ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ιπλωµατική Εργασία για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: Σωτηρία Αντωνίου-Λιόλη ΠΕΙΡΑΙΑΣ, 3

2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Μελέτη για την απόκτηση Μεταπτυχιακού ιπλώµατος Ειδίκευσης ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Χαράλαµπος Οικονόµου ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: Σωτηρία Αντωνίου-Λιόλη ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, 3 ii

3 MASTER OF SCIENCE IN HEALTH MANAGEMENT UNIVERSITY OF PIRAEUS ΤΕΙ OF PIRAEUS Graduate Thesis Submitted for the Degree Master in Health Management THE RIGHTS OF THE MENTALLY ILLS STUDENT: Sotiria Antoniou-Lioli PIRAEUS, 3 iii

4 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Για την εκπόνηση της παρούσας εργασίας ευχαριστώ θερµά τον κ. Χαράλαµπο Οικονόµου, επιβλέποντα καθηγητή µου, για την καθοδήγηση και υποστήριξη του. Ευχαριστώ επίσης, όλους τους διδάσκοντες του µεταπτυχιακού προγράµµατος για τις γνώσεις που µου µετέδωσαν. Ευχαριστώ ιδιαίτερα την οικογένεια µου για τον χρόνο που της στέρησα, κατά τη διάρκεια ενασχόλησης µου µε την παρούσα εργασία. iv

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η αναγνώριση, η άσκηση και η προστασία των δικαιωµάτων των ατόµων µε ψυχικές διαταραχές είναι ένα ευρύ νοµικό και κοινωνικό θέµα στο οποίο πρέπει να συµβάλλουν, στο πλαίσιο των συνταγµατικών και διεθνών σχετικών προβλέψεων, η πολιτεία µε τους θεσµούς της αλλά και η κοινωνία µε τους φορείς της. Στόχος της έρευνας είναι η µελέτη της έκτασης της γνώσης των ψυχικά ασθενών για τα δικαιώµατα τους και της έκτασης εφαρµογής, στην πράξη, των θεσπισµένων δικαιωµάτων. Οι παράµετροι αυτοί εξετάστηκαν αναφορικά µε τη χρησιµοποίηση των υπηρεσιών αποασυλοποίησης έξι ξενώνων και δύο προστατευόµενων διαµερισµάτων, που έχει αναπτύξει το Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο «ΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου ψυχιατρικής µεταρρύθµισης «ΨΥΧΑΡΓΩΣ». Ζητήθηκε η αξιολόγηση των παρεχόµενων υπηρεσιών από τους χρήστες, σε σχέση µε παραµέτρους που αναδεικνύουν την εµπειρία και τη γνώση για τα δικαιώµατα τους. Με βάση τα αποτελέσµατα που συγκεντρώθηκαν, επιχειρείται να αποτυπωθεί η σχέση/επίδραση µεταξύ των δηµογραφικών χαρακτηριστικών (φύλλο, ηλικία, µορφωτικό επίπεδο, κατάσταση εργασίας και επίπεδο εισοδήµατος) και της γνώσης, προστασίας και σεβασµού των δικαιωµάτων (ενηµέρωση, δυνατότητα επιλογής θεραπείας /ιατρού /νοσηλευτή, ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων εµπιστοσύνης και σεβασµού, επικέντρωση των παρεχόµενων υπηρεσιών στις προσωπικές ανάγκες, άσκηση πολιτικών δικαιωµάτων, αίσθηση στιγµατισµού και ενεργειών αντιµετώπισης του). Με βάση τα ανωτέρω δεδοµένα και µε στόχο την διασφάλιση και προαγωγή των δικαιωµάτων των ατόµων µε ψυχικές διαταραχές, που διαβιούν σε δοµές αποασυλοποίησης, προτείνονται µέτρα όπως: η πληροφόρηση και ενηµέρωση των ιδίων και των οικογενειών τους για τα δικαιώµατα τους, η συνεχής εστιασµένη επιµόρφωση και εκπαίδευση των επαγγελµατιών ψυχικής υγείας, η ενεργός συµβολή των µηχανισµών προστασίας των δικαιωµάτων, η συνδροµή της κοινωνίας των πολιτών (ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση αυτής) και τέλος η πλήρης εναρµόνιση της νοµοθεσίας στο ευρωπαϊκό δεδοµένο, µε σχετικές τροποποιήσεις για την άρση ασαφειών ή κενών. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: δικαιώµατα ψυχικά ασθενών, ξενώνες αποασυλοποίησης, παρεχόµενες ψυχιατρικές υπηρεσίες. v

6 Title of Thesis: Rights of the mentally ills/mentally ill s Rights", Student: Sotiria Antoniou-Lioli Graduate Thesis Submitted for the Degree Master in Health Management University of Piraeus - TEI of Piraeus, Greece. ABSTRACT Supervisor: Dr. Charalampos Εconomou The recognition, the exercise and the protection of rights of people with mental disorders is a broad legal and social issue to which should contribute, within the constitutional and international anticipation, the state with its institutions and the society with its bodies. The aim of the research is to study the extent of knowledge of mental patients regarding their rights and the scope, in practice, of the established rights. These parameters were examined in relation to the utilization of deinstitutionalization services of six hostels and two protected apartments, developed by the Psychiatric Hospital "Dromokaitio" under the national mental health reform plan "PSYCHARGOS." The users were asked to evaluate the services provided, in relation to parameters that highlight the experience and knowledge of their rights. Based on the results obtained, it is attempted to capture the relationship / interaction between the demographic characteristics (sex, age, educational level, employment status and income level) and the knowledge, protection and respect of the rights (information, capability of choice of therapy / doctor / nurse, development of relationships of trust and respect, focus on personal service needs, exercise of civil rights, sense of stigma and actions to address it). Based on the above data and in order to safeguard and promote the rights of people with mental disorders who live in deinstitutionalization structures, measures are recommended such as: the information and education for themselves and their families regarding their rights, the continuous and focused education and training of mental health professionals, the active contribution of the rights protection mechanisms, the contribution of civil society (its sensitization and mobilization) and finally the complete harmonization of legislation in the European context, with relevant amendments to remove ambiguities or gaps. KEYWORDS: Rights of the mentally ill, deinstitutionalization hostels, provided psychiatric services. vi

7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ. Η προστασία ως βασικό ατοµικό και κοινωνικό δικαίωµα... Η προστασία από την Ψυχιατρική...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΥΤΕΡΟ ΤΟ ΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. ιεθνείς συµβάσεις.9. Τα ειδικότερα δικαιώµατα των ψυχικά ασθενών...3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 3. Το θεσµικό πλαίσιο Τα όργανα προστασίας Η πραγµατικότητα - προβλήµατα - ανεπάρκεια θεσµικού πλαισίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 5. ηµογραφικά και κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά.. 5. Συσχετίσεις µεταβλητών Στατιστική Σηµαντικότητα P<, Κανόνες Συσχέτισης Αυτοπροσδιορισµός των παρεχόµενων υπηρεσιών ψυχικής υγείας Επικέντρωση των υπηρεσιών στο χρήστη Σεβασµός στο άτοµο.. 5. Προστασία των δικαιωµάτων τους ως πολιτών Φυσικό περιβάλλον 5.8 υνατότητες της υπηρεσίας Στιγµατισµός.. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ...7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.37 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ vii

8 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ- ΠΙΝΑΚΩΝ- ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ Σχήµα Σχήµα Σχήµα 3 Σχήµα 5 Σχήµα 5 Σχήµα 7 Σχήµα 7 5 Σχήµα 8 Σχήµα 9 7 Σχήµα..8 Σχήµα..9 Σχήµα.. Σχήµα 3.. Σχήµα. 8 Σχήµα 5..9 Σχήµα.. Πίνακας. Πίνακας. Πίνακας 3.5 Πίνακας. Πίνακας 5.7 Πίνακας.7 Πίνακας 7.7 Γράφηµα 7 Γράφηµα 75 Γράφηµα 3 7 Γράφηµα 77 Γράφηµα 5 78 Γράφηµα 79 Γράφηµα 7 8 Γράφηµα 8 8 Γράφηµα 9 8 Γράφηµα..83 Γράφηµα..8 Γράφηµα..85 Γράφηµα 3..8 Γράφηµα..87 Γράφηµα Γράφηµα..89 Γράφηµα 7..9 Γράφηµα 8..9 Γράφηµα 9..9 Γράφηµα..93 Γράφηµα..9 Γράφηµα..95 Γράφηµα 3..9 Γράφηµα..97 Γράφηµα Γράφηµα..99 viii

9 Γράφηµα 7. Γράφηµα 8. Γράφηµα 9. Γράφηµα 3.3 Γράφηµα 3. Γράφηµα 3. Γράφηµα 33.3 Γράφηµα 3. Γράφηµα 35.5 Γράφηµα 3. Γράφηµα 37.7 Γράφηµα 38. Γράφηµα 39. Γράφηµα.3 Γράφηµα. Γράφηµα.5 Γράφηµα 3. ix

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ «Ένα βασικό δικαίωµα θέλουµε. Να έχουµε όλα τα δικαιώµατα ενός πολίτη που δεν έχει χαρακτηρισθεί ψυχικά πάσχων.» Γ. Γ. πρώην χρήστης υπηρεσιών ψυχικής υγείας Η ελληνική νοµοθεσία βρίσκεται σε πλήρη συνάφεια µε τις διεθνείς και ευρωπαϊκές διακηρύξεις και συµβάσεις, στηρίζεται στις βασικές αρχές της προστασίας των δικαιωµάτων και του σεβασµού της αξιοπρέπειας των ατόµων µε ψυχικές διαταραχές και θέτει τους όρους για την εφαρµογή αυτών των αρχών στη φροντίδα της ψυχικής υγείας. Παρατηρείται όµως χάσµα, µεταξύ της γενικά προοδευτικής νοµοθεσίας και της προστασίας των δικαιωµάτων των ψυχικά πασχόντων στην πράξη. Οι κύριοι τοµείς που παρατηρούνται παραβιάσεις των δικαιωµάτων των ατόµων µε ψυχικές διαταραχές είναι η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας, η αναγκαστική νοσηλεία, η παραβίαση δικαιωµάτων κατά τη νοσηλεία, ο περιορισµός και η αφαίρεση δικαιωµάτων και οι κοινωνικές διακρίσεις. Η ελληνική νοµοθεσία είναι εναρµονισµένη µε τις διεθνείς κατευθύνσεις. Οι βασικές διατάξεις περιέχονται στους νόµους 7/99, 7/99, 59/997, 7/999 και 38/5 και ρυθµίζουν αρκετά από τα προαναφερόµενα θέµατα. Ο Ν. 7/99 (άρθρο 7), καθορίζει τα δικαιώµατα του ασθενούς, ενώ οι Ν. 59/997 και 7/999 καθορίζουν ειδικότερα τα δικαιώµατα των ψυχικά ασθενών καθώς και τα όργανα προστασίας τους. Παρατηρούνται όµως προβλήµατα στην εφαρµογή της νοµοθεσίας, κυρίως σε σχέση µε την ακούσια νοσηλεία και θεραπεία. Τα προβλήµατα αυτά απασχολούν το σύστηµα παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας, το δικαστικό σύστηµα και την αστυνοµία, αλλά κυρίως τους ψυχικά ασθενείς και τις οικογένειες τους. «Η εφαρµογή των δικαιωµάτων τους, επηρεάζεται σε µεγάλο βαθµό από την προσωπική ευαισθησία του ιατρού, από την γνώση του ασθενούς, από την εξουσιαστική φύση της σχέσης του µε τον ιατρό, αλλά και από το γραφειοκρατικό χαρακτήρα της θεραπευτικής διαδικασίας και τις ασάφειες του νοµοθετικού πλαισίου.» (Ακινόσογλου, 7). Ανθρώπινα δικαιώµατα και υγεία τελούν υπό καθεστώς εξάρτησης, σε µια σχέση αµφίρροπη και ουσιαστική. Σχέση η οποία έχει αναγνωριστεί και αποτυπωθεί σε κείµενα διεθνών οργανισµών αλλά και εθνικών νοµοθεσιών και αποσκοπεί στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στο χώρο της υγείας, προκειµένου ο

11 ασθενής να απολαµβάνει κυρίως την ελευθερία και αξιοπρέπεια του, σε ένα χώρο τόσο ιδιαίτερο και πολύπλοκο. «Σε κάθε περίπτωση, η σχέση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων µε την υγεία είναι µια σχέση αµφίδροµη, καθώς η προαγωγή και η προστασία του ενός συµβαδίζει και συµπληρώνει την προαγωγή και την προστασία του άλλου.» (Χρυσοσπάθη, 5). Ο Οργανισµός Ηνωµένων Εθνών, ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας, το Συµβούλιο της Ευρώπης, η Ευρωπαϊκή Ένωση, µέσω διακηρύξεων και διατάξεων, δεσµευτικών και µη, επιχείρησαν να προασπίσουν και κατοχυρώσουν τα δικαιώµατα των ασθενών, αλλά και πρωτίστως το ίδιο το δικαίωµα στην υγεία. Η ελευθερία, η αυτοδιάθεση, η ανθρώπινη αξία και ο σεβασµός αυτής, αποτελούν έννοιες πανανθρώπινες, που είναι άµεσα συνυφασµένες µε την απόλαυση του δικαιώµατος στην υγεία και του οποίου αποτελούν κατευθυντήριες αρχές. Στη σύγχρονη εποχή, η Οικουµενική ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου από τον Ο.Η.Ε. το 98, στο πρώτο άρθρο της οποίας αναφέρεται ότι «Όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώµατα», αποτελεί την πρώτη διεθνή προσπάθεια κατοχύρωσης των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Η αρχή αυτή αποτελεί κατευθυντήρια οδηγία στη διαµόρφωση πολιτικών και νοµοθεσιών για την υγεία και ειδικότερα για την ψυχική υγεία. «Τα Ηνωµένα Έθνη έχουν αναγνωρίσει εδώ και πολλές δεκαετίες την ανάγκη προστασίας των ατόµων µε ψυχικές διαταραχές και σωµατικές αναπηρίες. Οι εκθέσεις του Οργανισµού δείχνουν ότι ιδίως η πρώτη κατηγορία ζει συχνά στις χειρότερες κοινωνικές συνθήκες, ως αποτέλεσµα της οικονοµικής περιθωριοποίησης, της διακριτικής µεταχείρισης και της έλλειψης νοµικής προστασίας.» (Γκαράνη- Παπαδάτου, ). Η νοµοθεσία για την ψυχική υγεία πρέπει να κωδικοποιεί και να παγιώνει τις βασικές αρχές, αξίες και σκοπούς της πολιτικής για την ψυχική υγεία και να διασφαλίζει την προστασία της αξιοπρέπειας και των ανθρωπίνων δικαιωµάτων των ασθενών. Από τις χώρες που έδωσαν πληροφορίες για τη νοµοθεσία, σχεδόν το ένα τέταρτο δεν είχε νοµοθεσία για την ψυχική υγεία, περίπου το ήµισυ της υπάρχουσας νοµοθεσίας είχε δηµιουργηθεί την περασµένη δεκαετία, αλλά σχεδόν κατά το ένα πέµπτο είχε δηµιουργηθεί πριν σαράντα χρόνια, σε εποχές που δεν υπήρχαν οι σηµερινές διαθέσιµες θεραπευτικές πρακτικές (Π.Ο.Υ., ).

12 Η παρούσα µελέτη έχει ως αντικείµενο να διερευνήσει την έκταση της γνώσης άλλα και της εφαρµογής στην πράξη, των δικαιωµάτων των ψυχικά ασθενών. Οι συγκεκριµένες παράµετροι θα εξεταστούν αναφορικά µε τη χρήση των υπηρεσιών των δοµών αποασυλοποίησης του Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου «ΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ». Η εργασία θα αναπτυχτεί σε δύο µέρη: α) στο γενικό µέρος, όπου θα παρουσιαστεί η αναγκαιότητα κατοχύρωσης και προστασίας των δικαιωµάτων των ψυχικά ασθενών, το διεθνές και εθνικό θεσµικό πλαίσιο και η ανεπάρκεια του, τα όργανα προστασίας τους και τα προβλήµατα που έχουν αναδειχτεί από αρµόδιους φορείς, και β) στο ειδικό µέρος, όπου θα παρουσιαστεί η έρευνα που διενεργήθηκε στις δοµές αποασυλοποίησης, η µεθοδολογία, τα αποτελέσµατα και τα συµπεράσµατα αυτής. Ειδικότερα, στο γενικό µέρος και στο πρώτο κεφάλαιο θα γίνει αναφορά στην ανάγκη προστασίας των δικαιωµάτων των ψυχικά ασθενών, προστασία ως βασικό ατοµικό και κοινωνικό δικαίωµα, αλλά και προστασία από την ψυχιατρική επιστήµη και πρακτική. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα παρουσιαστεί το διεθνές και το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας καθώς και τα ειδικότερα δικαιώµατα των ψυχικά ασθενών. Στο τρίτο κεφάλαιο θα παρουσιαστεί η κατάσταση που επικρατεί στη χώρα µας, το εθνικό πλαίσιο προστασίας, οι κύριοι φορείς που δρουν στο πεδίο της προστασίας των δικαιωµάτων των ψυχικά ασθενών, τα προβλήµατα που έχουν αναδειχτεί και η ανεπάρκεια του θεσµικού πλαισίου. Στο ειδικό µέρος, στο τέταρτο κεφάλαιο θα παρουσιαστεί η µεθοδολογία της έρευνας, στο πέµπτο κεφάλαιο τα αποτελέσµατα αυτής και στο έκτο κεφάλαιο τα συµπεράσµατα και οι σχετικές προτάσεις. 3

13 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ. Η προστασία ως βασικό ατοµικό και κοινωνικό δικαίωµα Μία από τις θεµελιώδεις έννοιες του δικαίου είναι εκείνη του δικαιώµατος. Η ιστορική εξέλιξη αλλά και το πολιτιστικό επίπεδο µιας χώρας είναι παράγοντες διαφοροποίησης της αναγνώρισης, κατοχύρωσης και άσκησης των ατοµικών δικαιωµάτων, τα οποία συναρτώνται µε την πολιτική, κοινωνική και οικονοµική κατάσταση της. Το περιεχόµενο τους σε έκταση και ποιότητα, αλλά και ο αριθµητικός προσδιορισµός τους διαφέρουν κατά τύπο και χρόνο, ενώ τα περισσότερα από αυτά είναι αποτέλεσµα κοινωνικών αγώνων και αντικείµενο διάσπασης ανάµεσα στις διάφορες κοινωνικές τάξεις. Η έννοια των ατοµικών δικαιωµάτων «Ατοµικά δικαιώµατα λέγονται εκείνα που παρέχουν στο άτοµο την ευχέρεια να αναπτύσσει ελεύθερα την δραστηριότητα του µέσα σε ορισµένο κύκλο ενέργειας, στον οποίο αποκλείεται ή περιορίζεται η επέµβαση του Κράτους. Με τη θέσπιση των δικαιωµάτων αυτών αναγνωρίζονται και κατοχυρώνονται αντίστοιχες ατοµικές ελευθερίες.» ( Γεωργόπουλος, 99). Τα ατοµικά δικαιώµατα (Σ άρθρα -5), κατοχυρώνονται κατ αρχήν µε το Σύνταγµα για κάθε πρόσωπο που βρίσκεται στην Ελλάδα, άσχετα αν είναι ιθαγενής ή αλλοδαπός, ενώ ξεχωρίζουν από τις δύο άλλες κατηγορίες δικαιωµάτων, τα αστικά και τα πολιτικά δικαιώµατα. «Πολιτικά (Σ άρθρα,5,3) είναι εκείνα που παρέχουν τη συµµετοχή στην άσκηση της κρατικής εξουσίας και ειδικότερα το εκλογικό δικαίωµα και το δικαίωµα διορισµού σε δηµόσιες θέσεις. (Γεωργόπουλος, 99). Τα ατοµικά δικαιώµατα σαν νοµικός θεσµός, αναπτύχθηκαν για πρώτη φορά στην Αγγλία όπου το 5 µε τη Magna Charta, προστατεύτηκε η προσωπική ελευθερία, κατοχυρώθηκε η ελευθερία κίνησης των πολιτών και οργανώθηκε η απονοµή της δικαιοσύνης. Το 8 το Κοινοβούλιο ψήφισε την Αναφορά των ικαιωµάτων (Petition of Rights) σύµφωνα µε την οποία η εξουσία του βασιλιά

14 περιοριζόταν από τα ατοµικά δικαιώµατα, ενώ το 89 το Bill of Rights αναγνώρισε το δικαίωµα των πολιτών να αναφέρονται στις αρχές. (Παπαδηµητρίου, ). Η πρώτη θεωρητική διακήρυξη των ατοµικών δικαιωµάτων πραγµατοποιήθηκε στα τέλη του ου αρχές 7 ου αιώνα, όπου οι θρησκευτικοί πόλεµοι οδήγησαν στην διαµόρφωση της άποψης ότι πηγή της κρατικής εξουσίας είναι ο άνθρωπος και ότι η πολιτική κοινωνία αποτελεί θεσµό που δηµιουργήθηκε από τους ανθρώπους για να διατηρήσουν τις ελευθερίες τους. Οι αντιλήψεις αυτές αναπτύχθηκαν συστηµατικά τον 7 ο και 8 ο αιώνα από τη Σχολή του Φυσικού ικαίου, µε τον Μοντεσκιέ και τον Βολταίρο να είναι εκείνοι οι πολιτικοί φιλόσοφοι που υποστήριξαν εντονότερα την ανάγκη προστασίας των ατοµικών δικαιωµάτων.(παπαδηµητρίου, ). Το Bill of Rights της Βιρτζίνια του 77 µαζί µε την διακήρυξη της ανεξαρτησίας των Ηνωµένων Πολιτειών του 77 και η ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη της Γαλλικής Επανάστασης του 789, αποτέλεσαν τα δύο κύρια συνταγµατικά κείµενα, όπου αποτυπώνονται για πρώτη φορά οι προαναφερόµενες πολιτικές φιλοσοφίες για τα ατοµικά δικαιώµατα. Από τη ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη και από το Σύνταγµα της Γαλλίας του 79, δηµιουργήθηκε ο λεγόµενος κλασικός κατάλογος των ατοµικών δικαιωµάτων, µε τα ακόλουθα κύρια δικαιώµατα: την προσωπική ελευθερία και ασφάλεια, το άσυλο της κατοικίας, την ελευθερία έκφρασης, το απόρρητο των επιστολών, την θρησκευτική ελευθερία, την ελευθερία της εκπαίδευσης, του συνέρχεσαι και συνεταιρίζεσθαι, το δικαίωµα αναφοράς στις αρχές, την ελευθερία της οικονοµικής κίνησης, το απαραβίαστο της ιδιοκτησίας και τη νοµική και φορολογική ισότητα. Τα δικαιώµατα αυτά αποτέλεσαν θεµελιακό στοιχείο και στα ελληνικά συντάγµατα της επαναστατικής περιόδου και σταδιακά ενσωµατώθηκαν στις νοµικές διατάξεις όλων των νεότερων κρατών. (Γεωργόπουλος, 99). Στα σύγχρονα συνταγµατικά κείµενα εκτός από τα ατοµικά δικαιώµατα περιέχονται και διατάξεις που αναγνωρίζουν ορισµένα κοινωνικά δικαιώµατα και καθήκοντα, που συνίστανται σε θετικές υποχρεώσεις του Κράτους απέναντι των ατόµων, αλλά και των ατόµων απέναντι του Κράτους και του κοινωνικού συνόλου του οποίου αποτελούν µέλη. «Κοινωνικά δικαιώµατα χαρακτηρίζονται εκείνα, µε τα οποία αναγνωρίζονται στα άτοµα ορισµένες εξουσίες µε σκοπό να απαλλαγούν από την οικονοµική καταπίεση και να εξασφαλιστεί η ευηµερία τους. Τα κοινωνικά δικαιώµατα έχουν θετικό περιεχόµενο: συνίστανται στην αξίωση του ατόµου απέναντι 5

15 στο Κράτος, για ορισµένες παροχές, χάρις στις οποίες θα µπορέσει να αναπτύξει καλύτερα την προσωπικότητα του.» (Γεωργόπουλος, 99). Το γερµανικό σύνταγµα του 99 εισήγαγε µια σειρά διατάξεων κοινωνικού και οικονοµικού περιεχοµένου: εξασφάλιση στέγης, καθιέρωση συνδικαλιστικής ελευθερίας, δικαίωµα του µισθωτού για την άσκηση πολιτικών ή άλλων δηµόσιων καθηκόντων, δηµιουργία συστήµατος κοινωνικής ασφάλισης, παροχή δυνατότητας παραγωγικής εργασίας, εκπροσώπησης σε εργατικά συνδικάτα, καθήκον γονέων για ανατροφή και επιµέλεια των παιδιών τους, προστασία του γάµου, της οικογένεια και της µητρότητας κα. Μετά το Β Παγκόσµιο Πόλεµο πολλά από τα νεώτερα Συντάγµατα έχουν διατάξεις που δηµιουργούν κοινωνικά δικαιώµατα. Οι κοινωνικού περιεχοµένου διατάξεις των σύγχρονων Συνταγµάτων όµως, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν θεµελιώνουν αξίωση του ατόµου απέναντι στο Κράτος για να προβεί σε κάποια παροχή ή ενέργεια. Οι σχετικές διατάξεις έχουν κυρίως χαραχτήρα κατευθυντήριων υποδείξεων προς το νοµοθέτη. (Παπαδηµητρίου, ). Ατοµικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώµατα τελούν υπό δυναµική αλληλουχία και είναι άµεσα συνυφασµένα µε την οργάνωση και λειτουργία της κάθε κοινωνίας. Η κατάκτηση και απόλαυση των τριών µορφών δικαιωµάτων δε συµβαδίζουν πάντα, ενώ η ανάπτυξη των κοινωνικών δικαιωµάτων ουσιαστικά εξαρτάται από την αντίστοιχη αναγνώριση, προστασία και απόλαυση των πολιτικών και ατοµικών δικαιωµάτων. «Όλα τα ανθρώπινα δικαιώµατα ατοµικά, πολιτικά και κοινωνικά αναπτύσσονται διαρκώς και δε θα έπρεπε σε οποιαδήποτε ιστορική στιγµή να θεωρηθεί ότι απέκτησαν πλέον µια τελική και καθοριστική µορφή.» ( Μπόττοµορ, 995). Πρόκειται για έννοια δυναµική και όχι στατική, το περιεχόµενο της οποίας διευρύνθηκε και εµβάθυνε στο πέρασµα του χρόνου. Η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων στον κόσµο και η ανάπτυξη τους διαφέρουν ενώ παρουσιάζουν και αντιφατικά χαρακτηριστικά. «Η προοπτική διεύρυνσης τους µακροπρόθεσµα προϋποθέτει πολιτικές που θα επιτύχουν µια πιο δίκαιη κατανοµή του προϊόντος του κοινωνικού µόχθου σε όλο τον κόσµο, και εδώ βρίσκονται τα πιο τροµακτικά και δύσβατα προβλήµατα.» ( Μπόττοµορ, 995). Το ατοµικό και κοινωνικό δικαίωµα στην υγεία Με τη συνταγµατική αναθεώρηση του, άρθρο 5 παρ. 5, κατοχυρώνεται το δικαίωµα στην προστασία της υγείας και της γενετικής ταυτότητας του ατόµου, το οποίο αποτελεί συνέχεια της προστασία της προσωπικής ελευθερίας, δηλαδή της

16 φυσικής και σωµατικής ελευθερίας του. Προϋπόθεση για την προστασία της υγείας είναι οι θετικές ενέργειες εκ µέρους του κράτους, όπως η οργάνωση ενός συστήµατος παροχής υπηρεσιών υγείας. Ωστόσο αντικείµενο του προαναφερόµενου άρθρου του Συντάγµατος, δεν είναι αυτές οι θετικές ενέργειες δηλαδή το κοινωνικό δικαίωµα στην υγεία, αφού αυτό προβλέπεται στο άρθρο παρ. 3 του Συντάγµατος, αλλά το ατοµικό δικαίωµα στην υγεία. Η νέα διάταξη απαγορεύει έτσι τόσο τις σκόπιµα, βλαπτικές της υγείας του ατόµου, ενέργειες τρίτων, όσο και την ιατρική επέµβαση ή περίθαλψη χωρίς τη συναίνεση του ασθενούς. Η προστασία της γενετικής ταυτότητας συνεπάγεται τουλάχιστον ότι απαγορεύεται κάθε απόπειρα µεταβολής των στοιχείων αυτής, χωρίς τη βούληση του ενδιαφερόµενου. «Η διάταξη 5 παρ. 5 πρόσθεσε στο Σύνταγµα τρεις νέες προβλέψεις. Κατοχύρωσε ρητά το δικαίωµα στην υγεία ως ατοµική ελευθερία, αναγνώρισε ένα δικαίωµα στην προστασία της γενετικής ταυτότητας και τόνισε την προστασία κάθε προσώπου έναντι των βιοϊατρικών παρεµβάσεων.» (Βιδάλης, ). Με την Ευρωπαϊκή Σύµβαση για την Προστασία των Ανθρώπινων ικαιωµάτων και της Αξιοπρέπειας του Ανθρώπου σε σχέση µε τις εφαρµογές της Βιολογίας και της Ιατρικής, στο πλαίσιο του Συµβουλίου της Ευρώπης, επιχειρήθηκε η διεθνής δικαιϊκή ρύθµιση και αποτελεσµατική αντιµετώπιση ενός τόσο θεµελιώδους, για την ανθρώπινη ύπαρξη, θέµατος. Η Σύµβαση κυρώθηκε µε το Ν. 9/998, αποκτώντας έτσι την, κατά το άρθρο 8 παρ. του Συντάγµατος αυξηµένη, τυπική ισχύ. Η προσθήκη της νέας παραγράφου 5 στο άρθρο 5, µε την αναθεώρηση του άνοιξε και επίσηµα το ελληνικό Σύνταγµα στον ευρύτατο προβληµατισµό της βιοηθικής. «Αναγνώρισε δηλαδή ότι τα προβλήµατα που προκύπτουν από τις διαρκώς αναπτυσσόµενες εφαρµογές της βιολογίας, είναι σε τελική ανάλυση προβλήµατα θεµελιωδών δικαιωµάτων, παράµετρος που επηρεάζει και την αντιµετώπιση τους, από οποιονδήποτε επί µέρους κλάδο του δικαίου.» (Βιδάλης, ). To δικαίωµα στην υγεία ως κοινωνικό δικαίωµα κατοχυρώνεται στη διάταξη του άρθρου παρ. 3 του Συντάγµατος. Το κράτος υποχρεώνεται να µεριµνά για την υγεία των πολιτών, ενώ η αποτελεσµατική κατοχύρωση του δικαιώµατος προϋποθέτει άρτια οργανωµένες υπηρεσίες µε υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναµικό. Το κράτος έχει την υποχρέωση να δηµιουργήσει την κατάλληλη υποδοµή παροχής υπηρεσιών υγειονοµικής φροντίδας, τόσο στο επίπεδο της θεραπείας όσο και της πρόληψης, ενώ οφείλει να ασκεί εποπτεία στους ιδιωτικούς φορείς παροχής υπηρεσιών υγείας. 7

17 Φορέας του δικαιώµατος στην υγεία είναι καταρχήν ο Έλληνας πολίτης, µε βάση τη διατύπωση του άρθρου παρ. 3 του Συντάγµατος. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξοµοιώνονται πλήρως οι Έλληνες πολίτες µε τους λοιπούς πολίτες της Ε.Ε. ιαφοροποιήσεις όµως, παρατηρούνται όταν πρόκειται για αλλοδαπούς προερχόµενους από χώρες εκτός της Ε.Ε. «Η προστασία της υγείας συναρτάται, κατ αρχήν µε τη γενική αρχή της αξίας του ανθρώπου του άρθρου παρ. του Σ., αφού η υλοποίηση του δικαιώµατος δεν µπορεί να γίνεται µε µεθόδους που υποβιβάζουν τον άνθρωπο σε αντικείµενο ή µέσο για την επίτευξη συγκεκριµένων ή άλλων σκοπών. Κατά δεύτερο λόγο, η προστασία της ανθρώπινης ζωής, κατοχυρωµένη στο άρθρο 5 παρ. του Σ., αλλά και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, άρθρο 5 παρ., αποτελούν έννοιες συνδεδεµένες µε το δικαίωµα στην υγεία, καθώς η φυσική υπόσταση και η ψυχοσωµατική ύπαρξη του ανθρώπου που εξασφαλίζονται µε την κατάλληλη προστασία της υγείας, αποτελούν το κεντρικό περιεχόµενο του άρθρου 5 του Συντάγµατος.» (Χρυσόγονος, ). Το συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα του πολίτη στην υγεία, δεν πρέπει να περιορίζεται στην απαίτηση για θεραπεία και δωρεάν κρατική παροχή υπηρεσιών περίθαλψης. Το Κράτος οφείλει να εξασφαλίζει την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας σε ατοµικό επίπεδο για κάθε πολίτη (π.χ. νοσοκοµειακή περίθαλψη), αλλά οφείλει επίσης να λαµβάνει τα αναγκαία µέτρα για την εξασφάλιση της δηµόσιας υγείας (π.χ. προστασία από επιδηµίες). Ο Ν.397/83, που θεσµοθετεί το Εθνικό Σύστηµα Υγείας, καθορίζει το πλαίσιο της συνταγµατικής προστασίας της υγείας και αποτελεί πλέον πολιτική επιλογή η εγγύηση του προστατευόµενου αγαθού. «Με τον προαναφερόµενο νόµο εξειδικεύεται η συνταγµατική διάταξη του άρθρου παρ. 3, µε βάση τις παρακάτω δύο αρχές, οι οποίες ορίζουν τον πυρήνα του δικαιώµατος: α) η υγεία αντιµετωπίζεται ως δηµόσιο αγαθό (ατοµικό και κοινωνικό) η προστασία του οποίου τελεί υπό την εγγύηση του Κράτους και οι υπηρεσίες υγείας, σε θεραπευτικό επίπεδο (ατοµικό αγαθό) αλλά και σε επίπεδο λήψης γενικών µέτρων δηµόσιας υγείας (κοινωνικό αγαθό), αποτελούν δηµόσια αγαθά και β) αναγνωρίζεται σε κάθε πολίτη το δηµόσιο δικαίωµα σε ισότιµη και υψηλού επιπέδου περίθαλψη.» (Χρυσόγονος, ). Το Κράτος µε την καθιέρωση του Εθνικού Συστήµατος Υγείας, εν µέρει έχει εξασφαλίσει τον εγγυητικό του ρόλο στην κατοχύρωση του σχετικού δικαιώµατος, ενώ ο ιδιωτικός τοµέας διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο. Η περαιτέρω οργάνωση και 8

18 ανάπτυξη του συστήµατος υγείας είναι ζήτηµα πολιτικής επιλογής, επί της οποίας οι πολίτες δε διαθέτουν µέσο επιβολής των αξιώσεών τους. «Η αλληλεξάρτηση όµως µεταξύ ατοµικών και κοινωνικών δικαιωµάτων θα µπορούσε να αποτελέσει νοµική βάση για την αγώγιµη αξίωση των πολιτών, δεδοµένου ότι, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο, από τα ατοµικά δικαιώµατα προκύπτουν αγώγιµες αξιώσεις. Ενώ όµως, το άρθρο παρ. 3 εµποδίζει τον περιορισµό, µε νοµοθετικά ή άλλα µέτρα, των υπηρεσιών που εξασφαλίζει το Ε.Σ.Υ., δε θεµελιώνει αγώγιµη αξίωση των πολιτών για υψηλού επιπέδου υγειονοµικές φροντίδες, από µόνο του, προκειµένου οι προσδοκίες των πολιτών, για τις σχετικές υπηρεσίες, να µην περιοριστούν στην εξειδίκευση του Ν. 397/83, αλλά να εξελιχθούν προοδευτικά.» (Χρυσόγονος, ).. Η προστασία από την Ψυχιατρική Η εξέλιξη της ψυχιατρικής συνδέεται µε την πολιτική, ανθρωπολογική, επιστηµονική και κοινωνιολογική εξέλιξη κάθε κοινωνίας. ηλαδή την αντίληψη της για τον άνθρωπο και τις ελευθερίες του, για την άσκηση των δικαιωµάτων του ως πολίτη, για την κυρίαρχη στάση της κοινωνίας απέναντι στη ανθρώπινη ευτυχία και δυστυχία. «Η ιατρική επιστήµη, όπως και κάθε άλλη επιστήµη, εγκαθιδρύεται µέσω µιας διαδικασίας που καθιερώνει µια γνώση, η οποία κατέχεται από έναν ειδικό και υποστηρίζεται από έναν θεσµό. ηµιουργεί δηλαδή και το πλαίσιο ανάδειξης µιας θεσµικής εξουσίας, προσδιορίζοντας ταυτόχρονα και το πεδίο ανατροπής τόσο της γνώσης όσο και της εξουσίας.» (Καράβατος, ) «Είναι γενικά παραδεκτό σήµερα ότι η ψυχιατρική χαρακτηρίζεται από κρίση ταυτότητας στο βαθµό που βρίσκεται στο σταυροδρόµι των διαφορετικών επιστηµών και των ιδεολογιών που επιδρούν τόσο στη θεωρία όσο και στην πρακτική άσκηση της.» (Στυλιανίδης, 7). «Ο ψυχιατρικός λόγος εξελίσσεται µέσα σε συγκεκριµένα κοινωνικο-πολιτισµικά σύνολα, διατηρώντας αλλά και διαρρηγνύοντας τις σχέσεις του µε τον ιατρικό, τον ηθικό αλλά και τον θρησκευτικό λόγο. Επιπλέον οι ιδεολογικές φορτίσεις αποτελούσαν ανέκαθεν καθοριστικές συνθήκες για τον τρόπο σύλληψης των φαινοµένων από το βλέµµα του κλινικού.» (Καράβατος, ). 9

19 «Τι είναι η ψυχιατρική; Η αντίφαση ανάµεσα στο χαρακτήρα και το αντικείµενο της παραδοσιακής ψυχιατρικής. Η δυσαρµονία της (θεωρητική και µεθοδολογική) µε όλους τους άλλους κλάδους της ιατρικής. Η αξιωµατική αναγωγή της «διαταραγµένης συµπεριφοράς» σε αντικείµενο της. Η αναπόδεικτη ταύτιση αυτής της συµπεριφοράς µε την αρρώστια.» (Γρίβας, 985). Η Ψυχιατρική είναι ο κλάδος της ιατρικής επιστήµης που ασχολείται µε τη διερεύνηση των αιτίων, τη διάγνωση, τη θεραπεία ή και αποκατάσταση των ψυχικών διαταραχών, οι οποίες διαταράσσουν την ψυχική ισορροπία, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη λειτουργικότητα και την προσαρµογή του ατόµου στο κοινωνικό, οικονοµικό και πολιτισµικό περιβάλλον του. ( Μαδιανός, 99). «Η Ψυχιατρική, ως παθολογία της ψυχικής ζωής, µελετά την παθολογία της οργάνωσης και της ανάπτυξης ενός συστήµατος σχέσεων που εξασφαλίζουν στο άτοµο την αυτονοµία και την προσαρµογή του µέσα στις συνθήκες της ύπαρξης του.» (Καράβατος, ). Στην σηµερινή εποχή, η έκρηξη των δαπανών για την υγεία, η κατάρρευση του κράτους πρόνοιας, η περικοπή πόρων, οι διαρθρωτικές δυσκολίες υποστήριξης της κοινωνικής συνοχής στο πλαίσιο της παγκοσµιοποιηµένης οικονοµίας, δηµιουργούν έντονα προβλήµατα ανισοτήτων και νέες µορφές κοινωνικού αποκλεισµού, όχι µόνο ευπαθών οµάδων αλλά και ευρύτερων πληθυσµιακών στρωµάτων που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. «Η ψυχική οδύνη και οι κοινωνικές ανισότητες µετατρέπονται σε αντικείµενο και πρόβληµα διαχείρισης από την ψυχιατρική, αναδεικνύοντας έτσι µια σαφή εντολή κοινωνικού ελέγχου για οµάδες πολιτών που η κοινωνία και η πολιτική αδυνατούν ή δεν επιθυµούν να επανεντάξουν κοινωνικά» (Στυλιανίδης, 7). Στη δεκαετία του 9 οι ψυχίατροι και οι επαγγελµατίες ψυχικής υγείας εκδήλωσαν µια ισχυρή αντίδραση ενάντια στην ιδρυµατική ψυχιατρική, υπό την επίδραση ριζοσπαστικών και αριστερών κινηµάτων. Αµφισβήτησαν όχι µόνο το ολοκληρωτικό ίδρυµα αλλά και την ίδια τη θεραπευτική λειτουργία της ψυχιατρικής και την ύπαρξη της ψυχικής αρρώστιας. «Η ψυχιατρική ταυτίστηκε µε µηχανισµούς κρατικής καταστολής κάθε παρέκκλισης και αµφισβήτησης της καθεστηκυίας τάξης, µε στόχο την ιδεολογική χειραγώγηση κάθε ρήξης µε την κυρίαρχη καπιταλιστική πραγµατικότητα, µε την ακύρωση του λόγου του πάσχοντος υποκειµένου µέσα από τη θετικιστική εφαρµογή του ιατρικού µοντέλου.» (Στυλιανίδης, 7).

20 Από την Αρχαιότητα στον Μεσαίωνα και από την Αναγέννηση ως τη σηµερινή εποχή, παρατηρούνται ριζικοί µετασχηµατισµοί αντιλήψεων και στάσεων για την ψυχική ασθένεια και την τρέλα. «Μέσα από την ανάγνωση Γάλλων διανοητών, όπως του Pinel για τη δηµιουργία της σύγχρονης ψυχιατρικής, του Foucault για την κοινωνιολογική ιστορία των θεσµών, του Lacan για την απόπειρα επανανάγνωσης και ανασυγκρότησης της φροϋδικής σκέψης, του Franz Fanon για τη ριζοσπαστική κριτική του ενάντια στην αποικιοκρατία, του Edouard Zarifian για την ανάλυση του σχετικά µε τον εκρηκτικά αναπτυσσόµενο χώρο των νευροεπιστηµών, θα διαπιστώσουµε το εξής: ότι η εξέλιξη της ψυχιατρικής ακολούθησε, ακολουθεί και θα ακολουθεί την εξέλιξη των στερεότυπων, των προκαταλήψεων, των κοινωνικών αναπαραστάσεων της τρέλας και τους ιστορικούς και πολιτισµικούς κώδικες που συνοδεύουν την προσέγγιση τους.» (Στυλιανίδης, 7). «Στην Αρχαία Ελλάδα η αντίληψη για την ψυχική ασθένεια αποτελεί ένα µίγµα θεολογικών, φιλοσοφικών και ορθολογικών στοιχείων. Στους βυζαντινούς χρόνους η ψυχική ασθένεια διαφοροποιείται από το δαιµονισµό και εισάγονται αυστηρά κριτήρια διαγνωστικά και διαφοροδιαγνωστικά. Μάλιστα η ψυχική ασθένεια θεωρείται βαρύτερη και σοβαρότερη της σωµατικής αναγνωρίζεται και αντιµετωπίζεται ολιστικά και ο ψυχικά ασθενής δεν αποµονώνεται, ενώ αναγνωρίζεται η σηµασία του περιβάλλοντος για τη θεραπεία του.» (Θεοχαράκης, ). «Τον Μεσαίωνα, µε τις απόψεις περί δαιµόνων και άλλων στοιχείων να κυριαρχούν, η επιστηµονική αναζήτηση και έρευνα αποδυναµώνεται και ο ψυχικά ασθενής αποµονώνεται προοδευτικά από την κοινωνία σαν κάτι το µιαρό. Το πρώτο ψυχιατρικό άσυλο χτίζεται στη Βαλένθια το 9, σε χώρο που λειτουργούσε η Ιερά Εξέταση. Τον 8 ο αιώνα σε Αγγλία, Γαλλία, Γερµανία, πύργοι µετατρέπονται σε φρενοκοµεία όπου εγκαταλείπονται οι τρελοί, οι αλκοολικοί, οι πόρνες, οι κλέφτες και τα ορφανά παιδιά, σε πρωτόγονες συνθήκες και µε το στίγµα της τιµωρίας από το Θεό.» (Μαδιανός, 99). «Στο τέλος του 8 ου αρχές του 9 ου αιώνα, αναδύονται οι απαρχές της σύγχρονης ψυχιατρικής ως αποτέλεσµα ριζοσπαστικών αλλαγών στη γνώση και τις πρακτικές, κυρίως ως προϊόν του θεωρητικού έργου του Pinel και της απορρέουσας από αυτό ηθικής θεραπείας, της δηµιουργίας του Ασύλου, αλλά και των επιδράσεων του αγγλικού εµπειρισµού, της αισθησιοκρατίας και της ανατοµοκλινικής µεθόδου.» (Καράβατος, ).

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) 137 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ S.W.O.T. (STRENGTHS WEAKNESS - OPPORTUNITIES THREATS) Στα προηγούµενα κεφάλαια πραγµατοποιήθηκε αναλυτική παρουσίαση και ανάλυση του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αθανασίου Γεωργία Μόσχος Παύλος Τσορδιά Ειρήνη Γεωργία Τσορδιάς Δημήτρης Πάτρα,12 Δεκεμβρίου 2012 2 Ευχαριστίες : Ευχαριστούµε πολύ την επιβλέπουσα καθηγήτρια αυτής της εργασίας,

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» 2000-2006

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» 2000-2006 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» 2000-2006 Σημαντικό όχημα του Υπουργείου και Κοινωνικής Αλληλεγγύης για τη βελτίωση και την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής φροντίδας Το Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip

Ισότητα των φύλων. http://www.esfhellas.gr/images/upcontent/documents/new/odefarm.zip Ισότητα των φύλων Πηγή: http://www.esfhellas.gr/index.asp?node=111 ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΙΑ ΡΟΜΗ ΚΟΙΝΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΙ ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία 1 Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία Εφαρμόζοντας τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία την περίοδο της κρίσης Εισαγωγή Εμείς, οι πάνω από 400 εκπρόσωποι των οργανώσεων των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους!

Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Πόσο καλά ξέρεις τα δικαιώματά σου; Ένα κουίζ για μικρούς και μεγάλους! Στις 20 Νοεμβρίου 2015 η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού γίνεται 26 χρονών. Πόσο την χρησιμοποιούμε για να διεκδικούμε

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση.

Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση. Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση. Περικλής Τζιάρας, Κοινωνικός Λειτουργός Γ.Ν.Ελευσίνας "Θριάσιο", Μέλος ΔΣ ΣΚΛΕ Κοινωνική Εργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ. 1.1: Ταυτότητα και σύντοµο ιστορικό του Νοσοκοµείου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ. 1.1: Ταυτότητα και σύντοµο ιστορικό του Νοσοκοµείου 13 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑ ΑΣ 1.1: Ταυτότητα και σύντοµο ιστορικό του Νοσοκοµείου Η πρώτη κίνηση για την περισυλλογή των ψυχοπαθών άρχισε στην Κέρκυρα το έτος 1836 υπό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Α ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... ΜΕΡΟΣ Α ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 2:Η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση και η Ιστορική Εξέλιξη της Νοσηλευτικής Ψυχικής Υγείας Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ 241 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΕΛΕΓΧΟΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΕ ΙΩΝ ΡΑΣΗΣ Η επιτυχής υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασµού στη βάση των σχεδίων δράσης που έχουν αναπτυχθεί, προϋποθέτει την ύπαρξη αποτελεσµατικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... ΙΧ ΧΙ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ... 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Τα δικαιώματα του ανθρώπου (droits de l homme,

Διαβάστε περισσότερα

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου

Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου Γ. Συµπεράσµατα από οµάδες εργασίας του Συνεδρίου 1. Θα βοηθούσε η ανάπτυξη ενός συντονιστικού οργάνου για θέµατα οικογένειας και παιδιών (π.χ. Υπουργείο Οικογένειας, Παιδιού και Νεότητας) 2. Η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Παγκόσμιο και Περιφερειακό Επίπεδο Θεσσαλονίκη 2012 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 2012

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182

ΝΟΜΟΣ 2918/2001 (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Άρθρο πρώτο ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 182 ΝΟΜΟΣ 2918/2001 Κύρωση της ιεθνούς Σύµβασης Εργασίας 182 για την απαγόρευση των χειρότερων µορφών εργασίας των παιδιών και την άµεση δράση µε σκοπό την εξάλειψή τους (Φ.Ε.Κ. 119/Α/15-6-2001) Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Επιχειρησιακός Σχεδιασµός Ανάπτυξη σχεδίων δράσης

Κεφάλαιο 6 Επιχειρησιακός Σχεδιασµός Ανάπτυξη σχεδίων δράσης 206 6 Κεφάλαιο 6 Επιχειρησιακός Σχεδιασµός Ανάπτυξη σχεδίων δράσης 207 Στο προηγούµενο κεφάλαιο επιχειρήθηκε η προσέγγιση βήµα βήµα των επιχειρησιακών στόχων του Σχεδίου του Ψυχιατρικού Νοσοκοµείου Κέρκυρας,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχιατρική Περίθαλψη στην Ελλάδα Γ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

Ψυχιατρική Περίθαλψη στην Ελλάδα Γ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ Ψυχιατρική Περίθαλψη στην Ελλάδα Γ ΤΟΜΕΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ Κυρίτση Ελένη, Ευαγγέλου Ελένη, Βλάχου Ευγενία, Νταφογιάννη Χρυσούλα Δούσης Ευάγγελος, Κουτελέκος Ιωάννης, Μισουρίδου Ευδοκία Το

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ... 9 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... 11 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 27 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ»

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΕΝΕΙ ΕΚΤΟΣ» «Κ Α Ν Ε Ι Σ Δ Ε Ν Μ Ε Ν Ε Ι Ε Κ Τ Ο Σ» π ρ ό γ ρ α μ μ α π ρ ό λ η ψ η ς κ α ι π α ρ έ μ β α σ η ς γ ι α ν έ ο υ ς σ ε κ ί ν δ υ ν ο έ λ λ ε ι ψ η ς σ τ έ γ η ς φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς με την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες,

Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, Το μοντέλο του Εθνικού Συστήματος Υγείας που εφαρμόζεται στην Ελλάδα και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων η Σουηδία, η Ιταλία και άλλες, διέπεται από τις αρχές του προτύπου Beveridge. «το κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

με την υποστήριξη του

με την υποστήριξη του ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF ERGOTHERAPISTS Ακαδημίας 91-93, 10677 τηλ/fax 2103228979 91-93 Akadimias street Athens 10677 HELLAS url: http://www.ergotherapists.gr - e-mail: info@ergotherapists.gr

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΑ ΣΤΟΝ ΕΟΠΥΥ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ Π.Ε.Δ.Υ. ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΝ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΤΟ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΓΕΝΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ o ΙΔΡΥΤΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 6298/1934 o Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΕΤΡΑΣ ΟΛΥΜΠΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΕΤΡΑΣ ΟΛΥΜΠΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΕΤΡΑΣ ΟΛΥΜΠΟΥ Ζάραγκα Τριάδα Εισηγήτρια: κ. Ζιώγου Θεολογία Θεσσαλονίκη 2010 Ψυχιατρική: κλάδος Ιατρικής που µε βάση τις γνώσεις από τις βιολογικές και κοινωνικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.-

Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ΠΡΟΟΙΜΙΟ Άρθρο 1.- Άρθρο 2.- Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Υιοθετήθηκε με την από 10.12.1948 υπ αριθμ. 217 Α(ΙΙΙ) απόφαση της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών Κείμενο: UN Document A/810, p. 71 (1948) ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων.

Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Η νομική διάσταση των σπάνιων νοσημάτων. 1 Οργανωτής ημερίδας: ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΟΚΡΙΝΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Θέμα ημερίδας: Χρόνος ημερίδας: Σπάνια νοσήματα και Ε.Σ.Υ. 21-6-09, ώρα 09:30 π.μ. 13:30 μ.μ.

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού

«Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ημερίδα, 5 Φεβρουαρίου 2009 «Τα Δικαιώματα του Παιδιού στον τομέα της Ψυχικής Υγείας» Κείμενο Εισήγησης Γιώργου Μόσχου,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα