Προβλήματα γραπτού λόγου Σπανττδάκης Γιάννης Επικ. Καθηγητής ΠΤΑΕ Πανεπιστημίου Κρήτης Η ανάγνωση και η παραγωγή ενός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προβλήματα γραπτού λόγου Σπανττδάκης Γιάννης Επικ. Καθηγητής ΠΤΑΕ Πανεπιστημίου Κρήτης email: ispantid@edc.uoc.gr Η ανάγνωση και η παραγωγή ενός"

Transcript

1 Προβλήματα γραπτού λόγου Σπανττδάκης Γιάννης Επικ. Καθηγητής ΠΤΑΕ Πανεπιστημίου Κρήτης Η ανάγνωση και η παραγωγή ενός επικοινωνιακού κειμένου είναι δύσκολες, πολυσύνθετες, πολύπλοκες αλλά και διδάξιμες δραστηριότητες. Η εκμάθηση τους αποτελεί βασικό διδακτικό στόχο του σχολείου μια και ο γραπτός λόγος, εκτός της επικοινωνιακής του λειτουργίας,_ διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο αφενός μεν στην ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία του ίδιου του σχολείου αφετέρου δε στην ανάπτυξη των μεταγνωσιακών δεξιοτήτων των μαθητών. Οι μαθητές, για να μάθουν να γράφουν με επάρκεια και ακρίβεια και για να χρησιμοποιούν το γραπτό ως ένα μέσο επικοινωνίας, χρειάζεται να αναπτύξουν ποικβες δεξιότητες, γνώσεις και στρατηγικές. Με άλλα λόγια για να μπορέσουν να κατανοήσουν, να ερμηνεύσουν, αλλά και να γράψουν οι ίδιοι ένα επικοινωνιακό κείμενο απαιτείται να έχουν αναπτύξει σε επαρκή βαθμό δεξιότητες (δηλαδή αυτόματες τεχνικές επεξεργασίας πληροφοριών οι οποίες εφαρμόζονται με ελάχιστη γνωσιακή επιβάρυνση), γνώσεις (που αφορούν τα δομικά στοιχεία του κειμένου, σε σχέση με την εκάστοτε διαμορφωμένη επικοινωνιακή κατάσταση) και στρατηγικές (δηλαδή εμπρόθετες δραστηριότητες για την επίτευξη ενός ειδικού στόχου). Επιπλέον, ως έμπειροι αναγνώστες και συγγραφείς είναι απαραίτητο να δομήσουν πέρα από τις γλωσσικές και μεταγλωσσικές δεξιότητες και γνωσιακές και μεταγνωσιακές. Ο μαθητής είτε ως έμπειρος αναγνώστης, είτε ως έμπειρος συγγραφέας επεξεργάζεται και αξιολογεί μια γραπτή πληροφορία για να παράγει νέα γνώση. Η ανάγνωση και η παραγωγή ενός επικοινωνιακού κειμένου, ως γνωσιακές διαδικασίες, παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες. Και οι δύο χαρακτηρίζονται εμπρόθετες διαδικασίες δόμησης νοήματος. Ο αναγνώστης και ο συγγραφέας συνθέτουν τις σχέσεις ανάμεσα στο κείμενο και σε αυτά που γνωρίζουν, αισθάνονται και πιστεύουν. Για παράδειγμα, οι προγενέστερες γνώσεις, αξίες, εμπειρίες, αισθήματα, προσδοκίες, κίνητρα και στόχοι επηρεάζουν σημαντικά τον αναγνώστη και το συγγραφέα στην προσπάθεια τους να συνθέσουν το νόημα του κειμένου. Κατ αυτή την έννοια το νόημα του κειμένου δεν βρίσκεται στο κείμενο αλλά στο μυαλό του αναγνώστη και του συγγραφέα. Όταν οι προσδοκίες και οι στόχοι που έχει θέσει ο αναγνώστης ή ο συγγραφέας δεν ικανοποιούνται τότε αυτοί προχωρούν στις απαραίτητες αναθεωρήσεις. Η ποσότητα αλλά κυρίως η ποιότητα των αναθεωρήσεων αποτελούν κριτήριο ωριμότητας του εγγράμματου ατόμου. Όσο πιο ώριμος είναι ο μαθητής συγγραφέας τόσο περισσότερες αναθεωρήσεις - βελτιώσεις κάνει στο κείμενο του. Οι αρχάριοι συγγραφείς κάνουν λίγες και επιφανειακές αναθεωρήσεις, οι οποίες αφορούν κυρίως την εμφάνιση και την ορθογραφία. Οι έμπειροι συγγραφείς κάνουν αναθεωρήσεις που αφορούν κυρίως τη δομή, το περιεχόμενο και το λεξιλόγιο των κειμένων. Οι τελευταίοι έχουν την τάση να αναθεωρούν όχι μόνο λέξεις και προτάσεις αλλά και παραγράφους στο κείμενο τους. Ενδεικτικό κριτήριο ωριμότητας αποτελούν τα «σβησίματα» που κάνει ο συγγραφέας. Οι αναθεωρήσεις που γίνονται από τον συγγραφέα κατά την παραγωγή του γραπτού λόγου είναι πιο απαιτητικές γνωσιακά από τις αναθεωρήσεις που γίνονται κατά την ανάγνωση ενός άλλου κειμένου. Μια άλλη ομοιότητα είναι το γεγονός ότι μέσα από τις δύο διαδικασίες ο μαθητής συνθέτει, δομεί νέες γ ν σ ε ι ς. Και οι δύο διαδικασίες απαιτούν σχεδιασμό με την έννοια ότι κατά την εκτέλεση τους τίθενται στόχοι οι οποίοι σχετίζονται με τις προγενέστερες γνώσεις. Αναγνώστης και συγγραφέας διαβάζουν και γράφουν για να επιτύχουν κάποιο στόχο. Ο αναγνώστης, για να μπορέσει να κατανοήσει ένα κείμενο 1

2 και να προβεί στις κατάλληλες ερμηνείες, συνδυάζει τις παλαιότερες γνώσεις που έχει με τις νέες που προκύπτουν μέσω της αλληλεπίδρασης του με το κείμενο^ο συγγραφέας επεξεργάζεται τις πληροφορίες που θέλει να γράψει και τις παραθέτει με τέτοιο τρόπο ώστε να εξυπηρετούν το σκοπό που έχει θέσει. Έτσι, μέσα από το συνδυασμό των πληροφοριών και των γνώσεων για την επίτευξη του στόχου προκύπτει νέα γνώση. Πολλές φορές ο συγγραφέας μαθαίνει, καθώς γράφει, νέα πράγματα για το θέμα που γράφει, τα οποία δεν γνώριζε πριν αρχίσει τη γραφή. Ακόμα, ο έμπειρος χρήστης του γραπτού λόγου σχεδιάζει, εφαρμόζει και αξιολογεί μια στρατηγική, ανάλογα με το κείμενο που διαβάζει ή που θέλει να γράψει, το σκοπό για τον οποίο διαβάζει ή γράφει κάτι καθώς και τις συνθήκες και το πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματώνονται οι διαδικασίες της ανάγνωσης ή της παραγωγής του γραπτού λόγου. Ο μαθητής με αναπτυγμένες μεταγνωσιακές δεξιότητες γνωρίζει ποια στρατηγική του είναι αναγκαία και χρήσιμη τη δεδομένη στιγμή. Γνωρίζει, επίσης, πότε και πώς θα την εφαρμόσει μέσα σε μια επικοινωνιακή περίσταση για να πετύχει το σκοπό του, καθώς και το γιατί χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη στρατηγική ή δεξιότητα. Μπορεί δηλαδή να παρατηρεί, να αξιολογεί και να αιτιολογεί τις στρατηγικές και αποφάσεις του και να αισθάνεται ικανοποιημένος με τις επιλογές που κάνει. Ως έμπειρος αναγνώστης, ο μαθητής, για να πετύχει το σκοπό του μπορεί, καθώς διαβάζει, να χρησιμοποιεί διαφορετική στρατηγική προσέγγισης του κειμένου. Στη συνέχεια αξιολογεί αν η στρατηγική που χρησιμοποίησε ήταν η καταλληλότερη και η αποτελεσματικότερη για τη συγκεκριμένη περίσταση. Επίσης, ο μαθητής ως συγγραφέας επιλέγει την καταλληλότερη στρατηγική για να επιτύχει το σκοπό για τον οποίο γράφει το κείμενο ή τροποποιεί το σκοπό για τον οποίο γράφει καθώς αξιολογεί την πορεία και το περιεχόμενο του γραπτού λόγου. Πέρα από τα παραπάνω, ο μαθητής χρειάζεται να αποκτήσει επίγνωση των απαιτήσεων και των δυσκολιών του έργου που έχει να επιτελέσει ως αναγνώστης και ως συγγραφέας. Η επίγνωση αυτή των απαραιτήτων διαδικασιών (διαδικαστική γνώση) σε συνδυασμό με τη προγενέστερη γνώση του μαθητή (δηλωτική γνώση) αποτελούν βασικά δομικά χαρακτηριστικά των έμπειρων αναγνωστών και συγγραφέων με αναπτυγμένες μεταγνωσιακές δεξιότητες. Με άλλα λόγια, οι μαθητές για να κατανοήσουν ή να παράγουν ένα επικοινωνιακό κείμενο θα πρέπει να έχουν αναπτύξει τις αναγκαίες μεταγνωσιακές δεξιότητες. Δεν πρέπει δηλαδή να γνωρίζουν μόνο τις απαραίτητες δεξιότητες και στρατηγικές για την κατανόηση και τη συγγραφή ενός κειμένου, αλλά να είναι σε θέση να τις εφαρμόζουν τη στιγμή που τη χρειάζονται και να δίνουν ικανοποιητικές απαντήσεις όταν τις αξιολογούν. Πολλοί ερευνητές τονίζουν τη σημασία που έχει να εισπράττουν από την όλη διαδικασία θετικά συναισθήματα. Η γνώση όχι μόνο του ποια στρατηγική ή δεξιότητα είναι αναγκαία κατά την ανάγνωση ή τη συγγραφή ενός κειμένου, αλλά και η γνώση του πότε και του γιατί αποτελούν δομικά στοιχεία της μεταγνώσης. Πολλές φορές οι μαθητές με προβλήματα στο γραπτό λόγο υπερτιμούν ή υποτιμούν τον εαυτό τους. Εκτός από την υπερτίμηση ή υποτίμηση αυτό που χαρακτηρίζει περισσότερο το μαθησιακό τους προφ& είναι η αφηρημάδα, η αδράνεια, η αποδιοργάνωση. Οι μαθητές αυτοί δεν μπορούν να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά, επιδέξια και ευλύγιστα μεταγνωσιακές στρατηγικές για να πετύχουν τους στόχους τους είτε ως αναγνώστες, είτε ως συγγραφείς. Οι ελλιπείς αυτές μεταγνωσιακές δεξιότητες τους δυσκολεύουν στην επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής πριν αρχίσουν να διαβάζουν ή να γράφουν, στην παρακολούθηση της 2

3 δραστηριότητας της κατανόησης ή της παραγωγής και στον έλεγχο και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της ανάγνωσης και της γραφής. Ο μαθητής, ως συγγραφέας ενός επικοινωνιακού κειμένου, θα πρέπει να συνδυάζει τους ρόλους του γραμματέα και του δημιουργού. Ο συνδυασμός των δύο ρόλων του επιτρέπει να συγκεντρώνει τη προσοχή του στην επίτευξη του ενός μόνο στόχου κάθε φορά. Ο μαθητής δηλαδή για να γράψει ένα επικοινωνιακό κείμενο είναι σε θέση να ενορχηστρώνει τις φάσεις της γέννησης, οργάνωσης, καταγραφής, βελτίωσης και έκδοσης του κειμένου. Ακολουθώντας τις φάσεις αυτές ο μαθητήςσυγγραφέας επιλέγει τους αναγνώστες του, το ακροατήριο του και το σκοπό για το οποίο θέλει να γράψει το κείμενο του στην αρχή, πριν ακόμα αρχίσει να γράφει. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο παράγει ιδέες, τις οργανώνει τις καταγράφει και στη συνέχεια κάνει τις απαραίτητες βελτισεις, προσαρμογές και αναθεωρήσεις έως ότου επιτύχει τους στόχους που έθεσε στη προσυγγραφική φάση. Το βασικότερο πλεονέκτημα των φάσεων αυτών είναι ότι ο μαθητής κατά την παραγωγή ενός επικοινωνιακού κειμένου αποφεύγει την γνωσιακή υπερφόρτωση και είναι σε θέση να επιτύχει έναν - έναν τους στόχους που έχει θέσει. Επιπλέον, είναι σε θέση, χωρίς να διακόπτει την ολοκλήρωση της παραγωγής, να διαχειριστεί τα τυχόν «προβλήματα» που του παρουσιάζονται χωρίς να «χάνεται» μέσα σ αυτά. Μαθητής - συγγραφέας Επιλογή ακροατηρίου Οπτικοκινητικές δεξιότητες. Επιλογή Σκοπού Ορθογραφικοί κανόνες. Επιλογή είδους ' Συντακτικοί κανόνες. Γραμματικοί κανόνες Γέννηση ιδεών Οργάνωση ιδεών Βελτίωση ιδεών Έλεγχος της δραστηριότητας παραγωγής γραπτού λόγου (μεταγνώση) Ο κάθε ρόλος είναι εξαιρετικά απαιτητικός και δύσκολος. Ο γραμματέας αναλαμβάνει να εκτελέσει τις μηχανιστικές λειτουργίες της παραγωγής του γραπτού λόγου που περιλαμβάνουν τη γραφή ως οπτικοκινητική δραστηριότητα, τους ορθογραφικούς και γραμματοσυντακτικούς κανόνες, τη στίξη και τη χρήση του κατάλληλου λεξιλογίου. Για την αποτελεσματική τους εκτέλεση ο μαθητής θα πρέπει να ενεργεί όσο το δυνατόν πιο αβίαστα και με τη λιγότερη δυνατή γνωσιακή επιβάρυνση. Όταν η εκτέλεση τους δεν είναι γρήγορη και αποτελεσματική ο μαθητής συναντά προβλήματα και στην εκτέλεση του ρόλου του δημιουργού. Ο δημιουργός αναλαμβάνει να γεννήσει ιδέες, να τις οργανώσει, να τις βελτισει και να τις προσαρμόσει στο σκοπό για τον οποίο γράφει το κείμενο, στους αναγνώστες στους οποίους απευθύνεται και στο είδος του κειμένου που θέλει να γράψει. Ιδιαίτερα σε 3

4 ό,τι αφορά τη βελτίωση, ο μαθητής- συγγραφέας θα πρέπει να αποαισθητοποιηθεί γνωσιακά και συναισθηματικά από το κείμενο του για να μπορέσει να διαπιστώσει τις αδυναμίες του και τα προβλήματα του, να συνδυάσει αρμονικά τους δύο ρόλους και να προβεί στις απαραίτητες βελτιώσεις. Κατ' αυτό τον τρόπο ο έμπειρος μαθητήςσυγγραφέας χρησιμοποιεί το γραπτό λόγο ως ένα εργαλείο για να στοχαστεί πάνω στις εμπειρίες του, για να εξερευνήσει ιδέες και να δομήσει νέες. Τον χρησιμοποιεί ακόμα ως ένα αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας. για να μάθει περισσότερα και να δομήσει νέα γνώση. Έρευνες δείχνουν ό,τι οι μαθητές με προβλήματα στο γραπτό λόγο κάνουν λίγες βελτιώσεις στο κείμενο τους. Συνήθως οι βελτιώσεις που κάνουν είναι επιφανειακές και αφορούν κυρίως την εμφάνιση του κειμένου και τα ορθογραφικά λάθη. Ο μαθητής ως αναγνώστης ενός επικοινωνιακού κειμένου θα πρέπει να συνδυάζει το ρόλο του αποκωδικοποιητή και το ρόλο του κατανοητή- κριτή. Ως αποκωδικοποιητής αναλαμβάνει να εκτελέσει τις μηχανιστικές δεξιότητες της αναγνωστικής δραστηριότητας και ως κατανοητής - κριτής τις γνωσιακές και μεταγνωσιακές δεξιότητες, οι οποίες θα τον βοηθήσουν να κατανοήσει το κείμενο που αποκωδικοποιεί, να προβεί σε κρίσεις και σε ερμηνείες και να δομήσει νέα γνώση. Για την εκτέλεση του πρώτου ρόλου ο μαθητής χρειάζεται να μετασχηματίζει μηχανικά τα γραπτά σύμβολα σε ήχους. Με την εκτέλεση του δεύτερου ρόλου ο μαθητής - αναγνώστης «συλλαμβάνει» και κατανοεί το νόημα που περιλαμβάνουν τα γραπτά σύμβολα και προβαίνει σε ερμηνείες και κρίσεις. Έτσι, ο μαθητής βρίσκει και μελετά τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του επικοινωνιακού κειμένου, κάνει χρήσιμα και αποτελεσματικά σχέδια, παρακολουθεί την κατανόηση εν διαβάζει, και στοχάζεται πάνω στο περιεχόμενο και τις διαδικασίες που εκτέλεσε μετά την ανάγνωση. Οι ρόλοι των μηχανιστικών δεξιοτήτων κατά την εκτέλεση της ανάγνωσης και της παραγωγής του γραπτού λόγου είναι αναγκαίοι για την εκτέλεση του δεύτερου και πιο απαιτητικού ρόλου. Η ομαλή εκτέλεση του δεύτερου ρόλου προϋποθέτει την ομαλή λειτουργία του πρώτου. Ο δεύτερος βασίζεται και υποστηρίζει με τη σειρά του τον πρώτο. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το πόσο δυναμικά και αρμονικά είναι συνδεμένοι. Ο ένας δίνει νόημα και ουσία στον άλλον. Ο πρώτος ρόλος χωρίς την επίτευξη του δεύτερου είναι άχαρος και άνευ ουσίας. Χωρίς την ομαλή, γρήγορη και αρμονική εκτέλεση του πρώτου ρόλου δεν μπορεί να λειτουργήσει ο δεύτερος. Η αδυναμία πολλών μαθητών να ανταποκριθούν στις μαθησιακές απαιτήσεις του σύγχρονου σχολείου, όσον αφορά την ανάγνωση και την παραγωγή του γραπτού λόγου, παίρνει τις διαστάσεις ενός σοβαρού ατομικού, κοινωνικό- οικονομικού, πολιτιστικού, μα πρώτα από όλα εκπαιδευτικού προβλήματος. Το σχολείο δηλαδή θα πρέπει να βρει τρόπους και μεθόδους έγκυρης και έγκαιρης διάγνωσης των προβλημάτων αυτών ώστε να σχεδιάζει, να εφαρμόζει και να αξιολογεί τις απαραίτητες διδακτικές παρεμβάσεις, τα υποστηρικτικά μέσα ή τις διευκολύνσεις που είναι αναγκαίες για τους μαθητές που συναντούν προβλήματα στο γραπτό λόγο. Οι διαδικασίες της έγκυρης και έγκαιρης διάγνωσης και της αποτελεσματικής παρέμβασης είναι αναγκαίες γιατί οι δεξιότητες ανάγνωσης και παραγωγής γραπτού λόγου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο τρόπο λειτουργίας του ίδιου του σχολείου. Σήμερα ο μαθητής χρησιμοποιεί το γραπτό λόγο για να ολοκληρώσει το 30% με 60% των σχολικών του δραστηριοτήτων. Η αναγκαιότητα της έγκυρης διάγνωσης υπογραμμίζεται και από το γεγονός ότι ο γραπτός λόγος όχι μόνο απαιτεί υψηλού επιπέδου γνωσιακές δεξιότητες αλλά και ο ίδιος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ένα αποτελεσματικό μέσο για την ανάπτυξη των μεταγνωστικών δεξιοτήτων. Η σύνδεση του γραπτού λόγου για την ανάπτυξη των μεταγνωσιακών δεξιοτήτων και 4

5 των δεξιοτήτων της κριτικής σκέψης έχει ερευνητικά υποστηριχθεί από πλήθος ερευνών. Οι έμπειροι μαθητές χρησιμοποιούν το γραπτό λόγο ως ένα μέσο για να αναπτύξουν τις μεταγνωσιακές δεξιότητες και τις δεξιότητες κριτικής σκέψης. Οι μαθητές με σοβαρά προβλήματα στο γραπτό λόγο συνθέτουν μια ανοιιοιουενιί οιιάδα. Στην ομάδα αυτή ανήκει το 10% με 34% του μαθητικού πληθυσμού και συμπεριλαμβάνεται η πλειονότητα των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες (90%). Αξίζει να επισημανθεί πως εν το ποσοστό των μαθητών με προβλήματα της ανάγνωσης είναι γύρω στο 10% οι μαθητές με προβλήματα στην παραγωγή του γραπτού λόγου ξεπερνούν το ποσοστό του 70%. Αυτό μπορεί να συμβαίνει επειδή η παραγωγή του γραπτού λόγου είναι μια εξαιρετικά πιο δύσκολη δραστηριότητα από αυτή της ανάγνωσης. Οι παραπάνω μαθητές διαφοροποιούνται ως προς το είδος και το βαθμό του προβλήματος που έχουν. Αυτό καθιστά, αφενός μεν δύσκολη την έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση του προβλήματος αφετέρου δε κάνει πιο δύσκολο το σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση διδακτικών παρεμβάσεων που θα ικανοποιούν τις ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών αυτών. Η διαδικασία εντοπισμού του πραγματικού προβλήματος του μαθητή- συγγραφέα είναι εξαιρετικά πολύ δύσκολη γιατί πολλές φορές τα προβλήματα που έχει ο μαθητής στην εκτέλεση του ενός ρόλου παρουσιάζονται ως προβλήματα του άλλου ρόλου. Αν δεν εντοπιστεί με σαφήνεια, εγκυρότητα και αξιοπιστία το πρόβλημα τότε πιθανά ο δάσκαλος να διδάσκει το μαθητή στρατηγικές, δεξιότητες ή γνώσεις τις οποίες στην πραγματικότητα ο τελευταίος δεν τις έχει ανάγκη. Έτσι, χάνεται πολύτιμος διδακτικός χρόνος χωρίς στην ουσία ο μαθητής να υποστηρίζεται κατάλληλα. Οι μαθητές με προβλήματα στην ανάγνωση και την παραγωγή του γραπτού λόγου δυσκολεύονται να εκτελέσουν και τους δύο ρόλους. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές συναντούν προβλήματα που σχετίζονται με τη γρήγορη, αβίαστη και αποτελεσματική εκτέλεση των μηχανιστικών δεξιοτήτων (οπτικοκινητική δεξιότητα, ορθογραφικοί κανόνες, γραμματοσυντακτικοί κανόνες, L ξιλόγιo, τονισμός). Όσον αφορά το δεύτερο και πιο απαιτητικό ρόλο του δημιουργού ο μαθητής παρουσιάζει προβλήματα που σχετίζονται με τη γέννηση, την επιλογή των ιδεών, τη βελτίωση του κειμένου και την ταξινομόμηση των ιδεών του κειμένου. Έχουν προβλήματα επίσης στο να δημιουργήσουν και να οργανώσουν τη καταλληλότερη δομή για το κείμενο που γράφουν. Επιπλέον, καθώς γράφουν συναντούν προβλήματα στη στοχοθεσία και στη δόμηση υψηλότερων σχεδίων και στον ανασχεδιασμό στόχων και σκοπών κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων του γραπτού λόγου. Το σοβαρότερο όμως πρόβλημα του ρόλου αυτού σχετίζεται με τις ελλιπείς μεταγνωσιακές δεξιότητες που παρουσιάζουν πολλοί μαθητές. Οι μαθητές δηλαδή, πολλές φορές γνωρίζουν μια στρατηγική αλλά δεν είναι σε θέση να την εφαρμόσουν συνειδητά και να την αξιολογήσουν όταν την χρειαστούν. Τα προβλήματα παραγωγής του γραπτού λόγου μπορούμε λοιπόν να τα χωρίσουμε σε : α) Προβλήματα γνωστικών - μεταγνωστικών δεξιοτήτων (δυσκολίες συγγραφέα) Τα προβλήματα αυτά περιλαμβάνουν : Προβλήματα με τις γνωστικές, μεταγνωστικές δεξιότητες Προβλήματα σχεδιασμού. Προβλήματα βελτίωσης ιδεών. β) Προβλήματα μηχανιστικών δεξιοτήτων (δυσκολίες γραμματέα) Τα προβλήματα αυτά περιλαμβάνουν: Προβλήματα γραφής με το χέρι. 5

6 Προβλήματα ορθογραφίας. Προβλήματα λεξιλογίου. Προβλήματα στίξης, σύνταξης, τονισμού, χρήσης πεζών - κεφαλαίων. Τα παραπάνω προβλήματα έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα και στην ποσότητα του γραπτού λόγου που γράφουν οι μαθητές. Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των μαθητών είναι ότι γράφουν περιορισμένο αριθμό λέξεων και προτάσεων. Το γεγονός αυτό παρεμποδίζει την χρήση του γραπτού λόγου ως μέσο επικοινωνίας. Οι μαθητές υιοθετούν συχνά αρνητική στάση απέναντι στο γραπτό λόγο και αποφεύγουν να τον χρησιμοποιούν γιατί από τη χρήση του εισπράττουν αρνητικά συναισθήματα τα οποία επηρεάζουν σημαντικά την αυτοεικόνα και αυτό συναίσθημα τους. Επειδή ο γραπτός λόγος χρησιμοποιείται για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του σχολείου οι μαθητές με προβλήματα συναντούν σοβαρά προβλήματα που σχετίζονται και με τη σχολική τους εξέλιξη. Επίσης, όπως αναφέρουν οι Bereiter & Scardamalia οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ακολουθούν απλουστευμένα μοντέλα γραφής όπως αυτό της παράθεσης πληροφοριών ή συνειρμικής ypaq^(knowledge telling). Οι μαθητές αυτοί γράφουν οτιδήποτε τους έρχεται στο μυαλό χρησιμοποιώντας τη τεχνική «και μετά τι;». Οι στρατηγικές που χρησιμοποιούν καθώς διαβάζουν δεν τους βοηθούν στο να κατανοήσουν το κείμενο και να προχωρήσουν στις απαραίτητες ερμηνείες και κρίσεις. Πέρα όμως από τα πρωτογενή προβλήματα που παρουσιάζουν οι μαθητές ως αναγνώστες και συγγραφείς παρουσιάζουν συχνά και κάποια δευτερογενή προβλήματα (ψυχοσωματικά, προσαρμογής). Τύποι και μορφές αξιολόγησης Στο χώρο των προβλημάτων παραγωγής του γραπτού λόγου μπορεί να χρησιμοποιηθούν δύο τύποι αξιολόγησης: η τυπική αξιολόγηση, η οποία διεξάγεται βάσει κάποιων σταθμισμένων δοκιμασιν και η άτυπη αξιολόγηση, η οποία δε χρησιμοποιεί σταθμισμένες δοκιμασίες, αλλά δοκιμασίες που κατασκευάζει συνήθως ο εκπαιδευτικός. Και οι δύο τύποι χρησιμοποιούνται για να προσδιορίσουν το πρόβλημα και να βοηθήσουν στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της διδασκαλίας και του μαθησιακού περιβάλλοντος. Ωστόσο, η τυπική αξιολόγηση έχει τελευταία δεχτεί κριτική που επικεντρώνεται, όπως επισημαίνουν οι Thurlow, Scott, & Ysseldyke (1995a), κυρίως στο ότι δεν παρέχει αρκετές πληροφορίες για το τι κάνει ο μαθητής μέσα στην τάξη, ούτε είναι δυνατόν να περιγράψει με σαφήνεια το μαθησιακό- συγγραφικό προφ& του μαθητή στο συγκεκριμένο περιβάλλον. Ακόμη, επισημαίνουν οι ίδιοι, πως οι εκπαιδευτικοί πιέζονται και κυνηγούν υψηλές επιδόσεις στις σταθμισμένες δοκιμασίες της τυπικής αξιολόγησης και με τον τρόπο αυτό αφιερώνουν πολύ διδακτικό χρόνο για να προετοιμάσουν τους μαθητές ώστε να ανταποκριθούν σε αυτές και όχι για να ικανοποιήσουν συγκεκριμένες μαθησιακές τους ανάγκες. Επίσης, ο Wiggins (1989) επισημαίνει πως τα αποτελέσματα της τυπικής αξιολόγησης δύσκολα συνδέονται με το πρόγραμμα σπουδών. Ένα επιπλέον πρόβλημα προκύπτει όταν οι δοκιμασίες της τυπικής αξιολόγησης χρησιμοποιούνται σε μαθητές με διαφορετικό πολιτιστικό δυναμικό και εξάγονται λανθασμένα συμπεράσματα. Οι διαδικασίες της αξιολόγησης, όσον αφορά τις δυσκολίες παραγωγής του γραπτού λόγου, μπορούν να πάρουν πολλές μορφές. Έτσι, ανάλογα με το σκοπό για τον οποίο διεξάγονται μπορούν να πάρουν τη μορφή της αρχικής αξιολόγησης δηλαδή του προσδιορισμού του προβλήματος του μαθητή πριν αρχίσει η παρέμβαση, της διαμορφωτικής αξιολόγησης, η οποία έχει ως βασικό στόχο να βοηθήσει τον εκπαιδευτικό, ή όποιον τη διεξάγει, να εκτιμήσει τις παρεχόμενες εκπαιδευτικές 6

7 υπηρεσίες και τέλος, της τελικής αξιολόγησης, κατά την οποία εκτιμάται αν επετεύχθησαν οι συγκεκριμένοι διδακτικοί στόχοι. Η ανάγκη να αξιολογείται ο μαθητής μέσα στο σχολικό του περιβάλλον, δηλαδή να καταγράφεται, να αναλύεται και να ερμηνεύεται το τι πραγματικά κάνει μέσα στην τάξη του, πώς συμπεριφέρεται και τι κατέχει σε σχέση με το αναλυτικό πρόγραμμα οδήγησε τους εκπαιδευτικούς σε μορφές άτυπης αξιολόγησης. Μέσω των μορφών αυτών οι μαθητές ενθαρρύνονται να παράγουν, να δομούν, να δείχνουν ή να εκτελούν μιαν «απάντηση». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η άτυπη αξιολόγηση μπορεί να πάρει τη μορφή της αξιολόγησης της επίδοσης, της αξιολόγησης βάσει φακέλου, της αυθεντικής αξιολόγησης και της δυναμικής αξιολόγησης. Πολλοί ερευνητές θεωρούν την άτυπη αξιολόγηση το ίδιο έγκυρη και αξιόπιστη με την τυπική και πολλές φορές πιο αποτελεσματική. Σημειώνεται, πως οι παραπάνω μορφές αξιολόγησης δεν αναιρούν η μια την άλλη, αντίθετα μπορεί να αλληλοϋποστηρίζονται σε μια προσπάθεια να βοηθηθεί αποτελεσματικότερα ο μαθητής. Αναλυτικότερα οι προαναφερθείσες μορφές παρουσιάζονται παρακάτω. Άτυπη αξιολόγηση της γραφής με το χέρι Οι Mercer & Mercer (1998) επισημαίνουν, όσον αφορά τον τρόπο γραφής, πώς ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να παρατηρήσει και να συλλέξει πληροφορίες σχετικές με το: αν ο μαθητής- συγγραφέας κρατά το μολύβι σωστά, άνετα και με ευλύγιστο τρόπο αν η θέση της επιφάνεια γραφής έχει την κατάλληλη θέση και κλίση καθώς ο μαθητής - συγγραφέας γράφει αν ο μαθητής - συγγραφέας έχει τη σωστή στάση του σώματος, όταν γράφει (τρεις ορθές γωνίες πατούσες, γόνατα, μέση) αν το κεφάλι του μαθητή- συγγραφέα είναι μακριά ή κοντά στην επιφάνεια εργασίας αν ο μαθητής- συγγραφέας καθώς γράφει χρησιμοποιεί με συνέπεια το ίδιο πάντα λέρι αν ο μαθητής-συγγραφέας παρουσιάζεται νευρικός συναισθηματικά φορτισμένος ή απογοητευμένος όταν πρόκειται να γράψει αν ο μαθητής-συγγραφέας έχει αρνητική στάση απέναντι στη γραφή με το χέρι. Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να έχει υπόψη του πως η ολοκλήρωση της γραφής ως ψυχοκινητικής δραστηριότητας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ακριβή και συνεχή ανατροφοδότηση που λαμβάνει ο μαθητής- συγγραφέας από τα ίχνη που αφήνει στην επιφάνεια εργασίας. Για το λόγο αυτό οφε&ει να βοηθά τους μαθητές να λαμβάνουν τη σωστή στάση με το σώμα τους, να κρατούν άνετα και ευλύγιστα το μολύβι και να τοποθετούν την επιφάνεια εργασίας σε άνετη θέση. 7

8 Άτυπη αξιολόγηση ορθογραφίας Κλείδα ελέγχου του προϊόντος εκ μέρους του εκπαιδευτικού Σχολείο Τμήμα Ημερομηνία Ι Ι Αριθμός λαθών Δείκτες Παρατηρήσεις/σχόλια α Ονοματεπώνυμο Δείκτης Σημειώσεις Σχόλια μαθητή ορθότητας παρατηρητή / α ΑΠ/ ΑΛΣ Τ ΑΠ/ ΑΛΣ Υ ΑΠ/ ΑΛΑ Κ Παρατηρήσεις : ΑΛΑ= Αριθμός Λαθών, ΑΛΟ= Αρ. Λαθών Ορθογραφίας, ΑΛΣΤ= Αρ. Λαθών Στίξης, ΑΛΣΥ= Αριθμός Λαθών Σύνταξης, ΑΛΑΚ= Αρ. Λαθών Ακριβολογίας, ΑΘΛ= Αριθμός Θεματικών Λαθών, ΑΚΛ= Αριθμός Καταληκτικών Λαθών, Δείκτης ορθότητας =Αριθμός Λέξεων-Αριθμό Λαθών /Αριθμό Λέξεων * 100, Δείκτης στίςης= Αριθμός Προτάσεων / Αριθμό Λαθών Στίξης, Δείκτης Σύνταςης= Αριθμός Προτάσεων/ Αριθμό Λαθών Σύνταξης, Δείκτης ακριβολογίας= Αριθμός Προτάσεων / Αριθμό Λαθών Ακριβολογίας. Η παραπάνω κλείδα είναι από το: Κυριαζή, Ο., Σπαντιδάκης Ι., (2001). Τρόποι αξιολόγησης των δυσκολιών παραγωγής του γ, και των κοινωνικών δυσκολιών των μαθητών του δημοτικού σχολείου. Κίνητρο τ. 3 8

9 Βασικές αρχές της αποτελεσματικής υποστηρικτικής διδασκαλίας Η έρευνα επισημαίνει μερικές βασικές αρχές της υποστηρικτής διδασκαλίας τις οποίες θα πρέπει να έχει ο εκπαιδευτικός υπόψη του κατά την υποστήριξη του μαθητή με δυσκολίες στην παραγωγή του γραπτού λόγου. Σύμφωνα με αυτές η υποστηρικτική διδασκαλία θα πρέπει να: Ενθαρρύνει την αλληλεπιδραστική μάθηση. Αναγνωρίζει τη σημασία των προηγούμενων γνώσεων, εμπειριών και αναπαραστάσεων του μαθητή. Προετοιμάζει τους μαθητές για τη δόμηση της νέας γνώσης ή δεξιότητας. Ενθαρρύνει την ενεργητική εμπλοκή του μαθητή στο διδακτικό γίγνεσθαι. Συνδέει τις σχολικές δραστηριότητες με τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής, τονίζοντας την επικοινωνιακή λειτουργία του γραπτού λόγου Αναπτύσσει γνήσιες και ειλικρινείς διαπροσωπικές σχέσεις. Δημιουργε βιώματα επιτυχίας. Αναπτύσσει τις μεταγνωσιακές δεξιότητες των μαθητών. Αξιολογε συνεχώς τις διαδικασίες που ο μαθητής εκτελεί για την ολοκλήρωση της γραπτής δραστηριότητας, το αποτέλεσμα (προϊόν) που παράγει, το σκοπό για τον οποίο γράφει και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες λαμβάνει χώρα η γραπτή δραστηριότητα. Παρέχει την κατάλληλη ανατροφοδότηση τη στιγμή που τη χρειάζεται ο μαθητής. Παραχωρε τον έλεγχο της γραπτής δραστηριότητας στο μαθητή σύμφωνα με την αρχή της φθίνουσας καθοδήγησης. Διδάσκει τα δομικά στοιχεία των διαφόρων ειδών κειμένων. Παρέχει χρόνο στους μαθητές να ολοκληρώσουν τα κείμενα τους. Στο πλαίσιο της υποστηρικτικής διδασκαλίας ο εκπαιδευτικός προβαίνει στις ενέργειες, οι οποίες φαίνεται να έχουν κυκλωτική φορά: 1. της αρχικής αξιολόγησης 2. του σχεδιασμού της υποστηρικτικής διδασκαλίας 3. της υλοποίησης της υποστηρικτικής διδασκαλίας 4. της αξιολόγησης της επίδοσης του μαθητή 5. της τροποποίησης της υποστηρικτικής διδασκαλίας 6. της τελικής αξιολόγησης Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα (ΕΕΠ) και προβλήματα γραπτού λόγου Λέγοντας Εξατομικευμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα (ΕΕΠ) δεν εννοούμε το πλαίσιο που ο μαθητής με μαθησιακές δυσκολίες διδάσκεται μόνος του, με έναν εκπαιδευτικό, αλλά το πλαίσιο το οποίο καθιστά το μαθητή ικανό να αλληλεπιδρά με το μαθησιακό του περιβάλλον κάτω από συνθήκες οι οποίες τον κινητοποιούν, τον παροτρύνουν, τον υποστηρίζουν, τον διευκολύνουν και τον βοηθούν να αναπτύξει τις δεξιότητες του. Κατά το σχεδιασμό του ΕΕΠ λαμβάνονται αποφάσεις που αφορούν 9

10 την καταλληλότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και μέτρων, την απρόσκοπτη και αποτελεσματική λειτουργία της διεπιστημονικής ομάδας καθώς και το ποιος θα είναι υπεύθυνος για το σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση του. Το εξατομικευμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα (ΕΕΠ) αποτελεί το θεμέλιο λίθο της ειδικής αγωγής, όσον αφορά την εκπαίδευση των ατόμων με προβλήματα παραγωγής στο γραπτό λόγο και με μαθησιακές δυσκολίες γενικότερα. Κάθε μαθητής ο όποιος διαπιστώνεται ότι έχει μαθησιακές δυσκολίες και σοβαρά προβλήματα στην παραγωγή του γραπτού λόγου έχει ανάγκη και πρέπει να έχει το δικό του ΕΕΠ. Το ΕΕΠ είναι μοναδικό, γιατί μοναδικές είναι και οι μαθησιακές και συγγραφικές ανάγκες του συγκεκριμένου μαθητή και περιλαμβάνει το σύνολο των σκοπών και των διδακτικών στόχων και τον τρόπο με το οποίο αυτοί θα επιτευχθούν. Επιπλέον, παρέχει τη δυνατότητα στους γονείς, στους εκπαιδευτικούς, στο προσωπικό των Κέντρων Διάγνωσης Αξιολόγησης και Υποστήριξης (ΚΔΑΥ) και σε όσους εμπλέκονται με την εκπαίδευση του συγκεκριμένου μαθητή να συνεργαστούν για να βελτιώσουν τις συνθήκες μάθησης και να έχουν καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Το ΕΕΠ μπορεί να θεωρηθεί τόσο μια διαδικασία όσο και προϊόν. Η διαδικασία είναι το ίδιο σημαντική το προϊόν, επειδή η αξιοπιστία του προϊόντος εξαρτάται πρωταρχικά από τη διαδικασία που ακολουθείται. Ως διαδικασία απαιτεί την ουσιαστική συνεργασία των μελών της ομάδας που το δημιουργεί, την έγκυρη διάγνωση, τη σαφή και ακριβή περιγραφή του προβλήματος, τη διατύπωση ρεαλιστικών, παρατηρήσιμων και μετρήσιμων διδακτικών στόχων, την επιλογή του καταλληλότερου τόπου και των αποτελεσματικότερων υποστηρικτικών μέσων καθώς και την αρχική, συνεχή και τελική αξιολόγηση του μαθητή. Για την ολοκλήρωση του ΕΕΠ απαιτούνται μια σειρά από βήματα: Ανίχνευση: Σε αυτό το βήμα καταγράφονται οι ενδείξεις που έχει ο εκπαιδευτικός, ο γονέας ή το ΚΔΑΥ για το αν ο συγκεκριμένος μαθητής παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες και πώς αυτές επηρεάζουν τον ίδιο, την οικογένεια του ή τους συμμαθητές του. Διάγνωση: Το βήμα της διάγνωσης είναι απαραίτητο γιατί απαντά έγκυρα και αξιόπιστα στο ερώτημα αν το παιδί παρουσιάζει ή δεν παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες. Αν η απάντηση είναι ναι, τότε περιγράφεται με σαφήνεια και επάρκεια το πρόβλημα και πώς αυτό επηρεάζει το συγκεκριμένο μαθητή, τους γονείς του, τους εκπαιδευτικούς του, τους συμμαθητές του καθώς και τις σχέσεις του με τους «σημαντικούς άλλους». Καθορισμός των διδακτικών στόχων: Οι διδακτικοί στόχοι πρέπει να ικανοποιούν τις ατομικές μαθησιακές, κοινωνικές και γνωστικές ανάγκες του μαθητή και να καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της προβληματικής περιοχής. Πρέπει επίσης να περιγράφουν τι είναι ικανός ο μαθητής να κάνει στο τέλος του σχολικού έτους και να είναι ρεαλιστικοί και μετρήσιμοι. Καθορισμός και επιλογή των διδακτικών μεθόδων των υπηρεσιών και των υποστηρικτών μέσων: Στο βήμα αυτό καθορίζονται οι μέθοδοι διδασκαλίας, οι υποστηρικτικές υπηρεσίες και μέσα που ταιριάζουν στο μαθητή και είναι απαραίτητα για να επιτευχθούν οι συγκεκριμένοι σκοποί και στόχοι. Καθορισμός των κριτηρίων επιτυχίας: Πολλοί ερευνητές τονίζουν την αναγκαιότητα να ανακοινώνονται οι στόχοι και τα κριτήρια αξιολόγησης στο μαθητή. Η γνώση τους αποτελεί γι αυτόν ένα ισχυρό παρωθητικό μέσο. Παροχή συνεχούς υποστήριξης και αξιολόγησης: 10

11 Το ΕΕΠ ως προϊόν είναι ένα έγγραφο το οποίο «δεσμεύει - υποχρεώνει» το σχολείο και τους εμπλεκόμενους φορείς για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσουν και θα οργανώσουν το διδακτικό πλαίσιο και τις παρεχόμενες υπηρεσίες, ώστε να ικανοποιούνται οι ιδιαίτερες μαθησιακές ανάγκες του μαθητή. Η δημιουργία ενός ΕΕΠ πρέπει να βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες: το νομοθετικό- διαδικαστικό και τον ερευνητικό-παιδαγωγικό. Ο πρώτος προδιαγράφει το θεσμικό- διαδικαστικό πλαίσιο στο οποίο θα πρέπει να βασιστεί το σχολείο, οι διάφοροι φορείς (Κέντρα Διάγνωσης Αντιμετώπισης και Αξιολόγησης- ΚΔΑΥ) και όλοι οι εμπλεκόμενοι στην δημιουργία του. Ο δεύτερος άξονας αναφέρεται στο τρόπο συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων, στα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν και στις διαδικασίες της αξιολόγησης και παιδαγωγικής αντιμετώπισης. Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν τα δικαιώματα που τους παραχωρούνται και αφορούν την εκπαίδευση του μαθητή με πρόβλημα. Η σχετική νομοθεσία τους παρέχει το δικαίωμα, αν νομίζουν ότι αυτός χρειάζεται ΕΕΠ, να ζητούν από μόνοι τους την αξιολόγηση του από το ΚΔΑΥ. Επίσης, έχουν δικαίωμα να λαμβάνουν γνώση των γνωματεύσεων που αφορούν το μαθητή και του περιεχομένου του ΕΕΠ, τα οποία πρέπει να είναι σε γλώσσα απλή. Επιπλέον οφεαουν να γνωρίζουν πως για την αξιολόγηση του μαθητή, μετά από τη διαδικασία της ανίχνευσης από το ΚΔΑΥ, είναι απαραίτητη και η δική τους έγκριση. Τόσο κατά την κατάρτιση όσο και κατά την εφαρμογή του ΕΕΠ υπάρχουν πολλά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά. Συχνά η συνεργασία μεταξύ των μελών της διεπιστημονικής ομάδας είναι προβληματική Επίσης τα μέλη της είναι δύσκολο να συνεργάζονται με άλλες ειδικότητες ή να τις αποδέχονται. Το σχολείο πολλές φορές ακολουθεί μηχανιστικά αυτά που ορίζει το ΕΕΠ. Οι εμπλεκόμενοι σχολικοί φορείς θεωρούν υπερβολικές τις απαιτήσεις που θέτει και κρίνουν ότι δεν επαρκεί ο διδακτικός χρόνος. Οι υπερβολικές απαιτήσεις για «εκμετάλλευση» του διδακτικού χρόνου κάνουν πολύ δύσκολη την εφαρμογή του. Έτσι οι εκπαιδευτικοί εγκαταλείπουν το ΕΕΠ ή συμμορφώνονται μηχανιστικά και επιδερμικά με τις προδιαγραφές του και τις απαιτήσεις του. Έρευνες των Smith (1992), Graham, Patterson & Hodges (1995) και Van Reusen, & Bos (1994) αναφέρουν πως οι εκπαιδευτικοί δηλώνουν ότι δεν μπορούν να εφαρμόσουν το ΕΕΠ γιατί νομίζουν πως απαιτεί πολύ διδακτικό χρόνο και νιώθουν ότι με το να ασχολούνται με το συγκεκριμένο μαθητή αφαιρούν διδακτικό χρόνο από τους άλλους μαθητές τους, τους οποίους με αυτόν τον τρόπο αδικούν. Ένα άλλο πρόβλημα είναι η ελλιπής εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε θέματα σχεδιασμού, εφαρμογής και αξιολόγησης του ΕΕΠ. Ο Smith (2000) και οι West, & Cannon (1988) υπογραμμίζουν πως χρειάζεται συνεχής και συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών για να μπορέσουν να εφαρμόσουν απρόσκοπτα και αποτελεσματικά ένα ΕΕΠ. Δομικά στοιχεία του ΕΕΠ για μαθητές με προβλήματα γραπτού λόγου Σε κάθε ΕΕΠ πρέπει να περιλαμβάνονται πληροφορίες γύρω από το μαθητή - συγγραφέα και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που είναι σχεδιασμένο για να ικανοποιεί τις μοναδικές μαθησιακές του ανάγκες. Όσον αφορά το μαθητή με προβλήματα στην παραγωγή του γραπτού λόγου οι πληροφορίες αναφέρονται: στον καθορισμό του τρέχοντος συγγραφικού προφίλ του μαθητή 11

12 στον προσδιορισμό των σκοπών και των διδακτικών στόχων στην περιγραφή των προγραμματισμένων διευκολύνσεων και των υποστηρικτικών μέτρων στην επιλογή του κατάλληλου διδακτικού περιβάλλοντος στην επιλογή των υποστηρικτικών μέσων στην δημιουργία του ατομικού φακέλου του μαθητή. Πιο συγκεκριμένα: Συγγραφικό προφίλ του μαθητή Μέσα από τις διαδικασίες της αξιολόγησης συλλέγονται πληροφορίες που αφορούν τις γνωστικές, μεταγνωστικές, γλωσσικές, οπτικοκινητικές διαδικασίες που εκτελεί ο μαθητής -συγγραφέας όταν γράφει και καταγράφεται η συμπεριφορά που εκδηλώνει πριν, κατά την διάρκεια και μετά τη γραφή. Περιγράφονται οι συγγραφικές αδυναμίες, οι ανάγκες, τα προσωπικά κίνητρα, η στάση απέναντι στο γραπτό λόγο και ο τρόπος με τον οποίο αυτές επηρεάζουν ή επηρεάζονται από άλλες γνωστικές δεξιότητες όπως η ανάγνωση, η ικανότητα υπολογισμών, οι κοινωνικές δεξιότητες, η αυτοεικόνα και συμπεριφορά γενικότερα, καθώς επίσης η πρόοδος του μαθητή σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα (Bereiter, & Scardamalia, 1987). Στις πληροφορίες που αφορούν το συγγραφικό προφ& του μαθητή περιλαμβάνονται ακόμα πληροφορίες που αφορούν τις προηγούμενες εμπειρίες του μαθητή ως συγγραφέα, τη σχέση με τον εκπαιδευτικό της τάξης, τις οικογενειακές του σχέσεις, το επίπεδο άγχους, τη στάση του απέναντι στη γραφή, το ενδιαφέρον και τα κίνητρα του για να γράψει. Οι παραπάνω πληροφορίες είναι εξαιρετικά βοηθητικές γιατί αποτελούν μέρος των προδιδακτικών δραστηριοτήτων του εκπαιδευτικού και απαραίτητες, για να μπορέσουν να πραγματοποιηθούν απρόσκοπτα και με κάθε οικονομία χρόνου οι σκοποί του ΕΕΠ μέσα σ' ένα περιβάλλον παιδαγωγικά αποδεκτό, υποστηρικτικό και ωφέλιμο για το μαθητή. Κατ αυτόν τον τρόπο βοηθιέται σημαντικά ο εκπαιδευτικός να πάρει τις καταλληλότερες οργανοδιδακτικές αποφάσεις. Το πόσο σημαντικό είναι αυτό φαίνεται από ευρήματα ερευνών τα οποία καταδεικνύουν ότι ο εκπαιδευτικός λαμβάνει πολλές φορές αποφάσεις μέσα σε συγκεχυμένες και πιεστικές καταστάσεις. Διδακτικο σκοπο και στόχοι Οι σκοποί του ΕΕΠ είναι δηλώσεις που φανερώνουν τα αποτελέσματα που οφεαει αυτό να επιτύχει μέσα από τη συστηματική και οργανωμένη διδασκαλία προσαρμοσμένη στις ιδιαιτερότητες του μαθητή. Οι σκοποί του ΕΕΠ βρίσκονται σε άμεση σχέση με το Αναλυτικό Πρόγραμμα και εκφράζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτά τα δύο συνδέονται. Αναφέρονται στο τι αναμένεται να ολοκληρώσει με επιτυχία ο μαθητής με μαθησιακές δυσκολίες μετά από ένα χρόνο και δεν αγγίζουν μόνο το γνωστικό τομέα αλλά και τον κοινωνικό, το συναισθηματικό και τον ψυχοκινητικό. Περιγράφουν την προσδοκώμενη επίδοση του μαθητή στους παραπάνω τομείς μετά από ένα έτος με μετρήσιμους όρους και βοηθούν στην παρακολούθηση της προόδου του μαθητή. Με αυτό το τρόπο καθίσταται φανερό ότι δείχνουν, εάν οι αντισταθμιστικές παρεμβάσεις, που ήταν σχεδιασμένες για τον συγκεκριμένο μαθητή, επετεύχθησαν και αν οι παρεχόμενες υπηρεσίες και υποστηρικτικά μέσα ήταν αποτελεσματικά. Οι σκοποί περιλαμβάνουν διδακτικούς στόχους, οι οποίοι αποτελούν δείκτες ποσοτικής μέτρησης της προόδου του μαθητή και αξιολογούνται μαζί με τους άλλους παράγοντες του διδακτικού πλαισίου. 12

13 Οι γενικοί στόχοι του ΕΕΠ μετασχηματίζονται σε ειδικούς διδακτικούς στόχους και αποβλέπουν στο να αναλύσουν και να προσδιορίσουν με λειτουργικό τρόπο ένα συγκεκριμένο πλαίσιο οργάνωσης, υλοποίησης και αξιολόγησης του. Οι ειδικοί στόχοι διατυπώνονται ανάλογα με τη βαθμίδα στοχοταξινομίας με ρήματα όπως: «να επιλέγει»( στάσεις- αξίες), «να αναφέρει» (πληροφορίες), «να ορίζει», «να διακρίνει», «να ταξινομεί» ( έννοιες), να «εκτελεί» (κινητικές δεξιότητες). Η συγκεκριμένη διαδικασία αφήνει περιθώρια δράσης στον εκπαιδευτικό και κάνει τη διδακτική διαδικασία πιο ευέλικτη. Οι Smith (1990) και Van Reusen, & Bos (1994) αναφέρουν πως η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα εξασφαλίζει την ενεργητική εμπλοκή του μαθητή στην διαμόρφωση των διδακτικών στόχων και στην επιλογή των υποστηρικτικν μέσων είναι εξαιρετικά σημαντική. Η ανακοίνωση των στόχων του ΕΕΠ μιας διδακτικής ενότητας αποτελεί ένα παρωθητικό μέσο για το μαθητή με μαθησιακές δυσκολίες. Οι μαθητές με δυσκολίες που γνωρίζουν τους διδακτικούς στόχους αφιερώνουν καλύτερης ποιότητας και μεγαλύτερης διάρκειας προσοχή στις διδακτικές δραστηριότητες, γνωρίζουν γιατί «κουράζονται» και καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να τους πετύχουν. Η γραπτή δραστηριότητα ολοκληρώνεται όταν ο μαθητής συγγραφέας συνδυάζει τις μηχανιστικές ( γραφή με το χέρι, ορθογραφία, στίξη κτλ) τις γνωστικές και μεταγνωστικές δεξιότητες (γέννηση οργάνωση, βελτίωση και έκδοση των ιδεών) με τις γνώσεις που ήδη έχει για το θέμα και τις γνώσεις του για το είδος του κειμένου που πρόκειται να γράψει. Επομένως οι διδακτικοί στόχοι πρέπει να περιστρέφονται γύρω από αυτά τα στοιχεία. Οι Graves (1994) και Σπαντιδάκης (1998 α ) τονίζουν πως έμφαση πρέπει να δίδεται στην ανάπτυξη των μεταγνωσιακών δεξιοτήτων. Για να μπορέσει ο μαθητής να μάθει να χειρίζεται το γραπτό λόγο είναι αναγκαίο ο εκπαιδευτικός να τονίζει την επικοινωνιακή λειτουργία της γραφής μέσα από αυθεντικές καταστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί ο μαθητής να μετασχηματίζει τη σχολική μάθηση και την προσωπική του εμπειρία σε καθημερινή και επαγγελματική δεξιότητα και ο εκπαιδευτικός θα είναι σε θέση να πείσει το μαθητή να γράφει ορθογραφημένα και πιο ευανάγνωστα εφόσον η ευναγνωσία και η ορθογραφία αποτελούν ένδειξη σεβασμού και αβρότητας απέναντι στο ακροατήριο. Επιπλέον, ο εκπαιδευτικός θα μπορεί να πείσει ευκολότερα το μαθητή να βελτιώνει το γραπτό του και να το προσαρμόζει στις ανάγκες του ακροατηρίου και τον σκοπό που επιδιώκει να επιτύχει καθώς γράφει. Με αυτόν το τρόπο ο μαθητής- συγγραφέας μετασχηματίζει τη δηλωτική γνώση σε εμπρόθετο γραπτό λόγο, ο οποίος απευθύνεται σε συγκεκριμένους αναγνώστες. Ενδεικτική Ελληνική Βιβλιογραφία Βάμβουκας, Μ. ( 1994). Αξιολόγηση αναγνωστικών δεξιοτήτων. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη. Βάμβουκας, Μ. (1984). Ψυχοπαιδαγωγική Θεώρηση της Κατανόησης των Αναγνωσμάτων. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη. Γιαννικοπούλου, Α. (2000). Από την Προανάγνωση στην Ανάγνωση. Εκδόσεις Καστανιώτη. Γκότοβος, Α. (1992). Ορθογραφική Μάθηση στο Δημοτικό. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg. Δράκος, Γ. (1998). Ειδική Παιδαγωγική των προβλημάτων λόγου και ομιλίας. Αθήνα: αυτοέκδοση. 13

14 Δράκος, Γ. (1999). Ζητούμενα Ζητήματα: Παιδαγωγική διαδικασία και δράση. Αγωγή- Ειδική Αγωγή του λόγου και ομιλίας. Ψυχολογία της γλώσσας. Αθήνα (αυτοέκδοση). Νάκας, Α., Γλωσσοφιλολογικά Β'. Αθήνα: Παρουσία, Νάκας, Α., (2001). Προσδιοριστικά ή συνδετικά στοιχεία κειμενικοί ή άλλοι δείκτες. Στο Τ. Σαραφίδου (επψ.), Η Καλλιέργεια της Γραπτής Έκφρασης στο Σχολείο. Αθήνα: Σταμούλης. Παντελιάδου, Σ. (2000). Μαθησιακές Δυσκολίες και εκπαιδευτική πράξη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Παπούλια - Τσελεπή, Π. Ανάδυση του Γραμματισμού: Έρευνα και Πρακτική Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη. Πόρποδας, Κ. (1998). Δυσλεξία. Αθήνα. Πόρποδας, Κ. (2002). Η ανάγνωση. Πάτρα: αυτοέκδοση. Σπαντιδάκης, Ι. (2004). Προβλήματα Παραγωγής Γραπτού Λόγου Παιδιών Σχολικής Ηλικίας: Διάγνωση, Αξιολόγηση, Αντιμετώπιση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Τάφα, Ε. (2001). Ανάγνωση και Γραφή στην Προσχολική Εκπαίδευση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Τσοβαη, 0. (2003). δυσλεξία και άγχος: Μια σχέση ζωής; Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Hierbert, Ε., Scott, J., Wilkinson Α.(1998). Πώς να Δημιουργήσουμε ένα Έθνος από Αναγνώστες. Επιμ. Βοσνιάδου. Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg. 14

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

«Η αξιολόγηση των μαθητών ως παιδαγωγική πράξη» Εισηγητής: Π. Λ. Θεοδωρόπουλος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ03

«Η αξιολόγηση των μαθητών ως παιδαγωγική πράξη» Εισηγητής: Π. Λ. Θεοδωρόπουλος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ03 «Η αξιολόγηση των μαθητών ως παιδαγωγική πράξη» Εισηγητής: Π. Λ. Θεοδωρόπουλος Σχ. Σύμβουλος ΠΕ03 Παιδαγωγική πράξη: Ενέργεια που σχετίζεται με τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών (μαθητών). Διαπαιδαγώγηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1

Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Ελληνικά / Νέα Ελληνικά 1 Για τη διδασκαλία του μαθήματος των Ελληνικών / Νέων Ελληνικών ισχύει το Κείμενο Πολιτικής «Η Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Δημόσιο Σχολείο», 1 η Οκτωβρίου 2013 (βλ.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη. Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΘΡΗΚΕΤΜΑΣΩΝ, ΑΘΛΗΣΙΜΟΤ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Αξιολόγηςη του Εκπαιδευτικοφ Ζργου ςτην Προςχολική Εκπαίδευςη Διαδικαςία Αυτοαξιολόγηςησ ςτη Σχολική Μονάδα Ζκθεςη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΡΑΣΗ Αναγνώριση Ανάγκης Αναγνώριση ανάγκης για βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων ως αποτέλεσμα μιας αρχικής αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΔΙΑΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ»

«ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΔΙΑΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ» «ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΔΙΑΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ» A.XAΤΖΗΔΑΚH & IΩ.ΣΠΑΝΤΙΔΑΚΗΣ, ΠΑΝ/ΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ aspahatz@edc.uoc.gr, ispantid@edc.uoc.gr «Ελληνόγλωσση Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους

Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας. και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό) καλύπτουν τους 1 Αξιολόγηση Web2 για Επικοινωνία Άννα Χουντάλα ΑΜ 11Μ13 1ο Κριτήριο Αξιολόγησης Σχολιάστε αν τα εκπαιδευτικά αντικείμενα (όπως: φύλλα διδασκαλίας, εργασίας και αξιολόγησης μαθητών και υποστηρικτικό υλικό)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

«ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ 876 Πρακτικά Συνεδρίου - ΣΥΜΠΟΣΙΟ «ΚΑΘΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ»: ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Σπαντιδάκης Γιάννης Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες

ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες ΑΚΤΙΝΕΣ v6.0 Εκπαιδευτικό λογισμικό για παιδιά με ειδικές ικανότητες και κινητικές δυσκολίες Μαρία Καραβελάκη Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων ΙΝΤΕ*LEARN Τεχνολογίες Αιχμής στην Εκπαιδευτική Πράξη, 4

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου

Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Αναλυτικά Προγράμματα και Δείκτες Επάρκειας στη Γλώσσα Μαίρη Κουτσελίνη-Πανεπιστήμιο Κύπρου Προβλήματα ΘΕΜΑΤΑ Δείκτες επάρκειας (στόχοι, δείκτες επίπεδα) Διδασκαλία Αρνητικά αποτελέσματα επίδοσης Συγκριτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα