ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑ ΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΤΟΙΜΟΥ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΣ ΤΙΤ ΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑ ΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΤΟΙΜΟΥ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΣ ΤΙΤ ΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΟ"

Transcript

1 ... ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑ ΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΤΟΙΜΟΥ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΣ ΤΙΤ ΛΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓ ΑΣΙΑΣ ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΟ ΑΝΑΠΑΡΙΣΤΑΤΑΙ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΨΑΡΟΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ- ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ ΜΑΡ Ι Α Ε Ι ΣΗΓΗΤΡ Ι Α ΚΑΘΗΓΗΤΡ Ι Α: ΣΦΥΡΟΕΡΑ ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑ ΠΕ Ι ΡΑ Ι ΑΣ, 2009

2

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστούμε την καθηγήτρια μας κυρία Λίλα Λέκκα για την πολύτιμη συνεισφορά της, τον φιλόλογο Κωνσταντίνο Βουδούρη για τις φιλολογικές συμβουλές του και τέλος την εισηγήτρια καθηγήτρια μας κυρία Σφυροέρα Εμμανουέλα.

4

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ σελ. 1 2 ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΉ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΉ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΉ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΖΩΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ Η ΚΑ ΤΕΡΓ ΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΙΟΥ ΜΑΛΛΙΟΥ - ΕΠΕΞΕΡΓ ΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΟΥ ΦΥΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ ΛΙΝΑΡΙ ΒΑΜΒΑΚΙ ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΟΡΥΚΤΕΣ ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ ΥΦΑΝΣΗ, ΑΡΓ ΑΛΕΙΟΣ, ΕΡΓ ΑΛΕΙΑ ΥΦΑΝΣΗΣ, ΥΦΑΝΤΉΡΙΟ ΒΑΦΗ ΤΩΝ ΥΦΑΝΤΩΝ ΚΟΨΙΜΟ ΚΑΙ ΡΑ ΨΙΜΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΔΡΥΚΗ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ ΧΙΤΩΝΑΣ (ΙΩΝΙΚΟ ΕΝΔ ΥΜΑ) ΠΕΠΛΟΣ(ΔΩΡΙΚΟ ΕΝΔ ΥΜΑ) ΙΜΑΤΙΟΝ ΑΝΔΡΙΚΉ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ ΧΙΤΩΝΑΣ ΙΜΑΤΙΟΝ ΤΟ ΕΝΔΥΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΉ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ- Ή ΤΡ ΑΓΩΔΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΔΉΜΑΤΑ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ 27-29

6 -

7 3.6 ΟΧΟΡΟΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ - ΣΚΗΝΟΓΡΑΦΩ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΣΧΕΔΙΩΝ ΑΠΟ ΥΦΆΣΜΑΤΑ (ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ) Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΠΡΟΤ ΑΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΡΩΑΔΩΝ ΤΡΩΑΔΕΣ ΜΙΑ ΑΝΆΓΝΩΣΗ Ο ΣΥΓΚΡ ΑΦΕΑΣ ΤΩΝ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΩΝ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ Ο ΒΛΑΣΦΗΜΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΡΕΚΒΙΕΜ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΕΝΑΣ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ ΟΙ ΤΡΩΑΔΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΑΥΡΟ ΤΑ ΘΗΛΥΚΑΛΑΦΥΡΑ ΤΟΥ ΠΟΛΈΜΟΥ ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΕΚΑΒΗ ΕΛΕΝΗ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΕΠΙΛΟΓΟΣ 83 7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 84-85

8 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Θέμα της παρούσας πτυχιακής εργασίας αποτελεί το αρχαίο ελληνικό ύφασμα και ένδυμα, και συγκεκριμένα η αναπαράσταση αυτού στο θέατρο. Η κλασσική αρχαιότητα, περιγράφεται από την Iris Brook ως μια περίοδος όπου συντελείται σημαντική εξέλιξη τόσο στη ραφή όσο και στο σχεδιασμό των υφασμάτων και των ρούχων. Με δεδομένη ωστόσο τη φθαρτή φύση του ρούχου και άρα την απουσία ακέραιων δειγμάτων από την εποχή, οι πληροφορίες μας περιορίζονται στις απεικονίσεις που υπάρχουν σε σωζώμενα αντικείμενα όπως αγγεία και αμφορείς. Κινηθήκαμε με πρώτο στόχο μια συνοπτική αλλά όσο γίνεται πλήρη επισκόπηση για το ένδυμα της κλασσικής αρχαιότητας, και προχωρήσαμε πιο εξειδικευμένα στην παρουσίαση της χρήσης του ενδύματος στο θέατρο. Ακολούθως, συμπεριλάβαμε αποτυπώσεις σχεδίων από υφάσματα που εντοπίζονται σε αντικείμενα τα οποία, όπως εξηγήθηκε προηγουμένως αποτελούν βασικές πηγές για την ιστορία του ενδύματος. Στη συνέχεια αποτολμούμε με οδηγό όλα τα παραπάνω τη δική μας, προσωπική πρόταση κοστουμιών πάνω στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη. Τέλος, παρατίθεται η σχετική βιβλιογραφία.

9 2 ΤΟ ΕΝΔ ΥΜΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΉ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Αρχικά πρέπει να διευκρινίσουμε τη εννοούμε με τον όρο κλασσική αρχαιότητα και περίπου σε ποια εποχή χρονολογείται. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι, με την άνοδο της τάξης των ναυτικών, εμπόρων και βιοτεχνών, με την πτώση της τυραννίδας των Πεισιστρατιδών και της μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη (508/7 π. χ.) έχουν ωριμάσει στην αττική οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες για έναν υπεύθυνο και δημιουργικό ρόλο του πολίτη μέσα στα πλαίσια της πόλης - κράτους,που αποτελεί τον πυρήνα του πολιτικού βίου του των Αθηναίων. Συγχρόνως τα ιστορικά γεγονότα, η απόκρουση του περσικού κινδύνου, οριοθετεί την καμπή από την αρχαϊκή στην κλασική εποχή γύρω στο 480 π.χ. για ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο.(βιβλ. Η τέχνη της αρχαίας Ελλάδας. Γ.Κοκόρου-Αλευρά, σελ. 169) Στο βιβλίο της 'Άncient Greek, Roman & Byzantine costurne" η Mary Houston αναφέρει ότι με το τέλος της αρχαϊκής περιόδου έρχεται η ασαφής 'Μαύρη περίοδος ' σχετικά με τα όσα γνωρίζουμε για τα ενδύματα. Ιδιαίτερα για την Μυκηναϊκή και την Μινωική περίοδο αυτά που γνωρίζουμε είναι ελάχιστα. Ενώ για το ένδυμα στην Κλασσική αρχαιότητα μαθαίνουμε κυρίως από τα αγγεία της περιόδου αυτής, καθώς επίσης και από μικρ ές αναφορές από ιστορικούς όπως ο Ηρόδοτος, από συγγραφείς αρχαίου δράματος όπως ο Αισχύλος και τέλος από το Όμηρο. Στο κεφάλαιο που ακολουθεί θα αναφερθούμε στις πρώτες ύλες, της επεξεργασίες τους και στην δημιουργία των υφασμάτων. 2.2 ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ ΖΩΙΚΕΣ ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ Η ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΜΑΛΛΙΟΥ -ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΟΥ Σύμφωνα, με αυθεντικά ευρήματα τμημάτων από ενδυμασίες, αναφορές από σωζόμενα κείμενα της αρχαιότητας και απεικονίσεις σε αμφορείς, οι πρώτες ύλες οι οποίες χρησιμοποιούνταν στην ελληνική Αρχαιότητα για την κατασκευή υφαντών ταξινομούνται σε δύο ομάδες, σε ζωικές ίνες (μαλλί, μετάξι, τρίχες ) και φυτικές ίνες (βαμβάκι, λινάρι, κάνναβι, μολόχα). Μία τρίτη ομάδα που ωστόσο υστερεί σε σπουδαιότητα ήταν οι ορυκτές ίνες (ασβέστης, αμίαντο, χρυσάφι). 2

10 Από όλα τα υλικά το πρόβιο μαλλί (έριον) χρησιμοποιούνταν πε ρισσότε ρο. Όπω ς και σήμερα έτσι και στην αρχαιότητα αποδιδόταν μεγάλη αξία ιδιαίτε ρα στην παραγωγή καλής ποιότητα ς μαλλιού. Αυτή η συχνή του χρήση το καθιστούσε σημαντικό οικονομικό παράγοντα. Τα λεπτότριχα πρόβατα (έ ρια μαλακά) ξεχώριζαν από τα σκληρότερα (έ ρια σκληρά). Γι' αυτό το λόγο η πε ριποίηση του μαλλιού ήταν πολύ σημαντική και ξεκινούσε από το ζώο. Πολυτιμότερα θ εωρούνταν το μαλακό και κάτασπρο μαλλί ( έρια λαμπρά ). («Η προβατοεκτροφή στην αρχαία Ελλάδα» O.Brendel, DieSchafzycht im alten Griechenland,1934 κεφ. 44) Οι κατεργασίες που ακολουθούνταν μέχρι τη δημιουργία του νήματος ήταν οι εξή ς : α) κούρεμα των προβάτων β) καθάρισμα του μαλλιού γ) χτύπημα του μαλλιού δ) ξάσιμο του μαλλιού ε) γνέσιμο σε νήματα Το κούρεμα των προβάτων γινόταν από τους εκτροφ είς και τους βοσκούς. Μετά τη συλλογή των μαλλιών άρχιζε η κατεργασία τους ( εριουργία ). Αρχικά έπρ επε με το καθάρισμα του μαλλιού να αφαιρεθούν κοπριά, κολλιτσίδες και ο φυσικός ιδρώτας του μαλλιού (οίσοπος ). Για να το πετύχουν αυτό χρησιμοποιούσαν ρίζε ς σαπουνοχόρταρου ( στρουθίον ). Επειδή το μαλλί κατά το πλύσιμο χάνει την ουσία του φυσικού λίπους, «μπαίνει» και γίν εται τραχύ, το επεξεργάζονταν με λάδι. Έπειτα το άπλωναν για να στεγνώσ ε ι και στη συνέχεια το κτυπούσανμε ραβδιά ( ραβδίζειν ), για να το χαλαρώσουν και να απομακρύνουν τους ρύπους, που παρά το νερό παρέμεναν ακόμη προσκολλημένοι. Στη συνέχεια το μαδούσαν με τα δάχτυλά τους, το χαλάρωναν και το τέντωναν. Μ' αυτό τον τρόπο ξέμπλεκαν τις ίνες και αφαιρούσαν τις τελευταίες ακαθαρσίες. Οι επόμενες κατ εργασίες ήταν το ξάσιμο ( χτένισμα ) και το λανάρισμα, όπω ς γίνεται και σήμερα. Για το ξάσιμο (ξαίνειν) χρειαζόταν ένα εργαλείο (κτείς ) παρόμοιο με χτένι. Μ ' αυτό χτένιζαν πολύ τα μαλλιά, ώσπου να χαλαρωθούν κα να ισιώσουν, οι δε ίν ε ς να βρίσκονται παράλληλα και να σχηματίζουν μια πλατιά και συμμετρική λωρίδα. Αφού προετοίμαζαν το μαλλί μ ' αυτόν τον τρόπο το έρριχναν μ έ σα στο καλάθι εργασίας. Η ενέργεια αυτή ονομαζόταν «ταλασία» ή «ταλασιουργία» από το όνομα του καλαθιού ( «καλαθος», «τάλαρος»)που δ ε λείπει σχεδόν σε καμιά από τις εικαστικές παραστάσεις, που δείχνουν γυναίκε ς να κατεργάζονται το μαλλί. 3

11 Το λανάρισμα ήταν η διαδικασία κατά την οποία κατασκευαζόταν ένα πρόνημα ή πρόκλωσμα. Αυτό γινό ταν με το να τρ α β ούν το μαλλί και να το στρίβουν, έτσι συνδέον ταν μεταξύ του ς οι ίνες κα ι δημιουργού σαν ένα ομοιόμορφο σχο ιν ί. Από παραστάσεις αγγ είων γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν τρ ε ις τρόπου ς δημιουργίας του προνήματος. Οι τρ ε ις τρόποι αυτοί ήταν ε ίτ ε με τα χέ ρια, ε ίτ ε τυλίγοντας το πάνω στο πόδι του ς, ε ίτε επάνω σε ένα πήλινο σκεύος που ονομαζόταν «επινήτριο». Στον πρώτο τρόπο κρατούσαν με το ένα χέ ρι το χτενισμένο μαλλί ενώ με το άλλο χέ ρι τραβούσαν μία λεπτή λουρίδ α μαλλιού την οποία σύγχρονο ς την έστριβαν για να τις προδώσουν τις πρώτες στρίψεις. Ομοίως κινούνταν και μ ε το δ εύτε ρο τρόπο μόνο πού αυτή τη φορά το χτενισμένο μαλλί το είχαν τυλίξε ι γύρο από το ένα του ς πόδι. Στην τελευταία περίπτωση το επινήτριο που έμοιαζε με κύλινδρο κομμένο στη μέ ση διευκόλυνε ακόμα περισσότερο την τύλιξη του προνήματος. Αφού ολο κληρωνόταν η διαδικασία του λαναρίσματο ς, άρχιζ ε το γνέ σιμο ( «κλώθειν», «νήθειν» ). Κατά το γνέσιμο το πρόνημα τεντωνόταν και στριβόταν ώσπου να δημιουργηθ ε ί λεπτό νήμα. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούσαν ρόκες και αδράχτια εργαλεία που είναι οι πρόδρομοι των σημερινών μας μηχανημάτων. Η ρόκα ( ηλακάτη ) αποτελούνταν από ένα απλό σωληνωτό ραβδί, εφοδιασμένο με ένα χε ρού λι, το αδράχτι «άτρακτο ς», από ένα βραχύ κοντάρι και το σφοντύλι «σφόνδυλος» που βοηθούσε το αδράχτι στο τράβηγμα και διευκόλυνε τις στρίψεις κατά την πε ριστροφή του. Το γνέσιμο του νήματος πραγματοποιούνταν με διάφορους τρόπους. Σημαντική ήταν η διεύθυνση περιστροφής του αδραχτιού. Στην τεχνική της υφαντουργίας χαρακτηρίζονται αυτ ές οι διευθύνσεις στροφή ς μ ε S και Ζ. Κατά την διάρκεια τη ς νηματοποίησης διαχώριζαν τα νήματα που προορίζονταν για στημόνια από αυτά που προορίζονταν για υφάδια. Τα στημόνια στρίβονταν περισσότε ρο για να είναι πιο σταθερά, όπως γίνεται και σήμερα ΦΥΤΙΚΕΣ Υ ΛΕΣ ΛΙΝΑΡΙ Το λινά ρι θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα φυτά του πολιτισμού. Πε ριοχές που καλλιεργούσαν λινάρι ήταν η Βόρεια Ευρώπη, η Ανατολή, η Αίγυπτος αλλά και η Ελλάδα. 4

12 Ιδιαίτερες αναφορές για το λινάρι γίνονται στα γραπτά του Πλούταρχου, του Ηρόδοτου, του Πλίνιου αλλά και του Πολυδεύκη. (V. Hehn, Kulturpflanzen und Haustiere «Φυτά του πολιτισμού και οικιακά ζώα») Κατά τον Πλούταρχο, εκτιμούσαν το λινάρι γιατί ήταν κατάλληλο για την κατασκευή λείων και καθαρών ενδυμάτων αλλά και για ελαφρά και δροσερά ενδύματα. Ακόμα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κάθε εποχή και δεν προσβαλλόταν εύκολα από ψείρες. Ο Ηρόδοτος αναφ έ ρει ότι οι Αιγύπτιοι έντυναν τους ιερείς τους με λινά ρούχα και ως στολίσματα χρησιμοποιούσαν χρυσό και βαμβάκι. Για τη λεπτομερή επεξεργασία του λιναριού γίνονται αναφορές στις αιγυπτιακές τοιχογραφίες και στα γραπτά του Πλίνιου. Η επεξεργασία είχε ως εξής: Το ώριμο λινάρι το μαδούσαν, δηλαδή το ξερίζωναν με τα χέρια και για κάμποσες μέρες το άφηναν στον ήλιο να ξεραθεί. Κατόπιν ακολουθούσε το σάπισμα στο νερό. Τα χειρόβολα του λιναριού τα έρριχναν μέσα στο νερό και τα πλάκωναν με βάρη. Κατά τη διάρκεια αυτής της δουλειάς άρχιζε η διαδικασία ζύμωσης, κατά την οποία απολυόταν η πηκτική φυτική κόλλα. Μετά,τα χειρόβολα τα στέγνωναν ξανά στον ήλιο, και κοπανίζοντάς τα χώριζαν τις ίνες από το ξυλώδες στέλεχος. Στη συνέχεια χτένιζαν το λινάρι με ένα χτενοειδές εργαλείο (λανάρι), έτσι ώστε να χωρίζονται οι μακριές ίνες από τις κοντές και κάθε φορά να διατάσσονται παράλληλα μεταξύ τους. Οι ίνες που προέκυπταν με αυτό τον τρόπο γνέθονταν μάλλον όπως και το μαλλί. Το γνεσμένο νήμα, το νότιζαν και το κοπάνιζαν επάνω σε πέτρες. Αυτή η δουλειά έπρεπε να επαναληφθεί αργότερα, όταν το νήμα θα είχε υφανθεί σε πανί. Το χτυπούσαν με ραβδιά, για να βελτιώσουν την ποιότητα του. Με τον τρόπο αυτό το ύφασμα γινόταν πιο γυαλιστερό. Τέλος, ο Πολυδεύκης κάνει λόγο γ ια ένα εργαλείο το οποίο το χρη σιμοποιούσαν κατά το γνέσιμο του λιναριού. Το εργαλείο αυτό αποτελούνταν από μια ξύλινη στήλη σε σχήμα τετραγώνου με το πρόσωπο του Ερμή σε 'γέρικη' ηλικία, από το οποίο πήρε και το όνομά του (γέρων) ΒΑΜΒΑΚΙ Το βαμβάκι κατά την Αρχαιότητα καλλιεργούνταν στην Ανατολική Ινδία, στην Ανατολή και στην Άνω Αίγυπτο. 5

13 Τα άνθη του φυτού εξελίσσονται σε κάψες μεγέθους καρυδιού, οι οποίες κατά την ωρίμανση σκάζουν και ελευθερώνουν μια λευκή ινώδη ύλη. Κατά τη συγκομιδή συλλέγονται οι ώριμες κάψες, στη συνέχεια ξηραίνονται και ελευθερώνονται. Δεν έχουμε αναφορές για την επεξεργασία, το γνέσιμο και την ύφανση του βαμβακιού ΆΛΛΑ ΕΙΔΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΩΝ Υ ΛΩΝ Ένα φυτό για το οποίο γράφει ο Παυσανίας είναι ο " βύσσος". Αναφέρει ότι το φυτό καλλιεργούνταν στην Ελλάδα αλλά μόνο στην Ήλιδα παράλληλα προς το λινάρι και την κάνναβη. Δεν γνωρίζουμε όμως καμιά ξεκάθαρη περιγραφή του φυτού. Ξέρουμε μόνο ότι από αυτό δημιουργούσαν κεφαλομάντηλα και ενδύματα. (Μαρινάτος, Ενδυμασία 5. Richter ο.π. (σημ. 2) 118 σελ.) Η κάνναβη είναι πολύ όμοια με το λινάρι. Φαίνεται πως οι Έλληνες αυτή την ουσία θα την είχαν χρησιμοποιήσει περισσότερο για την κατασκευή διχτυών και σχοινιών και λιγότερο για ενδυματολογικούς σκοπούς. Αντίθετα ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί για τις Θράκισσες, ότι είχαν μάθει να υφαίνουν ρούχα από αυτή την ίνα, η οποία ήταν όμοια με το λινάρι.(fοrbes "Tachnology" 59 κεφ. ) Από τη γραπτή παράδοση αντλούμε τη γνώση για τα λεγόμενα αμοργινά υφάσματα ή ενδύματα, για τα οποία διατυπώθηκαν πολλές θεωρίες. Η μια λέει ότι η αμόργη ήταν ένα φυτό, από το οποίο λαμβανόταν μια πορφυροειδής χρωστική ουσία. Τα ρούχα, που έβαφαν με αυτή τη χρωστική ύλη, τα είχαν ονομάσει "αμοργινά". Μια άλλη εκδοχή ήταν ότι η "αμοργίς" ήταν ένα φυτό, το οποίο φύτρωνε στην Αμοργό. Τα υφάσματα που έφτιαχναν από αυτό το φυτό, θα έμοιαζαν με τα λινά. Λίγες αναφορές υπάρχουν για τις ίνες της μολόχας καθώς και για ένα ορισμένο είδος κρεμμυδιού που αναφέρεται από το Θεόφραστο καθώς και ένα είδος γαϊδουράγκαθου, που αναφέρει ο Πλίνιος, τα οποία χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή υφαντών ΟΡΥΚΤΕΣ ΠΡΩΤΕΣ Υ ΛΕΣ Ορυκτές πρώτες ύλες, που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή υφασμάτων, ήταν ο ασβέστη ς και ο αμίαντος. Αυτά θεωρούνταν ως ινώδεις παραλλαγές του αυγίτη και του αμφιβολίτη. Η ιδιαιτερότητά τους έγκειται στο ότι αντέχουν στη φωτιά και με αυτή καθαρίζονται. Η τεχνική, με την οποία λάβαιναν και κατεργάζονταν αυτές τις ίνες, μας είναι άγνωστη. Γνωρίζουμε απλώς ότι από τις ίνες 6

14 αυτές κατασκεύαζαν κε φαλομάντη λα, χειρομάντιλα, τραπεζομάντιλα και νεκρικά σάβανα. Σχετικές αναφορ ές έχουν γίνει από τον Πλ ίνιο όπου γράφει ότι αυτά τα υλικά προ έ ρχονται από τις ε ρήμους τη ς Ινδία ς και δεν χρησιμοποιήθηκαν πολύ γιατί είχαν μικρό μήκος και υφαίνονταν δύσκολα. Περιοχές προ ελεύσ εως αυτών των λίθων εκτός από την Ινδία είναι η Κύπρος, η Αρκαδία, κυρίως όμως η Κάρυστο ς της Ευβοίας. 2.3 ΥΦΑΝΣΗ, ΑΡΓ ΑΛΕΙΟΣ, ΕΡΓ ΑΛΕΙΑ ΥΦΑΝΣΗΣ, ΥΦΑΝΤΉΡΙΟ Όπω ς και σήμερα έτσι και στην αρχαιότητα υπήρχαν στημόνια ( στημών ) και υφάδια ( κρόκη ). Δεν έχουν βρεθεί δείγματα από αργαλειούς και αυτό είναι λογικό αφού αποτελούνταν από ξύλο. Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν ο τύπο ς του όρθιου αργαλειού (ιστός όρθιος ) με βαρίδια. Αποτ ελε ίται από δύο παραστάτες ( ιστιόποδες ), οι οποίοι στην κορυφή τους συνδέονται με μιαν οριζόντια δοκό στην οποία στερεώνεται πάλι το στημόνι. Για να πετύχει το απαραίτητο τέντωμα, φόρτωναν τα κρεμάμενα νήματα με υφαντικά βαρίδια ( αγνύθες ). Τα σχέδια ύφανσης ποικίλλουν ανάλογα με τις διάφορες φασιές και με τη χρησιμοποίηση νημάτων σε διάφορα χρώματα. Το σχέδιο ύφανσης, ο τρόπος με τον οποίον διασταυρώνονται τα στημόνια με τα υφάδια, καθώς και η εκλογή και η ποιότητα του υλικού καθορίζουν τον χαρακτήρα και την ε μφάνιση του υφάσματος. Επειδή στον ελληνικό αργαλειό με τα βαρίδια μπορούσαν να σχηματίζονται μόνο δύο ανοίγματα, οι δυνατότητες της ύφανσης ήταν περιορισμένες. Η δομή του υφαντού ήταν ίδια με τη σημερινή. Το διαχωριστικό ραβδί που ξεχώριζε τα στημόνια που θα ήταν από πάνω με αυτά που θα ήταν από κάτω από το υφάδι λεγόταν«κανών». Το ραβδάκι που ήταν τυλιγμένο το υφάδι λεγόταν «κερκίς». Για την αναστροφή των πάνω με τα κάτω στημόνια χρησιμοποιούνταν η μιταρόβεργα ( κάλαμος ). Η ξύλινη σπάθα που χρησιμοποιούσαν για να χτυπήσουν το καινούργιο υφάδι πάνω στο προηγούμενο λεγόταν ( σπάθη ). 2.4 ΒΑΦΗ ΤΩΝ ΥΦΑΝΤΩΝ Πότε και από ποιον έμαθαν οι Έλληνες την τέχνη να βάφουν μας είναι άγνωστο. Η βαφική τέχνη («βαπτειν» ) είναι τόσο παλιά όσο και η τέχνη της υφαντικής. Η τεχνική διαδικασία του χρωματισμού παραμένει ως προς πολλά σημεία ασαφής. Η βαφή γινόταν στις ίνες πριν την διαδικασία του γνεσίματος. Βασική ήταν και η περιποίηση των ινών πριν από τη βαφή για την προστασία του χρώματος από το φω ς 7

15 και το πλύσιμο. Για την προστασία αυτή χρησιμοποιούσαν ως απορρυπαντικό μέσο τις ρίζες του σαπουνόχο ρ του ("στρου θ ίον ") και σ τη συν έχε ια έ καναν τον καυτηριασμό (" στύψις } Τέλο ς βουτούσαν το υλικό σ ε ένα διάλυμα που π ε ριε ίχε δ ιάφορα ορυκτά άλατα. Το βάψιμο (βάπτειν) γινόταν με βούτηγμα των ινών στο λουτρ ό βαφής και όχι με βράσιμο, που συνηθιζόταν κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Αυτή τη δου λειά έπρ επε να την επαναλαμβάνουν συχνά αν άλογα με τις πε ριστάσεις, ώ σπου να π ετύχουν το επιθυμητό τόνο του χρώματο ς. 2.5 ΚΟΨΙΜΟ ΚΑΙ ΡΑ ΨΙΜΟ Αν και γνωρίζουμε λίγα πράγματα για το μήκος του αργαλειού, υπολογίζεται το πλάτο ς της ύφανσης γύρω στα 50 εκατοστά με 2 μέτρα. Άρα μπορούμ ε να υποθέσουμε ότι πολλά κομμάτια του ενδύματος αποτελούνταν από πε ρισσότε ρα τμήματα ("πτέ ρυγες "), που στη συν έχεια ράβονταν μαζί. Το ράψιμο (" ράπτειν ") γινόταν με βελόνα("ραφίς", β ελόνη"")από μπρούτζο, ελεφαντόδοντο και σίδηρο. (Η ΜΟΔΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ τη ς Anastasia Pekridou Gorecki με τ. Δ. Γ. Γεωργοβασίλης & Μαριέλλα Φραιμερ σελ ) 2.6 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ Για την ενδυμασία της μεταμινωική-μυκηναϊκής εποχής χωρίζονταν σε τρ ε ις τύπου ς ενδυμασίας. Αυτοί οι τύποι ήταν, ο χιτώνα ς (χιτών) που χρησιμοποιούνταν και από τα δύο φύλα, το πέπλο (π έπλος) που ήταν μόνο για τις γυναίκες και το ιμάτιο (ιμάτιον) που χρησιμοποιούνταν και από τα δύο φύλα αλλά με διαφορετικό τρόπο. Παρακάτω αναλύονται ξεχωριστά η γυναικεία και η ανδρική ενδυμασία. 2.6.lΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ ΧΙΤΩΝΑΣ ( ΙΩΝΙΚΟ ΕΝΔ ΥΜΑ) Ο χιτώνας μπορεί να συγκριθεί καλύτερα με το δικό μας πουκάμισο. Η λέξη είναι σημιτική ς προ ελεύσεω ς. Μ ' αυτήν, σύμφων~ με το νόημά τη ς, χαρακτήριζαν ενδύματα από λινάρι. Από την προσαρμογή αυτού του χαρακτηρισμού στην ελληνική γλώσσα βγήκε το συμπέρασμα ότι οι Έλληνε ς τη βασική αυτή μορφή ενδύματο ς την παρ έλαβαν από την ανατολή. Πολλά χωρία στα ομηρικά έπη τε κμηριώνουν το γεγ ονός ότι ο χιτώνας ήδη από πολύ νωρίς είχε ενταχθεί στην ενδυματολογία των 8

16 Ελλήνων. Α ρχικά χιτώνα φορούσαν κατά προτίμηση οι άνδρε ς και διακρίνουμε δύο τύπου ς, τον κοντό και το μακρύ (εικ. 1). (εικ. 1) α-β Ευρύς χιτώνας. Ε ρυθρόμορφος σκύφος (αποσπ. ) του ζωγράφου Πηνελόπης. Περ { 440 π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας.) Πότε και από ποια αφορμή το ραμμένο ένδυμα ή ο χιτώνας μπήκε στο γυναικε ίο ένδυμα, συγκεκριμένα πότε τον παρέλαβαν οι Αθηναίες γυναίκες, αυτό το διαβάζουμε στον Ηρόδοτο. Μας πληροφορεί για μια αποτυχημένη εκστρατεία των Αθηναίων εναντίον της Αίγινας. Οπού οι γυναίκες απελπισμένες από το θάνατο των δικών τους σκότωσαν τον μοναδικό επιζών με τις περόνες των ρούχων τους. Οι άντρες τιμώρησαν τις γυναίκες αναγκάζοντας 'τες να αλλάξουν την ενδυμασία τους από δωρική σ ε ιωνική φορώντας φούστες από λινάρι και χωρίς να χρειάζονται περόνες. 9

17 α β γ (εικ.2) α-γ χιτώνας με ψευδομάνικα. α. βασικός τύπος, β.τρόπος αμφίεσης και γ. Ερυθρόμορφη φιάλη του ζωγράφου Ονησίμου. Παράσταση γυναίκας. Περί π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας.) Οι παραστάσεις του ιωνικού χιτώνα, πού έχουμε κυρίως από αγγεία, μας δίνουν την δυνατότητα να δούμε πολλές παραλλαγές του τρόπου ραφής.(εικ.2) Ο λεγόμενος πλατύς χιτώνας βασίζεται στη χρήση δύο μακρόστενων ορθογωνίων λωρίδων υφάσματος«πτέρυγες», που έμπαιναν η μία πάνω στην άλλη και ράβονταν μεταξύ τους κατά τις μακρύτερες πλευρές σε όλο τους το μήκος. Ο σωλήνας που σχηματιζόταν με των τρόπο αυτό, ραβόταν στην μια στενή πλευρά σε δύο σημεία 10

18 έτσι ώστε να σχηματίζονται τα τρία απαραίτητα ανοίγματα για το κεφάλι και τα χέρια. Παραλλαγή αυτού θεωρείται και ο χιτώνας με τα ψευτομάνικα. Οι λωρίδες του υφάσματο ς ήταν πλατύτ ε ρ ες αλλά ράβονταν με τον ίδιο τρόπο. Τ α μανίκια προέκυπταν από τις ούγιες της άνω στενής πλευράς όπου θηλυκώνονταν οι ράβονταν ολόκληρες. Ένα σημαντικά μικρότερο πλάτος λωρίδων του υφάσματος αρκούσε για να κατασκευαστεί ο λεγόμενος στενός χιτώνας. Η ραφή κατά τις μακρύτερες πλευρές έφτανε μέχρι το σημείο εκείνο ώστε να επιτρέπεται στα χέρια να κινούνται άνετα. Ενώ στην επάνω στενή πλευρά δεν ραβόταν μόνο το σημείο από πού πέρναγε το κεφάλι.(εικ. 3) Τέλος μια παραλλαγή του χιτώνα ήταν και ο χειριδωτός. Είχε το ίδιο κόψιμο όπως ο στενός χιτώνας αλλά με μακριά σωληνωτά μανίκια. Δεν μας είναι γνωστό πώς κάθε φορά προσκολλιόνταν τα μανίκια αλλά για να μπορέσει μια γυναικά να βγάλει ή να βάλει το χιτώνα αυτό έπρεπε να τον τραβάει πάντα πάνω από το κεφάλι (εικ.4). Πολλοί μελετητές της Αρχαιότητας πιστεύουν ότι ο χειριδωτός χιτώνας ήταν κυρίως ένδυμα πού φορούσαν ξένοι λαοί όπως οι Πέρσες και οι Σκύθες. Αυτό το στηρίζουν στο γεγονός ότι στην ελληνική τέχνη τέτοια φορέματα τα φορούσαν κυρίως πρόσωπα που κατάγονταν από βαρβαρικές χώρες. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου παρουσιάζονται ελληνίδες να φορούν χειριδωτούς χιτώνες χαρακτηρίζονται όμως ως υπηρέτριες ή γυναίκες στην ιδιωτική τους ζωή. Τον βρίσκουμε τέλος σε παραστάσεις από διονυσιακές εορτές καθώς και για ηθοποιούς και μουσικούς. 11

19 α γ β εικ.3)α-γ Στενός χιτώνας. α. βασικός τύπος, β. τρόπος αμφ!ενσης και γ. Ερυθρόμορφος σκυφος (αποσπ.) του ζωγράφου Πηνελόπης. Περί 440 π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας. ) 12

20 β γ [ α ( εικ. 4) α-γ χιτώνας με μακριά μανίκια, α. βασικός τύπος, β. τρόπος αμφίεσης και γ. Επιτάφιο ανάγλυφο (αποσπ.). Υπηρέτρια. Τέλος 4 " αι. π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας.) Ο χιτώνας ως προς την εξωτερική του εμφάνιση ήταν μεταβλητός. Χωρίς ζώνη ο χιτώνας ονομαζόταν «ορθοστάδιος». Χρησιμοποιώντας ζώνη μπορούσαν να τραβούν το ύφασμα προς τα πίσω και να το αφήνουν να κρέμεται, αυτό ονομαζόταν«κόλπος». Αν ο χιτώνας έφτανε μέχρι τα πόδια ονομαζόταν «χιτών ποδήρης». Αν η 13

21 ούγια τελείωνε ίσια ονομαζόταν «συμμετρία», ενώ αν τελείωνε σε πτυχές ονομαζόταν «στολιδωτόν», και αν κατέληγε σε ουρά τότε ονομαζόταν «συρτός» (εικ.5). (εικ.5)α- β τύποι πτυχωτών χιτώνων α-β. ασπρόμαυρη πυξ{δα(αποσπ.). Αφροδίτη με φιαλη. Περί π. χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας. ) ΠΕΠΛΟΣ (ΔΩΡΙΚΟ ΕΝΔ ΥΜΑ) Στηριζόμενοι στο χωρίο του Ηροδότου ξέρουμε πως το δωρικό ένδυμα στηριζόταν από βελόνες. Αυτό το χαρακτηριστικό τις δωρικής ενδυμασίας είναι γνωστό και από τον Όμηρο πού αναφέρεται ως πέπλο. Σύμφωνα με τη λέξη πέπλος εννοούμε σήμερα ένα μάλλινο ύφασμα πού δε ραβόταν αλλά έμπαινε ως ρούχο γύρω από το σώμα και θηλυκωνόταν με βελόνες επάνω από τους δύο ώμους. Όμως μελετητές όπως ο Σ. Μαρινάτος παρατήρησαν ότι ο χαρακτηρισμός του θηλυκωμένου ενδύματος ως πέπλο δεν είναι ασφαλής. (Μαρινάτος, Ενδυμασία 5. Richter ο.π. (σημ.2) 118 σελ.)αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι ο Όμηρος θα μπορούσε κάλλιστα να αναφερόταν με τη λέξη πέπλο σε ένα ύφασμα πού χρησίμευε στη συμπλήρωση του γυναικείου φορέματος. Αφού σε κανένα χωρίο δεν αναφέρεται με σαφείς λέξεις ότι το πέπλο φοριόταν αναγκαστικά με τη χρήση βελονιών. Έτσι η λέξη πέπλος για να δηλωθεί το 14

22 δωρικό ένδυμα χρησιμοποιείτε καταχρηστικά αφού στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα υφαντό το οποίο φοριόταν ως περικάλυμμα (εικ.6). ( εικ. 6) α-γ ανοιχτός πέπλος. Βασικοί τύποι. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝ Δ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας.) Οι παραστάσεις στις εικαστικές τέχνες μας δίνουν πολλές πληροφορίες για το πώς φοριόταν το πέπλο, το κόψιμο του και την εμφάνισή του. Ήταν ένα παραλληλόγραμμο ύφασμα που αρχικά διπλωνόταν στα δύο από την μακρύτερη πλευρά. Στην συνέχεια στην επάνω στενή πλευρά διπλωνόταν οριζόντια ώστε το ύφασμα να φτάνει περίπου στο ύψος των γοφών, το στρίφωμα αυτό ονομαζόταν «απόπτυγμα». Το ύφασμα έτσι διπλωμένο περνιόταν κάτω από την αριστερή μασχάλη και με δύο καρφίτσες στερεωνόταν πάνω στους ώμους. Γι' αυτό το λόγο το πέπλο αυτό αναφέρεται ως ανοιχτό ή λακωνικό (εικ. 7). 15

23 (εικ.7)δ.τρόπος αμφίεσης και ε. ερυθρόμορφο λαγήνι (αποσπ.) Παράσταση Ελένης. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας.) Αντίθετα στον κλειστό πέπλο το παραλληλόγραμμο ύφασμα ραβόταν από την ανοιχτή του πλευρά κα ι γι' αυτό έπρεπε να φοριέται από το κεφάλι. Διπλωνόταν και αυτό στην επάνω πλευρά του και στερεωνόταν πάνω στους ώμους με καρφίτσες. Το δίπλωμα αυτό είχε την δυνατότητα να κρατάει ζεστό το στήθος και να εμποδίζει το σχίσιμο του υφάσματος στα σημεία ραφής (εικ. 8) 16

24 α ~ 1 β γ δ (εικ. 8)α-δ. κλειστός πέπλος. α-β βασικό ς τύπος. y_. τρόπος αμφίεσης και δ. ερυθρόμορφος κρατήρας 9αποσπ. ) Παράσταση γυναίκας. Περί 450 π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας. ) ΙΜΑ ΤΙΟΝ Το Ιμάτιον φοριόταν και από τα δύο φύλα και ανήκε στην κατηγορία των «επιβλημάτων» ή «περιβλημάτων».το ίμάτιο δεν ήταν κάτι περισσότερο από ένα τετράγωνο ύφασμα, το οποίο διαφοροποιούνταν σύμφωνα με τον τρόπο με τον οποίο φοριόταν. Μπορούμε να διακρίνουμε δύο συνήθειες. Στην μία περίπτωση έβαζαν το ύφασμα απλά γύρω από το σώμα και στην δεύτερη περίπτωση το στερέωναν επάνω στον ώμο με μία παραμάνα. Οι γυναίκες φορούσαν το ιμάτιο πάντα διακοσμημένο επάνω στο κεφάλι και τους ώμους. Σε άλλη περίπτωση φορούσαν το ιμάτιο σαν μακρύ σάλι στην πλάτη και 17

25 άφηναν τις δύο του άκρες να πέφτουν συμμετρικά από του ώμους προς τα εμπρός. Οι δύο αυτές πλευρές αφήνονταν ελεύθερες ή δένονταν γύρο από τα χέρια. Υπήρχαν περιπτώσεις όπου θέλοντας να έχουν το ένα χέρι ακάλυπτο περνούσαν το ύφασμα πάνω από τον αριστερό ώμο και στη συνέχεια κάτω από τη δεξιά μασχάλη κρατώντας τη δεξιά άκρη του υφάσματος. Αυτός ο τρόπος χρήσης του ιματίου έδινε στην γυναίκα περισσότερη χάρη αφού με τα δεξί της χέρι μπορούσε να δώσει κίνηση στο ύφασμα. Για να μην κρατάει συνεχώς όμως την άκρη του υφάσματος πολλές φορές το περνούσε πάνω από την κλείδωση του αριστερού χεριού και το άφηνε να πέσει από την αριστερή της πλευρά. Σύνηθες ήταν και η χρήση του ιματίου σαν τη σημερινή κάπα τυλίγοντας έτσι όλο το σώμα και αφήνοντας την άκρη του υφάσματος να πέφτει προς τα πίσω. Τέλος διπλώνοντας το ύφασμα όπως και το πέπλο, και περνώντας το κάτω από τον αριστερή μασχάλη καρφίτσωναν την ανοιχτή πλευρά πάνω στο δεξί ώμο αφήνοντας ένα μέρος του υφάσματος να πέφτει προς τα κάτω. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνταν πτυχώσεις και δεξιά και αριστερά από τις περόνες ΑΝΔΡΙΚΉ ΕΝΔ ΥΜΑΣΙΑ ΧΙΤΩΝΑΣ Το ένδυμα που φορούσαν οι άντρες ήταν ο χιτώνας, ο οποίος κατασκευαζόταν με τον ίδιο τρόπο όπως και ο χιτώνας των γυναικών. Ο μακρύς χιτώνας πού αναφέρθηκε πριν και ως«ποδήρης», φοριόταν κυρίως από τους Ίωνες. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι ο μακρύς χιτώνας φοριόταν μέχρι και τους Περσικούς πολέμους, ενώ άλλες πηγές τον αναφέρουν μέχρι και την εποχή του Περικλέους (εικ.9). 18

26 Α, Άνδρας μ ε εξωμίδα. Β. Ά νδι»ας μ ε κοντό χιτώνα και θώρακα. (εικ. 9)α-β άνδρας α. Ερυθρόμορφο σκύφος του ζωγράφου Πηνελόπης (αποσπ.) Οδυσσέας με βραχύ χιτώνα. Ετερομάσχαλος. Περί 440 π.χ. β. Ερυθρόμορφος αμφορ έας του ζωγράφου Ευθυμίδη (αποσπ. ). Πολεμιστής με βραχύ χιτώνα αποθέτοντας το θώρακα. Περί 500 π. χ. (lστορια ΕΝΔΥΜΑΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας. ) Ο μακρύς χιτώνας αρχικά ανήκε στους θεούς και κατόπιν σε πρεσβύτερους και άνδρες επιφανούς καταγωγής. Οι νέοι τον φορούσαν μόνο σε ιεροπρεπείς ή εορταστικές εκδηλώσεις. Αντίθετα ο κοντός χιτώνας ήταν ευάερος και χαρίζοντας 19

27 q ελευθερία στα πόδια καθόριζε την καθημερ ινή ενδυμασία. Έτσι ο κοντός χιτώνας ήταν αυτός που φοριόταν σε εργασίες που απαιτούσαν ελευθερία στις κινήσεις καθώς επίσης στο κυνήγι και στον πόλεμο. Σε αυτή την περίπτωση συνήθιζαν να φορούν τον χιτώνα κάτω από το«θώρακα». Όπως και στις γυναίκες ο χιτώνας φοριόταν με ή χωρίς ζώνη και με ψεφτομάνικα, τα οποία σχηματίζονταν με θηλύκωμα ή με ιδιαίτερη τεχνική ραφής. Στον ανδρικό χιτώνα διακρίνουμε και δύο άλλες κατηγορίες, τον«αμφιμάσχαλον» και τον «ετερομάσχαλον». Με τον όρο «αμφιμάσχαλον» ονομαζόταν το ένδυμα που στερεωνόταν και στους δύο ώμους, ενώ «ετερομάσχαλον» ονομαζόταν αυτό που ήταν από την αρχή κομμένο έτσι ώστε να στερεώνεται μόνο στον ένα ώμο. Ο «ετερομάσχαλος» χιτώνας άφηνε τον ένα ώμο καθώς και ένα μέρος του στήθους ελεύθερα. Μία κατηγορία«ετερομάσχαλου»χιτώνα ήταν και ο«εξωμίς».στην περίπτωση αυτή ο χιτώνας άφηνε τον ένα ώμο έξω αλλά έδινε την δυνατότητα να θηλυκωθεί και πάνω από τον δεύτερο ώμο. Ο «ετερομάσχαλος» χιτώνας ανταποκρινόταν κυρίως στις ανάγκες χειρωνακτών και σκλάβων. Σε αντίθεση με τον«αμφιμάσχαλον»όπου θεωρούνταν ενδυμασία του ελεύθερου άντρα. Για να μην κρατάει συνεχώς όμως την άκρη του υφάσματος πολλές φορές το περνούσε πάνω από την κλείδωση του αριστερού χεριού και το άφηνε να πέσει από την αριστερή της πλευρά. (εικ.10) 20

28 Α νδρας μ~ ΙCΟ\"<ό χ ιττbνα (εικ.10) Ερυθρόμορφο ς σπειροειδή ς κρατήρας (αποσπ.). Παράσταση άνδρα με μακρύ και πτυχωτό ιμάτιον. Περί 450 π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔ ΥΜΑ ΤΟΣ, Χρίστο ς Μπρούφας. ) ΙΜΑΤΙΟΝ Όπως και οι γυναίκες έτσι και οι άντρες φορούσαν το ιμάτιο πτυχωμένο ή συγκρατούμενο με βελόνες ή παραμάνε ς. Δεν υπήρχε καμία αξιόλογη διαφορά στον τρόπο, με τον οποίο φοριόνταν το πτυχωμένο ύφασμα. Μάλιστα ο τρόπος που περιγράφηκε νωρίτερα, δηλαδή το πέρασμα πάνω από το αριστερό ώμο και κάτω από την δεξιά μασχάλη με τελικό πλέξιμο στο αριστερό χέρι ονομαζόταν «επί δεξιά αναβάλλεσθαι».αυτό σήμαινε «από τα δεξιά αναρρίχνω».το να φοριέται ανάποδα δηλαδή από τα δεξιά στα αριστερά θεωρούταν άκομψο και μη ελληνικό. Ο τρόπος με τον οποίο οι άνδρες τύλιγαν το ύφασμα γύρω από το σώμα τους έδειχνε το επίπεδο της παιδείας την οποία είχαν λάβει. Αυτό που επίσης είχε μεγάλη σημασία για την εντύπωση που θα έδιναν προς τους άλλους ήταν το μήκος του υφάσματος. Αν κάποιος φορούσε κοντύτερο ιμάτιο δεν θεωρούταν ευπρεπής αντίθετα τον θεωρούσαν άξεστο. Κατά την εκφώνηση ενός λόγου αυτό που θεωρούταν ευπρεπές ήταν το να κρατούν κρυμμένο το δ εξ ί χέρι κάτω από το ύφασμα.(εικ. 11) 21

29 α β γ δ Α νδρες μέ \μq't"\α (εικ. 1 l)α-δ τύποι πτυχωτών ιματίων. α.ερυθρόμορφος αμφορέας (αποσπ. ) β. ερυθρόμορφη φιάλη (αποσπ. ) γ-δ ερυθρόμορφος αμφορέας. Άνδρας με πτυχωτό ιμάτιο. Περί 500 π.χ. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΔΥΜΑΤΟΣ, Χρίστος Μπρούφας. ) Ιμάτιο ήταν επίσης και μια μορφή χιτώνα πού στερεωνόταν με καρφίτσα και ονομαζόταν «χλαμύς». Το μήκος του ήταν κοντύτερο από το ιμάτιο και μπορούσε να έχει κόψιμο ορθογώνιο ή αυγοειδές. Το ύφασμα κάλυπτε τον αριστερό ώμο και κρατιόταν με περόνη πάνω στον δεξί. Έτσι το δεξί χέρι έμενε ελεύθερο. Όταν το 22

30 ύφασμα φοριόταν σαν σάλι οι γωνίες του που κρέμονταν μπροστά ονομάζονταν «πτερά». Η χλαμύδα διαδόθηκε από τη Θεσσαλία και έγινε το ένδυμα του πολεμιστή ή του ιππέα. Δινόταν ως δώρο στους νέους στα 18 τους χρόνια όταν δηλαδή γράφονταν στους καταλόγους των πολιτών. 23

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ

ΥΦΑΝΣΗ ΚΑΙ ΓΝΕΣΙΜΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ομάδα 5 Μαρία Στεφανία - Ευάγγελος Σχολικό έτος 2013 2014 1 Ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. Tμήμα Δ2 Ερωτήσεις 1. Τί υλικά χρησιμοποιούσαν για την ύφανση και από ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014

ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα. Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 ΟΜΑΔΑ 3 Ιμάτιο-Εξωμίδα-Χλαμύδα Κώστας Μπάρτζης και Έλενα Τασίου 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Θεσ/νίκης Τμήμα Δ2 2013-2014 Ιμάτιο, Από τι υλικό είναι; - Πώς είναι (σχήμα); 1) Το ιμάτιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους.

Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 3 Μόδα και ενδυμασία από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεότερους χρόνους. Αρχαϊκή, Κλασσική, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή Περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη

ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ. Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΑΡΧΑΙΑ ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ Ερατώ Αϊδίνη Χρύσα Βουλιστιώτη Κωνσταντίνος Κονδύλης Εύη Ξουρή Θεοδώρα Τελάκη ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ: Μινωικός Πολιτισμός(3.000-1420) Μυκηναϊκός Πολιτισμός(1.600-1.100) Αρχαϊκή Εποχή(800-500)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους

Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους 1ο ΓΕΛ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ-ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ 2011-2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΜΗΜΑ PR1 ΟΜΑΔΑ 2 Ενδυμασία και Μόδα από τους προϊστορικούς μέχρι τους νεώτερους χρόνους Ομάδα 2 Οι Θεές των Όφεων Η ενδυμασία στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης. Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών. Ομα δα 1 - Γυμνα σιο

3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης. Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών. Ομα δα 1 - Γυμνα σιο 3 ος Παγκύπριος Διαγωνισμός Εικαστικών Τεχνών Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης Κύπρος Ξανα! Re-Cyprus! Ομαδική εργασία 5 μαθητών Ομα δα 1 - Γυμνα σιο Σκέψεις και προβληματισμοί: Ποίες είναι οι παραδόσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Μάθημα: ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ (358) Ημερομηνία: Τρίτη, 01 Ιουνίου 2010 Ώρα εξέτασης: 11.00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΔΙΔΑΣΚOΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΧΟΥΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ

ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΤΕΧΝΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ Η κεραμική, μια πανάρχαια τέχνη, χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το αργιλόχωμα. Όταν αναμείξουμε το αργιλόχωμα με νερό θα προκύψει μία πλαστική μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ τεύχος Β Ελένη ΚΑΜΠΕΡΗ - ΤΖΟΥΡΙΑΔΟΥ Σχολική Σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής Σταυρούλα ΠΑΝΤΑΖΗ Νηπιαγωγός ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2004 1 λίγα λόγια για τις δραστηριότητες Στο τεύχος αυτό περιλαμβάνονται:

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αργαλειός. Πατανίες που ήταν χοντρά και βαριά κλινοσκεπάσματα διαφόρων ειδών όπως πατητές, καρπετοπεραμάτιστες, κουρκουσελίδικες κ.α.

Ο Αργαλειός. Πατανίες που ήταν χοντρά και βαριά κλινοσκεπάσματα διαφόρων ειδών όπως πατητές, καρπετοπεραμάτιστες, κουρκουσελίδικες κ.α. Ο Αργαλειός Η τέχνη της υφαντικής ήταν γνωστή από τη νεολιθική εποχή, όπως μαρτυρούν ευρήματα της εποχής εκείνης: σφοντύλια κ.α. Αλλά και οι ηρωίδες των Ομηρικών επών είχαν κύρια ενασχόληση τους την υφαντική.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1

Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΩΝ ΟΡΕΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΚΟΥ 1-17/11/12 Μανώλης Γ. Ανδρουλιδάκης, δρ. Φ-ΕΑΠ Η υφαντική τέχνη στο αρχαίο δράμα 1 Μέλος Π.τ.Ο. 9-11-12 Το θέμα της κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΛΥΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: «ΥΦΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» ΣΧΟΛ ΕΤΟΣ 2006-07 καθηγήτριες: Ολυμπία Μανουσογαννάκη ΠΕ 04 συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Το εξεταστικό δοκίµιο αποτελείται από 2 µέρη (Α και Β), 5 σελίδες Α4

Το εξεταστικό δοκίµιο αποτελείται από 2 µέρη (Α και Β), 5 σελίδες Α4 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΣΧΕ ΙΟ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΣΧΕ ΙΟ ΜΟ ΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΤΕΤΑΡΤΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi

Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ Ε - ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Διδασκαλία της υφαντικής στο πλαίσιο της δράσης Πηνελόπη-Ghandi ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο παρακάτω σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΣΧΕΔΙΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΣΧΕΔΙΟ ΜΟΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

1. Φτιάξ τις προτάσος.

1. Φτιάξ τις προτάσος. αντωνυμίες Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ αυτός, -ή, -ό / εκείνος, -η, -ο Αυτός ο σκούφος σού πάει πολύ. Αυτή η βιτρίνα είναι ωραία. Αυτό το μπουφάν είναι ζεστό. Εκείνος δε σου πήγαινε καθόλου. Εκείνη ήταν απαίσια.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. Το δράμα 1. Τι είναι το δράμα και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό από προγενέστερες μορφές ποίησης; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σχολικό βιβλίο σελίδα 9: «Το δράμα είναι μια σύνθετη στους θεατές». 2. Από πού προήλθε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση

Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση ΠΗΓΕΣ 1 2 Φύλλο εργασίας:1 Να συμπληρώσετε τα παρακάτω κείμενα με τις λέξεις που σας δίνονται στην παρένθεση 1) Ο Ηρακλής πρώτος, κατά την παράδοση, έφερε την -- -- -- -- -- -- -- -- στο χώρο της Ολυμπίας

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς»

Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» Κωνσταντίνος Καβάφης «Ἀλεξανδρινοί Βασιλεῖς» O ποιητής αντλεί τις πληροφορίες για τη σύνθεση του ποιήματός του από την ιστορία του Πλουτάρχου. Σκοπός του δεν είναι να γράψει ένα ιστορικό κείμενο, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ.

Ομάδα κατασκευών. του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Ι.Μ.Δ. Για 3 η χρονιά λειτουργεί η ομάδα κατασκευών του Συνδέσμου Νέων της Μητρόπολής μας. Πυξίδα μας η καλή συντροφιά σε τόπο αρκετά οικείο πλέον, στο «Πέρασμα»,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες»

Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Μια μέρα στη ζωή μιας γυναίκας που φτιάχνει «μαρτενίτσες» Ονομάζομαι Μαρία, είμαι συνταξιούχα, και κατασκευάζω «μαρτενίτσες» από χόμπι αλλά και για ένα μικρό εισόδημα. Πρώτα, όμως, θα σας εξηγήσω τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα σε διασκευή από το βιβλίο Micrographia του Robert Hooke (1665)

Κείμενα σε διασκευή από το βιβλίο Micrographia του Robert Hooke (1665) Σχετικά με τη μύτη μιας λεπτής βελόνας «Θα ξεκινήσουμε πρώτα τις διερευνήσεις μας με τις παρατηρήσεις σωμάτων που είναι απλά στη φύση τους και σιγά-σιγά θα προχωρήσουμε σε πιο σύνθετα. Με αυτή τη μέθοδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ)

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Η ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΑΡΧΑΙΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΕΥΡΥΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ (ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Είδη αρχαίου ποιητικού λόγου 1. Επική ποίηση : Γεωμετρική εποχή (1100-800 π.χ) 2. Λυρική ποίηση : Αρχαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής

Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής 410 Πρωτεύουσα σειρά ενδυμασίας αναψυχής Ιδανικό για Εταιρική Παρουσίαση Πληροφόρηση Υφάσματος Αυτό το υπέροχο για δραστηριότητες αναψυχής ύφασμα κατασκευάζεται χρησιμοποιώντας ένα μείγμα από πολυεστέρα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα Εισαγωγή Το 1878, το Βασιλικό Μουσείο του Βερολίνου ξεκίνησε την ανάθεση των ανασκαφών στην Πέργαμο, μια περιοχή της νυν Τουρκίας. Η πόλη έφτασε στην κορυφή της ανάπτυξής της γύρω στο 200 π.χ. (στα Λατινικά

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Υφασματογραφίας

Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία Υφασματογραφίας Δημιουργία υφασματογραφίας Με την τεχνική αυτή μπορούμε να δημιουργήσουμε μια σύνθεση με το ράψιμο διάφορων υφασμάτων και άλλων υλικών μεταξύ τους, πάνω σε μια βάση από ανθεκτικό

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας;

Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; Γεωμετρική Εποχή Πώς περνούμε τη μέρα μας; ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ 0 Γνωρίζουμε από τα αγγεία σε τάφους ότι κατά την Γεωμετρική Εποχή, οι άνθρωποι στην Κύπρο έπιναν κρασί, χρησιμοποιούσαν ελαιόλαδο, έτρωγαν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Βιτρούβιος Άντρας του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Ο Άνθρωπος του Βιτρούβιου είναι ένα διάσημο σχέδιο με συνοδευτικές σημειώσεις του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, που φτιάχτηκε περίπου το 1490 σε ένα από τα ημερολόγιά

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07

«ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 «ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ» Σχολικό έτος 2006-07 ΣΧΕΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιβ.Εκπ/σης Εθνικό Δίκτυο «ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ» του Κ.Π.Ε Νάουσας ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Νηπ/γείο Καλυβίων Ν. Πέλλας Νηπ/γείο Αγγελοχωρίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina!

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina! CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... You are μπαλαρίνα; now ready to become a Ballerina! Περιεχόμενα 3 Πώς να γίνεις μπαλαρίνα 4 Ο κόσμος του μπαλέτου 6 Η καλύτερη φίλη μιας μπαλαρίνας 8 Υπέροχη

Διαβάστε περισσότερα

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë

ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔÔ Û Ì Î È ÔÈ ÎÈÓ ÛÂÈ ÙË Ë Tα βασικά σημεία του μαθήματος Η Γη είναι ένα ουράνιο σώμα, που κινείται συνεχώς στο διάστημα. Το σχήμα της είναι γεωειδές, δηλαδή είναι ελαφρά συμπιεσμένο στις κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ «ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, αναβίωσε στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

401 LW12 Πρωτεύουσα Γυναικεία Πουκαμίσα 24 Kingsmill 210 g Μαύρο, Μπλέ σκούρο, Λευκό XS - 3XL Λιλά S - XXL LW13 Μοντέρνα Πουκαμίσα 24

401 LW12 Πρωτεύουσα Γυναικεία Πουκαμίσα 24 Kingsmill 210 g Μαύρο, Μπλέ σκούρο, Λευκό XS - 3XL Λιλά S - XXL LW13 Μοντέρνα Πουκαμίσα 24 400 Συλλογή για Γυναίκες Αυτή η αποκλειστική σειρά ενδυμάτων εργασίας για γυναίκες έχει σχεδιαστεί για άνεση και στυλ. Το υψηλής ποιότητας ύφασμα Kingsmill κόβεται για να δώσει μια κολακευτική τακτοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΕΝ ΥΜΑΣΙΑΣ ΕΧΟΕ Οι κανονισµοί αυτοί αποτελούν µέρος των κανονισµών αγώνων της EXOE. ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Οι κανονισµοί αυτοί ενδυµασίας εφαρµόζονται σε όλους τους αναγνωρισµένους αγώνες IDSF και

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη

Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη Ελληνικό Φαινόμενο στη Γεωργιανή Τέχνη NINO BADASHVILI Φιλόλογος Γεωργία Με την ευκαιρία της Συνάντησης, θα ήθελα να επισημάνω κάποια ίσως άγνωστα στοιχεία που είναι ιστορικά ορόσημα στις ελληνογεωργιανές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα