ΤΟ ΙΚΑΙΟΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΙΚΑΙΟΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟΝ"

Transcript

1 1 ΤΟ ΙΚΑΙΟΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α ΜΕΡΟΣ ΕΥΤΕΡΟΝ Στην προηγούµενη οµιλία µου, σχετικά µε την Αυγή της εννοίας του ικαίου, παρακολουθήσαµε το Φιλοσοφικό οδοιπορικό, από την έννοια της Ευταξίας, στη την εφαρµόσιµη πλέον ικαιοσύνη. Παρακολουθήσαµε πώς ξεκίνησαν από το «θεµιτόν», το «πρέπον», την Τιτανίδα Θεµιδα, και πώς αναγνωρίστηκε ότι πρωταρχική ανάγκη ήταν η υπακοή στους άγραφους νόµους, το φιλότιµο και τον αυτοσεβασµό, τα οποία θεοποίησαν ως «Αιδώ». Ακολούθως είδαµε ότι, σχεδόν ταυτοχρόνως, συνειδητοποίησαν πως ήταν αναγκαία η αντίληψη του «δικαίου» και του «αδίκου» και ο σεβασµός ορισµένων δικαιωµάτων των άλλων, όπως η Ζωή, η Τιµή και η Περιουσία. Ανέθεσαν µάλιστα την υπεράσπιση των δικαιωµάτων αυτών, αλλά και την τιµωρία των παραβατών, σε άλλη θεοποιηθείσα έννοια, την «ίκη», η οποία εισήγαγε τον κανόνα της Ταυτοπαθείας. «, συ ôπραξας, τοàτ α«τό θέλεις πάθει», έναν κανόνα που εφαρµοζόταν µε Αυτοδικία και µάλιστα χωρίς εξατοµίκευση και χωρίς διακρίσεις. Σκότωσες; Θα πεθάνεις, ασχέτως εάν ήθελες τον φόνο ή σκότωσες από αµέλεια. Πολύ σύντοµα όµως, ο Ανθρωπισµός της Ελληνικής Φιλοσοφίας τους οδήγησε εις το να αντιληφθούν ότι η «Φοινή», ο φόνος εις ανταπόδοσιν φόνου, και η «Ποινή», ο πόνος εις ανταπόδοσιν πόνου, οδηγούσαν σε απαράδεκτες υπερβολές. Έτσι εισήγαγαν τον κανόνα του ντιπεπονθότος κατά τον οποίο, η ποινή που πρέπει να επιβάλλεται στον δράστη συγκεκριµένης αδίκου πράξεως, πρέπει να είναι ανάλογη µε την βαρύτητα της πράξεως και τις συνθήκες υπό τις οποίες ετελέσθη, δηλαδή «,τι ñκάστfl τ δράσαντι παθε ν φείλεται». Και αυτό, µε τη σειρά του οδήγησε στην αντίληψη ότι ίκαιον ( στ ) «,τι δ χα στ ν»,

2 2 η οποία επέβαλε τον κανόνα «Μηδένα δε δίκην δικάσης, πρίν Äν Öµφfl Äκούσης». Έτσι, εάν οι έννοιες της Θέµιδος, της Αιδούς και της ίκης ήσαν τα σκαλοπάτια της νοερής κλίµακας προς την ικαιοσύνη, η έννοιες του Αντιπεπονθότος και του ίχα ήταν το πλατύσκαλο όπου βρισκόταν πλέον ο Θρόνος της ικαιοσύνης. ίπλα όµως εις τον θρόνο της ικαιοσύνης, σχεδόν ισόθρονη, βρισκόταν πλέον και η Πολιτεία, η «Νόµω Κρατούσα», µε την απαίτηση «π σα ίκη µή σται». Καταργούσε την αυτό-δικία και καθιέρωνε την Νοµο-δικία. Μετά από αυτή την -θεαµατική θα έλεγα- εισαγωγή, εισερχόµαστε πλέον εις την εξιστόρηση της εξελίξεως του Αρχαίου Ελληνικού ικαίου, από την Αρχαϊκή Περίοδο, µέχρι τον Χρυσούν Αιώνα του Περικλέους. Σπεύδω όµως να σας καθησυχάσω ότι δεν θα αναφερθώ στην εξέλιξη του συνόλου της νοµοθεσίας και των πεπραγµένων εκάστου Νοµοθέτου, αλλά µόνον στις ριζοσπαστικές τοµές που εισήγαγαν και στα άλµατα της προόδου προς την εφαρµοσµένη πλέον ικαιοσύνη που επέτυχαν. Εις την Αρχαϊκή λοιπόν Περίοδο, και για την ακρίβεια την Κρητο- Μινωική περίοδο, η οποία περιγράφεται στα Οµηρικά και Κύκλια Έπη, κυρίαρχος πλέον των εξελίξεων είναι η Κρατική Εξουσία, στην αρχή των Βασιλέων και µετέπειτα των Αιρετών Αρχόντων. Κατά την πορεία µας αυτή θα πρέπει να έχοµε πάντοτε προ οφθαλµών το εξής: Το ίκαιον δεν αποτελεί µόνον την αποτύπωση της βουλήσεως της εκάστοτε Εξουσίας. Είναι δηµιούργηµα ευρύτερων συνθηκών, µέσα στις οποίες εξελίσσεται ο ανθρώπινος βίος. Για να εννοήσουµε λοιπόν την φιλοσοφία της νοµοθεσίας κάθε εποχής, όπως και την εξέλιξή της, πρέπει να ερευνήσουµε τον «λόγο» ο οποίος υπαγόρευσε τις διατάξεις της εκάστοτε νοµοθεσίας, και το «πώς» αυτή εξυπηρέτησε και εξισορρόπησε τις κρατούσες ή εξελισσόµενες κοινωνικές ανάγκες. Και τούτο διότι συνήθως (µε µεγάλη εξαίρεση την Σπάρτη του Λυκούργου) οι κοινωνικές συνθήκες δεν καθορίζονται από τον Νόµο, αλλά εκείνες υπαγορεύουν, όχι µόνον την ανάγκη συγκεκριµένου νόµου, αλλά και τις βασικές διατάξεις του. Είναι λοιπόν σηµαντικό ότι οι Έλληνες, ήδη κατά τα τέλη της Αρχαϊκής Περιόδου, είχαν αναπτύξει τα κυριότερα είδη του Ιδιωτικού, αλλά και του ηµοσίου ικαίου, πολύ πριν την εµφάνιση των Ρωµαίων και την σπουδαία συνεισφορά τους στην Νοµική Επιστήµη. Και όχι µόνον αυτό. Με τον κανόνα της εφαρµογής των νόµων δια των ικαστηρίων, είχαν επιτύχει να καθιερώσουν ικονοµικό Σύστηµα και να δηµιουργήσουν ευνοµούµενες πολιτείες, πράγµα που σηµαίνει ότι η

3 3 συνεισφορά τους στον δυτικό πολιτισµό και σε αυτόν τον τοµέα είναι ακρογωνιαία. Ας παρατηρήσουµε λοιπόν την εξέλιξη. Όπως είδαµε, κατά την Μυθική Περίοδο, οι έννοιες του ικαίου είχαν θεωρηθεί θεόπνευστες και το ίκαιον ήταν λιγότερο ή περισσότερο τµήµα της Θρησκείας. Έτσι προέκυψε το Άγραφο, το Εθιµικό ίκαιο το οποίο αποκαλείτο «θέµιστον» ως πηγάζον από την Θεµιδα. Αυτό συντηρήθηκε κατόπιν από την παράδοση, διαµορφώνοντας τις Αρχές της Ηθικής σε κάθε κοινωνία. εδοµένου λοιπόν ότι οι νόµοι ήταν θεόπνευστοι, η εξουσία για την τήρησή τους δόθηκε από το ία στο εκάστοτε Βασιλέα ως «θεµιστοπόλον». Η απονοµή της δικαιοσύνης όµως ήταν, όχι µόνον εξουσία, αλλά και καθήκον του βασιλιά. Ο βασιλιάς έπρεπε να κρίνει σωστά, πάντοτε βέβαια κατά την ελεύθερη κρίση του, πάντοτε όµως δηµόσια, εις «Αγορήν», ενώπιον συνάθροισης πολιτών, ο οποίοι µπορούσαν να τον ελέγξουν. Ήταν υποχρεωµένος λοιπόν να λαµβάνει πάντοτε υπ όψιν το κοινόν περί δικαίου αίσθηµα, τις ιδιαιτερερότητες αλλά και τις αντιλήψεις του περίγυρού του. Και ο χρονικογράφος, ούτως ειπείν, ο Όµηρος, µας αναφέρει πολλές τέτοιες περιπτώσεις επηρεασµού της κρίσεως του Βασιλέως από το στράτευµα κλπ. Εκτός από τον Βασιλέα, κατά την Οµηρική εποχή, τις διαφορές των ανθρώπων διευθετούσαν και οι «δικασπόλοι», που στην αγορά έλυναν τις διαφορές, χωρίς να δεσµεύονται από οποιοδήποτε γραπτό δίκαιο, αλλά δίκαζαν κατά «κρίσιν αγαθού ανδρός», µια έννοια τόσο αόριστη, ώστε να επιτρέπει κάθε είδους αυθαιρεσία. Η κατάσταση αυτή άρχισε να µεταβάλλεται στα µέσα του 7 ου πχ αιώνα, όταν η έννοια της «Θεόδοτης» βασιλικής εξουσίας άρχισε να υποχωρεί. Σε πολλές Πόλεις µάλιστα η βασιλεία είχε καταργηθεί και η απαίτηση για γραπτή, σταθερή νοµοθεσία έγινε πάνδηµη. Σε αυτό συνετέλεσε και το γεγονός ότι µερίδα πλέον των πολιτών γνώριζε ανάγνωση και γραφή. Κατά την παράδοση, την συγγραφή των γραπτών Νόµων πραγµατοποιούσε συνήθως κάποιος Άρχοντας της Πόλης, περιβεβληµένος µε ιδιαίτερες εξουσίες, όπως ο Πιττακός στην Λέσβο ή ο Λυκούργος στην Σπάρτη, είτε κάποιος άλλος, διάσηµος άνδρας, από άλλη Πόλη. Πάντως πιστεύεται ότι οι παλαιότεροι γραπτοί νόµοι ήταν του Ζάλευκου για τους Επιζεφύριους Λοκρούς και τους χρονολογούσαν συµβατικά γύρω στο 662 π.x. O ίδιος ο Ζάλευκος µάλιστα ισχυριζόταν ότι τους είχε παραλάβει από την Αθηνά. H απόδοση των νόµων σε θεία έµπνευση αποτελούσε κοινό φαινόµενο στους πρώιµους νοµοθέτες, δίχως άλλο για να περιβάλλουν το έργο τους µε τον αναγκαίο σεβασµό και να εξασφαλίσουν την πιστή τήρησή του.

4 Μία ανάλογη παράδοση ήταν διαδεδοµένη και στην Κρήτη, όπου η νοµοθεσία και η απονοµή της δικαιοσύνης σχετίζονταν µε τις µυθικές µορφές του Μίνωα και του Ραδάµανθυ. Κατά τον Μύθο ο Μίνωας, κάθε εννέα χρόνια, ανέβαινε στην κορυφή του όρους Ίδη όπου, αφού θυσίαζε, «κατήρχετο τÿν ο«ρανÿν Ζεύς, πυριφλεγής καί Äπαστράπτων» και του παρέδιδε τους νόµους «Äναγεγραµµένους ïπί πινακίδων» (αν το σκηνικό σας θυµίζει Όρος Σινά και πυριφλεγή βάτον, δεν φταίω εγώ). Κατά τον Ηρόδοτο, (Ιστορίαι ), συχνά ο νοµοθέτης έπρεπε να παίξει τον ρόλο του µεσολαβητή ανάµεσα σε συγκρουόµενες κοινωνικές τάξεις. Τότε απεκαλείτο «καταρτιστήρ» ή «διαλλάκτης», όπως για παράδειγµα ο ηµώναξ στην Κυρήνη, ο Αρίσταρχος στην Έφεσο και ο Σόλων στην Αθήνα. Σε αυτή την περίοδο περίπου αρχίζει να γίνεται αντιληπτή και η ανάγκη θεσπίσεως, όχι µόνον Ιδιωτικού ικαίου, το οποίο να ρυθµίζει τις σχέσεις των κοινωνών µεταξύ τους, αλλά και ηµοσίου ικαίου, στο οποίο να υπάγονται οι ρυθµίσεις σχετικά µε τους Πολιτειακούς θεσµούς, την κατανοµή και την άσκηση της εξουσίας, αλλά και το κυριότερον: Η ρύθµιση των σχέσεων των Πολιτών µε το Κράτος. Την εποχή αυτή λοιπόν των µέσων του 7 ου, µέχρι και τα τέλη του 5 ου πχ αιώνος, εµφανίζονται µορφές ανδρών οι οποίοι, αυτοί πλέον αποτελούν τους ακρογωνιαίους λίθους στο οικοδόµηµα, όχι µόνον της ικαιοσύνης, αλλά και της Πολιτειακής και Πολιτικής εξελίξεως: Ο Λυκούργος στην Σπάρτη και οι ράκων, Σόλων, Πεισίστρατος, Κλεισθένης, Εφιάλτης και Περικλής στην Αθήνα. Και αρχίζουµε από τον Λυκούργο. Ο Λυκούργος ήταν γιος του ενός από τους δυο Βασιλείς της Σπάρτης. Μετά τον θάνατο του πατέρα του και τον θάνατο του αδελφού του που τον διαδέχτηκε, παραιτήθηκε του θρόνου υπέρ του ανήλικου γιου του αδελφού του. Έφυγε τότε από την Σπάρτη, και ταξίδεψε στην Κρήτη, όπου ίσχυε το Ραδαµάνθειον ίκαιον, και την Ιωνία, µελετώντας τις εκεί κοινωνικές συνθήκες και τους Νόµους. Ακολούθως, αφού πέρασε από το Μαντείον των ελφών ώστε να προσδώσει στις πράξεις του Θεϊκή Έγκριση, αλλά και να αρυσθεί από την πανθοµολογούµενη υψηλή πολιτική παιδεία των Ιερέων, επέστρεψε στην Σπάρτη µε σκοπό την µεταρρύθµιση των Ηθών, του Πολιτεύµατος και των Εθιµικών διατάξεων. Η µεταρρύθµιση, την οποία επέβαλε, όπως άλλωστε και σχεδόν κάθε άλλη µεγάλη ιστορική αλλαγή, δεν πραγµατοποιήθηκε ούτε µε διάλογο, ούτε µε ψηφοφορία, αλλά επεβλήθη µε την ισχύ των όπλων, µέσω µιας αναίµακτης επαναστάσεως. Ο Λυκούργος, µε στόχο την πρόληψη οιασδήποτε αντιδράσεως, βάδισε στην Αγορά έχοντας µαζί του µιαν επίλεκτη οµάδα ενόπλων ανδρών και εκεί ανήγγειλε τις µεταρρυθµίσεις του. Ο ενήλικος πλέον βασιλιάς αποδέχθηκε αµέσως την αλλαγή του πολιτεύµατος, ο δε Λυκούργος επέβαλε µία σειρά νέων θεσµών, 4

5 επηρεάζοντας καταλυτικά την µετέπειτα ιστορική πορεία της Σπάρτης. Συγκεκριµένως: [1] Επέβαλε συνολικό Αναδασµό της Γης. Οι Σπαρτιάτες, όταν κατέλαβαν την Λακεδαίµονα, διένειµαν µεταξύ τους την γη σε κλήρους. Με την πάροδο του χρόνου η γη είχε συγκεντρωθεί στα χέρια ολίγων. Ο θεσµός του Αναδασµού της Γης, που ο Λυκούργος έπεισε τους Σπαρτιάτες να αποδεχθούν, αποτελεί µια πρωτόγνωρη στα παγκόσµια χρονικά της πολιτικής Ιστορίας µεταρρύθµιση διότι αναφερόταν τόσο στο Κοινωνικό, όσο και το Οικονοµικό επίπεδο. Εν πρώτοις λοιπόν ο Λυκούργος κήρυξε ότι η Γη ανήκει εις το Κράτος, και όχι εις τους πολίτες. Ακολούθως οι Σπαρτιάτες αποποιήθηκαν κάθε ιδιοκτησία και αναδιένειµαν την Γη εξ αρχής, µε κλήρο και ισότητα, κατέχοντας ίσα µερίδια. Ίσα µερίδια Γης έδωσε, ακόµη, και στους περίοικους. Τέλος έκανε τους κλήρους αναπαλλοτρίωτους, δηλαδή ο κάτοχος τους δεν είχε το δικαίωµα πώλησης τους, καθώς ανήκαν στην Σπαρτιατική Πολιτεία. [2] Υιοθετώντας την παραδοσιακή διπλή Βασιλεία, δηµιούργησε ένα πολίτευµα πρωτοπορειακό και µοναδικό, το οποίο ως σύλληψη, αλλά και αποσπασµατικά έχει πολλάκις αντιγραφεί. 1. Είχε δύο βασιλείς, Γερουσιαστές νοµοπαρασκευαστές, 3. πέντε Εφόρους-επόπτες της εκτελεστικής εξουσίας, 4. και µία λαϊκή συνέλευση που ονοµαζόταν Απέλλα, η οποία ενέκρινε ή απέρριπτε τις αποφάσεις των παραπάνω οργάνων διά βοής. Όλα µαζί αποτελούσαν µια διοικητική µέθοδο «Ισοτύραννον», µοναδική όπως είπαµε στην πολιτική ιστορία της ανθρωπότητας η οποία διαµοίραζε την εξουσία µε τέτοιο τρόπο ώστε να είναι σχεδόν αδύνατη η επικράτηση του ενός διοικητικού στοιχείου εις βάρος των άλλων. Και ναι µεν υπήρξαν κλυδωνισµοί όπου, πότε οι βασιλείς, πολλές φορές οι έφοροι και κάποτε η Γερουσία υπερίσχυαν, αλλά αυτοί οι κλυδωνισµοί δεν είχαν διάρκεια και ένταση τόση, ώστε να επιφέρουν ανατροπή του καθεστώτος. Γενικώς ειπείν η νοµοθεσία του Λυκούργου ήταν και παραµένει κάτι το µοναδικό στην παγκόσµια εξέλιξη, τόσον του Ιδιωτικού, όσον και του ηµοσίου ικαίου, διότι: 1. Εν πρώτοις δεν ήταν γραπτή, αλλά προφορική. εν υπήρχαν Νόµοι, αλλά Ρήτραι ή Ρήµατα. («το ς κείνων ρήµασι πειθόµενοι»). Άλλες ιδιοµορφίες ήταν οι ακόλουθες: 2. Η ουσιαστική απαγόρευση του εµπορίου µε την εισαγωγή σιδερένιων νοµισµάτων, τα οποία δεν γινόντουσαν δεκτά σε καµία συναλλαγή µε άλλη πόλη, είχεν ως αποτέλεσµα ο πλούτος να καταστεί «άπλουτος». 5

6 6 3. Η ρύθµιση της ιδιωτικής ζωής, και η δηµιουργία µιας χώραςστρατοπέδου µε την αφαίρεση από την οικογένεια του άρρενος τέκνου από της ηλικίας των επτά ετών και την ανατροφή του σε στρατώνα, ήταν πρωτόγνωρη και µοναδική. 4. Το ίδιο και η ισόβια υποχρεωτική στράτευση. 5. Οµοίως και η απαγόρευση της ασκήσεως οποιουδήποτε επαγγέλµατος, τα υποχρεωτικά συσσίτια και η υποχρεωτική διανυκτέρευση των ανδρών στους στρατώνες. 6. Επίσης η ξενηλασία, 7. Οι αυστηρότατοι γενετικοί νόµοι και 8. Η απαγόρευση της επιµειξίας των Σπαρτιατών µε τους Είλωτες. Όλα αυτά καθιστούν την Νοµοθεσία του Λυκούργου κάτι το ξεχωριστό. Κατ άλλους πρωτοπορειακό και εξόχως δηµοκρατικό και κατ άλλους ολιγαρχικό, οπισθοδροµικό και κοινωνικά δυσβάστακτο. Και όµως, όχι µόνον διατηρήθηκε αναλλοίωτο επί σχεδόν επτά αιώνες, αλλά και αντιγράφηκε κατά κόρον! Πρώτον από την Ρώµη που υιοθέτησε το «Ισοτύρανον» όπου ο Καίσαρ ελεγχόταν από την Σύγκλητο, αυτή ελεγχόταν από την Γερουσία και όλοι από τους Υπάτους και τους Πραίτορες. Το σύστηµα δε αυτό δεσπόζει σήµερα σχεδόν σε όλα τα µη Τυραννικά καθεστώτα. Επίσης το σύστηµα του παντοδύναµου στρατιωτικά και επίφοβου πολιτικά Κράτους και οι γενετικοί νόµοι καθαρότητος της φυλής αντιγράφηκαν από την Ναζιστική Γερµανία µε την περίφηµη «ΜάχτΠολιτικ» 1 και τους Φυλετικούς Νόµους της Νυρεµβέργης. Τέλος το σύστηµα των Εφόρων, ως πολιτικών εποπτών του Στρατεύµατος, αντιγράφηκε από την Σοβιετική Ένωση µε τους περίφηµους Κοµισάριους. Αποχαιρετώντας τώρα την Σπάρτη, ερχόµαστε στην Αθήνα, η οποία έπαιξε κυριολεκτικά καταλυτικό ρόλο στην διαδροµή του ικαίου, τόσον του Ιδιωτικού, όσον και κυρίως- του ηµοσίου δικαίου µε την εγκαθίδρυση της ηµοκρατίας. Και ξεκινάµε από την αφετηρία πάσης Νοµικής αξιολογήσεως: Το ικαστήριο του Αρείου Πάγου. Και τούτο διότι είναι Παγκοσµίως το πρώτο και µοναδικό µονίµως συγκροτηµένο ικαστήριο στον Κόσµο, από τους Μυθικούς χρόνους ως δικαστήριο των Θεών και µετέπειτα ως δικαστήριο των Ανθρώπων. Το µοναδικό στην Γη επώνυµο ικαστήριο το οποίο έχει µια διαδροµή που πλησιάζει τα χρόνια! Ο Άρειος Πάγος λοιπόν, ο αποκαλούµενος κατά την αρχαιότητα «ν `ΑρείwÄ ΠάγωÄ Βουλή», προϋπήρχε της νοµοθεσίας του ράκοντος. 1 ιακρατικές Σχέσεις από θέσεως ισχύος λόγω της Στρατιωτικής/Πολεµικής προπαρασκευής.

7 7 Αποτελούσε το προπύργιο της πολιτικής ζωής των Αθηνών και βρισκόταν πάντοτε στα χέρια της Αριστοκρατίας. Έχαιρε µεγίστου σεβασµού καθόσον εθεωρείτο ως «διώτατον πάντων κα σεµνότατο δικαστήριον» και είχε τεράστιες αρµοδιότητες. Καθόριζε, µεταξύ των άλλων, την θρησκευτική σταθερότητα, την κοινωνική ευταξία, αλλά και την εξωτερική πολιτική των Αθηνών. Ήταν δηλαδή κάτι σαν Υπουργείο Εξωτερικών, Εσωτερικών, ηµοσίας Τάξεως, Παιδείας και Θρησκευµάτων ταυτοχρόνως. Συγκεκριµένως: 1. Είχε την επίβλεψη των Θρησκευτικών θεσµίων και αυτεπαγγέλτως απαγόρευε την εισαγωγή νέων δογµάτων, 2. είχε την επιµέλεια της Αγωγής και ανατροφής των παιδιών των ήµων της Αθήνας, 3. την επίβλεψη της Ευκοσµίας και των ηµοσίων Ηθών, 4. την καθαριότητα της Πόλεως, 5. ακόµη και την αναθεώρηση των αποφάσεων του ήµου εάν έκρινε ότι ο ήµος έλαβε απόφαση ενάντια στα συµφέροντα της Πολιτείας. 6. Επίσης καθόριζε και διακανόνιζε τις Συµµαχίες και επεκύρωνε τις αποφάσεις του ήµου και των Στρατηγών για πολεµικές ενέργειες. Κατά τους Μηδικούς Πολέµους απέκτησε ακόµη µεγαλύτερη αίγλη και άσκησε διοικητική εξουσία διότι, όταν µετά το Αρτεµίσιο και τις Θερµοπύλες οι Αθηναίοι είχαν καταληφθεί από πανικό και οι στρατηγοί (πλην του Θεµιστοκλέους) «εξαπορούσαν τοις πράγµασιν», ο Α.Π. κράτησε τα ηνία και έσωσε την πόλη. 2 Ο Άρειος Πάγος ήταν το βασικό Ποινικό ικαστήριο των Αθηνών. Συνεδρίαζε στο γυµνό, ηµιβραχώδη λόφο («Πάγον») ύψους 115 µ. που βρίσκεται Β της Ακροπόλεως και τοπογραφία του ήταν ενδιαφέρουσα. 2 Ο Αριστοτέλης, στην «Αθηναίων Πολιτείαν» ( ) καταθέτει ότι «met dέ t Mhdik p lin scusen ¹ n 'Are J p gj boul¾ kaˆ diókei t¾n pòlin, oùdenˆ dògmati laboàsa t¾n ¹gemon an, ll di tõ genšsqai táj perˆ Salam na naumac aj a t a. tîn g r strathgîn xaporhs ntwn to j pr gmasi, kaˆ khrux ntwn só[z]ein kaston autòn, por sasa dracm j k stj Ñktë dišdwke kaˆ neb basen e j t j naàj. di taúthn d¾ t¾n a t an parecèroun aùtáj tù xièmati, kaˆ politeúqhsan 'Aqhna oi kalîj kaˆ kat toútouj toýj kairoúj», δηλαδή µετά το τέλος των Μηδικών πολέµων ο Άρειος Πάγος διοικούσε την πόλη διότι, όταν οι στρατηγοί κατά την επίθεση των Περσών κατά του Άστεως δεν εγνώριζαν τι να πράξουν και κήρυξαν ότι πρέπει καθένας µόνος του να µεριµνήσει πώς θα σωθεί, ο Άρειος Πάγος συγκράτησε τον πανικό, πλήρωσε στα πληρώµατα των πλοίων ανά οκτώ δρασχµές σε κάθε ναύτη, τους ανέβασε στα πλοία και έτσι νίκησαν στη ναυµαχία της Σαλαµίνας. Για τον λόγο αυτό παραχωρήθηκε (στην Βουλή του Αρείου Πάγου) η εξουσία, µε αποτέλεσµα να πολιτευθούν καλώς οι Αθηναίοι κατά τους καιρούς αυτούς. Μάλιστα ο ίδιος (25.1.1) βεβαιώνει ότι «œth dέ ptaka deka m lista met t Mhdik dišmeinen ¹ polite a proestètwn tîn 'Areopagitîn», «και µετά τα Μηδικά η Αθήνα εξακολούθησε να διοικείται από τον Άρειο Πάγω επί δέκα επτά χρόνια».

8 8 Κατά τον Παυσανία υπήρχαν πάνω στον πέτρινο λόφο δύο λίθοι: ο Λίθος τáς Ύβρεως επάνω στον οποίο στεκόταν ο Φεύγων, δηλαδή ο κατηγορούµενος, και ο Λίθος τáς 'Αναιδείας (από το στερητικόν άλφα και την λέξη «αίδεσις» που σηµαίνει συγχώρηση) όπου στεκόταν ο ιώκων, δηλαδή ο µηνυτής/κατήγορος διότι δεν υπήρχε µόνιµο σώµα Εισαγγελέων για την άσκηση και υποστήριξη της Ποινικής Αγωγής. Το ικαστήριο δεν στεγαζόταν σε κτίριο και οι Αρεοπαγίτες ικαστές δίκαζαν στο ύπαιθρο για να µην είναι κάτω από την ίδια στέγη µε τον κατηγορούµενο για ανόσιες πράξεις, άλλως για να µην εγκλωβίζεται από τη στέγη η κακότητα των δικαζοµένων εγκληµατιών αλλά να διασκορπίζεται εις τον αιθέρα. Οι Αρεοπαγίτες ήταν περίπου 51, αριθµός ο οποίος κυµαινόταν. Ήταν οι εξερχόµενοι από την αρχή άρχοντες, δηλαδή ο Επώνυµος Άρχων και ο Άρχων Βασιλεύς, ο Πολέµαρχος και οι Θεσµοθέτες και ήταν ισόβιοι. Από αυτούς εννέα συγκροτούσαν εκάστοτε τη σύνθεση του ικαστηρίου. Η δίωξη γινόταν είτε κατόπιν µηνύσεως («γραφής») των συγγενών του θύµατος, είτε αυτεπαγγέλτως όταν το αδίκηµα διήγειρε την κοινή αγανάκτηση. Η ποινική διαδικασία διαρκούσε επί τετράµηνον. Κατά τους πρώτους τρεις µήνες ο Άρχων Βασιλεύς, ως Πρόεδρος, διεξήγαγε ο ίδιος ή δι αντιπροσώπου την προανάκριση και την τακτική ανάκριση και τον τέταρτο µήνα, µετά από διάσκεψη των δικαστών, εκδιδόταν η απόφαση. Μετά την κατάργηση της Βασιλείας και µέχρι τα µέσα του εβδόµου αιώνα, εκείνοι που δίκαζαν τις αστικές διαφορές ήταν οι Ευγενείς. ίκαζαν µε βάση το Εθιµικό ίκαιο, το οποίο ήταν άγραφο, µε αποτέλεσµα να δίνει τη δυνατότητα σε αυθαιρεσίες. Αποτέλεσµα αυτού ήταν ότι οι κοινωνικές αντιθέσεις στην Αθήνα είχαν οξυνθεί. Οι εµπορο-βιοτέχνες, οι αγροτοκτηνοτρόφοι, οι τεχνίτες και οι ναυτικοί είχαν αναδειχθεί σε υπολογίσιµη δύναµη και απαιτούσαν νοµοθεσία γραπτή και γνωστή. Τότε οι Ευγενείς, υπεχώρησαν µεν αλλά, για να φαλκιδεύσουν το αίτηµα των διαµαρτυροµένων, ανέθεσαν σε έναν ευπατρίδη, τον ράκοντα, την κωδικοποίηση του ισχύοντος Εθιµικού ικαίου, και του προσέδωσαν την ιδιότητα του «θεσµοθέτου». Ο ράκων, πράγµατι κινήθηκε µέσα στα πλαίσια των παλαιών θεσµών, αλλά προσέθεσε και σπουδαίες νέες διατάξεις. Η Νοµοθεσία του χαράχτηκε σε µαρµάρινες πλάκες οι οποίες αναρτήθηκαν στην Αγορά και αποτελεί την πρώτη Γραπτή Νοµοθεσία στην Αθήνα, το πρώτο «Σύνταγµα», το οποίο εισήγαγε σπουδαίες καινοτοµίες. [1] Χορήγησε πολιτικά δικαιώµατα σε όλους όσος ηδύναντο να φέρουν όπλα και να στρατεύονται και όχι µόνον στους Ευγενείς.

9 9 [2] Προέβη σε σύσταση Βουλής µε 401 µέλη, τα οποία εκλέγονται µε κλήρο µεταξύ των οπλιτών και η συµµετοχή τους ήταν υποχρεωτική. [3] Ίδρυσε κάτι ακρογωνιαίο: την Εκκλησία του ήµου, Νοµοθετικό Σώµα πανίσχυρο, µε επίσης υποχρεωτική συµµετοχή των πολιτών. Η λέξη Εκκλησία σηµαίνει µία «εκτός της οικίας κλήση». [4] Τροποποίησε το ποινικό δίκαιο εισάγοντας νέες, απολύτως καινοφανείς διατάξεις όπως: [α] Την απόλυτη απαγόρευση της Αυτοδικίας επί ποινή θανάτου. [β] Επειδή η κλοπή και ιδίως η ζωοκλοπή έκανε θραύση, θεώρησε το αδίκηµα ως «κοινωνικόν έγκληµα» και το τιµώρησε µε την ποινήν της «στρευλώσεως», δηλαδή θάνατο µε βασανιστήρια. [4] ιεχώρησε το αδίκηµα της ανθρωποκτονίας σε φόνον «ïκ προνοίας» (προµελέτης), και «φόνον ξ ĵελείας». Ανέθεσε κατόπιν την εκδίκαση του φόνου «κ προνοίας», της «πυρκαϊ ς» (εµπρησµού) και της «φαρµακείας» (δηλητηριάσεως) τον Άρειο Πάγο µε προβλεπόµενη την ποινή του θανάτου και της δηµεύσεως της περιουσίας.. [5] Επιπροσθέτως ίδρυσε και δεύτερο ποινικό δικαστήριο, το Συµβούλιον των Εφετών µε 51 µέλη, εις το οποίο ανέθεσε την εκδίκαση των εξ αµελείας αδικηµάτων που επέφεραν τον θάνατο ή βαριές σωµατικές βλάβες, µε προβλεπόµενη την ποινή της «ειφυγίας διά βίου» (εξορίας). [6] Τέλος εθέσπισε νόµο πρωτόγνωρο µε τον οποίο ετιµωρείτο µε ποινήν «ατιµίας» και στέρηση των πολιτικών δικαιωµάτων εκείνος που θα αποπειραθεί να εγκαθιδρύσει Τυραννίδα, όπως επίσης και οι συγγενείς και οι συνεργάτες του. Η αυστηρότητα της νοµοθεσίας του είχε εντυπωσιάσει τον αρχαίο κόσµο. Ο ρήτορας ηµάδης είχε πει ότι «di' a matoj, où di mšlanoj, toýj nòmouj Ð Dr kwn œgrayen» 3 και έκτοτε κάθε αυστηρός νόµος αποκαλείτο «δρακόντειος». Η νοµοθεσία του ράκοντος είχε µεγάλη σηµασία διότι µε αυτή, το ικονοµικό Σύστηµα που διέπει και σήµερα τα ικαστήρια παγκοσµίως, πήρε το πρώτο και σε γενικές γραµµές οριστικό σχήµα του. 3 Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Σόλων «diõ Dhm dhj Ûsteron eùdok mhsen e pèn, Óti di' a matoj, où di mšlanoj, toýj nòmouj Ð Dr kwn œgrayen. aùtõj d' ke noj éj fasin rwtèmenoj, di t to j ple stoij dik»masi zhm an œtaxe q naton, pekr nato, t mέn mikr taúthj xia nom zein, to j dέ meg loij oùk œcein me zona.» δηλαδή «γι αυτό ο ηµάδης αργότερα πολύ σωστά είπεν ότι ο ράκων µε αίµα έγραψε τους νόµους, όχι µε µελάνη. Λέγουν δε ότι ίδιος (ο ράκων), όταν ερωτήθηκε γιατί έθεσε ως τιµωρία για τα περισσότερα αδικήµατα τον θάνατο, απεκρίθη λέγων ότι, για τα µεν µικρά θεωρεί ότι αυτή η ποινή αρµόζει, τα δε µεγάλα (αδικήµατα τιµωρεί µε θάνατο διότι) δεν έχει κάποια βαρύτερη ποινή να επιβάλει»

10 10 Όµως η νοµοθεσία του, σε ό,τι αφορά το κοινωνικό µέρος της, δεν ικανοποίησε και, για τον λόγο αυτό, δεν είχε διάρκεια. Και τούτο πρώτον διότι διατήρησε αναπαλλοτρίωτες τις τεράστιες κτηµατικές περιουσίες των γαιοκτηµόνων και δεύτερον δεν κατήργησε το «δανείζειν επί σώµασιν», τον δανεισµό µε υποθήκη το σώµα του δανειζοµένου ή και της οικογενείας του, εξ αιτίας του οποίου µεγάλος αριθµός Αθηναίων, ιδίως ακτηµόνων καλλιεργητών, είχε περιέλθει εις κατάστασιν δουλείας. Ο Πλούταρχος µας δίνει µια σπουδαία εικόνα της καταστάσεως λέγοντας ότι «áπας µέν γçρ µος ν»πόχρεως τÿν πλουσίων» 4 µε αποτέλεσµα η κατάσταση να βρίσκεται ένα µικρό βήµα πριν από την εξέγερση. Τότε οι Γαιοκτήµονες και οι Ευγενείς αναγκάστηκαν να κάνουν µεγάλες παραχωρήσεις, ώστε να διασώσουν έστω µέρος των προνοµίων και της περιουσίας τους. Εκάλεσαν λοιπόν και διόρισαν τον Σόλωνα ως «διαλλακτήν», διαµεσολαβητήν, δίνοντάς του κατ απαίτησίν τουαπεριόριστη εξουσία και εντολήν θεραπείας των κακώς κειµένων. Ο Σόλων είναι µια τόσο σπουδαία προσωπικότητα ώστε θα απαιτούσε µιαν ολόκληρη οµιλία. Παρ όλον ότι καταγόταν από οικογένεια ευγενών η οποία, κατά τον Πλούταρχο, ήταν πρώτη κατά γένος έχοντας γενάρχη τον Κόδρο, ανήκε ουσιαστικώς εις την µεσαία τάξη. Και τούτο διότι «ρµησεν νέος ν ôτι πρός ïµπορίαν» είχε ασχοληθεί µε το εµπόριο «πολυπειρίας ôνεκα µñλλον καί στορίας χρηµατισµοà πλανηθ ναι» και είχε ταξιδέψει σε πολλά µέρη περισσότερο για να αποκτήσει εµπειρία, παρά πλούτο διότι «σοφίας µέν γάρ ν µολογουµένως ïραστής». Και αυτό το είχεν επιτύχει διότι είχε καταταγεί ως ένας των επτά Σοφών. Το ότι λοιπόν ήταν άνθρωπος πολύπειρος, σοφός, σπουδαίος ποιητής και θερµός πατριώτης, του έδωσε τη δυνατότητα να φέρει εις πέρας µε σύνεση και τρόπο θαυµαστό το δύσκολο έργο να συγκεράσει τις αντιµαχόµενες απόψεις, όπως είπε ο ίδιος «σπερ ïν µεταιχµίfl». [1] Εν πρώτοις, όπως λέει ο Πλούταρχος, δεν υπεχώρησε στην απαίτηση των ακτηµόνων περί «της γής αναδασµόν» αλλά «KÚrioj genòmenoj tîn pragm twn tòn te dámon ºleuqšrwse kaˆ n tù parònti kaˆ e j tõ mšllon, kwlúsaj dane zein pˆ to j sèmasin, kaˆ nòmouj œqhke kaˆ creîn pokop j po hse, kaˆ tîn d wn kaˆ tîn dhmos wn, j seis cqeian kaloàsin, æj poseis menoi tõ b roj.» 4 Πλουτάρχου «Σόλων» «paj mέn g r Ð dámoj Ãn ØpÒcrewj tîn plous wn. À g r geèrgoun, ke noij kta tîn ginomšnwn teloàntej, kthmòrioi prosagoreuòmenoi kaˆ qátej, À crša lamb nontej pˆ to j sèmasin, gègimoi to j dane zousin Ãsan, oƒ mέn aùtoà douleúontej, oƒ d' pˆ t¾n xšnhn pipraskòmenoi. polloˆ dέ kaˆ pa daj d ouj ºnagk zonto pwle n oùdeˆj g r nòmoj kèlue.»

11 11 δηλαδή «αφού έλαβε απόλυτη εξουσία ο Σόλων ελευθέρωσε τον λαό και ως προς το παρόν, και διά το µέλλον, επειδή απαγόρευσε τον δανεισµόν µε υποθήκη το σώµα, και νόµους θέσπισε και επέβαλε κατάργηση των χρεών και των ιδιωτικών και των δηµοσίων, την οποία νοµοθεσία ονοµάζουν σεισάχθεια, επειδή οι διατάξεις της απέσεισαν από πάνω τους το βάρος». Επιπροσθέτως επέβαλε την εξαγορά µε χρήµατα της Πολιτείας όλων των πολιτών οι οποίοι είχαν καταστεί ή πωληθεί ως δούλοι λόγω χρεών. [2] Ακολούθως ανακατέταξε τις κοινωνικές οµάδες, όχι «αριστίνδειν», δηλαδή ανάλογα µε την αριστοκρατική ή όχι καταγωγή, αλλά «πλουτίνδειν» σε «πεντακοσιοµεδίµνους» κλπ. συλλαµβάνοντας έτσι την έννοια και δηµιουργώντας για πρώτη φορά στην Ιστορία την «Ταξική Κοινωνία» η οποία, κακώς, θεωρήθηκε ως σύλληψη και εφαρµογή του 18 ου Αιώνα. Προσέξτε επίσης εδώ γιατί έχει γίνει µια µάλλον, είτε προπαγανδιστική, είτε αµελέτητη πρανόηση. Το «πλουτίνδειν» δεν σηµαίνει ανάλογα µε τον πλούτο που έχουν, αλλά ανάλογα µε το εισόδηµα που παρουσιάζει ο κάθε πολίτης και φορολογείται. Το εισόδηµα των πεντακοσιοµεδίµνων φορολογείτο µε 50%, των τριακοσιοµεδίµνων µε 30%, των διακοσιοµεδίµνων µε 20% και των Θητών ήταν αφορολόγητο. (Θήτες ήσαν οι εργαζόµενοι σε εξαρτηµένη εργασία, την Θητείαν, και ελάµβαναν µισθόν) Επί πλέον οι 500διµνοι και οι 300µέδιµνοι βαρύνοντο µε δαπανηρότατες «εισφορές», όπως: ---Του Τριηράρχου. Για ένα χρόνο ένας πολίτης, ο τριήραρχος, οριζόταν -τουλάχιστον κατ' όνοµα- κυβερνήτης µίας τριήρους. Είχε την ευθύνη της καλής συντήρησης του πλοίου και επιβαρυνόταν µε την πρόσληψη και εκπαίδευση του πληρώµατός του, αλλά και όχι µε την πληρωµή και τη διατροφή του. Η τριηραρχία αποτελούσε τη δαπανηρότερη από τις λειτουργίες, καθώς µπορούσε να κοστίσει έως και ένα τάλαντο. ---Του Χορηγού τραγωδίας ή κωµωδίας ή που ήταν ο υπεύθυνος για τη σύσταση, εκπαίδευση, πληρωµή και ένδυση των 15 µελών του χορού σε µία τραγωδία, των 24 σε µία κωµωδία, των 50 σε ένα ιθυραµβικό χορό ή τέλος µίας οµάδας χορευτών του Πυρίχιου Του γυµνασίαρχου που υποχρέωσή του ήταν η εκπαίδευση και η πληρωµή µίας οµάδας δροµέων για τις λαµπαδηδροµίες που τελούνταν στη 5 Τα έξοδα της χορηγίας ήταν σηµαντικά. Σε ένα απόσπασµα κωµωδίας του Αντιφάνη αναφέρεται ότι για να κατασκευάσει ο Χορηγός χρυσές ενδυµασίες για τον Χορό, έµεινε ο ίδιος κουρελής. («corhgõj aƒreqeˆj ƒm tia crus parascën tù corù koj fore»). Κατά τον Λυσία («Απολογία δωροδοκίας, απαράσηµος»1.5.), ο πελάτης του ανέλαβε µέσα σε µια δεκαετία διάφορες χορηγίες και τα έξοδα ήταν τεράστια. εν ήταν παράξενο λοιπόν ότι ο πελάτης του επτώχευσε και, απολογούµενος ώστε να µη χαρακτηρισθεί δόλιος χρεωκόπος, κατέθεσε: «katast j dέ corhgõj tragjdo j n»lwsa tri konta mn j kaˆ tr tj mhnˆ Qarghl oij nik»saj ndrikù corù discil aj dracm j, œti d' ndr si corhgîn e j DionÚsia pˆ toà aùtoà rcontoj n khsa, kaˆ n»lwsa sýn tí toà tr podoj naqšsei pentakiscil aj dracm j,... pˆ dέ EÙkle dou rcontoj kwmjdo j corhgîn KhfisodèrJ n kwn, kaˆ n»lwsa sýn tí táj skeuáj naqšsei kka deka mn j» κλπ.).

12 διάρκεια των Παναθηναίων, Ηφαιστείων και Προµηθείων. ---Του Εστίαρχου που επιφορτιζόταν µε την παροχή γευµάτων στα µέλη της φυλής του κατά τη διάρκεια των Μεγάλων Παναθηναίων αλλά και των εορτών των Μεγάλων ιονυσίων. ---Του Αρχιθεώρου που αναλάµβανε την αρχηγία και όλα τα έξοδα σε περίπτωση αποστολής πρεσβείας και στις πανελλήνιες γιορτές στην Ολυµπία, τους ελφούς, τη Νεµέα, τον Ισθµό και τη ήλο. ---Του Ιπποτρόφου που αναλάµβανε τη διάθεση και την εκτροφή ίππων είτε για τον στρατό είτε για µεγάλες εορτές και αγώνες. Η Φιλοσοφία του Σόλωνα ήταν η εξής: Όσα περισσότερα συνεισέφερε ο πολίτης εις το Κράτος, τόσα περισσότερα δικαιώµατα είχε. Έτσι οι 500µέδιµνοι και οι 300µέδιµνοι κατελάµβαναν τα ανώτατα αξιώµατα. Οι 200µέδιµνοι κατώτερα και οι Θήτες απλώς µετείχαν στην Εκκλησία του ήµου και στο λαϊκό δικαστήριο της Ηλιαίας. Κατά τα λοιπά ο Σόλων διατήρησε τους θεσµούς όπως ήσαν. Η νοµοθεσία του ήταν έµµετρη, χαράχτηκε σε ξύλινες περιστρεφόµενες πινακίδες και αναρτήθηκε στην Αγορά. Επειδή πίστευε ότι όταν οι Νόµοι τροποποιούνται συνεχώς, δεν έχουν τον απαραίτητο χρόνο αποδόσεως, έλαβε άδεια και απουσίασε επί δεκαετίαν. Όταν επέστρεψε βρήκε πολλές αλλαγές και µια νέα προσωπικότητα κα σκιάζει τον πολιτικόν ορίζοντα. Τον Πεισίστρατο. Ο Πεισίστρατος ήταν Ευπατρίδης µε προσωπικότητα τελείως αντίθετη από του Σόλωνα. Εξαιρετικά φιλόδοξος και ικανότατος ρήτορας ανέπτυξε επιτυχηµένη, επικοινωνιακή πολιτική. Σήµερα θα τον χαρακτηρίζαµε «λαϊκιστή». Προφασιζόµενος ότι κινδυνεύει από τους αντιπάλους του, κατόρθωσε να του παρασχεθεί προσωπική φουρά 50 Κορυνηφόρων (ροπαλοφόρων) µε τους οποίους κατέλαβε την Ακρόπολη, κατέλυσε το πολίτευµα και ίδρυσε Τυραννία. Μια τυραννία όµως χωρίς ακρότητες, την οποία ο Παπαρρηγόπουλος την χαρακτηρίζει ως «Πολιτισµένην». Ο Ιστορικός Ούρλιχ Βίλκεν λέγει ότι «Η Τυραννίς του Πεισιστράτου αποτελεί µία από τις λαµπρότερες εποχές της Αθηναϊκής Ιστορίας». Έκανε µεγάλα δηµόσια έργα που καλλώπισαν την Αθήνα, υποστήριξε τις τέχνες και τα γράµµατα. συγκέντρωσε τα Οµηρικά Έπη και τα διέσωσε, και έκανε την Αθήνα πραγµατικόν Άστυ, µία Πόλιν η οποία έπαψε να είναι αγροτόπολις όπως ήταν ως τότε. Ο Πεισίστρατος, όχι µόνον διατήρησε όλους τους θεσµούς της Σολώνειας νοµοθεσίας, αλλά και 1. ιευκόλυνε τους γεωργούς εισάγοντας για πρώτη φορά στην Ιστορία τα καλλιεργητικά δάνεια και τις αποζηµιώσεις σε περιπτώσεις καταστροφών. 12

13 13 2. Έθεσε τις βάσεις της οικονοµικής αναπτύξεως των Αθηνών µε οικονοµική πολιτική Πλήρους Απασχολήσεως, αποτελώντας το πρότυπο της οικονοµικής θεωρίας του Κέϊνς. 3. Έλαβε µέτρα που ανέπτυξαν την Ναυτιλία και το Εµπόριο µε τη δηµιουργία ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης και µεγάλες αποθήκες στους λιµενίσκους της Ζέας και Μουνιχίας στον Πειραιά. 4. Άσκησε επιδέξια, Φιλειρηνική εξωτερική πολιτική, µε αποτέλεσµα να επεκταθεί το Αθηναϊκό Εµπόριο. 5. Καθιέρωσε τον θεσµό των Περιοδευόντων ικαστηρίων, µε αποτέλεσµα να αποκεντρώσει την δικαστική εξουσία. 6. Ως τελευταίο, αλλά και σπουδαιότατο επίτευγµά του ήταν η καθιέρωση των Μεγάλων Παναθηναίων και της Λατρείας του ιονύσου η οποία, κατά την εορτή των Εν Άστει ιονυσίων και δια του ιθυράµβου, οδήγησε στην καθιέρωση της Τραγωδίας. Οι Αθηναίοι, τόσο πολύ εξετίµησαν το έργο του Πεισίστρατου ώστε, µετά τον θάνατό του, ανέθεσαν την διακυβέρνηση στους γιούς του Ιππία, Ίππαρχο και Θεσσαλό οι οποίοι, ενώ στην αρχή πολιτεύτηκαν συνετά, µετά τον φόνο του Ιππάρχου από τον Αρµόδιο και Αριστογείτονα, επέβαλαν τροµοκρατία, συνδέοντας πλέον την έννοια της Τυραννίας µε την ωµή βία. Και ερχόµαστε σε ένα άλλο, τεράστιο πλατύσκαλο στην έρευνά µας για την πρωτογενή εξέλιξη του ικαίου. Στο Πολίτευµα της ηµοκρατίας που είναι ταυτοχρόνως και µια βαθµίδα Πολιτικού Πολιτισµού. Και εκείνο που πρέπει να γίνει αµέσως κατανοητό είναι ότι η ηµοκρατία προέκυψε χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο πρότυπο, χωρίς προηγούµενη θεωρητική επεξεργασία. εν ήλθε ως µάνα εξ ουρανού, ούτε ως εισαγόµενη ιδέα, αλλά ως απαίτηση των λαϊκών στρωµάτων της Αττικής, τα οποία κυριολεκτικά- την υπαγόρευσαν σε ευτυχώς- ευήκοα ώτα. Από την βασιλεία του τελευταίου Βασιλιά των Αθηνών, του Κόδρου, και µέχρι την τυραννίδα των Πεισιστρατιδών, το πολίτευµα των Αθηνών ήταν Ολιγαρχικό. Η ηµοκρατία ως ιδέα αρχίζει να διαµορφώνεται ως ιδέα από τον ράκοντα µε την ίδρυση της Εκκλησίας του ήµου και, ακολούθως, ως έννοια µε τα φιλολαϊκά µέτρα του Σόλωνα. Όµως ως Σύστηµα ιοικήσεως αρχίζει µε τον Κλεισθένη και µε τις ριζοσπαστικές µεταρρυθµίσεις που εισήγαγε. Ο Κλεισθένης ήταν εγγονός του πεφωτισµένου Τυράννου της Σικυώνος, του οποίου έφερε και το όνοµα. Όταν κατά το 508 πχ. ανήλθε στην εξουσία, µε τις εισηγήσεις του στην Εκκλησία του ήµου κατόρθωσε να ψηφιστούν εκείνες οι αλλαγές που µορφοποιούσαν το νέο Πολίτευµα. ηλαδή την Ισονοµίαν και την Ισηγορίαν που αποτελούν το διώνυµον, τα δύο βασικά σκέλη στηρίξεως της ηµοκρατίας.

14 Ισονοµία εσήµαινε την παροχή ίσων δικαιωµάτων σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες. Ισηγορία δε ήταν η ελευθερία, αλλά και η ισότητα του λόγου στις πολιτικές συγκεντρώσεις. Ακολούθως, ο Κλεισθένης, όπως λέει ο Αριστοτέλης, «πολλούς ïφυλέτευσεν, ξένους καί δούλους καί µετοίκους», δηλαδή διεύρυνε τον αριθµό των Αθηναίων Πολιτών διότι χορήγησε πολιτικά δικαιώµατα σε πολλούς επιτυχηµένους και νοµοταγείς µετοίκους, ακόµη και δούλους οι οποίοι είχαν προσφέρει σηµαντικές υπηρεσίες στον ήµο, τους οποίους απελευθέρωσε. Επίσης: 1. Επεδίωξε και επέτυχε µια νοµική εξίσωση των πολιτών των διαφόρων κοινωνικών τάξεων, θέτοντας τα θεµέλια του τρίτου σκέλους της ηµοκρατίας, δηλαδή της Ισοπολιτείας 2. Ενίσχυσε τις δικαιοδοσίες της Εκκλησίας του ήµου η οποία αποφασίζει πλέον για τα σπουδαιότερα θέµατα της πολιτείας, όπως την κήρυξη πολέµου, τη σύναψη ειρήνης ή συµµαχιών, την εκλογή αρχόντων, την απονοµή δικαιωµάτων σε ξένους και άλλα. 3. Η Εκτελεστική Εξουσία δόθηκε στην Βουλή των Πεντακοσίων, ένα πρωτότυπο και ιδιότυπο Νοµο-παρασκευαστικό αλλά και ιοικητικό σώµα, στην οποία µπορούσε να συµµετέχει κάθε πολίτης που είχε συµπληρώσει το τριακοστό έτος της ηλικίας του. 4. Η Στρατιωτική Εξουσία δόθηκε σε έναν επίσης νέο θεσµό: Τον θεσµό των έκα Στρατηγών οι οποίοι εκλέγοντο µε καθολική λαϊκή ψηφοφορία, γεγονός που τους προσέδιδε µεγάλο κύρος. Λόγω του κύρους τους είχαν το δικαίωµα να προτείνουν στην Εκκλησία του ήµου ψηφίσµατα τα οποία, εάν εγκρίνοντο, καθίσταντο ιατάγµατα, την εφαρµογήν των οποίων ανελάµβανα οι ίδιοι. 5. Μία άλλη καινοτοµία ήταν η καθιέρωση του αξιώµατος του Ταµία του ήµου, που ονοµαζόταν και Επιµελητής των Κοινών και είχε την επιµέλεια της εισπράξεως και διαχειρίσεως των ηµοσίων εσόδων. Η διαχείρησή του ελεγχόταν από τον Άρειο Πάγο. Έτσι, µε την ισότιµη ευχέρεια όλων των πολιτών να µετέχουν εις όλα τα Όργανα του Κράτους, την Εκκλησία, την Βουλή, την Στρατηγία, το λαϊκό ικαστήριο της Ηλιαίας και την χρηµατική διαχείριση, οι Αθηναίοι άρχισαν σταδιακά να εκπαιδεύονται πολιτικά. Να γίνονται υπεύθυνοι πολίτες. Τέλος εις τον Κλεισθένη αποδίδεται και η καθιέρωση µιάς πολύ παράδοξης διαδικασίας, µοναδικής εις τα χρονικά της Ανθρωπότητας: Του «Οστρακισµού». ηλαδή της άνευ δίκης εξορίας οιουδήποτε πολίτη που ήταν τόσον τέλειος (σοφός ή πλούσιος ή όµορφος ή ηθικός ή γενναίος πολύ άνω του µέσου όρου), ώστε να προκαλεί το φθόνον των λοιπών και να υπάρχει κίνδυνος να µεταβληθεί σε Τύραννο. 14

15 15 Μάλιστα ο Σόλων έγραψε ότι και από τους µεγάλους άνδρες η Πόλις είναι δυνατόν να χαθεί («ndrîn d' k meg lwn pòlij Ôllutai» Fr. 9.3), ο δε Αριστοτέλης θεωρεί ότι «ésper g r qeõn n nqrèpoij e kõj eίnai tõn toioàton», «ένας τέτοιος άνθρωπος θα φαντάζει σαν θεός ανάµεσα στους άλλους» (Πολιτικά 1284 α. 10). Έτσι ο τέλειος εξοστρακιζόταν, «µεθίστατο της πόλεως» για µία δεκαετία (η οποία αργότερα µειώθηκε σε πενταετία) ώστε το πολίτευµα να µη κινδυνεύει. Ο Εξοστρακισµός, συν τω χρόνω, µεταβλήθηκε σε διαδικασία απαράδεκτη δεδοµένου ότι εξοστρακίστηκαν άνθρωποι µεγάλης αξίας όπως ο Μεγακλής, ο Ξάνθιππος, ο Θεµιστοκλής, ο Αριστείδης, ο Κίµων, ο Καλλίας κ.α.π. δηλαδή η αφρόκρεµα της Αθηναϊκής ηµοκρατίας. Επειδή λοιπόν ο εξοστρακισµός στερούσε την πολιτεία από τις υπηρεσίες σπουδαίων ανδρών, κατηργήθη. 6 Αι Αθήναι, µετά τον Κλεισθένη, συνέχισαν να διαγράφουν µια κλιµακωτή γραµµή εξελίξεως, της οποίας το κορύφωµα ήταν ο Χρυσούς Αιών του Περικλέους. Στο ενδιάµεσο όµως συναντούµε έναν διάττοντα αστέρα: Την παράδοξα αγνή, ιδιαιτέρως φλογερή αλλά και επιβλητική µορφή του Εφιάλτου, ιυού του Σοφωνίου. 6 Η διαδικασία του εξοστρακισµού, η οποία εισήχθη υπό του Κλεισθένους, ήταν πολύπλοκη. Η απόφαση λαµβανόταν από την Εκκλησία του ήµου και όχι από τα ικαστήρια και είχε δύο φάσεις. Κατά την πρώτη, την προπαρασκευαστική σύνοδο η οποία εκαλείτο προχειροτονία, η Εκκλησία αποφάσιζε αορίστως και χωρίς την αναφορά οποιουδήποτε ονόµατος εάν θα εκτελείτο η διαδικασία του οστρακισµού για το τρέχον έτος. Σε καταφατική απόφαση συγκαλείτο έκτακτη σύνοδος της Εκκλησίας στην Αγορά και όχι την Πνύκα. Τότε οι σύνεδροι έγραφαν το όνοµα εκείνου που έκριναν εξοστρακιστέον σε ένα όστρακον (κοµµάτι πήλινου αγγείου) χωρίς να έχει προηγηθεί συζήτηση, χωρίς να έχει διατυπωθεί οποιαδήποτε κατηγορία εναντίον οποιουδήποτε πολίτη και χωρίς να έχει προηγουµένως αναφερθεί κάν οποιοδήποτε όνοµα. Επειδή το θέµα ήταν σοβαρό, για να γίνει εκτελεστός ο εξοστρακισµός ενός πολίτη έπρεπε στην Εκκλησία να υπάρχει απαρτία τουλάχιστον πολιτών χωρίς όµως να είναι σαφές εάν η περί οστρακισµού απόφαση έπρεπε να έχει να έχει συγκεντρώσει τουλάχιστον όστρακα ή απλώς την πλειοψηφία. Ο εξοστρακιζόµενος έπρεπε να εγκαταλείψει την Αττική εντός δέκα ηµερών αλλά δεν έχανε την περιουσία του. Με την εξορία του µιαρού και τον εξοστρακισµό του διακριθέντος η Πόλις οριοθετούσε τον κοινό (ιδανικό) πολίτη σε µέτρα ανθρώπινα (Βλ. σχετικώς Αριστοτέλους «Πολιτικά» 1253 α.2, όπου ο άνθρωπος είναι «fúsei politikõn zùon» συνεπώς εκείνος που είναι «polij di fúsin» είναι είτε «faàlòj» είτε «kre ttwn À nqrwpoj» οπότε, σε όλες τις περιπτώσεις, οµοιάζει «te per zux ín ésper n petto j» δηλαδή σαν το παράταιρο πιόνι στο παιχνίδι της ντάµας.). Ο κατάλογος των θυµάτων του εξοστρακισµού περιέλαβε ονόµατα όπως του Μεγακλή, του Ξάνθιππου, του Θεµιστοκλή, του Αριστείδη, του Κίµωνα, του Καλλία κ.α.π. δηλαδή την αφρόκρεµα της Αθηναϊκής ηµοκρατίας. Έτσι ο εξοστρακισµός στερούσε την πολιτεία από τις υπηρεσίες σπουδαίων ανδρών και απεδείκνυε ότι η Αθηναϊκή ηµοκρατία ήταν ένα πολίτευµα σκληρό, απαιτητικό, επικίνδυνο για τους ηγέτες της διότι, κατά τον Πλούταρχο (Θεµιστοκλής, ) «kòlasij g r oùk Ãn Ð xostrakismòj, ll paramuq a fqònou kaˆ koufismòj, ¹domšnou tù tapeinoàn toýj Øperšcontaj kaˆ t¾n dusmšneian e j taúthn t¾n tim an popnšontoj». Σηµειώνεται ότι ο εξοστρακισµός εφαρµόστηκε στην Αθήνα µέχρι το 417 π.χ. οπότε οι δύο εξέχοντες πολίτες που ήταν υποψήφιοι για εξοστρακισµό (Νικίας και Αλκιβιάδης) συνεργάστηκαν και κατάφεραν να εξοστρακιστεί κάποιος παρακατιανός δηµαγωγός, ένα ευτελές ανθρωπάριο ονόµατι Υπέρβολος, οπότε οι Αθηναίοι σιχάθηκαν τον θεσµό και δεν τον επανέλαβαν πλέον.

16 16 Ο Εφιάλτης έµεινε στην Ιστορία διότι κατόρθωσε αλώσει το προπύργιο των Ολιγαρχικών, το τελευταίο τους ανάχωµα: Τον Άρειο Πάγο, αφαιρώντας πολλές από τις αρµοδιότητές του και αποχρωµατίζοντας οριστικά το ηµοκρατικό Πολίτευµα από κάθε ολιγαρχική απόχρωση. Ο Αριστοτέλης (Αθ. Πολ., 25, 1) αναφέρει τα εξής: «γενόµενος το δήµου προστάτης φιάλτης Σοφωνίδου, δοκ ν καί δωροδόκητος εªναι καί δίκαιος πρός τήν πολιτείαν, πέθετο τ βουλ» (του Αρείου Πάγου). Για να µπορέσει ο Εφιάλτης να καταλύσει την παντοδυναµία και να µειώσει «τήν 'Aρεοπαγίτη βουλήν» έβαλε πρωτίστως κατά του κύρους της υποβάλλοντας µηνύσεις για διαφθορά κατά µεµονωµένων Αρεοπαγιτών, επιτυγχάνοντας την έκπτωσή τους. Ήταν δε τόση η δραστηριότητά του, αλλά και αποτελεσµατικότητά του, ώστε ειπώθηκε πως «ο Εφιάλτης διαταράσσει τον ύπνον των αδικούντων τον ήµον», ένας χαρακτηρισµός (έχω εφιάλτες) ο οποίος εξακολουθεί να χρησιµοποιείται και σήµερα, χωρίς οι περισσότεροι να ξέρουν πώς προέκυψε Ο Εφιάλτης θεωρείται ότι υπήρξεν ο πολιτικός µέντορας του Περικλή, του τελευταίου στην σειρά των µορφωτών του Νοµικού πλαισίου του Πολιτεύµατος της Αρχαίας Ελλάδος που θα εξετάσουµε. Ο Περικλής απέκτησε τόση αίγλη µεταξύ των Αθηναίων, ώστε τιµήθηκε, µόνος αυτός στην Ιστορία, είκοσι φορές µε το αξίωµα του Στρατηγού. Αυτή η συνεχής εύνοια των Αθηναίων τον κράτησε στην διοίκηση της Πόλεως επί είκοσι χρόνια και προκάλεσε την γνωστή ρήση του Θουκυδίδη «g gnetò te lògj mέν dhmokrat a, œrgj dέ ØpÕ toà πrètou ndrõj rc».» Υπήρξε ένα πολιτικό µετέωρο στην Ιστορία ο οποίος επέτυχε να ενσαρκώσει εκείνη την ρήση του δασκάλου του, του φιλοσόφου Αναξαγόρα: «Πάντα διεκόσµησε νοàς.» Μια προσωπικότητα µε ηθικό βάρος τεράστιο, ο οποίος την ηµοκρατία που παρέλαβε, την µετέτρεψε σε «πάνδηµον», µε την άµεση συµµετοχή όλων των πολιτών σε όλα τα αξιώµατα. Προσπάθησε να επιτύχει την δηµιουργία του «ηµοκράτη Ανθρώπου», ο οποίος µε την ίδια σύνεση θα άρχει και θα άρχεται, κάτι ανάλογο µε το όραµα του Λένιν για την δηµιουργία του «Κοµµουνιστή Ανθρώπου». Οι ιστορικοί όµως έχουν επιφυλάξεις κατά πόσον η συγκεκριµένη στρατηγική του Περικλή ήταν καλή για την Αρχαία Αθήνα, αλλά και για την ηµοκρατία γενικότερα. Ο Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος γράφει ότι ο Περικλής ήθελε να εδραιώσει το δηµοκρατικό πολίτευµα στην Αρχαία Αθήνα, προωθώντας µία µεγάλη σειρά φιλολαϊκών µέτρων τα οποία λειτούργησαν πολύ καλά όσο αυτός ήταν στην εξουσία, όµως µετά τον θάνατό του η Αθήνα παρασύρθηκε σε έναν ωκεανό πολιτικής

17 αβεβαιότητας και αναταραχής, κυβερνώµενη κυρίως από τυχοδιωκτικούς δηµαγωγούς, όπως ο ανιψιός του Αλκιβιάδης και ο στρατηγός Κλέων. Έτσι δικαιώθηκε ο συντηρητικός του αντίπαλος, ο Κίµων, που υποστήριζε ότι οποιεσδήποτε υπερβολικές φιλολαϊκές υποχωρήσεις θα επέφεραν την βαθιά διάβρωση του πολιτικού και γενικότερα κοινωνικού ιστού της Αθήνας. Ο ιστορικός Ντόναλντ Κάγκαν (Pericles of Athens and the Birth of Democracy, by Donald Kagan) υποστηρίζει ότι οι µεταρρυθµίσεις του Περικλή, έβαλαν τις βάσεις για την τερατώδη ανάπτυξη πολιτικών δυνάµεων, που επέτυχαν, µέσω τις φιλολαϊκής δηµαγωγίας να καταστρέψουν την Αθήνα. Και ο Άλνοντ Τόϋνµπυ ("Athens in the Age of Pericles," in Arnold Toynbee,) υποστηρίζει ότι το πείραµα του Περικλή απέδειξε πως ο λαϊκισµός είναι ο µεγαλύτερος εχθρός της ηµοκρατίας. Επίλογος: Το πρώτο µέρος της παρουσίασης από εµένα της πορείας του ικαίου στην Αρχαία Ελλάδα ήταν καθαρά φιλοσοφικό. Το δεύτερο, το παρόν µέρος είναι κυρίως Ιστορικό. Το τρίτο µέρος θα είναι µεικτό. Και Ιστορικό, και Φιλοσοφικό. Για τον λόγο αυτό θα σταµατήσω τώρα και θα εντάξω την ανάλυση του έργου του Περικλή, και των διδιαγµάτων που απορρέουν από αυτό για την Παγκόσµια Ιστορία, εις το τρίτο µέρος. 17

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΙ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ': ΑΡΧΑÏΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.χ.) 5. ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η καταγραφή των νόμων από τον Δράκοντα ικανοποίησε ένα μέρος των πολιτών. Ωστόσο, η κοινωνία συνέχιζε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου

ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου. O.Παλιάτσου ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΘΕΣΜΟΙ Ο.Παλιάτσου Π.Ρίζου 1 Το δικαίωμα συμμετοχής: Αποτελούσε προνόμιο όλων των ελεύθερων πολιτών που είχαν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, δηλ. βρίσκονταν στην ηλικία τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ π.χ. (σελ ) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (σελ. 98-114) 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β 1. Κίμων Α. Έκλεισε ειρήνη για 30 χρόνια 2. Εφιάλτης Β. Αριστοκρατικός, υπέρμαχος της συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας E ομάδας

Φύλλο εργασίας E ομάδας Φύλλο εργασίας E ομάδας «δημοκρατικὸν μὲν εἶναι τὸ κληρωτὰς εἶναι τὰς ἀρχάς, τὸ δ αἰρετὰς ὀλιγαρχικόν» (Η ανάδειξη στα αξιώματα με κλήρωση θεωρείται δημοκρατική, ενώ με εκλογή ολιγαρχική ) Αριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο Ελληνικό Δίκαιο

Αρχαίο Ελληνικό Δίκαιο Αρχαίο Ελληνικό Δίκαιο ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Επικρατεί γενικά η γνώμη ότι στην αρχαία Ελλάδα καλλιεργήθηκαν κυρίως τα γράμματα και οι τέχνες,ενώ το δίκαιο αναπτύχθηκε στη Ρώμη. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ.

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ. 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ 11ος αι. 8 ος αι.π.χ. ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΔΩΡΙΕΩΝ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΕΙΛΩΤΕΣ-ΠΕΡΙΟΙΚΟΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Α ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΑΙΟΛΕΙΣ ΑΙΟΛΕΙΣ -ΘΕΣΣΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΥΤΕΡΑ 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΥΤΕΡΑ 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 1999 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Α ΟΜΑ Α Στην Ερώτηση Α.1., να χαρακτηρίσετε στο τετράδιό σας τις προτάσεις που ακολουθούν µε την ένδειξη "Σωστό"

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Β ομάδας

Φύλλο εργασίας Β ομάδας Φύλλο εργασίας Β ομάδας «ὄστρακον ἕκαστος λαβὼν καὶ γράψας ὃν ἐβούλετο μεταστῆσαι τῶν πολιτῶν» (Ο καθένας έπαιρνε ένα θραύσμα αγγείου και χάραζε επάνω το όνομα του πολίτη που ήθελε να εκτοπίσει» (Πλουτάρχου,

Διαβάστε περισσότερα

Πολίτευµα 1. α: Ολιγαρχία

Πολίτευµα 1. α: Ολιγαρχία Πολίτευµα 1 Στον αρχαίο ελληνικό κόσµο, ο οποίος είχε απλωθεί και έξω από την Ελλάδα σε πολλά παράλια της Μεσογείου, µπορεί να διακρίνει κανείς όλο το φάσµα των πολιτειακών µεταβολών. Πολίτευµα, κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΘΗΝΑ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 594-508 π.χ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΝΤΑ (624 π.χ.) Ποια απήχηση είχε η καταγραφή των νόμων: Το σημαντικότερο κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια. Αρχαϊκά Χρόνια Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Επαναληπτικές Ασκήσεις 2 ης ενότητας - Αρχαϊκά χρόνια Αρχαϊκά Χρόνια Ερωτήσεις: 1. Να βάλεις στις σωστές απαντήσεις: Α. Οι κάτοικοι των αρχαίων ελληνικών πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ

ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ 1 Γιώργος Ν. Οικονόμου Δρ Φιλοσοφίας ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΤΙΚΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ Το κύριο ερώτημα που απασχολεί την αρχαιοελληνική πολιτική πρακτική και σκέψη είναι το ποιος πρέπει να είναι το κύριον

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

38η ιδακτική Ενότητα ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 38η ιδακτική Ενότητα ΥΓΓΕΝΕΙΑ ΧΕΕΙ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις 1. υγγένεια το σηµείο αυτό χρήσιµο είναι ο µαθητής να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους είναι σηµαντική η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΑΞΗ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ ΩΡΑ: 8.00 10.00 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία του Τσαµπόυκου Νικολάου Ε.Α.Π. Αρ.Μητρώου: 37565 Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΕΛΠ11 Ελληνκή Ιστορία µε θέµα :

Εργασία του Τσαµπόυκου Νικολάου Ε.Α.Π. Αρ.Μητρώου: 37565 Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΕΛΠ11 Ελληνκή Ιστορία µε θέµα : 1 Εργασία του Τσαµπόυκου Νικολάου Ε.Α.Π. Αρ.Μητρώου: 37565 Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισµό ΕΛΠ11 Ελληνκή Ιστορία µε θέµα : «Η εκκολαπτόµενη πόλη του 8 ου αιώνα δεν διαφέρει βασικά, στο θεσµικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ

17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ 17η ιδακτική Ενότητα ΑΡΧΗ ΤΗ ΙΑΚΡΙΗ ΤΩΝ ΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΑ ΠΟΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ Απόσπασµα από το ύνταγµα που ψήφισε η Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας το Μαΐο του 1827 το αρ. 5 Η κυριαρχία ενυπάρχει στο Έθνος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Α' Γυμνασίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ- ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) Περίληψη κεφαλαίου

ΙΣΤΟΡΙΑ Α' Γυμνασίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ- ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ ( π.χ.) Περίληψη κεφαλαίου ΙΣΤΟΡΙΑ Α' Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ- ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (800-479 π.χ.) Περίληψη κεφαλαίου Μετά το 800 π. Χ. Στον ελλαδικό χώρο συμβαίνουν πολλές και σημαντικές αλλαγές. Εμφανίζεται η πόλη- κράτος, ο Ελληνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών.

Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4. Επίσημα κείμενα και διδακτικό υλικό. Ορισμός του παιδιού. Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Ορισμός του παιδιού Παιδί θεωρείται ένα άτομο κάτω των 18 ετών. Άρθρο 1 Απαγόρευση διακρίσεων Κάθε παιδί πρέπει να αντιμετωπίζεται χωρίς διακρίσεις λόγω χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, άποψης, χώρας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

7. Τα νέα ελληνιστικά βασίλεια

7. Τα νέα ελληνιστικά βασίλεια 7. Τα νέα ελληνιστικά βασίλεια Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Ο Ευµένης (βασιλιάς των Σελευκιδών), παρέδωσε τις αποµακρυσµένες πόλεις στη διακυβέρνηση των φίλων του, τους έκανε φρούραρχους και τους διόρισε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 ΠΕΡΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΑΡΑΠΟΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Άρθρο 1801 : Γενικές διατάξεις περί υποβολής παραπόνων. 1. Κάθε στρατιωτικός του Π.Ν. έχει το δικαίωµα να υποβάλει παράπονο σύµφωνα µε τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 626 11 Μαΐου 2005 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Έγκριση του κανονισµού εσωτερικής υπηρεσίας του Αναθεωρητικού ικαστηρίου.. Έγκριση των

Διαβάστε περισσότερα

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό.

1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου. η οποία υπάγεται στον Πρωθυπουργό. Νόµος 2667/1998 Εθνική επιτροπή δικαιωµάτων του ανθρώπου Άρθρο 1: Σύσταση και αποστολή ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α' ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 1. Συνιστάται Εθνική Επιτροπή για τα δικαιώµατα του ανθρώπου.

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη.

ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. ΕΡΚΛΕΥΣ ΕΑΦΣ-ΚΕΦ. 37 Θέμα: Έπαινος της πολιτείας και των τρόπων ζωής του Αθηναίου πολίτη. Λ Ε Α το αθηναϊκό πολίτευμα δεν είναι μόνο πρωτότυπο αλλά και πρότυπο (πολιτείᾳ οὐ ζηλούσῃ παράδειγμα δὲ μᾶλλον

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 02 ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Άρθρο 0201: Ορισµός του Πολεµικού Ναυτικού 1. Ο όρος "Πολεµικό Ναυτικό", όπως χρησιµοποιείται στο κείµενο των ιατάξεων, δηλώνει το σύνολο των Ναυτικών και Αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. 1

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος

{ Μοναρχία. Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος { Μοναρχία Κωνσταντίνος-Ιωάννης Δημητρόπουλος ΟΡΙΣΜΟΣ: Η Μοναρχία ή Βασιλεία είναι ο θεσμός διακυβέρνησης, όπου ο αρχηγός του κράτους είναι ο Βασιλιάς. Αυτό που τη χαρακτηρίζει είναι ότι ο τελευταίος κρατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.)

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.) ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 480-323 π.χ. (5ος + 4ος αι.) Ονομασία Υπεροχή συντελεστών & επιτευγμάτων Διαχρονική επιβίωση & πνευματική επιβολή στα μεταγενέστερα δημιουργήματα Διαμόρφωση αξιών- θεμελίων δυτικού πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ

Φορείς των νέων ιδεών ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ Δ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ- ΔΙΧΑΣΜΟΣ (1909-1922) 1. Το κόμμα των φιλελευθέρων 1. Πριν τις εκλογές της 8ης Αυγούστου 1910 κανένα ΜΕΓΑΛΟ κόμμα δεν υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν το 1909/1910 Φορείς των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ METOXΩΝ ME ΟΠΟΙΟ ΗΠΟΤΕ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

1. ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ METOXΩΝ ME ΟΠΟΙΟ ΗΠΟΤΕ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1. ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ METOXΩΝ ME ΟΠΟΙΟ ΗΠΟΤΕ ΠΟΣΟΣΤΟ ΤΟΥ α. ικαίωµα Παράστασης και Ψήφου στις Γενικές Συνελεύσεις Στην Γενική Συνέλευση των µετόχων της Εταιρίας, δικαιούται να συµµετέχει όποιος εµφανίζεται ως µέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Άρθρο 78 Σωµατείο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ [ ] Άρθρο 78 Σωµατείο Ένωση προσώπων που επιδιώκει σκοπό µη κερδοσκοπικό αποκτά προσωπικότητα όταν εγγραφεί σε ειδικό δηµόσιο βιβλίο (σωµατείο) που τηρείται στο πρωτοδικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ Αριθµός: 233 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 204 20030828 Τέθηκε σε ισχύ: 28.08.2003 Ηµ.Υπογραφής: 26.08.2003 Προστασία και αρωγή στα θύµατα

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΕ» Άρθρο 8 Ποσοστό συµµετοχής του Ελληνικού ηµοσίου

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΕ» Άρθρο 8 Ποσοστό συµµετοχής του Ελληνικού ηµοσίου ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΑΕ» Άρθρο 8 Ποσοστό συµµετοχής του Ελληνικού ηµοσίου Σε οποιαδήποτε περίπτωση η συµµετοχή του Ελληνικού ηµοσίου στο εκάστοτε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3791, 31/12/2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΕΓΓΥΗΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2003 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί της Προστασίας Ορισμένης Κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΙΠΛΩΜΑ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ, 2003-2004

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Διδαγμένο κείμενο ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Διδαγμένο κείμενο ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Διδαγμένο κείμενο 17-18 ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Α. Εναντίον όμως των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12

ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 ΕΛΠ11 Τελικέςεξετάσεις 2011-12 1 Α φάση Εξέτασης Οµάδα Α 1) ΠότεκαιγιαποιουςλόγουςιδρύθηκεηΑ ΑθηναϊκήΣυµµαχία; 2) Πότε εµφανίστηκε η αλφαβητική γραφή στον ελληνικό κόσµο και ποιες ανάγκεςεξυπηρετούσε;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4158, 11/4/2008 NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ NOMOΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας " ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ "

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας  ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ της Αστικής μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας " ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΡΟΔΟΠΗΣ " Στην Κομοτηνή σήμερα 23 Νοεμβρίου 1993 οι υπογράφοντες: 1. Σωκράτης Γρηγορόπουλος 2. Φωτεινή Γρηγοροπούλου 3.'Ολγα Δουδακμάνη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης

Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α. Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Αριστείδης Ν. Χατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Θεωρία Δικαίου και Θεσμών 3α Δίκαιο και Ηθική στη Δίκη της Νυρεμβέργης Τμήμα Μ.Ι.Θ.Ε. 17/3/2014 ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗΣ 20

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 05 Ευτυχία Γ. Αρµένη Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ Η αρχή της ισότητας είναι άρρηκτα συνυφασµένη µε την πολιτική και την ατοµική ελευθερία, στις οποίες θεµελιώνεται η έννοια της ηµοκρατίας. Σε όλα τα δηµοκρατικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 4: Μέλη Άρθρο 5: - Εγγραφή µελών Άρθρο 6: - ικαιώµατα και υποχρεώσεις των µελών

Άρθρο 4: Μέλη Άρθρο 5: - Εγγραφή µελών Άρθρο 6: - ικαιώµατα και υποχρεώσεις των µελών KΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ (ΜΚΟ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ( Σ Π) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Άρθρο 1: Επωνυµία Έδρα Ιδρύεται

Διαβάστε περισσότερα

Τροποποίηση του Καταστατικού της αστικής µη κερδοσκοπικής εταιρείας µε την επωνυµία «Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών» και κωδικοποίηση αυτού.

Τροποποίηση του Καταστατικού της αστικής µη κερδοσκοπικής εταιρείας µε την επωνυµία «Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών» και κωδικοποίηση αυτού. Τροποποίηση του Καταστατικού της αστικής µη κερδοσκοπικής εταιρείας µε την επωνυµία «Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών» και κωδικοποίηση αυτού. Στο Πανεπιστήµιο της Γρανάδας της Ισπανίας, σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project)

Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project) Σχέδιο ερευνητικού µαθήµατος βιωµατικής µάθησης στη Σχολική Βιβλιοθήκη(project) Θέµα: Ο δηµόσιος και ο ιδιωτικός βίος των Αθηναίων κατά τον 5 ο - 4 ο αιώνα π. Χ Οργάνωση σχεδίου Έλσα Βαρδάκα Εφαρµογή Σε

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σχολεία στην Αρχαία Ελλάδα

Τα Σχολεία στην Αρχαία Ελλάδα Τα Σχολεία στην Αρχαία Ελλάδα Του Kenneth Freeman, (µετ. Αλέξανδρος Κόντος, Εκδόσεις Ελάτη Αθήνα 2001. Η υποδοµή κάθε ανθρώπινης κοινότητας είναι το πολίτευµα. Από αυτό εξαρτάται η ευποιΐα, η ευπραγία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Νόµου. «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης. και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1

Σχέδιο Νόµου. «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης. και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1 Σχέδιο Νόµου «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1 Η παράγραφος 3 του άρθρου 49 του Κώδικα Οργανισµού Δικαστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Αριθµ. Απόφ.: 1768/2006 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Το ικαστήριο που συγκροτήθηκε από τους ικαστές: 1. ΠΑΠΑ ΑΚΑΚΗ Νικόλαο, Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

"Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004" (α) εναρµόνισης µε τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο-

Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004 (α) εναρµόνισης µε τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο- "Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΣ (ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2004" Για σκοπούς:- (α) εναρµόνισης µε τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Κοινότητας µε τίτλο- «Απόφαση-Πλαίσιο 2000/383/ ΕΥ του Συµβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 4.2 Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 2 Άρθρο 26 του Συντάγματος Η εκτελεστική λειτουργία ασκείται από τον ΠτΔ και την Κυβέρνηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 28 Αυγούστου 2002 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά µε την αναφορά του αιδεσιµότατου Owen για τις διακρίσεις που υφίστανται ιερείς στο

Διαβάστε περισσότερα