Ενδυνάμωση είναι η δυνατότητα του ανθρώπινου δυναμικού να έχει εξουσία και

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ενδυνάμωση είναι η δυνατότητα του ανθρώπινου δυναμικού να έχει εξουσία και"

Transcript

1 Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Των: Χριστίνας Σπυράκη, Γρηγόρη Σπυράκη* ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ενδυνάμωση είναι η δυνατότητα του ανθρώπινου δυναμικού να έχει εξουσία και υπευθυνότητα για την εργασία του, στο πλαίσιο των κατευθυντήριων οδηγιών για την επίτευξη των στόχων, που τίθενται από τη διοίκηση του οργανισμού. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, η ενδυνάμωση αντικαθιστά σταδιακά την παραδοσιακή άσκηση της διοίκησης με τη μορφή της επιτήρησης στο οργανωσιακό περιβάλλον, που συνιστά ανασταλτικό παράγοντα της ατομικής ανάπτυξης των εργαζομένων και περιορίζει την επιτυχία πραγματοποίησης των οργανωσιακών στόχων. Η ενδυνάμωση βελτιώνει την απόδοση του οργανισμού, προσφέροντας οικονομικά οφέλη και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Στην εργασία αυτή αναλύεται η έννοια και τα στάδια της διαδικασίας της ενδυνάμωσης, δίνεται έμφαση στη σημασία της για την ανάπτυξη του οργανισμού και του ανθρώπινου δυναμικού και περιγράφονται συνοπτικά οι κυριότερες μέθοδοι εφαρμογής της με σκοπό την αύξηση της οργανωσιακής απόδοσης. Επιπλέον, προσδιορίζονται οι παράγοντες επιτυχίας της ενδυνάμωσης, καθώς και τα οφέλη που απορρέουν από την υιοθέτησή της για τους πελάτες, τους εργαζόμενους και τους οργανισμούς. 1. Εισαγωγή Η έννοια της ενδυνάμωσης αναδύθηκε στο χώρο της διοίκησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Ο όρος φαίνεται να έχει τις ρίζες του στις ΗΠΑ, όπου στη δεκαετία του 1960 τα στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος αναζητούσαν τρόπους οικοδόμησης της Great Society (Rees and Porter, 2001). Η ενδυνάμωση ήταν μια απάντηση της κυβέρνησης στην ανάγκη ορισμένων ομάδων ατόμων με ειδικά προβλήματα να αποκτήσουν σε κάποιο βαθμό τον έλεγχο της ζωής τους με τη συνδρομή της πολιτείας. Η ιδέα αφορούσε κυρίως εθνικές μειονότητες, καθώς και άτομα με σωματικές ή νοητικές διαταραχές. * Η Χριστίνα Σπυράκη είναι Ιατρός, Βιολόγος, MSc Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας, MSc Βιοηθική. Ο Γρηγόρης Σπυράκης είναι Μεταπτ. Φοιτητής Οργάνωσης και Διοίκησης Δημοσίων Υπηρεσιών, Δημοσίων Οργανισμών και Επιχειρήσεων Παν/μίου Πελοποννήσου. EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 65

2 Αργότερα, η έννοια της ενδυνάμωσης άρχισε να εισέρχεται στο χώρο των επιχειρήσεων και οργανισμών, όπου συγκεκριμένες υπευθυνότητες ανατίθενται και εξουσίες μεταβιβάζονται σε διοικητικά στελέχη χαμηλότερων βαθμίδων με σκοπό την επίτευξη των στόχων του οργανισμού. Η εισαγωγή και υιοθέτηση της ενδυνάμωσης συνέπεσε χρονικά με άλλες τάσεις του επιχειρηματικού και οργανωσιακού χώρου, όπως η Διοίκηση Ολικής Ποιότητας (Total Quality Management,TQM), που σχετίζονταν άμεσα με την αυξημένη χρήση των νέων τεχνολογιών και την παγκοσμιοποίηση της οικονομίας. Επιπλέον, η ενδυνάμωση συνδέθηκε ιστορικά με ιδέες και πρωτοβουλίες, όπως η ε- μπλοκή των εργαζομένων στη διοίκηση, η συμμετοχική διοίκηση, τα προγράμματα εκπαίδευσης των εργαζομένων, οι κύκλοι ποιότητας και άλλες διαδικασίες σχηματισμού και ανάπτυξης εργασιακών ομάδων. Όλες αυτές οι πρώιμες διαδικασίες και δραστηριότητες αποτέλεσαν μορφές της ενδυνάμωσης και συνοδεύτηκαν από άλλοτε άλλο βαθμό επιτυχίας κατά την εφαρμογή τους. Μερικές από αυτές εξακολουθούν να υπάρχουν και να εφαρμόζονται στο οργανωσιακό πεδίο. Ο σχηματισμός εργασιακών ομάδων, για παράδειγμα, συνιστά κεντρικό σημείο στο κίνημα ολικής ποιότητας και συνεχίζει να υφίσταται ως θεμελιώδης στρατηγική της ενδυνάμωσης (Kinlaw, 1995) 1. Η πρακτική της ενδυνάμωσης διαχύθηκε τελικά και στο δημόσιο τομέα, κυρίως ως μέσο αντιμετώπισης των προτεραιοτήτων σε σχέση με τους περιορισμένους διαθέσιμους πόρους. 2. Ορισμός και διαδικασία της ενδυνάμωσης 2.1. Ορισμός της ενδυνάμωσης Σύμφωνα με τον Holden, ενδυνάμωση (empowerment) είναι η δυνατότητα του ανθρώπινου δυναμικού να έχει εξουσία και υπευθυνότητα για την εργασία του, εντός ορισμένων κατευθυντήριων οδηγιών, που τίθενται από τη διοίκηση του οργανισμού (Holden, 1998). Η ενδυνάμωση είναι στην πραγματικότητα η ικανότητα του ατόμου να υποκινεί τον εαυτό του. Είναι η εθελοντική δέσμευση του εργαζόμενου μέσω της αυτο-υποκίνησης και της αυτο-καθοδήγησης, χωρίς τον εξαναγκασμό, την επιβολή ή την ανάθεση έργου. Στο πλαίσιο της ενδυνάμωσης, η εμπλοκή της διοίκησης έγκειται στον καθορισμό των στόχων και τη συνδρομή προς του εργαζόμενους, ώστε οι ίδιοι να επιτύχουν τους στόχους. Ωστόσο, ανακύπτει ένα πρόβλημα σχετικά με τον ορισμό της ενδυνάμωσης, το οποίο έχει να κάνει με την έννοια που δίνουν στην ενδυνάμωση τα άτομα που χρησιμοποιούν τον όρο. Ο Michael Armstrong υποστηρίζει ότι η ενδυνάμωση διασφαλίζει στα άτομα ό- τι είναι ικανά να χρησιμοποιούν και να αναπτύσσουν τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους με τρόπους, που τα βοηθούν να επιτύχουν τόσο τους προσωπικούς στόχους όσο και τους στόχους του οργανισμού. Η ενδυνάμωση επιτυγχάνεται μέσα από προσεγγίσεις του οργανισμού και του προγραμματισμού της εργασίας, οι οποίες μεταθέτουν την υπευθυνότητα άμεσα σε άτομα ή ομάδες, αναγνωρίζουν τη συμβολή των ατόμων στην επίτευξη των στόχων, παρέχουν τους αναγκαίους μηχανισμούς για να γίνει αυτό, εκπαιδεύουν και αναπτύσσουν προγράμματα με σκοπό τη βελτίωση των ικανοτήτων και της αυτοπεποίθησης (Armstrong, 2003). Οργανωσιακή ενδυνάμωση σημαίνει ότι η δύναμη για την επίτευξη των στόχων μετακυλίεται προς τα κάτω στις διάφορες οργανωσιακές μονάδες και τελικά στους εργαζόμενους, Ως αποτέλεσμα προσδοκάται οι εργαζόμενοι να προσθέσουν αξία και να συμβάλουν έτσι, ώστε ο οργανισμός να παραμείνει ανταγωνιστικός μέσω της εισαγωγής καινοτομιών και της δημιουργικότητας. Η θεώρηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την παραδοσιακή προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία η υιοθέτηση και η εφαρμογή στρατηγικών, κα- 66 EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

