ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ"

Transcript

1 Interscientific Health Care (2009) Τόµος 1, Τεύχος 3, ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ζαρταλούδη Α. 1 1 PhD, MSc, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Σισµανόγλειο Γ.Ν.Α, Ψυχιατρική κλινική ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η διαχείριση της επιθετικότητας και τα µέσα ελέγχου της συµπεριφοράς στις ψυχιατρικές δοµές είναι ένα φαινόµενο µε παγκόσµιο ενδιαφέρον. Πολλές µελέτες της βιβλιογραφίας ασχολήθηκαν µε τη βία, τις αιτίες που την προκαλούν και τις τεχνικές ελέγχου (αποµόνωση, καθήλωση) που χρησιµοποιούνται από τους επαγγελµατίες ψυχικής υγείας, προκειµένου να κατασταλεί η βίαιη συµπεριφορά. ΣΚΟΠΟΣ: Ο σκοπός της µελέτης είναι να παρουσιάσει τα περιοριστικά µέτρα που εφαρµόζονται για τον έλεγχο της συµπεριφοράς των ψυχικά πασχόντων ασθενών, τη σχέση µεταξύ επιθετικής συµπεριφοράς και ψυχικής διαταραχής καθώς και ιστορικά στοιχεία που αφορούν τη χρήση των περιοριστικών µέτρων. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΣ: Πραγµατοποιήθηκε κριτική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Πηγή συλλογής υλικού ήταν η βάση δεδοµένων MEDLINE. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Για την αντιµετώπιση των ασθενών που βρίσκονται σε κατάσταση διέγερσης ή επιθετικότητας και υπάρχει φόβος να προξενήσουν βλάβη στον εαυτό τους ή στο περιβάλλον τους χρησιµοποιούνται δύο µέθοδοι φυσικού περιορισµού. Η αποµόνωση και ο σωµατικός περιορισµός χρησιµοποιήθηκαν µέσα στους αιώνες για την αντιµετώπιση της επιθετικής συµπεριφοράς κυρίως στην ψυχιατρικών ασθενών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η ακούσια νοσηλεία και ο περιορισµός χρησιµοποιούνται σε ασθενείς που δεν έχουν τον έλεγχο της συµπεριφοράς τους. Η πραγµατικότητα δείχνει ότι είναι δύσκολο να δηµιουργηθεί ισορροπία ανάµεσα στα δικαιώµατα και τις ανάγκες του ασθενή και την προστασία του ιδίου και του περιβάλλοντος. Λέξεις κλειδιά: περιορισµός, καθήλωση, αποµόνωση, επιθετική συµπεριφορά, ψυχική ασθένεια Υπεύθυνος Αλληλογραφίας: Ζαρταλούδη Α. Ολύµπου 28-30, Βριλήσσια,Αθήνα, Τηλ.: ,

2 Interscientific Health Care (2009) Vol 1, Issue 3, RESTRAINTS AND PATIENTS WITH MENTAL DISORDERS AND AGGRESSIVE BEHAVIOR Zartaloudi A. 1 1 PhD, MSc, RN, Department of Psychiatry, Sismanoglio General Hospital, Athens ABSTRACT BACKGROUND: Aggression management and means of control in psychiatric settings is an international issue. Many studies in mental health literature are related to the appearance and the causes of violence and the use of control procedures, such as seclusion and restraint, from mental health professionals in order to control and suppress aggressive and violent behavior. AIM: The purpose of this study is to present the restraints used to control the behaviour of mentally ill patients, the relationship between aggressive behavior and mental disorders and the historical background concerning the use of restrictive measures. METHOD: A critical review of this body of literature was carried out. Evidence was collected through Medline database. RESULTS: Two restraint techniques are used in order to cope with patients who could cause harm to themselves or their environment, physical restraint and seclusion. These restrictive measures are used through centuries in order to suppress violent behaviour of mental patients. CONCLUSION: Involuntary treatment and restraint are used when patients loose control of their behavior. In fact it is difficult to achieve a balance between ensuring patients rights and needs and preventing them from harming themselves or the others. Key words: restraint, seclusion, mental illness, aggressive behaviour ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πολλοί ερευνητές ασχολούνται µε την ψυχοκοινωνική διάσταση της ανθρώπινης οντότητας σε µια ατέλειωτη προσπάθεια, µε βάση τα αποτελέσµατα και συµπεράσµατα των µελετών τους, να κατανοήσουν, προβλέψουν, επηρεάσουν και ελέγξουν την ανθρώπινη συµπεριφορά. Σε πολλές περιπτώσεις, µε την επίκληση της σηµαντικότητας του κοινού καλού, χρησιµοποιήθηκαν διάφορες πρακτικές όπως βασανισµοί, εγκλεισµοί και άλλοι τύποι περιορισµού, προκειµένου να καταπιεστεί το άτοµο και να συµµορφωθεί µε τις απαιτήσεις της κοινωνικής ηθικής. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες το αυξανόµενο ενδιαφέρον για τα ανθρώπινα δικαιώµατα και την παροχή πιο ανθρώπινης θεραπείας στους ψυχικά πάσχοντες ασθενείς συντέλεσε στην εµφάνιση πολλών µελετών που ασχολήθηκαν µε τη βία, τις αιτίες που την προκαλούν και τις τεχνικές ελέγχου που χρησιµοποιούνται, προκειµένου να κατασταλεί η βίαιη συµπεριφορά (1,2,3,4,5). Οι επαγγελµατίες ψυχικής 86 υγείας προσπαθούν να εξασφαλίσουν την ασφαλή διαχείριση της διαταρακτικής ή βίαιης συµπεριφοράς στις ψυχιατρικές δοµές 6. Ο φυσικός περιορισµός εφαρµόζεται σε νοσοκοµειακούς ασθενείς, σε άτοµα µε ειδικά προβλήµατα που ζουν στα διάφορα ιδρύµατα, σε ηλικιωµένα άτοµα και σε παιδιά 7,8. Οι κυριότερες πρακτικές που εφαρµόζονται για τον έλεγχο της συµπεριφοράς των ψυχικά πασχόντων ασθενών είναι ο σωµατικός περιορισµός όπως ακινητοποίηση µε δερµάτινες ζώνες, µανδύες, η αποµόνωση και η χηµική καταστολή 9. Τα έννοµα αγαθά που διακυβεύονται είναι της προσωπικής ελευθερίας, της υγείας του ψυχικά ασθενή και της ασφάλειας των τρίτων 10,11. Το δίληµµα κατά πόσο είναι ηθικά παραδεκτό να επιβάλλονται περιοριστικά µέτρα στον άνθρωπο απασχολεί όλο και περισσότερο τη νοσηλευτική, όπως εµφανίζεται στη βιβλιογραφία 12,13,14. Corresponding Author: Zartaloudi A , Olimbou str., 15235,, Athens GREECE Tel: ,

3 ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η στενή σχέση µεταξύ επιθετικής συµπεριφοράς και ψυχικής διαταραχής είναι µια από τις πλέον διαδεδοµένες αντιλήψεις στην κοινωνία 1. Οι ψυχιατρικοί ασθενείς δεν αποτελούν οµοιογενή πληθυσµό, όπως φαίνεται από τις διαφορετικές διαγνωστικές κατηγορίες. Για παράδειγµα, µερικοί εισάγονται µε την ένδειξη της σχιζοφρένειας, της µανίας, της νοητικής καθυστέρησης, της κατάθλιψης και άλλοι για οργανικές διαταραχές συµπεριλαµβανοµένων των διαταραχών του αλκοολισµού, των ανοικών διαταραχών κ.α 15,16. Σε αρκετές µελέτες σηµειώνεται σηµαντικό ποσοστό των ασθενών µε σχιζοφρένεια µεταξύ των ψυχικά ασθενών που εκδηλώνουν βίαιη συµπεριφορά και ιδιαίτερα εκείνων µε παρανοειδή σχιζοφρένεια. Η διάγνωση που πιο συχνά συνδέεται µε την επιθετική συµπεριφορά είναι αυτή της σχιζοφρένειας. Οι σχιζοφρενείς ως διαγνωστική οµάδα είναι πιο επιθετικοί από τους ασθενείς µε άλλες διαγνώσεις. Το άτοµο που πάσχει από σχιζοφρένεια παρουσιάζει εξαπλάσια πιθανότητα να αντιµετωπίζει κατηγορία βίαιης συµπεριφοράς σύµφωνα µε επιδηµιολογικές µελέτες στην Αγγλία και Ουαλία. Η σχιζοφρένεια είναι η συχνότερα συναντώµενη νόσος σε ψυχικά πάσχοντες άρρενες ανθρωποκτόνους, 55% του συνόλου, ενώ ακολουθούν οι διαταραχές προσωπικότητας (ποσοστό 26%) και οι διαταραχές του θυµικού (ποσοστό 19%). Τα ευρήµατα αυτά επιβεβαιώνονται και από δύο ευρείας κλίµακας επιδηµιολογικές µελέτες. Ο Swanson και οι συνεργάτες του εκτίµησαν τη συχνότητα εµφάνισης βίαιης συµπεριφοράς σε τρεις περιοχές στις ΗΠΑ, µεταξύ ατόµων τα οποία ανταποκρίθηκαν σε τηλεφωνική συνέντευξη. Από τα αποτελέσµατα της µελέτης αυτής προκύπτει ότι ασθενείς που έπασχαν από σχιζοφρένεια ή µείζονα συναισθηµατική διαταραχή παρουσίαζαν οκταπλάσια πιθανότητα εµφάνισης βίαιης συµπεριφοράς συγκριτικά µε τον µη νοσούντα πληθυσµό (10,6 % και 1,3% αντίστοιχα). Αξίζει να σηµειωθεί ότι η παράλληλη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών διπλασίαζε αυτήν την πιθανότητα. Η δεύτερη µελέτη, αφορά άτοµα που γεννήθηκαν στην Στοκχόλµη το 1953 και παρακολουθήθηκαν για 30 χρόνια. ιαπιστώθηκε ότι ασθενείς µε µείζονα ψυχιατρική διαταραχή παρουσίαζαν 4 φορές µεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν διαπράξει κάποιο βίαιο αδίκηµα. Σε µια πρόσφατη µελέτη συµµετείχαν 1151 σχιζοφρενείς σε επτά αναπτυγµένες και τρεις υπό ανάπτυξη χώρες. Το 20,6% των ασθενών εκδήλωνε επιθετική συµπεριφορά. Στις υπό ανάπτυξη χώρες η επιθετική συµπεριφορά ήταν τριπλάσια από τις αναπτυγµένες 31,5% και 10,5 % αντίστοιχα. Η πιθανή εξήγηση είναι ότι η πρώιµη θεραπευτική αντιµετώπιση µε νευροληπτικά φάρµακα, που γίνεται στις αναπτυγµένες χώρες, µπορεί να επηρεάζει τη συνολική πορεία και εξέλιξη της νόσου. Τα πιο αναπτυγµένα κοινωνικά δίκτυα ενδέχεται να λειτουργούν ανασταλτικά στην εκδήλωση βίαιης συµπεριφοράς 17. Πολλοί παράγοντες που σχετίζονται µε την επιθετική συµπεριφορά στο γενικό πληθυσµό βρίσκονται και στους ψυχιατρικούς ασθενείς όπως το φύλο (οι άντρες είναι πιο επιθετικοί από τις γυναίκες), η ηλικία (οι νεότεροι ασθενείς πιο επιθετικοί από τους µεγαλύτερους), η οικογένεια, το ιστορικό παιδικής κακοποίησης. Σε γενικές γραµµές οι νέοι άντρες ασθενείς µε ιστορικό βίας στην οικογένεια που έχουν κακοποιηθεί στην παιδική ηλικία είναι πιο πιθανό να γίνουν επιθετικοί 8,18. Αν και έχουν γίνει προσπάθειες να αναγνωρισθούν τα συγκεκριµένα χαρακτηριστικά της σχιζοφρένειας που κινητοποιούν την επιθετική συµπεριφορά δεν µπορεί να ειπωθεί τίποτα µε βεβαιότητα. Ίσως θα µπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι κάποιες κατηγορίες συµπτωµάτων είναι περισσότερο «ανησυχητικές» από άλλες, αλλά σε καµιά περίπτωση δεν µπορούν να προβλέψουν τη µελλοντική εκδήλωση επιθετικής και βίαιης συµπεριφοράς 17. Σχεδόν όλες οι ψυχώσεις στην οξεία φάση σχετίζονται µε αυξηµένο κίνδυνο επιθετικής συµπεριφοράς. Η οξεία ψυχωτική συµπτωµατολογία έχει θεωρηθεί ως ο πλέον σηµαντικός παράγοντας κινδύνου για την εκδήλωση επιθετικής συµπεριφοράς. Ανάλογα περιστατικά εκδήλωσης βίαιης συµπεριφοράς είναι πιο πιθανό να συµβούν αµέσως µετά την εισαγωγή του ατόµου µε το ψυχωσικό επεισόδιο απ' ότι αργότερα. Σε µελέτη ο αριθµός των επιθετικών περιστατικών που έγιναν τις πρώτες 10 ηµέρες που ακολούθησαν την εισαγωγή ήταν σηµαντικά µεγαλύτερος απ' ότι σε άλλες περιόδους της νοσηλείας σε ασθενείς διαφόρων διαγνωστικών κατηγοριών. Σύµφωνα µε άλλες µελέτες φαίνεται να υπάρχει θετική συσχέτιση ανάµεσα στις διαβαθµίσεις της επιθετικής συµπεριφοράς και της σοβαρότητας της αποδιοργάνωσης ή της θετικής παραγωγικής συµπτωµατολογίας που παρατηρείται στις οξείες φάσεις 18. Η διαπίστωση ότι η παρουσία παραληρητικών ιδεών και ψευδαισθήσεων σχετίζεται µε την ψυχωτική βία έχει επιβεβαιωθεί από πολλούς ερευνητές. Ιδιαίτερα, ψυχικά ασθενείς µε χρόνια παραληρήµατα εκδηλώνουν βίαιη συµπεριφορά κατά συνανθρώπων τους και διαπράττουν ανθρωποκτονίες σύµφωνα µε µελέτες από τη Γαλλία. Έχει βρεθεί ότι ασθενείς µε χρόνιο παρανοϊκό παραλήρηµα διαπράττουν ή αποπειρώνται να διαπράξουν ανθρωποκτονία συχνότερα από τους ασθενείς µε σχιζοφρένεια καθώς επίσης ότι στις περιπτώσεις που το θύµα ανήκε στον οικογενειακό περίγυρο του ασθενούς στους µεν ασθενείς µε σχιζοφρένεια επρόκειτο συχνότερα για πρόγονο ενώ στους ασθενείς µε χρόνια παρανοϊκά ιδιαίτερα παραληρήµατα επρόκειτο συχνότερα για σύζυγο. Ο τύπος των παραληρητικών ιδεών είναι συνήθως διωκτικού περιεχοµένου. Επίσης παραληρητικές ιδέες ζηλοτυπικού περιεχοµένου αποτελούν το συνηθέστερο κίνητρο ανθρωποκτονίας. Οι περισσότεροι από τους ασθενείς που προβαίνουν σε κάποια βίαιη πράξη, βρίσκονται υπό την επίδραση ακουστικών ψευδαισθήσεων και µπορούν να αναγνωρίσουν την πηγή τους 17. Στην παρανοειδή σχιζοφρένεια κυριαρχεί κάποια µορφή παραισθήσεων. Η επιθετική συµπεριφορά είναι συνήθως καλά προσχεδιασµένη και ανάλογη µε το παραλήρηµα. Η επιθετικότητα κατευθύνεται σε ένα συγκεκριµένο άτοµο, συνήθως σηµαντικό στη ζωή του 87

4 ασθενή που θεωρεί ότι τον καταδιώκει ή του στερεί βασικές ανάγκες. Αντίθετα η επιθετικότητα που παρατηρείται σε µια αποδιοργανωµένη ψυχωσική φάση είναι λιγότερο επικεντρωµένη, λιγότερο προσχεδιασµένη και συχνά λιγότερο επικίνδυνη. Σε µια µελέτη ο Benezech κατέληξε ότι η µεγαλύτερη συχνότητα φόνων παρατηρήθηκε στην παρανοειδή σχιζοφρένεια. Οι παραισθήσεις ήταν σταθερές και καλά αναπτυγµένες. Οι ασθενείς φαίνεται να ενεργούν σύµφωνα µε τις παραισθήσεις τους. Αυτό συχνά οδηγεί σε σοβαρές επιθετικές πράξεις που κατευθύνονται σε κάποιο µέλος της οικογένειας. Οι µελετητές σύγκριναν τα εγκλήµατα που διέπραξαν οι ασθενείς µε παρανοειδή σχιζοφρένεια µε εκείνα ασθενών µε χρόνια αδιαφοροποίητη σχιζοφρένεια. Οι ασθενείς µε παρανοειδή σχιζοφρένεια ήταν πιο πιθανό να διαπράξουν έγκληµα και να ενεργήσουν ενάντια στην οικογένεια και τους φίλους απ' ότι οι χρόνιοι αδιαφοροποίητοι σχιζοφρενείς. Οι πρώτοι είναι πιο πιθανό να έχουν ως κίνητρο την εκδίκηση για το έγκληµα σε αντίθεση µε τους χρόνιους αδιαφοροποίητους σχιζοφρενείς που έχουν ως κίνητρο το κέρδος. Επιπλέον οι ασθενείς µε παρανοειδή σχιζοφρένεια ήταν πιο µυστικοπαθείς για τα σχέδια τους από τους ασθενείς µε χρόνια αδιαφοροποίητη σχιζοφρένεια 18. Σε µεταγενέστερες µελέτες διαπιστώθηκε ότι η ψυχωτική πράξη ήταν ευθέως ανάλογη µε τον αριθµό των λογικών επεξεργασιών που σχετίζονταν µε το κεντρικό θέµα του περιεχοµένου του παραληρήµατος. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το ακόλουθο: Ο ασθενής πιστεύει ότι ο οδοντίατρός του (ποιος;), τοποθετεί ένα µικρόφωνο (τι;) στο δόντι του (που;) κατά τη διάρκεια της τελευταίας επίσκεψης (πότε;). Το µικρόφωνο επιτρέπει στις Αρχές (σε ποιους;) να τον παρακολουθούν (γιατί;) ώστε να µπορούν να τον συλλάβουν όταν το θελήσουν (γιατί;). Εδώ διακρίνονται επτά λογικές επεξεργασίες. Κάτω από αυτό το πρίσµα η βίαιη συµπεριφορά των ψυχωτικών ασθενών µπορεί να θεωρηθεί ως µια λογική αντίδραση απέναντι σε παράλογες πεποιθήσεις και αντιλήψεις 17. Κατά την καταθλιπτική διαταραχή, η αυτοκαταστροφική και η ετεροκαταστροφική συµπεριφορά συσχετίζονται συχνά µε τη νόσο. Η βία από τους καταθλιπτικούς ασθενείς στρέφεται συνήθως ενάντια στα κοντινά µέλη της οικογένειάς τους. Το φαινόµενο αυτοκτονίας - ανθρωποκτονίας συσχετίζεται µε την κατάθλιψη. Σε µελέτη ανθρωποκτονιών, στις οποίες οι δράστες µετά αυτοκτόνησαν σε αντίθεση µε τις περιπτώσεις εκείνες όπου οι δράστες αποπειράθηκαν ανεπιτυχώς να αυτοκτονήσουν, το ποσοστό της καταθλιπτικής νόσου είναι κατά 75% υψηλότερο. Κάποιοι µελετητές αµφισβητούν την ύπαρξη ψυχωτικών συµπτωµάτων σε αυτές τις περιπτώσεις και υποστηρίζουν την ύπαρξη διαταραχής προσωπικότητας και χρόνια προβλήµατα σχέσεων. Η άποψη ότι οι αυτοκαταστροφικές και οι ετεροκαταστροφικές εκδηλώσεις µιας ψυχιατρικής νόσου εξαρτώνται συχνά από τις συνθήκες του περιβάλλοντος και αποτελούν αδυναµία της αµυντικής ικανότητας του ατόµου να αντιµετωπίσει πλήθος ψυχοπιεστικών παραγόντων είναι ευρύτατα διαδεδοµένη. Για την καταθλιπτική διαταραχή το άτοµο αδυνατεί να αντιµετωπίσει κοινούς ψυχοπιεστικούς παράγοντες όπως δυσκολία σχέσεων, αλκοολισµός, 88 ανεργία κτλ Η αυτοκτονία είναι ακραία αυτοκαταστροφική συµπεριφορά και εµφανίζεται όταν το άτοµο βιώνει επίµονα έντονα συναισθήµατα απελπισίας και ενοχής 17. Τα άτοµα µε διαταραχή προσωπικότητας κατατάσσονται ανάµεσα στα άτοµα µε βίαιη συµπεριφορά. Παρουσιάζουν ουσιαστική αδυναµία προσαρµογής στην κοινωνία, έχουν την τάση να είναι ανεύθυνα, ανίκανα ή απρόθυµα να δηµιουργήσουν επιτυχείς διαπροσωπικές σχέσεις. Στο ιστορικό των ατόµων αυτών υπάρχει συχνά διαζύγιο, χωρισµός ή θάνατος στην οικογένεια ή προβλήµατα αλκοολισµού. Τα άτοµα αυτά συχνά έχουν κακοποιηθεί ως παιδιά 18. Πολλές µελέτες έχουν συσχετίσει την «ψυχοπαθητική προσωπικότητα» µε την επιθετική και βίαιη συµπεριφορά. Ο Mc Cord περιγράφει το άτοµο µε ψυχοπαθητική προσωπικότητα ως «ένα µη κοινωνικό, επιθετικό, πολύ παρορµητικό άτοµο που αισθάνεται ελάχιστη ή και καθόλου ενοχή και είναι ανίκανο για µακροχρόνιους συναισθηµατικούς δεσµούς µε άλλα ανθρώπινα όντα». Τα άτοµα αυτά εµπλέκονται πολύ συχνότερα σε εκδηλώσεις βίας, συµπεριλαµβανοµένης και της σεξουαλικής, τόσο εντός όσο και εκτός νοσοκοµειακών ή σωφρονιστικών ιδρυµάτων. Η παρουσία αντικοινωνικών στοιχείων στην προσωπικότητα συνδυάζεται θετικά µε την παραπτωµατικότητα και ειδικότερα µε την βίαιη συµπεριφορά. Αυτή η σχέση δεν είναι κατά ανάγκη αιτιολογική σχέση. είχνει ότι υπάρχουν κάποια χαρακτηριολογικά στοιχεία που σχετίζονται µε την επιθετική συµπεριφορά, δεν δίνει, ωστόσο, καµιά πληροφορία για τη διαδικασία που οδηγεί στη σχέση κάποιων διαταραχών προσωπικότητας µε τη βιαιότητα 19. Μελέτες παρακολούθησης ασθενών, που είχαν νοσηλευθεί ακούσια επειδή είχαν εκδηλώσει βίαιη συµπεριφορά, έδειξαν ότι µετά την έξοδο τους από το νοσοκοµείο εµπλέκονται σε σοβαρά βίαια περιστατικά. Νεότερες µελέτες έδειξαν ότι µέσα σε χρονικό διάστηµα πέντε χρόνων τόσο οι ασθενείς που εξέρχονται από τη θεραπεία για κάποιο αδίκηµα βίας όσο και οι καταδικασµένοι σε ισόβια που βγαίνουν από τις φυλακές διαπράττουν κάποιο νέο αδίκηµα σε ίδιο ποσοστό 25%, ενώ ποσοστό 5% διαπράττει ανθρωποκτονία. Τα ποσοστά αυτά είναι διπλάσια όταν υπάρχει διάγνωση διαταραχής της προσωπικότητας 17. Μια µελέτη στους κατοίκους του Οχάιο το 1987 αποκάλυψε ότι η επικινδυνότητα ήταν ο πιο σηµαντικός λόγος που δηµιουργούσε το στίγµα της ψυχικής ασθένειας. Τα µέσα ενηµέρωσης παρουσίασαν και καλλιέργησαν το στερεότυπο αυτό. Μελέτες αποκάλυψαν ότι τα άρθρα των εφηµερίδων τείνουν να συνδέσουν την ψυχική ασθένεια µε το έγκληµα και τέτοιες ιστορίες γίνονται συνήθως πρωτοσέλιδα. Σε τηλεοπτικά προγράµµατα οι επικίνδυνοι και απρόβλεπτοι χαρακτήρες αποδίδονται συνήθως σε τηλεοπτικούς χαρακτήρες που πάσχουν από ψυχικό νόσηµα. Το 72% των τηλεοπτικών χαρακτήρων µε ψυχική ασθένεια παρουσιάζονται ως βίαιοι. Ο στιγµατισµός και τα αρνητικά στερεότυπα δηµιουργούν σηµαντικά προβλήµατα σε άτοµα µε ψυχικά νοσήµατα και τις οικογένειές τους. Ο στιγµατισµός και η περιθωριοποίηση των ασθενών

5 οδηγεί στην δευτερογενή αύξηση της εγκληµατικότητας των στιγµατιζόµενων που είναι οι ψυχικά πάσχοντες 20. Πέρα από το γεγονός ότι η µορφή του ψυχοπαθούς ανισόρροπου εγκληµατία συνδέεται µε περιστατικά που διογκώνονται και διαστρεβλώνονται, ένα άλλο πρόβληµα είναι η άποψη που κυριαρχεί για τον απρόβλεπτο και ακατανόητο χαρακτήρα της εγκληµατικής πράξης του ψυχοπαθούς. Συχνά οι πράξεις του είναι απρόβλεπτες και ακατανόητες µόνο σε ένα πρώτο επιφανειακό επίπεδο. Μια επιθετική συµπεριφορά που φαίνεται άσκοπη εκ πρώτης όψεως (ως προς το κίνητρο και τον τρόπο εκτέλεσης) αποκτά άλλο νόηµα όταν αποκωδικοποιούνται τα µηνύµατα που µεταδίδονται από τον ασθενή πιθανώς µε συµβολικό ή έµµεσο τρόπο µε αποτέλεσµα να εξηγούνται προβλήµατα, επιθυµίες, φόβοι του πάσχοντος ατόµου. Αυτή η συµπεριφορά του ψυχωσικού δεν είναι απρόβλεπτη αν ληφθούν υπόψη οι άµεσες και έµµεσες προειδοποιήσεις του, που πολύ συχνά αγνοούνται από τους επαγγελµατίες υγείας 17. Σε µια άλλη µελέτη, ο Link και οι συνεργάτες του στη Νέα Υόρκη σύγκριναν 186 εξωτερικούς ασθενείς και 46 νοσηλευόµενους µε 521 κατοίκους της ίδιας κοινότητας που δεν είχαν ποτέ ψυχιατρική περίθαλψη. Μεθοδολογικά, είναι πιθανώς η καλύτερη µελέτη που έγινε για την επιθετική συµπεριφορά των ψυχιατρικών ασθενών. Οι οµάδες αυτές ελέγχθηκαν για µια µεγάλη ποικιλία δηµογραφικών χαρακτηριστικών και η επιθετική συµπεριφορά µετρήθηκε µε πολλαπλούς τρόπους (συλλήψεις, χειροδικίες, τσακωµούς, χρήση όπλων, κακοποιήσεις). Η οµάδα των ψυχιατρικών ασθενών διαιρέθηκε σε αυτούς που νοσηλεύονταν για πρώτη φορά και είχαν αρχίσει θεραπεία µέσα στον προηγούµενο χρόνο, σε αυτούς που νοσηλεύονταν κατ' επανάληψη και είχαν αρχίσει θεραπεία στα προηγούµενα χρόνια και νοσηλεύονταν κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής της έρευνας και σε ασθενείς που είχαν νοσηλευθεί τα προηγούµενα χρόνια αλλά όχι κατά τη διάρκεια του αµέσως προηγουµένου χρόνου. Τα αποτελέσµατα έδειξαν οι ψυχιατρικοί ασθενείς ήταν δύο µε τρεις φορές πιο πιθανό να επιδείξουν επιθετική συµπεριφορά σε σύγκριση µε τον πληθυσµό της κοινότητας. Η έρευνα του Link κατέληξε ότι καµία δηµογραφική και κοινωνικοοικονοµική µεταβλητή δεν ήταν υπεύθυνη για τις διαφορές που παρουσίαζε η επιθετική συµπεριφορά ανάµεσα στις οµάδες. Η µόνη µεταβλητή που δηµιουργούσε διαφορά ήταν το διαφορετικό επίπεδο ψυχιατρικών συµπτωµάτων, δηλ. όσο πιο ενεργά ήταν τα συµπτώµατα τόσο πιο πιθανό ήταν οι ασθενείς να εµφανίσουν επιθετική συµπεριφορά 20. Η οξεία ψυχωτική συµπτωµατολογία έχει κατά καιρούς θεωρηθεί ως ο πλέον σηµαντικός παράγοντας κινδύνου για την εκδήλωση επιθετικής συµπεριφοράς. Οι παραληρητικές ιδέες και οι ψευδαισθήσεις θεωρήθηκαν ως το κλειδί της κατανόησης της βίας των σχιζοφρενών 19. Υπάρχουν ενδείξεις που να προκύπτουν από τις έρευνες που να υποδεικνύουν ποια άτοµα είναι πιθανό να εµφανίσουν βίαιη συµπεριφορά; Μια σηµαντική ένδειξη για όλους είναι το ιστορικό βίαιης συµπεριφοράς καθώς και η ταυτόχρονη κατάχρηση αλκοόλ ή φαρµακευτικών ουσιών. Για τα άτοµα µε σοβαρή ψυχική ασθένεια, η ταυτόχρονη κατάχρηση αλκοόλ και φαρµακευτικών ουσιών συντελεί σηµαντικά στην εµφάνιση επιθετικής συµπεριφοράς. Ένας τρίτος παράγοντας είναι η µη συµµόρφωση µε την φαρµακευτική αγωγή που προκύπτει από την έλλειψη εναισθησίας, τις παρενέργειες των φαρµάκων και την όχι καλή σχέση αρρώστου επαγγελµατιών υγείας. Οι παραισθήσεις, ιδιαίτερα εκείνες στις οποίες οι άνθρωποι πιστεύουν ότι κάποιος ή κάτι ελέγχει το µυαλό τους, βρέθηκε ότι συσχετίζονται µε τη βίαιη συµπεριφορά σε έρευνες που έγιναν στην Αγγλία. Νευρολογική εκφύλιση είναι επίσης συνηθισµένη σε ψυχικά ασθενείς που γίνονται βίαιοι και γίνεται υπόθεση για το αν τα άτοµα αυτά έχουν κάποια µορφή επιληψίας που δεν έχει διαγνωσθεί. Παραισθήσεις, στις οποίες κάποιος τους δίνει εντολές να κάνουν κάτι, επίσης συχνά θεωρούνται ενδείξεις για εµφάνιση επιθετικής συµπεριφοράς 20. Σύµφωνα µε την έρευνα των Carmel και Hunter το µεγαλύτερο ποσοστό τραυµατισµών που οφείλεται στην επιθετικότητα του ασθενή παρατηρείται στο νοσηλευτικό προσωπικό. Οι άντρες βρίσκονται σε µεγαλύτερο κίνδυνο από τις γυναίκες 21. Είναι δυνατό να προβλέψουµε ποιος ψυχικά ασθενής θα γίνει βίαιος; Έρευνες από τους Apperson, Mulvey, Lidz και Gardner κατέληξαν ότι η συµβολή της κρίσης των επαγγελµατιών ψυχικής υγείας είχε υποτιµηθεί. Χρησιµοποιώντας τις ενδείξεις που αναφέρονται ίσως είναι δυνατό να προβλέψουν επιθετική συµπεριφορά. Ο ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΌΣ ΩΣ ΜΕΘΟ ΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΑΙΟΥ ΑΣΘΕΝΗ Για την αντιµετώπιση των βίαιων ασθενών χρησιµοποιούνται δύο µέθοδοι φυσικού περιορισµού. Ο εγκλεισµός σε δωµάτιο µόνωσης και η καθήλωση. Οι δύο αυτές µέθοδοι έχουν µακρόχρονη εφαρµογή στην ψυχιατρική. Οι ενδείξεις, αντενδείξεις, κίνδυνοι, οφέλη και η µεθοδολογία της εφαρµογής τους βασίζονται σε συγκεκριµένες αρχές οι οποίες περιγράφηκαν επίσηµα πριν από 200 χρόνια από τον Phillippe Pinel 22. Τα περισσότερα µέτρα χρησιµοποιούνται στις περιπτώσεις εκείνες που θέλουµε να ακινητοποιήσουµε το άτοµο όταν αυτό βρίσκεται σε κατάσταση διέγερσης ή επιθετικότητας και υπάρχει φόβος να προξενήσει βλάβη στον εαυτό του ή στο περιβάλλον του. Επιπλέον, εφαρµόζονται όταν πρόκειται να διευκολύνουν το διαγνωστικό έργο, να ελεγχθούν ανάρµοστες συµπεριφορές, να δοθεί σωστή θέση στο άτοµο στο κρεβάτι ή στην καρέκλα, να στερεωθούν τα υποστηρικτικά συστήµατα ζωής ή να µειωθεί το άγχος του νοσηλευτικού προσωπικού όταν αδυνατεί να φροντίσει τα άτοµα αυτά λόγω ανεπαρκούς στελέχωσης 12. Σκοπός των περιοριστικών µέτρων είναι ο έλεγχος της συµπεριφοράς των ασθενών. Η αποµόνωση είναι χώρος κατάλληλα κατασκευασµένος που παρέχει ασφαλές περιβάλλον στον ασθενή του οποίου η συµπεριφορά θα µπορούσε να αποβεί επικίνδυνη για τον ίδιο και τους άλλους. Καθήλωση είναι η ακινητοποίηση των άκρων τον ασθενή µε δερµάτινους ιµάντες συνδεδεµένους µε ακλόνητα σηµεία του κρεβατιού του, µε σκοπό να περιοριστούν οι κινήσεις του ασθενή στον αναγκαίο βαθµό για να επιτευχθεί η νοσηλεία, η εξέταση και η προστασία του ασθενή. 89

6 Οι κυριότερες πρακτικές που εφαρµόζονται για τον έλεγχο της συµπεριφοράς των ψυχικά πασχόντων ασθενών είναι ο σωµατικός περιορισµός όπως ακινητοποίηση των άκρων µε δερµάτινες ζώνες, µανδύες, η αποµόνωση και η χηµική καταστολή. Ο περιορισµός των ασθενών µε την χρήση φαρµακευτικών ουσιών πραγµατοποιείται όταν νευροληπτικά, αγχολυτικά, ηρεµιστικά ή υπνωτικά φάρµακα χρησιµοποιούνται συστηµατικά. Ο φαρµακευτικός περιορισµός σχετίζεται µε απειλητική, επιθετική συµπεριφορά του ασθενή, στην περίπτωση του οποίου η ακινησία έχει προστατευτική επίδραση 9,23. Ο πιο χαρακτηριστικός χώρος σε µια νοσοκοµειακή ψυχιατρική µονάδα είναι αυτός της αποµόνωσης. Αποµόνωση είναι ο εγκλεισµός ενός ασθενή µόνου σε κάποιο δωµάτιο ή άλλο κλειστό χώρο από τον οποίο ο ασθενής δεν έχει καµία δυνατότητα εξόδου. Ο σκοπός της χρησιµοποίησης της αποµόνωσης, που είναι κατάλληλα διαρρυθµισµένος χώρος, είναι να παρέχει ασφάλεια στο νοσηλευόµενο και στους γύρω του, αποτρέποντας την επιτυχή εκδήλωση αυτό- ή έτεροκαταστροφικής συµπεριφοράς. Σε καµιά περίπτωση δε θα πρέπει να λειτουργήσουν σαν χώροι τιµωρητικοί για τον ασθενή. Ο συχνότερος λόγος εγκλεισµού σε δωµάτιο αποµόνωσης ή καθήλωσης µε δερµάτινους ιµάντες είναι η εκδήλωση διαπροσωπικής βίας. ιάφορες µελέτες έχουν δείξει ότι σε ασθενείς που περιορίστηκαν οι πιο συχνές διαγνώσεις είναι η σχιζοφρένεια και η µανία, οι ασθενείς είχαν µικρότερη ηλικία, η χρήση του περιορισµού είναι πιο συχνή σε ασθενείς µε προηγούµενες νοσηλείες και οι ασθενείς αυτοί είχαν περισσότερο χρόνο νοσηλείας και µεγαλύτερες δυσκολίες στην αντιµετώπιση τους 4,24. Αξίζει να αναφερθεί µια µελέτη των Sheline και Nelson στην οποία φαίνεται ότι σε περίπτωση εκδήλωσης βίαιης συµπεριφοράς το µεγαλύτερο ποσοστό ασθενών προτίµησε τη φαρµακευτική αντιµετώπιση, παρ' όλα αυτά ένα σηµαντικό ποσοστό ασθενών επιθυµεί τον περιορισµό από τη φαρµακευτική αντιµετώπιση. Οι ερευνητές έδωσαν τη δυνατότητα σε 100 ασθενείς να επιλέξουν την προτιµότερη µέθοδο αντιµετώπισής τους. Ποσοστό 64% των ασθενών προτίµησε να αντιµετωπισθεί φαρµακευτικά, όµως, το υπόλοιπο 36% προτίµησε να αντιµετωπισθεί µε περιορισµό (24% σε µόνωση, 10% µε καθήλωση και 2% µε συνδυασµό) 23. Η εισαγωγή του ασθενή στην αποµόνωση είναι µια ψυχοτραυµατική εµπειρία µε αρνητικά συναισθήµατα για αυτόν, όπως φόβο, ενοχή, επιθετικότητα. Ακόµη προφανείς είναι οι συνέπειες των περιοριστικών µέτρων στη διάθεση θεραπευτικής συνεργασίας αλλά και παραµονής και ολοκλήρωσης της θεραπείας εκ µέρους του ασθενή, παράγοντες καθοριστικοί για την προθυµία ψυχιατρικής παρακολούθησης µετά την έξοδό του από το νοσοκοµείο και επανάληψης της νοσηλείας σε περίπτωση υποτροπής. Η καθήλωση βιώνεται από τον ασθενή ως εκδήλωση επιθετικής συµπεριφοράς από το προσωπικό και περιορίζει ακόµη περισσότερο τη δυνατότητα δηµιουργίας θεραπευτικής σχέσης. Κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, τόσο η χρήση της αποµόνωσης όσο και η καθήλωση πρέπει να είναι 90 λύσεις τελευταίας επιλογής και να εκτελούνται από εκπαιδευµένο προσωπικό 15,23,25. ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ Ο σωµατικός περιορισµός χρησιµοποιήθηκε µέσα στους αιώνες για την αντιµετώπιση της επιθετικής συµπεριφοράς κυρίως στην ψυχιατρικών ασθενών. Η αποµόνωση χρησιµοποιήθηκε και αυτή ως µέτρο για την αντιµετώπιση των ψυχικά διαταραγµένων ασθενών. Στην ιστορική αναδροµή ο σκοπός της αποµόνωσης, η διαµόρφωσή της ως χώρος καθώς και η σύνδεσή της µε το σωµατικό περιορισµό ποικίλλει αναφορικά µε την ιστορική περίοδο και τη χώρα. Αυτό παρατηρείται γιατί οι κοινωνικές πεποιθήσεις, οι πολιτικές επιδιώξεις και η Θρησκευτική εξουσία επηρέαζαν τις θεραπευτικές απόψεις και κατά συνέπεια και τις µεθόδους θεραπείας της ψυχικής ασθένειας. Στην Αρχαία Ελλάδα υπήρχαν «ήσυχα δωµάτια» που είχαν σχεδιαστεί για να προσφέρουν στους ψυχικά ασθενείς κατάλληλες συνθήκες, ώστε αφού κοιµηθούν να µπορέσουν να ονειρευτούν την επιστροφή στην πνευµατική τους υγεία, γεγονός που θα βοηθούσε, όπως πίστευαν, σηµαντικά στο να αναρρώσουν. Οι άνθρωποι που φρόντιζαν τους ασθενείς κατά τη διάρκεια της παραµονής τους εκεί, τους έχριαν µε λάδι και τους έκαναν µασάζ βοηθώντας τους µε αυτές τις µεθόδους να αναρρώσουν. Το 2 µ.χ ο Soranus περιγράφει το δωµάτιο της αποµόνωσης ως έναν εξαιρετικά ήσυχο χώρο, ζεστό και επαρκώς φωτισµένο, χωρίς περιττές ζωγραφιές στους τοίχους. Στο δωµάτιο αυτό δεν επιτρέπεται η είσοδος πολλών ατόµων, ιδιαίτερα εκείνων που ο ασθενής δε γνωρίζει. Σε όσους χρειάζεται και εισέρχονται εκεί δίνονται κατευθύνσεις πώς να ακούνε µε συµπάθεια τους ασθενείς καθώς και πώς να τους βοηθούν να ελέγχουν τις παρεκτροπές τους. Το 18 αιώνα στη θεραπεία των ψυχασθενών υπήρχε και η τιµωρητική διάσταση. Ο «φρενοβλαβής», κλειδωµένος µακριά από τους υγιείς, ελεγχόταν µε µαστίγια, αλυσίδες και άλλους περιορισµούς. Ο ιαφωτισµός έδωσε έµφαση στις ανθρωποκεντρικές αξίες και κατ' επέκταση στην κοινωνική διάσταση της ψυχικής ασθένειας και στη δυνατότητα φροντίδας των ψυχικά ασθενών µε κοινωνικούς τρόπους όπως είναι η «ηθική θεραπεία» (moral treatment) σ' ένα ήπιο περιβάλλον. Ο Pinel το 1793 όρισε το τέλος µιας εποχής, αφαιρώντας τις αλυσίδες από τους ασθενείς. Τόνισε πόσο σηµαντικό είναι να σταθµιστεί η ισορροπία ανάµεσα στην ασφάλεια και τα δικαιώµατα του ασθενή και αναφέρθηκε στην µη τιµωρητική χρήση της αποµόνωσης και του σωµατικού περιορισµού. Μετά την εµφάνιση της «ηθικής θεραπείας» οι µηχανικοί περιορισµοί, που εφαρµόζονταν ως τότε ως τρόποι ελέγχου της συµπεριφοράς των ασθενών, θεωρήθηκαν απάνθρωποι και στη θέση τους χρησιµοποιήθηκε η αποµόνωση. Στην Αµερική η ιδέα της «ηθικής θεραπείας» εφαρµόστηκε σε περιορισµένο αριθµό ιδρυµάτων επειδή αρκετά πρόσωπα µε σηµαντική επιρροή παρέµειναν πιστοί υποστηρικτές των σωµατικών περιορισµών για τον έλεγχο της παραφροσύνης. Με το τέλος του 19 ου αιώνα η ιδέα της «ηθικής θεραπείας» εξασθένησε και λιγότερο αισιόδοξες

7 απόψεις για τη θεραπεία της ψυχικής ασθένειας άρχισαν να υπερισχύουν. Έτσι και πάλι άρχισαν να εφαρµόζονται όλο και περισσότερο οι µηχανικοί περιορισµοί και λιγότερο η χρησιµοποίηση των δωµατίων αποµόνωσης 26. Στον 20ο αιώνα αναπτύχθηκαν σωµατικές θεραπείες ελέγχου των ανήσυχων ασθενών µε την εφαρµογή ινσουλινικού σοκ, εφαρµογή ηλεκτροσπασµοθεραπείας (ECT), την ψυχοχειρουργική και τα ηρεµιστικά φάρµακα. Στα µέσα του 20ου αιώνα τα ψυχοφάρµακα, λόγω των θεαµατικών αποτελεσµάτων τους, αντικατέστησαν άλλες µορφές σωµατικού περιορισµού. Στις περιπτώσεις που δεν ήταν αποτελεσµατικά η αποµόνωση ήταν η εναλλακτική µέθοδος. Στη δεκαετία τον '50 '60 κυριάρχησε η έννοια του θεραπευτικού περιβάλλοντος που διαµόρφωσε τη στάση της «ανοιχτής πόρτας» µε αποτέλεσµα να µη χρησιµοποιούνται τα δωµάτια αποµόνωσης. Οι απόψεις αυτές εξασθένησαν και η αποµόνωση επανήλθε ως τρόπος ελέγχου ανήσυχων ασθενών. Η αποµόνωση χρησιµοποιείται στις µέρες µας λιγότερο στη Μ. Βρετανία ή στην Ευρώπη και περισσότερο στην Αµερική. Ο σωµατικός περιορισµός και κυρίως η αποµόνωση εφαρµόζονται ως θεραπευτικός τρόπος παρέµβασης σε ασθενείς που εκδηλώνουν συµπεριφορά εκτός ελέγχου. Στην πρόσφατη βιβλιογραφία αµφισβητείται η θεραπευτική επίδραση των µεθόδων αυτών και τονίζονται τα δικαιώµατα των ψυχικά ασθενών που δικαιούνται να τους παρέχεται φροντίδα και θεραπεία σε ένα κατά το δυνατό λιγότερο περιοριστικό περιβάλλον 27. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η ψυχική ασθένεια είναι παράγοντας κινδύνου για εµφάνιση επιθετικής συµπεριφοράς στην κοινότητα. Ο συνδυασµός ψυχικής ασθένειας και κατάχρησης αλκοόλ ή φαρµακευτικών ουσιών αυξάνει σηµαντικά τον κίνδυνο ανάµειξης του ασθενή σε βίαιες πράξεις. Η ενεργή συµπτωµατολογία είναι ίσως ο πιο σηµαντικός παράγοντας κινδύνου για την εκτίµηση του ασθενή και προσπάθεια πρόληψης του βίαιου επεισοδίου 28. Η πιο συχνή αιτία που οδηγεί στον περιορισµό του ασθενή είναι η σύγκρουση ανάµεσα στο προσωπικό και τον ασθενή. Το νοσηλευτικό προσωπικό είναι πολύ ευάλωτο εξαιτίας της συχνής επαφής που έχει µε τους ασθενείς και το ρόλο που παίζει στον καθορισµό ορίων στην καθηµερινή ζωή του ασθενή 29,30. Η δηµιουργία θεραπευτικής συµµαχίας µε τον ασθενή είναι σηµαντικός στόχος και το πιο κατάλληλο µέσο αντιµετώπισης των επιθετικών ασθενών 31. Η εκπαίδευση του ασθενή να εκφράζει τα συναισθήµατά του, να αναγνωρίζει έγκαιρα αισθήµατα θυµού και να επιστρατεύει τεχνικές που έχει µάθει για να τα αντιµετωπίζει βοηθούν πολύ την κατάσταση 5,29. Παρ' όλα αυτά, το µέτρο που εφαρµόζεται για να ελεγχθεί η επιθετική συµπεριφορά είναι ο εγκλεισµός στην αποµόνωση και ο σωµατικός περιορισµός (χρήση µηχανικών µέσων για να περιοριστεί ο ασθενής στο κρεβάτι του) 32. Η προσπάθεια να συνδέσουµε δηµογραφικά στοιχεία µε την εφαρµογή περιοριστικών µέτρων δείχνει ότι η ηλικία (οι νεαρότερες ηλικίες των ασθενών), η ακούσια εισαγωγή τους για νοσηλεία, η εθνικότητα (οι µαύροι φαίνεται να µπαίνουν συχνά στην αποµόνωση, δεν υπάρχουν όµως επαρκείς αποδείξεις στη βιβλιογραφία που να συνδέουν την εθνικότητα µε τα περιοριστικά µέτρα), το φύλο (οι άντρες περιορίζονται σε µεγαλύτερο ποσοστό από τις γυναίκες) και η διάγνωση (οι ασθενείς µε σχιζοφρένεια) φαίνεται να επιδρούν στην εφαρµογή περιοριστικών µέτρων 33. Η ακούσια νοσηλεία και ο περιορισµός χρησιµοποιούνται σε ασθενείς που δεν έχουν τον έλεγχο της συµπεριφοράς τους. Η ελευθερία κινήσεων των ασθενών περιορίζεται όταν το προσωπικό πιστεύει ότι ο ασθενής δεν είναι ικανός να πάρει αποφάσεις για τον εαυτό του. Οι επαγγελµατίες υγείας ενεργούν πατερναλιστικά για να βεβαιωθούν ότι οι ασθενείς λαµβάνουν τη θεραπεία ή είναι ασφαλείς παρά τις αντιδράσεις των ίδιων των ασθενών 34,35. Η πραγµατικότητα δείχνει ότι είναι δύσκολο να δηµιουργηθεί ισορροπία ανάµεσα στα δικαιώµατα και τις ανάγκες του ασθενή και την προστασία του κοινού 36,37. Καθώς οι νοσηλευτές είναι σε ζωτική θέση σχετικά µε την απόφαση που λαµβάνεται για περιορισµό του ασθενή, είναι πολύ σηµαντικό να έχουν τις γνώσεις, την εµπειρία και την ηθική κρίση ώστε να κρίνουν ποιες παρεµβάσεις θα έχουν ωφέλειες για τους ασθενείς και να µπορέσουν να τις εφαρµόσουν. Η εκπαίδευση και η γνώση είναι το κλειδί που θα βοηθήσει το νοσηλευτικό προσωπικό στην πρόληψη και αντιµετώπιση επειγόντων περιστατικών 38,39,40. Ο σκοπός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας πρέπει πάντα να είναι η ολιστική προσέγγιση του ασθενή, η ποιότητα της φροντίδας, η παροχή εξατοµικευµένης και ανθρωποκεντρικής φροντίδας σε συνδυασµό µε την προστασία της αυτονοµίας και της αξιοπρέπειας του ασθενή 24,35. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Sullivan A., Bezmen J., Barron C., Rivera J., Curleycasey L. & Marino D. Reducing restraints: Alternatives to restraints on an inpatient psychiatric service utilizing safe and effective methods to evaluate and treat the violent patient. Psychiatric quarterly 2005; 76 (1): Kaltiala-Heino R., Tuohimaki C., Korkeila J., et al. Reasons for using restraint and seclusion in psychiatric care. International Journal of Law and Psychiatry 2003; 26: Allen M.H. & Currier G.W. Use of restraint and pharmacotherapy in academic psychiatric emergency services. General Hospital Psychiatry 2004; 26(1): Thomas S.D., Daffern M., Martin T., Ogloff J.R., Thomson L.D. & Ferguson M. Factors associated with seclusion in a statewide forensic psychiatric service in Australia over a 2-year period. Int J Ment Health Nurs. 2009; 18(1): Muralidharan S. & Fenton M. Containment strategies for people with serious mental illness. Cochrane Database Syst Rev. 2006; 19: O Grady J. Commentary: A British Perspective on the Use of Restraint and Seclusion in Correctional Mental Health Care. J Am Acad Psychiatry Law 2007; 35: Πλατή Χ. Ο φυσικός περιορισµός του αρρώστου. Νοσηλευτικό δίληµµα. Νοσηλευτική 1994;

8 8. Dean A., Duke S., George M. & Scott J. Behavioral Management Leads to Reduction in Aggression in a Child and Adolescent Psychiatric Inpatient Unit. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2007; 46(6): Kraus J. & Sheitman B. Clozapine Reduces Violent Behavior in Heterogeneous Diagnostic Groups. J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 2005; 17(1); Dirway N., Kaminer D., Mbanga I. & Stein D. The psychiatric sequale of human rights violations. J Nerv Ment Dis. 2004; 192(4): Welsh S. & Deahl M. Modern psychiatric ethics. Lancet 2002; 359(19): Fisher W. Restraint and seclusion: A review of the literature. Am J Psychiatry 1994; 151: Evans D., Wood J. & Lambert L. Patient injury and physical restraint devices: A systematic review. J Adv Nursing 2003; 41(3): Zun L. A prospective study of the complication rate of use of patient restraint in the emergency department. The Journal of Emergency Medicine 2003; 24(2): Greene R. Ablon J. & Martin A. Innovations: Child & Adolescent Psychiatry Use of Collaborative Problem Solving to Reduce Seclusion and Restraint in Child and Adolescent Inpatient Units. Psychiatric Serv. 2006; 57: Sukhodolsky D., Cardona L. & Martin, A. Characterizing Aggressive and Noncompliant Behaviors in a Children s Psychiatric Inpatient Setting Child. Psychiatry and Human Development 2005; 36(2): Μούγια Β. Επίδραση της αναγκαστικής νοσηλείας στην κλινική εικόνα ψυχασθενών σε σύγκριση µε τους εκούσια νοσηλευόµενους. ιδακτορική διατριβή. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Αθήνα Krakowski H., Volanka J. & Brizer D. Psychopathology and Violence: A review of literature. Comprehensive Psychiatry 1986; 27(2): Χριστοδούλου Γ.Ν. και συνεργάτες. Ψυχιατρική. Εκδόσεις Βήτα Torrey E. Violent Behavior by individuals with serious mental illness. Hospital and Community Psychiatry 1994; 45(7): Carmel H. & Hunter M. Staff injuries from impatient Violence. Hospital and Community Psychiatry 1989; 40: Μαδιανός Μ. Η Ψυχοκοινωνική αποκατάσταση από το άσυλο στην κοινότητα. Ελληνικά γράµµατα Frueh C., Knapp R., Cusack K., Grubaugh A., Sauvageot J., Cousins V., Yim E., Robins C., Monnier J. & Hiers T. Patients Reports of Traumatic or Harmful Experiences within the Psychiatric Setting. Psychiatric Services 2005; 56: Delaney K.R. Evidence base for practice: reduction of restraint and seclusion use during child and adolescent psychiatric inpatient treatment. Worldviews Evid Based Nurs. 2006; 3 (1): Nelstrop L., Chandler-Oatts J., Bingley W., Bleetman T., Corr F., Cronin-Davis J., Fraher D.M., Hardy P., Jones S., Gournay K., Johnston S., Pereira S., Pratt P., Tucker R. & Tsuchiya A. A systematic review of the safety and effectiveness of restraint and seclusion as interventions for the short-term management of violence in adult psychiatric inpatient settings and emergency departments. Worldviews Evid Based Nurs. 2006; 3(1): Μαδιανός M. Η Ψυχιατρική Μεταρρύθµιση και η ανάπτυξή της από τη θεωρία στην πράξη. Ελληνικά Γράµµατα Colaizzi J. Seclusion & restraint: a historical perspective. J Psychosoc Nurs Ment Health Serv. 2005; 43(2): Dawkins V. Restraints and the Elderly with Mental illness. Ethical issues andmoral reasoning. Journal of psychosocial Nursing 1998; 36 (100): Littrell K. et al. Current Understanding of violence and aggression: Assessmentand treatment. Journal of Psychosocial Nursing 1998; 36(12): Foster C., Bowers L. & Nijman H. Aggressive behaviour on acute psychiatric wards: prevalence, severity and management. J Adv Nurs. 2007; 58(2): Μαδιανός Μ.Γ. Κλινική Ψυχιατρική. Εκδόσεις Καστανιώτη. Αθήνα Mulvey E. Assesing the evidence of a link between metnal illness and violence. Hospital and community Psychiatry 1994; 45 (7): Sheridan M., Henrion R., Robinson L. & Baxter V. Precipitants of violence in a Psychiatric Impatient Setting. Hospital and Community Psychiatry 1990; 41(7): Phillips P. & Nasr S. Seclusion and Restraint and Prediction of Violence. Am J.Psychiatry 1983; 140(2): Olver, J., Love, M., Daniel, J., Norman, T. & Nicholls, D. The impact of a changed environment on arousal levels of patients in a secure extended rehabilitation facility. Australasian Psychiatry 2009; 17(3): Way B. & Banks S.A. Use of seclusion and restraint in Public psychiatric hospitals: patient characteristics and facility effects. Hospital and community Psychiatry 1990; 41 (1): Migon M.N., Coutinho E.S., Huf G., Adams C.E., Cunha G.M. & Allen M.H. Factors associated with the use of physical restraints for agitated patients in psychiatric emergency rooms. Gen Hosp Psychiatry 2008; 30(3): Appelbaum P. & Roth L. Involuntary treatment in medicine and psychiatry. Am J Psychiatry 1984; 141 (2): Petit J.R. Management of the acutely violent patient. Psychiatr Clin North Am. 2005; 28(3): Jonker E.J., Goossens P.J., Steenhuis I.H. & Oud N.E. Patient aggression in clinical psychiatry: perceptions of mental health nurses. J Psychiatr Ment Health Nurs. 2008; 15(6): Grove B. Reform of Mental Health Care in Europe. British Journal of Psychiatry 1994; 165:

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική

Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική 110 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 14 (2), 2003 Ερευνητική εργασία Research paper Μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την ακούσια νοσηλεία ασθενών σε µια ψυχιατρική κλινική Β. Μποζίκας, 1 Β. Τσιπροπούλου, 1 Χ. εσερή, 1 Μ. Κοσµίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο

Επικινδυνότητακαι. και Ψυχικές ιαταραχές. Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Επικινδυνότητακαι και Ψυχικές ιαταραχές Α. ουζένης Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατροδικαστικής Ιατρική Σχολή Παν/µιου Αθηνών Β Ψυχιατρική Κλινική, Αττικο Νοσοκοµείο Ποιόςείναι είναιεπικίνδυνος; Κοινωνικοδηµογραφικά

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση

Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση PSYCHIATRIKI 14 (2), 2003 101 Ερευνητική εργασία Research paper Ακούσια νοσηλεία: Η αναγκαιότητα για εναλλακτική προσέγγιση Α.Πολίτης, Γ. Τρίκκας, Α. Πεχλιβανίδης, Π. Μουρτζούχου, Γ.Ν. Χριστοδούλου Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΛΟΣΩΡΙΣΑΤΕ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΘΕΜΑ Διερεύνηση ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών συνύπαρξης ψυχιατρικής διαταραχής με εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες. Η Περίπτωση του θεραπευτικού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Από το 2009 η ελληνική κοινωνία σε κοινωνικόοικονομική και πολιτιστική κρίση Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Απαρτιωμένη Διδασκαλία Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ψυχιατρική συνέντευξη αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία στην άσκηση της Ψυχιατρικής. Κατά τη διάρκειά της οικοδομείται η θεραπευτική σχέση ιατρού-ασθενούς, η οποία οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ Παραληρητική ιαταραχή Παραληρητικές ιδέες όχι παράδοξες ή αλλόκοτες (όπως στη Σχιζοφρένεια), αλλά ευλογοφανείς. Οι ακουστικές ή οπτικές ψευδαισθήσεις, αν υπάρχουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙ ΜΕ ΑΥΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Γαβριέλα Νικολάου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 2 (2010) ΚΕΚ Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής 3 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Research article

Ερευνητική εργασία Research article 407 162 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 20 (2), 2009 Ερευνητική εργασία Research article Ε. Κούκια, 1 Ε. Γιαννούλη, 2 Ν. Γκόνης, 3 Α. Δουζένης 4 1 Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2 Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Αθήνα, 3,4

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ

ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ Γιάννης Μαλογιάννης Ψυχίατρος Βασικοί στόχοι ΓΣΘ στη Σχιζοφρένεια Εναλλακτικές ερµηνείες σχιζοφρενικών συµπτωµάτων Ελάττωση της επίδρασης των θετικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Σωρανού του Εφεσίου 2, 115 27 Αθήνα, www.epipsi.gr

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Σωρανού του Εφεσίου 2, 115 27 Αθήνα, www.epipsi.gr ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Σωρανού του Εφεσίου 2, 115 27 Αθήνα, www.epipsi.gr ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι νέες θεραπευτικές, γενετικές και ψυχοπαθολογικές προσεγγίσεις για τη σχιζοφρένεια

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ. Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΨΥΧΩΣΙΚΟ ΑΣΘΕΝΗ Επιµέλεια:Τσακανίκα Μαρία Καρυπίδου Ελίνα ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ψυχική Υγεία είναι η αρµονική λειτουργία της ψυχοσωµατικής ενότητας της

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Σωτήρης Φοινίρης Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα