2.1 Η Εποχή πριν από την Βιοµηχανική Επανάσταση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "2.1 Η Εποχή πριν από την Βιοµηχανική Επανάσταση"

Transcript

1 2 Ιστορική Αναδροµή στην Εξέλιξη της ιοίκησης Παραγωγής Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται ιστορική αναδροµή στην εξέλιξη της διοίκησης παραγωγής από την βιοµηχανική επανάσταση µέχρι την σύγχρονη εποχή µε µια σύντοµη αναφορά στην πριν την βιοµηχανική επανάσταση εποχή. Μερικά από τα σηµαντικότερα ιστορικά ορόσηµα στην πρόοδο της διοίκησης παραγωγής που αναφέρονται είναι οι εποχές της µαζικής παραγωγής, της µαζικής διανοµής, της παραγωγής µεγάλης κλίµακας και ταχύτητας, της επιστηµονικής διοίκησης, της παραγωγής και διανοµής µεγάλου εύρους προϊόντων, της διοικητικής επιστήµης / επιχειρησιακής έρευνας, και της µετά τον Β Παγκόσµιο Πόλεµο εποχής. Τέλος, αναφέρονται οι σύγχρονες τάσεις και οι µελλοντικές προοπτικές της διοίκησης παραγωγής. 2.1 Η Εποχή πριν από την Βιοµηχανική Επανάσταση Η ιστορική εξέλιξη της διοίκησης παραγωγής είναι άµεσα συνδεδεµένη µε την εξέλιξη της βιοµηχανίας και του εµπορίου. Κατά την αρχαιότητα, χιλιετίες προ Χριστού, η παραγωγή προϊόντων οικοτεχνίας είχε αναπτυχθεί σε βαθµό που υπερέβαινε τις ανάγκες της αγροτικής οικογένειας. Μερικά από τα πιο αξιόλογα προϊόντα εκείνης της εποχής είναι όπλα, στολίδια, και αγγεία. Η ανάπτυξη αυτή προκάλεσε την εξάπλωση του ανταλλακτικού εµπορίου και ανέδειξε την βιοτεχνική δραστηριότητα σε αυτόνοµη απέναντι στην γεωργική οικονοµική δραστηριότητα. Μέχρι την εποχή της Αναγέννησης, η µεταποίηση διατήρησε την βιοτεχνική της µορφή. Η παραγωγή προϊόντων γινόταν σε µικρή κλίµακα, για περιορισµένες αγορές, µε ένταση εργασίας αντί κεφαλαίου και συχνά κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Οι εργασίες γίνονταν είτε κατ οίκον ή σε εργαστήρια. Στην πρώτη περίπτωση, οι έµποροι παρέδιδαν υλικά σε σπίτια, όπου οι άνθρωποι έκαναν τις απαραίτητες εργασίες. Για παράδειγµα, στην νηµατουργία, διαφορετικές οικογένειες έγνεθαν, λεύκαιναν, και έβαφαν το υλικό για το οποίο πληρώνονταν µε το κοµµάτι. Στην δεύτερη περίπτωση, η εργασίες µεταφέρονταν από το ένα εργαστήριο στο άλλο. Για παράδειγµα, τα δέρµατα επεξεργάζονταν σε εργαστήρια βυρσοδεψίας και φινιρίσµατος πριν µεταφερθούν σε εργαστήρια υποδηµατοποιίας ή σαγµατοποιίας για περαιτέρω επεξεργασία. Στα εργαστήρια υπήρχε αυστηρή ιεραρχική οργάνωση των εργατών σε τεχνίτες και µαθητευόµενους (συντεχνίες). Οι τεχνίτες ήταν πρόγονοι των σηµερινών διευθυντών παραγωγής και µπορούσαν να έχουν Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 1

2 συνεχή επίβλεψη όλων των µαθητευόµενων. Οι εργασίες ήταν χαµηλών τεχνολογικών απαιτήσεων και δεν ήταν δύσκολο να καθοδηγηθούν. Προφορικές οδηγίες µπορούσαν να δοθούν απευθείας, αλλά και αυτό ακόµα δεν ήταν απαραίτητο τις περισσότερες φορές, αφού οι µαθητευόµενοι µπορούσαν να µάθουν παρατηρώντας τον τεχνίτη. Στον ελλαδικό χώρο, κατά την διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ανθούσαν βιοτεχνίες µεταξουργίας στην Θήβα και στην Κόρινθο, κλωστοϋφαντουργίας στην Πάτρα, και µεταλλουργικές και υαλουργικές βιοτεχνίες στην ακµάζουσα τότε Θεσσαλονίκη. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όµως, οι βιοτεχνίες αυτές σχεδόν καταστράφηκαν. Αντίθετα, στην υπόλοιπη Ευρώπη, η εξάπλωση του εµπορίου κατά τις ειρηνικές περιόδους και κυρίως κατά τον 15 ο αιώνα γέννησε µεγάλες βιοµηχανικές µονάδες που είχαν διεξόδους για τα προϊόντα τους σε όλη την Ευρώπη. Οι βιοµηχανικές επιχειρήσεις, λόγω της ζωτικής τους σηµασίας για την οικονοµική ευηµερία, αποτελούσαν αντικείµενο προστασίας από τις κυβερνήσεις των πόλεων ή των χωρών όπου βρίσκονταν. Ο Γάλλος υπουργός των Οικονοµικών και Ναυτικών Jean-Baptiste Colbert ( ) ήταν ο κυριότερος υποστηρικτής του κρατικού παρεµβατισµού για την ανάπτυξη της βιοµηχανικής παραγωγής. 2.2 Πρώτη Βιοµηχανική Επανάσταση ( ) Στα µέσα του 18 ου αιώνα, στην Ευρώπη συντελέστηκε µια εκρηκτική πρόοδος στις βιοµηχανικές τεχνικές, µε την εφεύρεση µηχανών, κυρίως κλωστικών και υφαντικών, που βοήθησαν στην µηχανοποίηση πολλών χειρονακτικών εργασιών. Τέτοιες µηχανές ήταν ή ιπτάµενη σαΐτα που εφευρέθηκε από τον John Kay το 1733, η κλωστική µηχανή που εφευρέθηκε από τον James Hargreaves το 1765, και η υδροκίνητη µηχανή νηµατουργίας του Richard Arkwright το Η παραγωγή σιδήρου γινόταν σε µεγάλες ποσότητες και η βασική κινητήρια δύνδσδφαµη ήταν οι νερόµυλοι. Τα µέσα µεταφοράς περιορίζονταν σε ιππήλατα οχήµατα και ιστιοφόρα σκάφη. Η Το κλωστοϋφαντουργείο Ullathorne στο εφευρέσεις των νέων µηχανών έφεραν πρώτα Startforth της Αγγλίας που κτίστηκε το στην Αγγλία την λεγόµενη πρώτη βιοµηχανική 1760 (Πηγή: Eric de Maré). Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 2

3 επανάσταση, που χαρακτηριζόταν από την µαζική παραγωγή προϊόντων. Ο όρος «βιοµηχανική επανάσταση» καθιερώθηκε από τον Άγγλο ιστορικό Arnold Toynbee ( ) για να περιγράψει την οικονοµική ανάπτυξη της Αγγλίας από το 1760 µέχρι το Η µηχανή που προώθησε δραστικά την πρώτη βιοµηχανική επανάσταση ήταν η ατµοµηχανή, που εφευρέθηκε από τον James Watt ( ) το Η πρώτη ατµοµηχανή πουλήθηκε από τον εφευρέτη της στην εταιρία µεταλλικών κατασκευών του John Wilkinson στην Αγγλία το Την ίδια χρονιά, ο Σκοτσέζος οικονοµολόγος και φιλόσοφος Adam Smith ( ) παρουσίασε τα οφέλη του καταµερισµού των εργασιών ή εξειδίκευσης και εξήγησε την λειτουργία του «αόρατου χεριού» του καπιταλισµού στο έργο του Ο Πλούτος των Εθνών. Η πρώτη βιοµηχανική επανάσταση δεν περιορίστηκε στην Αγγλία. Εκδηλώθηκε επίσης στο Βέλγιο και στην βόρεια Γαλλία και βαθµιαία απλώθηκε προς τα ανατολικά στην Γερµανία. Αργότερα, βιοµηχανοποίησαν την οικονοµία τους και οι πρώην ΕΣΣ και η Ισπανία. Η Αµερική ήταν από τις πρώτες χώρες που ακολούθησαν. Η πρώτη µοντέρνα βαµβακουργία που χρησιµοποίησε την περιστροφική κλωστική µηχανή ιδρύθηκε στο Rhode Island της Αµερικής το 1793 µε τα κεφάλαια των Αµερικανών Moses Brown, ιδρυτή του Πανεπιστηµίου Brown, και William Almy, και την τεχνογνωσία του Άγγλου Samuel Slater ( ), την οποία ο τελευταίος είχε αποκτήσει ως µαθητευόµενος σε µια αγγλική κλωστοϋφαντουργία και είχε εξάγει παράνοµα στην Αµερική. Η υπεροχή της τεχνολογίας της µηχανής αυτής αναγνωρίσθηκε και εξαπλώθηκε τόσο γρήγορα ώστε το 1812 υπήρχαν 165 παρόµοιες βαµβακουργίες στην Μασαχουσέτη (Bursk et al., 1962). Το 1801, ο Eli Whitney ( ) από την Νέα Αγγλία εφάρµοσε συστηµατικά για πρώτη φορά ένα σύστηµα που ονόµασε «σύστηµα οµοιοµορφίας» όταν ανέλαβε να κατασκευάσει µουσκέτα (τουφέκια) για την Αµερικανική κυβέρνηση προς $13,40 το τεµάχιο. Σύµφωνα µε το σύστηµα αυτό, τα ξεχωριστά εξαρτήµατα των µουσκέτων παράγονταν µαζικά µε αρκετά σφιχτές ανοχές ώστε να µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε οποιοδήποτε τελικό προϊόν. Η εφαρµογή αυτή ήταν ένα από τα πρώτα παραδείγµατα της αποτελεσµατικής χρήσης τυποποιηµένων ανταλλακτικών εξαρτηµάτων για την παραγωγή πολύπλοκων προϊόντων, διότι µέχρι τότε η κατασκευή πολύπλοκων προϊόντων γίνονταν εξ ολοκλήρου από ένα τεχνίτη, ο οποίος κατασκεύαζε και προσάρµοζε κάθε ένα τεµάχιο ξεχωριστά. Μέχρι την δεκαετία του 1820, η αµερικανική κλωστοϋφαντουργία είχε αποκτήσει διαφορετικό χαρακτήρα από αυτόν της Αγγλίας µε το να τείνει να συγκεντρώνει πολλές διαφορετικές παραγωγικές δραστηριότητες κάτω από µία στέγη. Σύµφωνα µε τους Hopp και Spearman Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 3

4 (2000), δύο σηµαντικές αιτίες της διαφοροποίησης αυτής ήταν ότι: (1) στην Αµερική δεν υπήρχε ισχυρή παράδοση οργανωµένων συντεχνιών που να έχουν συµφέροντα ενάντια στην συγκέντρωση και απλοποίηση της παραγωγής, όπως συνέβαινε στην Αγγλία, και (2) η Αµερική, σε αντίθεση µε την Αγγλία, είχε µεγάλα αποθέµατα υδροδύναµης που ευνοούσαν την συγκέντρωση των διαδικασιών παραγωγής γύρω από µια υδροδυναµική πηγή. Ένα από τα πρώτα παραδείγµατα ενός σύγχρονου ολοκληρωµένου εργοστασιακού συγκροτήµατος, όπου όλα τα στάδια παραγωγής ήταν συγκεντρωµένα στον ίδιο χώρο, ήταν το εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας βάµβακος που έχτισαν ο Francis Cabot Lowell ( ) και οι συνεργάτες του στην Μασαχουσέτη της Νέας Αγγλίας το 1814 και Στην Ελλάδα, τον 18 ο αιώνα παρατηρήθηκε µια µικρή κίνηση σε ορισµένες βιοτεχνίες. Η Θεσσαλική κοινότητα των Αµπελακίων παρήγαγε αξιόλογα προϊόντα κλωστοϋφαντουργικής βιοτεχνίας και εξήγαγε ποσότητες βαµµένων νηµάτων στην Αυστρία και την Γερµανία. Τα κυριότερα προϊόντα των µικρών οικιακών βιοτεχνιών ήταν κυρίως είδη διατροφής, είδη κλωστοϋφαντουργίας, έπιπλα και εργαλεία κατά παραγγελία, δερµάτινα είδη, ξυλάνθρακες, σαπούνι, κ.α. Η κίνηση αυτή διακόπηκε απότοµα κατά την διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης ( ). Μετά την λήξη του απελευθερωτικού αγώνα, η Ελλάδα βρισκόταν σε τόσο οικτρή οικονοµική κατάσταση ώστε δεν δύναται να γίνει λόγος περί εγχώριας βιοτεχνίας. Ο Βαυαρός ελληνιστής και καθηγητής του Πανεπιστηµίου του Μονάχου Friedrich Wilhelm Thiersch ( ), µετά την επιστροφή του από την Ελλάδα το 1832, έγραψε ότι οι µόνες βιοτεχνίες που έδειχναν κάποια κίνηση ήταν οι κλωστοϋφαντουργικές που όµως περιορίζονταν σε είδη ενδυµασίας, και οι ναυπηγικές που αναπτύχθηκαν περισσότερο στην Σύρο και στο Γαλαξίδι (Thiersch, 1833). Πέντε χρόνια αργότερα, ο γεωγράφος Νικόλαος Λωρέντης ανέφερε την ύπαρξη µικρών εργαστηρίων µάλλινων και βαµβακερών υφασµάτων, πλεκτών ειδών, καλυµµάτων κεφαλής, βυρσοδεψείων, ενός µεταξουργείου, σιδηρουργείων, βαφείων, χυτρεψείων, πισσωτηρίων, γναφείων και ναυπηγείων (Λωρέντης, 1838). Ο ίδιος ανέφερε επίσης εργαστήρια κατασκευής ναυτικών σχοινιών, πυρίτιδας, επίπλων, οινοπνεύµατος και οινοπνευµατωδών ποτών, καθώς και εργαστήρια επεξεργασίας αντικειµένων χρυσού, αργύρου και χαλκού. Το 1840, ιδρύθηκε στην Αθήνα το πρώτο ζυθοποιείο από τον προσωπικό ζυθοποιό του βασιλιά Όθωνα, τον Βαυαρό Hans Fuchs, ο οποίος µετά την αποµάκρυνση του Όθωνα παρέµεινε στην Ελλάδα, και το 1864 ίδρυσε το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής µπύρας µε την επωνυµία «Fix». Το Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 4

5 πρώτο ατµοκίνητο µεταξοκλωστήριο ιδρύθηκε στον Πειραιά το 1846, δηλαδή 70 χρόνια µετά την πρώτη βιοµηχανική εφαρµογή της ατµοκίνησης στην Αγγλία. 2.3 εύτερη Βιοµηχανική Επανάσταση ( ) Η µαζική παραγωγή σε µεγάλη κλίµακα, που επιτεύχθηκε µε την πρώτη βιοµηχανική επανάσταση κυρίως στην Αγγλία απαιτούσε ένα συντονισµένο σύστηµα µαζικής διανοµής προϊόντων. Το σύστηµα αυτό ήρθε µε την λεγόµενη δεύτερη βιοµηχανική επανάσταση που χαρακτηρίσθηκε από σηµαντικές καινοτοµίες στις µεταφορές και στις επικοινωνίες (σιδηρόδροµος, ατµόπλοια, τηλέγραφος), οι οποίες πραγµατοποιήθηκαν µεταξύ του 1850 και του Την περίοδο αυτή και µετέπειτα η Αµερική έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στις καινοτοµίες που επήλθαν στην µαζική παραγωγή και διανοµή προϊόντων, µε αποτέλεσµα µέχρι τον 2 ο Παγκόσµιο Πόλεµο να έχει περισσότερες επιχειρήσεις µεγάλης κλίµακας από ότι το σύνολο του υπόλοιπου κόσµου. Οι κύριες γραµµές των σιδηροδροµικών δικτύων της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Γερµανίας κατασκευάστηκαν µεταξύ του 1840 και του 1870, και ο πρώτος διηπειρωτικός σιδηρόδροµος στην Αµερική ολοκληρώθηκε το Ο σιδηρόδροµος έδωσε ιδιαίτερη ώθηση στην δεύτερη βιοµηχανική επανάσταση. Ήταν µια τεράστια επιχείρηση που απαιτούσε διοικητικές ιεραρχίες µεγάλης κλίµακας και σύγχρονες πρακτικές λογιστικής. Ένας από τους πρωτοπόρους στην ανάπτυξη και εφαρµογή συστηµάτων διοίκησης για οργανισµούς µεγάλης κλίµακας ήταν ο Daniel C. McCallum ( ) της εταιρίας New York and Erie Railroad στην Αµερική την δεκαετία του Πολλές από τις τεχνικές της σύγχρονης λογιστικής εδραιώθηκαν τις δεκαετίες του 1850 και 1860 από τους J. Edgar Thomson της εταιρίας Pennsylvania Raiload και Albert Fink της Lousville & Nashville. Το 1944, ο Ezra Cornell ( ), ιδρυτής του Πανεπιστηµίου Cornell, Η πανηγυρική αποπεράτωση του κατασκεύασε την πρώτη εναέρια διηπειρωτικού σιδηροδρόµου της Αµερικής το τηλεγραφική γραµµή που συνέδεε την 1869 (Πηγή: Υπερκατασκευές, National Ουάσιγκτον µε την Βαλτιµόρη. Το πρώτο Geographic Society). Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 5

6 µήνυµα που στάλθηκε µέσω αυτής της γραµµής ήταν το µήνυµα «Τι έχει καταφέρει ο Θεός!» (Βίβλος 23:23) από τον Samuel F. B. Morse ( ), εφευρέτη του τηλεγράφου και του οµώνυµου τηλεπικοινωνιακού κώδικα. Η κατασκευή του σιδηροδρόµου και συστήµατος τηλεγράφου την ίδια περίοδο δηµιούργησε µία µεγάλη αγορά για προϊόντα µαζικής παραγωγής, όπως σιδερένιες ράγες, ρόδες και ράβδους, και βασικά αγαθά όπως ξύλο, γυαλί, ταπετσαρίες, Εργοστάσιο µάλλινων κουβερτών στο κτλ. Επίσης, ο σιδηρόδροµος συνέδεσε Witney της Αγγλίας το 1897 (Πηγή: H.W. αποµακρυσµένες περιοχές, παρέχοντας Taunt, Oxfordshire County Libraries). αξιόπιστη µεταφορά παντός καιρού για εργοστασιακά αγαθά και δηµιουργώντας µαζικές αγορές για προϊόντα. Με την συνεχή βελτίωση των συστηµάτων µεταφορών και επικοινωνιών στην Αµερική, τις δεκαετίες του 1850 και 1860 άρχισαν να εµφανίζονται µεταπράτες εµπορευµάτων που αγόραζαν αγροτικά προϊόντα από αγρότες και τα πουλούσαν σε µεταποιητές και χονδρεµπόρους. Τις επόµενες δύο δεκαετίες του 1870 και 1880 άρχισαν να εµφανίζονται και επιχειρήσεις µαζικού λιανικού εµπορίου, όπως πολυκαταστήµατα και οίκοι παραγγελιών µέσω ταχυδροµείου. Η τεράστια ανάπτυξη των επιχειρήσεων αυτών δηµιούργησε την ανάγκη για την επινόηση νέων µεθόδων διοίκησης παραγωγής και λογιστικής και νέων µέτρων εκτίµησης της απόδοσης των λειτουργιών τους. Έτσι, ήδη από το 1870, ο Marshall Field, µετρούσε την απόδοση της λειτουργίας της επιχείρησής του µε βάση την ανακύκλωση (turnover) των αποθεµάτων, δηλαδή τον λόγο των ετήσιων πωλήσεων προς το µέσο υπάρχον απόθεµα, ενώ τα πρώτα χρόνια του 20 ου αιώνα, ο Otto Doering ανέπτυξε ένα καινοτόµο σύστηµα για την διαχείριση του τεράστιου όγκου παραγγελιών στην εµπορική εταιρία Sears. Το σύστηµα αυτό χρησιµοποιούσε µηχανικά µέσα για την αυτοµατοποίηση της διαβίβασης παραγγελιών και της µεταφοράς προϊόντων στην αποθήκη και ένα πολύπλοκο αυστηρό σύστηµα χρονοπρογραµµατισµού (Drucker, 1954). Η ανάπτυξη των αµερικανικών επιχειρήσεων µαζικού λιανικού εµπορίου στηρίχθηκε εν πολλοίς στην διαφήµιση, επειδή οι επιχειρήσεις αυτές απευθύνονταν σε ένα διάσπαρτο και συνεχώς µεταβαλλόµενο Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 6

7 καταναλωτικό κοινό. Αντίθετα, στην Ευρώπη και την Ιαπωνία η πώληση των αγαθών γινόταν δια ζώσης σε καθιερωµένα εµπορικά κέντρα (Hopp και Spearman, 2000). Στην Ελλάδα, τα πρώτα πραγµατικά εργοστάσια ιδρύθηκαν µετά το Σύµφωνα µε τον τµηµατάρχη της δηµόσιας οικονοµίας του υπουργείου Εσωτερικών Λ. Μανσόλα (1876), το 1867, η ελληνική βιοµηχανία αντιπροσωπευόταν από 22 ατµοκίνητα εργοστάσια συνολικής κινητήριας δύναµης 296 ίππων, ενώ το 1875 αντιπροσωπεύονταν από 89 ατµοκίνητα εργοστάσια συνολικής κινητήριας δύναµης ίππων που απασχολούσαν συνολικά γύρω στους εργάτες. Τα κυριότερα εργοστάσια ήταν κλωστοϋφαντουργίες, µεταξουργεία, αλευρόµυλοι, βυρσοδεψεία, ναυπηγεία, ελαιουργία και εργοστάσια οινοποιίας, στα αστικά κέντρα της Καλαµάτας, Σύρου, Πειραιά, Αθήνας, Ναυπλίου, Πάτρας, Χαλκίδας, Κέρκυρας, Λεβαδιάς, κτλ. 2.4 Η Εποχή της Μαζικής Παραγωγής Μεγάλης Κλίµακας και Μεγάλης Ταχύτητας ( ) Την περίοδο , ο εργοδηγός απέκτησε µεγάλη ισχύ και επιρροή, και γεννήθηκε το επάγγελµα του διευθυντή παραγωγής (Skinner, 1985). Η εποχή από τα µέσα της δεκαετίας του 1870 µέχρι τις αρχές του 20 ου αιώνα θα µπορούσε να χαρακτηρισθεί ως εποχή της µαζικής παραγωγής µεγάλης κλίµακας. Το 1875, ο Andrew Carnegie ( ) ξεκίνησε την λειτουργία της χαλυβουργίας Edgar Thomson Steel Works στην πόλη Pittsburgh των ΗΠΑ. Η χαλυβουργία αυτή ήταν η πρώτη που χρησιµοποίησε την καινοτόµο διεργασία παραγωγής χάλυβα που είχε πατεντάρει ο Henry Bessemer το 1855 και παρέµεινε για πολλές δεκαετίες η µεγαλύτερη χαλυβουργία στον κόσµο. Μέχρι τις αρχές του 20 ου αιώνα, η παραγωγή µεγάλης κλίµακας είχε εδραιωθεί στις βιοµηχανίες διεργασιών χάλυβα, αλουµινίου, πετρελαίου, Συναρµολόγηση εξαρτηµάτων της βιοµηχανίας κινητήρων αυτοκινήτων Standard Works στο Coventry της Αγγλίας το 1907 πριν την κινούµενη γραµµή συναρµολόγησης του Ford (Πηγή: Larkin Brothers, Αγγλία). Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 7

8 χηµικών, τροφίµων, καπνού, κτλ. Επίσης, είχε επιτευχθεί η µαζική παραγωγή µηχανολογικών προϊόντων, όπως ραπτοµηχανών, γραφοµηχανών, θεριστικών και βιοµηχανικών µηχανών, µε την εφαρµογή νέων µεθόδων κατασκευής και συναρµολόγησης τυποποιηµένων ανταλλακτικών µεταλλικών εξαρτηµάτων. Η επόµενη καινοτοµία στην βιοµηχανία ήταν η µαζική παραγωγή µεγάλης ταχύτητας που είδε το φως το 1913, όταν ο Henry Ford ( ) έθεσε σε λειτουργία την πρώτη κινούµενη γραµµή συναρµολόγησης αυτοκινήτων στο Highland Park της πολιτείας Michigan των ΗΠΑ. Ο Ford αντιλήφθηκε την σηµασία της γρήγορης παραγωγής προϊόντων για την µείωση του κόστους παραγωγής. Για να επιταχύνει την παραγωγή αυτοκινήτων αντικατέστησε την µετακίνηση των εργατών προς τα υπό κατασκευή προϊόντα που παρέµεναν σταθερά στην θέση τους µε την σταθερή ροή των προϊόντων µπροστά από τους εργάτες που παρέµεναν σταθεροί στις θέσεις εργασίας τους. Αν και η βασική αυτή ιδέα του Ford είχε τεράστια επιτυχία, η εµµονή του στην σηµασία της υψηλής παραγωγικότητας ενός τελικού προϊόντος τον έκανε να παραγνωρίσει την δυνατότητα παραγωγής διαφορετικών τελικών προϊόντων από τυποποιηµένα εξαρτήµατα. Με το γνωστό ρητό του «Ο πελάτης µπορεί να έχει όποιο χρώµα αυτοκινήτου θέλει αρκεί να είναι µαύρο», εξίσωνε την µαζική παραγωγή προϊόντων µε την οµοιοµορφία τους. Στην Ευρώπη, µετά την δεύτερη βιοµηχανική επανάσταση, η βιοµηχανία επεκτάθηκε γεωγραφικά τόσο ώστε να γίνεται λόγος για «εσωτερική Ευρώπη» που περικλειόταν από µια νοητή γραµµή που συνέδεε την Γλασκόβη, την Στοκχόλµη, το Στετίνο της Πολωνίας, την Τεργέστη και την Βαρκελώνη. Η «εξωτερική Ευρώπη» παρέµενε κυρίως αγροτική. Η αποικιοκρατική δράση που βρισκόταν σε χαµηλά επίπεδα το πρώτο µισό του 19 ου αιώνα αναζωογονήθηκε καθώς τα Ευρωπαϊκά κράτη στρέφονταν προς πολιτικές προστασίας και η ευρωπαϊκή αγορά έδειχνε σηµεία κορεσµού. Έτσι, στα 30 χρόνια µετά το 1880, ουσιαστικά ολόκληρη η Κινούµενη γραµµή συναρµολόγησης του µοντέλου T της Αφρική µοιράστηκε µεταξύ αυτοκινητοβιοµηχανίας Ford το 1913 (Πηγή: J. Heizer and των ευρωπαϊκών δυνάµεων. Η B. Render, Operations Management) Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 8

9 άνιση ανάπτυξη της βιοµηχανίας επηρέασε αποφασιστικά την ισορροπία δυνάµεων µεταξύ των κρατών. Μέχρι το 1870, η Γερµανία είχε εξισωθεί µε την Γαλλία τόσο πληθυσµιακά όσο και στην βιοµηχανική ανάπτυξη. Μεταξύ του 1870 και του 1914 η Γερµανία υπερέβη ταχύτατα την Γαλλία και στους δύο αυτούς τοµείς Η ώθηση στην Γερµανική βιοµηχανία δόθηκε µε την πολιτική ανάπτυξης κυρίως των ναυπηγείων. Η Αγγλία διατήρησε την πρωτοκαθεδρία στην Ευρώπη µε µικρότερη όµως απόσταση και κύριους ανταγωνιστές που προέρχονταν από τρεις πλευρές: τις ΗΠΑ, την Γερµανία και την Ιαπωνία. Η Ιαπωνία είχε αρχίσει να γνωρίζει µεγάλη ανάπτυξη της βιοµηχανίας της την εποχή της παλινόρθωσης του αυτοκράτορα Μουτσουχίτο (Μέϊτζι) το 1867 µε την κατάργηση της φεουδαρχίας. Η πρόοδος αυτή δεν ήταν αποτέλεσµα της εµφάνισης µιας δραστήριας τάξης επιχειρηµατιών ούτε τροφοδοτήθηκε από µεγάλα ξένα κεφάλαια. Η ώθηση δόθηκε από το κράτος που χρησιµοποίησε κεφάλαια από το εσωτερικό που αποκόµισε από την φορολογία µεγάλων κτηµάτων. Οι ιδιώτες αντικατέστησαν το κράτος αργότερα, και σήµερα έχουν στα χέρια τους όλη την οικονοµική δραστηριότητα της χώρας. Μετά την επωφελή για την Ιαπωνία συνθήκη του Σιµονοσέκι το 1894, που έληξε την σύρραξη µεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας, η Ιαπωνία χρησιµοποίησε τις κινεζικές αποζηµιώσεις για να επιχορηγήσει την σιδηρουργία και χαλυβουργία Γιαβάτα, που ιδρύθηκε το 1897 και άρχισε την παραγωγή της το 1901, χρησιµοποιώντας ως πρώτη ύλη κινεζικά µεταλλεύµατα. Μετά το 1900, ο πληθυσµός της Ιαπωνίας ξεπέρασε τις δυνατότητες παραγωγής τροφίµων της χώρας µε συνέπεια να δηµιουργηθεί η ανάγκη εισαγωγής καταναλωτικών αγαθών και τροφίµων. Οι αναπτυσσόµενες βιοµηχανίες υφασµάτων και καταναλωτικών αγαθών βελτιώθηκαν ώστε να καλύπτουν τις ιαπωνικές ανάγκες και να αποφέρουν τα απαραίτητα έσοδα για τις εισαγωγές πρώτων υλών. Στρατηγικές βιοµηχανίες, όπως η χαλυβουργία και οι κύριες σιδηροδροµικές γραµµές, βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης, αλλά η ανάπτυξη σηµειωνόταν ως επί το πλείστον στον ιδιωτικό τοµέα, συγκεντρωµένη σε οικονοµικούς και βιοµηχανικούς γίγαντες. Στην Ελλάδα, την περίοδο , η κατάσταση της βιοµηχανίας βελτιώθηκε Κλωστήριο στην πόλη Tomioka της Ιαπωνίας το 1871 σηµαντικά. Μεταξύ των (Πηγή: K. Frampton and K. Kudo, Japanese Building σηµαντικότερων αιτιών της Practice). Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 9

10 βελτίωσης αυτής ήταν: (1) η ψήφιση το 1884 από την βουλή του νέου δασµολογίου του τότε υπουργού Οικονοµικών και προέδρου της κυβέρνησης Χαρίλαου Τρικούπη ( ), το οποίο προέβλεπε την αύξηση των δασµών εισαγωγής ορισµένων προϊόντων που, αν και έγινε για εισπρακτικούς λόγους, βοήθησε την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών βιοµηχανιών και Υφαντουργείο Παπαγεωργίου στον Βόλο στις αρχές του βιοτεχνιών, (2) η σηµαντική 20ου αιώνα (Πηγή: Αρχείο Ζηµέρη, Η.Κ.Ι Βόλου). βελτίωση των συγκοινωνιών, (3) η αύξηση του πληθυσµού της χώρας και ιδιαίτερα των αστικών κέντρων µε την προσάρτηση της Θεσσαλίας το 1881, και (4) η υποτίµηση του ελληνικού νοµίσµατος το 1880 που είχε ως συνέπεια το 1895 να έχει χάσει το 45% της αξίας του, αν και µέχρι το 1910 την είχε επανακτήσει πλήρως. Το 1876, η ελληνική βιοµηχανία αριθµούσε 145 εργοστάσια µε συνολική κινητήρια δύναµη 1.97 ίππους (Smith, 1876). Η δεκαετία του 1910 µε τους Βαλκανικούς πολέµους ( ) και την επέκταση της Ελλάδας έδωσαν νέα ώθηση στην ελληνική βιοµηχανία ώστε να παύει πλέον η χώρα να παρουσιάζεται από οικονοµικής άποψης ως καθαρά αγροτική. Από το 1915 και µετά, η ζήτηση για προϊόντα που προήλθε από την συγκέντρωση συµµαχικού στρατού στην Μακεδονία κατά τον Α Παγκόσµιο Πόλεµο ( ) σε συνδυασµό µε τον οικονοµικό αποκλεισµό της χώρας λόγω του υποβρυχίου πολέµου έδωσαν ιδιαίτερη ώθηση στην ελληνική βιοµηχανία. Η ώθηση αυτή έφερε κέρδη, αύξηση του βιοτικού επιπέδου και νέες καταναλωτικές ανάγκες που προκάλεσαν επενδύσεις σε νέες βιοµηχανίες. Την περίοδο ιδρύθηκαν 66 µεγάλες βιοµηχανικές επιχειρήσεις. 2.5 Η Καθιέρωση της Επιστηµονική ιοίκησης Μέθοδοι διοίκησης παραγωγής εφαρµόζονταν ήδη από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και Κινέζοι συντόνισαν έργα τεράστιας κλίµακας για την κατασκευή των Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 10

11 πυραµίδων και του σινικού τείχους, αντίστοιχα. Ανάλογες µέθοδοι εφαρµόστηκαν και στην ελληνική και ρωµαϊκή εποχή. Όµως οι µέθοδοι αυτές ήταν εµπειρικές. Μόνον όταν οι διευθυντές παραγωγής άρχισαν να παρακολουθούν τις πρακτικές τους υπό το φως της ορθολογικής, συµπερασµατολογικής προσέγγισης που χαρακτηρίζει την επιστηµονική έρευνα Χειροδιαλογή µεταλλευµάτων στο "µεταλλοπλύσιο" της Γαλλικής Εταιρίας Μεταλλείων Λαυρίου στον Κυπριανό γύρω στα 1900 (Πηγή: Γ. Κ. Μάνθος, µπόρεσε η διοίκηση να ονοµασθεί επιστήµη και να κερδίσει µέρος του σεβασµού που δίδονταν σε άλλες επιστήµες όπως η ιατρική και η µηχανική. Όπως είναι φυσικό, οι Μεταλλευτικό-Μεταλλουργικό Λαύριο, πρώτοι υποστηρικτές µιας τέτοιας 1990). επιστηµονικής προσέγγισης της διοίκησης υπήρξαν µηχανικοί. Μάλιστα, ο σπουδαίος Φλωρεντινός καλλιτέχνης, µηχανικός και επιστήµονας Leonardo da Vinci ( ) ήταν από τους πρώτους που παρατήρησαν επιστηµονικά την ανθρώπινη εργασία, χρονοµετρώντας την ποσότητα χώµατος που µπορούσε να φτυαρίσει ένας εργάτης. Ωστόσο, όσο η παραγωγή γινόταν σε µικρές εγκαταστάσεις και επιδέχονταν άµεσης επιτήρησης, δεν υπήρχε κίνητρο για την ανάπτυξη συστηµατικών µεθόδων διοίκησης παραγωγής. Η διοίκηση πρωτοεµφανίστηκε ως επιστηµονικός κλάδος στα τέλη του 19 ου αιώνα µε την ανάπτυξη µεγάλων ολοκληρωµένων βιοµηχανικών επιχειρήσεων που λόγω της πολυπλοκότητάς τους απαιτούσαν προχωρηµένες και συστηµατικές µεθόδους ελέγχου. εδοµένου ότι οι ΗΠΑ ηγήθηκαν της προσπάθειας για ολοένα αυξανόµενη κλίµακα παραγωγής, µοιραία ηγήθηκαν και της διοικητικής επανάστασης που την συνόδευσε. Πάντως, πριν οι Αµερικανοί θεωρητικοί της διοίκησης παραγωγής αναπτύξουν τις ιδέες τους υπό το φως της δεύτερης βιοµηχανικής επανάστασης, ο Γερµανός φιλόσοφος, κοινωνιολόγος, ιστορικός και επαναστάτης, Karl Marx ( ), αναµφισβήτητα ο διανοούµενος του 19 ου αιώνα µε την µεγαλύτερη επιρροή σε θέµατα κοινωνιολογίας σε παγκόσµιο επίπεδο, το 1867 δηµοσίευσε τον πρώτο τόµο του βιβλίου του Το Κεφάλαιο. Στο Κεφάλαιο, ο Marx ανέπτυξε την δική του θεωρία για την αξία της εργασίας που βασιζόταν στην ιδέα της υπεραξίας και Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 11

12 της εκµετάλλευσης, η οποία θα οδηγούσε µοιραία στην µείωση της κερδοφορίας και στην κατάρρευση του βιοµηχανικού καπιταλισµού. Στην ανάλυσή του για την καπιταλιστική διαδικασία της παραγωγής, ο Marx ξεχώρισε δύο βασικές µορφές οργάνωσης της παραγωγής, την ετερογενή και την σειριακή, οι οποίες παίζουν πολύ διαφορετικούς ρόλους στην µετάλλαξη της παραγωγής από χειρονακτική σε µηχανοποιηµένη στην σύγχρονη βιοµηχανία. Στην πρώτη µορφή, το παραγόµενο προϊόν συναρµολογείται από επιµέρους εξαρτήµατα που κατασκευάζονται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, και στην δεύτερη µορφή, το προϊόν οφείλει την τελική µορφή του σε µία σειρά από συνδεδεµένες επεξεργασίες και χειρισµούς. Επίσης, πριν από την καθιέρωση του µαζικού ενδιαφέροντος για την διοίκηση της παραγωγής που επήλθε µε το κίνηµα της επιστηµονικής διοίκησης στην Αµερική, όπως θα δούµε παρακάτω, µερικοί Άγγλοι συγγραφείς είχαν προβλέψει την συστηµατοποίηση της διοίκησης παραγωγής ήδη από την πρώτη βιοµηχανική επανάσταση. Ενδεικτικά, το 1892, ο µαθηµατικός Charles Babbage ( ), σχεδιαστής της διαφορικής µηχανής (difference engine), ενός µηχανολογικού υπολογιστή µαθηµατικών πράξεων, προάγγελου των σύγχρονων υπολογιστών, δηµοσίευσε το βιβλίο του δηµοσίευσε το βιβλίο του On the Economy of Machinery and Manufactures, το οποίο αναφερόταν σε διαδικασίες οργάνωσης και κοστολόγησης σε εργοστάσια. Από τα παλαιότερα κείµενα Αµερικανών συγγραφέων πάνω στην διοίκηση παραγωγής φαίνεται να είναι τα γράµµατα του James Waring See προς τον εκδότη του περιοδικού American Machinist που πρωτοεµφανίστηκαν το 1887 (Hopp και Spearman, 2000). Η ιδέα ότι η διοίκηση µπορούσε να αποτελεί επάγγελµα ήρθε στην επιφάνεια όταν η επιστήµη του µηχανικού άρχισε να αναγνωρίζεται ως επάγγελµα. Ο επαγγελµατικός σύλλογος American Society of Mechanical Engineers (ASME) που ιδρύθηκε το 1880 γρήγορα έγινε χώρος δηµόσιας συζήτησης για θέµατα που σχετίζονταν µε την λειτουργία και διοίκηση της παραγωγής. Το 1886, ο µηχανικός και συνιδρυτής της εταιρίας κλειδαριών Yale Lock Company, Henry Towne ( ), παρουσίασε εργασία του στον ASME µε τίτλο «The Engineer as an Economist», στην οποία ζητούσε την δηµιουργία µέσα στον ASME ενός οικονοµικού τµήµατος µε αντικείµενο την διοίκηση παραγωγής. Αν και ο ASME δεν δηµιούργησε τοµέα διοίκησης παρά 34 χρόνια αργότερα, ο Towne και άλλοι διατήρησαν τις συζητήσεις γύρω από θέµατα διοίκησης παραγωγής στο προσκήνιο του ASME. Το 1910, δηµοσιεύθηκε το πρώτο εγχειρίδιο µηχανικών βιοµηχανίας µε τίτλο Factory Organization and Administration από τον Hugo Diemer. Τρία χρόνια αργότερα, το 1913, ο Ford W. Harris δηµοσίευσε µια από τις πρώτες εφαρµογές µαθηµατικών προτύπων στην Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 12

13 διοίκηση παραγωγής, που αφορούσε τον καθορισµό του βέλτιστου µεγέθους παρτίδας παραγωγής (Harris, 1913). Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που δηµιούργησε το ζωηρό ενδιαφέρον, τους φανατικούς οπαδούς και το συστηµατικό πλαίσιο που ήταν απαραίτητο για την ανακήρυξη της διοίκησης ως επιστήµης, αυτός ήταν ο Frederick W. Taylor ( ). Ο Taylor, που αναφέρεται συχνά ως ο πατέρας της επιστηµονικής διοίκησης (scientific management), ήταν µηχανολόγος µηχανικός µε αρκετές τεχνολογικές καινοτοµίες στο ενεργητικό του, πολλές από τις οποίες πατένταρε. Παρ όλες τις καινοτοµίες του, όµως, έµεινε γνωστός στην ιστορία κυρίως για τον σύστηµα διοίκησης παραγωγής που ανέπτυξε και εφάρµοσε. Ο κορµός του συστήµατος αυτού βασιζόταν στην αποσύνθεση των διαδικασιών παραγωγής στα συστατικά τους στοιχεία και στον ανασχεδιασµό των στοιχείων αυτών µε σκοπό την βελτίωση της αποδοτικότητάς τους. Έχοντας καθορίσει πρότυπα για τις διαδικασίες παραγωγής, στην συνέχεια ο Taylor εξέτασε πώς θα δοθούν κίνητρα στους εργάτες για να τα επιτύχουν. Σύµφωνα µε την θεωρία του, υπήρχε ένας ξεκάθαρος διαχωρισµός των καθηκόντων των διευθυντών και των εργατών. Οι διευθυντές ήταν υπεύθυνοι να παρέχουν µεθόδους και εργαλεία εργασίας, κίνητρα για εργασία, εκπαίδευση και βοήθεια στους εργαζοµένους για να επιλέγουν τη σωστή εργασία. Οι εργάτες ήταν υπεύθυνοι να εκτελούν τις εργασίες που σχεδίαζαν οι διευθυντές. Οι ιδέες του Taylor αποτυπώθηκαν στο βιβλίο του The Principles of Scientific Management που εκδόθηκε το Σήµερα, αναγνωρίζεται ευρέως ότι η πολύ µεγάλη συνεισφορά του Taylor στην διοίκηση Εσωτερικό Ναυπηγείου Cammell, Laird & Co., στο παραγωγής έγκειται Birkenhead της Αγγλίας το 1913 (Πηγή: Αρχείο Bedford περισσότερο στην Lemere). Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 13

14 συνειδητοποίηση ότι η διοίκηση παραγωγής µπορεί να προσεγγιστεί επιστηµονικά παρά στις τεχνικές που ανέπτυξε ο Taylor, οι οποίες στην πραγµατικότητα είναι περισσότερο µεθοδολογικές παρά επιστηµονικές. Οι θεωρίες του Taylor πυροδότησαν το κίνηµα της επιστηµονικής διοίκησης που ακολουθήθηκε από πολλούς άλλους. Ένας από τους παλιότερους συνεργάτες του Taylor ήταν ο Henry Gantt ( ), ο οποίος έµεινε γνωστός στην ιστορία για το διάγραµµα Gantt που χρησιµοποιείται και σήµερα στην διαχείριση έργων (project management). ύο από τους σηµαντικότερους συνηγόρους της επιστηµονικής διοίκησης ήταν ο Harrington Emerson ( ) και ο Frank Gilbreth ( ). Ο πρώτος πέτυχε σηµαντικές βελτιώσεις αποδοτικότητας στους αµερικανικούς σιδηροδρόµους και γι αυτό η γνώµη του είχε βαρύτητα στους επαγγελµατικούς κύκλους. Ο δεύτερος επέκτεινε την µελέτη χρόνων του Taylor στην µελέτη κινήσεων και εξέδωσε το βιβλίο The Psychology of Management το Οι πρωτοπόροι της επιστηµονικής διοίκησης δεν ήταν µόνο Αµερικανοί. Παρεµφερείς δραστηριότητες λάµβαναν χώρα στην Πολωνία, την Ρωσία, την Γαλλία και την Αγγλία. Το 1916, ο Γάλλος διευθυντής επιχειρήσεων Henri Fayol εξέδωσε την πρώτη συνολική θεωρία της διοίκησης στο βιβλίο του Administration Industrielle et Générale. 2.6 Η Άνοδος της Σύγχρονης Βιοµηχανικής Επιχείρησης ( ) Μέχρι το τέλος του Α Παγκοσµίου Πολέµου, η επιστηµονική διοίκηση είχε ριζώσει στις ΗΠΑ, και το αµερικανικό βιοµηχανικό σύστηµα είχε εδραιωθεί για τα καλά. Οι καθετοποιηµένες βιοµηχανίες µαζικής παραγωγής µεγάλης κλίµακας και µεγάλης ταχύτητας ήταν ο κανόνας. Οι βιοµηχανίες αυτές εκµεταλλεύονταν σε πολύ µεγάλο βαθµό τις οικονοµίες κλίµακας για την παραγωγή ενός προϊόντος. Το επόµενο βήµα για την ανάπτυξη της βιοµηχανίας ήταν η εκµετάλλευση των οικονοµιών εύρους, δηλαδή η χρήση κοινών πόρων για την παραγωγή και διανοµή µεγάλου εύρους προϊόντων. Η κλασική περίπτωση ανάπτυξης µέσω διαφοροποίησης είναι αυτή της αµερικανικής αυτοκινητοβιοµηχανίας General Motors (GM). Η GM, που είχε ιδρυθεί το 1908 από τον William C. Durant ( ) µετά από µία σειρά εξαγορών άλλων εταιριών, το 1920 βρέθηκε να είναι η πέµπτη µεγαλύτερη βιοµηχανική επιχείρηση στις ΗΠΑ. Όµως, η εταιρία ήταν προβληµατική λόγω της έλλειψης συντονισµού των επιµέρους εταιριών της. Την κατάσταση έσωσε ο ιδρυτής της εταιρίας παραγωγής εκρηκτικών Du Pont Powder Company, Pierre Du Pont ( ). Ήδη από το 1917, ο Du Pont είχε κάνει την δική του εταιρία την πρώτη αµερικανική εταιρία Copyright Γιώργος Λυµπερόπουλος 14

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΑΟΔΕ Γ ΕΠΑ.Λ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΟ Ε-ΕΠΑΛ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΟΜΑ Α Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.10, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών ιοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Η φιλοσοφία Just-in-Time Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισµός Προέλευση JIT Το παράδειγµα τηςtoyota Βασικές αρχές JIT Στόχοι JIT Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 2 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: Κοτούπα Φρειδερίκη, Α.Μ.3573 Μπασούκου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί η εξελικτική πορεία των αρχών διοίκησης Το επιστηµονικό κίνηµα

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων.

Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Atlantis MRP & MRP II MRP I Ένα σηµαντικό χαρακτηριστικό γνώρισµα των τελευταίων ετών αλλά και αυτών που ακολουθούν είναι οι αλλαγές που σηµειώνονται στο χώρο των επιχειρήσεων. Στις προβλέψεις αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΙ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΛΕΩΝΙ ΑΣ ΜΟΣΧΟΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η υπεροχή του σιδηρόδροµου σε ταχύτητα, οικονοµία, προστασία περιβάλλοντος, ασφάλεια κλπ. έναντι των

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ...1 1.1 ΠΕΡΙΟ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ...1 1.2 ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ...5 1.3 ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ...

1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ...1 1.1 ΠΕΡΙΟ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ...1 1.2 ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ...5 1.3 ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ... 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ...1 1.1 ΠΕΡΙΟ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ...1 1.2 ΑΙΤΙΑ ΓΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ...5 1.3 ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ...6 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Στο σχ.1.1 φαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ανάλυσης Δρ. Βασιλική Καζάνα

ανάλυσης Δρ. Βασιλική Καζάνα Ιστορία του Μάνατζμεντ- Πρότυπα ανάλυσης Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 2: Προσεγγίσεις της Διοίκησης Επιχειρήσεων από τις διάφορες Σχολές Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 2: Προσεγγίσεις της Διοίκησης Επιχειρήσεων από τις διάφορες Σχολές Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 2: Προσεγγίσεις της Διοίκησης Επιχειρήσεων από τις διάφορες Σχολές Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ERP Τι Είναι - Χαρακτηριστικά Οφέλη από την Εφαρµογή τους 2. Μεθοδολογική Προσέγγιση Επιλογής & Υλοποίησης Συστηµάτων ERP

Διαβάστε περισσότερα

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics)

AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Παράρτημα Κατερίνης Τμήμα Τυποποίησης και Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) AΤΕΙ Θεσσαλονίκης - Διακίνησης Προϊόντων (Logistics) www.logistics.teithe.gr Επίκουρος Καθηγητής dfolinas@gmail.com Στόχοι Θέματα παρουσίασης παρουσίασης Επιστήμη των Logistics Επιχειρηματικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου

Διοίκηση Επιχειρήσεων. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Διοίκηση Επιχειρήσεων Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες και Θεωρίες της Διοικητικής Επιστήμης Πουλιόπουλος Λεωνίδας Τμήμα Διεθνούς Εμπορίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΤΕΙ Χαλκίδας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Επιχειρησιακή Έρευνα Τυπικό Εξάμηνο: Δ Αλέξιος Πρελορέντζος Εισαγωγή Ορισμός 1 Η συστηματική εφαρμογή ποσοτικών μεθόδων, τεχνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου Ηµερίδα «Η Ναυπηγική Βιοµηχανία στην Ελλάδα - Παρούσα κατάσταση Προοπτικές» Ναυτικός Όµιλος Ελλάδος 30 Μαΐου 2005 ΘΕΜΑ: «Ο Τεχνολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Ανάπτυξη νέων προϊόντων Τμηματοποίηση της αγοράς ΚΑΝΑΛΙΑ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τιμολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1. Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΜΕ Η/Υ 1 Του Αποστόλου Παπαποστόλου Επίκουρου Καθηγητή του ΤΕΙ Αθήνας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γραφικές παραστάσεις µε υπολογιστές έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που οι ε- πιστήµονες που δούλευαν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Α.Ο.Δ.Ε. - ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.6, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης

Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Μάρκετινγκ Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ενότητα 2: Διανομή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) Σκοποί

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο. Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο. Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Επιστήµη των Αποφάσεων, ιοικητική Επιστήµη 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Ορισµός

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Επίπεδο Μαθήματος Γνωστική Περιοχή Γλώσσα Διδασκαλίας Μεταπτυχιακό Διοίκηση Διαδικασιών Ελληνικά

ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ. Επίπεδο Μαθήματος Γνωστική Περιοχή Γλώσσα Διδασκαλίας Μεταπτυχιακό Διοίκηση Διαδικασιών Ελληνικά ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΜΒΑ Κωδικός Μαθήματος Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (ECTS) MΒΑN-670DG Διοίκηση Παραγωγής και 7.5 Έλεγχος Ποιότητας (Operations and Quality Management) Τμήμα Εξάμηνα Σχολή Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου

Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό. Θεωρητικές Σημειώσεις 2. Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Ιδρύοντας έναν συνεταιρισμό Εγχειρίδιο Συνεργατικού Εργαστηρίου Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι μέλη συνεταιρισμών Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις, παρέχουν πάνω από 100.000.000

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 2: Κλασική τακτική στη διοίκηση Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3

Α.2. Οι κάθετες ομάδες μπορεί να είναι διαρκείς (μόνιμες) ή προσωρινές ΜΟΝΑΔΕΣ 3 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1/3/2015 ΟΜΑΔΑ Α Για τις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 1: Περίοδοι οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 3ο Επιστημονικό Πεδίο 3 5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Οι πτυχιούχοι της Σχολής: Στατιστικής του Πειραιά εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, ενώ του Αιγαίου (2ο Πεδίο) δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΔΕΟ 11-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 3 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ ΑΜ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή..σελ. 2 Μέτρηση εργασίας σελ. 2 Συστήματα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

http://kesyp.didefth.gr/ 1

http://kesyp.didefth.gr/ 1 248_Τµήµα Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών Πανεπιστήµιο Κρήτης, Ηράκλειο Προπτυχιακό Πρόγραµµα Σκοπός του Τµήµατος Εφαρµοσµένων Μαθηµατικών είναι η εκαπαίδευση επιστηµόνων ικανών όχι µόνο να υπηρετήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 6η: ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάλυση ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΙΧΜΗΣ

Έρευνα και Ανάλυση ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΕ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΙΧΜΗΣ Έρευνα και Ανάλυση Μάϊος 2001 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΣΕΒ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΣΥΝΟΨΗ Β. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΕΣ ΑΙΧΜΗΣ 1. Τα ερωτήµατα και το δείγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 13 :Ιστορία της Διοικητικής Σκέψης Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΒασική Πληροφοριακή Υποδομή των Επιχειρήσεων Βασίλης Ταμπακάς, Καθηγητής 1 Βασικά - Ορισμοί Συστήματα Διαχείρισης Επιχειρηματικών Πόρων ή Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

xiii Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

xiii Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης xiii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΚΛΑΣΕΩΣ (WORLD CLASS MANUFACTURING). 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Η ιστορία της μεταποίησης διεθνούς κλάσης 2 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία

Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Αγροτική και βιομηχανική παραγωγή Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Αγροτική παραγωγή: Ελλάδα Νορβηγία Γεωγραφία Περιγραφή Η Ελλάδα και η Νορβηγία είναι δύο ευρωπαϊκές χώρες. Η πρώτη είναι μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2005 Ισόρροπη και σταθερή ανάπτυξη των οικονοµικών µεγεθών τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Περαιτέρω βελτίωση των περιθωρίων κέρδους

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Ο ρόλος του Marketing στη ιεθνή Οικονομία Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα & Επεξηγήσεις Marketing 2

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Nexans ανακοινώνει τη νέα μορφή διακυβέρνησης και την επιτάχυνση των στρατηγικών ενεργειών που θα δρομολογήσουν το μέλλον

Η Nexans ανακοινώνει τη νέα μορφή διακυβέρνησης και την επιτάχυνση των στρατηγικών ενεργειών που θα δρομολογήσουν το μέλλον Δελτίο Τύπου Η Nexans ανακοινώνει τη νέα μορφή διακυβέρνησης και την επιτάχυνση των στρατηγικών ενεργειών που θα δρομολογήσουν το μέλλον Παρίσι, 1 Οκτωβρίου 2014 Η μακροπρόθεσμη προοπτική για τη βιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT

ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ / ICT ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ / ICT Η στροφή προς τις υψηλές τεχνολογίες, κυρίως στο πλαίσιο της Ψηφιακής Στρατηγικής (2006-2013) έχει οδηγήσει στην βελτίωση των περισσότερων δεικτών Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης

ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης Specisoft www.specisoft.gr ΔΙΟΙΚΗΣΗ Προγραμματισμός Επιχειρήσεων: Η Λογική προσέγγιση του μέλλοντος της Επιχείρησης Από Γιώργο Μανουσόπουλο, Σύμβουλο Επιχειρήσεων, εξωτερικό συνεργάτη στης Specisoft Ο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η διοίκηση παραγωγής και έργων;

Τι είναι η διοίκηση παραγωγής και έργων; Τι είναι η διοίκηση παραγωγής και έργων; Τι είναι η διοίκηση παραγωγής και έργων; ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Μόνιμη οργάνωση πόρων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Προσωρινή οργάνωση πόρων Ορισμός της

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2008-09 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας

Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα. Κεφάλαιο 2. Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση. Ευαγγελάτος Ανδρέας Κεφάλαιο 2 Στρατηγικά Πληροφοριακά Συστήµατα Ο στρατηγικός ρόλος των Πληροφοριακών Συστηµάτων ιοίκησης στην επιχείρηση Ευαγγελάτος Ανδρέας Εργαστήριο Πολυµέσων Επικοινωνίας 1. Εκπαιδευτικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών

Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διοίκηση Παραγωγής και Υπηρεσιών Διαχείριση Αποθεμάτων Βασικές Αρχές και Κατηγοριοποιήσεις Γιώργος Ιωάννου, Ph.D. Αναπληρωτής Καθηγητής Σύνοψη διάλεξης Ορισμός αποθεμάτων Κατηγορίες αποθεμάτων Λόγοι πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα

Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Agro-logistics: Πιστοποίηση και Ιχνηλασιμότητα Τσιτσάμης Σπυρίδων 1, Ιακώβου Ελευθέριος 2, Βλάχος Δημήτριος 2 Τα Logistics των αγροτικών προϊόντων (Agro-logistics) είναι αναμφίβολα ένας ραγδαία αναπτυσσόμενος

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 7η ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Τι ορίζεται ως απόθεμα;

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης

Ιστορικό υπόβαθρο ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO. Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ISO Οµιλητής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΚΙΖΓΚΗΣ Χηµικός, MSc, Σύµβουλος Συστηµάτων ιαχείρισης Ιστορικό υπόβαθρο Το παλαιότερο παράδειγµα πιστοποίησης ήταν πρότυπα µέτρα και σταθµά

Διαβάστε περισσότερα

Τα Χαρακτηριστικά µας I

Τα Χαρακτηριστικά µας I d.d. Synergy Hellas Τα Χαρακτηριστικά µας I Οι Σύµβουλοί µας Η Φιλοσοφία µας Οι Ικανότητές µας υναµική & Έµπειρη οµάδα Συµβούλων Μέση Εµπειρία > 7 χρόνια Ενεργοί Σύµβουλοι µε Εµπειρία 17 ετών Οµαδικό πνεύµα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ PHARMATHEN ΑΒΕΕ... 3 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Διαµόρφωση και Εφαρµογή Στρατηγικής. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Κεφάλαιο 8. Διαµόρφωση και Εφαρµογή Στρατηγικής. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Κεφάλαιο 8 Διαµόρφωση και Εφαρµογή Στρατηγικής McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Διαµόρφωση και Εφαρµογή Στρατηγικής v Οι ειδικοί στόχοι του παρόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο)

Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο) Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική(4 χρόνια, Πτυχίο) Περιγραφή Μέσα από ένα συνδυασμό μαθημάτων και από τους δύο τομείς, το πτυχίο Ηλεκτρολογική και Ηλεκτρονική Μηχανική προσφέρει στους φοιτητές μια

Διαβάστε περισσότερα