3 θώς και ο έλεγχος, αποτελούσαν αποκλειστική ευθύνη των ανώτατων διοικητικών στελεχών,ενώ οι εργαζόμενοι αποκλείονταν από τη διαδικασία αυτή (Nelson and Quick,2006) 2. Αν και θεωρείται ότι η ενδυνάμωση συνιστά ένα σημαντικό σημείο σύμπτωσης των α- ναγκών των εργαζομένων με τους οργανωσιακούς στόχους, φαίνεται ότι καταγράφονται διαφορές όσον αφορά στη φύση της ενδυνάμωσης με κοινωνικούς και πολιτικούς ό- ρους. Σύμφωνα με τους Barbee και Bott, η ενδυνάμωση των εργαζομένων ορίζεται ως η δράση της παραχώρησης υπευθυνότητας σε ανθρώπους, που βρίσκονται κοντά στο πρόβλημα (Barbee and Bott, 1991). Επιπλέον, σύμφωνα με τους Bowen και Lawler, η ενδυνάμωση συνιστά διοικητική στρατηγική για την κατανομή της δύναμης λήψης αποφάσεων (Bowen and Lawler, 1992) 3. Εκτός από τη διαφοροποίηση της έννοιας της ενδυνάμωσης στο κοινωνικοπολιτικό επίπεδο, υπάρχουν επίσης ορισμένες άλλες δυσνοήσεις και παρερμηνείες, που σχετίζονται με την ενδυνάμωση, όπως ότι: (α) η ενδυνάμωση συνιστά μονοσήμαντη επενέργεια από ένα επίπεδο αυξημένης εξουσίας προς ένα χαμηλότερο επίπεδο, (β) η ενδυνάμωση δε μπορεί να εναρμονιστεί με το παραδοσιακό μοντέλο διαχείρισης της εξουσίας και (γ) πολύ συχνά το μέσο για την διαδικασία της ενδυνάμωσης συγχέεται με τα αποτελέσματά της (Kinlaw, 1995) Διαδικασία της ενδυνάμωσης Σύμφωνα με τους Conger και Canungo, η διαδικασία της ενδυνάμωσης (empowerment process) ολοκληρώνεται σε πέντε στάδια (Conger and Canungo, 1988). Στο 1 ο στάδιο γίνεται προσπάθεια άρσης όλων εκείνων των συνθηκών, που οδηγούν στην ψυχολογική κατάσταση της αδυναμίας. Οι συνθήκες αυτές μπορεί να σχετίζονται με οργανωσιακούς παράγοντες, με το είδος και τη μορφή της επιτήρησης, με το σύστημα ανταμοιβής ή με την ίδια τη φύση της εργασίας. Το 2 ο στάδιο έχει να κάνει με τη χρήση διοικητικών στρατηγικών και τεχνικών, που α- ποσκοπούν στην ενδυνάμωση. Οι στρατηγικές αυτές περιλαμβάνουν πρακτικές συμμετοχικής διοίκησης, αναζήτηση στόχων, υιοθέτηση συστήματος θετικής ανατροφοδότησης, διαμόρφωση προτύπων, μη τακτική ή τακτική ανταμοιβή βασισμένη στην αξία της εργασίας και εμπλουτισμό της εργασίας. Στο 3 ο στάδιο παρέχεται η απαραίτητη πληροφορία στον εργαζόμενο, που αφορά στην προσωπική του αποτελεσματικότητα. Η πληροφορία αυτή μπορεί να προέρχεται από την προσωπική εκτίμηση του ατόμου σχετικά με την ανάπτυξή του, από την παρακολούθηση και εκτίμηση των άλλων, από προφορικές επιβεβαιώσεις ή μέσω ενός υποστηρικτικού συναισθηματικού περιβάλλοντος, που δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης και αυτοπεποίθησης. Στο 4 ο στάδιο, ο εργαζόμενος ενισχύει τις προσπάθειές του και αναπτύσσει την αίσθηση της προσδοκίας της προσωπικής αποτελεσματικότητας. Στο 5 ο στάδιο, ο εργαζόμενος οδηγείται σε αλλαγή συμπεριφοράς με αποτέλεσμα τη συνεχή προσπάθεια για την επίτευξη των στόχων του οργανισμού. 3. Σημασία της ενδυνάμωσης Είναι γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών υπήρξε εκτεταμένη συζήτηση για τη σημασία και τη χρήση της ενδυνάμωσης στο χώρο των οργανισμών. Σύμφωνα με τους Senge et al, οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται ως εποχή της ενδυνά- EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 67

4 μωσης (Senge et al, 1999) 5. Κατά τη διάρκεια του χρονικού αυτού διαστήματος, στο κοινωνικό, πολιτικό και εργασιακό πεδίο η ενδυνάμωση έχει χρησιμοποιηθεί σε διάφορα πλαίσια και για ποικίλους σκοπούς. Στο οργανωσιακό πεδίο, η μελέτη της ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού έχει κυρίως κανονιστική διάσταση (Lashley, 2001) 6. Η κανονιστική αυτή προσέγγιση ταυτοποιεί τις λειτουργίες, τις οποίες η ενδυνάμωση υπηρετεί ή θα έπρεπε να υπηρετεί στους οργανισμούς (Senge et al, 1999). Οι Johnson και Redmond υποστηρίζουν ότι η ενδυνάμωση συνιστά μία προσέγγιση του οργανωσιακού μάνατζμεντ στο σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η ενδυνάμωση είναι μια διαδικασία, που σχετίζεται με την επίτευξη των οργανωσιακών στόχων. Αυτό σημαίνει ότι η ενδυνάμωση αφορά κάθε εργαζόμενο, ο οποίος εμπλέκεται στην προσπάθεια για την επιτυχία ολόκληρου του οργανισμού (Johnson and Redmond 1998) 7. Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της ενδυνάμωσης, οι οργανισμοί που χρησιμοποιούν τη διαδικασία αυτή για την ανάπτυξή τους έχουν οικονομικά πλεονεκτήματα και καθίστανται περισσότερο ανταγωνιστικοί. Επιπλέον, η παραδοσιακή διοίκηση και η επιτήρηση αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες της ενδυνάμωσης των μελών ενός οργανισμού (Belbin 1998). Σύμφωνα με τον Lashley, οι οργανισμοί που υιοθετούν τη διαδικασία της ενδυνάμωσης, θα αποτελέσουν σταδιακά τον κανόνα, ενώ παραδοσιακοί οργανισμοί χωρίς ενδυνάμωση θα συρρικνωθούν κάτω από το βάρος της α- νταγωνιστικής πίεσης και της ανελαστικότητάς τους (Lashley, 2001) 8. Η ενδυνάμωση οφείλει να έχει την πλήρη υποστήριξη των διοικητών των οργανισμών. Πραγματικά, το χαμηλό επίπεδο υποστήριξης αποτελεί έναν από τους φραγμούς της επιτυχημένης εφαρμογής των καινοτομιών, που μπορούν να οδηγήσουν σε ενδυνάμωση (Hopfl, 1994). Ωστόσο, η ενδυνάμωση δεν είναι μία εύκολη διαδικασία. Απαιτεί συμμετοχική διοίκηση, μειωμένους ελέγχους, ειλικρίνεια στη συμπεριφορά της διοίκησης, αποκέντρωση, μεταβίβαση εξουσίας, ανάπτυξη και δέσμευση των μερών και πάνω από όλα ειλικρινή αναγνώριση της σημασίας και αξίας των ανθρώπων της επιχείρησης (Μπουραντάς,2002) 9.Η μεγαλύτερη πρόκληση για τα διοικητικά στελέχη και την ηγεσία είναι ο τρόπος με τον οποίο θα μεταδώσουν την αίσθηση της δύναμης στους άλλους, μεταβάλλοντας πρωτίστως τις δικές τους αντιλήψεις και πεποιθήσεις. Η ενδυνάμωση εργαζομένων από απόσταση μπορεί να επιτευχθεί με την παροχή θετικής, συναισθηματικής υποστήριξης κατά τη διάρκεια στρεσσογόνων εμπειριών, με τη χρήση λέξεων ή φράσεων ενθάρρυνσης και πειθούς, με την υιοθέτηση μοντέλων αποτελεσματικής συμπεριφοράς και με ευκαιρίες για επιτυχή εκτέλεση καθήκοντος. Με την υιοθέτηση και εφαρμογή τέτοιων συμπεριφορών, η ηγεσία καθίσταται ο θεμελιώδης λίθος της ανάπτυξης των εργαζομένων, μεταβιβάζοντας καθήκοντα σε αυτούς, επιτρέποντάς τους να έχουν υπευθυνότητα για την εργασία τους και παρέχοντάς τους ευκαιρίες, επιλογές και ανατροφοδότηση. Ουσιαστικά, μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι μη ηθικό (immoral) το να μην αναπτύσσει κανείς τους άλλους ή να μην τους επιτρέπει να αναπτύσσουν οι ίδιοι ολόκληρο το δυναμικό τους. Ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη σταθερότητα, τη νέα γνώση και την ανάπτυξη των άλλων, πρέπει να προάγεται από την η- γεσία σε όλα τα επίπεδα. Επιπλέον, η ενδυνάμωση δεν περιορίζεται σε μία φθίνουσα (top-down) προσέγγιση ή απλά και μόνο στα άμεσα αποτελέσματά της. Δίνοντας τη δυνατότητα στους εργαζομένους για τον καθορισμό του καθηκοντολογίου τους, τη σύσταση αυτοδιοικούμενων εργασιακών ομάδων, τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και την ανάθεση σημαντικών δραστηριοτήτων, η ηγεσία μπορεί να αναπτύσσει τους εργαζόμενους είτε αυτοί βρίσκο- 68 EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

5 νται κοντά είτε βρίσκονται σε απόσταση. Τελικά, η ανάπτυξη τόσο των υφισταμένων ό- σο και των προϊσταμένων με τους δικούς τους όρους στο πλαίσιο των οργανωσιακών στόχων συνιστά την επιτυχημένη ενδυνάμωση, η οποία εφαρμόζεται από την ηγεσία α- νεξάρτητα από το οργανωσιακό επίπεδο.έτσι,χρησιμοποιώντας το μοντέλο L 4 10,η η- γεσία μπορεί να ενδυναμώνει τους εργαζόμενους με σκοπό την αποτελεσματική ανάδειξη νέων στελεχών (Bass and Avolio, 1994) 11. Σύμφωνα με τους Kernaghan et al, η ενδυνάμωση σχετίζεται στενά με τη Διοίκηση Ολικής Ποιότητας (Total Quality Management, TQM) 12. Στη Διοίκηση Ολικής Ποιότητας δίνεται έμφαση στην αναγνώριση της επιτυχίας των εργαζομένων και της αξίας τους για τον οργανισμό, την ενθάρρυνση για την ανάληψη πρωτοβουλιών και την αντίσταση στην επέλευση του λάθους, τη διαλειτουργική ομαδική εργασία, την οριζόντια και αποκεντρωμένη οργανωσιακή δομή και την παροχή προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής ποιότητας μέσω συνεχούς βελτίωσης, στοιχεία που ενυπάρχουν και στην ενδυνάμωση. Από τη σύγκριση των κυριότερων χαρακτηριστικών των δύο εννοιών γίνεται φανερό ότι μπορεί να υπάρχει ενδυνάμωση χωρίς Δ.Ο.Π., αλλά δε μπορεί να υπάρχει Δ.Ο.Π. χωρίς ενδυνάμωση (Kernaghan et al, 2000) 13. Σύμφωνα με την Nancy Foy, ενδυνάμωση δεν υφίστανται οι οργανισμοί, ενδυνάμωση υφίστανται οι άνθρωποι (Foy, 1994) 14. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική και αντιτίθεται στη θεώρηση ότι οι οργανισμοί αποτελούν οντότητες, που βρίσκονται σε υψηλότερο επίπεδο από τα μέλη που τους συνιστούν. Η αντίληψη αυτή ενισχύεται και από τον Lashley, ο οποίος υποστηρίζει ότι η ενδυνάμωση δε μπορεί να μπολιαστεί σε ένα οργανισμό, παρά μόνο στους ανθρώπους του (Lashley, 2001) 15. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι σε επίπεδο εργαζομένων φαίνεται ότι η ενέργεια εκχώρησης εξουσίας για τη λήψη αποφάσεων είναι διαφορετική από την εσωτερική ανάγκη του να είναι κανείς απλά και μόνο υπεύθυνος και ως εκ τούτου υπόλογος για την οργανωσιακή απόδοση (Siegall and Gardner, 2000). Συνεντεύξεις με εργαζόμενους, στους οποίους εκχωρήθηκε εξουσία να λαμβάνουν αποφάσεις, έδειξαν ότι για πολλούς από αυτούς η εμπειρία ήταν ικανοποιητική και οδήγησε σε αύξηση της αίσθησης της προσωπικής αξίας (Ashness and Lashley, 1995). Είναι γενικά παραδεκτό ότι η ενδυνάμωση των εργαζομένων μέσω της εκχώρησης ε- ξουσίας, έστω και περιορισμένης, στην επίτευξη των οργανωσιακών στόχων, συμβάλει στην αίσθηση της άρσης της αδυναμίας. Η αυξημένη υπευθυνότητα και/ή η αυξημένη ε- ξουσία είναι ουσιαστικά συστατικά της ενδυνάμωσης ως μέσου επίτευξης των στόχων του οργανισμού, όπως έδειξαν οι έρευνες (Conger and Canungo, 1988). Σύμφωνα με τον Kinlaw, η έννοια της υπευθυνότητας εντός του πλαισίου της οργανωσιακής ενδυνάμωσης περιλαμβάνει τα εξής (Kinlaw, 1995) 16 : (α)το υποκείμενο της υπευθυνότητας, το οποίο μπορεί να είναι κάθε άτομο ή εργασιακή ομάδα εντός του οργανισμού. (β) τη διαδικασία της υπευθυνότητας, που συνίσταται στον τρόπο που η υπευθυνότητα οικοδομείται και επηρεάζει την οργανωσιακή απόδοση. Καθώς η ενδυνάμωση αναπτύσσεται μέσα σε ένα οργανισμό, η διαδικασία της υπευθυνότητας μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη θεσμοθετημένη από τον οργανισμό ανατροφοδότηση και την α- ξιολόγηση μεταξύ εργαζομένων, εργασιακών ομάδων και όλων των άλλων ατόμων ή ομάδων, με τους οποίους αναπτύσσονται εργασιακοί δεσμοί ή συσχετισμοί. Αυτοί οι θεσμοθετημένοι δεσμοί μπορεί να είναι αμοιβαία καθορισμένοι, αμφίδρομοι και να υπόκεινται σε αμοιβαία διαχείριση. (γ) το περιεχόμενο της υπευθυνότητας, το οποίο μπορεί να είναι κάθε πεδίο, εντός του ο- ποίου αναπτύσσεται υπευθυνότητα. Σε έναν οργανισμό, που εφαρμόζει την ενδυνάμω- EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 69

6 ση του ανθρώπινου δυναμικού, το περιεχόμενο μπορεί να υπόκειται σε διαπραγμάτευση ανάμεσα σε όλους τους εργαζόμενους και τις ομάδες, που σχετίζονται μεταξύ τους. (δ)την πηγή ή τα κίνητρα της υπευθυνότητας, δηλαδή κάθε τι που οδηγεί ή επενεργεί στα άτομα ή τις ομάδες, προκειμένου να αναπτύσσουν υπευθυνότητα. Στο πλαίσιο της οργανωσιακής ενδυνάμωσης, αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι ή οι ομάδες υποκινούνται όταν γνωρίζουν πόσο ικανοί είναι και ακόμα όταν διατηρούν τις σχέσεις τους εντός της κοινότητας, που αντιπροσωπεύεται από τον οργανισμό. Ο Kinlaw υποστηρίζει ότι υπάρχουν τρία στοιχεία στην αποτελεσματική επίδραση της ενδυνάμωσης, η προσήλωση, η ικανότητα και η ηθική, τα οποία όταν συνυπάρχουν παρέχουν μία ποιοτική διάσταση στον ορισμό της ενδυνάμωσης.υπό το πρίσμα αυτό, ενδυνάμωση είναι η διαδικασία επίτευξης συνεχούς βελτίωσης της οργανωσιακής απόδοσης μέσω της ανάπτυξης και της επέκτασης της αποτελεσματικής επίδρασης των ατόμων και των ομάδων πάνω σε συγκεκριμένα πεδία και λειτουργίες, που επηρεάζουν την απόδοσή τους, αλλά και την απόδοση ολόκληρου του οργανισμού (Kinlaw, 1995) 17. Επιπλέον, είναι γεγονός ότι η ενδυνάμωση των εργαζομένων μέσω της επίτευξης της ικανοποίησης των ίδιων, οδηγεί σε αύξηση της ικανοποίησης των αναγκών των πελατών και καλύτερη διαχείριση των δυνητικών τάσεων μεταξύ των οργανωσιακών δεσμεύσεων για ποιότητα παροχής υπηρεσιών, της οργανωσιακής ανελαστικότητας και ακαμψίας και του κέρδους. Εργαζόμενοι, στους οποίους έχει εφαρμοστεί η διαδικασία της ενδυνάμωσης, ανταποδίδουν το κόστος της εκπαίδευσης, παραμένοντας στον οργανισμό και συμβάλλοντας στο επιθυμητό οργανωσιακό αποτέλεσμα (Johnson and Redmond, Barry, 1993). Η ενδυνάμωση ενώνει τους εργαζόμενους στο πλαίσιο του οργανισμού, μειώνει τους φόβους τους, αυξάνει τη δημιουργικότητα και τον αυθορμητισμό τους, βελτιώνει το ηθικό τους, αυξάνει τη διάθεση συνεργασίας και μειώνει το στρες. Ωστόσο, δεν υπάρχει μέχρι τώρα επαρκής ερμηνεία σχετικά με το πώς οι αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις έχουν ως αποτέλεσμα μεταβολές στα συναισθήματα, τις στάσεις και τη συμπεριφορά των ατόμων. 4. Μεθοδολογία ενδυνάμωσης Σε μια προσπάθεια να ερμηνεύσουν τη διαδικασία της ενδυνάμωσης, οι Conger και Canungo υποστηρίζουν ότι η ενδυνάμωση είναι σχεσιακή (relational), ενώ η ύπαρξη άλλων παραγόντων,που οδηγούν στην ανάπτυξη της αίσθησης της δύναμης ή της αδυναμίας στην οργανωσιακή ζωή, είναι υποκινητικοί (motivational) (Conger and Canungo, 1988) 18. Έτσι, οι τεχνικές εφαρμογής της ενδυνάμωσης περιλαμβάνουν τις έννοιες της συμμετοχής και της εμπλοκής των εργαζομένων στα οργανωσιακά ζητήματα, αντίθετα από την παραδοσιακή λειτουργία των οργανισμών. Σύμφωνα με τους Kernaghan et al, υπάρχουν διάφορες στρατηγικές που ακολουθούνται, προκειμένου για την αποτελεσματική εφαρμογή της ενδυνάμωσης στους οργανισμούς (Kernaghan et al, 2000) 19. Στις στρατηγικές αυτές περιλαμβάνονται η ενδυνάμωση μέσω της δημιουργίας αυτοδιοικούμενων ομάδων εργασίας, εκπαίδευσης και μάθησης, δομικών αλλαγών, συνεργασίας με ενώσεις κ.ά Ενδυνάμωση μέσω αυτοδιοικούμενων ομάδων εργασίας Οργανισμοί που εφαρμόζουν τη διαδικασία ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού χαρακτηρίζονται όχι μόνο από την ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων, αλλά και από την ομαδική συμμετοχή. Οι πρωτοβουλίες που απορρέουν από την ομαδική συμμε- 70 EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

7 τοχή επεκτείνονται από την υιοθέτηση μιας γενικής δέσμευσης για ομαδική εργασία έως τη συμμετοχική διοίκηση, τη λήψη αποφάσεων από τους εργαζόμενους και την αποτελεσματική εσωτερική επικοινωνία, στοιχεία που οδηγούν σε μία οργανωσιακή αναδιαμόρφωση βασισμένη στην εκτεταμένη χρήση των ομάδων και την ενδυνάμωσή τους. Καθώς οι ομάδες αποτελούν μικρά σύνολα ατόμων με συμπληρωματικές δεξιότητες, που εργάζονται για ένα κοινό σκοπό και κοινούς στόχους απόδοσης για τους οποίους είναι αμοιβαία υπεύθυνοι, η συμβολή τους στη βελτίωση της ποιότητας της εργασιακής ζωής και του σθένους των εργαζομένων είναι σημαντική. Η σύσταση των ομάδων εργασίας θεωρείται πλέον ως αποτελεσματικό μέσο προαγωγής της επίτευξης υψηλής απόδοσης τόσο για τα ίδια τα άτομα όσο και για το σύνολο του οργανισμού. Οι ομάδες εργασίας συμβάλουν ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι γρηγορότερα, όπως στην περίπτωση λήψης α- ποφάσεων χωρίς την επιβολή της εξουσίας του προϊσταμένου. Οι ομάδες εργασίας ενισχύουν την ικανότητα του οργανισμού να επιλύει σύνθετα προβλήματα, να εστιάζει στις συνθήκες βελτίωσης της εξυπηρέτησης των πελατών, να προάγει τη δημιουργικότητα και την οργανωσιακή μάθηση και γνώση (π.χ. φέρνοντας κοντά άτομα με συμπληρωματικές δεξιότητες και εμπειρίες), ενώ διευκολύνουν την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών Ενδυνάμωση μέσω εκπαίδευσης Για τους οργανισμούς που εφαρμόζουν τη διαδικασία της ενδυνάμωσης των εργαζομένων, η εκπαίδευση και μάθηση αποτελούν σημαντικό παράγοντα επιτυχίας. Είναι γενικά παραδεκτό ότι η εφαρμογή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων συνοδεύεται από την ανάπτυξη δεξιοτήτων τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο, σχετικά με την κατανόηση και τη διαχείριση της αλλαγής, την ανάπτυξη αποτελεσματικής διαπροσωπικής επικοινωνίας, τη βελτίωση της ικανότητας επίλυσης προβλημάτων και λήψης α- ποφάσεων και τελικά την αύξηση της αποδοτικότητας του οργανισμού Ενδυνάμωση μέσω αλλαγής των δομών Για πολλούς οργανισμούς, βασικό χαρακτηριστικό της πρωτοβουλίας τους για ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού συνιστά η αλλαγή των δομών. Η δομική αυτή αλλαγή συνίσταται πρωταρχικά στη δημιουργία των ομάδων, επιτροπών και συμβουλίων. Σε ορισμένους οργανισμούς, οι πρωτοβουλίες για ενδυνάμωση διευκόλυναν ή συνοδεύτηκαν από εξομάλυνση της λειτουργίας του οργανισμού. Είναι γεγονός ότι η ενδυνάμωση απαιτεί τις κατάλληλες οργανωσιακές δομές. Πρόκληση αποτελεί η ανεύρεση της α- ποτελεσματικής ισορροπίας ανάμεσα στις δομές, που αυξάνουν τη δυνατότητα των α- τόμων για λήψη αποφάσεων και τις ιεραρχικές εκείνες δομές που παρέχουν ηγεσία, κατεύθυνση και συμβουλευτική βασισμένη σε αξίες. Επιπλέον στους οργανισμούς που υιοθετούν τη διαδικασία της ενδυνάμωσης, η χρήση των ιεραρχικών αυτών δομών οφείλει να είναι ευέλικτη και να υπόκειται σε αλλαγή και προσαρμογή.το αποτέλεσμα είναι ότι κάθε οργανωσιακό επίπεδο μπορεί να δέχεται στοιχεία ενδυνάμωσης από άλλα επίπεδα, αλλά και να παρέχει προϋποθέσεις και διαδικασίες ενδυνάμωσης σε άλλα, συμμετέχοντας σε μια προοδευτικά ευρύτερη προσέγγιση της ενδυνάμωσης στον οργανισμό Ενδυνάμωση μέσω συνεργασίας Συχνά η συνεργασία ανάμεσα σε οργανισμούς και ενώσεις ή συνεταιρισμούς αποτελεί σημαντικό στοιχείο της θεωρίας και της πρακτικής του μάνατζμεντ. Οι κοινές εμπειρίες, αλλά και η κοινή αίσθηση και αντίληψη της εργασίας επιτρέπει στις ενώσεις να υ- EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 71

8 ποστηρίζουν τις πρωτοβουλίες ενδυνάμωσης του ανθρώπινου δυναμικού, διευκολύνοντας έτσι την αποδοχή της διαδικασίας από τους εργαζόμενους. Η προσπάθεια αποσκοπεί στην αλλαγή της οργανωσιακής κουλτούρας, αλλά έχει αποδειχθεί ότι δε στέφεται πάντα από επιτυχία Άλλες προσεγγίσεις μεθοδολογίας της ενδυνάμωσης Σύμφωνα με τη θεώρηση των Blanchard et al, οι απαραίτητες ενέργειες που οδηγούν σε επίτευξη της ενδυνάμωσης μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες (Blanchard et al, 1999). Η πρώτη κατηγορία αφορά τις ενέργειες που οδηγούν στη διάχυση των πληροφοριών. Οι οργανισμοί οφείλουν να διαμορφώνουν εσωτερικούς μηχανισμούς οριζόντιας και κατακόρυφης επικοινωνίας με σκοπό οι εργαζόμενοι σε όλα τα επίπεδα να έ- χουν πλήρη και αδιάκοπη ενημέρωση και πληροφόρηση για εργασιακά και οργανωσιακά ζητήματα. Ένα τέτοιο δίκτυο επικοινωνίας δημιουργεί αίσθημα εμπιστοσύνης και προτρέπει τους εργαζόμενους σε επιδόσεις, που θα επιφέρουν μεγιστοποίηση της οργανωσιακής απόδοσης. Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει ενέργειες, οι οποίες κρίνονται απαραίτητες για τον καθορισμό των ορίων της αυτονομίας των εργαζομένων ως άτομα και ομάδες, όπως αυτές προσδιορίζονται από το όραμα, τις στρατηγικές και τους στόχους του οργανισμού. Η τρίτη κατηγορία πραγματεύεται τις ενέργειες εκείνες, που οδηγούν στην ανάπτυξη ομάδων και ομαδικής συνεργασίας. Η ενδυνάμωση επιτυγχάνεται κυρίως στο πλαίσιο των ομάδων, όπου η αυτονομία των εργαζομένων είναι μεγαλύτερη, τα αποτελέσματα που παράγονται είναι πιο σημαντικά και οι υποστηρικτικοί μηχανισμοί είναι ι- σχυρότεροι. 5. Παράγοντες επιτυχίας της ενδυνάμωσης Υπάρχουν τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για την επιτυχία της πρακτικής εφαρμογής της ενδυνάμωσης (Μπουραντάς, 2002). Κατ αρχήν, είναι απαραίτητο να αντιληφθεί ο εργαζόμενος τη σημασία της εργασίας του για τη συνολική λειτουργία του οργανισμού, γεγονός που αυξάνει το αίσθημα ικανοποίησης του εργαζομένου και βελτιώνει την αποδοτικότητά του. Επιπλέον, είναι απαραίτητο ο εργαζόμενος να διαθέτει τις απαραίτητες ικανότητες, προκειμένου να αντεπεξέρχεται στις απαιτήσεις των καθηκόντων του, γεγονός που αυξάνει την αυτοπεποίθηση και προάγει την ανάπτυξη πρωτοβουλιών από την πλευρά του. Το δικαίωμα να κάνει τις απαραίτητες διορθώσεις επιτρέπει στον εργαζόμενο να εκπληρώνει τα καθήκοντά του με μεγαλύτερη άνεση, ευχαρίστηση και αποτελεσματικότητα. Η αίσθηση της ανεξαρτησίας μειώνει το εργασιακό στρες, ενώ η αίσθηση της αυτονομίας προάγει την υπευθυνότητα του εργαζόμενου και τη δέσμευση για βελτίωση των αποτελεσμάτων του. Το δικαίωμα να επηρεάσει τον τρόπο λειτουργίας και τα αποτελέσματα του οργανισμού αυξάνει τον προβληματισμό και την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων του εργαζόμενου σχετικά με τις δυνατότητες βελτίωσης των διαδικασιών, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την υπευθυνότητά του απέναντι στην ομάδα του και ολόκληρο τον οργανισμό. Σύμφωνα με τους van Oudtshoom και Thomas, ορισμένες καταστάσεις οδηγούν σε ενδυνάμωση ενώ άλλες σε μη ενδυνάμωση (Oudtshoom and Thomas, 1995). Καταστά- 72 EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

9 σεις που οδηγούν σε ενδυνάμωση είναι η αποδοχή της υπευθυνότητας, η δράση, το θάρρος, η δημιουργικότητα, η ενεργητικότητα, η απόλαυση της ζωής, η ευτυχία, η υγεία, η ευρηματικότητα, η ανεξαρτησία, η αίσθηση της ατομικότητας, η καινοτομία, το ενδιαφέρον, η ύπαρξη κινήτρων, η ανάληψη ρίσκου, η παρατηρητικότητα, η εργασιακή ικανοποίηση. Από την άλλη πλευρά, καταστάσεις που οδηγούν σε μη ενδυνάμωση είναι η α- ποφυγή ανάληψης υπευθυνότητας, η παθητικότητα, η ατολμία, ο συμβιβασμός, η νωθρότητα, η περιορισμένη απόλαυση της ζωής, η κατάθλιψη, άλλα προβλήματα υγείας, η ατονία, η εξάρτηση, η έλλειψη πρωτοτυπίας, η ρουτίνα, η ανία, η έλλειψη κινήτρων, η α- ποφυγή λήψης ρίσκου, η διάψευση προσδοκιών από την εργασία και η χρήση μικρού μέρους του δυναμικού που ενυπάρχει στο ίδιο το άτομο. 6. Οφέλη της ενδυνάμωσης 6.1. Οφέλη της ενδυνάμωσης για τους οργανισμούς Η ενδυνάμωση συμβάλει στην αλλαγή της οργανωσιακής κουλτούρας με αποτέλεσμα την αύξηση της ευελιξίας στην υιοθέτηση καινοτομιών, την ανάληψη πρωτοβουλιών και τη λήψη αποφάσεων, στη βελτίωση της ταχύτητας ανταπόκρισης του οργανισμού στις πιέσεις της αγοράς, καθώς και στη βελτίωση της ποιότητας των παραγόμενων αγαθών ή των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς και της ικανοποίησης των πελατών. Επιπλέον, στο πλαίσιο της αλλαγής της οργανωσιακής κουλτούρας η εισαγωγή και εφαρμογή της εκπαίδευσης, της μάθησης και της αύξησης της γνώσης αποτελούν σημαντικούς τρόπους αντιμετώπισης της ανταγωνιστικότητας και της ανάγκης για αύξηση της αποτελεσματικότητας Οφέλη της ενδυνάμωσης για τους εργαζόμενους Έρευνες έδειξαν ότι η ενδυνάμωση συμβάλει θετικά στην αποτελεσματικότητα και την ικανοποίηση των εργαζομένων και συγκεκριμένα (Μπουραντάς, 2002) 20 : (α)στην αίσθηση του νοήματος της εργασίας, η οποία επιφέρει τη μεγιστοποίηση της ι- κανοποίησης του εργαζόμενου μέσα από την εργασία του και την ικανοποίηση της α- νάγκης για εκτίμηση, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του ενδιαφέροντος για το περιεχόμενο της εργασίας και την καταβολή μεγαλύτερης προσπάθειας. (β) στην αίσθηση της ικανότητας, η οποία οδηγεί σε βελτίωση της εργασιακής απόδοσης μέσω της αύξησης της αυτοπεποίθησης του εργαζόμενου και της διάθεσής του για α- νάληψη πρωτοβουλιών και σε αυτοπαρακίνηση, καθώς πραγματώνονται οι ανάγκες για αναγνώριση και ολοκλήρωσή του. (γ) στην αίσθηση του αυτοπροσδιορισμού, η οποία συμβάλει στη βελτίωση της ικανοποίησης του εργαζόμενου και προκαλεί αύξηση της δημιουργικότητας, της αίσθησης της σημαντικότητας και της ολοκλήρωσης μέσα από τη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, την ανάληψη πρωτοβουλιών και την αύξηση της αυτονομίας του. Συμβάλει ε- πίσης στην ελάττωση του εργασιακού στρες λόγω του μειωμένου βαθμού του ελέγχου και της πίεσης. (δ) στην αίσθηση της επιρροής, όπου, όταν οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι μπορούν να επηρεάσουν το οργανωσιακό σύστημα στο οποίο ανήκουν και τα αποτελέσματα που αυτό παράγει, καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για την επίτευξη των αποτελεσμάτων αυτών μέσα από την εργασία τους. EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 73

10 6.3. Ικανοποίηση των πελατών / πολιτών Οι οργανισμοί, που βασίζουν την ανάπτυξή τους σε αξιακά πρότυπα, αντιδρούν θετικά στις ανθρώπινες ανάγκες και προσδοκίες και οικοδομούν την κουλτούρα της ενδυνάμωσης με στόχο την επίτευξη της ικανοποίησης των πελατών. Οι σύγχρονοι οργανισμοί, που υιοθετούν την έννοια και την πρακτική της ενδυνάμωσης, αναζητούν τη συνεχή βελτίωση προϊόντων και υπηρεσιών, έτσι ώστε να επιτυγχάνουν νέα υψηλότερα επίπεδα ικανοποίησης των πελατών. Οικοδομώντας μια κουλτούρα ενδυνάμωσης οι οργανισμοί γίνονται περισσότερο ευαίσθητοι, ευπροσάρμοστοι και ικανοί να ανιχνεύουν και να ικανοποιούν αποτελεσματικά τις ανάγκες των πελατών (Connor and Davidson, 1997) Συμπεράσματα Η ενδυνάμωση συνιστά μια διαδικασία, που εμπλέκει τους εργαζόμενους στη διαδικασία πραγματοποίησης των οργανωσιακών στόχων με συνέπεια την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου απόδοσης χωρίς τη χρήση αυστηρής επιτήρησης. Μέσω της ενδυνάμωσης το ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας του οργανισμού και να αποτελέσει πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στο σύγχρονο μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον. Η ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί σημαντική ανάγκη, αλλά και πρόκληση για τους σύγχρονους οργανισμούς, καθώς απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, πολύ χρόνο, συνεχή και εντατική προσπάθεια, ικανά και καταρτισμένα στελέχη, που θα υιοθετήσουν τις μεθόδους της προς όφελος των πελατών, των εργαζομένων και ολόκληρου του οργανισμού. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Kinlaw, D.C. (1995). The Practice of Empowerment: Making the Most of Human Competence. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing, pp Nelson, D.L., Quick,.C. (2006). Organizational behavior: Foundations, realities, and challenges (5th ed). Mason, Ohio: Thomson/South-Western, pp 563. Organizational empowerment means that power flows down to business units and in turn to employees. 3. Bowen D.E.,, Lawler, E.E. (1992).The Empowerment of Service Workers:Why, How and When?. Sloan Management Review; Spring: 31-39, pp 31: (Empowerment is defined as) Management strategies for sharing decision making power. 4. Kinlaw, D.C. (1995). The Practice of Empowerment: Making the Most of Human Competence. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing, pp Senge, P., Kleiner,A., Roberts, C., Ross, R., Smith, B. (1999).A Fifth Disciple Resource:The Dance of Change. New York: Doubleday, pp 11: age of empowerment. 6. Lashley, C. (2001). Empowerment: HR Strategies for Service Excellence. Oxford, Boston: Butterworth Heinemann, pp Johnson, R., Redmond, R. (1998). The Art of Empowerment: The Profit and Pain of Employee Involvement. London: Pitman Publishing, pp XV. 8. Lashley, C. (2001). Empowerment: HR Strategies for Service Excellence. Oxford, Boston: Butterworth Heinemann, pp Μπουραντάς, Δ. (2002). Μάνατζμεντ. Θεωρητικό Υπόβαθρο. Σύγχρονες Πρακτικές. Αθήνα: Εκδόσεις Γ. Μπένου, σελ EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

11 10. Το μοντέλο L4, το οποία παρέχει ένα πλαίσιο και ορισμένες αρχές, που αποσαφηνίζουν και ο- δηγούν στην διευθέτηση σημαντικών και σύνθετων ζητημάτων και προκλήσεων της ηγεσίας, έχει εισαχθεί από τον Truskie.Το μοντέλο L4 προσφέρει σαφήνεια και κατεύθυνση στην οργανωσιακή στοχοθεσία και στη βελτίωση της οργανωσιακής αποτελεσματικότητας. Υπάρχουν τέσσερα πολιτισμικά πρότυπα, τα οποία, σύμφωνα με τον Truskie πρέπει να θέτει και να ε- παναπροσδιορίζει ο αποτελεσματικός ηγέτης, προκειμένου για την επίτευξη της ισορροπίας του οργανισμού. Τα πρότυπα αυτά είναι: Cooperation Culture, Inspiration Culture, Achievement Culture, Consistent Culture. (βλ. Truskie, S.D. (1999). Leadership in High- Performance Organizational Cultures. Westport, Conn: Quorum Books). 11. Bass, B. M. Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Thousand Oaks: Sage Publications, pp Διοίκηση Ολικής Ποιότητας είναι η διαδικασία, η οποία εμπλέκει κάθε μέλος του οργανισμού στον έλεγχο και τη συνεχή βελτίωση της εργασίας με τρόπο, ώστε το αποτέλεσμά της να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των πελατών για ποιότητα προϊόντων ή υπηρεσιών. 13. Kernaghan, K., Borins, S.F., Marson, B. (2000). The New Public Organization. Toronto: Institute of Public Administration of Canada, pp Foy, N. (1994). Empowering People at Work. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing, pp 3: Organizations are not empowered, people are. 15. Lashley, C. (2001). Empowerment: HR Strategies for Service Excellence. Oxford, Boston: Butterworth Heinemann, pp 12: Above all, empowerment cannot be grafted on to an organization. 16. Kinlaw, D.C. (1995). The Practice of Empowerment: Making the Most of Human Competence. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing, pp Kinlaw, D.C. (1995). The Practice of Empowerment: Making the Most of Human Competence. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing, pp 65: Empowerment is the process of achieving continuous improvement in an organization s performance by developing and extending the competent influence of individuals and teams over the areas and functions which affect their performance and that of the total organization. 18. Conger, J. A., Canungo, R. A. The Empowerment process: Integrating Theory and Practice. Academy of Management Review 1988; 13(3): , pp Kernaghan, K., Borins, S.F., Marson, B. (2000). The New Public Organization. Toronto: Institute of Public Administration of Canada, pp Μπουραντάς, Δ. (2002). Μάνατζμεντ. Θεωρητικό Υπόβαθρο. Σύγχρονες Πρακτικές. Αθήνα: Εκδόσεις Γ. Μπένου, σελ Connor, R. A., Davidson, J. P. (1997). Marketing your consulting and professional services. New York, NY:Wiley, pp 123. Βιβλιογραφία Armstrong, M. (2003). A Handbook of Human Resource Management Practice (9th ed). London: Kogan Page. Ashness, D., Lashley, C. (1995). Empowering serves workers in Harvester Restaurants. Personnel Review; 40(8). Barbee, C., Bott, V. (1991). Customer Treatment as a Mirror of Employee Treatment. Advanced Management Journal; 5: Barry, T. (1993). Empowerment: The US experience. Empowerment in Organizations; 1(1). Bass, B. M., Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Thousand Oaks: Sage Publications. Belbin, R. M. (1998). The Coming Shape of Organisation. Oxford, Boston: Butterworth Heinemann. Blanchard, K., Carlos, J., Randolph, A. (1999). The 3 keys to empowerment. San Francisco: Berrett - Koehler. EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN 75

12 Bowen D.E., Lawler, E.E. (1992). The Empowerment of Service Workers: Why, How and When?. Sloan Management Review; Spring: Conger, J. A., Canungo, R. A. (1988). The Empowerment process: Integrating Theory and Practice. Academy of Management Review; 13(3): Connor, R.A., Davidson, J. P. (1997). Marketing your consulting and professional services. New York, NY: Wiley. Foy, N. (1994). Empowering People at Work. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing. Holden, P. (1998). The Excellent Manager s Companion. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing. Hopfl, H. (1994). Empowerment and the Managerial Prerogative. Empowerment in Organizations; 2(3): Johnson, R., Redmond, R. (1998). The Art of Empowerment: The Profit and Pain of Employee Involvement. London: Pitman Publishing. Kernaghan, K., Borins, S.F., Marson, B. (2000). The New Public Organization. Toronto: Institute of Public Administration of Canada. Kinlaw, D.C. (1995). The Practice of Empowerment: Making the Most of Human Competence. Aldershot, Hampshire: Gower Publishing. Lashley, C.(2001). Empowerment: HR Strategies for Service Excellence. Oxford, Boston: Butterworth Heinemann. Μπουραντάς, Δ. (2002). Μάνατζμεντ. Θεωρητικό Υπόβαθρο. Σύγχρονες Πρακτικές. Αθήνα: Εκδόσεις Γ. Μπένου. Nelson, D.L., Quick, C. (2006). Organizational behavior: Foundations, realities, and challenges (5th ed). Mason, Ohio: Thomson/South-Western. Rees, W.D., Porter, C. (2001). The Skills of Management. UK: Thomson Learning EMEA. Senge, P., Kleiner, A., Roberts, C., Ross, R., Smith, B. (1999). A Fifth Disciple Resource: The Dance of Change. New York, ΝΥ: Doubleday. Siegall, M., Gardner, S. (2000). Contextual factors of psychological empowerment. Personnel Review, 29(6): van Oudtshoom, M., Thomas, L. (1995). A Management Synopsis of Empowerment. Training for Quality; 3(3): EPΓAΣIAKΩN ΣXEΣEΩN

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΙ Ακ. έτος 2013-14 ΗΓΕΣΙΑ ΗΓΕΤΕΣ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ Ηγέτης: Το άτομο που στο πλαίσιο ενός συνόλου ασκεί την μεγαλύτερη επιρροή στα υπόλοιπα μέλη (δεν ταυτίζεται πάντα με την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy

Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση. Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Πετυχημένη Σχολική Ηγεσία: 10 ισχυρές παραδοχές-προκλήσεις για βελτίωση Δρ Μάριος Στυλιανίδης, ΕΔΕ ΥΠΠ stylmarios@cytanet.com.cy Δέκα ισχυρές παραδοχές για μια πετυχημένη σχολική ηγεσία Day, Sammons, Hopkins,

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 6: Ηγεσία - Οργανωσιακή μάθηση - Αλλαγές Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ»

«ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» ΕΠΙΤΑΓΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Ε.Ι. ΚΑΙ Τ.Ε.Ι. «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ- ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ» Βασικός στόχος του προγράμματος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Καθηγητής Π. Φωτήλας Λέκτορας Ι. Γιαννατσής ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ Μια ομάδα διεργασιών που προκαλούν, κατευθύνουν και βοηθούν στην διατήρηση της επιθυμητής συμπεριφοράς για την επίτευξη ενός

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ

ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ ΗΓΕΣΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΪΣΑΜΕΝΟΤ ΝΟΗΛΕΤΣΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ Κάθε σύγχρονη νοσηλευτική μονάδα απαιτεί: υψηλά πρότυπα απόδοσης σε ότι αφορά την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών έναν προϊστάμενο με

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Ειρήνη Ρήγου Εισαγωγή Για να επιτευχθεί μια Διοικητική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, δεν αρκεί μόνο το να σχεδιάζονται πολιτικές σε εθνική κλίμακα παρακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ Ενότητα 5η: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών 1 Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών Υπεύθυνοι: Ζωή Δημητριάδη, Ph.D., Καθηγήτρια Δρ. Φώτης Βούζας, Αν. Καθηγητής Σχήμα 1. Προσδιορισμός Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές. Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ Διεθνείς τάσεις στη θεωρία, την έρευνα και την πρακτική σήμερα - Μελλοντικές προοπτικές Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης 1 Βασικά σημεία παρουσίασης Αλλαγές στα εκπαιδευτικά συστήματα χωρών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης)

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης) ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκή Μονάδα: Τομέας: Εργαστήριο/Σπουδαστήριο/Κλινική: Τίτλος Μαθήματος / Θέμα Εργασίας: Κωδικός Μαθήματος: Τύπος Μαθήματος: ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Διοίκηση Ανθρώπινων

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 7: Ηγεσία συμμετοχική, χαρισματική και μετασχηματιστική Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ. Ημερομηνία Εκπαιδευτική ενότητα Τίτλος μαθήματος Διάρκεια 1 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Υπολογιστικά φύλλα 2 ΧΡΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ Internet και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Tο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Εισαγωγή του επιμελητή... 21. Πρόλογος... 23. Ευχαριστίες... 31. Βιογραφικά συγγραφέων... 33

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Εισαγωγή του επιμελητή... 21. Πρόλογος... 23. Ευχαριστίες... 31. Βιογραφικά συγγραφέων... 33 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Εισαγωγή του επιμελητή............................................. 21 Πρόλογος.......................................................... 23 Ευχαριστίες........................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ

ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΣ ΔΥΝΑΤΟ 2 Ο κόσμος της εργασίας αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ ενώ οι παλιοί επιχειρηματικοί κανόνες δεν ανταποκρίνονται στο νέο περιβάλλον. Ούτε τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Παρακίνηση Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Ορισμός της Παρακίνησης Είναι οι διεργασίες - διαδικασίες που εξηγούν την ένταση, την κατεύθυνση και την επιμονή των προσπαθειών ενός ατόμου για την απόκτηση του στόχου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός)

1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) 1. Εκπαίδευση για την Εξυπηρέτηση Πελάτη (Customer Service Training) (Μικρός Οργανισμός) Περιγραφή Βραβείου Βραβεύονται συγκεκριμένες δράσεις ή προγράμματα που επιδρούν στη σκέψη, το χαρακτήρα και τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ ΤΟΡΙΝΟ, ΣΧΟΛΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΩΝ, ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΟΙΝΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΕΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΤΥΠΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΥΠΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Καθηγητής Π. Φωτήλας Λέκτορας Ι. Γιαννατσής ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ/ΤΥΠΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ο όρος «οργάνωση» έχει διττή σημασία: Κοινωνική: Ένωση ατόμων που χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα μέσα εργάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο.

Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια του Management: εµπεριέχει δύο βασικές λειτουργίες, την οργάνωση και τη διοίκηση, καθώς και µια βοηθητική, τον έλεγχο. Η έννοια της οργάνωσης: ως ενέργεια: ρύθµιση των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΟΧΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2010-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ - ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού)

I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) I.C.B.S. METAΠTYXIAKO TMHMA ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: DMS ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΡΟΣ Α (70% του βαθµού) Ετοιµάστε µια αναφορά προς τη διοίκηση, µε µέγιστο αριθµό λέξεων 3000 (+/- %), χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου»

«Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου» «Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου» Κώστας Μοχιανάκης, Προϊστάμενος Τμήματος Πληροφορικής Δήμου Ηρακλείου. Η ανάγκη για ταυτότητα στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων. ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις

Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Βελτιώνοντας την Απόδοση Μάρκετινγκ & Πωλήσεων στις Φαρμακευτικές Επιχειρήσεις Γεώργιος Ι. Αυλωνίτης, Καθηγητής Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Νικόλαος Γ. Παναγόπουλος, Λέκτορας Μάρκετινγκ Ο.Π.Α. Το δυναμικό πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ LX6041 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme Πρόγραμμα MED έργο WIDE growing of SMEs: organizational innovation and Development in med area Αντώνης Μπούμπουλας Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D.

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Ζωής Σ. Δημητριάδη, Ph.D. I. Σπουδές Διδακτορική Διατριβή (Ph.D): Μεταπτυχιακές Σπουδές (M.Sc): Προπτυχιακές Σπουδές: London School of Economics and Political Science, University

Διαβάστε περισσότερα

«Leading for Results»

«Leading for Results» Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Προϊσταµένων Τµηµάτων «Leading for Results» Βασικοί Στόχοι του Προγράµµατος Το πρόγραµµα «Leading for Results» απευθύνεται σε προισταµένους της εταιρείας, µε σκοπό την εξοικείωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ

Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ATHENS UNIVERSITY OF ECONOMICS & BUSINESS Η ΑΛΛΑΓΗ ΩΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ Καθηγητής Δημήτρης Μπουραντάς Δ/ντής Executive MBA και M.Sc. in Human Resources Management ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP)

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα- Συνθήκες Εργασίας 5. Περιβάλλον 6. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ : ΟΡΙΣΜΟΣ - ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θα αναλυθούν οι βασικές έννοιες που σχετίζονται µε τη διοίκηση οργανισµών Θα παρουσιαστούν

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας-ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας-ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Οι άνθρωποι που εργάζονται σ έναν οργανισμό είναι οι ανθρώπινοι πόροι του. Επειδή κάθε άτομο έχει διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες, διαφορετικό επίπεδο εμπειρίας κ.α. η διοίκηση της εταιρίας καλείται

Διαβάστε περισσότερα

Real Tangible Solutions

Real Tangible Solutions Real Tangible Solutions Σε έναν κόσμο όπου το ανθρώπινο δυναμικό αναδεικνύεται ως το κυριότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, η ManpowerGroup παρέχει στους οργανισμούς το ταλέντο που χρειάζονται για να καινοτομούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αναδημοσίευση από τις παρουσιάσεις Α) Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ T SWOT ANALYSIS - Μάθημα: Πολεοδομική και Οικιστική Ανάπτυξη και Πολιτική Β) Βαγής Σαμαθρακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved.

Μάθηµα 6. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία. Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Μάθηµα 6 Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία McGraw-Hill/Irwin Copyright 2012 by The McGraw-Hill Companies, Inc. All Rights Reserved. Οργανωσιακή Κουλτούρα και Ποικιλοµορφία v Οι ειδικοί στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική

Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική Η εμπειρία από την εφαρμογή & την πιστοποίηση της ποιότητας στην Ευρωκλινική Θάνος Μυτιληναίος Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού Ευρωκλινική Αθηνών ΑΕ 210 64 16 160 thmytilinaios@euroclinic.gr TÜV ACADEMY,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Δρ. Βασιλική Καζάνα

Ηγεσία. Δρ. Βασιλική Καζάνα Ηγεσία Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210 60435 E-mail: vkazana@teikav.edu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ. Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ Αθήνα, 22 Οκτωβρίου 2013 Δείκτες Μέτρησης της Απόδοσης και της Παραγωγικότητας Εργαζομένων στην Εφοδιαστική Αλυσίδα Οκτώβριος 2013 Γιατί να μετρήσουμε. Ελέγχω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Χρόνου Το πιο σημαντικό σε θέματα αποτελεσματικότητας είναι όχι μόνο να πετύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα αλλά και τι επίδραση είχε στους

Διαχείριση Χρόνου Το πιο σημαντικό σε θέματα αποτελεσματικότητας είναι όχι μόνο να πετύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα αλλά και τι επίδραση είχε στους Η σωστή διαχείριση του χρόνου είναι πολύ σημαντική γιατί μας βοηθά στο να γίνουμε αποτελεσματικοί. Πράγματι από τις βασικές δραστηριότητες του management είναι ο χρόνος. Συγκεκριμένα οι βασικές συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός. 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ. Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός. 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ. Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: 8 Ο στρατηγικός σχεδιασμός 8.1 Ο χαρακτήρας του στρατηγικού μάνατζμεντ Οι στρατηγικές αποφάσεις έχουν τα εξής χαρακτηριστικά: Σχετίζονται με τους σκοπούς και την αποστολή του οργανισμού. Αναφέρονται στη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Τι είναι η ποιότητα; Στη φροντίδα ψυχικής υγείας η ποιότητα είναι ένα μέτρο του κατά πόσον οι μονάδες : α) αυξάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική των επιχειρήσεων

Διοικητική των επιχειρήσεων 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοικητική των επιχειρήσεων Ενότητα 11 : Σύγχρονες οργανωτικές δομές Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΓΙΑ «ΕΣΩΤΕΡΙΚΕΣ» ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΝΔΟ- ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων

Προτεινόμενα θέματα. στο μάθημα. Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές οργάνωσης και διοίκησης επιχειρήσεων ΟΜΑΔΑ Α: Ερωτήσεις Σωστού Λάθους Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε δίπλα στον αριθμό της καθεμιάς τη λέξη Σωστό αν κρίνετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία

Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Τα εφόδια των εργαζομένων για την είσοδο και παραμονή στην εργασία Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο για πρώτη φορά με την άμεση πράξη της αναζήτησης και εξεύρεσης εργασίας, πρέπει, ουσιαστικά, να εντοπίσει

Διαβάστε περισσότερα

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη».

Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα και θεωρείται πλέον «μονόδρομος για την ανάπτυξη». Συνεργατικοί Σχηματισμοί και Επιχειρηματικότητα Καλές Πρακτικές για τους γουνοποιούς/ εκτροφείς Δρ. Ελπίδα Σαμαρά Ερευνήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Η καινοτομία προτάσσεται ως κορυφαία προτεραιότητα

Διαβάστε περισσότερα

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers»

και επιχειρήσεις Μελέτη περίπτωσης : PriceWaterHouseCoopers» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗ : ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Ε-Learning και επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

TRACTORS: TRaining MAterial in Creativity and InnovaTion for EurOpean R&D Organizations & SMEs

TRACTORS: TRaining MAterial in Creativity and InnovaTion for EurOpean R&D Organizations & SMEs TRACTORS: TRaining MAterial in Creativity and InnovaTion for EurOpean R&D Organizations & SMEs Ερωτηματολόγιο Διαχείρισης Δημιουργικότητας και Καινοτομίας Χρήσιμοι ορισμοί της Δημιουργικότητας: Η δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ. Developing Leadership Skills ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΓΕΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Developing Leadership Skills Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

INMA - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛΝ ΤΟΥ ΜΕΝΤΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

INMA - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛΝ ΤΟΥ ΜΕΝΤΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ INMA - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛΝ ΤΟΥ ΜΕΝΤΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ INMA ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 1.Στρατηγικό Μάνατζμεντ 2. Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 5. Νέες Τεχνολογίες 3. Διαχείριση Γνώσης 4. Εταιρική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα:

ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: ΜΟΔΙΠ του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διασφάλιση της ποιότητας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα: Μοχλός ανάπτυξης Κοινωνική λειτουργία, στοιχείο της κουλτούρας

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π

ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA 30 Μαίου 2002, ΣΣ Π HR και οι σύγχρονες ακαδηµαϊκές τάσεις Οργανωτική µάθηση και διαχείριση της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα