Ναός Αγίου Λαζάρου. και Εκκλησιαστικό Μουσείο Λάρνακας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ναός Αγίου Λαζάρου. και Εκκλησιαστικό Μουσείο Λάρνακας"

Transcript

1 Ναός Αγίου Λαζάρου και Εκκλησιαστικό Μουσείο Λάρνακας 1

2 Οι πληροφορίες που έχουμε όσον αφορά στο πρόσωπο του Αγίου Λαζάρου πριν από την Ανάστασή του είναι ελάχιστες. Σύμφωνα με την παράδοση ήταν Εβραίος και γεννήθηκε στη Βηθανία που στα εβραϊκά σημαίνει «Πόλη φοινίκων» και βρίσκεται κοντά στο Όρος των Ελαιών, περίπου τρία χιλιόμετρα έξω από τα Ιεροσόλυμα. Το όνομα Λάζαρος αποτελεί σύντμηση του εβραϊκού Ελεάζαρ, που σημαίνει «ο βοηθούμενος». Λέγεται πως ο πατέρας του ήταν ο Σίμων ο Φαρισαίος και ότι είχε δύο αδερφές, τη Μάρθα και τη Μαρία. Κατά τον ευαγγελιστή Ιωάννη, η Μαρία ήταν εκείνη η οποία είχε αλείψει με μύρο τον Ιησού και είχε σκουπίσει τα πόδια του με τα μαλλιά της. Ο ίδιος ο Ιησούς αποκαλούσε το Λάζαρο φίλο. Κατά καιρούς ο Ιησούς ήταν φιλοξενούμενος στο σπίτι του Λάζαρου και είχε φιλικές σχέσεις με όλη την οικογένεια. Ο Ιωάννης είναι ο μόνος από τους ευαγγελιστές ο οποίος γράφει τόσο για την έγερση του Λαζάρου όσο και για τα γεγονότα που ακολούθησαν. Μια σύντομη αναφορά στο Λάζαρο κάνει και το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Νικοδήμου. Τα περισσότερα όμως στοιχεία σχετικά με το βίο του Αγίου μετά την Ανάστασή του τα γνωρίζουμε τόσο μέσα από τις παραδόσεις όσο και από διάφορες βυζαντινές πηγές. Σύμφωνα με το Ευαγγελικό χωρίο του Ιωάννη, ο Χριστός έφτασε στη Βηθανία με τους μαθητές του τέσσερις μέρες μετά το θάνατο του φίλου του. Εκεί συνάντησε τις αδερφές του Λαζάρου που θρηνούσαν το χαμό του αδερφού τους, οι οποίες τον οδήγησαν αμέσως στο μνήμα. Μόλις έφτασαν εκεί ζήτησε να αποκυλίσουν το λίθο που έφραζε τον τάφο και αμέσως μετά είπε τη γνωστή φράση «Λάζαρε δεύρο έξω». Εκείνη τη στιγμή εμφανίστηκε ο Λάζαρος με τα σάβανα τα οποία έβγαλε από πάνω του και κίνησε για την οικία του. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης συνεχίζει αναφέροντας ότι το επεισόδιο της έγερσης του Λαζάρου χάρισε περισσότερη φήμη στο Χριστό, πράγμα που προκάλεσε την οργή των Εβραίων αρχιερέων οι οποίοι ήθελαν να θανατώσουν το Λάζαρο. Η παράδοση αναφέρει ότι γι αυτό ακριβώς το λόγο ο Λάζαρος με τις αδερφές του έφυγαν κρυφά από την πόλη για να σωθούν. Η περίοδος από την ανάσταση του αγίου μέχρι το δεύτερο θάνατό του αποτέλεσε σημείο διαφωνίας ανάμεσα στην ανατολική και δυτική παράδοση αφού τόσο το Κίτιον όσο και η Μασσαλία διεκδικούσαν την παρουσία του ιδίου και ακολούθως της σορού του στα χώματά τους. Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια ο τάφος του Αγίου Λαζάρου στη Βηθανία αποτέλεσε σημαντικό προορισμό για του προσκυνητές, πράγμα το οποίο μαρτυρούν τα γραπτά διαφόρων επισκεπτών των Αγίων Τόπων: της Ισπανίδας μοναχής Αιθέριας, του επισκόπου 2

3 Καισαρείας, του Ευσέβιου, του Ιερώνυμου και του προσκυνητή Θεοδόσιου. Κατά τη διάρκεια των μεσαιωνικών χρόνων ανάλογη ήταν και η φήμη της εκκλησίας του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα της Κύπρου. Δεκάδες είναι οι περιηγητικές μαρτυρίες που μας παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για το μνημείο και τις λειτουργίες που τελούνταν σε αυτό. Κατά την ανατολική παράδοση, όταν ο Άγιος Λάζαρος κυνηγημένος από τους Ιουδαίους, έφυγε με τις αδελφές του από τη Βηθανία, ήρθε στην Κύπρο όπου χειροτονήθηκε επίσκοπος Κιτίου κι έμεινε μέχρι τη δεύτερη κοίμησή του. Σύμφωνα με τον επίσκοπο Κωσταντίας Επιφάνιο έζησε στην Κύπρο για τριάντα χρόνια. Σύμφωνα με το Συναξάρι της Κωνσταντινούπολης, η ταφή του Αγίου έγινε σε μαρμάρινη λάρνακα που έφερε την επιγραφή «Λάζαρος ο τετραήμερος και φίλος του Χριστού». Αργότερα η λάρνακα αυτή τοποθετήθηκε σε ένα μικρό ναό. Όσον αφορά την παρουσία του Λαζάρου στην Κύπρο, σημαντική είναι και η μαρτυρία του Ιωάννη Εύβοιας του 8ου αιώνα, η οποία επιβεβαιώνεται και από μεταγενέστερες πηγές, όπως το κείμενο ενός Γερμανού περιηγητή του 1142, το Συναξάριο της Κωνσταντινούπολης του 12ου/13ου αιώνα, το οποίο κάνει αναφορά στη χειροτονία του Λαζάρου σε επίσκοπο Κιτίου από τον Απόστολο Πέτρο και οι Κατηχήσεις του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη. Η βυζαντινή παράδοση του 10ου αιώνα διηγείται ο αυτοκράτορας Λέων Στ ο Σοφός γύρω στο 899/900 μ.χ. έδωσε εντολή να μεταφερθεί το λείψανο του Αγίου από το Κίτιον στην Κωνσταντινούπολη. Η μετάθεση του λειψάνου περιγράφεται λεπτομερώς στους δύο λόγους που εκφώνησε στην παρουσία του αυτοκράτορα ο Μητροπολίτης Καισαρείας Αρέθας. Σύμφωνα με την παράδοση που σώθηκε στο Δαμασκηνό Στουδίτη αλλά και μερικά κυπριακά και αγιορείτικα χειρόγραφα της τουρκοκρατίας, ο Λάζαρος προσκάλεσε στην Κύπρο την Πανάγια την οποία συνόδευε ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους έπεσαν σε τρικυμία η οποία παρέσυρε το πλοιάριο τους στο Άγιο Όρος. Μετά από σύντομη παραμονή τους εκεί έφτασαν στο νησί, όπου η Παναγία χάρισε στο Λάζαρο ένα ωμοφόριο κι ένα ζευγάρι επιμανίκια. Σύμφωνα και πάλι με το Συναξάριο της Κωνσταντινούπολης, ο Άγιος συνδέεται με την Αλυκή της Λάρνακας. Βρισκόμενος ενώπιον μίας οικογενειακής διαμάχης ανάμεσα σε δύο αδέρφια, για μία λίμνη, προσευχήθηκε και η λίμνη αυτή μετατράπηκε στη σημερινή Αλυκή. Την παράδοση αυτή καταγράφει παραλλαγμένη στα τέλη του 15ου αιώνα ο περιηγητής 3

4 Francesco Suriano, αναφέροντας πως όταν ο Άγιος διψασμένος ζήτησε από μία γυναίκα λίγα σταφύλια για να ξεδιψάσει και εκείνη του τα αρνήθηκε, ο Λάζαρος μετέτρεψε τον αμπελώνα της σε λίμνη άλατος και από τότε υφίστανται οι Αλυκές της Σκάλας. Μια από τις πιο γνωστές παραδόσεις που συνδέονται με το Λάζαρο είναι εκείνη που αφηγείται, πως καθώς ο Άγιος περπατούσε σε μία δημόσια αγορά είδε ένα χωρικό να κλέβει μια πήλινη στάμνα και να το βάζει στα πόδια. Τότε κοντοστάθηκε και είπε χαμογελώντας «το ένα χώμα κλέβει το άλλο». Διάφοροι δυτικοευρωπαίοι περιηγητές, όπως ο Villamont, ο Pococke και ο Baillet μετά την επίσκεψή τους στην Κύπρο κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους όσον αφορά στην ύπαρξη του τάφου του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα, από την στιγμή που στη Γαλλία και συγκεκριμένα τη Μασσαλία η φήμη του Αγίου ήταν ήδη διαδεδομένη υποδεικνύοντας μάλιστα τόσο τον τάφο όσο και τα λείψανά του. Σύμφωνα λοιπόν με την δυτική παράδοση οι Ιουδαίοι απομάκρυναν το Λάζαρο και τις αδελφές του βάζοντάς τους σε μια βάρκα χωρίς πανιά και κουπιά. Έτσι περιπλανώμενοι στη θάλασσα προσορμίσθηκαν σε μια ακτή της Προβηγκίας απ όπου συνέχισαν μέχρι να φθάσουν στη Μασσαλία, οδηγώντας τους κατοίκους στο χριστιανισμό. Λέγεται επίσης ότι ο Λάζαρος πέθανε εκεί με μαρτυρικό θάνατο κατά τη διάρκεια των διωγμών του Κλαύδιου (41-54) ή του Δομητιανού (81-96) και ότι ο τάφος του είναι η γνωστή σήμερα «είρκτη του Αγίου Λαζάρου», μια υπόγεια κρύπτη πάνω από την οποία, κατά τον 5ο αιώνα κτίστηκε ο ναός του Αγίου Βίκτωρος. Κατά το 12ο αιώνα η σορός του μεταφέρθηκε από εκεί στο καθεδρικό ναό της Οτάν και στη συνέχεια στο ναό του Αγίου Λαζάρου στην Αβαλλόν, ενώ στον ναό του Αγίου Βίκτωρος έμειναν και φυλάσσονται ως σήμερα η κάρα και τμήμα της ωλένης του Αγίου. Σύγχρονες επιστημονικές έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα πως η παράδοση αυτή δεν βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα και ότι δημιουργήθηκε με σκοπό να δώσει κύρος και αίγλη στην πόλη της Οτάν και στο μοναστήρι της Αγίας Μαγδαληνής. Το μοναστήρι είναι κτίσμα του 11ου αιώνα κι εκεί υποστηριζόταν ότι βρίσκονταν τα λείψανα της Αγίας, τα οποία όμως παρουσίαζαν ως εκείνα της αδελφής του Λαζάρου. Μετά τη Β Βατικάνειο Σύνοδο, η Ρωμαιοκαθολική εκκλησία διέκρινε τους δύο Λαζάρους γιορτάζοντας τον ένα κατά το μαρτυρολόγιο της Μασσαλίας στις 31 Αυγούστου, και τον 4

5 Άγιο Λάζαρο τον τετραήμερο στις 17 Οκτωβρίου, μέρα μεταφοράς των λειψάνων του στην Κωνσταντινούπολη. Ο Άγιος Λάζαρος έχει ταυτιστεί με τον κάτω κόσμο έτσι πολλές εκκλησίες και παρεκκλήσια αφιερωμένες σε αυτόν έχουν αποκλειστικά ταφικό χαρακτήρα, όπως ο ναός που έκτισε ο Λέων Στ στην Κωνσταντινούπολη για να διαφυλάξει τα λείψανα του Αγίου (ο οποίος δεν σώζεται πλέον), και ο εντυπωσιακός ναός της πόλης Αβαλλόν της Γαλλίας. Κατά την επίσκεψή του στον τάφο του Αγίου Λαζάρου στη Λάρνακα, ένας ρώσος μοναχός της Μονής Πσκωβ, απεκόμισε ένα μικρό τεμάχιο από τα λείψανα του Αγίου και το πήρε μαζί του. Το τεμάχιο αυτό ήταν ίσως η αφορμή για την κατασκευή του παρεκκλησιού του Αγίου Λαζάρου στη Μονή όπου διαφυλάσσεται μέχρι σήμερα. Ο εντυπωσιακός ναός που βρίσκεται κοντά στο λιμάνι της Λάρνακας, αφιερωμένος στον Άγιο Λάζαρο τον τετραήμερο, θεωρείται το αρχαιότερο και ωραιότερο μνημείο που κτίστηκε προς τιμή του Αγίου και αποτελεί καύχημα όχι μόνο της πόλης αλλά και ολόκληρης της Ορθοδοξίας. Ο σημερινός ναός του οποίου η αρχική μορφή, με το πέρασμα του χρόνου υπέστηκε διάφορες αρχιτεκτονικές προσθήκες και επεμβάσεις, είναι κτίσμα της μεσοβυζαντινής περιόδου, δηλαδή του 10ου περίπου αιώνα. Οι αρχαιολογικές έρευνες που έγιναν με αφορμή την πυρκαγιά του 1970 απέδειξαν ότι στο ίδιο σημείο υπήρξαν άλλα δύο προγενέστερα κτίσματα. Το αρχαιότερο από αυτά, το οποίο αποτελεί την πρώτη φάση του ναού ήταν μια τρίκλιτη βασιλική του ίδιου περίπου μεγέθους με τη σημερινή. Σύμφωνα με την τριμερή διαμόρφωση του ιερού της Αγία Πρόθεση, Ιερό βήμα και Διακονικό δεν μπορεί να χρονολογηθεί πριν τον 6ο αιώνα. Κατά τη διάρκεια των αραβικών επιδρομών φαίνεται πως ο ναός καταστράφηκε. Οι μεγάλες ζημιές που υπέστηκε η εκκλησία αλλά και η δύσκολη οικονομική κατάσταση που επικρατούσε στο νησί εκείνη την περίοδο, δεν επέτρεψαν στους κατοίκους του Κιτίου να κτίσουν καινούριο ναό. Έτσι στο χώρο όπου εκτείνεται σήμερα το τριμερές ιερό, κτίστηκε ναός μικρότερων διαστάσεων. Συμφωνά με το Συναξάρι της Κωνσταντινουπόλεως ο βυζαντινός αυτοκράτορας Λέων Στ ο Σοφός ( ), μετά την κατασκευή του ναού του Αγίου Λαζάρου στην Κωνσταντινούπολη, έστειλε αντιπροσώπους του στη Λάρνακα, στο χώρο του μικρού εκείνου ναού. Η παράδοση θέλει ο σημερινός ναός στη Λάρνακα να κτίστηκε με αυτοκρατορική χορηγία ως αντίδωρο για την προσφορά των λειψάνων στην Κωνσταντινούπολη. 5

6 Ας δούμε λοιπόν τώρα πιο αναλυτικά το ναό. Πρόκειται για μια τρίκλιτη βασιλική, της οποίας η καμαροσκεπής στέγαση διακόπτεται από τρεις συνεχόμενους τρούλους, αρκετά σπάνιος αρχιτεκτονικός τύπος αν και στην Κύπρο το συναντούμε σε ακόμη δύο ιερά προσκυνήματα που βρίσκονται στη Σαλαμίνα. Έχει εσωτερικό μήκος, αψίδας περιλαμβανομένης, 31,5 μέτρα και πλάτος 14,5 μέτρα. Ξέρουμε ότι κτίστηκε πάνω στα ερείπια του παλαιότερου κτιρίου το οποίο με τη σειρά του ήταν κτισμένο πάνω σε ελληνιστικό ρωμαϊκό νεκροταφείο. Όπως έχει αναφερθεί προηγουμένως, η ιστορική πορεία της Κύπρου επέφερε διάφορες αρχιτεκτονικές αλλοιώσεις στη σημερινή μορφή του ναού. Ο χώρος, εκτός από μεγάλο προσκύνημα λειτούργησε και ως μοναστήρι με μεγάλο περίβολο και προκτίσματα που σώζονταν μέχρι το Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των περιηγητών που επισκέφθηκαν το χώρο, τα κελιά της μονής ενοικιάζονταν σε ναυτικούς και εμπόρους που έφταναν στο λιμάνι, ενώ για κάποιο χρονικό διάστημα επί τουρκοκρατίας χρησιμοποιήθηκαν και ως γυναικείες φυλακές. Κατά τη διάρκεια της διοίκησης της Κύπρου από τους Λατίνους ( ) πιστεύεται ότι ο ναός έπεσε στα χέρια των καθολικών. Πάνω από τη βόρεια είσοδό του σώζεται μέχρι σήμερα ο Σταυρός της Ιερουσαλήμ, που ήταν το έμβλημα της Λατινικής Εκκλησίας της Κύπρου. Σύμφωνα με τους περιηγητές Martin von Baumgarten (1508) και Jacques Le Saige (1518) επί Ενετοκρατίας λειτουργούσαν στο ναό τόσο οι ορθόδοξοι όσο και οι καθολικοί. Συγκεκριμένα οι πρώτοι τελούσαν τις λειτουργίες τους στο κεντρικό κλίτος του ναού και οι άλλοι στο βόρειο, όπου σώζεται μέχρι σήμερα η λατινική Αγία τράπεζα. Από την περίοδο αυτή σώθηκε επίσης κι ένας μαρμάρινος άμβωνας που στη συνέχεια μετατράπηκε σε μαρμάρινη κολυμβήθρα, η οποία σήμερα εκτίθεται στο μουσείο του ναού. Η σημαντικότερη μετατροπή που υπέστηκε ο ναός είναι η απώλεια των τρούλων που πιθανόν να προκλήθηκε από σεισμό αγνώστου χρονολογίας. Το 1474 πέρασε από τη Λάρνακα ο περιηγητής Αλέξανδρος Ρινουτσίνι ο οποίος δηλώνει ότι ο ναός είχε ερημωθεί σημειώνοντας όμως ότι σώζονταν ακόμη οι αψίδες, οι κίονες και οι τρεις τρούλοι του ναού. Τους τρούλους αυτούς φαίνεται να είδε ο Conrad Grünenberg το Σε ένα βενετικό έγγραφο με ημερομηνία 26/01/1559 διασώθηκε μια αίτηση του Γενικού Προβλεπτή της Κύπρου, Σεβαστιανού Βενιέρ προς την βενετική Σύγκλητο, από την οποία ζητούσε επιχορήγηση για την επισκευή του μνημείου αναφέροντας ότι είχε υποστεί σημαντικές 6

7 ζημιές, ότι είχαν καταρρεύσει οι τρούλοι κι ένας από τους πλάγιους τοίχους. Η αίτηση είχε εγκριθεί από το Δόγη και τις εργασίες εκτέλεσε ο διάδοχος του Βενιέρ στην Κύπρο Ανδρέα Ντουόντο. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιβεβαιώνουν εάν κατά τη διάρκεια αυτών των επισκευών, οι τρούλοι αποκαταστάθηκαν ή απλώς καλύφθηκαν όπως τους βλέπουμε και σήμερα. Στην υπόθεση ότι ίσως να είχαν αποκατασταθεί μας οδηγεί η μαρτυρία του Κοτοβίκου το 1589 ο οποίος κάνει λόγο για «ένα αρχαίο κτίσμα με στέγη αποτελούμενη από αρκετούς κυλινδρικούς τρούλους». Είναι σίγουρο όμως ότι, το 1727, όταν ο ρώσος μοναχός Βασίλειος Μπάρσκυ επισκέφθηκε την εκκλησία και τη σχεδίασε, οι τρούλοι δεν υπήρχαν. Η μορφή του κτιρίου αλλοιώθηκε σημαντικά λόγω διάφορων προσθηκών ή ανακατασκευών. Στη νότια πλευρά του προστέθηκε προστώο αποτελούμενο από οξυκόρυφα τόξα και πεσσούς οι οποίοι στηρίζουν τα επτά σταυροθόλια. Επεμβάσεις έγιναν κατά καιρούς τόσο στο βόρειο τοίχο όσο και στο δυτικό τοίχο. Η εκκλησία στα ανατολικά καταλήγει σε τρεις αψίδες. Η κεντρική είναι πεντάπλευρη εξωτερικά και ημικυκλική εσωτερικά. Τόσο η βόρεια όσο και η νότια είναι τρίπλευρες εξωτερικά και ημικυκλικές εσωτερικά. Μετά την πυρκαγιά του 1970 στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως, και η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη μερική καταστροφή του εικονοστασίου, άρχισαν συστηματικές έρευνες της εκκλησίας κατά τις οποίες ανευρέθηκαν χρήσιμα στοιχεία που βοήθησαν στην επαναφορά της αρχικής της μορφής. Αφαιρέθηκαν οι σοβάδες που κάλυπταν τους πεσσούς, τους τοίχους και τους θόλους της εκκλησίας και βρέθηκαν τα αρχικά παράθυρα τα οποία ήταν στενόμακρα και αρκετά χαμηλά. Μια δεύτερη σειρά παραθύρων που υπάρχει μέχρι σήμερα, βρίσκεται ψηλότερα. Η μορφή αυτή των παραθύρων συναντάται σε μεσοβυζαντινές εκκλησίες της Κωνσταντινούπολης, ενώ είναι εντελώς άγνωστη στην Κύπρο. Στην αρχική του μορφή ο ναός είχε τρεις εισόδους στη δυτική πλευρά εκ των οποίων η κεντρική μετασκευάσθηκε και διευρύνθηκε ενώ οι παράπλευρές της τοιχίσθηκαν. Οι πλαϊνές είσοδοι φαίνεται ότι διανοίχθηκαν κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Κατά την ίδια περίοδο, και πιθανότατα τον 17ο αιώνα ανοίχτηκαν και τα υφιστάμενα παράθυρα με τα χαμηλωμένα τόξα, στο βόρειο και το νότιο τοίχο της εκκλησίας. Η τοιχοδομία του ναού 7

8 αποτελείται κατά κανόνα από τετραγωνισμένους πωρόλιθους πάχους περίπου ενός μέτρου. Από το αρχικό μαρμαροθετημένο δάπεδο, φτιαγμένο από πολύχρωμα ορθογώνια, τετράγωνα, ρομβοειδή ή τριγωνικά πλακίδια, σώθηκε μόνο ένα στις τοξωτές διόδους των πεσσών της εκκλησίας. Πιθανόν η εκκλησία να ήταν διακοσμημένη με τοιχογραφίες οι οποίες καταστράφηκαν ολοκληρωτικά. Αξιοπρόσεκτος είναι και ο γλυπτός διάκοσμος ο οποίος προέρχεται από την προγενέστερη βασιλική. Αποτελείται από παλαιοχριστιανικά κιονόκρανα τα οποία σήμερα είναι ενσωματωμένα στις γωνίες των πεσσών της εκκλησίας. Το ότι βρίσκονται σε δεύτερη χρήση το δηλώνει το γεγονός ότι είναι κιονόκρανα και όχι επίκρανα, αλλά και η σχετικά αμελής αλλά συμμετρική ενσωμάτωσή τους στις γωνίες των πεσσών. Εξαιρετικής τέχνης είναι και το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι του ναού, έργο του ξυλογλύπτη Χατζησάββα Ταλιαδώρου, το οποίο κατασκευάστηκε γύρω στο και επιχρυσώθηκε λίγα χρόνια αργότερα, μεταξύ του , και ξανά το Αποτελείται από οκτώ δεσποτικές εικόνες, δίζωνο επιστύλιο με το Δωδεκάορτο και τη Μεγάλη Δέηση και τα Λυπηρά. Κάποιες από τις εικόνες είναι έργα του Μιχαήλ Προσκυνητή από τη Μαραθάσα του 18ου αιώνα. Στο κεντρικό Βημόθυρο απεικονίζονται οκτώ ιεράρχες μεταξύ των οποίων ο Άγιος Λάζαρος και στο "μήλο" το Άγιον Μανδήλιον, ενώ στα πλαϊνά βημόθυρα κυρίως τοπικοί Aγίοι της Μεγαλονήσου. Με δεξιοτεχνία είναι σκαλισμένες και οι ταινίες κάτω από τις δεσποτικές εικόνες με παραστάσεις από την Παλαιά (Αδάμ και Εύα, Θυσία του Αβραάμ, Φιλοξενία) και την Καινή Διαθήκη (Γέννησις, Βάπτισις, Μη μου Άπτου, Έγερσις Λαζάρου), όπως και οι απολήξεις κιονίσκων του τέμπλου με ξυλόγλυπτους ιστάμενους αγγέλους. Κατά την ίδια τεχνοτροπία είναι διακοσμημένο και το ξυλόγλυπτο κιβώριο της Αγίας Τράπεζας. Εκτός από το εικονοστάσιο υπάρχουν και άλλες εικόνες από τις οποίες η πιο σημαντική είναι η εικόνα του Αγίου Λαζάρου του 16ου αιώνα, τοποθετημένη στο βόρειο τοίχο της εκκλησίας κοντά στο εικονοστάσι. Νεότερη είναι η εικόνα που παρουσιάζει την «Έγερση του Λαζάρου» η οποία ανήκει στο 17 αιώνα. Εξίσου σημαντική είναι κι αυτή του έφιππου Αγίου Γεωργίου, του 1717 έργο του Ιακώβου Μόσκου του Κρητός. 8

9 Ο ναός διαφυλάσσει ένα μεγάλο αριθμό κειμηλίων. Ένα από αυτά είναι ο ξυλόγλυπτος άμβωνας της εκκλησίας, διακοσμημένος με τα σύμβολα των Ευαγγελιστών και ανάγλυφους αγγέλους, ο οποίος σύμφωνα με την ανάγλυφη επιγραφή σκαλισμένη στο ειλητάριο που κρατεί ο αετός, χρονολογείται το Άλλα εντυπωσιακά έργα ξυλογλυπτικής είναι ο δεσποτικός θρόνος και η ξυλόγλυπτη λειψανοθήκη, στην οποία φυλάσσονται η κάρα και λείψανα του Αγίου Λαζάρου, όπως επίσης και τα δύο προσκυνητάρια. Στο νότιο βρίσκεται εικόνα με το μαρτύριο του Αποστόλου Αντρέα και στο βόρειο, αντίγραφο της ρωσικής εικόνας του Καζάν, καλυμμένη με σφυρήλατη αργυρή επένδυση. Αξιοθαύμαστο είναι και το καμπαναριό της εκκλησίας. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας είχε απαγορευτεί αυστηρά η κωδωνοκρουσία στους χριστιανικούς ναούς έτσι κατεδαφίστηκαν σχεδόν όλα τα μεσαιωνικά κωδωνοστάσια που υπήρχαν. Το 1856 με το γνωστό Διάταγμα Χάτι Χουμαγιούν επιτράπηκε η επανα-χρήση της καμπάνας στους χριστιανικούς ναούς. Αυτός είναι και ο λόγος που τα περισσότερα καμπαναριά είναι μεταγενέστερα των ναών τους. Τον Ιανουάριο του 1857 ξεκίνησε η ανέγερση του εντυπωσιακού κωδωνοστασίου σε νεογοτθίζοντα ρυθμό και με ανάγλυφες διακοσμήσεις, το οποίο σώζεται ως σήμερα. Στον Άγιο Λάζαρο, αμέσως μετά την άδεια των αρχών, αγοράστηκαν καμπάνες, πιθανόν από την Τεργέστη, οι οποίες τοποθετήθηκαν προσωρινά σε ξύλινο βάθρο, στο χώρο του σημερινού κωδωνοστασίου. Η ανέγερση του εντυπωσιακού αυτού καμπαναριού άρχισε τον Ιανουάριο του 1857 και ολοκληρώθηκε μέσα σε 10 μήνες. Σε κατάστιχο του 1857 αναφέρονται τα ονόματα όλων όσων εργάστηκαν για την δημιουργία του. Ας το μελετήσουμε λίγο καλύτερα. Πρόκειται για ένα πυργοειδές κωδωνοστάσιο μείγμα νεογοτθικού και νεοκλασικού ρυθμού που αποτελείται από τρία επάλληλα επίπεδα σε μορφή κύβων, τα οποία καταλήγουν σε κωνική στέγη. Το κατώτερο επίπεδο είναι αποτέλεσμα μετασκευής της άνω δομής του Διακονικού, η οποία έχει επενδυθεί εξωτερικά με τετραγωνισμένους λίθους. Η κάθε πλευρά του μεσαίου και του ανώτερου κύβου έχει τρία παράθυρα, από τα οποία τα πλαϊνά είναι τυφλά. Από αυτά εκείνα του κατώτερου επιπέδου μοιάζουν με μεταλλικές πόρτες με ρόπτρα ενώ εκείνα του ανώτερου είναι διακοσμημένα με ανθέμια. Τα παράθυρα έχουν οξυκόρυφες απολήξεις και επιστέφονται με ανθέμια. Τα τύμπανα εκείνων που βρίσκονται στο μεσαίο κύβο είναι διακοσμημένα με μικρά ανθέμια, ενώ στον ανώτερο το κεντρικό κοσμείται με δικέφαλο αετό και τα παράπλευρά του με λιοντάρια που περιβάλλουν σταυρό. Η ανατολική πλευρά του καμπαναριού, πάνω από τη στέγη της αψίδας του Διακονικού, διακοσμείται με κυκλική ροζέτα που θυμίζει τις 9

10 αντίστοιχες της γοτθικής αρχιτεκτονικής και είναι όμοια με αυτή πάνω από τη στέγη του Ιερού Βήματος. Ας περάσουμε τώρα στα προκτίσματα τα οποία σώζονταν μέχρι τις αρχές του αιώνα, και όπως αναφέραμε και προηγουμένως αποτελούν τον περίβολο και τα κελιά. Σήμερα σώζεται μόνο η νότια υπόστυλη πτέρυγα και το κτήριο στα δυτικά. Τα κελιά που βρίσκονταν στα ανατολικά της εκκλησίας προσφέρονταν προς ενοικίαση σε εμπόρους και ναυτικούς, εξασφαλίζοντας σημαντικούς πόρους για το ναό. Στις άλλες πτέρυγες διέμεναν οι κληρικοί και ο νεωκόρος του ναού, ενώ από το 1854 το δωμάτιο του νεωκόρου μετατράπηκε σε αίθουσα συνεδριάσεων της εκκλησιαστικής επιτροπής. Σήμερα κάποιοι από τους χώρους των κελιών χρησιμοποιούνται ως μουσείο του ναού όπου εκτίθενται εικόνες, παλαίτυπα, σταυροί και διάφορα νεότερα εκκλησιαστικά κειμήλια που προέρχονται κυρίως από το ναό του Αγίου Λαζάρου. Πολλά από τα κειμήλια του παλαιού εικονοφυλακίου είχαν μεταφερθεί το 1948 στο Επαρχιακό Μουσείο Λάρνακας όπου και λεηλατήθηκαν κατά τις διακοινοτικές ταραχές του Κάποια από τα κελιά του δυτικού περίβολου του ναού ανακατασκευάστηκαν το 1758 και χρησιμοποιούνταν ως γραφείο του ιερέα και ως χώρος υποδοχής των επισήμων. Προκτίσματα σώζονται σήμερα και στη δυτική πλευρά του ναού. Πρόκειται για το κτήριο του παλιού αλληλοδιδακτικού σχολείου - που σήμερα χρησιμοποιείται ως αίθουσα εκδηλώσεων - και για το κοιμητήριο των Διαμαρτυρομένων. Η επιτροπή της εκκλησίας του Αγίου Λαζάρου εξέφρασε το έντονο ενδιαφέρον της για την παιδεία, συμβάλλοντας οικονομικά ήδη από το 1830 στη λειτουργία των δύο αλληλοδιδακτικών σχολείων που είχαν ιδρυθεί στη Σκάλα και στη Λάρνακα. Από αναφορές γνωρίζουμε πως κάθε ιερέας είχε υπό την εποπτεία του αρκετά παιδιά για τουλάχιστον επτά χρόνια, διδάσκοντάς τους γραφή και ανάγνωση. Στην πτέρυγα του περίβολου του Αγίου Λαζάρου λειτουργεί και Κατηχητικό σχολείο με ειδικό τμήμα για τους Ρώσους ορθόδοξους. Ο άμβωνας του Αγίου Λαζάρου φιλοξένησε σημαντικότατες προσωπικότητες, όπως αυτή του δάσκαλου Δημήτριου Θεμιστοκλέους, μαθητή του Οικονόμου εξ Οικονόμων. Το Δεκέμβριο του 1856 η επιτροπή του ναού αποφάσισε την ανέγερση και συντήρηση αλληλοδιδακτικού δημόσιου σχολείου στον περίβολο της εκκλησίας, το οποίο και σώζεται μέχρι σήμερα. Το σχολείο λειτούργησε από τον Ιανουάριο του 1858 μέχρι το 1910 ενώ στον ίδιο χώρο στεγάσθηκε κατά το 1935 το τοπικό Μουσείο της Λάρνακας. Σήμερα το κτήριο 10

11 έχει ανακαινιστεί και είναι εξοπλισμένο με σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα. Χρησιμοποιείται ως αίθουσα εκδηλώσεων πολιτιστικού και θρησκευτικού περιεχομένου. Στον ίδιο χώρο δίνονται επίσης και οι δημόσιες διαλέξεις του Ζηνώνειου Ελεύθερου Πανεπιστημίου Λάρνακας, ένας θεσμός που υποστηρίζεται και προωθείται από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Δήμο Λάρνακας, το Υπουργείο Παιδείας και την Προοδευτική Κίνηση Λάρνακας. Δίπλα στο σχολείο σώζεται μέχρι σήμερα το Κοιμητήριο των Διαμαρτυρομένων. Το 1688 ο Olfert Dapper αναφέρει ότι στο βόρειο κλίτος του ναού του Αγίου Λαζάρου τελούνταν και οι εξόδιες ακολουθίες των ναυτών που έχαναν τη ζωή τους στη θάλασσα οι οποίοι και θάβονταν εκεί. Δεν γνωρίζουμε αν στο κοιμητήριο είχαν ταφεί και Καθολικοί. Οι επιγραφές των δεκαέξι επιτύμβιων πλακών και σαρκοφάγων που βρέθηκαν εκεί και χρονολογούνται από το 1685 ως το 1849, δηλώνουν πως ίσως το κοιμητήριο ήταν αποκλειστικά Διαμαρτυρομένων και συγκεκριμένα Αγγλικανών. Προφανώς αυτό σχετίζεται με την εγκατάσταση του Βρετανού πρόξενου στην πόλη και την ισχύ που απέκτησε σταδιακά, καθώς και με την ανάγκη δημιουργίας προτεσταντικού κοιμητηρίου, αφού οι καθολικοί μπορούσαν να θάβονται και στη μονή της Terra Santa στη Λάρνακα. Το θέμα αυτό επιβεβαιώνεται κι από τις περιηγητικές μαρτυρίες, οι οποίες κάνουν λόγο για κοιμητήριο Άγγλων εμπόρων. Εκεί σώζονται μέχρι σήμερα οι επιτύμβιες στήλες των Βρετανών προξένων στη Λάρνακα George Barton, Michael de Vezin, Dr. James Lilburn και Peter Dare καπετάνιου του Scipio, καθώς και κάποιων από τους πρώτους Αμερικανούς ιεραπόστολους με μέλη των οικογενειών τους, που ήρθαν στη Λάρνακα στις αρχές του 19ου αιώνα. Ξεκινώντας από τη νότια μεριά του καμπαναριού και της ανοικτής στοάς συναντούμε το κατάστημα πώλησης εικόνων και άλλων εκκλησιαστικών αντικειμένων, τη αποθήκη, το δωμάτιο του Νεωκόρου, δηλαδή του φύλακα της εκκλησίας και του μουσείου, το πωλητήριο του οποίου οι εισπράξεις δίνονται στην Ενοριακή Πρόνοια, το γραφείο του ναού όπου βρίσκεται η γραμματεία και λογιστήριο, το επιτροπικό, δηλαδή η αίθουσα συνεδριάσεων της εκκλησιαστικής επιτροπής. Στα δυτικά, αρχίζοντας από αριστερά συναντούμε το Εκκλησιαστικό Μουσείο, το γραφείο ιερέα, το συνοδικό δηλαδή το χώρο υποδοχής επισήμων, την αίθουσα διαλέξεων που παλαιότερα ήταν το αλληλοδιδακτικό σχολείο και τέλος συναντούμε το κοιμητήριο. 11

12 Ας δούμε τώρα τα σημαντικότερα κυπριακά έθιμα και παραδόσεις που σχετίζονται με τον Άγιο Λάζαρο. Η λατρεία του Αγίου στην Κύπρο έχει πολύ βαθιές ρίζες στο χρόνο κι αυτό μας το επιβεβαιώνει το έθιμο του Λαζάρου, το οποίο παραπέμπει στην αρχαιοελληνική γιορτή των "Αδώνιων" της Αλεξάνδρειας. Το Σάββατο του Λαζάρου ο επίσκοπος με συνοδεία κληρικών και λαϊκών μετέβαινε στο Συνοδικό, όπου οι επίτροποι του ναού είχαν ντύσει ένα νεαρό αγόρι, το «Παιδί του Λαζάρου» με ένα ένδυμα καμωμένο από "λάζαρους" (ένα είδος γλαδιόλας), "σιμιλλούθκια" (κίτρινη μαργαρίτα) και "πετεινούς" (παπαρούνα). Τα άνθη αυτά πλέκονταν σε στεφάνια για το κεφάλι, τα χέρια και τα πόδια και σε γιρλάντες που τοποθετούνταν χιαστί στο στήθος και στην πλάτη. Με τη συνοδεία θρήνων και πένθιμων ύμνων ξάπλωναν το παιδί σε ένα ανθοστολισμένο χαλί και τη στιγμή που ο επίσκοπος, διαβάζοντας το ευαγγέλιο, αναφωνούσε το "Λάζαρε έξελθε", ο νεαρός σηκωνόταν απότομα, ενώ τον έραιναν με ροδοπέταλα και ροδόσταγμα. Χαρμόσυνες μελωδίες ξεχύνονταν στον περίβολο του ναού και οι επίτροποι μοίραζαν στον κόσμο τα κόλλυβα του Λαζάρου και αρτοσκευάσματα σε σχήματα πτηνών, χελώνας, κούκλας, κάβουρα ή φιδιού. Στη συνέχεια διάφορα παιδιά κρατώντας κλαδιά φοινίκων, τα γνωστά βάγια, περιέφεραν το "Λαζαροπαίδι" στα σπίτια της Λάρνακας όπου το επαναλάμβαναν τη σκηνή, ενώ οι νοικοκυρές συναγωνίζονταν η μία την άλλη για το στρώσιμο του κρεβατιού του Λαζάρου. Οι ιερείς που συνόδευαν τον "Λάζαρο" έψαλλαν την έγερση και τα παιδιά που ακολουθούσαν έλεγαν τα "κάλαντα του Λαζάρου" λαμβάνοντας από τους οικοδεσπότες αυγά, γλυκά και χρήματα. Αξιοσημείωτη είναι η φιλανθρωπική δράση που ασκείται τόσο στην ίδια την ενορία, όσο και στην πόλη της Λάρνακας από την «Ενοριακή Πρόνοια» του ναού ενώ σημαντική είναι και η οικονομική ενίσχυση που παρέχει η εκκλησιαστική επιτροπή του Αγίου Λαζάρου σε σχολεία, νοσοκομεία και σε ευαγή ιδρύματα της Λάρνακας. Στο ανακαινισμένο Αρχονταρίκι της ενορίας παρέχεται κατά καιρούς φιλοξενία σε ομάδες από σχολεία, στρατιώτες κτλ που επισκέπτονται τη Λάρνακα ενώ λειτουργεί και ξενώνας που φιλοξενεί αποκλειστικά κληρικούς και μοναχούς. 12

13 Πολύ σημαντική είναι η δραστηριότητα του ναού του Αγίου Λαζάρου και στον εκκλησιαστικό λειτουργικό τομέα. Οι ιερείς του ναού αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες των εργαζομένων και ανταποκρινόμενοι στη διαρκώς αυξανόμενη παρουσία της νεολαίας στην εκκλησία, τελούν δεύτερη Χριστουγεννιάτικη Λειτουργία καθώς και δεύτερη ακολουθία των Χαιρετισμών της Θεοτόκου. Βασική προτεραιότητα της εκκλησιαστικής επιτροπής αποτελεί εξάλλου η φροντίδα και ο συνεχής εμπλουτισμός του Μουσείου του ναού, στο οποίο φυλάσσονται σπάνια εκκλησιαστικά κειμήλια. Μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων, στα πλαίσια του Φεστιβάλ του Δήμου Λάρνακας, πραγματοποιείται στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας, με συναυλίες παραδοσιακής μουσικής κατά την Τρίτη του Πάσχα, κατά την 29η Μαΐου (επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινουπόλεως) και κατά την 9η Ιουλίου. Επίσης σε συνεργασία και πάλι με το Δήμο οργανώνεται σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων ποικίλου χαρακτήρα, υπό τον γενικό τίτλο «Βυζαντινές Ημέρες». Με αποδέκτες κυρίως τη νεολαία της Λάρνακας η εκκλησιαστική επιτροπή του Αγίου Λαζάρου προγραμματίζει τη λειτουργία ενός πολυχώρου πολιτιστικών εκδηλώσεων, απέναντι από το ναό, στον οποίο θα υπάρχει Βιβλιοθήκη, χώρος πολυμέσων (Internet café) και αίθουσα εκδηλώσεων και δεξιώσεων. Θα προχωρήσουμε τώρα με επίσκεψη στο Εκκλησιαστικό Μουσείο του ναού. Για την ευκολία του επισκέπτη, θα γίνεται αναφορά και στον αριθμό σελίδας του οδηγού, όπου αποτυπώνεται σε φωτογραφία το ανάλογο έκθεμα του μουσείου. Ο εικονογραφημένος οδηγός φέρει το όνομα «Άγιος Λάζαρος Λάρνακος» του Χαράλαμπου Γ. Χοτζάκογλου και διατίθεται στην είσοδο του βυζαντινού μουσείου. ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ Παλιά το μουσείο στεγαζόταν στο μεσαιωνικό κάστρο της Λάρνακας. Δυστυχώς όμως πολλά είναι τα κειμήλια που κλάπηκαν κατά την διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών το 13

14 1963. Όσα διασώθηκαν μεταφέρθηκαν στα κτήρια που περιβάλλουν το ναό του Αγίου Λαζάρου και σήμερα κοσμούν το ανακαινισμένο και αναβαθμισμένο εκκλησιαστικό μουσείο του ναού, στο κτήριο του Ταυτόχρονα με την ανακαίνισή του, χάρη στις δωρεές της Μητρόπολης Κιτίου, έγινε ανακατάταξη και εμπλουτισμός του υλικού με κειμήλια από διάφορους ναούς της πόλης. Για το στήσιμο του μουσείου, την τοποθέτηση των προθηκών, το φωτισμό, τη ρύθμιση κατάλληλης θερμοκρασίας και τις επεξηγηματικές πινακίδες, την εποπτεία είχε ο ειδικός Μάριος Χατζηκυριακού ενώ το Μουσείο εγκαινιάστηκε στις 16 Απριλίου Το μουσείο αποτελείται από πέντε αίθουσες. Αίθουσα 1η Στο κέντρο βρίσκεται ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι του 18ου 19ου αιώνα που φέρει εικόνα η οποία χρονολογείται στο 1646 και παριστάνει τον Όσιο Ονούφριο. Ο Όσιος Ονούφριος έζησε κατά τον 4ο αιώνα μ.χ. και η μνήμη του γιορτάζεται στις 12 Ιουνίου. Αρχίζοντας από δεξιά το πρώτο σημαντικό κειμήλιο που συναντούμε είναι ένα Αντιμήνσιο του Η λέξη Αντιμήνσιο προέρχεται από την ελληνική λέξη αντί και τη λατινική λέξη Μένσα, που σημαίνει Τράπεζα. Στην εκκλησιαστική ορολογία αντιμνήσιο αποκαλείται ένα κομμάτι υφάσματος ζωγραφισμένο με ποικίλες ιερές παραστάσεις και σύμβολα. Αντικαθιστά την Αγία Τράπεζα όταν αυτή δεν υπάρχει ή όταν υπάρχει αλλά δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί εκεί Θεία Λειτουργία, αφού απαγορεύεται από τους κανόνες η λειτουργική της χρήση κυρίως όταν τελούνται δύο συναπτές Θείες Λειτουργίες. Η φορητή αυτή Αγία Τράπεζα επινοήθηκε και χρησιμοποιούταν όταν για ποιμαντικούς λόγους χρειαζόταν να γίνει Θεία Λειτουργία σε χώρους εκτός των καθαγιασμένων ναών. Στη συνέχεια βλέπουμε ένα Αέρα (αήρ) του 19ου αιώνα με Σταυρό και Αγγέλους, τον οποίο μπορείτε να δείτε και στη σελίδα 86 του οδηγού. Ο «Αέρας» είναι το ύφασμα που φορεί ο ιερέας στην πλάτη του την ώρα της Μεγάλης Εισόδου, κατά τη διάρκεια της περιφοράς του Δισκοπότηρου, ενώ οι πιστοί λένε το Σύμβολο της Πίστεως. Τότε ο ιερέας τινάζει το ύφασμα στον αέρα, πάνω από το Άγιο Δισκοπότηρο, στην Αγία Τράπεζα μέσα στο Ιερό. 14

15 Ακολουθεί ένας μεγάλων διαστάσεων πίνακας σε καμβά ο οποίο βρίσκεται σε ξύλινο υπόβαθρο με τίτλο «Ο Άνθρωπος» ECCE HOMO και χρονολογείται στον 19ο 20ο αιώνα. Πρόκειται για τη ζωγραφική απόδοση της λατινικής φράσης Εcce Homo, δηλαδή «Ιδού ο Άνθρωπος». Τη φράση αυτή φώναξε απευθυνόμενος στο εχθρικό πλήθος ο Πόντιος Πιλάτος, όταν αντίκρισε τον Ιησού ταλαιπωρημένο, με δεμένα τα χέρια και στεφανωμένο με αγκάθια, λίγο πριν από τη Σταύρωση. Στη δυτική πλευρά της αίθουσα υπάρχουν εικόνες που χρονολογούνται από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα. Ξεχωρίζει ιδιαίτερα αυτή του Αγίου Αβέρκιου του 1859 την οποία βλέπετε στη σελίδα 73 του οδηγού. Ο Άγιος Αβέρκιος έζησε στα τέλη του 2ου αιώνα και διετέλεσε επίσκοπος Ιεραπόλεως στην Φρυγία. Ονομάστηκε ισαπόστολος αφού περιόδευσε και κήρυξε όπως και οι κορυφαίοι Απόστολοι του Χριστού. Πέθανε ειρηνικά σε ηλικία 72 χρονών και η εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 22 Οκτωβρίου. Σημαντικής αξίας είναι και η εικόνα της Αγίας Βαρβάρας του 18ου αιώνα η οποία είναι μοιρασμένη κάθετα, στα δύο. Η Αγία Βαρβάρα η οποία ασπάστηκε το χριστιανισμό, κατά εποχή του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μαξιμιλιανού καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε από τον ειδωλολάτρη πατέρα της τον οποίο ο αυτοκράτορας είχε διόρισε δήμιο γι αυτό το συγκεκριμένο σκοπό. Οι απόψεις γύρω από το χρόνο και το χώρο του μαρτυρίου της διχάζονται. Κάποιοι από τους μελετητές υποστηρίζουν ότι μαρτύρησε στη Νικομήδεια που είναι η σημερινή Izmit της Βιθυνίας το 210. Άλλοι αναφέρονται στην Ηλιούπολη, τη σημερινή Baalbek της Αιγύπτου το 360, ενώ η εκδοχή των καθολικών μας οδηγεί σε κάποια πόλη της Τοσκάνης. Η ιερή μνήμη της Αγιάς Βαρβάρας γιορτάζεται στις 4 Δεκεμβρίου. Στη συνέχεια βλέπουμε μια σειρά Ευαγγελίων του 18ου αιώνα. Αξιοσημείωτο είναι το παλαίτυπο Ευαγγέλιο στα αραβικά του 18ου αιώνα αλλά και Ευαγγέλιο του 1780 με αργυρό - επίχρυσο κάλυμμα, που χρησιμοποιούταν στην εκκλησία την ημέρα της πανηγύρεως του Αγίου Λαζάρου. Πιο κάτω συναντούμε μια ομάδα γραπτών που αποτελείται από ένα Απόστολο, δηλαδή το κείμενο που διαβάζεται πριν από το Ευαγγέλιο, ο οποίος είναι στα αραβικά και χρονολογείται ανάμεσα στον 18ο και 19ο αιώνα. Δύο Ευαγγέλια του 18ου αιώνα και δύο 15

16 Μηνιαία, δηλαδή τα κείμενα που ιερέας διαβάζει στην αρχή κάθε μήνα. Τα κείμενα αυτά είναι του 18ου αιώνα και αντιστοιχούν στους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο. Μετά υπάρχουν διάφορες επιστολές του 18ου και 19ου αιώνα που στάλθηκαν στην εκκλησιαστική επιτροπή. Τρεις από αυτές είναι γραμμένες στα ελληνικά, μια στα γαλλικά και η τέταρτη που χρονολογείται στο 18ο αιώνα είναι γραμμένη στα αραβικά. Στης προθήκες της νότιας σειράς συναντούμε συλλογές από Άμφια ανάμεσα στα οποία αριστερά και δεξιά ξεχωρίζουν τα δυο πετραχήλια που φορεί ο ιερέας και ο αρχιερέας, καθώς και τα δύο Επιγονάτια που φορούν οι αρχιερείς και οι αρχιμανδρίτες. Στη δεύτερη υπάρχουν σταυρόσχημοι κεντητοί Πώλοι, που ράβονται στα Άμφια. Μπορείτε να δείτε την εικόνα τους και στον οδηγό στη σελίδα 87. Στο κέντρο βρίσκεται ένας Αέρας του 19ου αιώνα διακοσμημένος με ανεβατό χειροποίητο κέντημα (σελίδα 86). Και τέλος μπορείτε να δείτε ένα ωμοφόριο του 19ου αιώνα με μεταξωτές χρυσές και πολύχρωμες κλωστές που σχηματίζουν διακοσμητικά λουλούδια, το οποίο φορεί ο αρχιερέας, (σελίδα 84). Ανάμεσα στις προθήκες υπάρχει ένα μεταλλικό παλαιό χρηματοκιβώτιο ύψους 60 εκ., του 19ου αιώνα, το οποίο φέρει τρεις κλειδαριές. Η ανάγλυφη επιγραφή στο πάνω μέρος του δίνει τα στοιχεία της κατασκευαστικής γαλλικής εταιρείας: Breveté, MAGAUD DE CHARF, MARSEILLE. Αίθουσα 2 Συνεχίζουμε τώρα τη ξενάγησή μας στη δεύτερη αίθουσα του μουσείου, όπου το πρώτο σημαντικό κειμήλιο που συναντούμε είναι ένα ψηλό ρολόι σε ξύλινη θήκη που εφάπτεται του αριστερού τοίχου και φέρει την επωνυμία Ericon à Marseille. Στα δεξιά βρίσκεται ένας ξυλόγλυπτος Επιτάφιος του 20ου αιώνα. Ο επιτάφιος συμβολίζει την Ταφή του Κυρίου και στολίζεται τη Μεγάλη Παρασκευή με άνθη, κυρίως άσπρα και κίτρινα. 16

17 Στο πάνω μέρος της επόμενης προθήκης βλέπουμε μερικά ασημένια καντήλια ενώ στο κάτω μέρος υπάρχουν δύο εξαπτέρυγα κι ένας σταυρός του 19ου αιώνα, τα οποία χρησιμποποιούνται για τη συνοδεία του ιερέα κατά την «Μεγάλη Έξοδο». Στα δυτικά βλέπουμε ένα επάργυρο θυμιατό του 19ου αιώνα. Στη συνέχεια εκτίθενται μεταλλικές Πόρπες του 19ου αιώνα, φωτογραφία των οποίων υπάρχει στη σελίδα 89 του οδηγού, και αμέσως μετά τα τεμάχια από το Ξύλινο Κιβώτιο μέσα στο οποίο βρέθηκε στις 23 Νοεμβρίου του 1972, μέρος από τα Άγια Λείψανα του Αγίου Λαζάρου. Το Κιβώτιο βρισκόταν μέσα σε Μαρμάρινη Σαρκοφάγο, στο υπόγειο της εκκλησίας, ακριβώς κάτω από το ιερό. Στη συνέχεια υπάρχει μια σειρά από αργυρά νομίσματα του 16ου 17ου αιώνα, τρεις ασημένιους αστερίσκους του 19ου 20ου αιώνα. Η εικόνα τους βρίσκεται στη σελίδα 78 του οδηγού. Μετά βλέπουμε τις επάργυρες Λαβίδες του 18ου 19ου αιώνα, που χρησιμοποιούνται κατά την προετοιμασία της Θείας Κοινωνίας, (εικόνα σελίδα 80). Εκτίθεται επίσης σειρά από εγκόλπιους και επιστήθιους σταυρούς ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζει το μικρό ξυλόγλυπτο εγκόλπιο του 19ου 20ου αιώνα το οποίο φαίνεται στη σελίδα 90 του οδηγού. Πάνω αριστερά υπάρχει ένα καπνιστήρι του 20ου αιώνα και κάτω, τρία ασημένια φωτοστέφανα του 20ου αιώνα, ένα αργυρό - επίχρυσο του 19ου κι ένα εγκόλπιο από σιντέφι του 19ου που παρουσιάζει τη Θεοτόκο. Στη συνέχεια εκτίθενται μεταλλικά ιερά σκεύη. Μια σειρά από Άγια Ποτήρια του 18ου 20ου αιώνα και δύο Λειψανοθήκες. Η Λειψανοθήκη, κάτω αριστερά, είναι μεταλλική ανάγλυφη και ανήκει στον 18ο αιώνα ενώ η κάτω δεξιά, με τα αργυρά ελάσματα είναι του 19ου αιώνα. Στα νότια μπορούμε να θαυμάσουμε τη μεγάλη εικόνα του 17ου αιώνα με την αναπαράσταση της Έγερσης του Αγίου Λαζάρου. Μετά συναντούμε το ξύλινο χρωματιστό τεταρτοσφαίριο του 20ου αιώνα που παρουσιάζει τη Γέννηση του Χριστού. Η επόμενη προθήκη περιέχει Αρχιερατικές Ράβδους διακοσμημένες με ελεφαντόδοντο του 18ου 19ου αιώνα, φωτογραφία των οποίων υπάρχει στη σελίδα 92 του οδηγού. Το γυαλί που υπάρχει στο δάπεδο επιτρέπει την οπτική επαφή με αρχαιότερο. Στο κέντρο βλέπουμε μια Παλαιά Αρχιερατική Στολή η οποία είναι δωρεά της Ιεράς Μονής Κύκκου. Κοντά στο ρολόι υπάρχουν δύο προθήκες με εικόνες αγίων του 16ου 18ου αιώνα. 17

18 Αίθουσα 3 Μια στενή πόρτα με χαμηλή ράμπα οδηγεί στην αίθουσα 3. Σε αυτή τη μικρή αίθουσα ξεχωρίζει στο κέντρο η Βενετική Μαρμάρινη Κολυμβήθρα του 16ου αιώνα. Η κολυμβήθρα αυτή αρχικά ήταν ο άμβωνας, με αποξεσμένα, κατά τους περιηγητές, τα ενετικά οικόσημα που έφερε στην περιφέρεια, ο οποίος αργότερα μετατράπηκε σε μαρμάρινη κολυμβήθρα. Υπάρχει φωτογραφία της στη σελίδα 81 του οδηγού. Αίθουσα 4 Στενή σκάλα, με 14 ξύλινα σκαλοπάτια, οδηγεί στον πάνω όροφο όπου βρίσκεται η τέταρτη αίθουσα, η οποία είναι στενόμακρη σε σχήμα διαδρόμου κι έχει αναρτημένες εικόνες και στις δυο μεριές. Απέναντι στο βάθος ξεχωρίζουν τα Λυπηρά: ο Χριστός Εσταυρωμένος που αποτελεί την επίστεψη του εικονοστασίου και οι εικόνες της Παναγίας και του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, αριστερά και δεξιά του σταυρού αντίστοιχα. Είναι όλα ξυλόγλυπτα και καλυμμένα με φύλλα χρυσού. Μπορείτε να τα δείτε στις σελίδες του οδηγού. Στα αριστερά βρίσκονται οι εικόνες του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου του 16ου 17ου αιώνα και του Αγίου Γεωργίου του Δρακοκτόνου του Στα δεξιά, ανάμεσα σε άλλες ξεχωρίζει η εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου, του

19 Αίθουσα 5 Στενή πόρτα με ένα σκαλοπάτι οδηγεί προς τα κάτω σε μικρή τετράγωνη αίθουσα, την αριθμό 5 η οποία είναι και η τελευταία αίθουσα του μουσείου. Εδώ υπάρχει μια σειρά από μικρές εικόνες αναρτημένες σε όλες τις μεριές του τοίχου. Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζουν οι τελευταίες στα δεξιά. όλες του 18ου αιώνα: Η εικόνα του Αγίου Θωμά, ο οποίος ήταν ένας από τους δώδεκα αποστόλους, μαθητές του Ιησού Χριστού. Ιουδαίος στην καταγωγή, όπως και άλλοι μαθητές, ασκούσε το επάγγελμα του ψαρά. Εγκατέλειψε το επάγγελμά του και ακολούθησε το Χριστό, όταν εκείνος του το ζήτησε. Ήταν από τους ένθερμους μαθητές, όμως μετά την Ανάσταση του Χριστού ολιγοπίστησε. Πίστεψε μόνο, όταν ψηλάφισε στα χέρια του Χριστού τα σημάδια της Σταύρωσης, κατά τη δεύτερη εμφάνιση Του στους μαθητές, μετά την Ανάσταση Του. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Θωμά στις 6 Οκτωβρίου. Η εικόνα του Αγίου Βαρθολομαίου, που ήταν κι αυτός ένας από τους δώδεκα μαθητές του Χριστού. Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας. Θεωρείται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με το Ναθαναήλ, καθώς στα συνοπτικά ευαγγέλια αναφέρεται πάντοτε ο Φίλιππος μαζί με το Βαρθολομαίο, χωρίς να αναφέρεται καθόλου ο Ναθαναήλ, ενώ στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναφέρεται συνεχώς ο Φίλιππος με το Ναθαναήλ, χωρίς να αναφέρεται πουθενά ο Βαρθολομαίος. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Ιουνίου και η ανακομιδή των λειψάνων του στις 25 Αυγούστου, ενώ στην Καθολική Εκκλησία η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου. Και τέλος, η εικόνα της Σύναξις των Ασωμάτων που απεικονίζει 18 Αγγέλους οι οποίοι κρατούν το νεαρό Χριστό στο κέντρο, μέσα σε μετάλλιο. Ο διάβολος καυχήθηκε μια φορά ότι θα βάλει το θρόνο του πιο ψηλά από τα νέφη και θα γίνει ένα με το Θεό. Έπεσε όμως αμέσως κάτω και μαζί του έπεσε και το τάγμα του Εωσφόρου που είχε τις ίδιες σκέψεις μαζί του και από άγγελοι έγιναν σκοτεινοί δαίμονες, σύμφωνα με τον προφήτη Ηλία και τον απόστολο Λουκά. Βλέποντας αυτό το συμβάν ο Αρχιστράτηγος Μιχαήλ, έδειξε ταπείνωση, δήλωσε υποταγή στο Θεό και έτσι επέδειξε τη δόξα του, καθώς και των υπόλοιπων αγγέλων. Από τότε ο Θεός τον όρισε να είναι ο πρώτος των Αγγελικών Τάξεων. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ μάζεψε και ένωσε όλους τους Αγγέλους. Όλοι μαζί ανύμνησαν και δόξασαν το Θεό και έψαλλαν τον αγγελικό ύμνο «Άγιος, άγιος, άγιος, Κύριος Σαβαώθ, 19

20 πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης αυτού». Η Σύναξη των Αρχαγγέλων και των Ουράνιων Σωμάτων αποτελεί αρχαία παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τιμάται από την Εκκλησία στις 8 Νοεμβρίου. Η λέξη Σύναξη ερμηνεύεται, σε σχέση με τη συγκεκριμένη γιορτή, ως προσοχή, ομόνοια και ένωση. 20

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά

- 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 1 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ελληνικά - 2 - Ο Ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι (Πλατανιστάσα) Ο ναός κάποτε ήταν μέρος του μοναστηριού, αφιερωμένος στον Τίμιο Σταυρό,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά

Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Ελληνικά Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Ελληνικά 1 Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή Δεν έχουμε πληροφορίες για το πότε κτίστηκε η Μονή, πιθανότατα όμως να τοποθετείται στα μέσα του 16 ου αιώνα. Η εκκλησία είναι το παλαιότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Παλαιχώρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ- ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ Η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος είναι ένα μικρό παρεκκλήσι που χτίστηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Το Σάββατο πριν την Μεγάλη Εβδομάδα, είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία μας, στην Ανάσταση του Λαζάρου.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον

Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Α. Πα π α γ ε ω ρ γ ι ου, Η μονή του Αγίου Ιωάννου του Λαμπαδιστού στον Καλοπαναγιώτη [Οδηγοί Βυζαντινών Μνημείων της Κύπρου], Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Ιερά Μητρόπολις Μόρφου, Λευ κωσία 2007,

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Από την εποχή του εσποτάτου της Ηπείρου στα Βυζαντινά χρόνια στο νησί των Ιωαννίνων δημιουργήθηκαν Μονές και Ησυχαστήρια, που με την πάροδο του χρόνου η φήμη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία

ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ. Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα στη Λευκωσία ΕKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ Η Κυρά της Λευκωσίας Η Φανερωμένη και τα κειμήλιά της Εικόνες και θαύματα

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ

AΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΖΗΝΩΝΑΣ Η καταγωγή του ήταν από το Κίτιο της Λάρνακας. Γεννήθηκε το 334π.Χ. Δίδαξε και πέθανε στην Αθήνα το 262 π.χ. τιμώμενος από τον Δήμο των Αθηναίων. Δημιούργησε την φιλοσοφική σχολή του στωικισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα EKKΛHΣIEΣ THΣ ΠOΛHΣ Ευχαριστούμε τη Μονή Μαχαιρά για τη βοήθεια που μας παρείχε στη φωτογράφηση της μεγάλης εικόνας του Αγίου Γεωργίου, η οποία σήμερα φιλοξενείται στο καθολικό της Μονής. To παρεκκλήσι

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου.

Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. Οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου. ΠΡΙΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ 1974 ΜΕΤΑ ΣΗΜΕΡΑ Μια εργασία από τους μαθητές της Δ 2 Υπεύθυνη Δασκάλα Ελένη Μιχαήλ Το Μοναστήρι Του Απόστολου Αντρέα Το μοναστήρι του Αποστόλου

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων

Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Τίτλος: Διδακτική αξιοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων Βαθμίδα: Δευτεροβάθμια Θεματική περιοχή δραστηριότητας: Θεολογία Δημιουργός παρουσίασης: Ξανθή Αλμπανάκη Επικοινωνία: xalbanaki@gmail.com Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ

6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΑΤΜΟΣ - ΛΕΙΨΟΙ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410-28588 FAX: 27410-25073 e-mail: moraitis.kor@hotmail.com www.narkissostravel.gr 6 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΕΤΑΡΤΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ ΔΕΥΤΕΡΑ 13

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ (Mατθαίος-Μάρκος-Λουκάς) Από τον 2ο αιώνα και εξής η λέξη ευαγγέλιο δηλώνει: τα βιβλία εκείνα της Καινής Διαθήκης που περιέχουν και αφηγούνται το γεγονός της

Διαβάστε περισσότερα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα

2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου. Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα 2ο Γυμνάσιο Χαϊδαρίου Πασχαλινά Έθιμα στην Ελλάδα Του Θανάση Παναγόπουλου Α1 2011-2012 Το Πάσχα ονομάζεται και Λαμπρή η Πασχαλιά, είναι η πιο σημαντική γιορτή του έτους στην Ελλάδα. Το Πάσχα γιορτάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας

Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό μνημείο της Αθήνας ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΎ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΎ ΓΕΝΙΚΉ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆΣ ΔΙΕΎΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΊΩΝ/ΤΜΉΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΏΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΆΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΊΑΣ Αναζητώντας το Δέντρο της Ζωής σ ένα βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Σύντοµο Ιστορικό Του Αµβροσίου Καρατζά Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αυλώνας είναι χτισµένος στο κέντρο του χωριού, πλαισιωµένος από τον αιωνόβιο πλάτανο και δεσπόζει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Αγίας Παρασκευής Λίγο μετά το γραφικό

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία του Άρακα Ελληνικά

Παναγία του Άρακα Ελληνικά 1 Παναγία του Άρακα Ελληνικά 2 ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΑΡΑΚΑ Ο ναός της Παναγίας του Άρακα που φαίνεται να κτίστηκε γύρω στο 1191, πιθανότατα πήρε το όνομά του από το «αρακάς», όπως και πολλά άλλα φυτονυμικά επώνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ Με απόφαση του Ακαδημαϊκού Συμβουλίου (συνεδρίαση 29-10-2013), πραγματοποιήθηκαν δύο μονοήμερες Εκπαιδευτικές Εκδρομές στις οποίες συμμετείχαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

DESIGNED BY NETINFO PLC

DESIGNED BY NETINFO PLC DESIGNED BY NETINFO PLC Τηλ: 22652090 Φαξ: 22652690 Ο πρόεδρος, τα μέλη και το προσωπικό του Κοινοτικού Συμβουλίου Πλατανιστάσας, σας εύχονται Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2011 Κοπή της βασιλόπιτας από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα

PROJECT ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Κάστρο Κολοσσιού σε κάτοψη όπως βρίσκεται τώρα Ερείπια του αρχικού φρουρίου το 1210μ.Χ Ανατολική πλευρά του φρουρίου που σώζονται στην ανατολική πλευρά του φρουρίου 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Μεσαιωνικό Κάστρο Κολοσσίου

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα