΛΟΓΩΝ www.dimosiodikaio.gr Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Χορηγός: ÍÏÌÉÊÇ ÂÉÂËÉÏÈÇÊÇ w w w. n b. o r g 1η Hμέρα: Τετάρτη 3 Δεκεμβρίου 2014, 16:00 20:00 Η Διοικητική Δικαιοσύνη εν μέσω της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ σχετικά με τις καταργήσεις συγχωνεύσεις δημόσιων Οργανισμών κ.λπ.

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ σχετικά με τις καταργήσεις συγχωνεύσεις δημόσιων Οργανισμών κ.λπ. ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ σχετικά με τις καταργήσεις συγχωνεύσεις δημόσιων Οργανισμών κ.λπ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ: 23/6/2009 1) ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΩΤΗΣΗΣ «Το Υπουργείο Ανάπτυξης, στο πλαίσιο της κατάργησης ή συγχώνευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 1/4/ /07/2015

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 1/4/ /07/2015 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 1/4/2015 31/07/2015 Συντάκτρια: Μαρία Αλμπάνη, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Τύπου ΓΓΕ-ΓΓΕ 26 Απριλίου 2007

Κέντρο Τύπου ΓΓΕ-ΓΓΕ 26 Απριλίου 2007 CityPress 20.04.07 ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 18.03.2007 ΑΥΡΙΑΝΗ 28.03.2007 ΤΟ ΒΗΜΑ 01.04.2007 ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ 19.04.2007 ΤΟ ΒΗΜΑ 22.04.2007 ΣΗΜΕΙΑ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ Κ. Θ. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ TOY

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Αθήνα, 1 Φεβρουαρίου 2012 & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αρ.πρωτ.: 1016 ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΘΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής. Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Λειτουργία βασισμένη στις αρχές της Επείγουσας Ιατρικής Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο LUCY 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας.

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ι. Δέσμευση της Διοίκησης. 1. Αρχές. 2. Βασικοί άξονες. ΙΙ. Αρχές επαγγελματικής συμπεριφοράς. 1. Σύγκρουση συμφερόντων. 2. Προστασία περιουσιακών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Σε συνεργασία με τoν ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Σε συνεργασία με τoν ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΘ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣTΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΟΜΕΑΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΔΕ και ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Σε συνεργασία με τoν ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Η ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αφιερωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΑ 2015 Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2015 Μουσείο της Ακρόπολης (Αμφιθέατρο) Πεζόδρομος Οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Αθήνα Διοργάνωση Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Συμπλήρωση και Τροποποίηση της ΔΥ1δ/Γ.Π.100802/11/11-4-2012 περί Συγκρότησης Συντονιστικής Επιτροπής για τις Σπάνιες Παθήσεις.

ΘΕΜΑ: Συμπλήρωση και Τροποποίηση της ΔΥ1δ/Γ.Π.100802/11/11-4-2012 περί Συγκρότησης Συντονιστικής Επιτροπής για τις Σπάνιες Παθήσεις. ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ & ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Αθήνα, 5 / 12 / 2012 Αρ. Πρωτ.: ΔΥ1δ/Γ.Π. οικ.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012

Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012 Υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας Υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (Ι.Σ.Α.) Ημερίδα 31 Μαρτίου 2012 ΘΕΜΑ: Από την Ανδρολογία στη Γυναικολογία: Συνέργειες και Αντιθέσεις Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

26-2 201 7 ΜΑΡΤΙΟΥ. Οργάνωση: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Χ. Στεφανάδης, Πρόεδρος. Σε συνεργασία με: - τον Ιατρικό Σύλλογο της Κώ - τον Δήμο Κώ

26-2 201 7 ΜΑΡΤΙΟΥ. Οργάνωση: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Χ. Στεφανάδης, Πρόεδρος. Σε συνεργασία με: - τον Ιατρικό Σύλλογο της Κώ - τον Δήμο Κώ Κινη ματο γράφ ος Ο ρφέα ΚΩΣ ς ΙΠΠΟ ΗΜΕ ΚΡΑΤ ΡΕΣ ΙΚΕΣ 26-2 201 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 0 Οργάνωση: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Χ. Στεφανάδης, Πρόεδρος ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Μ. Θωμαδάκη, Κοσμήτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Καβάλα, 4-5 Απριλίου 2014 Στοιχεία Ομιλητών Προεδρείων 1. Αγγουριδάκης Παναγιώτης, Πνευμονολόγος, επίκ. καθ.

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, που θα πραγματοποιηθεί στις 4 και 5 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Μπασδάνης Γ. Αντιπρόεδρος: Δανιηλίδης Μ.

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Μπασδάνης Γ. Αντιπρόεδρος: Δανιηλίδης Μ. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ε.Ε.Α.Ι. Επίτιμος Πρόεδρος : Γραμμάτης Μ. Πρόεδρος: Κουμαντάκης Ε. Αντιπρόεδρος: Στάθης Δ. Γεν. Γραμματέας: Πάντος Κ. Ταμίας: Παύλου Σ. Μέλη: Βαξεβάνογλου Τ. Δανιηλίδης Μ. Κελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή. Περιλήψεων μέχρι 7 Σεπτεμβρίου 2015. Υπό την Αιγίδα

Υποβολή. Περιλήψεων μέχρι 7 Σεπτεμβρίου 2015. Υπό την Αιγίδα Σύμφωνα με τα κριτήρια της EACCME-UEMS Χορηγούνται 17 μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD credits) Υποβολή Περιλήψεων μέχρι 7 Σεπτεμβρίου 2015 Υπό την Αιγίδα American College of Surgeons

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Αγαπητοί /ες συνάδελφοι,

Χαιρετισμός. Αγαπητοί /ες συνάδελφοι, Χαιρετισμός Αγαπητοί /ες συνάδελφοι, Η Ελληνική Εταιρεία Άνοιας σας ανακοινώνει την οργάνωση του 4ου Συνεδρίου Master Classes in Dementia 2016, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 5 έως τις 7 Φεβρουαρίου 2016

Διαβάστε περισσότερα

12 θ συμπ0σι0. "Η σχέση του σύγχρονου γιατρού με τις Ιπποκρατικές αρχές και την ιστορία της επιστήμης του" ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ ΠρογΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ

12 θ συμπ0σι0. Η σχέση του σύγχρονου γιατρού με τις Ιπποκρατικές αρχές και την ιστορία της επιστήμης του ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ ΠρογΡΑΜΜΑ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ εταιρεια διαδοσhσ ιπποκρατειου πνευματοσ (εδιπ) 12 θ συμπ0σι0 "Η σχέση του σύγχρονου γιατρού με τις Ιπποκρατικές αρχές και την ιστορία της επιστήμης του" ΣΑΒΒΑΤΟ 5 ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ. ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΛΕΥΤΕΡΗ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Δ.Σ. Τ.Ε.Δ.Κ. Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π.

ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. ΤΟ ΝΕΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Μάριος Τσέζος, Καθηγητής Ε.Μ.Π. Περιβαλλοντική Μηχανική και Γεωπεριβάλλον Αν αναρωτηθεί κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο του. Κέντρο Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων

Συνέδριο του. Κέντρο Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Θεσσαλονίκη 07.09.2016 Συνέδριο του Κέντρου Έρευνας και Αξιολόγησης Σχολικών Βιβλίων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Τομέα Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. με θέμα: «Έρευνα προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδήσεις - Νέα - Υγεία &Business - Βιοϊατρική: Συμβολή στο Ογκολογικό Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Ειδήσεις - Νέα - Υγεία &Business - Βιοϊατρική: Συμβολή στο Ογκολογικό Ιατρείο Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ημερομηνία: 2014-12-10 Website: http://www.iatronet.gr PageRank: 52,694 Θέμα: ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ Σύνδεσμος: http://www.iatronet.gr/eidiseis-nea/ygeia-business/news/29312/vioatriki-symvoli-stoogkologiko-iatreio-koinwnikis-allileggyis.html

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη

Νοητική Διεργασία και Απεριόριστη Νοημοσύνη (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο). ΜΙΑ ΣΥΝΟΨΗ Η κατανόηση της νοητικής διεργασίας και της νοητικής εξέλιξης στην πράξη απαιτεί τη συνεχή και σε βάθος αντίληψη τριών σημείων, τα οποία είναι και τα βασικά σημεία

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

11 θ συμπ0σι0 Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

11 θ συμπ0σι0 Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ εταιρεια διαδοσhσ ιπποκρατειου πνευματοσ (εδιπ) 11 θ συμπ0σι0 Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ World Kidney Day 2015 9 th Symposium "Survival is not enough" - Athens ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Αθηνα ΠρογΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΘΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (c.m.e. CREDITS) ΔΩΡΕΑΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί Συνάδελφοι και Φίλοι, Η Εταιρεία μας διοργανώνει κάθε δύο χρόνια διήμερο Συνέδριο με θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Ο ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Σε συνεργασία με: Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία Ελληνική Ανδρολογική Εταιρεία 7 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ο ΑΝΔΡΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ Σάββατο 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ 2011-2012 Χώρος Διεξαγωγής: Ξενοδοχείο Metropolitan (Λ. Συγγρού 385, Π. Φάληρο) - Δίπλα από τη ΡΕΑ Είσοδος Ελεύθερη ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Με μεγάλη χαρά και προσδοκία η ΡΕΑ Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Πρόγραμμα για Διευθυντές Σχολικών Μονάδων. «Ζητήματα Οργάνωσης - Διοίκησης της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης»

Επιμορφωτικό Πρόγραμμα για Διευθυντές Σχολικών Μονάδων. «Ζητήματα Οργάνωσης - Διοίκησης της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επιμορφωτικό

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

*Οι εγγραφές στην ημερίδα θα γίνουν από 8.30 έως 9.30 την ημέρα διεξαγωγής της.

*Οι εγγραφές στην ημερίδα θα γίνουν από 8.30 έως 9.30 την ημέρα διεξαγωγής της. ΟΡΓΑΝΩΣΗ : Διοικούσα Επιτροπή Π.Τ. Αχαΐας & Ηλείας Πρόεδρος: Παπαδοπούλου Αμαλία Αντιπρόεδρος: Μουτούσης Παναγιώτης Γεν. Γραμματέας: Σταυρόπουλος Κωνσταντίνος Ταμίας: Σκανδάμης Γεώργιος Οργ. Γραμματέας:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική και Πολιτική Εκπροσώπηση

Κοινωνική και Πολιτική Εκπροσώπηση ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΈΔΡΙΟ Κοινωνική και Πολιτική Εκπροσώπηση Προκλήσεις και Προοπτικές στη Δημοκρατία τον 21ο αιώνα 15, 16 και 17 Δεκεμβρίου 2016 Αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρόεδρε της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και φίλε Γιώργο Πατούλη κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Κύριε Πρόεδρε της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και φίλε Γιώργο Πατούλη κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ΕΤΗΣΙΟ ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΕΔΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1-3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΝΕΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Προέδρου Π.Ε.Δ. Ηπείρου, κ. ΙΩΑΝΝΗ ΛΩΛΟΥ Δημάρχου

Διαβάστε περισσότερα

Η Οργανωτική Επιτροπή Α.Γ. Βαγενάκης, Ν.Α. Γεωργόπουλος, Κ.Β. Μάρκου

Η Οργανωτική Επιτροπή Α.Γ. Βαγενάκης, Ν.Α. Γεωργόπουλος, Κ.Β. Μάρκου Συνάδελφοι Σας καλούμε να συμμετάσχετε και φέτος στη Διημερίδα με τίτλο ΕΝΔΟΡΑΜΑ 2014 που θα διεξαχθεί στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών στις 30 και 31 Ιανουαρίου 2015. Ως Οργανωτική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Πολιτεία και Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία

Ελληνική Πολιτεία και Ευρωπαϊκή Συμπολιτεία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ και ΕΔΡΑ JEAN MONNET Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και Πολιτισμού Συνέδριο στη μνήμη Δ.Θ. Τσάτσου και Γ. Παπαδημητρίου Ελληνική Πολιτεία και Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητική Διάγνωση στο Α Τρίμηνο Νέα Δεδομένα

Προγεννητική Διάγνωση στο Α Τρίμηνο Νέα Δεδομένα Ώρα προσέλευσης ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 08.30 Προγεννητική Διάγνωση στο Α Τρίμηνο Νέα Δεδομένα 20 Φεβρουαρίου 2016 ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ Οργάνωση: Μονάδα Ιατρικής Εμβρύου ΜΗΤΕΡΑ Θα δοθούν μόρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής Δ.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής κ. Συμεών Μηναΐδης.

Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής Δ.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής κ. Συμεών Μηναΐδης. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ * ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ 3ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Κομοτηνή, 27-30 Μαΐου 2004) «Ο ΝΟΜΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ» ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ, Α.Π.Θ. 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ, Α.Π.Θ. 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ, Α.Π.Θ. 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ-ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Π.Ε.Β. 20-21/3/2004

3 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Π.Ε.Β. 20-21/3/2004 3 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Π.Ε.Β. 20-21/3/2004 ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Εκπαίδευση και Επαγγελματικά Ζητούμενα στην Παροχή Υπηρεσιών Υγείας Πανελλήνια Ένωση Κλινικών Εμβρυολόγων Χάρης Ε. Καζλαρής Δρ. Βιοχημικός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρία

Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρία 1 Ελληνική Κοινωνιολογική Εταιρία Εσωτερικός Κανονισμός για την Λειτουργία των Θεματικών Ομάδων σε Ειδικούς Τομείς Επιστημονικής Ενασχόλησης Άρθρο 1 Η σύσταση μιας θεματικής ομάδας συνιστά ένδειξη της

Διαβάστε περισσότερα

Διαδραστικά Εργαστήρια για την Πρόληψη, Διάγνωση & Θεραπεία της νόσου Alzheimer και άλλων μορφών Άνοιας με συμμετοχή καταξιωμένων Ομιλητών

Διαδραστικά Εργαστήρια για την Πρόληψη, Διάγνωση & Θεραπεία της νόσου Alzheimer και άλλων μορφών Άνοιας με συμμετοχή καταξιωμένων Ομιλητών Διαδραστικά Εργαστήρια για την Πρόληψη, Διάγνωση & Θεραπεία της νόσου Alzheimer και άλλων μορφών Άνοιας με συμμετοχή καταξιωμένων Ομιλητών Εγγραφείτε Έγκαιρα Χαιρετισμός Αγαπητοί /ες συνάδελφοι, Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ. ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ (ΣΥ.ΝΟ.ΨΥ.ΝΟ. - Ε.Σ.Υ. Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ) ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΤΟΥ ΕΣΥ ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.-Ε.Σ.Υ. Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα